Full text of "Patrologiæ cursus completus [Series Græca] : ... omnium ss. patrum, doctorum, scriptorumque ecclasiasticorum sive Latinorum sive Græcorum ..."

See other formats

Google 


This 15 a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 


It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 


Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 


Usage guidelines 


Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work 15 expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 


We also ask that you: 


- Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 


- Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 


* Maintain attribution The Google *watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 


- Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book 15 in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 


About Google Book Search 


Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 


athttp://books.google.com/ 


WOVE MEE 6 1 E AE 
3 6105 121 178 375 


w 


Q. | Ὁ 


-- 
OO 
7] 
F, 


we. 


|| f ^Dieitized 


PATROLOGLE 


CURSUS COMPLETUS, 


" SEU BIDLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA, 


ONNIUM SS. PATREM, DOCTORUM. SCRIPTORUMQUE. ECCLESIASTICORUM, 


SIVK LATINORUM, SIVE GR ECORUM, 


QUI AB KY O APOSTOLICO AD .ETATEM INNOCENTII 11 (ANN. 1216) PRO LATINIS, 
AT AD CONCILII FLORENTINI TEVPOHA (ANN. 1139) PRO GRAECIS FLONUEHUNT : 


RECUSIO CHRONOLOGICA 
OMNIUM QUAE EXSTITI EE MONUMENTORUM CATHOLICAE TILADITIONIS PER QUINDECIM PHIORA 
EKCCLESLE S.ECULA, 

ἯΤΤΑ EDITIONES ACCURATISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUBCRIFTIS CUL. LATAS, PERQUAM DiLIGEA - 
TEh CASTIGATA ; lUISSERTA TIONIBUS, COMMENTARIIS VAIIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER H.LUSTRA LA ; OUNIEUR 
orktiBES POST AMPILISSIMAS EDITIONES QUAE TRIBUS NOVISSIMIS S.£CULIS DEBENTUR ADSOLUTAS, DETECTIS 
AUCTA ; INDICIRIS ORDINARIIS VEL ETIAM ANALYTICIS, SINGULOS SIVE TOMOS, SIVE AUCTORES ALICEJI'N 
MOMENTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPITILIS INTRA IPSUM TI.XTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET EITULTS 
SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFI- 
CANTIBUS, APORNATA ; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE ΙΝ 
ORPINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBIS, AMPLIFICATA ; 

DBUCENTIS ET QUADRAGINTA INDICIBUS SUB. OMNI RESPECTDU, SCILICET, ALPHABETICO, CIRONOLOGICO, ANALYTICUO 
&NALOGICO, STATISTICO, SYNTIIETICO, ETC., OPERA, ΠΕΡ εὐ AUCTORES ExmbBENTIBUS, ITA UT. NON SOLUM 
$1ULbIUSQ, SED NEGOTIIS IMPLICATO, ET SI FORTE SINT, PIGIUIS ETIAM ET IMPEHLTIS PATEANT. OMNIS 
8S. PATRES, LOCUPLETATA; SED PIAESERTIM DUOBUS IMMENSIS ET GENERALIBUS. INDICIIUS, ALTKRO 
sciLickr HICILUM, QuO CONSELTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM 
UNUSQUISQUE PATRUM, ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, IN QUODLIDET THEMA SCRIPSERIT, UNO 
INTUITU CONSFICIATUR ; ALTERO SCRIPTURE SACHE, Ex QUO LECTORI Cou- 

PERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCts ^ 
$INGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTURA VEILSUS, a PKIMO GENESEQS 
UNQUE Ab NOVISSIMUM ATOCALYPSIS, COMMENTATI SINT ; 
EDIT!O ACCURA 11SS1MA, CATERISQUE OXNIBUS FACILE ANTEPONENDAa, $1. PERPENDANTUR  CHARACTERUM NITIDITAS, 
CHART QUALITAS, INTEGIITAS TEXTUS, CORRECTIONIS PERFECTIO, OPERUM RECUSORUM 1UM VARIETAS 
TIM NEMERLS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PAThOLOGIE DECURSU CONSTANTER 
$'uILIS, PRETI! EXIGUITAS, PRESERTIMQUE ISTA COLLECTIO UNA, METIIODICA ET CIIRONUI.OGICA, 
SE XCEN TORUM FIAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS 10 It.LIC SPARSORUM, VEL ETIAM 
INEDITORCM, PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIDUS ET ΜΒ8. AD OMNES 
&TATES, LUCOS. LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS, COAPUNATORUSM, 
ΕἸ EX INNUMI Ris OPERIBUS TRADITIONEM CATIIOLICAM  CONFLANTIBUS, OUS. UNICUM ΜΙΆ ἘΠῚ EFFICIT.NTIUM. 


SERIES GR/ECA POSTERIOR | 
ZE AB VO PIHOTIANO Ah 


IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES. SCIUPTOWRESQUE ECCI ESI E. GIGEC, 
COUNCIL TIL USQUE FLORENTINI TEMPORHA, LT AMPLIUS, NEMPE MORTEM CARDINALIS DESSMUQNIS 


AGCURANTE J.- P. MIGNE, 
DBibiiothecoe cleri. oniverso, 
SIVE CUNRSUUm ocoaPLRTORUM IN SINGULOS SCIENTLEK ECCLESIASTICAE UAMOS ΒΟΓΓΟ 


PATROLOGIA, Ab. INNTAR IPSIUS ECCLESIAE, IN DUAS PARTES DIVIDITUR, ALIAM NEMPE LATINAM, ALIAM GIUECO-L VIETNAM, 
AWE.E PARTES JAM INTEGRE ENARAT,E SUNT. LATINA, 222 vOrvaniNiBiUS MOLE sU sTANS, [Ll MÜFRANCIS VENIT : GR CA 
ΒΕΓ. FeórTIo0NE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GRECUM TEXTUM UNA €uM VERSIONE LATINA LATEWHALI COMULI.- 
C1íritcR, ΕἸ [Ob vori uia iN 100 TOwIS, PO PUMA SERIE, NON EXCEDIT. POSTERIOR NERSIONEM LATINAM TANTUM 
EXHIBET, IbrGQUE INTRA 02 YOLUMINA RHETINETUR. SECUNDA SERIES GIECO-LATINA AD OS VOLUMINA TANTUM ATTIN- 
GIT; DLM 205 VERSIO MERE LATINA 39 NOLUMINIBUS EST ABSOLUTA. UNUMQUODQUE VOLUMEN Gri £KCo-1.AT1NUM ὃ, 
UNEUMQUODQL E NERE LATINUM ἢ —FHRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT Pl'RETIEL. HUJUS. BENEFICIO 
PAUATLR EXITTUR, COLLECTIONEM INTLGRAM, SIVE LATINAM, SIVE GRECAM COMPAIRET NECESSE ERU; SECUS ENIM 
CUJUNQUE VOLUMINIS AMPLITUDINEM NECNON ΚΤ DIFFICULTATES VAIIA PRETIA KEQUADUNT. IDEO, SI QUIS TANTUM EMAT 
LICET INTEGRE, SED SEORSIM, COLLECTIONEM GIECO-LATINAM, VEL EAMDEM EX GILECO LATINE VÉRSAM, TUM QUUODOUE 
Vult. l MEN PHO 9 vi 1, μι FRANGIS 8OLUM. OTTINEIIT. IST.E CONDITIONES lC'sirRIORI ΡΔ ΠΟΤΕ LATINE sSETUET, 
PATRES AB INNOCENTIO ΠῚ AD CONCILIUM TIUDENTINCM EXHIEENTI, AFELICAEUNTUE, PATEOI OGLA QU E MANI SCIUPTIS 
IN BIELIOTIECIS ObBIS ENIVEISI QUIESCLNTIBUS CONSTABIE, NECNON PATROLOGIA ORIENTALIS, CONDI LIONIRUS. 3€ 
CIALIBUS SUBJICIENTUR, ET IN TEXFURE SUO ANNUNTIADUNTUR, 81 1LMIUS Els. TYrlS VANDANDI NOU'S RUN DLEULE IT, 


PATROLOGLE GILEC.E TOMUS ΟἹ}. 


SYMEON TIIESSALONICENSIS ARCIIEPISCOPUS. 


bEAcDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE, EDITOREM, 

IN VIA DICTA THIBAUD, OLIM I AM EOISE, PROPE, PORTAM LETLIETIE PARISIOIREM VULGO 
D'ENFER NOMINATAM, SEU l'ETIT-MONTIIOUGE, NUNC YVElit 'NTILA MOENIA PARISINA. 
1866 
U 


TRADITIO CATHOLICA, 
Saec uM. Tr. "ANNUS à 430. ERE ji A Ex ἘΦ 


ΣΥΜΕΩΝ 


. APXIEIIZKOTIOY ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ͂Σ 


ΤΑ EYPIZKOMENA IIANTA. 


SYMEONIS 


THESSALONICENSIS ARCHIEPISCOPI 
OPERA OMNIA, 


JASSII IN MOLDAVIA, ANNO 1683, GRJECE; LATINE VERO NUNC PRIMUM 
EDITA, 


ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE, 
€IBLIOTHEC/EE CLERI UNIVERSE, 


8IVE 
CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SClIKrC-m4 ECCLESIASTIC/E RAMOS EDITOR&. 


ra τσοὶ τ πν 


TOMUS UNICUS. 


“πο ..-. i A o τ ——— 


vENIT 129 FRANCIS GALLICIS. 


EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, 


IN VIA DICTA THIBAUD, OLIM D'AMBOISE. PROPE PORTAM LUTETIZ PARISIORUM τ΄ 
D'hbNFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VEIO INTRA MOENIA PARIS 


1866 


TRADITIO CATHOLICA. 
| sECELUM XY dvi ilo 


ELENCHUS 


AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CLV CONTINENTUR, 


necp ὦν δ πο 


SYMEON THESSALONICENSIS ARCHIEPISCOPUS. 


Notitia de Symeonis atate, rebus gestis, scriptis, ex Leonis Allatii Diotriba de 
Symeonibus. Insunt : Symeonis Encomium auctore Eugenio Nomophylace, et 
Joannis Anagnosta narratio de Thessalonica anno 1430 ab Amurate capta. col. 

Notitia altera ex Fabricii Bibl. Gr. 

SYMEONIS OprERA. Ex editione Iassensi anni 1683, cujus litulus verbatim et linea- 
tím recuditur. 

Dosithei, Hierosolymitani patriarche, Ilassensis editionis curatoris, Profatio 
duplex. 

Symeonis Dialogus coptra omnes hereses. 

De sacramentis. 

De sacro ritu sancti unguenti. 

De sacra liturgia. 

De sacro templo et ejus consecratione 

De sacris ordinationibus. 

De poenitentia. 

De honesto et legitimo conjugio. 

De sacro ritu saucti olei. 

De sacra precalione. 

De ordine sepulture. 

Expositio de divino templo et de sacerdotibus ac diaconis episcopisque, ac de 
sacris stolis quibus horum quiiibet induitur; necnon de divina missa, ubi sin- 
gulorum que in illa divino ritu peraguntur, ratio redditur. Transmissa viris 

- piis Cretensibus. | 

Expositio sacri Symboli. 

Expositio de sacri Symboli vocibus et dicliS, €x quibus Scripture locis collecta 
et adversus quos composita fuerint. 

Articuli fidei Christiana. 

Responsiones ad Gabrielem Penlapolitanum., 

De sacerdotio ad pium monachum quemdam. 

(Sequebatur in editione Iassensi Marci Eugenici, metropolite Ephesi, Expositio ordinis liturgie 
ecclesiastice, quam invcnics Inter Ephiesil scripta a wobis edita in tomo CLX.) 


206461 


178 
231 
253 
305 
361 
109 
903 
915 
535 
669 


031 
151 


803 
819 
829 
953 


Parisiis, — Ex Typis J.-P. MIGNE 


N 


NOTITIA: “ἢ: 


(Ex Leone Allatio in Diatriba De Symeonibus.) 


- * 


De Symeone arcbiepiscopo Thessalonicensi haee scripseram in opere meo de utriusque Ecclesie Con- 
sensione libro i1, cap. 18, n. 15 : « Hoc eodem tempore florebat Symeon archiepiscopus Thessaloni- 
censis. Vixit enim post Barlaamum, Acindynum, Palamam, Gregoram, Philotheum patriarcham, Nilum 
Thessalonicensem, Nicolaum Cabasilam, Nilum patriarcham Constantinopolitanum, Isidorum Thessa- 
lonicensem, quorum omnium ipse in Dialogo Ecclesiastico contra omnes Hzreses, et de aliis rebus 
ecclesiastici meminit. Imo ipse in eodem Dialogo (1) ztatem suam prodit. Ἐξαιρέτως δὲ ἐν ταῖς ἡμέ- 
ραις ἡμῶν ταύταις περὶ αὐτῆς συνεγράψαντο, πνεύματι ὡς xal αὐτοὶ ὄντες &x Θεοῦ ol θεηγόροι, xat θεο- 
φόροι, καὶ χριστοφόροι, καὶ ἔνθεοι ὄντες ἀληθῶς, bre kv ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Κάλλιστος, ὁ τῆς βασιλεούσης 
γεγονὼς Νέας Ῥώμης ix Θεοῦ πατριάρχης, xat ὁ σύμπνους αὑτῷ xal σννασχητὴς ὅσιος Ἰγνάτιος, xai 
βίιόλῳ οἰχείᾳ συντεθείσῃ παρ᾽ αὐτῶν πνευματιχῶς τε xal θεοφρόνως, xat Mav ὑψηλῶς ἐφιλοσόφησαν ἐν p 
χεφαλαίοις, τῷ ἐντελεῖ ἀριθμῷ τελείαν τὴν περὶ ταύτης γνῶσιν ἐχθέμενοι. Potissimum vero hac nostra 
etate de vita monastica conscripserunt, Spiritu tanquam qui et ipsi ex Deo cum sint, Deiloqui εἰ Deiferi, 
el Christiferi, et a Deo afflati vere exsistant, sanctus Pater noster Callistus, qus Regie urbis nope Rome 


' ex Deo [uit patriarcha, et qui una cum ipso spirabat εἰ exercitabatur confessor Ignatius, et libro peculiarj 


ab illis composito, spiritualiter, divine, et excelse nimis philosophali sunt, centum capitibus, numero per- 
fecto, períectam de ea cognitionem tradentes. Opus Callisti et Ignatii habetur in Bibliotheca Barberina 
sub hoc titulo (2) : Τῶν ἐν μονοτρόποις ἐλαχίστων Καλλίστον xal Ἰγνατίου τῶν Ξανθηπούλων μέθοδος xal 
χανὼν ἀχριδὴς, xai παρὰ τῶν ἁγίων ἔχων τὰς μαρτυρίας περὶ τῶν αἱρουμένων ἡσύχως βιῶναι xat μονα- 
στιχῶς, περί τε ἀγωγῆς, καὶ πολιτείας xai διαίτης αὐτῶν, xat περὶ τοῦ ὅσων ἡλίχων ἀγαθῶν πρόξενος 
$ ἡσυχία χαθίσταται τοῖς λόγῳ μετιοῦσιν αὐτήν. Διαχέχριται δὲ ἡ παροῦσα τοῦ λόγου πραγματεία ἐν 
κεφαλαίοις ρ΄. Ignatii et Callisti Xanthopulorum methodus εἰ regula. exquisita, testimeniis Patrum com- 
probata de iis, qui eligunt vitam quietam et monasticam, et de vita Ínstituto, ae ratione pradictorum, et 
quorum bomorum causa quies sil, iis qui secundum rationem eam amplectuntur. Opus divisum in capita 
centum. P. "Ἔδει μὲν ἡμᾶς κατὰ τοὺς θείους φάναι χρησμοὺς θεοδιδάχτους τυγχάνοντας. Et cum duo sint 
Calisti, alter sub Joanne Caytacuzeno, alter sub Manuele Paleologo, annos post fere quadraginta sex, iu 
dobium verti posset, de quonam iste Callisto verba faciat : sed cum Nicolai Cabasilz meininerit, qui 
sub Manuele florebat, necesse est eum de secundo Callisto, qui cirea annum Domini 1406 patriarchatum 
regebat, sermonem habere. Quare ipse circa Joannis Palzologi tempora, vel panlo ante floruit, ἃ Symeone 
seniore Thessalonicense post Isidorum, cujus ipse meminit, tertius : inter enim Isidorum et ipsuu tan- 
tam recensetur Gabriel. Hinc Cottigitur, quantum hallucinetur Possevinus in Appargiu, qui immani ana- 
chronismo scribit, eum vixisse ante 3nnos sexcentos, qui nonnisi ante annos centum octoginta, Posse- 
viui tempore, vixerat. In omnibus suis scriptis in Latinos ipjurius est, quos spe carpit, eorumque ritus 
cam Grazcis comparans, insectatur. » A 


Et lizc quidem de eo tunc temporis breviter scripsi, nune cum tempus Jocusque postulat, alia addam : 
przeeatque illius elogium, quod Eugenius Nomophylax (qua id facultate egerit, dicent similis sortis homines) 
ju Synodico Dominica Orthodoxiz in Ecclesia Thessalonicensi recitari solito, appinxit. 


Συμεὼν tou tv μαχαρίᾳ τῇ λήξει γενομένου ap- Syineonis beat memoriz sanctissimi Thessa- 
χιεπισχόπου Θεσσαλονίχης, τοῦ τῆς ἐχτός τε xal — lonicensis archiepiscopi, qni externo et spiritalis 
«ἧς πνευματικῆς σοφίας πλήρους ὑπερφνῶς γενομέ- sapientiz super humanum captum repletus in asce- 
vou, xàv τῇ ἀσχητιχῇ εἴτ᾽ οὖν ἀγγελιχῇ ἀγωγῇ τε — tico, sive potius angelico instituto, et vitae ratione 
xai πολιτεί: διαπρέψαντος, xal ταύτην εἰς ἄχρον —excelluit, eamque eum summa virtute et laude 
χατωρθωχότος, τῇ δὲ χατὰ Χριστὸν ταπεινώφει τῇ perfectissime egit, et secundum Christum sui de- 
τῶν ἀρετῶν χρη πῖδι χατὰ τὰς ἀψευδεῖς Δεσποτιχὰς — pressione, virtutum excellentia juxta divina pro- 
ἐπιγγελίας ἀνυψωθέντος, xat διὰ πράξεως ἀναδάν. — missa mentiri nescia exaltatus, per actionem ig 


Editum est in ίᾳ τῶν ἱερῶν Νηκτιχῶν. Vegetiis 1782. Vide tomum nostrom CXLYl. Eprr. 
PATuOL. CR. CLY. l 


1) In libro de sacra precatione, esp. 395, p. 310 ed. Jassensis. Epi. 
il à 


{ SYMEON THESSALONICENSIS ARCHIEP. : 12 
speculationem ascendit, indeque ita annuente Deo, Α toc εἷς θεωρίαν, χἀντεῦθεν νεύσει Θεοῦ, ὡς φιυσφό- 


ut fax lucifera super candelabrum posita, el super 
excelsum inontem υἱ clarissimus verijatis: praeco 
ascendens, dulcibus splendoribus sis, eripe in- 
structionibus non propriam , tznlüni hanc celeber- 
rimam metropolim, sed. « qiverSutn etiam terra- 
rum orbem solis jns]fe ill&minavit, οἱ erga Deum 
et proximum anion, ' si quis alius, ostendit, et 
sacris cantibus sanctorum choros, et ex propriis 
qum *qüorum vitam zmulatus confecit : an- 
πον vero, venerandis, ac plane divinis moribus 
δι totius statu hilari vere Deifer re et visu, et 
zelum fervidum Elie quispiam dixerit, propriis, 
avitisque Ecclesia dogmatibus, enutrivit, et die- 
bus singulis suavi doctring latice abunde irriga- 
bat et sermonibus flexauimis ac jucundis et lo- 
quela melliflua uwuiversos, veluti Sirenum vi qua- 
dam, qua verbis exprimi nequit. trahebat ad se, 
detinebatque; et antiquorum veluti signum et ex- 
preasum simulacrum, et pietatis columnam, et vir- 
tutis regulam, et Christianz vitze typum, propriam 
vitam ostendere summo studio conatus est, hisque 
homines universos, qui aliter ac nos sentimus, de 
fide sentiebant, iu stuporein οἱ admirationem, et 
laudem et glorificationem magni rerum omnium 
Dei excitavit; memoria sempiterna. 


pou λαμπτῆρος ἐπὶ τὴν λυχνίαν τεθέντος, xaX ἐπ᾽ 
ὄρονς ὑψηλοῦ ὡς λαμπροῦ τῆς ἀληθείας χήρυχος 
ἀναδεθηχότος, χαὶ ταῖς γλυχείαις μαρμαρυγαῖς, δη- 
λαδὴ ταῖς αὐτοῦ διδασκαλίαις, οὐ τὴν ἰδίαν μόνον 
ταύτην τὴν περιώνυμον μητρόπολιν, ἀλλ᾽ ἤδη χαὶ 
τὴν οἰχουμένην ἅπασαν δίχην ἡλίου χαταυγάσαντος, 
xaY τὴν πρὸς Θεὸν, χαὶ τὴν πλησίον ἀγάπην εἷς 
ἄχρον, ὡς οὐδεὶς σχεδὸν τῶν ἁπάντων ἐπιδειξαμέ- 
vou, xat ᾧδαϊς ἱεραῖς τοὺς τῶν ἁγίων χοροὺς, xal 
οἴχοθεν χαταστέψαντος, ὧν τὸν βίον ἐζήλωχε, xat 
διήνυσε * τῷ δὲ ἀγγελιχῷ χαὶ σεμνῷ, καὶ θεοειδεῖ 
τῶν ἡθῶν, καὶ τῇ Üapd καταστάσει ὅλου τῷ ὄντι 
θεοφόρον, χαὶ ὄντος, xaX φαινομένον, xal ζῆλον ἕν. 
θερμον ᾿Βλιού τις ἄρ᾽ εἴποι τρέφοντος ὑπὲρ τῶν 
εὐσεθῶν, καὶ πατρικῶν τῆς Ἐχκχλησίας δογμέτων, 
xai χαθεχάστην ἀφθόνως τῷ γλυχεῖ διδασχαλίας 
ἀρδεύοντος νάματι, xal τῷ τῶν λόγων ἐπαγωγῷ xal 
τερπνῷ, καὶ τῇ μελιῤῥύτῳ φϑθογγῇ πάντας ὥτπερ 
ἀῤῥήπῳ τινὶ Σειρήνων δυνάμει πρὸς ἑαυτὸν ἕλχον- 
τος, χαὶ παραχατέχοντης, xal τῶν παλαιῶν ὥτπερ 
ἐχμαγεῖόν τι, ἣ ἐπισφράγισμα, xal στήλην εὐσεδείας 
χαὶ ἀρετῆς χανόνα, καὶ Χριστιανιχῇς πολιτείας τύ- 
moy τὸν ἑαυτοῦ βίον ἀναδεῖξαι φιλονειχήσαντο:, Ex 
τούτων τε τοὺς ἀνθρώπους ἅπαντας, χαὶ τοὺς ἄλ- 
λως, ἣ ὡς ἡμεῖς; φρονοῦμεν περὶ τὴν πίστιν δοξάξο.- 


. πᾶς εἰς ἔχπληξιν, χαὶ θαῦμα, καὶ ὕμνον, καὶ δοξολογίαν τοῦ μεγάλου Θεοῦ τῶν ὅλων χινήσαντος, αἰωνία 


tj μνήμη. 


— Annon bene lavit suum ZEthiopem Eugenicus? Ex scriptis Symeonis, 1nentita et faisa esse, qua 
ille de doctrina et eloquentia tradit, manifesto evincitur. Quis nobis in aliis eum vera dicere assevera- 


bit? Fides suspecta est. 


Kt ut Thessalonicensium episcoporum series habeatur, exponenda sunt, quz? ex eodem Thessoloni- 


censi Synodico exgcripsimus, quae sunl : 


Isidori, beate recordationis &anctissimi archi- ( 


episcopi Thessaloniceusis, qui instar splendidi si- 
deris gregem suum hunc illustravit suis quotidia- 
nis dociríuis et. admonitionibus, et &que atque 
bonus et primus pastor Christus, modis omuibus 
ovilis curam gessit et longas peregrinationes sus- 
tinuit, et quidquid divinum et saluti conducibile 
videbatur, et serinonibus edocuit, el operibus de- 
monsiravit, et vere iis qui ante eum et virtute, et 
doctrina conspicui fuere, rebus omnibus exzqua- 
Qus est; perpetua memoria. Gabrielis beata ine- 
moris sanctissimi archiepiscopi Thessalonicensis, 
qui ab infantia ipsa Dco addictus fuit, et in ino- 
nastico vite instituto primum locuuj occupavit, 
indeque veluti virtutis premium curationem bujus 
urbis consecutus, ivltis operibus, et ad Deum 
precibus eain conservavit, et pra aliis, quibus 
spiritualibus donis enituit, mausuetudine el clia- 
jitaie condecoratus est, et paternum affectum 
semper erga spiritales filios commonstravit: per- 
petua — inemoria. Symeonis beat:  recordatio- 
nis, etc., Gregorii beatae recordationis arcliepi- 
scupi Thessalonicensis, qui et ante pontilicatum 
inter primos ejusdem atque ille ordinis numera- 


Ἰσιδώρου τοῦ ἐν paxapla τῇ λήξει γενομένου 
ἁγιωτάτου ἀρχιεπισχόπου Θεσσαλονίχης, τοῦ δίχην 
ἁστέρος λαμπροῦ τὴν ποίμνην αὐτοῦ ταύτην χατα- 
φωτίσαντος ταῖς χαθ᾽ ἡμέραν ἱεραῖς αὐτοῦ διδασχα- 
λίαις, xaY εἰσηγήσεσι" xal χατὰ τὸν καλὸν χαὶ πρῶ- 
τὸν ποιμένα Χριστὸν vuU ποιμνίου, πάντα τρόπον 
πεφροντιχότος, χαὶ μαχρὰς ὁδοιπορίας ὑπενεγχόν- 
τος, χαὶ πᾶν εἴ τι θεῖον, καὶ πρὸς σωτηρίαν ἐνάγον 
χαὶ λόγοις διδάξαντος, καὶ ἔργοις ἐνδειξαμένον, χαὶ 
τῷ ὄντι τοῖς ἐπ᾽ ἀρετῇ xal σοφίᾳ πρὸ αὐτοῦ διαλάμ- 
ψασιν ἐξισωθέντος τοῖς ὅλοις, αἰωνία 5 μνήμη. Γα- 
δριὴλ τοῦ ἐν μαχαρίᾳ τῇ λήξει γενομένου ἁγιωτά- 
τὸν ἀρχιεπισχόπου Θεσσαλονίχης, τοῦ σχεδὸν ix 
βρέφους τῷ Θεῷ ἀνατεθειμένου, xàv τῇ μοναδικῇ 
πολιτείᾳ τὰ πρῶτα σχόντος, χἀντεῦθεν ὡς ἀρετῆς 
ἔπαθλον τὴν προστασίαν τῆς πόλεως ταύτης ἀναδε- 
ξαμένον, πολλοῖς τε ἔργοις, xat ταῖς πρὸς τὸ θεῖον 
δεήσεσι ταύτην τηρήσαντος, καὶ πρὸς τοῖς ἄλλοις, 
οἷς ἔσχε πνευματιχοῖς χαρίσμασι, πραότητι xai 
ἀγάπῃ χεχοσμημένου, xal τὴν πατριχὴν εὔνοιαν 
ἀεὶ πρὸς τὰ πνευματιχὰ τέχνα ἐνδειχνυμένου, αἰω- 
νίχ ἡ μνήμη. Συμεὼν τοῦ ἐν μαχαρίᾳ τῇ λήξει, xal 
τὰ ἑξῆς. Habes supra. Tuin sequitur : l'envoplov, 
τοῦ iv:paxapía τῇ λήξει γενομένου ἀρχιεπισχόπου 


13 NOTITIA. T 


Θεσσαλονίχης, τοῦ xal πρὸ τῆς ἀρχιερωσύνης ἐν A tus, prius sibi concreditum ovile recte pavit et 
«ol; πρώτοις μὲν τῶν ὁμοταγῶν ἐνταῦθα τελοῦντος, —Conservavit, post vero hujus urbis excidium, in 
«b δὲ ἐμπιστευθὲν αὐτῷ πρότερον τοῦ Χριστοῦ no- — sacrum illius thronum evocatus, nibil quod ad 
νιον χαλῶς ποιμάναντος xai φυλάξαντος, μετὰ — illum stabiliendum faceret, modo quo potera!, 
τὴν ἅλωσιν τῆς πόλεως ταύτης εἰς τὸν ἱερὰν αὑτῆς praetermisit, gradibusque sacris clerum bunc fere 
θρόνον μετατεθέντος, καὶ μηδενὸς τῶν εἰς σύστασιν. universum decoravit, rursumque publice et priva 
ταύτης ἡμεληχότα, οἷς ἐδύνατο τρόποις, Daüpol; τε — tim in necessitatibus erumpentibus auxilia opem- 
ἱεροῖς τὸν χλῆρον τοῦτον σχεδὸν πάντα τετιμηχότος que ferebat diligenter, omnibus condonandum suis 
καὶ αὖθις, καὶ χοινῇ, καὶ ἰδίᾳ πᾶσι πρὸς τὰς ἐπερ- — actionibus, αἱ diviua lex pracipit edocebat: sein- 
χομένεας ἀνάγχας καὶ βοηθοῦντος xal συνεργοῦντος — piterna memoria. Niphonis sanctissimi nostri Do- 
ἀόχνως, xal τὸ ἀφιέναι πᾶσιν ἔργοις αὐτοῦ xa*à — mini Metaplhraste Thessalonicensis, llypertiini at- 
«ὃν θεΐον νόμον δειχνύντος, αἰωνία t μνήμη. Nigo- — que Exarclii universe Thessaliz , multi anni, 

γος τοῦ παναγιωτάτου ἡμῶν δεσπότον, τοῦ θειοτάτου, τοῦ μητροπολίτου Θεσσαλονίχης, ὑπερτίμου xai 
ἐξάρχου πάσης Θετταλίας, πολλὰ ἔτη. 


Que de Niplione hic dicuntur erant postrema in illo codice et alia manu exarata, ut hinc colligatur 
60 ipso tempore Niphonis scripta fuisse , et praecipue cum multos aunos precatur, non zernauir menio- 
riam, quod pro mortuis acclamatur, commemorat. 1n elogio Gabrielis in margiue adnotatum crat Συ- 
μεὼν, Symeon, vel Symeonis : et si non fallit conjectura, Symeon iste, de quo verba facimus, illius 
auctor fuit, quemadmodum Symeonis elogium Eugenicus dictitavit. Vixit itaque Symeon aute captam 
ab Amurate Thessalonicam, et ante excidium illius urbis sex menses fato functus est : illi post ca- 
ptam successit Gregorius. Capta autem est Thessalonica ab Amurate anno ab orbe condito 6938, 
Christi 1430. Joannes Anagnosta oculatus rerum testis Narrotione de postremo excidio Thessaloni- 
censi : Ἑννάτην ἦγε xai. εἰχοστὴν ὁ Μάρτιος τότε" ἔτος δὲ τριαχοστὸν ὄγδοον πρὸς τῷ ἑξαχισχιλιοστῷ 
ἐνναχοστῷ ἐνειστῆχε: : Diem aperiebat mensis. Martius nonum et vicesimum anni sex millesimi nongente- 
simi tricesimi octavi. Hinc videas, quantum fallatur. Historie politice auctor apud Martinum Crusium 
et cum eo Leunclavius, Jacobus Pontanus Notis in protovestiarium et alii, qui Thessalonicze oppugnatio- 
nein ad annum Christi 4451 referunt. Alii majori. anachronismo ad 322, primum Amuratis adventum 
cum urbem oppressit, cum secundo confuudentes ; post enim aunos duos in eamdem rediit, et quidquid 
post expugnatam urbem beneficus Christjanis concessit, hoc secundo maligne admodum pervertit et 
in pessimum statum res commutavit. Fuit Symeon animo virili, presentique, qui nec przmiis oblatis 
ab Amuratle Thessaloniceusibus, nec minis in eam sententiam duci potuit, ut Graeci ejectis Latinis in 
deditionem Amuratis concederent, ideoque a inalevolis acrius accusatus. Rem pluribus prosequitur 
jdem Anagnosta, cujus, cum rarus sit nec omnibus obvius, verba licet proliziora hic apponam, 


Οὕτως οὖν ἡμῖν ἔχουσιν, ὅσαι τε ὧραι μυρία τὰ Β Cum ilaque res nostre ita se Lbaberent, et sin- 
χαλεπὰ φέρουσι, xai τὴν σωτηρίαν àmayo;tóous:, — gula momenta innumeras prope noxas iuferrent, 
καχὸν ἐξαίφνης ἐπῆλθεν ἕτερον. Tu δ᾽ ἣν ἡ τοῦ xa- — deque salute desperaremus, nalum alu repente 
λοῦ ποιμένος, καὶ κατὰ τὸν πρῶτον ποιμένα τὴν — irrupit, el validiorem adamante animum disji- 
Ψυχὲν ἐφ᾽ ἐχάστης ἀφειδῶς ὑπὲρ τοῦ ποιμνίου τι- ciens, boni scilicet pastoris, et. 2eque ac primus 
θέντος, κατὰ θεῖον βούλημα τελευτή "ἐν χαλῷ μὲν pastor quotidie profuse animam pouentis, divino 
ἐκείνῳ γεγενημένη, βλάδος δ᾽ ἡρᾶν. ἐπενεγχοῦσα — consilio obitne, illi quidem fortunate succedens, 
πολὺ, τῶν ἐκείνου λιτῶν πρὸς θεὰν στερηθεῖσιν, nobis vero damna eaque ingentia importans, qui 
olg ἐσωζόμεθα. Ὅτι δὲ xarà θείαν αὕτη βούλησιν illius ad Deum precibus, quibus saluti nostrae pro- 
ἣν, &xous τοῦ φανέντος τῷ paxaplp περιόντι xav! — videbatur, privamur. Et divino consilio illum 
δυαρ ἐκείνῳ. "Ebote πρὸ τοῦ τὴν πόλιν τῷ πολέμῳ — contigisse conjicies ex illis quz illi adbuc supere 
ληφθῆναι olxóv τινα λαμπρὸν εἰσιέναι xai mappe- — siti inter. somniandum evenerant, Visus est sibi, 
γέθη, περισχοπεῖν τε αὐτὸν χατὰ μέρος, xal θαυ- — antequam urbs bello concideret, domum  przcla- 
μάζειν αὐτοῦ τό τε χάλλος xal μέγεθος. Ἐν τούτῳ — ram ei maximam ingresso, singulas illius paries 
δ᾽ ὄντι φωνὴν ἔξωθεν ἐνεχθῆναι, λέγουσαν, « Ὁ μὲν — inspicere, el decora, et magnitudinem wag: opere 
οἶχος οὗτος, οὗ τὰ x20! Exactov, ὦ δέσποτα, ὡς λίαν ** demirari. His intentum vocem deforig advenieutem 
λαμπρὰ xat ὡραῖα θαυμάζεις περιαθρῶν, πίπτει — inaudisse, « Domus baee, cujus partes singulas illu- 
τὸ τάχος * xailya μή σε χαλύψῃ πεσὼν, ἔξιθι τού- — sires. atque venustas considerans admiraris, ac- 
του ταχέως. » Οὕτως εἶχεν ἡ ὅγις xat εἰς ἔργον — tutum concidet, et ne te $ua ruina opprimat, quam 
ἧχεν οὐχ εἰς μαχράν᾽ ἐχεῖνος μὲν γὰρ, ἵνα ἀναφανῇ — cito foras eripe te. » Visum boc effectu non mulio 
δίκαιος, xal τῶν πολλῶν τῆς ἀρετῆς ἐχείνου xapá- — post comprobatum est. lile etenim, ut justus ap- 
τῶν λάδῃ τὰς ἀντιδόσεις, εἰκότως οὕτω, xal πρὸ pareret, εἰ virtutis suze multorum laborum praemia 
«ἧς κοινῆς συμφορᾶς, πρὸς ὃν ἐπόθει Κύριον ἐξε- τείογγαί, sic, uti par erat et ante commune infor- 
δήμησεν. Οὐ γὰρ δίκαιον τοῦτο παρὰ Θεοῦ χέχριτοΊ, — tunium δὰ Deum, quem tantopere concupiveraj 
«οιούτων ἵνα χαχῶν πεῖραν σχῇ, xal χοινωνήτῃ τῶν — migravit. Neque enim justum apud Dcum reputa- 


15 SYMEON THESSALONICENSIS ARCHIEP. 16 
batur, similium malorum eum participem (leri. A ἴσων ἡμῖν * ἀνόμοιος γὰρ ἦν τοῖς ἄλλοις ὁ βίος ἔχεί- 


Vita siquidem illius pon erat aliis similis, et 86- 
mit» diversam, nt cum Salomone loquar. Nos vero 
improbitate plane repleti, in c»gitationibus cordis 
nostri pessimi ambulantes, ut Jeremias inquil, et 
perinde atque antiquus Israel, murmurantes, u 
nobis allubescit, rebus non succedentibus jure 
merito mala, et solida calamitate mactamur, et 
tali viro orbamur, qui solus afflictissimis hisce 
temporibus et in tantis rerum discriminibus so- 
latium remanserat. Omnes siquidem eum, uti vi- 
talem in nobis facultatem reputabamus, illius 
mortem tantummodo ducebamus adversus nos 
justissimz: Numinis punitionis exordium. Hoc eos 
redarguit apertissime, qui indigna dicta in eum 
ingerunt et infamia onerant, quod proditionem 
non suaserit, et quod eos propriis consiliis altius 
quidpiam meditantes in se, represserit. Opinor 
equidem ego, cum vellet Deus, ut omnibus inno- 
tesceret, quis vir ille sacer esset et quorum di- 
gnus, qui vero nos et quibus poenis obuoxii, qui- 
bus miseriis juste excruciandi, id propter res 
utriusque, in rein utrique disposuisse. Itaque tam 
diro malo, obitu nempe illius adnexo et omnibus 
iu civitate viris, inulieribus, pueris, Latinis, Ju- 
dais quoque ipsis mjserandum in modum seruo- 
nes conferentibus, et reliqua omnia, qui& eos tum 
affligebaunt, e inemoria deponentibus, pastoris tan- 
tum privationem in mentem revocantibus et sepe 
sapius proferentihus, asserentibusque, ut jam in- 
nui, et non. temere eredenübus, indicium illud 
esse et diving punitionis cf subsecuti excidii, etc... 
Sed cum huc pervenerim, paucis compellubo hu- 
jus, alteriusve iusimulatores. Ubinam eratis vos, 
cum hac Murates offerret? Nonue in urbe, et ve- 
stris ea auribus usurpastis? Qua igitur ratione co- 
gitais usi non estis? Quare de quibus alios iucu- 
$alis, quod non fecerint, vos ipsi occasione pre- 
mente οἱ nullo impediente non perfecistis? Tum 
enim nullus pastor erat. Namque ante sex menses 
inter vivos eise desierat : neque dire erant, nec 
alia, qu:e vos recensetis et per digitos exacte nu- 
meratis. Quid igitur vobis impedimento fuit? aut 
cujus opus eventus? Nullius, quilibet respondebit, 
pie rem computans, quam nostrae improbitatis, 
quz ab iracundia liberum Deum in iracundian 
inovitet ad nosiri punitionem, qui incorrecte la- 
bimur, excilavit, ut ad nosmetipsos redeuntes in 
posterum sapiamus. Quod si quis ante acta tem- 
pora coimmemoraus iterum nobis opponat, et Pa- 
stori causam appingat, qui dedere se volentibu:, 
etiam sententia dicta coatradixit, insanientis cogi- 
tationes suscipit. Primum enim non addecet pon- 
tiücem rerum militarium jura, et hunc quidetu 
tyrannorum mere principatu pellere, illum coutra 
in possessionem iminittere, et imutationum et (88 - 
dium, necnon daninorum, qua dum rerum status 
immutatur, eveniunt, auctorem esse. Neque eniin 
ipse in tyrannicum, sed in asacerdota!e et mitis 


Φ 


νου, καὶ ἐξηλλαγμέναι αἱ τρίδοι, τὸ Σολομῶντος εἰ- 
πεῖν * ἡμεῖς δὲ χαχίας γέμοντες ὅλως xa: ὀπίσω τῶν 
ἐνθυμημάτων τῆς χαρδίας ἡμῶν τῆς πονηρᾶς. 
Τοῦτο δὴ τὸ τοῦ ᾿Ἱερεμίο", πορευόμενοι" xai κατὰ 
τὸν πάλαι γογγυσταὶ τυγχάνοντες Ἰσραὴλ, κατὰ τὴν 
ἡμετέραν ἐπιθυμίαν ἀπολαύειν ὅπως οὐχ ἔχομεν 
τῶν πραγμάτων, διχαίω; οὕτω πεπράγαμεν δυστυ - 
χέστατα, καὶ τούτου τἀνδρὸς ἐστερήμεθα, μένου πε- 
ριλειφθέντος ἐν τοιούτοις χαιροῖς xat τοσούτοις ἀνια- 
ροῖς παραμύθιον. Πάντες γὰρ ὥσπερ τινὰ δύναμιν 
ζωτιχὴν ἐν ἡμῖν ἐνομίζομεν τοῦτον, xal τὴν τελευ- 
τὴν ἐχείνου μηδὲν ἄλλο νομίζειν εἴχομεν, ἣ τῆς ἐφ᾽ 
ἡμᾶς τοῦ Θεοῦ διχκαιοτάτης παιδείας οἷον mpool- 
μιον. Τοῦτο τῶν κατειπεῖν ἡρημένων ἐχείνου ca- 
φέστατος ἔλεγχο;, xol τοὺς ἀδικίαν xat' ἐχείνγυ 
λαλοῦντας, ὅτι μὴ mpob;olav ἐσχέψαντο, μηδὲ τῶν 
σφίσι δοχούντων συν!έντας βαθύτερον ἐνδίχως ἐπι- 
στομίζει " οἶμαι γὰρ ἐγὼ, δεῖξαι βουληθεὶς ὁ Θεὸς, 
οἷος μὲν ὁ ἱερὸς ἐχεῖνος ἀνὴρ, καὶ τίνων ἄξιο: ἦν, 
οἷοι δ᾽ ἡμεῖς, καὶ τίνας εἰσπραχθῆναι δίκα: δίχαιοι 
ἦμεν, διὰ τοῦτο τὰ καθ᾽ ἑχάτερον μέρος οὕτως ᾧχ΄- 
νόμησε συμφερόντως. Τούτου οὖν τοῦ δεινοῦ, τῆς τὲ - 
λευτῆς ἐχείνου φημὶ, προστεθειμένου τοῖς ἄλλοις, 
χαὶ πάντων τῶν ἐν τῇ πόλει ἀνδρῶν, γυναιχῶν, παί- 
δων, Λατίνων τε καὶ αὐτῶν Ἰουδαίων ἐλεεινῶς πρὸς 
ἀλλήλους διομιλούντων, χαὶ τὰ μὲν ἄλλ᾽ ὅσα τούτους 
ἐπίεζε δηλονότι τῇ λήθῃ παραπεμπόντων, τῆν τοῦ 
ποιμένος δὲ στέρησιν ἐπὶ νοῦν λαμδανόντων, xal 
συνεχῶς προφερόντων, τῆς τοῦ Θεοῦ τε παιδείας, 
ὡς προὔφην, xai τῆς γεγενημένης ἁλώσεως, xal 
λεγόντων σημεῖον τοῦτο, xal πιστευόντων... Et infra: 
"A22 ἐνταῦθα μιχρὸν ἐρήσομαι τοὺς κατηγοροῦντας 
τοῦ δεῖνος, χαὶ τῆς δεῖνος. Ποῦ ποθ᾽ ὑμεῖς fixe, δθ᾽ 
ὁ Μουράτης τὰ τοιαῦτα ὑπέσχετο ; Οὐχ ἐν τῇ πόλε! 
χαὶ αὐτήχοοι τῶν χηρυττομένων ; Πῶς οὖν οὐκ ἐχρῆ- 
cac0s τῷ λογισμῷ ; Πῶς ἃ διανοεῖσθε οὐχ εἰς πέρας 
ἡγάγετε; Πῶς ἃ τῶν ἄλλιυν χατηγορεῖτε μὴ πεπρα- 
χότων, ὑμεῖς οὐκ ἐπράξατε, καιροῦ χαλοῦντος, xal 
τῶν ἀπειργόντων οὐχ ὄντων ; τότε γὰρ ποιμὴν οὐχ 
ἦν μῆνας γὰρ εἶχεν ἕξ γενόμενος ἐξ ἀνθρώπων * 
οὐδὲ ἀραὶ, οὐδ᾽ ὅσ᾽ ἕτερ᾽ ἀπαριθμεῖτε. Τί λοιπὸν «τὸ 
κωλῦσαν ἡμᾶς ἦν, f] τίνος ἔργον, ὅσα συμδέδηχεν - 
Οὐδενὸς πᾶς τις ἂν εἴποι λογιζόμενος εὐσεξῶς, ἣ 


D τῆς ἡμῶν ἁμαρτία; ἑχάστου τὸν ἀόργητον εἰς ὀργὴν 


καθ᾽ ἡμῶν χινησάσης, παιδείαν ἡμῖν ἐπενεγχεῖν, 
πταίουσιν ἀδιόρθωτα, ἵνα γοῦν ἑαυτῶν γενόμενοι 
xai τοῦ λοιποῦ σωφρονίσωμεν. El δέ τις τῶν πρὶν 
ἀπομνημονεύων χρόνων, xat πάλιν ἡμῖν ἀντιλέγῃ, 
καὶ τῷ ποιμένι τὴν αἰτίαν ἐπάγῃ. τοῖς προδεδόσθαι 
ἐθέλουσι μὴ τὰ ἴσα opovfjsavit, xaX βουλευσαμένῳ, 
μεμηνότος οἶμαι, χέχτηται λογισμούς, Πρῶτον μὲν 
γὰρ οὐ τοῦ σχήματος τοῦ ἀρχιερέως στρατηγιχῶν 
πραγμάτων ἀντιλαμδάνεσθαι, xal τὸν μὲν τυρᾶννι- 
x&; ἐξωθεῖν τῆς ἀρχῆς, τὸν δὲ ἀντεισάγειν, xol 
πραγμάτων, xal φόνον, xat ζημιῶν, τούτων δὴ τῶν 
ἐν ταῖς ἐναλλαγαῖς τῶν &pyuv συμθαινόντων, αἴτιον 
δείχνυσθαι. Οὐ γὰρ ἐπὶ θρόνον αὑτὸν χαθίξουσι τυ- 
ραννιχὸν, ἀλλ᾽ ἐπὶ θρόνον ἱεξατιχὴν, xat Δεσπότου 


11 NOTITIA ALTERA. 18 
πραΐος, καὶ εἰρήνην διδάξαντος, xal δεῖ τοῦτον àx A Domini, et qui pacem depradicavit, cujus vesti- 


παντὸς τρόπου μιμεῖσθαι, xai λόγοις xal πράγ- 
μααιν. “Ἔπειτα τί ἐστιν ὅπερ εἴργαστο ; ὅτι τοῖς 
τοῦ Θεοῦ νόμοις ἐμμένειν παρήνει, καὶ τὴν εὐσέ- 
ὄειαν συνεδούλευε μὴ προέσθαι ; ὅτι μὴ χατεξανί- 
στασθαι τῶν ἀρχόντων, ἀλλὰ τούτους, ὡς ἐκ θεοῦ 
προδληθέντας, ἐδίδασχε στέργειν Καὶ τί γε ἄλλο 
προσῖχεν ἐχείνῳ ψυχὰς ἀνθρώπων πρὸς Θεοῦ πι- 
στευθέντι; Ὅμως ἐχεῖνος χαὶ οὕτως ἔχων ἐφ᾽ Exá- 
στου σχεδὸν ἔτους ἠξίου τὴν πόλιν ἀπολιπεῖν καὶ 
πρὸς τὴν ἐνεγχαμένην γενέσθαι“ ἴσως ἵν᾽ ἡμεῖς 
ὑπὲρ ἑαυτῶν φρονήσωμεν " ἀλλ᾽ οὐδ᾽ οὕτως ἢνέχεσθε., 
Οὔτω γνώμης τινὲς τετυχήχεσαν πρὸς πᾶν ὁτιοῦν 
τὸ τρεπτὸν χεχτημένης, καὶ συμμεταδαλλομένης 


giis insistere modis omnibus et dicia factaque 
sequi debet, solium promovetur. Deinceps quid 
ille molitus est? An quod in legibus divinis per- 
durare adhortabatur? Non a principibus descis- 
cendum, quos veluti a Deo promotos exosculan- 
duin esse docebat? Et tamen in aliud incumben- 
duni erat, cui mortallum anima per Deum erant 
concredita», Nihilominus ille hoc modo dispositus 
fere singulis annis ab urbe recedere volebat et in 
patriam reverti, forte ut nos nostra accuraremus. 
Sed neque hac ratione passi estis. Ita mente non- 
nulli prediti sunt, qux cum quolibet mutationem 
subiente sese immutat et variat. 


τοῖς χαιροῖς xa τοῖς πράγμασιν. 


llis Symeonis certissima tempora teneo. Capta est Thessalonica anno Domini 1650, Martii die nona et 
vicesima, Symeon e vivis excesserat ante sex menses, ergo. praterito Septembri, qui primus anni Grze- 
corum supputatione numeratur. Ergo sub Joanne Manuelis filio Manuele ipso, necnon Joanne Cautacu- 
zcno vitam egit. 


NOTITIA ALTERA. 


(Fabric. Biblioth. Gr. ed. Harles., tom. XI, p. 528. 


Simeon, Thessalonicensis archiepiscopus (a), sexto mense ante captam a Murate a. C. 1450, 29 Martii, 
Thessalonicam (δ) defunctus, varia scripsit, quibus et ritus et dogmata Ecclesie Grece illustravit 
insigniter, et oppugnavit Latinos. Itaque Nic. Comnenus, Grzcus licet, Latinorum propuguator acerri- 
mus, p. 215 Prznot. mystag., Simeonem inter Photianos non Photiane plane ignoranti participem virum 
appellat, εἰ ni desipsisset in dogmatibus, nemini recentiorum theologorum imparem. (Fabr.) Conf. Henr. 
Wharton et Rob. Gerius ad Cavei Hist. litter. S. S. Eccl. tom. 1], p. 145 seq.; nterque citat quosdam 
eodd.; prior autem scripsit, Sim. Thessal. claruisse a. 1410 et obiisse a. 1429, mense Sept., sex men- 
sibus ante Thessalonicam ab Amurate iterum expugnatam : posterior autem prodit, eum elaruisse 
ἃ. 1418, et vita decessisse pauto ante captam suam metropolin, a. 1450. — Oudin. Comment. de SS. Eccl. 
tom. Ill, p. 2242 seq. ad a. 1410, qui multus est de :zetate, potissimum de scriptis horumque codd. οἱ 
ex aliis precipue Lambecio et Goaro multa exscripsit. — Hamberger Zuverless. Nachr. tom. IV, p. 682 
seq., ad ». mortis 1429, et Saxius In Onom. litt. part. 11, p. $90 seq. qui, eüm mortuum esse a. 1450, 
adjecit. (Harl.) 

4. Preeeipuum ejus opus est. De fide, ritibus εἰ mysteriis ecclesiasticis, quod integrum Grece lucem 
vidit Jassii in Moldavia a. 1685 fol., curante Dositheo, patriarcha Hierosolymitano, et merito laudatur 
ab H. Whartono in Auctario historie dogmaticz Usserii de Scripturis et sacris vernaculis p. 440; οἱ 
Rich. Simone in Bibl. Selecta, tom. 1, cap. 29, pag. 2937 seq. (Fabr.) Fabricius noster infra in vol. XIV, 
p. 49 seq. vet. ed. Simeonis Thessalonic. Opus ecclesiasticum, quod beneficio Mauroeordati, Hungaro 
Walachiz principis, acceperat, curatius et. uberius deseripsit, οἱ capitum ejus elenchum et quedam 
specimina dedit. Auspiciis, ait,et sumptu Joannis ducis, labore Joannis Molibdi, Heracleensis, excusum, 
Grzce lucem vidit Jassii in Moldavia a. 1685 fol. opus Simeonis hoc titulo : Συμεὼν τοῦ paxaplou ἀρχιε- 
πισχόπου Θεσσαλονίχης χατὰ αἱρέσεων, et cetera qua in fronte operis infra leguntur. 


(a) Eugenius Nomophylax in Synodico, Dominica 
orthodoxiz in ecclesia Thessalonicensi recitari 
solito, apud Allatium, De Simeonibus (supra), 
ubi celebrantur Thessalonieze archiepiscopi 1si- 
dorus, Gabriel, Simeon, Gregorius et Niphon. 
Etiam senloris Simeonis Thessalonicensis meminit 


Allatius, De consensu wtriusque Ecclesie, p. 863. 
ls est, qui Isidorum in archiepiscopatu Thessalo- 
nicensi antecessit. 

(b) Joannes Anagnosta, in Narratione de capta 
Thessalonica, in Allatii Symmictis, p. 346 ct 554. 


19 SYMEON THESSALONICENSIS ARCHIEP. 20 


Premittitur volumini przfatio duplex Dosithei, patriarchz lIlierosol., in quarum posteriore (1) Simeon 
Thessalonicensis celebratur. 


In prima przfatione, data Adrianopoli et' directa ad Joannem Ducam, Dositheus laudat hujusce curam 
ac benignitatem in promovenda Simeonis editione, publico bono demonstratam (2). 


Hujus operis partes sunt : Ἑρμηνεία περί τε τοῦ θείου ναοῦ χαὶ τῶν ἐν αὑτῷ ἱερῶν τε πέρι xal διαχό- 
νων xal ἀρχιερέων τε xal ὧν ἔχαστος τὐύτων στολῶν ἰϑρῶν περιδάλλεται, Οὐ μὴν ἀλλὰ xal περὶ τῆς 
θείας μυσταγωγίας λόγον ἑχάστῳ διδοῦσα τῶν ἐν αὐτῷ τελουμένων θείως xai τοῖς ἐν Κρήτῃ ζητήσασι 
ἀποπ:ταλεῖσα, de templo εἰ missa, quod τες οἱ Latine edidit Jacobus Goar, in Euchologio, pag. 212, 
252 (δ). Latiue et minus sincerum Jacobus Pon:anus, S. I. Ingolstad. 1605, 4, pag. 425 seq., in Append. 
Opp. Sym. Janioris theol. recusum in Supplemento Bibliothece Patrum, Morelliano Paris. 1059, fol. 
tom. l, pae. 865; et in Lugdunensi Bibl. Paitum, tom. XXII, pag. 767. (Fabr.) ltem in Colon. Bibl. Patr. 
1618, fol. vol. XII, part. 1, p. 741. — MS. Vindob. in cod. C:es. CLXVI, n. ii, et in. cod. 972, V. Lam- 
hec. IV, p. 390 seq. et V, p, 457 seq. Koll. — Ibid. in cod, 970, plura sunt Simeonis Thessal. scripta, 
n. 1 : Dialogus ecclesiasticus εἰ de sola vera fide, simul etiam de septem Ecclesie sacramentis, et de teinplo, 
rebusque et hominibus ad illud pertinentibus : tum secundum Fabricii ordinem n. 9, 5-6 : Precationes sa- 
ert sex(a), n. 7 codicis, et n. 8 cod. Accurata dijudicatio legitimartm et illegitimarum nuptiarum, excerpta 
ex libro juridico Theodori Balsamonis; de quibus copiose agit Lambec. V, pag. 451 seq. Kollar. — Ibid. 
p. 470, in cod. 282, Excerpta ex Simeonis Thessal. monitis de vita ascetica, s. monastica. Monac. in 
eodd. Bavar. 58 et 286. Expositio de divino templo, etc. V. Hardt, in Aretini Beytregen, etc. a. 1804, 
part. 1, p. 34, efc. s. Cat. mss. Gr. Bavar. psg. A3 οἱ 4&4. — in cod. Harlei. 5630, opera quzdam, quo- 
rum tamen tituli non indicantur in fatal. mss. bibl. Harlel. Oxon. in codd. Barocc. 75, De templo, ctc. ; 
107. Ezpositio liturgie ; ine, Ἐξ ἀγάπης θείας. Et plura sim. scripta in cod. 294, nempe scc. ordinem 
Fabricii n. 1, 4, 5 ac 6, et Epistola adhortatoria ad viam salutis, etc. — Explanatio liturgie s. miss 
est quoque Vindobon. in cod. Czs. XIII, n. 6, et incipit : Προτήγετο δῶρα τῷ Θεῷ. V. Kollar. Supplem. 
ad Lambec. I, p. 139 seq., qui observat opus in hoc cod. esse multo copiosius, quam illud quod vul- 
gavit Goar in. Euchologio suo, pag. 219, et luce publica dignum. — Taurin. in cod. 65, in quo etiam 
est Sim, Thessal. Dialogus contra hereses, ete. V. Cat. codd. Gr. Taurin. pag. 161 seq. — Paris. in 
Bibl. publ. codd. 1967 et 1981, Ezpositio liturgie, et iu duobus posterioribus sunt quoque 7iesponsiones 
ad interrogata Gabrielis, etc. Ibid. in cod. 1282, exstant varia Sym. Thessal. opera, 4085 omnia lucem 
vidisse lassii a. 1685, dicuntur, in Cat. mss. bibl. Reg. lI, p. 2974. — Sec. Montfauc. in Bibl. biblioth, 
mss. p. 478, bibl. Venet. in bibl. Grimana et pag. 69223 D. in cod. Scorial. De mysteriis Ecclesie. — 
pag. 504 A. in bibl. Ambros. Mediol. de sacramentis Ecclesie ; de templo Dei, etc., De oratione ; Respon- 
siones ad interrogata sacerdotis cujusdam de rebus theologicis. (Harl.) 


'ExxAnotaoztxb; διάλογος κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων xal περὶ τῆς μόνης πίστεως τοῦ Κυρίου xai Θεοῦ 
xo Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τῶν ἱερῶν τελετῶν τε καὶ μυστηρίων πάντων τῆς Ἐχχλησίας, οὐδὲν 
αὑτοῦ ἴδιον χεχτημένος, ἀλλ᾽ Ex τῶν ἁγίων Γραφῶν καὶ τῶν Πατέρων ἐρανισθεὶς αὐτῷ xal συντεθεὶς χατὰ 
δύναμιν, ἀπολογίαν διδοὺς ἑκάστῳ τῶν χατὰ χαιροὺς ἢρωτηχότων. Dialogus adversus. omnes hereses, in 
quo inter 3lia laudat clarum 808 etate Callistum Xanthopulum, qui a. 1595 fuit patriarcha CPolitanus, 
et Latinos hzerciicis ascribit. Varia ex illo dialogo producit passim Allatius in suis scriptis, ut libro De 
Simeonibus, p, 185: De etate ordinum, pag. 42. seq.; De libris ecclesiasticis, p. 7 ; De purgatorio, p. 100, 


Tertia ad beatissimam Virginem Deiparam in so- 
lemni Rapp AMORE. Εὐχὴ εἰς τὴν ὑπεραγίαν 8eo- 
«τόχον ἐν λιτῇ [rouen Avttotépa τῶν ἀγγέλων, ἐν- 
δοξοτέρα τῶν ἀρχαγγέλων, etc. Quarta ad. beatissi- 


(a) Desunt in edítione lassensi. Esrum titulos et 
inia Lambecius ita exscribit : « Septimo, et qui- 
dem ἃ fol. 466, pag. 2, usque ad fol. 477 pag. 2 : 
Ejusdem Symeonis | archiepiscopi Thessalonicensis 


Precationes sacre sex, quarum prima contra hostium 
Gentilium incursionem inscribitur atque incipit his 


verbis : Τοῦ αὐτοῦ εὐχὴ xav ἐθνιχῶν πολεμίων Ev. 


καντὶ χαιρῷ ἀναγχαία τῆς αὐτῶν ἐπιθέσεως. Πάτερ, 
Yit, καὶ Πνεῦμα ἅγιον, ὁ μόνος ἐν Τριάδι Θεὸς, ὁ 
ἀγαθὸς, ὁ ἐλεήμων, εἰς. Secunda In Enc»hniis tem- 
pli beatissimae Virginis Deiparz τῆς Ἀχειροποιήτου 
sive non manufacta : Εὐχὴ ἐπὶ τοῖς ἐγχαινίοις τοῦ 
θείου ναοῦ τῆς παναγίας θεοτόχου, τῆς ἀχειροποιήῆ- 
τον. Λέγεται δὲ χαὶ πρὸ τῶν πυλῶν τοῦ ναοῦ τῆς 
Θεοτόχου, ἡνίχα μετὰ λιτανείας εἰσέρχεται ὁ ἀρχιε- 
ρΞὺς, ὑπαλλάσσων μιχρὸν τὰ περὶ τῶν ἐγχαινίων ῥή- 
ματα. Χαῖρε, χεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ, etc. 


(a prre Fabric., male. Eoir. 
(2 


mam Virginem Deiparam cujuslibet necessitatis 
causa : Εὐχὴ εἰς τὴν ὑπεραγίαν Θεοτόχον ἐπὶ πάσῃ 
αἰτήσει. εχαριτωμένη, εὐλογημένη, ὑπὲρ πᾶσαν 
πετιμημένη χτίσιν, etc. Quinta tempore terrz mo- 
tus, siccilatis et famis et quarumcunque aliarum 
calamitatum : Τοῦ αὐτοῦ ἑτέρα εὐχὴ ἐπὶ ostia uto, 
xai aby ui, καὶϊλοιμῷ, xai πάσῃ ἄλλῃ καχώσει. Κύ- 
ριε Ἰησοῦ Χριστὲ, παντοχράτορ ὁ θεὸς τῶν ἀγγέ- 
λων, ὁ βασιλεὺς τῶν ἀγίων, ὁ χτίστης τοῦ σύμπαντος, 
etc. Sexia ad Spiritum «anctum in. festo Penteco- 
stes : Εὐχὴ εἰς τὴν Πεντηχοστὴν, εἰς τὸ ἅγιον Ilvsu- 
μα “᾿Αγαυὶ xai ἀγαθότητος πηγὴ, ἅγιε xal ἁγιάσμου 
Xoenve. 


Juplicem Prafationem vide infra in fronte Operum Simeonis, [p. 
(5) At hujus operis textus tertia parte auctior est in editioue Iaseeusi, Ip. 


" NOTITIA ALTERA. 99 


440, etc. Exstat mss. in Bibl. Caesarea, Vaticana aliisque. (Fabr.) Add. modo memoratis codd. iuter 
mss. codd. Paris. bibl. publ. a Sevino ex Oriente allatos, cod. 17, teste Montfauc. in Bibl. biblioth. mss. 
p. 10351 C. et Mart. Crusiam in Turco-Gracia, supra, in vol. VIII, pag. 96, sub fin. (Harl.) 


De septem Ecclesie Sacramentis, quem librum Fridericus Metius Latinitate donavit, teste Possevino, 
sed non edita est ejus interpretatio : dialogum De poenitentia Grece et Latine vulgavit Joannes Morinus 
ia opere De sacramento penitentie, Paris. 1651 fol. et recuso Bruxell. 1685 et Venet. 1702 fol. p. 471-476, 
nec non περὶ τῶν χειροτονιῶν libellum. De ordinatione in opere de sacris ordinationis ritibus Paris. 1655 
fol. Bruzell. 1686 fol. Utraque ex Morini versione leguntur etiam in Bibliotheca Patrum edit. Lugd. 
tom. XXII, pag. 792 et 795. [Quosdam codd. jam paulo ante laudavi. Add. in cod. bibl. Escorial. De 
' Ecclesie sacramentis capita 14 teste Pluero in. Itinerar. per Hispan. pag. 190. — :Vindobon. in cod. 
Csesar. 15, n. δ, sunt quoque capita 14 Conf. Kollar. in Supplem. ad Lambec. qui pluribus, vel ex 
disertis nostri eod. verbis in fine contra Fabric. nostrum docet, íllud syntagma nihil aliud esse, nisi 
partem magnam operis Sim. Thessal. ante memorati, s. Dialogi eccles. contra hareses : quod. etiam 
colligi potest ex ordine capitum in ed. Dositbei. Ex eo etiam cognoscimus, qus, ab Allatio iemo- 
rata, et a Fabricio pro ineditis habita, in illa editione lucem viderint. (Harl.)] — Laudant Simeonis de 
sacramentis Jeremias patriarcha CPol. in Responsionibus ad theologos Wirtenbergenses , Frauciscus 
Turrianus ad Constitutt. apostel, Petrus Arcudius in Concordia, pag. 6, 7, 19, et passim; Gabrielem 
quoque Severum Philadelpbiensem plura ab eo mutuatum notans, pag. 10. Similiter Allatius in pluribus 
scripterum sgorum locis, ut De consensu, pag. 14139 seq., 1956, 1259, 1976, etc., de xtate ordinum, 
vag. 42 seq., 156 seq. 

Cztcra hujus Simeonis adhuc quod sciam inedita (1), ab eodem Allatio memorantur n. 195 sea. libro 
De Simeonibus. 


4. ᾿Απόχρισις πρὸς τὰς ἐρωτήσεις τοῦ ἱςξρωτάτου μητροπολίτου Πενταπόλεως χῦρ Γαδριήλ. Responsiones | 
ad interrogata sanclissimi metropolite Pentapolitani Gabrielis. P. "Ἔδει μὲν τὰς τοιαύτας τῶν ἐρωτήσεων 
ὑψηλοτέρας, καὶ ὑπὲρ ἡμᾶς. Responsiones sunt numero 85 (a). Legebantur in Palatina, et nunc in Vati- 
cana, [et Mosquensi, cod. 589. V. Matthzi notit. etc., p. 248. (Harl.) Continent multa theologica, mora- 
lia et ecclesiastica, et essent maxime utiles, si ederentur. 


9. Ejusdem : Περὶ ἱερωσύνης πρός τινα τῶν εὑλαδῶν μοναχῶν ἱερᾶς διαχονίας ἠξιυμένων, ἕτι xal τοῦ 
ἀρχιερέως εἰς τὸν τοῦ πρεσδυτέρου τελοῦντος τότε βαθιιόν. De sacerdotio ad. quemdam pium monachum 
sacro ministerio insignitum, adhuc praesule in presbyteri ordine. exsisiente. P. Ἐν Χριστῷ μοι ἀγαπητὲ 
xai γνησιώτατε ἀδελφὲ τὴν ὀφειλὴν τῆς ἀγάπη:. (Fabr.) ms. in cod. Daroc. 994, n. 13. In bibl. Bodlcei. 
inter adversaria Ger. Langbaeni, ex Sym. Thessal. responsis de (ine s»culi, et ex ejusd. quazstionibus 
de typicis Sabx et Damasceni. V. Cat. mss. Angl. etc. l, p. 268. (Harl.) 


4. Τοῦ αὐτοῦ “Ἑρμηνεία συνοπτιχὴ κατὰ δύναμιν εἰς τὸ τῆς ὀρθοδόξου xaX ἀμωλήτου ἡμῶν πίστεως 
«τῶν Χριστιανῶν θεῖον xai ἱερὸν Σύμδηλον, Expositio compendiosa, uti potuit, in orthodoxa et inculpate 
nostree. fidei Christianorum sacrosanctum. Symbolum, P. Περὶ τοῦ ἱερωτάτου Συμδόλον tfj; ἀληθοῦς xal 
μόνης τῶν Χριστιανῶν ἡμῶν πίστεως. Mosque in cod. synod. 81, 8. V. Matthizi Notit. codd. Gr. Mosq. 
p. 61, et p. 221, in cod. 29, in quo etiam sunt sequens opus, et De articulis fidei. (Harl.)] 


5. To) αὑτοῦ "“ἔχθεσις ἀναγκαιοτάτη περὶ τῶν τοῦ ἱεροῦ Συμδόλον ῥήσεων, ὅθεν συνελέγησαν, καὶ κατὰ 
τίνων αὗται συγχείμεναί εἰσι. Expositio perquam | necessaria. sententiarum sacri. Symboli, unde collecte 
sunt, et adversus quos dictate. P. Καλὸν ἐχθέσθαι, καὶ ὅθεν τὸ ἱερώτατον παρὰ τῶν θείων Πατέρων συνε: ἐ- 
θη Σύμδολον. (Fabr.) Mosqua in cod. synod. 279, 8. V. Matthazi l. c. p. 180. (Harl.) 


6. Περιεχτικὰ, ὡς δυνατὸν, τῆς μόνης τῶν Χριστιανῶν ἡμῶν πίστεως χεφάλαια δώδεχα, ἅπερ τινὲς 
ἄρθρα χαλοῦσι τῆς πίστεως, σαφέστερον συντεθέντα παρὰ τοῦ ἀρχιεπισχόπον Θεσσαλονίχης Συμεὼν, xal 
ὅτι ταῦτα περιέχει τὸ θεῖον Σύμθδολον, καὶ περὶ τῶν περιεχτιχῶν ἀρετῶν. Continentia, ut fieri potuit, solam 
Christianorum fidem capitaduodecim, η΄ nonnulli articulos fidei nuncupant, clarius elucidata ab archiepiscopo 
Thessalonicensi Symeone; eaque comprehendere sacrum Symbolum, εἰ de comprehensivis viriutibus. P.'H ἀλη- 
θὴς xai μόνη τῶν Χριστιανῶν ἡμῶν πίστις ὑπὲρ νοῦν οὖσα καὶ λόγον. (Fabr.) Mosque in cod. Synod. 
979 8. V. Mauhei l. c. p. 180. (Harl.) 


(a) Nonnulla ex his profert Allatius, lib. Depur- — 85. — Vindobon. in cod. 15, n. 5, sunt tantum 
gatorio, pag. δῖ, 140, 914, ei Contra Hotiinger. responsa decem. v. Kollar. Supplem. pag. 128 
pag. 8. Exstant etiam mss. in bibl. Bodleiana, seq. Integra sunt in cod. 170, n. 2. V. Lambec. ὃ, 
codice Barocc. 94, e quibus locus adducitur ab — supra, ubi jam aliorum codd. mentio facta est, 
Huiwfredo Hody in libro anglice edito : The case ο[ memoratum. (Harl.) 
sees vacant, pay. 86. (Fabr.) Item in cod. Barocc. 


(1) Sequentía opuscula, sub num. 2, 35, 4, 5, 6, 7 memorata, jam ab annis plus centum e.lita prostabant cum Har- 
Jesius Fabricii Bibliothecam retractaba!, de quo monere debuisset. Epi. 


38 SYMEON ITHESSALONICENSIS ARCHIEP. — NOTITIA. 21 


1. Τοῦ αὐτοῦ περὶ ὧν χαινοτομοῦσι Λατῖνοι (1). De iis, circa qug Latini innovant. P. Πρῶτον piv τὸ 
περὶ τὴν πίστιν ἀποσφαλῆναι, xal προσθήχην θεῖναι τῷ ἱερωτάτῳ Συμδόλῳ. 


8. Ejusdem plura referuntur ad leges et canones pertinentia a Manuele Malaxa in Nomocanone. 


9. Canones etiam et hymnos in sanctos composuisse, ex Eugenio colligo : Καὶ ᾧδαῖς ἱεραῖς τοὺς τῶν 
ἁγίων χοροὺς, xa οἴχοθεν χαταστέψαντος, ὧν τὸν βίον ἐζήλωσε, xa διήνυσε. Et sacris cantibus sanctorum 
Choros, et ez propriis ezornavit, quorum vitam emulatus confecit. Horum tamen ipse nihil vidi. Hactenus 
Allatius. (Fabr.) V. cod. Vindob. citat. n. 7 et 8. (Barl.) 


[ In cat. codd. Gr. Nanian. p. 151, n. 7. cod, 74, citantur Simeonis Thessalon. Oratio, quee tamen 
auctorem habet Simeonem Mamant. (2) et supra numeratur n. 25 ; et p. 152. Opus ejusd. Sim. Mam. — 
Sim. Thessal. Oratio in Assuinptionem Marice, Paris. in bibl. publ. Cod. 987, n. 7. (Harl.) ] 


10. Simeonis Thessalonicensis Chronicon ms. in Philippico imp. laudat Cangius in Glossario Greco, 
p. 1606, nisi calami errore Thessalonicensem posuit, atque intellexit Chronicon Simeonis Logothete 
quod frequentissime citat alibi, utin diss. De hebdomo, pag. 128, 129, 155, 154 ; et notis ad Zonaram 
p. 28, 55, 70, et 79 ; et in Appendice ad Glossar. p. 4, 5, 0, 7, 22, 25, 56, 45, 56, 57, 58, 59, 72, 774, 
15, 85, 84, 86, 90, 92, 100, 101, 105, 106, 110, 113, 114, 115, etc. De hoc dixi vol. Vl, p. 3552 et 158. 
(s. vol. VII, p. 471 sq. οἱ p. 685 sq. ed. nov.], ubi etiam de Historia chronica adhuc itidem inedita Simeo- 
nis Sethi lingua Graecorum vulgari, ab origine mundi ad imperium usque Constantini Duces; de qua 


paulo ante de Simeone Setho, n. 7. 


(1) Est caput vicesimum libri Contra hareses. Eorr. 
(2) Seu Juniorem, jam a nobis recusum tom. CXX. Epi 


A2YMEON 


TOY MAKAPIOY APXIEIITZKOIIOY ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ 
ΚΑΤᾺ AIPEZEON 


ΚΑΙ ΠΕΡῚ ΤΗ͂Σ ΜΟΝΗΣ ΟΡΘΗ͂Σ TON XPITTIANQN HMON ΠΙΣΤΕΩΣ, TON TE IEPON ΤΕΛΕΤΩΝ 
ΚΑΙ MYZTHPION ΤΗ͂Σ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΔΙΑΛΟΓῸΣ, ᾿ 


ΠΕΡῚ TE TOY GEIOY ΝΑΟΥ͂ 


ΚΑΙ ΤΩΝ EN AYTQ APXIEPEQON TE ΚΑΙ IEPEQN 
ΚΑΙ AIAKONQON, 


Καὶ τῶν ὧν ἔχαστος τούτων στολῶν ἱερῶν περιδάλλεται, 
ΚΑΙ ΠΕΡῚ ΤΗ͂Σ 8EIAZ ΜΥΣΤΑΓΩΓΊΑΣ 
EIE TE ΤῸ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ͂ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΊΑΝΩΝ ΠΙΣΤΈΩΣ ZYMBOAON EPMHNEIA, 
Καὶ τῶν «τούτου ῥήσεων ἔχθεσις ὅθεν τε συνελέγησαν, καὶ χατὰ τίνων συγκείμεναί εἰσιν, 
Ἔτι δὲ Περιεχτιχὰ τῆς ὀρθοδόξου πίστεως κεφάλαια, ἦτοι ἄρθρα δώδεχα, 
Καὶ ὅτι ταῦτα περιέχει τὸ ἱερὸν Σύμθολον. Καὶ περὶ τῶν περιεχτικῶν ἀρετῶν, 
᾿Αποχρίσεις τε πρός τινας ἐρωτήσεις ἀρχιερέως ἡρωτηχότος αὐτόν, | 


δ ΚΑΙ ΤΕΛΕΥΤΑΙ͂ΟΝ 


ΠΕΡῚ 


ἹΙΕΡΩΣΥΝΗΣ, 


ΜΕΘ᾽ QN 
TOY ΣΟΦΩΤΑΤΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΩΤΑΤΟΥ MAPKOY ΕΥ̓ΓΕΝΙΚΟΥ͂ 
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ͂ EGEXZOY EZHTHZIZ THE ἘΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ͂Σ AHOAOYG]AZ (1). 


Τυπωθέγτα διὰ δαπάνης τοῦ εὐσεδεστάτου ἐνδοξοτάτου ἐχλαμπροτάτου τὰ καὶ 
γαιηγροτάτου ἡγεμόνος κυρίου κυρίου Ἰωάννου Δούκα βοεδόδα πάσης MoA0606Jaxlac, 
Τοῦ μεγαλοπρεπεστάτου αὐθέντου καὶ ἀρχηγοῦ πάσης "Oxpatrnc, 

Ἕπιμεείᾳ καὶ διορθώσει τοῦ Aoycotátov vorapiov τῆς Μεγάλης "ExxJAnc(ac κυρίου "Iuárrov 
Μοδλίδδου τοῦ ἐξ 'HpaxAsíac, 

'Er τῇ σεδασμίᾳ πατριαρχικῇ καὶ αὐθεντικῇ μονῇ τῶν xpuroxopugalur 
᾿Αποστόλων. τῇ καλουμένῃ Tüscat(oUta, 


Ἐν ἔτει σωτηρίῳ ΑΧΠΓ', χατὰ μῆνα 


Ὀχτώθδριον. 


EN TIAZIQ ΤΗ͂Σ MOAAOBIAZ (3). 


(1) Latine : B. Simeonis archiepiscopi Thessalo- 
micensis contra hareses, et de sola recta nostra Chri- 
stianorum fide, et de sacris ritibus et mysteriis Eccle- 
sie Dialoqus. Preterea de divino templo et de episco- 
pis, presbyteris ac diaconis, et de sacris stolis sive 
vestimentis, quibus quisque induitur, et de divino cultu 
ec mystagogia. Interpretatio in Symbolum fidei Chri- 
stianc, εἰ vocum ejus expositio, atque unde collecte 
ile et quibus opposite fuerint. Capita item et arti- 
culi quibus recta fules continetur, et quod illa.sacro 
comprehendantur Symbolo,et de virtutibus. oum ἱπ 


eodem commendantur. Responsiones ad quedam que- 
sita episcopi, εἰ denique de sacerdotio. Post hec, 
Marci Exgenici sapientissimi doctissimique metro- 
polite Ephesi expositio ordinis liturgie ecclesiastice. 
Impressum, etc. 

(2) Et in calce libri : Ἐπιμελείᾳ δὲ καὶ διορθώ- 
σει τοῦ λογιωτάτου χυρίου Ἰωάννου Μολίδδον, τοῦ 
Περινθίου, παρὰ τοῦ θεοφιλεστάτου ἑπισχόπον Χου- 
αἷου, κυρίου Μητροφάνους. 

Χριστὲ, δίδου πονέσαντι τεὴν πολύολόον &purrh- 


21 SYMEON THESSALONICENSIS ARCHIEP. 98 


——————M—MÓÓÁÁ € P$ — 


DOSITHEI NUNCUPATORIA 
AD JOANNEM DUCAM 


Laudat ejus curam ac benignitatem in promovenda Symeonis editione, publico bono 


demonstratam. 


To ἐχλαμπροτάτῳ, ἐνδοξοτάτῳ, εὐτεδεστάτῳ, γαληνοτάτῳ τε xal μεγαλοπρεπεστάτῳ αὐθέντῃ xal fye- 
μόνι πάσης Μολδοδλαχίας τὸ τρίτον, χαὶ Ὁχραῖΐνης τὸ πρῶτον, χυρίῳ χυρίῳ ἸΩΑΝΝΗ͂ ΔΟΥ͂ΚΑ Βοεδόδα, 
τῷ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι υἱῷ ποθεινοτάτῳ τῆς ἡμῶν μετριότητος, ἀποστολιχὴν εὐλογίαν ἐν ἁγίῳ 
φιλήματι. 

Συγχρίνων τις τῶν ἁγίων Πατέρων τὸν παλαιὸν Ἰσραὴλ μετὰ τοῦ εὐαγγελιχοῦ ἀνθρώπου, ἔλεγεν" "D 
πόσης χάριτος ἠξιώθης, ἄνθρωπε, ἰδὼν τὸν Θεόν. Εἶδε, xal ἤχουσεν "A6paáp, ἀλλ᾽ ἐξωτέρως, ἤτοι δι᾽ el- 
χόνων. Εἶδεν Ἰὼδ καὶ ἤκουσεν, ἀλλὰ διὰ λαίλαπος χαὶ νεφῶν. Εἶδε Μωῦσζις ἐν τῇ βάτῳ, xal ἐν τῷ ὄρει 
Σινᾶ, ἀλλὰ bt αἰνιγμάτων εἶδεν ἐπὶ τῆς πέτρας, xal μάλιστα εἰς ὁπὴν τῆς πέτρας, ἀλλ᾽ εἶδε τὰ ὀπίσθια. 
Εἶδεν 'Haotac, ἀλλ᾽ ἐξωτέρως, ἐν θρόνῳ ὑψηλῷ δηλονότι. Εἶδεν Ἰεζεχιὴλ, ἀλλὰ xal οὗτος ἐξωτέρως, ἐν 
μέσῳ τεσσάρων ζώων, Καὶ ἵνα ἐάσω τοὺς λοιποὺς, εἶδε Δανιὴλ ἀλλ᾽ ἐν ὁράματι νυχτός. Εἴδασιν, ὅμως τὸ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὐκ εἶχον. Εἶχον Πνεῦμα προφητείας, ε« ᾿Αφελῶ » γὰρ, φησὶν, « ἀπὸ τοῦ Πνεύματός 
σου, » τῷ Μωῦσῇ ὁ Θεὸς, ἀλλ᾽ οὐχ εἶχον τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. “Ὅθεν ἡ Γραφὴ περὶ τῶν Σαμαρειτῶν ςη- 
σιν " € Θὕπω γὰρ ἣν ἐπιπεπτωχὸς ἐπ᾽ οὐδενὶ αὐτῶν Πνεῦμα ἅγιον. v Καί τινες μαθηταὶ ἔλεγον τῷ Παύλῳ ἐν 
Ἐφέσῳ, « Οὐδὲ γὰρ εἰ Πνεῦμα ἅγιόν ἔστιν, » ἠχούσαμεν. Οὐχ ὅτι οὗ χεῖται ἐν τῇ Γραφῇ τὸ Πνεῦμα τὸ 
ἅγιον, ἀλλ' ὅτε μηδενὸς τῶν παλαιῶν Πνεῦμα ἅγιον εἰληφότος, Οὐδ᾽ εἰ Πνεῦμα ἅγιόν ἐστιν ἡχούσαμεν, 
ἔλεγον. ᾿Αλλὰ σὺ ἀξιοῦσαι τῆς τοιαύτης χάριτος οὐσιωδῶς, ὡς ὁ Κύριος ἐπηγγείλατο: « Καὶ ἐγὼ, » φησὶν, 
« ἐρωτήσω τὸν Πατέρα, καὶ ἄλλον Παράχλητον δώσει ὑμῖν, ἵνα μένῃ μεθ᾽ ὑμῶν elo τὸν αἰῶνα, τὸ Πνεῦμα 
T^; ἀληθείας, ὃ ὁ χόσμος o5 δύναται λαθεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὑτὸ, οὐδὲ γινύσχει αὑτό. Ὑμεῖς δὲ γινώσχετε 
αὐτὸ, ὅτι παρ᾽ ὑμῖν μένει, xal ἐν ὑμῖν ἔστα'. » Ὁρᾷ:, Χριστιανὲ, ἣν ἔλαδες χάριν ; "Ho οὐδ᾽ οἱ προφῆ- 
. «21, οὐδ᾽ οἱ φίλοι τοῦ Θεοῦ προπάτορες ἠξιώθησαν ; Ὅθεν ἔλεγεν ὁ Κύριος, « ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν, πολλοὶ 
προφῆται xai δίχαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν ἃ βλέπετε, καὶ οὐχ εἶδον, xal ἀχοῦσαι ἃ ἀχηχόατε, χαὶ οὐχ 
ἤχηυσαν, » "Doze μόνοις τοῖς πιστοῖς ἐπ᾽ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν, σχηνώσαντο; ἐν ἡμῖν τοῦ Θεοῦ Λόγου, 
ἐδόθη τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ μένει μεθ᾽ ἡμῶν εἰς τὸν αἰῶνα, κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. 
Ἐπερίσσευσε δὲ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς ταύτης ἐν τῷ χαθ᾽ ἡμᾶς αἰῶνι εἰς τὴν σὴν ἐχλαμπρότητα, ὅτι εἰς 
«ποὺς καιροὺς τῆς ἡγεμονίας αὑτῆς ἐγένετο καὶ τῷ γένει ἡμῶν ὁ Ἑλληνικὸς τύπος, δι᾿ οὗ παντὶ τῷ χόσμῳ 
Πνευματιχὴ εὐφροσύνη εὐαγγελίξεται, Καὶ ὁ μὲν βασιλεὺς Ἰωτίας τὸ βιθλίον τοῦ νόμου ἀναγνοὺς, ἐνώ- 
πίον τοῦ πορευθέντος ἐν Σερουσαλὴμ Ἰσραὴλ, ἐπαινεῖται, ἡ δὲ σὴ ἐχλαμπρότης, διαδιδοῦσα τύπῳ τὴν 
Bl6xov ταύτην εἰς τὴν καθολιχὴν Ἐχκχλησίαν, οὐ σχιώδη ἐμφαίνουσαν, ἀλλὰ πᾶσαν τὴν Εὐαγγελιχὴν ἀλή - 
θειαν, χαὶ μάλιστα ἐν χαιρῷ τῷ προσήχοντι, μαχαρίζεται. Οἱ γὰρ τῆς Χριστιανιχῆς ὀρθῆς λεωφόρον τῶν 
δογμάτων ἐχτραπέντες ἐθνιχοὶ, xal οἱ τὴν ἀχριδῇ τοῖς ἀποστόλοις τε καὶ Πατράσιν ἀτραπὸν ἀπωσάμενοι 
αἱρετιχοί τε καὶ σχισματιχοὶ, ἀκάνθαις χαὶ τριδόλοις περιπεπτώχασιν. Ὧν τὴν Ἐχχλησίαν ἐμπλῆσαι 
βυυληθέντες, τοῦ σχοποῦ διήμαρτον, τοῦ Κυρίου τὴν βασιλιχὴν ὁδὸν ἀῤῥήτοις θριγκοῖς, τοῖς τῶν ἁγίων 
Πατέρων συγγράμμασι χατησφαλισαμένου. *Qv σύνογψίς ἐστιν ὁ τῆς παρούσης βίόλου ἐν ἁγίῳ Πνεύματι 
Πατήρ. Ὃ τῆς ὁσίας μνήμης θεσσαλογίκης ἀρχιδπίσχοπος Συμεών. Ov οἷόν τι φῶς νυνὶ διὰ τοῦ τύ- 
που λαμπαδουχεῖς. xat γαθιστᾷς δῆλον ἐξ ἀδήλον, χαὶ φανερὸν ἐξ ἀφανοῦς, ὡς ἂν μὴ οἱ φονευταὶ ἐπεισ- 
πηδήσωσι τῇ Ἐκχχλησίᾳ, ὡς τοίχῳ κεχλιμένῳ καὶ φραγμῷ ὠσμένῳ, τῆς προφητείας πληρώσας τὴν 
πρόῤῥησιν. "Ὅτι δὲ τῶν εὖσεῶν ἡγεμόνων ἐστὶν ἴδιον τρόποις παντοίοις, καὶ ὅση δύναμις τῇ προσχυνητῇ 
καὶ χαθολιχῇ θρησχείᾳ τῶν ὀρθοδόξων Χριστιανῶν διαχονεῖν, ὁ ἰσαπόστολος Κωνσταντῖνος ΕἸΣ πΕΡΟΙ: Τοῦτί 
μοι πρὸ πάντων, φησὶν, εἰς ἕνα προσήχει σχοπὸν, ὅπως παρὰ τοῖς μαχαριωτάτοις τῆς καθολιχῃς Exx)*- 
αἰας πλήθεσι, πίστιν μίαν, χαὶ εἰλιχρινῇ ἀγάπην, ὁμογνώμονά τε περὶ τὸν παγχρατῇ Θεὸν εὐσέδειαν δια- 
κηρῆσαι. Εἰ δὲ xal ἀληθὲς τὸ τινὶ σοφῷ εἰρημένον, ὅτι δεῖ ἐν μὲν «οἷς φυσιχοῖς Θεὸν ὑμνεῖν, χαὶ δίχην, 
xai πρόνοιαν, ἐν 5k ἡθιχοῖς νόμον, καὶ χοινωνίαν, ἐν δὲ πολιτείᾳ τὸ χαλὸν ἐχδιδάσχειν, Ταῦτα πάντα dj σὴ 
μεγαλόνοια νυνὶ ἀπετέλεσε, τὴν περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ χαὶ τῶν θείων ἀληθοῦς θεολογίας, ὅσων τε περὶ δη- 
μιουρχίας, χαὶ προνοίας, καὶ χρίματος αἰωνίον, χαὶ ὅσιυν περὶ μνστηρίων, xal ἐθῶν, καὶ τάξεων, καὶ 
τῆς ἐχχλησιαστικῆς χατατάξεως, καὶ χοινωνίας μὲν τῶν ὀρθοδόξων, ἀκοινωνησίας δὲ τῶν αἱρετικῶν καὶ 
σχισματιχῶν, καὶ ὅσων περὶ πολιτείας ἐνθέου συνῳδὰ τῇ Γραφῇ, xal τῷ δημιουργῷ ταύτης ἁγίῳ 
Πνεύματι, τῶν ἁγίων, ἣ τῶν εἰρημόνων vol; ἁγίοις σύνοψιν, ἣν ὁ μακαριώτατος Συμεὼν λιτῇ τῇ φρά- 
σει συνέταξ: προθύμως, διὰ τῆς ἐνεργείας ταύτης τῷ θεῷ ἀφοσιωσαμένῃ. Ei δὲ χαὶ ἀρχαῖον xa πρεσδύ- 
τατον ἔργον τῆ: παλαιᾶς  πείρου 35 περὶ τοὺς φίλους εὐχάριστον, Πύῤῥος γὰρ ^ τῶν Ἠπειρωτῶν paat- 


33 DOSITHEI l'R.EFATIO, Ὁ 


ς, ᾿Δερόπου τινὸς oou ἀποθανόντος, οὐκ ἔνετχε μετρίως, ἐχεῖνον μὲν ἀνθρπινα πεπονϑέναι φάτχων, 
ξαυτῷ δὲ μεμφόμενος, ὅτι μέλλων ἀεὶ xal βρχηδύνων, χάριν οὐχ ἀπέξωχεν αὐτῷ πόσῳ μᾶλλον αὑτὸς, 
Ἡπειρώτης μὲν ὧν, ἀλλ᾽ εὐσεδέστατος, καὶ αὐθέντης, ἀλλὰ φιλόχοιστος. καὶ ἐνεμὼν, ἀλλὰ μεγαλοξρε- 
πέστατος,, οὗ φίλον τινὰ, ἀλλὰ τῶν Ξάντων Δεσπόττν καὶ βασιλέα Χριοτὸν τιιῶν, ἕνεχα ὧν εἴ ττεν ἐ- 
χοσμίων τε xal κνευματιχῶν ἀγαθῶν, τοιαύτην, ἀποδοῦναι τὴν εὐχαριστίαν, καὶ ἐπισφραγίσπαι δι᾽ αὑτῆς 
τὴν πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὸν πλησίον ἀγάπην ἧ: οὐδὲν τῶν ἐν τῷ κόσπων τερπνῶν καὶ μεγάλων. ἔτότιμόν 
πε xaY ἰσοστάσιον ; "AX)' ἐ πειδὴ χαρπός ἐστί σοι τοῦτο τοῦ ἑνοιποῦντος ἐν σοὶ ἀγίου Πνεύξμετος, ὡς εἴρτ- 
ται, ἀξιωθείης δεὶ χαρκοφορεῖν ἐς τῷ τῆ: Ἐκχλησίας πληρώματι, γαὶ ἐπεχιείνεσθαι lv τοῖς ἔμπ’ο- 
σϑεν, καὶ μετὰ βαθύτατον γῆρας ἀποδημῆσας τοῦ σώματο:, ἀξολαύοις τῆς θεία: μαχαριότητος. "Auf. 
"Ev ἔτει, αχπγ xaxà μῆνα Μάρτιον. ᾿Απὸ "Abptavoezülees. 

ΔΟΣΙΘΕΟΣ ἐλέῳ Θεοῦ πατριάρχης τῆς ἁγίας zie; Ἱερουταλὲμ, 
xal εὐχέτης τῆς σῆς ἐχλα:ιπρότητος. 


DOSITHEI PR/EFATIO 


AD LECTOREM 


Δοσίθεος ἐλέψ Θεοῦ πατριάρχης τῆς &pla. xal προσχυνητῆς τοῦ Σωτῖιρος ἡμῶν Χριστοῦ xal Θεοῦ "Avs- 
στάσεῶς, τοῖς ἐντευξομένοις τῷ παρόντι ὀρθοδέξοις Χριστιανοῖς, ἱερωμένοις τε καὶ Xatxolc, ἀδελφοῖς xat 
«τέχνοις τῆς ἡμῶν μετριότητο: ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, χάριν ἄνωθεν πρὸς ἔργα σωτηριώδη. 

Πᾶ- κυνηγὸς ἐπιτήδειος ὧν, xal ἄριστος περὶ τὰ χυνηγέσια τεχνίττις, ἀναγχαίως χρᾶται τὰ ápudé:a 
αὐτῷ ὄργανα, εἴπερ βούλεται τέλος Χριστὸν ἐπιθήσειν τῇ τέχνῃ. Χάριν λόγου, εἰς τὸ θηρεῦσα: πετεινὰ 
pk» χρᾶται δίχτυα" χερσαῖα δὲ, ἄρχυας xai παγίξας " ἰχθύας δὲ͵ χἀχεῖ δίχτυα, ἀμφίδλτστρα, ἄγχιστρα, 
κεζοθόλους, χαὶ óc" ἄλλα dj τέχνη διδάσχει, ἵνα λάδῃ xat χερδήτῃ ἃ βγύλετλι. Et δὲ ἀνηρώπους τς θη- 
ρεῦσαι 1,6o0)sco, τίν᾽ ἂν ὄργανα χρήσαιτο; "Exsixep xai οἱ ἄνθρωποι χκυνηγῶντα:, xal συλλαυδάνονται, 
ὡς ἰχθύε: (ὡς ἔλεγεν 6 Κύριος, « Δεῦτε ὁπίσω μου, χαὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπρν »), οὖχ ἄλλα 
δηλονότι, εἰ μὴ τὴν διδασκαλίαν χαὶ τὸν λόγον. Οὐκ ἔστι γὰρ ἀμφίδληστρον, xaX δίχτυον διὰ τὸν ἄν οἱυ- 
πον, ὡς ἡ διδχσχαλία πεπλεγμένη ἀπὸ λόγων xal ἀπὸ μαρτυριῶν, ἐν οἷς σαγηνεύεται ὁ ἄνθρωπος, xal 
οἰχειοῦται τῷ Θεῷ, ἵν᾽ αἰωνίω: μαχαρίξηται. Αὕτη ἀμφίδληστρον (ἡ διδασκαλία) βαλλομένη εἰς ἐχάτερα 
«ἃ μέρη, δεξιὰ, xai ἀριστερὰ, χαὶ περὶ τῶν παρόντων χαὶ περὶ τῶν μελλόντων. Αὕτη ἄγχιστρον" τοῖς 
γὰρ λόγοις χαὶ ταῖς μαρτυρίαις τοῦ Πνεύματος, λαμύάνε: τὸν ἄνθοωπον ἀπὸ τῶν σπλάγχνων, χαὶ Aida 
εἷς τὸ φῶς τῆς θεογνωδίας. Περὶ ταύτης λέγει ἐν τῷ βιδλίῳ τῶν "Apiüpov ὁ τῶν ὅλων Θεός" « Ποΐησδον 
σεαυτῷ δύο σάλπιγγας ἀργυρᾶ, ἐλατὰς ποιήσει, αὐτὰς, ἀναχα)εῖν τὴν συναγωγὴν. χαὶ ἐξαίρειν «ὰς 
πκαρεμθολὰς, xal ξττα: ὑμῖν νόμτ:μον αἰώνιον εἰς γενεάς ὑμῶν. » Σάλπιγγας «moi τοὺς δ'δασχάλους τῆς 
Ἔχχλητίας. Ὡς γὰο al σάλπ:γγες χρῶνται πνεῦμα ἀπὸ τῶν ἐντοσθίων ἐξερχόμενον (xal οὐχ ὡς χύμ- 
6233 ἣ χιθάραι xpouópevat), οὕτω; οἱ ξιδάσναλοι, οὐχ Ex τῆς ἔξωθεν σοφίας χαὶ τῆς τινῶν μυθολογίας 
συλλογίζονται χατὰ τὶς σωτηοίας τῶν ἀνθρώπων. ἀλλ᾽ ἔσωθεν τὴν διδασχαλίαν Πνεύμετος ἁγίου πλέοη 
ἔχοντες, τὴ» σωτηρίαν πραγματεύονται τῶν ἀνθρώπων, ὥσπερ αὐτοῖς λέγεται OX τοῦ "Hoatou * « ᾿Ανα- 
ἐόησον kb» ἰσχύϊ, χαὶ μὴ φείση, ὡς σάλπιγγι ὕψωσον τὴν φωνήν σου.» 05 λέγει, "D; χύμδαλον xal κιθάραν. 
ἀλλ᾽ ὡς σάλπιγγι ὕψωσον τὴν φωνήν σου. “ἤγουν μετὰ φωνῶν ἐξερχομένων ἀπὸ τῶν ἐντὸς, αἵτινές 
εἶσιν ἡ ἁγία Γραφὴ, παλαιά τ: χαὶ νέα " μυστύρια ἑπτὰ, χαὶ παραδόσεις τῆς χαθολιχῆς Ἐχχλησίας, ἀπὸ 
τοῦ Κυρίου xal τῶν ἀποστόλων παρειλημμένα, χανόν:ς τῶν ἁγίων ἀποστόλων. Ὅροι τῶν οἰχουμενιχῶν 
συνόξων xai Πραχτιχὰ, ὅροι τοπιχῶν συνόδων xai τινῶν Πατέρων, οὃς αἱ οἰχουμενιχαὶ ἐδέξαντο σύνοδοι. 
Συγγράμματα xal ἑρμηνεῖαι τῆς Γραφῆς τῶν ἁγίων Πατέρων, ἐν οἷς συμφωνοῦσιν ἀλλέλοις, xal ταῖς 
οἰχουμενιχαῖς συνόδοις. "Iavopiat ἐχχλησιαστιχαί, Νόμοι βασιλιχοὶ, τῶν ἁγίων Πατέρων τοῖς ὄροις συμ- 
Gaívovt:c, ἅτινα συμπεπληγμένα, ἐνέργειαν ἔχουσ: τῆς ὀρῦτς xal ἀληθοῦς χαὶ ὀρθοδόξου, χαθολιχῆς τε 
xai ἀποστολικῆς πίστεως, xai ἁλιεύουσι τὸν ἄνθρωπον εἰς Qui, αἰώνιον. Δύο δὲ σάλπιγγες, ὅτι τῇ μιᾷ 
τὴν εἰς ὀρϑοδοξίαν τῶν προστεθέντων, ἢ ἀφαιρητάντων, τῆς τοιαύτης πίστεω; ἐπιστρηφὴν ὑπαινίττεται" 
θΘατέρα δὲ τῶν εὐσεδῶν ἁμαρτησάντων, τὴν εἰς ἀληθῆ μετάνοιαν ἐπιστροφὴν ὑποστμαίνει. "O0sv. φησὶν, 
€ ᾿Ανάγγειλον τῷ λαῷ μου τὰ ἁμαρτέματα αἰτῶν. » ᾿Αργυραὶ δὲ, ὅτι οἱ τῆς τοιαύτη; διδασχαλίας λόγοι 
δεδοχιμασμένοι εἰσὶν, ὡς ἀργύριον πεπυρωμένον χαὶ δεδοχιμχσιλένον. Ἐλαταὶ δὲ, ὅτι ἐλαύνουσι τοὺς πει- 
θομένου; ἀπὸ τῶν προσχαίρων εἰς τὰ αἰώνια. Καὶ ὅ τι σοι δοχεῖ τῆς φωνῆς πρόσχαιρον, ἐχεῖ δεῖ ἀνάγειν 
&v τοῖς ἐπουρανίοις δηλονόνι. Αὕτη ἡ φωνὴ τῶν σαλπίγγων. xal ταῦτα τὰ ὄργανα, οἷς χρῆται ὁ Κύριος ἐν 
«fj Ἐχκλησίᾳ, καὶ διδάσχει ἀεὶ διὰ τῶν διδασχάλων, xol ὑψοῖ τὴν φωνὴν αὐτῶν ἐν ἰσχύϊ, xal σάλπιγξιν 
ἀναχαλέαλι τὴν συναγωγήν * ἦν περιεποιήσατο τῷ τιμίῳ αὐτοῦ αἵματι, xal ἐξῖραι τὰς παρεμέολλς, τὰς 


2]. SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 32 
πατριὰς τῶν ἐθνῶν, ἀπὸ τῶν χάτω elc «à ἄνω * οὗ αὑτὸς χάθηται kv δεξιᾷ τοῦ Πατρός. Ἐξ ὧν εἷς ἐστι 
καὶ 5 συγγραφεὺς τῆ: παρούσης βίδλου, 6 τῆς θεσπεσίου καὶ ἀοιδίμου μνήμης Θεσσαλονίκης dpxiezi- 
exozoc Συμεών. Σύνοψιν τῆς τε Γραφῆ;, καὶ τῶν Πατέρων, ἄριστα xa ἀσφαλέστατα ποιησάμενος, διὰ 
τὸ εὐμάθητον τῶν ἀγραμμάτων, καὶ διὰ τὸ εὐχατάληπτον τῶν σπουδαίων, καὶ διὰ τὸ εὐμνημόνευτον τῶν 
σοφῶν. Τὴν γὰρ ἀκτῖνα τῆς θεαρχικωτάτης αἴγλης, πληρέστατα εἰσδεξάμενος, ἥλιος πνευματιχὸς τῇ 
᾿Εχχλησίᾳ τοῦ Θεοῦ χρηματίζει, χαταφωτίζων χαὶ σοφοὺς χαὶ ἰδιώτας ταῖς ἀχτῖσι τῆς διδασχαλίας αὖ- 
«οὔ. Καὶ ὡς ἐν χρυσίῳ μάλιστα ἡ βασιλικὴ εἰκὼν, οὔτω τῇ χαθαρότητι τῆς μαχαρίας αὐτοῦ ψυχῆς εἰχὼν 
ὁρᾶται τοῦ Θεοῦ τετυπωμένη. Διὸ χαὶ θεοφόροις Πατράσιν ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ τῶν πρωτοτόχων συναγάλλε- 
ται, τῷ πανταιτίῳ τῶν τοιούτων σαλπίγγων Χριστῷ παριστάμενος (1). "Hv δ᾽ ἕως ἄρτι ὡς κῆπος χεχλει- 
σμένος, καὶ πηγὴ ἐσφραγισμένη τοῖς πολλοῖς ἀγνοούμενος. ᾿᾽Αλλ᾽ 6 πάντ᾽ ἄριστο; ὁ ἐχλαμπρότατος καὶ 
εὐσεδέστατος αὐθέντης xal ἡγεμὼν πάσης: Μολδοδλαχίας χαὶ "Oxgalvac χύριος ᾿Ιωάννης Δοῦκας fos60- 
δας. Καὶ ἤδη ὑπὲρ Χριστοῦ πρὲσδεύσασιν ὡς τοῦ Θεοῦ παραχαλέσαντος 0v ἡμῶν ἐνδιδοὺς οἷα φιλόχρι- 
στος τῇ παραχλήσει, ἤγάγε τοῦτον elg φῶς, ἰδίοις óplcac τυπωθῆναι ἀναλώμασι, καὶ ὡς δῶρον πολύτιμον 
τῇ μητρὶ αὐτοῦ τῇ ἁγίᾳ τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησίᾳ χαρισθῆναι. Ἐντυγχάνοντες οὖν τῇ βίδλῳ (fj, προστέθειται 
xai ἡ τοῦ σοφωτάτου Mápxou μητροπολίτου Ἐφέσου συνοπτιχὴ τῆς ἐχχλησιαστιχῆς ἀχολουθίας ἐξήγησις) 
εἴσεσθε τὸ ταύτης ὠφέλιμον χαὶ ἀναγκαῖον. Ὅθεν δόξαν μὲν δότε τῷ Θεῷ, τῷ παρέχοντι ἀεὶ διάφορα 
χαρίσματα τῷ ἔθνει τῷ ἁγίῳ τῷ ὀρθοδόξῳ λαῷ. Ὑπὲρ δὲ τῆς σωτηρίας χαὶ εἰρηνικῆς χαταστάσεως τοῦ 
ἐχλαμπροτάτον αὐθεντὸς χαὶ εὐεργέτου εὔχεσθε. Σπουδάζετε δὲ, μὴ ἐν χτήσει μόνῃ, ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον 
kv χρήσει ἔχειν τὴν βίδλον, ἵν᾽ ἐνεργοῦντες κατ’ αὐτὴν τύχοιτε τῆς θείας μαχαριότητος ἐν αὐτῷ τῷ ἐν Τριάδι 
Θεῷ, ᾧ πρέπει δόξα ἀΐδιος ἐπ᾽ ἀϊδίους αἰῶνας. ᾿Αμήν. 


(1) Beate et celebratissime memorie archiepiscopus Thessalonicensis Simeon. qui compendium Scripture 
sacre et Patrum quam optime et solidissime compossit, ut εἰ ineruditi facile discere, εἰ comprehendere 
s'udiosi, et docti tenere memoria valeant. Divini enim splendoris radio plenissime imbutus, solis instar 
spiritualis est Ecclesie Dei, qui radiis doctrine sue doctos pariter indoctosque illuminat. Ac sicut. in 
nuro eg s regia εἴ ies, sic in beati illius animi puritate, Dei expressa i:nago cernitur. Quare etiam cum 
divinis Patribus in Ecclesia primogenitorum beatus et Christo qui sanctarum hujuscemodi tubarum auctor 
esl, presens et assistens exsultat. 


DIALOGUS CONTRA H/ERESES. 34 


TOY MAKAPIOTATOY ΣΥΜΕΩΝ 


APXIEIIIEKOIIOY GEXXAAONIKHEX 
AIAAOT OX 


EN ΧΡΙΣΤῸ 


ΚΑΤᾺ ΠΑΣΩ͂Ν TON AIPEZEON 


Καὶ περὶ τῆς μόνης πίστεως τοῦ Κυρίου xal Θεοῦ xai Σωτῆρο; ἡμῶν Ἰητοῦ Χριστοῦ, 
Tv ἽἹερῶν τελετῶν τε xal μυστηρίων πάντων τῆς Ἐχχλησίας, 
Οὐδὲν αὐτοῦ ἴδιον χεχτημένος, 
"Αλλ᾽ Ἢ τῶν ἁγίων Γραφῶν, καὶ τῶν Πατέρων ἐρανισθεὶς αὐτῷ καὶ συντεθεὶ; xatk δύναμιν, 
᾿Απολογίας διδοὺς ἑκάστῳ τῶν χατὰ xatpou; ἡρωτηχότων. 


DEATISSIII SYMEONIS 


ARCHIEPISCOPI THESSALONICENSIS 


DIALOGUS 


IN CHRISTO 


ADVERSUS OMNES H/ERESES 


Et de sola fide Domini et Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi, 
Necnon de sacris ritibus et singulis Eeclesie mysteriis, 
Cujus auctor nihil de suo addidit, 
$ed omnia e sacris Scripturis et Patribus queeritando collegit et pro viribus coniposuit 
Respondens ad singulos pro temjore interrogantes. 


] APXIEPEYZ. 


"Ev Χριστῷ τῷ μονογενεῖ Υἱῷ τοῦ Osoü xa 
Πατρὸς xai Θεῷ ἡμῶν, τῇ ζώσῃ συφίᾳ, τῷ yopn- 
τοῦ “τι Λόγῳ λόγον ἐν ἀνοίξει τοῦ “τόματος, ὑμῖν, 
ἀξελφο!, πειθόμενος ὡς ἡ ἐντολὴ, χατὰ δύναμιν πρὸς 
τὸ λέγειν ἤχω, περὶ ὧν ἡμᾶς δρωτήσατε. Διὸ καὶ 
τοὺ; παρ᾽ ὑμῶν λόγους εἰς ἡμᾶς, καὶ τοὺς ἀφ᾽ 
io» πρὸς ὑμᾶ;: ἐν ἐρωτήσει τε xol ἀποχρίσει 
ποιΐύσομαι, xai ἐν σχήματι διαλόγηυ. Καὶ τὸν μὲν 
ἐξάριοντα τοῦ παρ᾽ ὑμῶν λόγου, ὡς xal ἣρωτηχότα 
ποότερον, xal τῶν ἀπολογιῶν ἡμῖν αἴτιον ὅ.δειγ- 
μένω», προθήστομεν ἐρωτῶντα, ἡμᾶ; δὲ μετὰ τοῦτο 
πρὸς τὰς παρ᾽ ὑμῶν πεύσεις τὰς ἀποχρίσεις ἐν 
Χοιαστῷ ποιουμέγονυς. Οὕτω xal γὰρ εὐὑληπτιότερός 


ΡΟΝΤΙΕΈΧ. 


In Christo unigenito Dei l'atr'sque Filio et De» no- 
stro qui est sapientia viveus, et Verbum quod ὅς. 
monem suppeditat in apertione oris, vobis, fratres, 
8uasus, sicut jussum est, quantum potero locuturus 
δάευιη, de quibus nos interrugaveritis. ldeo vc- 
siros ad nos, nostrosque ad vos sermones sub in- 
terrogatiunis οἱ responsiouis forma faciam et sub 
specie sermociuationis. Primum quidem eum qui 
dicenda a vobis suscepit, utpote qui jsm nos prius 
percontatus est, el responsi causam nobis prabu:t 
interrogautem praemittam, nos vero deinde vestris 
a nobis quaesitis responsa in Christo. facientes. [ta 
fortasse sermo vobis et cateris fratribus. intellectu 


35 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. *6 
facilior erit et utilior, et ab eo quid commodi, Deo A τε ὑμῖν xal τοῖς ἄλλοις ἀδελφοῖς ὁ λόγος &v εἴη xol 


volente, forsitan percipietis. 


CLERICUS. 

Sicut jam prius, Domine sancte, de spiritualibus 
divinisque rebus te, ut nostruimn in Spiritu Patrem 
interrogavimus, ita et nunc ad bunc finem confi- 
deuter accedimus. Quia ergo in charitate Christi 
sermones nostros animo paterno accipis, ecce nunc 
quoque fiducialiier in Christo interrogamus. Noa 
quidem Chrisiiani recle credimus in Deum Pa- 
trein et Filium et Spiritum sauctum ; sanctam Trini- 
tatein predicamus secundum Scripturas in una 
esseniia et deitate, necnon Christi, unius Trinitatis 
personz, Dei Verbi, ex  Virgiue. in. Spiritu sancto 


λυσιτελέστερος, ἐκ τούτου τε ἴσως βουλομένου Θεοῦ, 
xal τι ἐπωφελὲς προσγενήσεται. 
ΚΛΗΡΙΚΟΣ. 

Ἡμεῖς θαῤῥούντως, ἅγιε Δέσποτα, περὶ ὧν ἐζη- 
τήσαμεν πνευματιχῶν τε χαὶ θείων, τὰς ἐρωτήσεις 
ἐποιησάμεθα ὡς πρὸς πατέρα ἡμῶν ἐν Πνεύματι, 
xai πρὸς τοῦτο νῦν ὡς xol ἄλλοτε ἤχομεν, Ἐπεὶ 
οὖν ἐν ἀγάπῃ Χριστοῦ τοὺς λόγους ἡμῶν δέχῃ πι- 
τριχῶς, ἐν Χριστῷ προθύμως χαὶ αὐτοὶ τὰς ἐρω- 
τήσεις ἰδοὺ ποιούμεθα. Ἡ μῶν μὲν cl; Θεὸν πιστενόν- 
tty ὀρθῶς τῶν χριστιανῶν, χαὶ Πατέρα, Υἱὸν xal 
ἅγιον Πνεῦμα, τὴν ἁγίαν Τριάδα xasà τὰς Γραφὰ: 
χηρυσσόντων ἐν μιᾷ οὐσίᾳ τε καὶ θεότητι, τοῦ ἑνός 
«ε τῇς Τριάδος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ Λόγον, τὴν ix 


incarnationem, οἱ veritatem cx anima contitemur; B Παρθένου ἐν ἁγίῳ Πνεύματι σάρχωσιν, καὶ τὴν 


sed cum mult:s sint opiniones tam veleres quam 
recentes, que veraz huic fidei nostr? adverseutur, 
quomodo vcl infideles persuadebimus vel infirmiores 
conlirmabimus vel singula interrogantium | dubia 
solvemus , cum jam ut rcddamus rationem de ea 
uz est in nobis spe edocti fuerimus ἢ 


Pontifex. Veritatis presdicaiio, frater, et pietatis 
confessio, aute omuia nobis est necessaria, eau.que 
coram omnibus con(üteri necesse est, hoc est, enim 
omnis credentis fundamcutum. Propter confes- 
sioncimn beatus dicitur Petrus, Deique regni jaui- 
tor coustituitur ; Paulus vero sperat coronam vitz 
accipere, quouiain servavit el praedicavit fidem ; et 
Lotus sanctorum cliorus, quia ita fecit et cursum be- 
ne consummavit glorificatur. Necesse est etiam pro- 
ximum pro posse edificare, sed nequaquain neces- 
sarium est omnem  liominem persuadere, cum om- 
nes persuadere minime sit possibile; attamen, δἰ 
quiveris, dicenda {0} erunt oinnia. quie. poteris, εἰ 
quidem sermo ad adificationem spectat. Quod. si 
aedificaveria, multus erit quiestus Ubi et ei quem lu- 
ci2tus fueris ; si vero non zedilicaveris, nibil hujus 
gratia: Deo debebis : quod tuuin est fecisti. Ruisum 
tibi cavendum ὁδὶ ne quid supra vires dicas, ne 
forte, dum conaris jacentem erigere, cum 60 conci- 
das ; nam secundum divinissimum Paulum, omuium 
confessione magnum est piclatis imysterium, et 


ἀλήθειαν &x 4 Ψυχῆς ἀνομολογούντων * δοξῶν δὲ 
οὐσῶν πολλῶν παλαιῶν τε xal νέων, ἐναντίων xa- 
θάπαξ τῇ ἀληθινῇ ταύτῃ ἡμῶν πίστει, κῶς ἣ πεί- 
σωμεν τοὺς ἀπίστους, f) ἀσφαλισώμεθα τοὺ; ἀσϑε- 
νεστέρους, ἣ θεραπεύσωμεν τοὺς διερωτῶντας, ἐπεὶ 
xai διδόναι λόγον ἐδιδάχθημεν περὶ τῆς ἐν ἡμῖν 
ἐλπίδος ; 

᾿Αρχιερεύς. 'H τῆς ἀληθείας ἀναχήρυξις, ἀδελφὲ, 
καὶ τῆς εὐσεδείας ὁμολογία, ἀναγχαία πρὸ παντὸς 
ἡμῖν, καὶ ταύτην ὁμολογεῖν ἐνώπιον ἁπάντων χρεών. 
Τοῦτο χαὶ γὰρ πιστοῦ παντὸς ὁ θεμέλιος " δι᾽ ἣν 
ὁμολογίαν μαχαρίζεται μὲν Πέτρος, Θεοῦ τε βασι- 
λείας χλειδοῦχος χαθίσταται, Παῦλος δὲ τὸν στέ- 
φανὸν ἐλπίζει λαθεῖν τῆ: ζωῆς, τηρήσας xal χηρύ- 
ξας τὴν πίστιν. Καὶ πᾶς δὲ ὁ τῶν ἁγίων χορὸς, οὕτω 
ποιήσας, χαὶ καλῶς τελέσας τὸν δρόμον, δεδόξασται. 
Χρεὼν δὲ χαὶ τὸν πλησίον οἰκοδομεῖν ὡς δύναμις, 
οὐκ ἀνάγκη δὲ πάντα ἄνθρωπον πείθειν, ἐπεὶ μηδὲ 
πάντας πεῖσαι δυνατόν. “Ὅμως λεκτέον εἰ δύναμίς 
σοι τὰ xatà δύναμιν, εἰ πρὸς οἰχοδομὴν ὁ λόγος 
ὁρᾷ" χαὶ εἰ μὲν οἰχοδομήσεις, πολὺ σοί τε χαὶ τῷ 
ὠφελημένῳ παρὰ σοῦ τὸ ὄφελος" εἰ δ᾽ οὖν, οὐχ 
ὀφείλεις τι τῷ Θεῷ τούτου χάριν" τὸ σαυτοῦ γὰρ 
τετέλεχας. Πάλιν δὲ xal τοῦτό σοι φυλαχτέον" μὴ 
παρὰ τὴν δύναμιν λέγε, μήποτ᾽ ἐπιχειρῶν τὸν χεί- 
μᾶῆνον ἀνιστᾷν, συγχαταπέσῃς αὐτῷ. Κατὰ γὰρ τὸν 
ὑειότατον Παῦλον, μέγα ὁμολογουμένως ἐστὶ τὸ τῆς 
εὐσεδείας μυστήρισν" xal χρὴ μετ᾽ εὐλάδείας κὶ 


oportet cum prudentia e&. quam maxima οἰγουη- p ἐροσοχῆς ὅτι πλείστης τὸν διαλεγόμενον περὶ αὐτῆς 


spe. tione serimmocinantem de ea colloqui, ipsum au- 
tem probatum esse et doctoris gratiam accepisse ; 
nequis de his qua nescit contendeus, in laqueos 
blasphemis, aut in. retia dubitationis, aut in. dog- 
wata  impielatlis ex sermonibus irreligiosis deci- 
dat. Nam scimus inultos infirmos propterea cor- 
ruissc. 

Clericus. Utrum tutius est disserere ex naturali- 
bus cogitationibus an e scriptis testimoniis ? 

Ponüfex. E scriptis testimoniis ; ita enim ait 
Dominus ; « Scrutamini Scripturas, quia vos pu- 
tatis in ipsis vitam sternam haberi ; et. ille sunt 
qua testimonium perhibent de mc. » Poteris etiam 
praterea ex conmuuibus cogitationibus et exem- 


διαλέγεσθαι * τοῦτον δὲ δεδοχιμασμένον elvat, xal 
διδλοσχαλιχοῦ τετυχηχότα χαρίσματος * ἵνα μὴ τις 
περὶ ὧν οὐχ οἷδεν ἐρίζων, ἢ τοῖς τῆς βλασφημίας 
διχτύοις, ἣ πάγαις διχονοίας, ἣ δόγμασι δυσσεδείας 
ἐκ τῶν τῆς ἀσεθείας περιπέσῃ ῥημάτων. Οἴδαμεν 
γὰρ ix τούτου παραθλαδέντας τῶν ἀστηρίχτων πολ- 
λούς. 

KAnpixóc. Καὶ πόθεν ἀσφαλέστερον διαλέγεσθαι, 
kx φυσικῶν ἐννοιῶν, | γραφικῶν μαρτυοιῶν ; 

᾿Αρχιερεύς. ᾿Απὸ τῶν ἁγίων Γραφῶν. Οὕτω γάρ 
φησι χαὶ ὁ Κύριος" « Ἐρευνᾶτε τὰς Γραφὰς, ὅτι 
ἐν αὑταῖς δοχεῖτε ζωὴν αἰώνιον ἔχειν " χαὶ αὗταί 
εἰσιν αἱ μαρτνυροῦσαι περὶ ἐμοῦ. » Ἔστι δ᾽ τε xai 
ἀπὸ κοινῶν ἐννοιῶν xal παραδειγμάτων. Πλὴν ἐκεῖνα 


DIALOGUS CONTRA IHLERESES. 


38 


v, ὅσαπερ ἐν παραδείγμασι. τῶν ἁγίων πλεῖ- A ylis disserere, qualia plures invenerunt in exemplis 


ἰρήῆχασι, καὶ ὅτα οὐ πρὺς ἐναντίωτιν τῶν 
Γραφῶν ὁρᾷ" χαὶ ταῦτα ὡς ἐν παρέργῳ. 
) ἕξω τῶν θείων Γραφῶν ὅλως δεῖ χωρεῖν, ἣ 
ve 


ΚΕΦΑΛ. A'. 
Κατὰ ἀθέων, xal ὅτι ἔστι Θεός. 


Ἰρικός. "Ensibh, πάτερ, διάφοροι, ὡς προεῖ- 
δόξαι πολλοῖς τῶν ἐθνικῶν περὶ τοῦ θείου 
ιαὶ οἱ μὲν πολλῶν θεῶν ἔσχον πλάνην, οἱ δὲ 
μὲν ἕνα δῆθεν δοξάζουσιν, οὐ τρισυ πόστατον 
δὲ γὰρ ὁμολογοῦσι τὸν τοῦ θεοῦ Λόγον χαὶ τὸ 
α τὸ ἅγιον, οἱ δὲ καὶ μὴ εἶναι Θεὸν ἀσεῦε- 
€ εἰρήχασι, τίνι τρόπῳ πρὸς τὴν ἀληθῆ πίστιν 
ἡσωμεν τούτους ; 

χιδρεύς. Πρῶτον μὲν ἐντεύξει τῇ πρὸς Θεὸν, 
t δὲ ταπεινώσει χαὶ ἔργοις ἀγάπης πνευμα- 
, ἀμέμπτῳ τε βίῳ μαρτυροῦντι τὴν πίστιν 
| οἱ ἀπόστολοι ἐδίδαξάν τε xal ἔδειξαν * ἀπο- 
bv γὰρ τοῦτο τὸ ἔργον " χαὶ τελευταῖον λόγοις 
γείχοις τοῖς ἀπὸ τῶν θείων Γραφῶν. Τὸ φιλο- 
v γὰρ καὶ διαμάχεσθαι τῆς Ἐχχλησίας ἀλλό- 


9 ΚΙΦΑΛ. B. 


fer. Θεὸς, ἀπόδειξις πρώτη ἀπὸ cor ἁγίων 
γραφῶν. 


ηριχός. Καὶ πόθεν τὸν ἄθεον πείσωμεν ὅτι ς 


h6; ; 
χιερεύς. Πρῶτον μὲν, ὡς εἰρήχαμεν, ἀπὸ tuv 
Γραφῶ), τὸν Θεὸν ὁμολογουσῶν διὰ πάντων, 
v δὲ αἰτίαν ἐχουσῶν τὸν Θεὸν, χαὶ ποιητὴν 
ων αὑτὸν χαταγγελουσῶν, xul ἀεὶ ὄντα μετὰ 
όγου αὑτοῦ xal τοῦ Πνεύμα:ο;. Καὶ γὰρ ὁ μὲν 
ἧς φησιν « "Ev ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸ; τὸν 
ὃν χαὶ τὴν γῆν. Καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς, Γενηθήτω 
χαὶ ἐγένετο φῶς, » χαὶ τὰ λοιπὰ ὁμοίως. Καὶ, 
ὦ εἶμι ὁ Qv. » Ka: ἐν τῇ βάτῳ, « Ἐγώ εἶμι ὁ 
᾿Αόρσὰμ,, xat ὁ θεὸς "Icaáx, xal ὁ Θεὸς 1α- 
» τὴν Τριάδα σημαίνων. Καὶ περὶ τοῦ ἀνθρώ- 
« Καὶ εἶπεν ὁ θεὸς, Ποιήσωμεν ἄνθρωπον xaz' 
t ἡμετέραν xal καθ᾽ ὁμοίωσιν * » χαὶ ἐν πᾶσι 
ἧς Θεὸν εἶναι διδάσχει, χαὶ Λόγον ἔχειν τὸν 
χαὶ ἅγιον Πνεῦμα χαὶ ὅτι διὰ τοῦ Λόγου τὰ 
; ἐποίησε, xat τῷ Πνεύματι αὐτοῦ ἐτελείωτε 
lace. Καὶ πάντες δὲ οἱ προφῆται μετὰ τοῦ 
,«οῦτο ἐδίδαξα». Αὐτὸς δὲ ὁ Δαδὶδ καὶ ἄφρονα 
τὸν μὴ ὁμολογοῦντα Θεόν. Καί φησιν « El- 
φρων ἐν καρδίᾳ a0:02 * Οὐχ ἔστι Θεός. » Τοῦτο 
ὀῤω πάσης ἐστὶν ἀσεδείας, xal αὐτὸς γὰρ ὁ 
jog ὁμολογεῖ εἶναι Θεὸν, εἰ καὶ ἑχυτὸν ὁ ἀντί- 
xai àctÓh; ἀντεισάγει, χλέπτων τὴν θείαν 
». Διὸ καὶ τοὺς ἀθέου; ἀπεπλάνησεν Ἕλληνας, 
στοιχείοις xal δαιμονίοις ἀπατηθέντα:, xal 
τὰ χτίσματα ὀνομάσαντας. ἰΙάντη οὖν ἄλογος 


D 


sanctorum, qux Scripturis sacris nequaquam  ad- 
versantur; lizc autem quasi per consequentiam acce- 
dunt, non enim extra divinas Scripturas prorsus 
oportet procedere vel cogitare. 


CAPUT I. 
Contra atheos, quod est Deus. 


Clericus. Quoniam, Pater, sieut pradixi, varie 
sunt plurimis ex gentilibus de numine opiniones, et 
alii quidem plurium deorum errorem sequuntur ; 3lii 
vero Deum quidem uuum credunt, sed non in tribus 
personis, nec confitentur Dei Verbum cet Spiritum 
sanctum ; alii autem Deum non esse impio ausa. di- 
xerunt, quonam modo eos ad veram (ide attra- 
hemus ? 

Pontifex. Primum quidem per orationem δὲ 
Deum, deinde vero per humilitatem et opera chari- 
tatis spiritualis, per vitam irreprehensibilem qua 
fidei testimonium perhibet, prout docuerunt et os- 
tenderunt apostoli ; nam apostolicum est;istud opus ; 
denique autem per verba minime litigiosa, quippe 
litigare et contendere Ecclesiz alienum est. 


CAPUT 1l. 


Deum esse, demonstratio prima ex sacris litteris. 


Clericus. Quibus argumentis atheum ut credat 
esse Deum persuadebimus ? 

Poniifex. Primum quidem, ut diximus, e sacris 
Scripturis que Deum in omnibus confitentur, vl 
potius auctorem babent Deum, eumque omnium 
factorem pradicant qui est semper cuim Verbo ejus 
el Spiritu. Moyses enim dixit: «In principio creavit 
Deus colum et terram.» Et dixit Deus : Fiat lux, et 
facta est lux, » et cztera similiter. Et : « Ego sum 
qui $um ; » et in rubo:« Ego sum Deus Abrabaun, 
et Deus Isaac, et Deus Jacob,» Trinitatem sigunit- 
cans. Insuper de homine : « Et dixit Deus : Faciaius 
hominem ad imaginem εἰ similitudinem nostram.» 
Et ubique Moyses docet Deum esse, — Deuuique 
Verbum habere et Spirituat sanctum, necnou eum- 
dem per Verbum emnia fecisse, suoque Syiritu 
consecrasse et sanctilicasse. Omnes vero prophetae 
post David istud docueruut, et David ipse insanum 
vocat eum qui Deuni uon confitetur ; et ait: « Dhit 
insanus in corde suo: Non est Deus. » Hoc autem 
omuem impietatemin. superat. lmo ipse diabolus 
confitetur Deum esse, licet seinetipsum adversarius 
et impius opponat divinam surripiendo gloriam. lJeo 
atlieos errare fecit Graecos eleuentis rerum et dzeinio- 
niis delusos deosque vocantes creaturas. Omnino 
igitur amens et maxime atbeus, οἱ stuliissimus 
d«enmoniisque pejor qui negat Deui. esse. Qui ex 
dietis jam primum couvincitur. 


ἰθεώτατος xai ἀφρονέστατος xal χείρω» τῶ» δαιμονίων ὁ μὴ λέγων εἶναι Θεὸν, xal ἐχ τούτου 


ἐρῶτον ἐλεγχθήσετα:. 


39 SYMEONIs THESSALONICENSIS ARCHIEP. | 40 


CAPUT Ill. 


Deum esse, demonstratio secunda petita ab ipso lio- 
mine, qui de Deo notionem habet, loquitur et inqui- 
rit. 

Deinde eruitar argumentum ex ipsa hominis men- 
te quz de Deo indagat, quippe de Deo indagare et 
meditari edocet Deum esse illius mentis auctorem, 
et ipsum esse mentem zsternam. Mens autein nostra 
de Deo Verbo disserens ipsum Deum, mentem 
gternan demonstrat Verbum babere, Et cum vivat 
is qui de Deo meditatur et loquitur, vitaun quoque 
in Deo esse testatur Spiritum sanctum. Unde 
constat mentem istam hoininem creavisse ; nam 
owne quod factum est auctorem suum inquirit. 
Quoniam vero mens bominis intelligens est et 


acer et expedita, necuon pravidens et contempla - B 


tiva,rursus eadem diviuam testatur mentem, et 
quantum [leri potest eam effingit; nam si homo tan- 
(afert in. sua mente, magna ergo est mens, et 
sine principio, et iu eternum vivens ad quam 
omnes eriguntur mentes, quam inquirunt, qua 
est omnis iutelligentize pax et requies. Et haec est 
mens aterua Verbum seu, rationem habens viven - 
tem, ad quam elevatur omnis ratio; nam mens 
non est sine verbo, ita ul meus alterna Deus 
Pater οἱ Verbum habeat, per quod solum Verbum 
spiritualia omnía sunt. ratioue przdita, tam auygeli 
quam animz, sapientiaque et doctríua replentur, ct 
mens ista sola et prima et vivens et sempér exsistens 
vitam in semetipsa atque ex semelipsa procedentem 
babeat et ferat, Spiritum sanctum per. queui 
spiritualia omnia spiritali vita vivant, οἱ spiritus 
sint ex Spiriu, et sanctificationem ex. sancto 
participent, necnon lortirudinem et motum accipiant 
ex illo omnipotente qui omuibus potentiam largitur, 
ideo et ipse qui Deui abjieit et cogitat et vivit et 
Verbum babet ia. semetipso. Deum ergo testatur 
homo ia semetipso, quapropter scriptum est 
howinem ad imaginein .Dei fuisse creatum. 


CAPUT IV. 


Deum esse, demonstratio tertia ab ipsa. creatura : et 
productione ejus, bona erdinatione, providentia ei 
dispensatione. 
lpsa etiam creatio artificem testatur, οἱ fas est 


ΚΈΦΑΛ. I". 


*Ott ἔστι Θεὸς, ἀπόδειξις δευτέρα ἀπ' αὑτοῦ τοῦ 
ἀνθρώπου νοοῦντος καὶ Jérortoc καὶ ζητοῦν- 
τος περὶ Θεοῦ. 

Ἔπειτα δὲ xal ἀπ᾽ αὐτοῦ τοῦ ἀνθρωπίνον νοὺς, 
ζητοῦντος περὶ Θεοῦ " τὸ ζητεῖν γὰρ περὶ Θεοῦ xal 
θεωρεῖν, ὅτι Θεός ἔστιν ἐχδιδάσχει αἴτιος τούτου τοῦ 
νοὸς, xai οὗτος ἄναρχος νοῦς. Καὶ ὁ νοῦς δὲ ὁ ἡμέ- 
τερος λόγῳ ἐρευνῶν περὶ Θεοῦ, τὸν ἄνσρχον νοῦν 
τὸν Θεὸν, χαὶ Λόγον ἔχειν διδάσχει. Καὶ ζῶν δὲ ὧν 
ὁ περὶ Θεοῦ διανοούμεγος xal λαλῶν, xal ζωὴν iv 
τῷ Θεῷ εἶναι μαρτυρεῖ, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ 
ὅτι δημιουργὸς οὗτος ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπον. Πᾶν 
γὰρ γεγονὸς ζητεῖ τούτου τὸν αἴτιον. ᾿Επεὶ δὲ xal 
νοερὸς xal διαδατιχὸς ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ 
ταχὺς, προνοητιχός τε xal θεωρητιχὸς τῶν ὄντων 
ἐστὶ, μαρτυρεῖ τὸν θεῖον νοῦν πάλιν αὐτὸς, xal ὡς 
δυνατὸν, αὐτὸν ἐξεικονίζει. Εἰ γὰρ ἄνθρωπος τοιαῦτα 
φέρει ἐν τῷ ἑαυτοῦ νοὶ, ἄρα καὶ μέγας ἐστὶ νοῦς, 
καὶ &vapyo;, xai ἀεὶ Gv, πρὸς ὃν ἀνάγονται πάντες 
νόες, καὶ ὃν ζητοῦσι, xal ὃς μόνος παντὸς νοεροῦ 
ἐστι καὶ κατάπαυσις xal ἀνάπανσοις. Καὶ οὗτος ὁ 
ἄναρχος νοῦς, λόγον ἔχει ζῶντα, πρὸς ὃν ἀναφέρε- 
ται λόγος ἅπα:. Οὐδὲ γάρ ἔστι νοῦς δίχα λόγου, 
ὥστε ὁ ἄναρχος νοῦς ὁ Θεὸς xal Πατὴρ xaX Λόγον 
ἔχει" δι’ 0v Δόγον τὸν μόνον, xal τὰ νοερὰ πάντα 
εἰσὶ λογιχὰ, οἱ ἄγγελοί τε καὶ αἱ ψυχαὶ, καὶ σοφίας 
πεπληρωμένα xal γνώσεως" καὶ οὗτο; ὁ vou; xal 
μόνος xal πρῶτος xal ζῶν, καὶ ἀεὶ ὧν, xal ζωὴν 
ἐν ἑαυτῷ xal ἐξ ἑαυτοῦ προϊοῦσαν ἔχει xal φέρει, 
τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, δι᾽ οὗ καὶ τὰ νοερὰ πάντα vos- 
ρῶς ζῶσιν ἐχ ζωῆς, καὶ πνεύματά εἰσιν ἐκ τοῦ 
Πνεύματος, χαὶ ἀγιασμοῦ μετέχει ἐχ τοῦ ἁγίου, χαὶ 
δυνάμεως δὲ xal χινήσεως x τοῦ παντοδυνάμου καὶ 
πᾶσι διδόντος δύναμιν. Διὸ χαὶ αὐτὸς ὁ τὸν Θεὸν. 
ἀθετῶν καὶ vost xoi ζῇ, xai λόγον ἔχει ἐν ἑχυτῷ. 
Τὸν Θεὸν ἄρα μαρτυρεῖ ἄνθρωπος ἐν ἑαυτῷ. Ἐπεὶ 
xai xat' εἰχόνα ἅ, Θεοῦ ὁ ἄνθρωπος γέγραπται. 


ΚΈΦΛΑΛ, Δ΄. 


*Or: ἔστι Θεὸς, ἀπόδειξις τρίτη ἀπ' αὐτῆς τῆς 
κτίσδως, τῆς τὸ παραγωγῆς, καὶ εὐταξίας, xal 
προνοίας, καὶ διοικήσδως αὑτῆς. 


Καὶ αὕτη δὲ xal χτίσις τὸν δημιουργὸν μαρτυ- 


ex visibilibus visibilia conspicere. Quod ait Paulus D ρεῖ * xal lx τῶν δρωμένων τὸν ἀόρατον ἔστι χατι- 


scribens : « Invisibilia ip-ius a creatura mundi per ca 
qua facta sunt intellecta conspiciuntur : sempiterna 
quoque ejus virtus et divinitas. » Quis enim sursum 
posuit coelum ? quis in. wedio terram ?quis illud 
quidem sine quiete movet, tamque pulchro ordine , 
huic vero potestatem dedit plantas secundum 
tempora producendi ? Uude soli splendor et virtus ? 
Quanam mauu gubernatus inote fertur orbico, et 
cursu opposito rursum volvitur? Dude luna pereu- 
nes et divers viz ? Num ex casu ignis quidem sur- 
suin fertur et lucet et splendet; aqua sutem deorsum 
teudit et motu facilidistenditur; aer vero undequaque 
wovetur, οἱ "latus emittit? Unde elementa omuia 
contrarie et consentanee liabentur, etita mundus 


δεῖν. Kal τοῦτό φησιν ὁ Παῦλος, γράφων" « Τὰ γὰρ 
ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ χτίσεως χόσμου τοῖς ποιήμασι 
νοούμενα χαθορᾶται, ἢ τε ἀΐδιο; αὐτοῦ δύναμις 
xai θειότης. » Τίς ἔθηχε γὰρ ἄνω τὸν οὐρανόν. . Τίς 
ἐν τῷ μέσῳ τὴν γῆν ; Τίς ἐκεῖνον μὲν ἀπαύστως 
xivel , χαὶ οὕτως εὐτάχτως, ταύτῃ δὲ χατὰ χαιροὺς 
ἁρμοδίως βλαστάνειν δύναμιν δέδωχε ; Πόθεν δὲ τῷ 
ἡλίῳ ἡ λάμψι; καὶ δύναμις ; Παρὰ τίνος δὲ xat συν- 
ἐχόμενοξ, φέρεται χυχλοφοριχῶς, xai τὴν ἐναν- 
*lav αὖθις βαδέζει ; Π1όθεν δὲ τῇ σελήνῃ αἱ συνεχεῖς 
τοῦ φέγγους; καὶ τῆς χινήσεως μεταδολαὶ, τὼν τε 
ἄλλων ἀστέρων αἱ ποιχίλαι ὁδοὶ xal διάφοροι. Ἢ 
κατὰ τύχην τῷ πυρὶ μὲν τὸ ἄνω τρέχειν χαὶ φωτί- 
ζειν χαὶ φλέγειν, τῷ ὕδλτι δὲ τὸ κάτω φέρεσθαι, 


41 DIALOGUS CONTRA HAERESES. 42 
x3i εὐχινήτως ἐκχεῖσθαι, καὶ τῷ ἀέρι μὲν τὸ ma»- A constat ? Quid ergo ? Nuw fortuito 51:} sexceufa 
ταχόθεν χινεῖσθας xai ἀναπνοὰς ἐνεργεῖν, καὶ zdov — sm fanolium gencra eorumque nsturze ? num. sponte 
δὲ στοιχείοις ἐναντίως τε xal συμφώνως ἔχειν, xo) — sua et sine alterius auxili» facta suat? Et quare 
vo: τόνδε τὸν χόσμον συνιστᾷν ; Tí δαί; Elxaito; — alie raturze nequaquam sponte in suo temporena- 
ἄρα xal tà μνρία τῶν ζώων γένη, καὶ al φύσει: — scuntur, sed omnes ab animalibus vcl plantis quibus 
αὐτῶν εἶσιν; 7) αὐτομάτως ταῦτα wal χωρίς τινος — sssimilalze sunt, oriuntur? Igauc si ex semine tranms- 
YiY?vt; Kal πῶς οὐχ ἄλλαι φύσεις χατὰ καιρὸν — misso prodeunt, unde egressa sunt prima genera, 
αὐτομάτως, ἀλλὰ τὰ αὐτὰ πάντοτε ζώοις τε xxi qu- — unde principia ? Num ex nullo supt ? Istud ünpium ὦ 
τοῖς, χαὶ ix τῶν αὐτῶν ὅμοια; El οὖν κατὰ Ów6o- — nemo est qui dicere audeat. Sed auctor Deus feeit 
χὴν, πόθεν τὰ πρῶτα xai ἐξαρχῆῇς; Παρ᾽ οὐδενὸς — primas illasspecies, qui eas e nibilo eduxit, οἱ poste- 
ἀρὰ εἰσι; Τοῦτ᾽ ássfk; εἴ τις εἴποι. ᾿Αλλ᾽ ἔστιν rioresex primis, dansommibusvirastem qua raaneaat, 
αἴτιος ὁ χτίσττς ὁ Θεὸς xal τῶν πρώτων ἐχείνων, οἱ generent et generenuur, εἰ produeant et producau- 
ix μὴ ὄντων ταῦτα πεποιηχὼς, xal τῶν ἐφεξῆ; ἐξ ἰυγ, et omnia bene ordinata et distineta atque con- 
αὑτῶν, δύναμιν διδοὺς ἅπασι xal τοῦ μένειν ταῦτα tenta sibimetipsis constent; «eed et meatibus dat in- 
xai τίχτειν xal τίχτεσθαι, xal φύειν xal φύεσθαι, — telligentiam et viventibus vitam e£ sapientibus $a- 
καὶ οἰχονομεῖσθαι χαλῶς τὰ διοιχούμενά τε xal συν- D pieniiam et desideraatibus proclivitatem qu in on. 
ἐχόμενα εἰς σύστατιν ἑαυτῶν, ἀλλὰ xal τοῖς vospotz — nibus creaturis diffusa reperitur. Nuw spon:e prodiit 
τὸ νοεῖν αὐτὸς δίδωσι, xal τοῖς ζῶσι τὸ ζῇν, xal humana natura? Num sine ratione est ita. humilis 
«ol; σοφιζομένοις τὴν σοφίαν, xai toi; ποθοῦσι τὴν el sublimis, terrena et incorporea, provila οἱ 
ἔφεσιν, ἥτις δὴ xal ionapuivn ἐν ὅλοις τυγχάνει — sapiens, mertalis simal et immortalis * Numquid 
τοῖς χτίσμασιν. Ἢ ἀνθρωπίνη δὲ φύσις αὐτομάτω; — ergo haec omnia ex se ipsis facla sunt? Noune 
&pá ἐστι; καὶ ἀλόζω; οὕτω ταπεινή τε xal ὑψηλὴ, — mundi totius ordinatio ab aJiquo s42L et componitar ? 
χοϊκὴ xaX ἀσώματος προνοητι χὴ τε xal σοφὴ, θνητὴ — Nonneab aliquo gubernatur? Quis ergo mentem lig- 
xii ἀθάνατος. Αρ᾽ οὖν παρ᾽ ἑαυτῶν ταῦτα πᾶσι. — bens ita nequau) et insanus sit ut sine Deo ista esse 
Καὶ ἡ διακόσμησις 6b τοῦ παντὸς παρ᾽ οὐδενὺς — et gubernari cemseat ? Uude tempora? unde fru- 
συνέστη ἣ τέταχται ; χαὶ οὐ παρά τινος διαχυδερνᾶ- — ctus 7 unde sapientes de slalu mundi disposition: s 
ται; Καὶ τί: ἄρα νοῦν ἔχων οἴτως ἄθλιος καὶ ἀτύν- et motus ? Nenne enia cjus qui fecit omnia 
ετος, ὥστε χωρ᾽ς Θεοῦ εἶναι ταῦτα xol διοικεῖσθαι potestatem et providentiam manifestant ? Ex his et 
νοεῖν; Πόθεν δὲ ol xatgoi ; πόθεν οἱ xaprcl ; πόθεν — similibus Abraham oaguovit universorum opilicem, 
αἱ προνοητιχαὶ περὶ τὴν σύστασιν τοῦ ravi»; εὐτα- , et sancti emnes qui scientiam Dei acceperunt. 
$iat τε xay χινήσεις ; Οὐ πάντα τὴν τοῦ τὰ πάντα 5 Similiter ex his, puto, et similibus onis insanus 
*£x2uxóro, φανεροῦσι δύναμίν τε xal πρόνοιαν; | Deumque abjicieus creatorem cognoscet, el connnu- 
"E« τουτῶν xal τῶν ὁμοίων xai ᾿Αὐραὰμ ἐπέγνω τὸν nem dominum  confitehitur. Hunc eiiam coufundit 
τῶν ὅλων δημιουργὺν, xal τοῖς ἁγίοις δὲ πᾶτιν dj plerorumque, ut diximus, scientia. de cxsistentia Dei, 
περὶ Θεοῦ γέγονε γνῶσις. Καὶ ἐχ τούτων, οἶμαι, xal — ipsorum etiam etliuicerum, 

τῶν ὁδιλοίων πᾶς ἀσυνέτω; ἔχων xal ἀθετῶν τὸν Θεὸν τὸν ποιητὴν μὲν ἐπιγνώσεται, xal τὸν χοινὸν 
ὁμολογήσει δεσπότην. Καταισχυνεῖ δὲ αὑτὸν χαὶ ἡ τῶν πλειόνων περὶ τοῦ εἶνλι Θεὸν γνῶσις, ὡς; ἔφημεν, 
καὶ τῶν πολυθέων αὐτῶν. 


ΚιἭληρικάς. "lxavà ταῦτα, δέσποτα, χατὰ τῶν Clericus. Sufficiunt ista, domine, contra eos qui 
ἀθέως ἐχόντων, xal οὐδεὶς àv, ὥς γε νομίζω, ἀντ Deum non cognoscunt, et nullus 6st, puto, qui con- 
egal, ti μὴ που xal χείρων δαιμόνων ἔσται. Αὐτοὶ tradicat, nisi jam pejor sit demonibua, Ram et 
γὰρ xax ἄκοντες ὡμολόγουν τὸν τοῦ ζῶντος Θεοῦ  ipsiinvite confitentur Filium Dei vivi. Quaenam au- 
Yióv. Tiva δὲ πάλιν ἐρσῦμεν πρὸ; τοὺς τὴν πολυ- — fem rursum dicemus adwersus eos qni geutilitate 
θεῖαν νοσήταντας, xal τοὺς περὶ ἀστρολογίαν τε — laborant, et qui circa astrologiam et reruin ori- 
xai γένεσιν, χαὶ εἱμαρμένην, xai τύχην πλάανω- D ginem, vel etiam circa fatun. et foruunam, errave- 


μένους ; runt ? 
5B ΚΕΦΑΛ. Ε΄. CAPUT V. 
Κατὰ τῶν ποιλυθέων "Ελ.1ήνων. Contra ethnicos multorun deorum cultores; 
'Apxt&psic. Πρόδηλος αὐτῶν xal εὐέλεγχτος ἡ Pontifex. Manifestuset confutatu facilis error eo- 


ἀπάτη, f| χαὶ λαμπρῶς ἰσχύϊ Χριστοῦ χαταδέδλη- — rum, vel etiam praeclare virtute Christi dejectus est, 
«αι, xal οὐδεὶς νῦν ὁ διαμαχόμενος περ! ταύτης. εἰ nemo est qui liodie pre illo dimicare satagat ; 
Av ἁλιέων γὰρ τὴν Ἑλλήνων μωρὰν σοφίαν x2- — etenim per piscatores Grecorum etwltam $8pien- 
θεῖλεν ὁ ὑπὲρ ἡμῶν σταυρωθεὶ;, αὐτὸς σοφία ὑπάρ- — tiam everlil qui pro nobià crucifizus est, cum. sH 
xw τοῦ ᾿Ἰχτρὸς ἡ ζῶσα xai ἑνυπόστατος. Ὅμως — wivens el. substantialis Patris sapientia. Pariter, 
ἐξ ὧν χαὶ ὁ Παῦλος ypáge:, καὶ ἀπὸ τῆς. χτίσεως — prout scribit Paulus, a creatione fas est edisccre 
αὑτῆς: χαταμαθεῖν ἔξεστιν, ὡς εἷς ἐστιν ὁ ἐν Τριά. unum esse tantum in Trinitate Deum, necullum esse. . 
δι μόνος 8€5:, καὶ οὐδεὶς ἄλλος, πλὴν αὑτοῦ. El — alium praeter eum. Si enim, quetaadmodum  dize- 
γὰρ, ὡς; Ἕλληνίς qa3:, πολλοί εἰσι xal διάφοροι, — runt Graci, multi sunt et diversi, diversa ergo eo- 
ξιάτορος ἄρα αὐτῶν fj τε δύναμι; καὶ ἐνέργεια᾽' rum potestaset virtus, nec ji qoe SS 
PATROD, Ga. CLV., 


43 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. u 


gubernare ; eum sint in modum multitudinis, $e- A xal o) δυνατοὶ ἔδονται τὸ πᾶν συνέχειν' καὶ ὅτι ὦ; 


ditosi erunt, et potestate contrarii, eL non dii. Quip- 
pe verus Deus. est omnium Dominus, universorum 
opifex, capáxque omnia gubernandi. Sed si malti 
sunt et diversi, erunt et finiti ; et si fluiti, infirmi ; 
et proinde nequaquam omnipotentes. Ex eo quod 
diversas habeant potestates, ostenditur eos non esse 
omnipotentes, et propterea sibi invicem contrarios, 
-ideoque sibi mutuo adversantes. Insuper si, ul. di- 
-xerunt, masculi sunt et feminz, et secundum ge- 
. nus distincti erunt, et corpora habent (corpus enim 
implicat sexus diversitas), et passionibus obnoxii, 
necnon oranibus quz ex hoc fluunt : corruptioni et 
immunditiz et pollutioni ; nam ad genus suum quis- 
que movebitur. Etsi initia habuerunt, erunt primi 
et. posteri, et alii qui post istos, ut effutiunt. Grzci, 
iiceperunt esse. At quomodo hi sunt principes? quo- 
modo mundi rectores? Et sicelum est sine prin- 
cipio, ut inepte garriunt. Graci, quomodo quidam 
-eelum regunt, coelumque babitant, qui post ccelum 
facti sunt ? Ex his et similibus ridendi sunt dicentes, 
plures esse deos, Si vero creaturas in numero 
deorum habuerunt Grzci, multo magis adhuc erunt 
perridiculi; nam ipse sua potestate el virlute te- 
$iantur se esse servas, et exiguas etinfirmas, et 
aliunde vim et watum accepere; imo, quoniam vir- 
tus earum et motus nobis hominibus cognoscuntur ; 
nain coeli siderumque motum sciunt homines ; [169 
Tec calum, nec astra nec quidquam eorum quz vi- 
dentur, Deus est, sunt autem Dei universorum crea» 
tur: ; ab eo enim et potentiam et exsistentiam acce- 
perunt. Neque etiam spirituales virtutes dii sunt, sed 
spirituales Dei creaturze, quarum alize quidem Dcum 
videntes atque laudantes, Dei sunt ministri; aliz 
vero pessima voluntate ab eo recesserunt et vocantur 
daemouia;qus errorem Grzcis imposuerunt. 


πλῆθος ὄντες, xal στασιώδεις ἔσονται, xal ἐναν- 
τίοι τῇ δυνάμει, καὶ οὐ θεοί. Θεὸς γὰρ᾽ ἀληθὴς 6 
πάντων δεσπόττς, xul παντὸς δημιουργὸς, xal 
πάντα διαχυδερνᾷν ἐξισχύων. ᾿Αλλὰ xol περιγρα- 
πτοὶ, εἰ πολλοί εἰσ: xai διάφοροι. Καὶ εἰ περι- 
γραπτοὶ, ἀσθενεῖς, xal οὐ παντοδύναμοι ἄρα. Καὶ 
τὸ διαφήρους δὲ δυνάμεις ἔχειν οὐ παντοδυνάμου: 
αὑτοὺς δηλοῖ, xaX ix τούτου ἐναντίους ἀλλήλοις, xat 
μαχομένους ἅρα. Ei δὲ xal ἄῤῥενες xaY θέλειαι, 
ὥς φασιν, εἰσὶ, xol χατὰ τὸ γένος ἡἠλλο:ωμέν» 
τελοῦσι, xal σώματα τυγχάνουδι * σωμάτων γὰρ τὸ 
θῆλυ xal ἄῤῥεν * xol ἐμπαθεῖς, καὶ τομὴ, χαὶ ῥεῦ- 
σις ix τούτου, xal φθορὰ περὶ τούτους, xa! ἀχα- 
03psía παρ᾽ αὐτοῖς xal μολυσμός. Πρὸς γὰρ τὸ 


B γένος αὐτοῦ κινούμενος ἔσται ἔχαστος. El δὲ xal 


ἀρχαὶ παρ᾽ αὑτοῖς καὶ πρῶτοι xal ὕστεροι, xal 
μετὰ τούτους ἄλλοι, ὡς Ἕλληνες φληναφοῦσιν, ἀρ- 
χὴν ἐσχηχότες εἰσί, Καὶ πῶς ἂν ἄρχοντες οὔτοι - Ἢ 
πῶς διοιχηταὶ τῶν τοῦ χόσμου ; Καὶ εἰ οὐρανός ἔστιν 
ἄναρχος, ὡς Ἕλληνες ληδωροῦσι, πῶς ἡγοῦνταί τινες 
τοῦ οὐρανοῦ, καὶ τὸν οὐρανὸν οἰχοῦσιν οἱ μετὰ τὸν 
οὐρανὸν γεγονότες ; "Ex τούτων xal τῶν ὁμοίων ἔστι 
μυχτηρίσαι τοὺς πολλοὺς θεοὺς λέγοντας. Εἰ δὲ χαὶ 
τὰ χτίσματα θεοὺς ὑπειλήφασιν Ἕλληνες, χατα- 
γελαστότατοι μᾶλλον. Αὐτὰ γὰρ ἑαυτοῖς μαρτυροῦ- 
σι ταῖς ἐνεργείαις τε καὶ δυνάμεσιν, ὡς δοῦλα καὶ 
μεριχὰ ταῦτα xal ἀσθενῆ τελοῦσι, xol ἄλλοθεν 
ἔχει τὴν δύναμίν τε xal χίνητιν᾽ καὶ μᾶλλον ὅτι 
xai ἡ δύναμις τούτων xal χίνησις τοῖς ἀνθρώποις 
ἡμῖν γνωστή, Καὶ οὐρανοῦ χίνησιν γὰρ xai ἀστέ- 
pov ἴτασιν ἄνθρωποι. Οὐχ ἄρα οὐρανὸς, ἣ ἀστέρες, 
fj τι τῶν ὁρωμένων εἰσὶ θεοὶ, ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ τῶν. 
ὅλων χτίσματα, παρ᾽ αὐτοῦ xal τὸ δύνασθαί τε xoi 
τὸ εἶναι λαδόντα. ᾿Αλλ᾽ οὐδὲ νοηταί τινες δυνάμεις 
εἰσὶ θεοὶ, χτίσματα δὲ 8:00 vo:pá. Καὶ τὰ μὲν τού- 


των, Θεὸν ὁρῶντα καὶ μέλποντα, οἵ καὶ λειτουργοὶ Θεοῦ εἰσι, τὰ δὲ προαιρέσει χαχίστῃ ἀποστατήσχντα 
κούτου, ἃ καὶ δαιμόνια λέλεχται, καὶ τὴν πλάνην τοῖς Ἕλλησιν ἔθηχε. 


CAPUT VI. 


Contra eos qui [atum εἰ [ortunam impie docent, et de 
astrologia. 

Quidam vero de fortuna et fato, de ger'ealogia et 
astrologia inepte garriunt ; quod est maximz stul- 
titi:e et impietatis signum. Nam primum quidem 
Creatoris libertatem auferunt qui ea e nihilo fecit, 
et vere justeque, prout voluerit, guberuat, Deiu 
auferunt et libertatem hominis, quippe cum ho- 
u.0 sit animal ratione et libertate przditum, illa 
vero careant ratione οἱ anima; quomodo ergo 
anima ab eis agetur? quomodo motu corum siinul 
translata atque portata? nam nefas est irrationabi- 

' lia movere rationabilia. Quod si moveant, jain non 
est virus nec vitium ; frustra leges, frustra do- 
etrinz, frustra. prophetja, frustra vetera οἱ nova, 
frustra denique facta est Verbi Dei incarnatio ad 
renovagdum homines et creaturas ; jam neque de- 

poua neque Mn ceiernam esse 
nsir: iblicee ; lioc, 


ΚΕΦΑΛ. ς΄. 


Κατὰ τῶν ἀσεθδῶς δοξαζόντων εἱμαρμένην καὶ 
τύχην, καὶ περὶ ἀστρο.Ἰογίας. 


Τὸ δὲ καὶ περὶ τύχης καὶ εἱμαρμένης, γενεθλια- 
λογίας τὸ xal ἀστρολγίας φλυαρεῖν τινα; ἀλο- 


Ὁ γώτατον & .α καὶ ἀθεώτατον, Πρῶτον μὲν γὰρ τὸ 


τοῦ Δημιῦυργοῦ αὐτεξούτιον ἀναιρεῖ, τοῦ το ἐσχ.το; 
αὐτὰ Ex μὴ ὄντων, καὶ διοιχοῦντος; ὡς βούλ.τοι, 
xai ἀληθῶς καὶ δικαίως, Ἕπειτα δὲ χαὶ τὸ αὖς. ξο)- 
Giov τοῦ ἀνθρώπου " εἰ γὰρ ἄνθγωπος λογιχὴν ζῶον 
xal αὐτεξούσιον, ταῦτα δὲ τὰ ὁριύμενα ἄλο d τε 
xai ἅψυχα, πῶς ἄρα ὑπ᾽ αὐτῶν ἔσται ἡ ψυχὴ, ἀγο- 
μένη ; καὶ τῇ χινήσει τούτων συνδιατιθεμένη καὶ 
φερομένη ; Οὐ γὰρ τὸ ἄλογον χινήσει τὸ λογικόν - 
εἰ δ’ οὖν ἔσται δυναστεία, xal οὔτε ἀρετὴ λοιπὸν, 
οὔτε xaxía, xai εἰς χενὸν νόμοι, εἰς χενὸν διδλσχα- 


᾿λίαι, εἰ; χενὸν προςητεῖαι, G εἰς χενὸν τὰ πα- 


λαιά τε χαὶ νέα, χαὶ ἡ τοῦ Θεοῦ Λόγου τελευταῖο, 
εἰς ἀνσχαινισμὸν τῶν ἀνθρώπων xal τῆς χτίσεως 
σάρχωσ'ς " καὶ οὔτε χόλασις, οὔτε; τιμωρία, üzsr 


45 DIALOGUS CONTRA H/£RESÉS. 46 
αἰώνια εἶναι ὁ Σωτὴρ ἀποφαίνεται. Kal ἀνατροπὴ A ut breviter dicam, prava erit impietatis el irreli- 


«àv καθόλου, xal ἀθεΐας τοῦτο xal ἀσεδείχς πονη- 
ἐά ἐστι δόξα. Εἰ δὲ xal τινες ἄθεοι ἁλόγω; ταῦτα 
λέγουσιν ἔμψυχά τε καὶ λογιχὰ, ὁ λόγος πάντη, ἄλο- 
γος χαὶ ψευδής. Πρῶτον μὲν ἀπὸ τῇς ἁγίας Γρα- 
φῆς, λογιχὰ μόνον ἀγγέλους τε χαὶ ἀνθρώπους λε- 
γούση;," ἔπειτα δὲ xai ἀπὸ τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν, 
καὶ τῆς τοῦ οὐρανοῦ χινήσεως. El γὰρ, κατὰ τοὺς 
Ἕλληνας, λογιχὰ οἱ ἀστέρες, πᾶν δὲ λογικὸν αὐτεξ- 
οὐσιον, ταῦτα δὲ τὴν αὐτὴν ἀεὶ xat ὁμοίαν κινεῖ- 
ται χίνησιν, πῶς λογιχά τε xat προχιρετιχά ; Εἰ δὲ 
τὸ οὕτω χινεῖσθαι τὴν χαλὴν xal ἀπλῆν λέγουσιν 
εἶναι χίνησιν, πῶς ἡ ἐνέργεια τῆς χινήσεως τὰ 
πονηρὰ ἐνεργεῖ χατὰ τὴν αὐτῶν δόξαν, χαὶ τὴν κατ᾿ 
αὑτῶν τῶν ἁστέρων ἔννοιαν πολλῶν τε χαὶ γνῶσιν ; 
Εἰ γὰρ θεοὺς αὐτὰ λέγουσιν, οἱ πλεῖστοι δὲ τῶν 
ἀνθρώπων οὐ θεοὺς αὐτὰ νενομίκασι, τὴν δὲ πίστιν, 
ὥς φασιν Ἕλληνες, τῶν ἀνθρώπων xal τὴν θρη- 
σκείαν ix τῆ; τῶν ἀστέρων εἶναι χινήσεω;, λοιπὸν 
χα ἑαυτῶν χινοῦνται, καὶ τὴν xas' αὐτῶν γνῶσιν 
«τοῖς ἀνθρώποις παρέχουσι. Καὶ δῆλον ἐντεῦθεν, 
ὡς οὐ προαιρετιχὰ οὐδὲ λογιχά. Πᾶν γὰρ προαι- 
ρετιχὸν xal δυνάμενον τῇ ἑαυτοῦ βουλήσει χινεῖται. 
Ἐπεὶ δὲ xat, ὥς φασιν, ἀγαθὴν χινοῦνται χίνησιν, 
xal προχιρετιχὴν ταύτην, ἡ χίνησις δὲ αὐτῶν ἐν 
πολλοῖ; χαχίαν ἐνεργεῖ, χαὶ τὴν ἀρετὴν ἀναιρεῖ, 
καὶ ἀπιύλειαν ἐμποιεῖ, Ὧ; γὰρ δοξάζουσιν λλη- 
νες, διὰ τῶν ἀστέρων ἐστὶ χαὶ τὸ ἐνάρετον εἶναι, 
καὶ τὸ ποντρὸν εἶναι, ἀχάθαρτόν τε xal σώφρονα, 
φονιχόν τε xal δίχαιον, χαὶ ἔτι θανάτους ἐθνῶν 
χαὶ αὐξήσεις, διωγμοὺς καὶ ὑψώσεις, xat μυρία 
«ὰ χατὰ τοὺς ἀνθρώπους συμδαίνοντα, ἐναντίως 
ἔχοντα xai πλεῖστα χαχωτιχῶς " ἄρα xat χαχίι:ς 
ἐργόται xal πονηρίας, xai φόνου xc βλάδες xal 
ἀρετῖς ἀναιρέται, xal ὅλως οὐχ ἀγαθοί. ᾿Αλλὰ ταῦ- 
τα μὲν τῶν βλασφή κων τε χαὶ ἀθέων. Τὰ χτίσματα 
δὲ γε τοῦ Θεοῦ ἀγαθὰ, ἐπεὶ χαὶ ἀγαθοῦ χτίσματα, 


ὡς xai πάντα εἶδεν αὐτὸς, χαὶ ἰδοὺ χαλὰ λίαν" καὶ 


ἀγαθῶς χινεῖται, εἰς ὃ ἔλαδε δύναμιν ἔχαστον, 
Καὶ οὐ λογιχὰ ταῦτα, ἀλλὰ σώματα μόνον ἄψυχα, 
thv αἰσθητὴν χινούμενα χίνησιν, εἰς ἐξοιχονομίαν 
«οὔ ὁρωμένου. Καὶ δῆλον ἀφ᾽ ὧν ἐνεργοῦσιν αἰσθη- 
«τῶν. Τὰ δὲ ἐν ἡμῖν χαχία xai ἀρετὴ τῷ αὐτεξου- 
αἰῳ ἡμῶν τελεῖται, τῆς ἀρετῆς μὲν ἑσπαρμένης 
παρὰ Θευῦ, τῆ: χαχίας δὲ μὴ οὔσης, ἀλλ᾽ ἐφευ- 
ρεθείση: τῷ πονηρῷ τῇ ἀργίᾳ τῆς ἀρετή:. Καὶ τὰ 
ἐν τῷ χόσμῳ δὲ xal àv ἡμῖν γινόμενα βουλήσει γί- 
νεται δι᾽ ἡμᾶς, τὰ piv εὐδοχοῦντος, τὰ δὲ παραχω- 
ροῦντις ix τῆς ἡμῶν alz(a;. Διὸ ἀποδλττέον τὰς 
τοιλύτα: μωρὰς ζητήτεις. Καὶ τοὺς μὲν ἀστέρας 
xità τὴ) ἁγίαν Γρχφὴν γεγονέναι παρὰ θεοῦ δο- 
ξάζωμιν, xai τὸν ftev xal σελήνην εἰς τὸ φαίνει" 
ἐξὶ γῆς, καὶ τὸν μὲν ἄρχιιν τῆς ἡμέρας, τὴν δὲ 
Sh; νυχτὸς, xal χινεΐοθαι εἰς ἐξοιχονόυησιν τῶν 
φυτῶν τε xal τῶν σωπλάτων, xai εἰς χαιροὺς, 
ἕαρος, θέρους, φθινοπώρον τε χαὶ χειμῶνος, xal 
εἰς σημεῖα ὄμδμων τε χαὶ ἀνέμων καὶ λοιπῶν 
ἄλλων αἰσθητῶν, ἐπεὶ xai αὐτὰ σώματά τε xal 
αἰσθητά" χαὶ εἰς ἐνιαυτοὺ;, ὅτι πληρουμέγου τοῦ 


gionis opinio. Si vero quidam impii stulte hsc 
dicant esse animata et rationabilia, sermo erit om- 
nino irrationalis et mendax. Primo quidem proba- 
tur ex Scriptura, quas angelos tantum et homines 
dicit esse ratione donatos. Deinde ex eorum vir- 
tute et motu coeli, Nam si, prout obganniuut Grze- 
ci, astra ratione gaudent, omne autem rationabile 
libertate potiatur, cum vero illa simili iuotu semper 
moveantur, quomodo sunt rationabilia et libera ἢ 
Quod si talis motus pulchrum et sincerum esse mo- 
tum dixerint, quoinodu eorum motus affectio, ipso- 
rum gentilium judicio, malam operatur? lta enim 
multi adversus sidera somniautes dixerunt. Si enin 
hzc deos dicant, plerique autem homines illa deos 
esse non censeant, si, ut alant Graci, fides et reli- 
gio hominum e sideribus defluat, ergo sibimet- 
ipsis contraria volvuutur, et notitiam sibi adver- 
sam hominibus largiuntur. Unde patet ea esso 
neque rationabilia neque libera ; nam omne liberum, 
δὶ possit, pro sua voluntate movetur. Αἱ quia, ut 
dicunt, bono motu volvuntur et motu libero, hic 
vero motus in multis nequitiam operatur, et virtutett 
tollit, et perniciem perpetrat ; ut enim desipiunt 
Gr»ci, ex astris sequitur esse probum et nequam, 
immundum et castum, latronem et justum, gentes dis- 
perireetaugeri, premi et exaltari, necnonomnia qu:e 
hominibus accidunt, qua? plerumque contrarie et 
in3le contingunt ; igitur astra sunt nequiti:e opera- 
tores et malitize, caedis et opprobrii, et nullo modo 
bona. Sed hzc quidem blasphemant impii ; Dei au- 
tem creaturz sunt bon:x, cum bonus sit earum crea- 
tor, qni ipse omnia videt, et ecce valde bona, et ben: 
moveutur ad finem δὰ quem singula potestateu 
acceperunt. Nec omnia sunt crealure ration : 
praedite, sed corpora solum sunt inanimata, qu;e 
sensibili motu ad c&conomiam universi moventur ; 
οἱ evidens est ab eis sensibilia operari; ea autem 
qui? in nobis sunt malitia et virtus libertate nostra 
efliciuutur ; virtus quidem a Deo diffunditur; nou 
autem nralitia, quam a maligno, desidente virtute, 
procedit; ea vero quz in mundo et in nobis liuu!, 
propter nos e proposito. contingunt, aliis quidem a 
nobis procedentibus ut a principio, aliis autem non 


D procedentibus. Idcirco rejicienda sunt tam stulta 


inquisitiones, et credamus sidera a Deo, secunduin 
sacram Scripturam, esse creata, solem veru et lu- 
nam, ut super terram luceant, et alius quidem diei, 
alia vero nocti praesit, et moveantur in a&:conomiam 
plantarum et animalium ; necnon in tempestates vc- 
ris, zstatis, autumni et hiemis, et in aigna pluviarum 
et ventorum aliorumqne czterorum sensibilium, 
cum et ipsa sint corporea et sensibilia, et in aa- 
norum reditus, nam completo anno, rursum motu 
eorum initium accipit, et ita reguntur visibilia 
prout voluerit Deus et mandaverit, sel cert 
neque imperium habent creature, ueque domina- 
tione potiuntur, nec opiniones faciunt, nec cogunt 
ad peccatum neque virtutem operawwt we 


4T 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHLEP. 


8 


reges vel principes constituunt, inopesve et divites, A ἔτους, τῇ χινῆσε. τούτων αὖθι: ἀρχὴν λαμθάνει͵ 


ggros et sanos, morientes et viventes, viles et lio- 
norabiles, stnltos et sapientes, bonos et malos ; nam 
impietatis est credere talia posse astra et nativi- 
tatem, Sancta. enim dixit. Scriptura: « Dominus 
inopem facit et ditat, humiliat et. sublevat, » et 
sic deinde. Et : « Dominus mortificat et vivificat, du- 
cit ad inferos ct reducit, » equidem juste secundum 
"uniuscujusque electionem atque voluntatem, vi 
autem minime, quoniam justus est Dominus et 
justitiam dilexit ; et, « Tu reddes, iuquit, unicui- 
que secundum opera ejus. » Quomodo autem red- 
det, si quis vi peccatum virtutemve operatur? nam 
sj vi agat, neque peccat iniquus, neque bene facit 
justus, neque trucidat interfector, nec adulterat me- 
Chus ; imperus non est impaurus, neque fur furatur, 
neque salvat salvator, nec virgo virginitate claret, 
neque sapkt sapiens. ()uomodo denique puniet Dowi- 
uus? quomodo justi et multa sive veteris sive novas le- 
gis exempla? Nobis vere eredentibus non solummodo 
secundum  vaturam moveri creduntur visibilia, 
sed eliam jure super nsauram. Nam qui creatu- 
ras fecit potest eas, ut voluerit, immutare. Idco 
prodigia fecit supra naturam pesita tam ante le- 
gem, quam in lege, et post legem orationibus ju- 
storum, οἱ miraculum fecit magnum super omnem 
mentem &ique sermonem. Verbum propter nos 
incarnatum et per vitam inter nos conversatum, 
et caine passum, et redivivum et post resurrectio 
nem conspectum, tactum atque progressum, 
Becnon ín colum cum carne ascendens, et per 
apos'elos naturam bumanam replens Spiritu sancto; 
et signa fecit Deus atque prodigia, terramque ad 
fide traxit sola praedicatione et miraculis, nec- 
nou usjue ad hanc horam prodigia patravit, et 
mortuis sasctorum reliquiis precibusque sanctorum 
mirabilia operatur, et ligaudi atque solvendi po- 
lestas manifestatur ; quae omnia suut supra natu- 
ram, Deique opera omnipotentis. Propterea infirmi 
precamur uL sanitatem accipiamus, οἱ tentati ut 
libereiuur ex adversis, e& dum elementa inordinate 
moventur, postulamus ut secundum ordinem wo- 
veantur, et pleraque δι! virorum sauctorum 
precibus, velut pluvía post sestum, ut hostium 
clades, ut famis et pestis solutio, et pleraque alia 
el iulirmorum saustiones, el calamitatum exstin- 
c.iones, propter quae deprecatur Ecclesia. lgitur 
spem in Deum evertit falsa Je fortuna et fato opi- 
nio, ipsumque Deum destruit, diviiamque ejus 
potentiam, et omnem Scripturam sanctam, et ini- 
quorum ponas, et justorum mercedem, et omnia 
Dei mysteria. ldeo nolite Ghristianum ducere euin 
qui de fato et 2strologia atque similibus studet. 
Εἰ si quis dixerit se talibus doceri, ἃ ἀφο! 
deluditur et rejicitur, et ab Ecclesia fit alienus et 
mendax. Omnis autem εἰς religiosus, cum sit 
Christi, qui est virtus Patris, veritae, Verbum om- 
nipotens, speret in. Dominum, qui est uunc et per 
omne seculum, quouiam preterit &gura hejus 


xaY διοιχεῖται τὰ ὁρώμενα οὕτω, θελήσει Θεοῦ xal 
προστάγματι συμφερόντως, Οὐ μὴν δὲ ἀρχὴν ἔχει 
τὰ χτίσματα, f| δυναστείαν ἐπάγει, 8 γνώμῃ ποιεῖ, 
ἣ τῆς ψυχῆς χατάρχει, ἢ ἁμαρτάνειν ἀναγχάζει, ἃ 
ἀρετὴν ἐνεργεῖν, ἣ βασ'λεῖς χαθιστᾶν τε καὶ ἄσχον- 
£04, πενομένους τε xal πλουτίου:, ὑγιαίνοντας xal 
ἀῤῥώστους, θνήσχοντας χαὶ ζῶντας, ἀτίμους τε xal 


τιμίους, ἔμφρονάς ts xal ἄφρονα:, ἀγαθούς τε xal 


πονηρούς. ᾿Αθεῖα; γὰρ τὸ τοιαῦτα δύνασθαι τὴν 
γένεσιν xol τοὺς ἁστέρας δοξάζειν. Ἢ γὰρ ἁγία 
Γεαφὴ, Κύριος, φησὶ, πτωχίζει xal πλουτίζει, τὰ- 
πεινοῖ xoi ἀνυψοῖ, xal τὰ χαθεξῆς. J Καὶ Κύριος 
θανατοῖ καὶ Quoyovel, κατάγει εἰ; ἅδου xat àvá- 
γει, xal τοῦτο διχαίως καὶ χατὰ προαίρεσιν ἔχά- 
στου xal κίνησιν, χαὶ οὗ χατὰ βίαν. Ὅτι δίχαιος 
Κύριος xai δικαιοσύνας ἢγάπησε. Καὶ ὅτι «Zo ἀπο- 
δώσεις ἑχάστῳ, φησὶ, κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ.» Καὶ πῶς 
ἀποδώσει, εἰ κατὰ βίαν ἁμαρτάνει, ἣ χατορϑοῖ; ó 
γὰρ χατὰ βίαν ποιῶν οὔτε ἄδιχος ἁμαρτάνων, οὔτε 
δίχαιος κατορθῶν * xal οὔτε ὁ φονεύσας φονεὺς, 1 
ὃ μοιχεύσας μοιχὸς, ἣ ὁ ἀχάθαρτος xaY ἅρπαξ, 
ἀχάθαρτος τε xai ἅρπαξ, οὔτε ὁ σώζων σωτὴρ, 
καὶ ὁ παρθένος παρϑένος, xal σώφρων ὁ σώ- 
φρῶων, xal ὁ δίκαιος δίκαιος. Καὶ πῶς λοιπὸν xo- 
λάζει Θεός : καὶ πῶς διχαιοῖ xal πλεῖστα ἕν τε τῇ 
Παλαιᾷ καὶ Καινῇ τὰ ὑποδείγματα ; ᾿Αλ᾽ὰ τοῖς πι- 
στοῖς ἡμῖν οὐδὲ τὸ χατὰ φύσιν κινεῖσθαι τὰ ἐρώμενα 
μόνον δόξα͵ ἀλλὰ xal ὑπὲρ φύσιν διχαίως. Ὃ γὰρ 
κοιήσας τὴν χτίσιν ἰσχύει μεταδάλλειν ὡς βούλε- 
ται. Διὸ καὶ τέρατα πεποίηχεν ὑπὲρ φύσιν, τὰ πρὸ 
τοῦ νόμου, τὰ ἐν τῷ νόμῳ, xal μετὰ νόμον mpos- 
ευχαῖς τῶν διχαίων, καὶ τὸ μέγα καὶ ὅπὲρ πάντα 
νοῦν τε xai λόγον τὸ σαρχωθῆναι τὸν Λόγον ὑπὲρ 
ἡμῶν, xaX ἐμπολιτευθῇῆναι τῷ βίῳ, καὶ σαρχὶ πα- 
θεῖν, χαὶ ἀναστῆναι, χαὶ ἐραθἦναι μετὰ τὴν ἕγερ- 
δ'ν, xal ψηλαφηθῆναι, xal τραφῆναι, καὶ εἰς οὐρα- 
νοὺς μετὰ τῆς σαρχὸς ἀνελθεῖν καὶ πλῆσαι Πνεύ- 
paco; &ylou τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν διὰ τῶν ἀπο- 
στόλων, χαὶ σημεΐα xat τέρατα ἐνεργῆσαι, xal τὴν 
οἰκουμένην εἰς τὴν πίστιν ἐἑλχῦσαι μόνῳ τῷ χη- 
ρύγματι xai τοῖς θαύμασι, καὶ ἄχρι τοῦ νῦν 
ἐν θαύμασιν ἐνεργεῖν, χαὶ νεχροῖς λειψάνοις 
ἁγίων, καὶ εὐχαῖς ἱερέων τερατουργεῖν τὸν Θεὸν, 
xaX τὴν τοῦ λύειν χαὶ δεσμεῖν φανεροῦσθαι δύνα - 
piv, ἅπερ πάντα ὑπερφυῆ, xal τοῦ παντοδυνόμου 
ἔργα Θεοῦ. Διὸ καὶ ἀῤῥωστοῦντες εὐχόμεθα ὑγείαν 
εὑρεῖν, xal περιστατούμενοι, λυτρωθῆναι τῶν δυσ- 
χερῶν, xai τῶν στοιχείων παραλόγως χινουμένων, 
εἰς τὸ εὐφόρως κινεῖσθαι. Καὶ πλεῖστα γίνεται εὑ- 
χαΐς δικαίων ἀνδρῶν" ὡς ὑετὸς ἐξ αὐχμοῦ, ὡς χα- 
ταστροφὴ πολεμίων, ὡς λιμοῦ λύσι; καὶ λοιμοῦ, 
καὶ πλεῖστῃ Ala: xal ἀσθενῶν ἀναῤῥώσεις, xa: 
ἀπαλλαγὴ λυπηρῶν, δι᾽ ἃ xai ἡ Ἐχχλησία npos- 
εὔχεται. ᾿Ανατρέπει τοίνυν τὴν εἰς Θεὸν ἐλπίδα τὰ 
τῆς τύχης: τε καὶ γενέσεως xal αὐτὸν ἀθετεῖ τὸν 
Θεὸν, χαὶ τὴν αὐτοῦ θείαν δύναμιν, xal πᾶσαν 
ἁγίαν Γραφὴν, χαὶ χόλασιν ἀδίχων, xai ἀπόλαυσιν 
δικαίων, xal πάντα Θεοῦ μυστήῤια, Διὸ χαὶ μηδεὶς 


, 


-- 


49 DIALOGUS CONTRA HJERESES. 50 
ἡγείσθω Χριστιανὸν, τὸν περὶ γένεσιν xal áctpo- A mundi, et creatura corrumpitur atque mutatur ; 
λογίαν xal τὰ τοιαῦτα σχολάζοντα. Kal εἴ τις «(rot nos autem in. Christo nom sumus sub elementis 
Ux τῶν τοιούτων μανθάνειν, ἠπατημένος ὑπὸ δαι- πιυηάὰϊ servientes, prout. dixit Paulus, sed anima 
μόνων, xai, ἀπόδλητος, xai τῆς Ἐχχλησίας à33ó- — et carne corruptioni superiores facti sumus gratia - 
τριος, xal ἀπατεών. Πᾶς δὲ εὐσεδὴς, ὡς τοῦ Χρι- ' Spiritus incorruptibilis. Igitur omnia-sunt Dei ope- - 
στοῦ ὧν, τῆς δυνάμεως τοῦ Πατρὸς, τῆς ἀληθείας, — ra, nec quidquam eorum Deus. 

«οὔ παντοδυνάμου Λόγου, ἐλπισάτω ἐπὶ Κύριον ἀπὸ τοῦ νῦν χαὶ ἕως τοῦ αἰῶνος * ὅτι παράγει τὸ 
σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου, xal ἡ κτίσις φθαρτὴ, καὶ ἀλλοιωθήσεται. Καὶ ἡμεῖς ἐν Χριστῷ οὐχ ἐσμὲν , 
ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ χόσμον δεδουλωμένοι, ὥς φησι Παῦλος" ἀλλ᾽ ὑπέρτεροι τῇ ψυχῇ xat τῇ σαρχὶ 
γεγόναμεν τῆς φθορᾶς, τῇ τοῦ ἀφθάρτου Πνεύματος χάριτι. Δημιουργήματα οὖν πάντα Θεοῦ, καὶ 


οὐδεὶς αὐτῶν Θεός. 
ΚΕΦΑΛ. Z. 
Ὅει μόνος ϑεὸς ἡ ἁγία Τριάς. 
ΕἸς δὲ μόνος ἐστὶ καὶ ἀληθινὸ:, ὁ ἐν Τριάδι 


CAPUT VII. 
Quod sacrosancta Trínitas selus sit Deus. 
Unus vero solus et verus qui est in Trinitate Deus, 


Θεὸς, xal τοῦτον πᾶσα κηρύττει χτίσις, Oca γάρ p et hoc omneg predicant creatore ; sunt enim ex 


ἐστιν ἐκ τοῦ ὄντο; ἀεὶ Πατρὸς, xal λόγῳ 6totxou- 
μένη, ἐχ τοῦ ζῶντο; Λόγου τοῦ ἀεὶ Πατρός" xoi 
ἹΙνεύματι συνεχομένη καὶ μένουσα ζωοποιῷ τοῦ 
Θεοῦ τοῦ μόνου καὶ ζῶντος. Καὶ ᾿Αθανάπσιος περὶ 
πούτου ὁ μέγας, χαὶ Γρηγόριός σε ὁ θεοῤῥήμων 
διδάξουσε, xai οἱ λοιποὶ σὺν αὐτοῖς τῶν Πατέ- 
(ov. 

8 K.inpiuxóc. Ἱχανῶς, δέσποτα, καὶ τὸν λόγον τὸν 
κατὰ τῶν Ἑλλήνων τῶν πολυθέων ἐπέγνωμεν. ᾿Ανάγ- 
xn δὲ γνῶναι xal τὸν περὶ Τριάδος ἀριδηλότερον 
γόγον, ὡς ἂν τοὺς τὸν Yiby xoi τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ 
ἀθετοῦντας πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας γνῶσιν ἐλχύσω- 
μεν. Καὶ γὰρ πρὸς τοῦτο μάλιστα ὁ ἀγὼν, πολλῶν 
ἔντων τῶν ἀσεδῶς ἀθετούντων τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον 
xa τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. ᾿ 


ΚΈΦΑΛ, 11. 


Κατὰ ᾿Ιουδαίων xal Za6sAAlov, xal τῶν 1οιπῶν 
ἀθέων. 


Ἁρχιερεύς. Οὐδὲ πρὸς τοῦτο σκουδῇς ἄρα χρεία 
πολλῇς, ὡς τῆς ἁγίας ἁπάσης 'Γραφῆῇς περὶ τοῦ 
Λέγου τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος μαρτυ- 
ρ"ὕπης. Ἣν δήπερ ἁγίαν Γραφὴν δέχεσθαι λέγουσι 
ξῆθεν οἱ Θεὸν δίχα Λόγου φρονοῦντες καὶ Πνεύμα- 
τος. "Alcor δὲ καὶ οὗτοι, εἰ καὶ Θεὸν εἰδέναι νομί- 
ζιναιν. Ὃ ἀθετῶν γὰρ, φησὶ, τὸν Υἱὸν ἀθετεῖ τὸν 
Πιτέρα τὸν πέυψαντα αὑτόν. Καὶ ἄλογον χαὶ ἄτο- 
qo» Θεὸν ἑαυτῷ χηρύσσει, καὶ Πνεύματος χωρὶς 
«οὔ ζῶντος χαὶ ζωὴν πᾶσι νέμοντος, Ὅθεν ἄθεοι, 
ὡς: ἔφημεν, καὶ οὗτοί εἰσι, xal καθάπαξ ἀσεδοῦν- 
τές τε καὶ ἀντίθεοι. Ἡμῖν δὲ εἷς Θεὸς ὁ Πατὴρ, 
μετὰ τοῦ ἑνυποστάτου αὐτοῦ Λόγου, xal toU ζωὸ- 
ποιοῦ Πνεύματος, χαθὼς παρελάδομεν, χαὶ χαθὼς 
ἡμᾶς αὐτὸς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἐδίδαξεν Ἰησοῦς 
Χριστὸς, τὸ ἀπαύγασμα τῆς δόξης, ὁ χαραχτὴρ 
«ἧς ὑποστάσεως τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ ἀποστέλλειν 
τοὺς μαθητὰς μαθητεύειν τὰ ἔθνη, παραγγείλας 
βαπτίζειν τοὺ: πιστεύοντας εἰς αὑτὸν, εἰς τὸ 
ὄνομα τοῦ Πατρὸς, xai τοῦ Υἱοῦ, xai τοῦ ἀγίου 
Πνεύματος, ἅμα γὰρ καὶ τὸ ἐνιαῖον καὶ τὸ τρισ- 
σὸν τῆς Τριάδος αὑτὸς ὁ εἷς τῆς ᾿Τριάδος ἐδί- 
δλξε. Καὶ ἐν τῷ εἰπεῖν μὲν « εἰς τὸ ὄνομα, » τὸ 
«ἧς Τριάδος ἐχήρυξεν Evtalov* ἕν γὰρ καὶ ἀδιαίρε- 
«ov καὶ τὸ ὄνομα, ὡς xal fj οὐσία μία χαὶ δύναμις 
καὶ ἐνέργε:α τὰς τρεῖς δὲ ὑποστάσεις, ἐν τῷ εἰ- 


eo qui semper est Pater, et Verbo administcantur, 
cuin generetur Verbum ab eo qui semper est Pater, 
et Spiritu vivificanti solius vivi Dei adunate per- 
manent. Quod te dovehunt Athanasius magnus, 
Gregorius Theologus czterique cuim | jpsis Patres. 


Clericus. Satis, domine, orationem contra Grz- 
cos plura numina adorantes percepimus ; at ne- 
cesse est scire lucidum de Trinitate sermonem, 
ut eos qui Filium et Spiritum Dei rejiciunt ad 
notitiam veritatis adducamus. Nam in hoc przci- 
pue constat pugna, cum multi sint Dei Verbum et 
Spiritum sanctum impie abnegantes. 


CAPUT Viii. 
Contra Judeos εἰ Sabellium, et alios impia docentes. 


Pentifez. Non multo ad hoc opus est studio, 
cum Scriptura sacra ubique de Verbo Dei et Spi- 
ritu sancto testimonium faciat, quam saltem Srri- 
pturau sacram prorsüs asserunt se accipere qui 
Deum sine Verbo et Spiritu excogitant. Porro 
athei sunt οἱ isti,, elsi Deum noscere censeant. 
Ait enim : « Qui negat Filium, negat et Patrem 
qui mísit eum, » et Denm sine Verbo et sine sa- 
pientia sibimetipsi pradicat necnon sine Spiritu 
qui vivit et vitam omnibus impertit. Quapropter, 
ut diximus, atlei sunt et. isti, el prorsus irreli- 


D giosi Deoque adversarii. Nobis autem unus Deus 


Pater, cnm consubstantiali ejus Verbo et vivifi- 
cante Spiritu, prout traditum est nobis, et prout 
ipsum Dei Verbum nos edocuit, Jesus Christus, 
splendor gloriz et figura substantize Patris, quan- 
do discipulos misit ad docendas gentes, jubens 
baptizare credentes in eum in nomine Patris, et 
Filii, et Spiritus sancti. Quippe Trinitatem simul 
et unitatem Triadis ipse unus ex Triade demon- 
stravit ; dicendo quidem :4 In nomine » Triadis uni- 
tatem praedicavit, unum cnim est et indivisibile no- 
men, sicut et natura una, et potestas et virtus, 
tres autenr personas docuit, dicens : Patris et F'ilii 
et Spiritus sancti; et rursum unius Triadis caimn- 
dem ct unam potestatem atque virtutem ostendit 


5] SYMEONIS THESSALONICENCIS ΑΒΟΠΙΕΡ, 52 


dicens : « Baptizantes e05; » nam non tantum agi- A πεῖν, « τοῦ Πατρὸς, xol τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου 


tur de baptizando, sed etiam de renovxando et de 
reficiendo bomine, quod fit virtute et potestate et 
gratia unius nominis omnipotentis Trinitatis; sed 
personarum Trinitatem declaravit dicendo : Patris, 
et Filii, et Spiritus sancti. Quod etiam confitetur 
Joannes Tlieologus, in initio sui Evangelii sic scri- 
bens : « In principio erat Verbum, » F:lium an- 
nuntians ; « et Verbum erat apud Deum, » Patrem 
docens; « et Deus erat Verbum, » Filium esse 
Patri consubstantialem demonstrans. « Hoc erat 
in principio apud Deum, » quoniam consubstan- 
tialeest Patri et comternum. « Omnia per ipsum 
facta sunt; » quoniam creanti cooperatus est Pa- 
tri, nam : « Verho Domini celi firmati sunt, » ait 


Πνεύματος. » Καὶ πάλιν τῆς μιᾶς Τριάδος τὴν a0- 


᾿πὴν χαὶ μίαν δύναμιν xal ἐνέργειαν, ἐν τῷ λέγειν 


« βαπτίζοντες αὐτούς. » Οὐδὲ γὰρ ἀπ)ῶς βαπτίζειν 
ἐστὶν, ἀλλ᾽ ἀναχαινίζειν χαὶ ἀναπλάττειν τὸν βα- 
πτιζόμενον " ὃ δὴ γίνεται τῇ ἐνεργείᾳ καὶ δυνάμει 
xal χάριτι τοῦ ἑνὸς ὀνόματος τῆς παντοδυνά- 
pov Τριάδος" τὸ τρισυπόστατον δὲ, ἐν τῷ λέγειν 
« Τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ xai τοῦ ἁγίου Πνεύμα- 
τος. » Ταύτην τὴν ὁμολογίαν καὶ "Im&vend*v ἀρχῇ 
τοῦ Εὐαγγελίου θεολογεῖ, οὕτω γράφων' « "Ev ἀρχῇ 
ἣν ὃ Λόγος, » τὸν Υἱὸν χαταγγέλλων, « χαὶ ὁ Aó- 
γος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν, » τὸν Πατέρα διδάσχων, « xal 
Θεὸς ἦν ὁ Λόγος, » τὸ ὁμοούσιον τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν 
Πατέρα παριστῶν. Οὗτας ἣν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν 


David; et : « Sine ipso factum est nibil quod p Θεόν. Ἐπειδὴ καὶ ὁμοούσιός ἐστι τῷ Πατρὶ χαὶ συν- 


factum est, « addit Evangelium. « Omnia enim, » 
dixit David ad Deum, « in sapientia fecistl. » Et : 
« In ipso vita erat, » divinus Spiritus a Patre pro- 
cedens, « in quo et nos vivimus, movemur et su- 
mus; » qui in ipso ut Verbo manet et quiescit, 
de quo ipse iterum dixit : « Cum venerit Para- 
«letus quem ego mittam vobis a Patre, Spiritum 
veritatis qui a Patre procedit, ille testimonium 
perhibebit de me. » Quibus Dominus nos sapien- 
ter docet. Spiritum. etiam. ex. Patre procedere 
ipsumque ad nos venire, nou quidem per hyposta- 
sim habitando, sed quasi in tabernaculo per gratiam 
manendo. Videu' mysterium unius Dei in Trinitate ? 


ἀναρχος. « Πάντα 6: αὐτοῦ ἐγένετο. » "Ott xal συν- 
δημιουργεῖ τῷ Πατρί. « Tip » yàp « Λόγῳ Κυρίον ol 
οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, » ὁ Aa616 λέγει. Kot χωρὶς 
αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ὃν ὃ γέγονε" τὸ Εὐαγγέλιον 
πάλιν" « Πάντα » γὰρ, ὁ Δαδίδ φησι πρὸς τὸν Θεὸν, 
€ ἐν σοφίᾳ ἐποίησας "» xaX c Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν,» τὸ ix 
τοῦ Πατρὸ; ἐκπορευόμενον θεῖον Πνεῦμα, ἐν ip xal 
ἡμεῖς ζῶμεν καὶ χινούμεθα xal ἐσμὲν, ἐν τούτῳ 
μένον ἀϊδίως ὡς Λόγῳ καὶ ἐπαναπαυόμενον περὶ οὗ 
xal πάλιν αὐτός φησιν, «€ Ὅταν ὃὲ ἔλθῃ ὁ Παρά- 
χλητος, ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ Πατρὸς, τὸ 
Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐχπο- 
ρεύεται, ἐχεῖνος μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ. » Ἐνταῦθ 


σαφῶς διδάσχει ὁ Κύριος, ὅτι xal ἐχ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται τὸ Πνεῦμα, xal αὐτὸ πρὸς ἡμᾶς ἔρχεται, 
οὐχ ὑποστατιχῶς ἑνοιχοῦν, ἀλλὰ τῇ χάριτι ἐνσχηνοῦν, Ὁρᾷς τὸ μυστήριον τοῦ μόνου ἐν Τριάδι Θεοῦ ; 


CAPUT ΙΧ. 


Evangelica dicta Sabellio opposita. Alia (ez V. T.) 
contra Judeos εἰ reliquas impias gentes. 


Evangelica quidem dicta sunt propter blasphe-. 


mias Afri Sabellii, qui profecto Evangelium acci- 
piebat ; tibi autem ostendam ea qua vetus Scriptura 
de Deo in tribus personis profert. Hoc non solum- 
w:0do Evangelium, sed et Moyses in lege, atque 
prophetz predicarunt; Moyses quidem eum qui 
semper est Deum οἱ Patrem ubique pradicat, qui 
Verbi Dei Filii mysterium intelligit in audita voce 
d.vina et suscepta virtute Verbi viventis. Nam 
audiens audivit Verbum cujus incarnationem prz- 
cognovit. Primum quidem rubum vidit ardentem 
et tamen mininie consumptam, ipsumque Dei Ver- 


9 ΚΕΦΑΛ. 6. 


Τὰ εὐαγγελικὰ κατὰ Σαδε.1.λίου. Ταῦτα δὲ κατὰ 
Ἰουδαίων, καὶ τῶν  JAoixor ἀθέων ἐθνῶν. 


᾿Αλλὰ τὰ εὐαγγελιχὰ μὲν διὰ τὰς τοῦ Λίδυος 
Σαδελλίου λέλεχται βλασφημίας, δῆθεν τὸ Εὐαγ- 
γέλιον δεχομένου. Ἐχθήσομαι δέ σοι xal ix τῆς 
παλαιᾶ: Γραφῆς τὰ περὶ τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ. Τοῦ - 
tov οὐ τὸ Εὐαγγέλιον μόνον, ἀλλὰ xal Μωῦτ:ῆς ἐν 
τῷ νόμῳ καὶ προφῆται πάντες ἐχήρυξαν. Ὁ μὲν 
γὰρ Μωῦσῇς τὸν ἀεὶ ὄντα Θεὸν χαὶ Πατέρα διὰ 
πάντων χηρύσσει, ὃς χαὶ τοῦ Λόγου xatavott τοῦ 
Υἱοῦ Θεοῦ τὸ μυστήριον, ἐν τῷ θείας ἀχούειν φω- 
vie, καὶ τοῦ Λόγου τοῦ ζῶντος δέχεσθαι τὴν ἑνέρ - 
γειαν. Τὸ γὰρ ἀκούειν, Λόγον ἐστὶν ἀκούειν, οὗ xal 
τὴν σάρχωσιν προέγνω, πρῶτον μὲ» βάτον xat- 


bum sub hominis forma ei colloquens, quia secun- D ἰδὼν φλεγομένην, μηδαμῶς δὲ καιομένην, xal αὖ- 


dum Jeremiam propter homines in terra visum 
(81, et ipter homines conversatum est, et ad 
ipsum Moysen dixit : « Ego sum Deus Abraham, 
et Deus 1aaac, et Deus Jacob, » quod ut homo 
apparens et angelus a Scriptura appellatum, simul 
semetipsum vocat Deum, triumque ineminit. pa- 
wiarcharum, dicens : « Ego sup Deus Abraham, 
et Deus Isaac, et Deus Jacob, » ut inde monstra- 
ret, sicut et ipsum e Virgine incarnatum monstra- 
bit, Trinitatis mysterium. Deinde Dei verba in 
tabulis lapidcis Moyses accepit, virtutem Verbi vi- 
ventis ostendens et docens oer opera mirabilia 


τὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον διομιλούμενον αὐτῷ ἐν 
σχήματι ἀνθρωπίνῳ. Ἐπεὶ καὶ ὑπὲρ ἀνθρώπων ἐπὶ 
«ἧς γῆς κατὰ τὸν Ἱερεμίαν ὥφθη, xal τοῖς ἀνθρώ - 
ποις συνανεστράφη, xai πρὸς αὐτὸν εἰρήχει τὸν 
Μωῦσῇν" « Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς ᾿Αδραὰμ, καὶ ὁ Θεὸς 
Ἰσαὰχ, καὶ ὁ Θεὸς Ἰαχώδ.» Ὃ ὡς ἀνὴρ φαινόμε- 
νος, χαὶ ἄγγελος παρὰ τῇ Γραφῇ λεγόμενος, οὗτος 
ὅμως ἑαυτὸν Θεὸν ὀνομάζει, χαὶ τριῶν πατριαρ- 
χῶν μέμνηται, € Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς ᾿Αὐραὰμ, xal 
ὁ Θεὸ: Ἰσαὰχ, χαὶ ὁ Θεὸς Ἰαχὼδ, » λέγων, ἵνα 
δείξῃ xàv τούτῳ, ὡς οὗτος σαρχωθεὶς ἐκ Παρθένου, 
τὸ τῆς Τριάδος φανερώσει ἰνστήφιον, “Ἔξτειτα δὰ 


53 DIALOGUS CONTRA H/ERERES. 


UT y 


xal τοὺς τοῦ Θεοῦ λόγου; ἐν πλαξὶ λιθίναις Μωῦ- A Verbum esse in Deo, et. istum postea esse incar- 


αἷς ὑπεδέξατο, τὴν δόναμιν τοῦ ζῶντος Λόγου δει- 
χυὺς, ἐχδιδάσχων τε δι᾽ ἔργων θαυμαστιχῶν, ὡς καὶ 
Aj4yo; ἐστὶν ἐν «ip. Θεῷ, καὶ σαρχωθήσεται οὗτος, 
xai παχυνθήσεται ὕστερον, ὡς ἐν πλαχὶ γραφεὶς τῇ 
Θεοτόχῳ Παρθένῳ. Καὶ φωνῆς δὲ θείας ἤχουσε 
πολλάχις Most ἐν τῇ σχηνῇ ἀνὰ μέσον τῆς χι- 
διντοῦ. Φωνὴ δὲ λόγου ἐστὶν ἀπήχημα. Ὃ δὴ τὸν 
ζῶντα Λόγον τοῦ ζῶντος Πατρὸς ἐμαρτύρει. Ὑτε- 
6: aco δὲ καὶ Πνεῦμα ἅγιον Μωῦτῆς. Καὶ ἀπὸ τοῦ 
Πιεύματος δὲ τοῦ ἐπ᾽ αὐτῷ ἀφελὼν ὁ θεὸς, μετέ- 
Zerxsy ἀνδράσι πιστοῖς, ὡς γέγραπται ᾿Εδδομήχοντα. 
Καὶ. οὗτοι δὴ προεφήτενον, ὥστε xat τὸν Πατέρα, 
xai τὸν Υἱὸν, ὃς ἐστιν ὁ Λόγος, xaX τὸ Πνεῦμα τὸ 
ἅγιον, προέγνω xal προεχήρυξε Μωῦσῇς. Καὶ ἐν 
τῷ λέγειν, « Εἶπεν ὁ Θεὸς, Γενηθήτω φῶς, » καὶ, 
« Εἶπεν ὁ 8e5c, Γενηθήτω στερέωμα, » καὶ, « Εἶπεν 
ὁ Θεὸς, Βλαστησάτω ἡ γῆ, » τὸν τοῦ θεοῦ Λόγον δι- 
δάσχει. Καὶ οὗτος ζῶν καὶ εἷς καὶ μονογενὴς, ὡς 
χαὶ ὁ Θεὸς xal Πατὴρ εἷς xoi ζῶν xai μόνος ἐστί. 
Ka! περὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου, « Καὶ Πνεῦμα 
Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος, » φησί" καὶ 
περὶ τοῦ ἀνθρώπου᾽ « Καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσ- 
«xov αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς " » xai ἐπὶ τοῦ Νῶε, « Οὐ 
μὴ χαταμείνῃ τὸ Πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις 
κούτοις " 
σχενή. » Οὕτω σαφῶς Μωσῆς διὰ πολλῶν περὶ 
τοῦ Λόγον τοῦ ζῶντος ἐχέρυξε τοῦ Θεοῦ xal τοῦ 
ἁγίυυ Πνεύματος. ᾿Αλλὰ xal πρὸ αὐτοῦ 'A6paky, 


« xai, » Πνεύματο; ἁγίου ἐπλήσθη d. 


nandum necnon in eorpore conspiciendam, 1η 
utero Deiparz Virginis velut in tabula scriptum. 
Vocem divinam pluries audivit Moyses in taberna- 
culo, in medio arc». Vox autem nihil est aliud ac. ᾿ 
sonus verbi; quod Verbum vivens viventis Patris 
testabatur. Insuper Moyses sanctum quoque Spi- 
ritum accepit, de quo Spiritu, sicut scriptum est, | 
Deus assumens partem, dedit viris fidelibus Septua- - 
ginta, et isti prophetaverunt, ita. ut Moyses Pa- 
trem et Filium qui est Verbum, et Spiritum san- 
ctum przcognoverit atque przdixerit. Dicendo au- 
tem : « Dixit Deus : Fiat lux,» et, « Dixit Deus : Fiat 
firmamentum ; » et, « Dixit Deus : Germinet terra, » 
Dei Verbum manifestat, quod est vivens, unun; 
et unigenitum, quemadmodum Deus Pater unus 
est et vivens et solus. Et de Spiritu sancto : « Et 
Spiritus Dei ferebatur super aquas, » inquit ; el de 
homine : « Insufflavit in faciem ejus Spiritum vi- 
t ; » et de Noe: « Non permanebit Spiritus meug 
in hominibus istis; » et, « Spiritu sancto repletum 
est tabernaculum. » lta sapienter Moyses in multis 
locis Verbum vivens et Spiritum sanctum przdica- 
vit. Αἱ ante eum Abraham tres viros sub quercu 
Mambre suscipiens quos unum Deum recte przdi- 
cavit, Deum in Trinitate proclamavit sub specie 
trium virorum apparentem, propter proprietatem 
personarum, unum tamen ab Abraham predica- 
tum propter unitalem nature, quibus Trinitatem 


«οὐ: pst; ὑποδεξάιιενος ἄνδρας΄ ἐν τῇ 5put C simul et unitatem Triadis signavit. Sed Isaac quo- 


πῇ Μαμθρὴ, οὖς καὶ Θεὸν ἕνα σαφῶς ἀνεχήρυξε, 
τὶν ἐν Τριάδι Θεὸν ἐχήρυξεν, ἄνδρας μὲν τρεῖ; 
ςαινέμενον διὰ τὸ ἰδιάζον τῶν ὑποστάσεων, ἕνα 
δὲ xnputtógevov ὑπὸ ᾿Αὐραὰμ διὰ τὸ ἑνιαΐον 
τῖς φύσεως, δι᾽ ὧν τὸ τρισσὸν ὁμοῦ xal τὸ 
μοναδιχὸν ἐσημαίν:το τῆς Τριάδος. ᾿Αλλὰ καὶ 
*saàix, τὸ τῆς Τριάδος xal τῆς σαρχώσεως τοῦ 
Λόγου ἐπέγνω τε καὶ διέγραψε μυστήριον, 
γεννηθεὶς μὲν, ἡνίχα τοὺς τρεῖς ἄνδρας 'Λλδραὰμ 
εἶδε, τὴν σάρχωσιν δὲ δηλῶν, σταύρωσίν τε xal 
ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ, ἐν τῷ ἀναχθῆναι παρὰ 
πατρὸς, τὰ ξύλα τοῖς ὥμοις βαστάζων, τὸν Σταυρὸν 
ἐχτυποῦντα, χαὶ ἐν αὐτοῖ; συμποδίζεσθαι, ὥστε 
θυσίαν γενέσθαι Θεῷ καὶ σφαγιασθῆναι, φωνῇ; τε 


ἀκηχοέναι Θεοῦ, ἢ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον διδάσχε:, D 


10 λέγοντο: τῷ Πατρὶ αὐτοῦ, « Μὴ ἐπιδάλῃς τὴν 
χεῖρά cou ἐπὶ τὸ παιδάριον. » Ὅτι δὲ ὁ Θεὸς Λόγος 
ἦν ὁ λαλῶν, δῆλον ἐξ ὧν φησι πρὸς τὸν ᾿Αδραάμ" 
« Νῦν ἔγνων, ὅτι οὐχ ἐφείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ 
ἀγαπητοῦ δι᾽ ἐμέ. » Οὗτος ἄρα ἦν ὁ τῆς μεγάλης 
βουλῆς “Αγγελος, ὁ Υἱὸς τοῦ ᾿Ὑψίστου, ὁ xoi τῷ 
Πατρὶ αὐτοῦ ᾿Αδραὰμ διαλεγόμενος, ὁ καὶ τῷ Ἴα- 
χὼδ τὴν πάλην στησάμενος, καὶ Θεὸν τῶν πατέρων 
αὐτοῦ ἑαυτὸν ὀνομάσας, ὁ xai Πνεύματι ἁγίῳ 
πρὸς θεωρίας ὕψος αὐτὸν ἀναγαγὼν, δι᾽ οὗ καὶ λό- 
qov ὁ Ἰαχὼδ ξενιτεῦσαι ἐδέξατο, xal φεύγειν ἀπὸ 
Ἠσαῦ, xai χλίμαχκα εἶδεν ἐν ὕπνοις εἰς τοὺς οὐρα- 
νοὺς φθάνουσαν, καὶ ἐπ’ αὐτῆς, ἥτις ἣν εἰχὼν τῆς 
«οὔ σαρχωθέντος Λόγου Μητρὸς, τὸν Θεὺν χαθεζό. 


que Trinitatis et Incarnationis Verbi mysterium 
precognitum descripsit, genitus quidem quando 
tres viros Abraham vidit, incarnationem vero, 
crucifixionem et resurrectionem Christ declarans, 
quando adductus est a patre, lignum crucis figu- 
ram in humeris portans, et in ipso ligatus, ut vi- 
ctíma Deo fleret et occideretur, atque audita est 
vox Dei quae Dei Verbum signiflcat, qux patri 
ejus dixit: « Non extendas manum tuam super 
puerum. » Quod esset Verbum Deus qui loqueba- 
tur patet ex eis qui? ad Abraliam dixit : « Nuno- 
cognovi quod times Deum, et non pepercisti di- 
lecto fllio tuo propter me. » Hic igitur erat Angelus 
magni consilii, Filius Altissimi, qui pairi ejus 
Abraham locutus est, idemque lacob |luctam 
intulit, et semetipsum patrum ejus Deum appel« 
lavit, eumque ad apicem contemplationis per Spi- 
ritum sanctum adduxit, a quo Jacob jussus est 
ab Esau aufugere et ad alienigenas perigrinari, 
scalamque vidit ad coelum pertingeuteim, et iu ea 
qua figura erat Verbi incarnati, Deum sedentem, 

et rursum jussus est propinquum fugere, miras- 
que vidit revelationes. Qua» omnia Verbi Dei vir- 
tutem οἱ Spiritus Dei potentiam in justis istis 
operantem  predicaverunt. Quid vero Joseph? 
Nonne per somnia Verbum Dei suscepit ? Nonue 
Spiritu. Dei movebatur ? Unde ipsi sapientia cujus 

ope ab JEgyptiis ad regem ejfisquo ministros 

wanseuntibus liberatus est? Nonne virtute divin 


bh 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


56 


Spiritus * Nonne omnipotenti: imperio viventis 88- À μενον, xol τὸν xvbecthy δὲ φεύγειν λόγον ἐδέξα- 


pientiz: seu Dei VerbI? La etiam fere in. omnibus 
prophetis scriptum est : « Verbum Domini quod 
f:ctum est ad Isaiam filium Amos. » Et : « Verbum 
Domini quod faetum est ad Jeremism fllium Hel- 
cis. » Et sic de czteris : « Principium Verbi ad 
Osee; » et : « Verba Amos que vidit saper Jerusa- 
l-m; » et : « Factum est Verbum Domini ad Michzam 
Morathiten ; » et : « Verbum Domini quod factum 
est ad Joel filium Phatuel; » et : « Hzc dicit Domi- 
nus Deus, inquit Abdias, » quod est de Verbo, 
quemadmodum. omnes prophete locuti sunt : « Hzc 
dicit Dominus, » Verbum illius vivens pradicautes : 
« Et factum est Verbum Domini ad Jonam filium 
Animthi dicens; » Nahum autem : « Ouus Ninive, » 
iuquit; quod onus dicendi Jeremias non accipit, 
séd Verbum ; similiter et Nabum pergens : « Hzc 
dicit Dominus, ait, qui dominatur aquis multis ; » 
et rursas : « Ecce ego super te, ait Dominus omni- 
potens; » et : « Onus quod vidit Habacuc pro- 
pfhieta. » Quod idem est ac si dicat se regi οἱ fzrri 
Spirit. Quod onus sit Spiritus sancti, audi di- 
eéntem: « Terribilis egregius est,» id est Deus. « Ex 
semetipso judicium ejus erit, » scilicet Verbum 
ejus, nam judicium est Verbum, et, « Onus ejus ex 
ipso egredietur. » Viden' virtutem Spiritus a Pa- 
tre procedentis? Εἰ rursum : « Super custodiam 
wieam stabo ; et contemplabor ut videam quod di- 
eatur mihi, et respondit ad me Dominus; » en 


rursus Verbum. Qui insuper de dispensatione Dei C 


Wetbi nos docet , et : « &udiví auditionem tuam, 
et timui, » inquit; et :« Deus ex Pharan ve- 
niet; » et cxtera plurima de illius inearna- 
tione. Quod Verbum Dei esset carnem. sumpiu- 
pum. testatur. dicens : € Ante faciem ejus ibit Ver- 
bum; » et : « Verbum Domini quod factum est ad 
Sophoniam fllium Cliusi; » et : « Factum est Ver- 


buin Domini in manu Aggzi propheiz, dicens; »- 


et : « Factum est. Verbum Domini a4 Zacliariam 
filium Barachiz, dicens; » hie quoque de incar- 
natione Verbi plura praedixit, Et : « Onus Verbi 
Boinini ad Israel in. manu. angeli ejus, » seu Ma- 
laoliize. En iterum onus Verbi, et. virtus Spiritus 
aique Verbi. Qui Malachias nomen. Dei msgnum 
esse In gentibus dixit. Vidistiu' omnes prop3etas 
Verbum Dei et Spiritum przdicavisse ? Atheus iyi- 
tur qui ea. non preedicat. Et ipse David : « Omnia 
ἔῃ sapientia. fecisti, » ad Deum clamavit; et: 
« Verbum tuum, Donine, permanet in colo in 
generationem et generationem usque iu szculum ;» 
et Verbo Domiui. coelos flrinatos esse testatur, vir- 
itemque corum e Spir.tu oris illius; quem Spiri- 
tum postulat in viseeribus suis renovari, el a se 
neon auferri ; et recte Deum Patrem  przdieat cuim 
Yerbo et Spiritu, Et omnis. quidem justorum chorus 
Verbum Uei atque. Spiritum mauifeste demonstrat. 
τοῦ Θέοῦ Λόγον xa* τὺ Πνεῦμα ἐχήρυξαν ; "Also, 


το, χαὶ ἀποχαλύψεις σαφῶς ἐθεάσατο. "A δὴ πάντα 
τὴν τοῦ Θεοῦ Αόγου δύναμιν καὶ τοῦ Ἠνεύματος 
Θεοῦ τὴν ἐνέργειαν ἐν τοῖς διχαίοις ἐχείνοις Evep- 
γοῦσαν ἐκήρυξε, Τί δὲ Ἰωσήφ ; οὐ δι᾽ ὀνείρων λό- 
γοὺυς Θεοῦ ἐδέξατο ; οὗ πνευματοχίνητος ὧν ; Πόθεν 
αὐτῷ ἡ σοφία, xaX διὰ ταύτης τῶν διαπορουμένων 
τῷ βασιλεῖ Αἰγυπτίων xol τῶν τούτου ὑπηρετῶν 
αἱ λύτεις ; Οὐ δυνάμει τοῦ θείου Πνεύματος ; οὗ τῆς 
ζώσης σοφίας τοῦ Θεοῦ Λόγου τῇ. παντουργιχῇ δυ- 
ναστείᾳ ; ΟΘὕτω xaY ἐν τοῖς προφήταις σχεδὸν ἅπα- 
σι γέγραπται " « Λόγος Κυρίου, ὃς ἐγένετο πρὸς 
Ἡταῖαν υἱὸν ᾿Αμώς. Καὶ, «Λόγος Κυρίου, ὃς ἑ γένετο 
πρὸς Ἱερεμίαν τὸν τοῦ Χελχίου. » Καὶ ἐν τοῖς λοι- 
mol; ott εΑρχὴ λόγου πρὸς Ὡσηέ. « Καὶ,» Λόγοι 
᾿Αμὼ;, οὗς εἶδεν ὑπὲρ Ἱερηυσαλῆ. » Kol, « Ἐγέ- 
νετο λόγος Κυρίον πρὸ; Μιχαίαν τὸν τοῦ Μωραθί. » 
Καὶ, « Λόγος Κυρίον, ὃς ἐγενήθη πρὸς Ἰωὴλ τὸν 
τοῦ Βαθουήλ. » Καὶ, ε Τάδε λέγει Κύριος ὁ Θεὸς, » 
᾿Αθδιοὺῦ φῆσιν, ὃ περὶ τοῦ Λόγου ἐστὶ, χαθὰ καὶ 
πάντες οἱ προφῆταί! φασι, e Τάδε λέγει κύριος, » 
τὸν Λόγον αὑτοῦ τὸν ζῶντα κχηρύττοντες. Kat, 
€ Ἐγένετο λόγος Κυρίου πρὸς Ἰωνᾶν τὸν τοῦ 
᾿Αμαθὶ, λέγων. » Καὶ Ναοὺμ μὲν, « Λῆμμα, φησὶ, 
Νινευῖΐ' » ὅ λῆμμα λέγειν Ἱερεμίας οὗ δέχεται, 
ἀλλὰ Λόγον. Ὅμως χαὶ Ναοὺμ προϊὼν, ε Τάδε 
λέγει Κύριος, φησὶ, χατάρχων ὑδάτων πολλῶν. » 
Καὶ πόλιν, « Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σὲ, λέγει Κύριος πᾶν- 
τοχράτωρ. » Καὶ, « Τὸ λῆμμα ὃ εἶδεν ᾿Αὐδαχοὺμ ὁ 
προφήτης. » Τοῦτο δέ ἐστιν εἰπεῖν τὸ χρατηθῆναι xal 
ἄγεσθαι Πνεύματι. “Ὅτι δὲ Πνεύματος ἀγίου τὸ 
λῆμμα, ἄκουσον λέγοντος" « Φοδερὸ: ἐπιφανής 
ἐστιν, » ὁ θεὲς δηλονότι. « Ἐξ αὐτοῦ τὸ xplua 
αὑτοῦ ἔσται" » τουτέστιν ὁ Λόγος αὑτοῦ " χρίμα 
γὰρ ὁ Δόγης. Καὶ, « Τὸ λῆμμα αὐτοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐξ- 
ελεύσεται.ε Ὁρᾷς τὴν τοῦ Πνεύματος δύναμιν τοῦ 
ἐχ τοῦ Πατρὸς ἐχπορενομένον ; καὶ πάλιν « "Ez 
tns φυλλχῆς pou στήσοιαι, τοῦ ἰδεῖν τι λαλήσει 
ἐν ἐμοὶ, » καὶ, « 'λπαχρίθη πρός ps Κύριος. » 
Ἰδοὺ πάλιν ὁ Λόγος. Οὗτος χαὶ περὶ τῆς οἰχονομίας 
τοῦ Θεοῦ Λόγου διδάσχει. Καὶ, « Κύριε, εἰσαχήχυα 
τὴ» ἀχοήν σον χαὶ ἐφοδήθην, » φησί. Καὶ, « Ὃ Θεὸς 
ἀπὸ Θαιμὰν ἧξει. » Καὶ λοιπὰ πλεῖστα περὶ τῆς 
σαρχώσεως αὐτοῦ. Καὶ ὅτι ὁ Λόγος σαρχωθήσεται 


D τοῦ Θεοῦ, λέγει, « Πρὸ προσώπου αὑτοῦ προπορεύ- 


σεται Λόγος. » Καὶ, «Λόγος Κυρίου ὃς ἐγενέθη πρὸς 
Συφουίαν τὸν τοῦ Χουσί, » Καὶ, « Ἐγένετο Λόγος 
Κυρίου ἐν χειρὶ ᾿Αγγαίου τοῦ προφήτου, λέγων. » 
Kat, « Ἐγένετο Λόγο; Κυρίου πρὸς; Ζαχαρίαν τὸν. 
Bapa,iou, λέγων. » Οὗτος xa περὶ τῆς τοῦ Λόγου 
σαρχώσεως πλεῖστα προεφήτευσε. » Καὶ, « Λῆμμα 
λόγον Κυρίου ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ ἐν χειρὶ ἀγγέλου αὖ- 
τοῦ, » fjxot τοῦ Μαλαχίου. Ἰδοὺ xol λῆμμα Λόγον 
ἡ δύναμις τοῦ Πνεύματος xal τοῦ Λόγου, ὃς Μα- 
λαχίας χαὶ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ ἐπιφανὲς ἐν τοῖς 
ἔθγεσί φησιν. 'Opic ὅτι πόντες οἱ προφῆται τὸν 
τιιγαροῦν ὁ μὴ ταῦτα χηρύττων. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ 


Aa6:5, « Πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας, » πρὺς τὸν Θεὸν ἀναχράζει. Καὶ, « Ὁ Λόγος σον, Κύριε, δια- 
μένει ἐν τῷ οὐρανῷ εἰς γενεὰν xal γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος. » Καὶ τῷ λόγῳ Κυρίου τοὺς οὐρανοὺς ists- 


δ᾽ i DIALOGUS CONTRA HJERESES. 58 
ρεῶ:θαι μαρτυρεῖ, M1 καὶ ᾿ τὴν δύναμιν αὑτῶν εἶναι τῷ πνεύματι “τοῦ στόματος αὑτοῦ. Ὅ 
Ἐ νεῦμα ἐγκαινισθῆναι τοῖς ἐγχάτοις αὑτοῦ ξυσωπεῖ, καὶ μὴ ἀπολειφθῆναι τούτου. Καὶ σαφῶς «bv 
Θεὸν καὶ Πατέρα κηρύσσει σὺν τῷ Λόγῳ καὶ Πνεύματι. Καὶ πᾶς δὲ ὁ τῶν διχαίων χορὸς τὸν Λόγον 
«οὔ Θεοῦ xal τὸ Πνεῦμα ἀριδήλως διδάσχει. ᾿ 


ΚΈΦΑΛ. T. A CAPUT X. 
Περὶ τοῦ μονογενοῦς ΥἹοῦ τοῦ Θεοῦ xal toU De Filio Dei unigenito et sancto Spiritu. 
ἁγίου Ilvsoyatoc.. 


Εἰ μὲν ovv ταῖς θείαις Γραφαῖς ὁ ἀντιχείμενος lgitur si adversarius divinas sequatur Seriplu- 
ἕπεται, ἐκ τούτων καὶ τῶν ὁμοίων τοῦ φιλονειχεῖν — TAS, eX dictis el similibus suasusa lucta desistet, 
παύσεται" πλήρης γὰρ τούτων ἡ θεία Γραφή᾽ εἰ 0 — nam Scriptura divina talibus referta est 3argumenus. 
οὖν, καὶ ἀπὸ τῆς χτίσεως αὑτῆς καὶ τῆς ἀνθρωπί- Insu per ex ipsa creatione bumanaque natura co- 
vn: φύσεως ἐπιγνώσεται τὴν ἀλήθειαν. El γὰρ δη- gnoscet veritatem. Quippe si Deus est universo- 
μιουργὸς τῶν ὅλων ἐστὶ Θεὸς, διατί ἄρα τὰ χτί- Τὺ conditor, quare ergo factz. sunt creature? 
c.1ata γέγονε ; διατί οὖν ; Ἵνα Θεοῦ ἀπολαύῃ. Tiva Quare ? Ut Deo fruantur ; sed quznam Deo fruen- 
?k Θεοῦ ἀπολαύει, καὶ δύναμιν ἔχει Θεὸν εἰδέναι ;— tur, ei potestatem habebunt videndi Deum? lllze 
T à λόγον ἔχοντα. Διὰ τοῦ λόγου yàp ἢ γνῶσις. Εἰ 45 ratione sunt predite. Nam per rationem. co- 
οὖν διὰ τῶν λογιχῶν ἡ γνῶσις, λόγος ἄρα μᾶλλον gnitio ; igitur si per facultates rationales fit cogui- 
ἐν τῷ Θεῷ. Καὶ εἰ διὰ τὰ λογικὰ ὁ ὁρώμενος xó- tio, quanto magis ratio seu Verbum in Deo est! οἱ 
σμος, διὰ τὸν Λόγον ἄρα καὶ διὰ τοῦ Λόγου ἢ κτίσις" si mundus visibilis propter rationales creaturas 
xai μᾶλλον ὁ Λόγος ἔσται ἐν τῷ Θεῷ᾽ καὶ αὐτὸν ἦν p factus est, igitur propter rationem et per rationem 


z 5 : conditz sunt creature ; οἱ quanto magis ratio in 
" e ὃ oid - θυ τὸν devise pores Deo est, et illam SUSAN. S fain priusquam 
εἰχόνα ζωϑαν αὐτοῦ, 931 gaps nod ἀχίνητον, 99^ ferent omnia, ut suam imaginem vivam, el cha- 
φίαν τε xal ἀπαύγασμα, xzi Λόγον xal δύναμ t racterem  indelebilem, sapientiam atque figuram, 
xa ἀγαπητὸν Ἐν ολαν τὸ παναγιον πεν μα; χὴν verbum et virtutem atque dilectum Filium, necnon 
ἐγιασμὸν, τ πηγὴν ἀγάπης, ὡς ζωὴν ix ζω ἐπ Spiritum sanctissimum ut sanctitatem, ut charita- 
ζωοκοιῦν, ὡς θησαυρὴν ἀγαθότητον, Καὶ τουτῦ ἔστιν tis fontem, ut vitam ex vita, ut vivificantem, ut 
ὅπερ Ὁ, Θευλόγος φησιν Γρηγόριος, τὸ τὸν Θεὸν χι- i esourum bonitatis. Hoc est quod Tlieologus dixit 
bins ἑαυτοῦ Senpit: x ooi ἀτισμαξα λό- Gregorius : Deus movetur sua ipsius contemp!a- 
vov μετέχει, ἵνα γινώσχῃ Θεὸν, πολλῷ μᾶλλον AÓ- — ione. et si creatura rationis sunt participes ut 
γος ἔσται ἐν τῷ Θεῷ, ἐν ᾧ καὶ δι᾽ οὗ χαὶ πρὸ τοῦ 


ῖ ^ Deum cognoscant, quanto potius ratio erit in Deo, 
γενέσθαι τὰ πάντα οἶδε. Καὶ εἰ κατὰ λόγον fj χτί- i Quo οἱ perquam novit, priusquam flerent omnia. 


σις γέγονεν, ἡ μὲν λογιχὴ, ἡ δὲ εἰς ὑπηρεσίαν τῶν ἘΕ οἱ cregturz sccundum rationem condilz eunt, 
λογικῶν, ἄρα καὶ Λόγος ἐν τῷ Θεῷ. Καὶ εἰ τὰ λος aie quidem rationales, 811.» autem quis rationalibus 
Tix νοεῖ καὶ τὸ αὐτεξούσιον ἔχει χαὶ ἀεὶ ζῇ, πολλῷ (. inserviant, ergo ratio in Deo est. Quod si res. ra- 
Ys μᾶλλον ὁ ταῦτα ποιήσας λογιχὰ λόγον ἔχει ἀεὶ sione donate cogitant, et lihertate gaudent, et sem- 
b; ἑαυτῷ" μᾶλλον δὲ διὰ τοῦτο xal κτίσματα 107 — per vivunt, quanto. magis qui eas rationales fecit 
p:x&à, ὅτι λόγον ἔχει Θεός. Καὶ αὑτὰ δὲ τὰ μὴ λόγου rationein semper habet in semetipso! seu, ut me- 
μετέχοντα κατὰ λόγον εἰσὶ συνεστῶτα xoi μένοντα — Jius dicam, sunt creaturz rationales quia Deus ra- 
καὶ πινούμενα * ὅτι λόγον ἔχει Θεός. ᾿Αλλὰ διάφορα tionem habet, ali: vero quz non sunt rationis par- 
piv τὰ χτίσματα, ἐρεῖ τις, χαὶ διάφορος δὲ ὁ λόγος — (icipes, secundum rationem constant, permanent 
οὑτῶν ; ᾿Αχουσάτω οὗτος, ὅτι πολλὰ ταῦτα ὡς χτί- atque moventur, quoniam rationem liabet Deus. 
cpata xal ἀρξάμενα xai διάφορα τῇ γνώμῃ καὶ — Sed fortasse dicet aliquis diversas esse creaturas, 
«201, xal ἐκ μὴ ὄντων" διὸ xol ἀνυπόστατον χαὶ — diversamque earum rationem. Discat iste quo- 
ποιχῇον τὸν λόγον xat οὐχ ἑνυπόστατον ἔχει. "Evtl — piam lig res mult, co ipso quod sint creatura et 
δὲ ζῶν xal εἷς Θεὺς ὁ Πατὴρ, xat ἀεὶ ὧν, xal εἷς jnceperint esse, οἱ diverse sint tam sententia 
ὁ Λόγος ἐστὶν αὐτοῦ, καὶ ζῶν ὡς xal ὁ Πατὴρ, xaV — quam natura, necnon e nibilo fuerint. eductze, ideo 
ὁεὶ Gv, ὡς ὁ Πατὴρ ὧν, καὶ τέλειος, ἐπεὶ xa! τές; jnstabilem et diversam rationem, minime vero. 
λεῖος 6 Πατήρ διὸ xal οὐ λόγο! "πολλοὶ, οὐδ᾽ ἀνυ- — gubstantialem habent. At cum unus sit Deus vivus. 
πόστατοι ἐν Θεῷ, ἵνα μὴ ἀτελὴ: φανείη xal ἀλλοιού- D qui et Pater semper. vivit, unum quoque est ejus 
μενος, χαὶ πρὸς λόγον ὑψηλότερον ἀναγόμενος, xai — Verbum, seu una ratio, vivens sicut et Pater, sem- 
Ἐροσλαμδάνων σοφίαν' ἀλλὰ pla xaX τελεία xal iv- — perque vivens, sicut Pater qui est, el perfecta 
υπόστατος xal ζῶσα xai συναΐδιος σοφία iv τῷ quia Pater perfectus est; ideo non muliz sunt in. 
Θεῷ, ὁ μονογενὴς αὐτοῦ Λόγος, Ev ᾧ πάντες οἱ λόγοι — Deorationes qux non sint substantiales, nc videa- 
tp) τῶν αἰώνων εἰσί, Kal τὸ ζωοποιοὺν δὲ τὰ — (ur imperfectus et mutabilis, et ad sublimiorem 
πάντα Πνεῦμα ἅγιον ἕν ἐστιν ἐξ ἑνὸς τοῦ Πατρὸς — rationem evectus, sapientiamque accipiens; sed 
ἀεὶ, xa ζῶν, καὶ ζωοποιοῦν. Καὶ ἐν τῷ ἁγίῳ una est ratio perfecta, et substantialis, εἰ vivens 
Πνεύματι xa τὰ λογιχὰ ζῶσι, xal μᾶλλόν εἶσιν et οοίογῃδ sapientia in Deo, unigenilum ejus 
ἀθάνατα" ὅτιπερ οὐδὲ λογιχὰ χωρὶς Πνεύματος εἷς Verbum, in quo omnes rationes sunt ante szcula. 
vat δύναται. Τὰ μὲν οὖν λογιχὰ ζῶντά εἰσιν ix τοῦ Insuper Spiritus sanctus. omnia vivillcans unus est 


59 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. | 60 
cx uno qui semper est Patre, et. vivens et vivifi- A ἁγίου Πνεύματος" Aoyixk δὲ ἐκ τοῦ Aóvou τοῦ 


cans , et in Spiritu sancto vita:in habent creaturz 
rationabjles, vcl. potius. immortalitatem, quoniam 
rationabilia sine Spiritu esse non possunt ; unde 
res ralione przditze vitam quidem habent ex sancto 
Spiritu, rationem vero ex Verbo viventé et exsi- 
stentiam ex eo qui cst Patre; verum irrationabilia 
ex eo qui semper est Patre habent quod. sint, ex 
vivo Patris Verbo quod sint modo rationi consen- 
lanvo, οἱ propriam singulae naturam habeant, 
necnon ex vivente omuiaque coadunante sancto 
Spiritu quod moveantur et permaneant, propriam 
que singul: vírtutem 2onsequantur,. Etenim qnid 
est ex omnibus 40:6 exsistunt quod non sit secun- 
dum rationem? vel quid est quod motum sum 


ζῶντο;, xal ὄντα ix τοῦ ὄντος Hacpó;. Kal τὰ ἄλογα 
δὲ τὸ εἶναι Ex. τοῦ ἀεὶ ὄντο:; ἔχει Πατρὸς, xal τῷ 
Λόγῳ δὲ εἶναι, καὶ οὕτω πως ἔχειν ἕχαστον χατὰ 
φύσιν ix τοῦ ζῶντος Λόγου τοῦ Πατρὸς, xai τὸ χι- 
νεῖσθαι δὲ xal μένειν χαὶ δύναμιν οἰχείαν χεχτῖ- 
σθαι ἕχαστον ἐκ τοῦ ζωοῦντος xai συνέχοντος πάντα 
ἁγίου Πνεύματος. Τί γὰρ τῶν ὄντων, ὃ μὴ χατὰ 
λόγον ἐστίν; Ἢ τί ὃ μὴ χίνησιν ἰδίαν ἔχει χαὶ δύ- 
ναμιν ; Πάντων δὲ τούτων αἴτιος ἡ Τριὰ-, 19 ὁ ἀεὶ 
ὧν xai ζῶν xai μένων Πατήρ. Καὶ ὁ ἀεὶ ὧν σὺν 
τῷ Πατρὶ Λόγος καὶ ΥἹὸς συμφνὴς καὶ ἀσώματος, 
*b ἀπαύγασμα, 6 χαραχ:ὴρ, ἡ σοφία χαὶ δύνλμις. 
Καὶ τὸ ἐχ Θεοῦ χαὶ ἐν τῷ Θεῷ ζωοποιὸν Πνεῦμα, 
ἀϊδίως ὑπάρχον ἐν αὐτῷ, ζωοποιοῦν τε χαὶ συνέχον 


propriamque virtutem non habeat ? Horum. vero B τὰ σύμπαντα. 

universorum auctor est. Trinitas, qui semper est, vivit et manet Pater, οἱ Verbum quod semper est 
cum Patre, Filius cousubstantialis οἱ incorporeus, splenilor, figura, sapientia et. virtus , atque Spiritus 
ex Deo procedeus οἱ ia Deo vivificans, ab xterno in eo vivens, universaque vivificans et coadonans. 


Αι cum ex «mnibus istis visibilibus homo sit 
pulelerrimum, ad imaginem Dei creatus, ab ejus 
etiam creatione et natura Trinitatis imaginem per- 
peodamus , nam ips? nequaquam factus est propter 
mundum visibilem, cum iste sit rationis expers 
et ejus motus perfectus nobisque cognitus, ipse 
potius propter hominem factus est, ut. motu | illius 
constet honinis corpus ; anima autem liomrro spiri- 
taliter movetur, εἰ Creatorem contemplatur, 
ipsumque pra coteris ad imaginem Dei creatum 
esse scriptum est, prout sancti multi de hac re 
senserunt ; elenim invenies Trinitatem ab ipso 
testimonium accipiens, sicut bac super re de aliis 
latius diximus. Nam mente anima zternam men- 
tem testatur Patrein, ratione Verbum et vitali po- 
teutia Spiritum omnia vivificantem. Angeli quo- 
«oue, cum sint intelligentiz, zternam mentem TD'a- 
trem supersubstantialam pr.edicant; cum sint ra- 
tionabiles et sapientes, Verbum et sapientiam 
viventem. manentemque in magna mente decla- 
rant; et cum vita gaudeant, donumque luminum 
labcaut, in vivente sanctoque Patre viventem et 
sanctificantem οἱ vivificam substantialem virtu- 
tem manifestant. Spiritnm sanctum qui est fons 
gratiarum. [ino creatura. rationis exspers Creato- 


rem testatur ; nam dum viventia ex viventibus ge- D 


nerantur. et generant etsi brevi tempore, dum 
corpora ex materia et elementis similia e similibus 
constant et singula immortalitatem appetunt, Deum 
qui Pater est et Verbum sine dolore generans 
necnon ex ipso vivificantem sanctumque Spiritum 
predicant, illumque ut conditorem suum testantur 
creaturze omnes. Sol vero eum manifestat radios 
lumenque emittens, monstrant et astra. universa 
ignem vibrantia. ltem de arboribus et plantis qua 
flores fructusque producunt, Terro autem dum 
$:xcentis viventium plantarum generibus luxu- 
" riat, el uno verbo omnes creatur solum. univer- 
sorum Deum in Trinitate glorificant, presertim 
vero ex ownibus quie perfecta sunt ct. perficiuntur 


Ἐπεὶ δὲ xal τῶν ὁρωμένων τουτωνὶ τὸ χκάλ- 
λιστον ἄνθρωπος, xal -χατ᾽ εἰχόνα Θεοῦ χτισθεὶς, 
καὶ ἀπὸ τῆς δημιουργίας τούτου xal φύσεως εἰ- 
xóva τῆς Τριάδος χατανοήσωμεν. Οὐδὲ γὰρ αὐτὸς 
διὰ τὸν ὁρώμενον κόσμον, ἐπεὶ ἄλογος ὁ ὁρώμενος, 
χαὶ πεπερασμένη τούτου καὶ ἐγνωσμένη ἡμῖν ἡ 
χίνησις, χαὶ οὗτος δι᾿ αὑτὸν τὸν ἄνθρωπον ἔστι 
μᾶλλον, ἵνα συνέχῃ τούτου τῇ χινήσει τὸ σῶμα. 
Τῇ ψυχῇ δὲ ἄνθρωπος νοερῶς χινεῖται xai θεωρεῖ 
τὸν χτίσαντα, xal αὐτὸς πρὸ τῶν ἄλλων χατ᾽ εἴχόνα 
γέγραπται κτισθῆναι Θεοῦ, ὡς χαὶ πολλοῖς τῶν 
ἁγίων περὶ τούτου διείληπται. Εὐρήσεις γὰρ xaX ἐξ 
αὑτοῦ μαρτυρουμένην τὴν Τριάδα, καθὰ χαὶ ἐν ἄλ- 
λοις περὶ τούτου ἡμῖν πλατύτερον εἴρηται. Ἢ ψυχὴ 
γὰρ τῷ νοῖ τὸν ἄναρχον νοῦν μαρτυρεῖ, τὸν Πατέρα, 
καὶ τῷ λόγῳ τὸν Λόγον, καὶ τῇ ζωτιχῇ δυνάμει τὰ 
ζωοποιοῦν πάντα Πνεῦμα. Καὶ ἄγγελοι δὲ νόες μὲν 
ὄντες octo. χηρύττουσι τὸν προαιώνιον νοῦν τὸν 
Πατέρα τὸν ὑπερούσιον " λογιχοὶ δὲ ὄντες χαὶ σο- 
qot, τὸν Λόγον xal τὴν σοφίαν τὴν ζῶσαν xal μέ- 


 voucav ἐν τῷ μεγάλῳ vot. ᾿Αεὶ δὲ ζῶντες, xal φω- 


τισμάτων δωρεὰς ἔχοντες, τὴν ἐν τῷ ζῶντι χαὶ 
ἁγίῳ Πατρὶ ζῶσαν χαὶ ζωοποιὸν χαὶ ἁγιαστιχὴν 
ἑνυπόστατον δύναμιν, τὸ πανάγιον Πνεῦμα, ὅπερ f) 
πηγὴ τῶν χαρισμάτων ἐστίν. ᾿Αλλὰ χαὶ ἡ ἄλογος 
πᾶσα χτίσις μαρτυρεῖ τὸν Δημιουργόν" τὸ γὰρ γεν- 
νᾷν καὶ γεννᾶσθαι ζῶντα Ex ζώντων, εἰ καὶ ῥευ- 
στῶς, διὰ τὸ ἐχ τῆς ὕλης καὶ τῶν στοιχείων ἔχειν 
«ἁ σώματα, χαὶ ὅμοια ἐξ ὁμοίων, καὶ τὴν ἀθανα- 
σίαν ἔχαστον τούτων ἐπιζητεῖν, τὴν ὄντα Πατέρα 
Θεὸν, χαὶ ἀπαθῶς τίχτοντα Λόγον, xai τὸ ἐξ αὐτοῦ 
ζωοποιὸν χαὶ ἅγιον Πνεῦμα χηρύττουσι * xai τοῦ- 
τὸν ὡς χτίστην ἑαυτῆς ἡ χτίσις ἅπασα μαρτυρεῖ. 
Καὶ ἥλιος δὲ τοῦτο δείχνυσιν, ἀχτῖνας ἐχπέμπων xal 
φῶς, χαὶ ἀστέρε;: πάντες" Ópolo; τε xal τὸ πῦρ. 
᾿Αλλὰ καὶ τὰ φυτὰ χαὶ βοτάναι, ἄνθη προάγοντι 
xai χαρπούς. Καὶ γῆ δὲ, μυρία βλαστάνουσα qu- 
τῶν εἴδη ζῶντα. Καὶ ἁπλῶς πᾶσα χτίσις τὸν ἐν 
Τριάδι μόνον Θεὸν τῶν ὅλων δοξολογεῖ. ᾿Εξαιρέτως 
0: ἐχ τῶν τελεσθέντων, χαὶ ἔτι τελοναένων, xal 


(1 DIALOGUS CONTRA II.ERESES, (2 


ἐναργῶς δειχνυμένων θαυμάτων xal λόγων xal πρά- Α et. p.lum. ostenduntur müraculis, sermonibus et 


ξεων ἐν τῇ τοῦ Χριστοῦ ᾿Εχχλησίᾳ, ἡ τῆς Τριάδος 
ἀναδείχνυται χαὶ χηρύσσεται δύναμις. Τίς γὰρ ὁ 
ἐξιπλύσας ἐν ὅλῳ τῷ χόσμῳ τὸ τῇ; Τριάδος xfj- 
ρυγμα, χαὶ τὴν σάρχωσιν τοῦ Χριστοῦ; Καὶ ἔτι 
ἑξαπλῶν xal συνέχων, ἀπετρήτων ἀνθρώπων χαὶ 
βασιλέων xal ἐθνῶν ἐναντιωθέντων αὐτῷ τῷ χη- 
ρὕγματι xal διωξάντων, xal μέχρι νῦν διωκόντων ; 
[16θεν ὁ πόθος τῆς παρθενίας ἐν τοῖς πιστοῖ: - Πό- 
θεν ὁ ἔρως τῆς σωφροσύνης, xal τὸ φεύγειν τὰ ἐν 
τῷ χόσμῳ, xal fj ἐν ἐρήμοις πολλῶν ἀναχώρησις ; 
Πόθεν ἡ χόρις τῶν ἱερέων, χαὶ τὰ διὰ τῶν ἱερέων 
γινόμενα, λύσεις καὶ δεσμοὶ τῶν ἀμαρτημάτων ; "A 
xai δι᾽ αἰσθητῶν xal νεχρῶν σωμάτων ἐπιμαρτυρεῖ 
ὁ Θεός. Πόθεν ἡ ἐν τοῖς ἁγίοις λειψάνοις τῶν ἰαμά- 
τῶν ἐνέργεια ; Ἣν καὶ ἀσεδοῦντες ὁρῶσι, xal Xxov- 
τες χαθομολογεῖν ἀναγχάζονται. Πόθεν οὐτοῖς ἡ 
εὐωδία χαὶ τὸ μένειν ἀλώδητα ; Τὰ θεῖα δὲ Evep- 
γήματα τὰ διὰ τῶν ἁγίων εἰχόνων χαὶ ἱερῶν ναῶν, 
χαὶ ἡγιασμένων ὑδάτων πόθεν ; Οὐ ταῦτα μέχρι τοῦ 
vuv ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ ἀριδήλως τελεῖται, τῇ 000055- 
£e; δὁμολογούσῃ τὸν ἐν Τριάδι Θεόν ; ᾿Αλλὰ καὶ τὰ 
ix μαρτυριχῶν μύρα λειψάνων, xaY αἱ θαυματουρ- 
yi, χαὶ αἱ πρόδηλοι τῶν ἁγίων αὑτῶν ἐπιστα- 
ciat xal φυλαχαὶ ἡμῶν τῶν πιστῶν παρ᾽ ἀσεθδούν- 
tov διωχομένων, χαὶ αἱ τῶν ἀθέων αὐτῶν κατα- 
στροφαὶ πολλάχις χαθ᾽ ἡμῶν χινουμένων μανίᾳ χαὶ 
συνεργείᾳ σατανιχῇ, Yap mp; παριστῶσι τὸ τῆς 
εὐσεδείας αὐτῶν τῶν Χριστιανῶν θεῖον xat μέγα 


μυστήριον. ᾿Αλλὰ 19 xat αὑτὸ τὸ διώχεσθαι ἡμᾶς (c 


ὡς πιστούς τε xal ὀρθοδόξους παρὰ τῶν ἐναντίων, 
x2i τὸ ταλαιπωρεῖσθαι xal πάσχειν τὸ μεθ᾽ ἡμῶν 
εἶναι τὸν ἀληθῆ xai μόνον ἐν Τριάδι Θεὸν παρίστη- 
σιν. Οὐδὲ γὰρ ἀνάπαυσις θεῷ ἐν τῷ χόσμῳ τούτῳ, 
οὐδὲ ἐν τοῖς ὁρωμένοις, καὶ ζητοῦσι τὰ τοῦ χόσμου 
τούτου xal ποθοῦσιν ἀνθρώποις, ἀλλ᾽ ἐν τοῖς ἀγαπῶ- 
σιν αὐτὸν xal ζητοῦσι τὴν δόξαν αὑτοῦ, xal ὑπὲρ 
αὑτοῦ ἀγωνιζομένοις, οἵτινές εἶσιν οἱ κατὰ τοὺ; πά- 
Xa« διχαίσυς θλιδόμενοι, διωχόμενοι, πενόμενοι, 
χαχουχούμενοι, ἀποθνήσχοντε:, ξενιτεύοντες, ὡς ὃ 
“Αὐδελ καὶ Νῶε, καὶ ᾿Αδραάμ τε καὶ Ἰσαὰχ, καὶ 'Ia- 


χὰ 6 χαὶ οἱ αὐτοῦ παῖδες" ἔτι δὲ Μωῦσῆς xat Ἡλίας — 


x2! Δανιὴλ, xal οἱ τρεῖς παῖδες, καὶ Ἱερεμίας, καὶ 
ποῦ αὐτοῦ Ἢσαϊῖας καὶ ᾿Ιεζεχιῆλ, καὶ Μαχχαθαῖοι 
δὲ ὕστερον, χαὶ εἶ τις xat! αὐτοὺς ἕτερος. Καὶ τὸ 
ὑποιλένειν δὲ πάσχοντας ἡμᾶς, χαὶ πάντα φέρειν 
ὑπὲρ Χοιστοῦ, τὴν αὐτοῦ ἀληθεττάτην xaY μόνην 
χαταγγέλλει πίστιν, καὶ τοὺς λόγους ἀληθεῖς τῆς 
διδασκαλίας αὐτοῦ "ὅτι xal περὶ τοῦ πάσχειν ἡμᾶς 
ἐν τούτῳ τῷ χόσμῳ προηΐγγειλεν " ἐπεὶ χαὶ αὐτὸς 
ἔπαθεν ὑπὲρ ἡμῶν. Καὶ dj τῆς Ἐχχλητίας δὲ αὑτοῦ 
νυμοθεσία xal γνῶσις xal παρθενίαν διδάσχει, καὶ 
ἀννείαν xai χαθαρότητα, ἔτι τε ταπείνιυσιν xol 
ὑπομονὴν μετ᾽ εὐχαριστίας πρὸς τὸν Θεὸν, ἀχτη"λο- 
ούνης τε καὶ τοῦ φεύγειν τὸν κόσμον παραίνεσιν. 
Καὶ οὗ μόνον μὴ τὸ πονηρὸν ἐνεργεῖν, μηδ᾽ ἀποῦδι- 
δ΄,)χι καχὴν ἀντὶ χαχοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀφιέναι τοῖς 
πταίσασι. Καὶ ἀγαπᾷ» τοὺς ἐχθροὺς, xal μὴ μνη- 
σιχαχεῖν ὅλως, μηδ᾽ ὀργίψε2θαι, ἀλλὰ xai καλῶς 


gestis. in Ecclesia Christi revelata  pr.edicatur 
Trinitatis potestas. Nam quis in universo mundo 
przdicationem Trinitatis et incarnationem Christi 
propagavit? Quis nunc quoque propagans et. colli- 
gens, innumeris hominibus regibusque οἱ gentibus 
pr:edicationem repellentibus, persecutia et nunc 
etiam persequentibus? Unde in fidelibus virgiui- 
[4115 desiderium ? Unde amor castimoniz, οἱ fuga 
eorum qua: in mundo sunt, et multorum in deserta 
secessus? Dude gratis sacerdotum, et ea qui per 
sacerdotes facta sunt, dimissa retentaque peceata, 
quz sensibilium mortuorumque corporum ope 
testatur Deus? Unde in sanctis reliquiis sanitatum 
virtus ? llanc et ipsi cernunt impii, et inviti cogun- 
tur confiteri. Unde bono odore redolent intactaque 
manent corpora? Unde divinz operationes per 
sanctas imagines, per templa sacra, per aquas 
sanctificatas ? Nonne hzc omnia usque ad nunc in 
Ecclesia perfecta sunt, in ea qua, ut recta fert 
doctrina, Deum in Trinitate confitetur? Sed etiam 
unguenta e martyrum reliquiis manantia, et pro- 
digia, et manifesta sauctorum ipsorum przesidia ac 
custodie quibus nos fideles ab iufidelibus exagita- 
tos tuentur, ipsorumque impiorum clades nos 
sepius diaholica feritate vel ope satanica in- 
sectantium, evidenter divinum magnumque pie- 
tatis Christionorum patefaciunt. mysterium ;. sed 
eoipso quod nos ul fideles et orthodoxi ab ini- 
micis vexamur et cruciatibus afflicti patimur, 
solum et verum in Trinitate Deum esse uobiscum 
probatur ; non enim quiescit Deus in hoc mundo, 
nec in his quz videntur, neque in hominibus qui 
res mundi quxrunt et desiderant, sed in eis qui 
eum diligunt et gloria:in ejus quzrunt, et propter 
eum dimicant ; hi autem sunt qui secundum vete- 
res justos contriti, afflicti, ad inopiam redacti, 
male habiti, occisi, in exsilium missi sunt, velut 
Abel, et Noe, et Abraham, et Isaac, et Jacob cjus- 
que pueri, et insuper Moyses, lHlelias, Daniel, tres 
pueri. Jeremias, necnon ante istum lsaias οἱ Eze- 
ehiel, postea Macchabzi εἰ omnes alii iis similes. 
Dum nos patimur et affligimur et omnia propter 
Christum toleramus, verissima solaque ejus fides 
demonstratur, necnon veri ejus sermones atque 
doctrinz: ; quoniam nos in mundo passuros pr:edi- 
xit sicut et ipse pro nobis passus est. Ipsaque ejus 
Ecclesia, et hujus institutio atque doctrina et. vir- 
ginitatem docet, et castitatem atque puritatem ine 
super et. humilitatem atque patientiam, hortatur 
etiam ut gratias Deo agamus, paupertatem amenius, 
et mundnm fugiamus, imo ut non solummodo 
malum non faciamus, neque malum pro malo 
reddamus, sed etiam ut nos offendentibus dimitta- 
mus, ut inimicos diligamus, et non lantum ut 
nul!o modo injurias recordemur, neque irascatur, 
sed insuper ut benefaciamus iis qui oderunt nos, 
et pro illis deprecemur. Quz. et. similia. ccelestem 
el divinam ct. veram Οἱ solam  Clristianoruui no- 


Ω SYMEUNIS THESSALONICENSIS ARCHIE?. 64 
sr &de» eibibent. Hzc enim sent Dei omnium- A ποιεῖν τοῖς μισοῦσι, χαὶ ὁπὲρ αὐτῶν sÜytofa:. 


que Doarimi institaliones, uibus, peto, εἰ simili- 
bes impium 2 coznitionem Evangelii deduces, in- 
d-esque 3d noscendwm vivum Dei Verbum et Spi- 
εἴπ sanrtum, necnon ad diseendam Ercclesiz 
déecir n. m vipote divinam εἰ sanctam. Ex Lis sua- 
deis 1:1 discenda incarnationis unius e Trinitate 
persone. Dei Verbi Jesu Christi niysteria, etsi non 
minus diffeile sit suadere virum qui in impietate 
visit quam tentare mortuum resuseilare, ei stultum 
24 intelligentiam adducere, nisi D-us manum por- 
rigat, illoremque dementiam velut oculos czci a 
natisitate adaperiat : nam Dcum noscere, θεῖ opus 
est, εἴ przsertim velle suadére hominem qui car- 
nalem babeat mentem, et quia super omnem men- 
Vm omneque verbum inielligentiom et rationa- 
bilium omnium creator est Trimitas, e& quia sine 
divina gratia crestura. nequit Creatorem intelligere. 
Óxip νοῦν xal λόγον, ὁ τῶν νοερῶν xai λογικῶν 
χωρὶ; τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος, οὐ δύναμις τῷ χτίσματι 

Clericus. Abunde, domine, muliis verbis doctri- 
na:x: de Trinitate nobis revelasti, et. docuisti nos 
f-re suadere iun: pios de Filio Dei unigenito seu Ver- 
bo, co magis quo Scripturam aliaque argumenta 
per exempla recordatus es, pariterque ea quae divi- 
nitus in Ecclesia perfecta sunt, quibus necessarium 
ext ownes atlicos. aggredi. Sed cum mulia sit 
barcseon turba, quarum sectatores ouines quidem 
Christiani appellantvr, multimodis autem. distra- 
buntur opinionibus, quid de istis faciemus? Sunt 
enim ex eis qui ad singulas bxreses pertinent, qui 


nos ortbodoxos lacessere tentant. rationemque pe- (; 


tunt de recta (ide no-tra. 


Pontifex. Rationem omnibus dare non est neces- 
sarium, prout przdliximus, scisciiantes vero docere 
oportet «uos cum pace alloquendum est; sed abeis 
qui contendere malunt abscedendum, nam conten- 
dere uon amat Ecclesia Christi, sicut dixit Pau- 
lus : « Si quis videtur covtentiosus esse, nos talem 
consuetu:linem non habemus, neque Ecclesia Dei ; » 
idco cnim bxreticos omnes ut cententiosos et inü- 
dcles anathemate ferit Eeclesia. 


Clericus. Sed si quis ad suam utilitatem scisci- 
latur, quid faciendum? 


Poutifex. Hunc oportet suscipere, et ei ministrare. D 


fnsuper si dicendi gratiam habeas, Christum depre- 
catus, ex eis qua sancti adversus hzresim  elucu- 
braverunt dissere ; nam nihil quod non dixerint 
l'aures, cum et ipsis ingens lucta adversus haereses 
incubuerit, quas adjuvante Spiritu vieerunt, et falsas 
earum  revelaserunt opiniones, Quod si nequeas 
- eciscitauti respondere vel quia gratiam vel quia 
licentiam non.babes ; nam lex Ecclesie constituit 
hane facultatem dari ab impositione manuum ; noli 
«eum addecens scisCantem ad virum 

seiat re ^ ; multa enim erit 

Ὁ, vel errantem 


Ταῦτα δὲ χαὶ τὰ τοιαῦτα τὴν οὐράνιον xai θείαν xal 
ἀληδῆ xai μόνην τῶν Χριστιανῶν ἡμῶν πίστιν 
τκαρίστησι" Θεοῦ γὰρ ταῦτα xal δεσπότου τῶν ὅλων 
νομοϑεσία:. "Ex τούτων οἶμαι xal τῶν ὁμοέων πρὸς 
τὶν τοῦ Εὐαγγελίου ξ)χύσεις γνῶσιν τὸν ὁσεύη, 
καὶ κείσεις χατανοῖτ 51: τὸν τοῦ Θεοῦ ζῶντα Λόγον, 
χαὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, χαὶ τὰς παραδόσεις τῆς 
Ἔχχλησίας. ὦ: θείας χαὶ ἁγίας χαταμαθεῖν. Ἔχ 
τούτων δὲ xal τὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ ἑνὸς ttc 
Τριάδος Θεοῦ Αόγου Ἰτσοῦ Χριττοῦ πείσεις νοῆσαι 
μυστήρια, εἰ χαὶ γαλεπὺν τὸν ἀσεδῶς ζήσαντα mei- 
θειν, ὡς xai νεχρδν ἐγείρειν πειρᾶσθαι, χαὶ τὸν 
ἀσύνετον εἷς σύνεσιν ἀγαγεῖν, εἰ μὴ Θεὸς ὀρέξειε 
χεῖρα, χαὶ τὴ» ἐχείνων ἄνοιαν, ὡς τοὺς ὀφθαλμοὺς 
«οὔ ix γενετῆς τυνλοῦ διανοίξειεν. Ἐπ:ὶ χαὶ τὸ 
γνῶναι Θεὸν Θεοῦ ἔρτον, καὶ μάλιστα τὸ ἄνθρωπον 
πείθειν βούλεσθαι νυῦν ἔχοντα σαρχιχόν χαὶ ὅτι 


χαὶ τῶν ἁπάντων δτιμιουργὸς dj Τριάς ἔστι" καὶ ὅτι 
χατανοῖσλι τὸν χτίστην. 


Κιηρικός. ᾿Αρχούντως, δέσποτα, xal διὰ πολλῶν 
fjulv τὴν περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος ἀπεχάλυψας γνὼ- 
σιν, xal πεῖσαι σχεδὺὴν τοὺς ἀθετοῦντα: τὸν τοῦ 
Θεοῦ Υἱὸν τὸν povorevr, xaX τὸν Λόγον ἐδίδαξας" καὶ 
μᾶλλον ὅτι γραφιχῶν xal ἐννοιῶν ἑτέρων διὰ παρα- 
δειγμάτων ἐμνήέτθης, καὶ τῶν ἐν τῇ ᾿Εχχλησίᾳ θείως 
ἐνεργουμένων, ἃ χαὶ πρὸς πάντας ἀθέους ἀναγκαῖά 
εἶσι λέγεσθαι. Ἐπεὶ δὲ καὶ πλῆθός ἐστι πολὺ τῶν 
αἱρέσεων, xal Χριστιανοὶ μὲν πάντες χαλοῦνται, 
&ta:c δὲ μερίξζουνται πυλυτρόποις, τί ἂν xal περὶ 
τούτων ποιέσαιμεν; "Ἔστιν ὅτε ἐχάσττς αἱρέσεως 
τινῶν πρὸ: τοὺς ὀρθιδίξους μᾶς τιλονειχεῖν πεῖι- 
ρωμένων, ἣ χαὶ λόγον ἀπαιτούντων περὶ τῆς ὀρθῆς 
ἡμῶν πίστειυς. 

Ἀρχιερεύς. Οὐ πᾶσι διδόναι λόγον ἀνάγχη, χα- 
θὼς προειρήχαμεν " ἀλλὰ τοῖς μὲν ζητοῦσι μαθεῖν 
διαλέγεσθαι μετ᾽ elofj mz, τῶν δ᾽ αὖ ἀεὶ φιλονει- 
χεῖν alpouuífwoy ἀφίστασθαι, Τὸν γὰρ φιλόνειχον 
οὐ προσίεται ἡ τυοῦ Χριστοῦ Ἐχχλησία, ὥσπερ ὁ 
Παῦλός φτσιν, 14, « Εἰ δέ τις δοχεῖ φιλόνειχος 
eiva: ἐν ἡμῖν, ἡμεῖς τοιαύτην συνήθειαν οὐκ ἔχο- 
μεν, οὐδὲ αἱ Εχχλησίαι τοῦ Θεοῦ. » Διὰ τοῦτο γὰρ xal 
τοὺς αἱρετιχηοὺς πάντας ὡς ςιλονείχους xal ἀπειθεῖς 
ἀναθεματίζει ἣ ἘἜχχλησία. 

Κιηρικός. Καὶ ἐάν τις ὡς; ὠφεληθῆναι ζητῇ. τί 
ποιητέον ; 

"ApxtepeUc. Τὸν τοιοῦτον προσδεχτέον, χαὶ ἐν 
ἀγάπῃ θεραπευτέον. Πλὴν εἰ μὲν χάρις ἔστι σοι τοῦ 
λέγειν, Χριστὸν ἐπικαλεσάμενος, &x τῶν τοῖς ἁγίοις 
πεποντμένων χατὰ τῆς αἱρέσεως λέγε, Οὐδὲν γὰρ ὅ 
μὴ εἰρήχασιν οἱ Πατέρες. Ἐπεὶ xal πολὺς αὐτοῖς 
ὁ χατὰ τῶν αἱρέσεων ἀγὼν γέγονε, xai συνεργείᾳ 
«οὔ θείου Πνεύματος νενιχήχασι ταύτας, xal τὰς 
δόξας αὐτῶν ψευδεῖ: ἀπεφήναντο. Εἰ δ᾽ ἀδυνάτως 
ἔχεις περὶ τοῦ ζητουμένου λέγειν, οὐδὲ χάριν τοῦ 
λέγειν ἢ ἔνδοσιν, χαὶ τοῦτο γὰρ νόμος τῆς Ἔχχλη- 
σίας, τὸ χειροτονίαν ἔχειν xal ἔνδοσιν, μὴ alayuv- 
θῇς προσενεγχεῖν τὸν ζητοῦντα ἀνδρὶ θεοπεδεῖ καὶ 
εἰδότι λέγειν ὀρθῶς " πλείστη γὰρ ἔσται καὶ ἄμφο- 


65 | DIALOGUS CONTRA H.ERESES. 66 
τέῤν; ὠφέλεια" xal συναιρομένου Θεοῦ, ἣ xoà τὸν A illum studio simul οἱ divina charitate corriges, vel 


πλανώμενον ixslvoy ἴσως τῇ σπουδῇ xai τῇ θείᾳ 
ἀγάπῃ διορθώσεις, f σεαυτῷ μισθὸν προξενή- 
gw , καὶ ἀντὶ τοῦ χόπου χάριν εὑρήσεις παρὰ 
Θεοῦ. 

Κληρικός. αὶ ποίά νῶν αἱρέσεων χείρων ; 

'Apxiepsóc. ἽΛπαν, ἀδελφὲ, ὅπερ εἰς βάραθρον 
ἀπωλείας συνωθεῖΐ, τῆς πονηρᾶς ἔστι μοίρας’ xal 
κᾶν ὅπερ τὴν σωτηρίαν ζημιοῖ, τῆς ἀπολλυμένης 
τυγχάνει τάξεως. ᾿Αλλ᾽ ὅμως ὥσπερ διαφοραὶ ἐν 
τοῖς ἀγαθοῖς, xal ἐν ἀρεταῖς ἀναδάπεων ἐπιδόσεις, 
xci κατὰ τὰς κράξεις αἱ ἀντιδόσεις, διὸ xal. φησιν 
ὁ Κύριος" « Ἐν τῇ οἰχίᾳ τοῦ Πατρό; μου πολλαὶ 
psvel εἰσιν" » οὕτως, οἶμαι, καὶ ἐν τοῖς ἐναντίοις, εἰ 
χαὶ ἀταξία πᾶσα ὄντως ἐστὶν ἐν αὐτοῖς, οὐδὲν γὰρ 
τῶν πονηρῶν ἐν τάξει, ἐπεὶ xal ἄταχτος ὁ πατὴρ 
*oU ψεύδους ἐστὶν, ἀλλ᾽ ὅμως χείρων μὲν αἴρεσις ἡ 
περὶ Θεοῦ πλείονας ἔχουσα βλασφημίας, ἐφεξῆς δὲ 
μέσαι τε xal ἐσχάται αἱ ἐλάττωσιν δοχοῦσαι ἔχειν 
τινὰ τοῦ τῆς βλασφημία: χαχοῦ. Τοῦτο δὲ xol iv 
τοῖς ἀσεδέσιν εἶναι λογίζομαι. Πρῶτος μὲν γὰρ τῶν 
ἀθέων ὁ μὴ Θεὸν ὅλως εἰδὼς, χαὶ ἔτι ὁ τῇ πολυ- 
θέῳ πλάνῃ χρατούμενο;. Οὐ γὰρ διαφορὰ τούτοις 
ἀσεδείας ἐστὶν, ἐπεὶ χαὶ ἴσον τὸ μὴ εἰδέναι ὅλως 
Θεὸν τοῦ εἰδέναι λέγειν, χαὶ σέδειν ἀθέως ὡς θεοὺς 
τὰ τοῦ Θεοῦ χτίσματα, ἣ τὰ ὁρώμενα ταῦτα, ἣ τὰ 
ἐναγῆ δαιμόνια “ μετὰ δὲ τοὺς πρώτους ἀθέους οἱ 
Θεὸν μὲν δῆθεν λέγοντε; Κύριον οὐρανοῦ xal γῆς, 
χωρὶς δὲ Λόγου ζῶντος xoi Πνεύματος. "Afro 
οὖν xal οὗτοι, ὡς οὐ τὸν ἀληθῇ καὶ μόνον Θεὸν χη- 
ρύττοντες. Θεὸς γὰρ μόνος ἀληθὴς ὁ Πατὴρ μετὰ 
τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ζωοποιοῦ Πνεύ- 
ματος. Εἰ οὖν xal οὗτοι χαθόλου ἄθεοι, ἀλλ᾽ ὅμως 
οὗ προσκυνοῦσι τὸ πῦρ, f] τὸν ἥλιον, οὐδὲ τοὺς δαίμο- 
was λέγουσι θεούς" χαὶ διὰ τοῦ :ὸ ἐλάττονος χαχίας εἰσί. 

Knpixóc. Μετὰ τούτους δὲ τίνες εἰσὶ χείρονες 
«τῶν ἄλλων εἰς ἀσέδειαν ; 


ΚΕΦΑΛ. ΙΑ΄. 


Κατὰ Σίμωνος τοῦ μάγου, xal Μάνεντος, καὶ 
τῶν ἐμοίων, καὶ κατὰ τῶν δυσσεδῶν Βογομύ- 
ων, fito. Κουδουγόρων. 


᾿Αρχιερεῖς. Μετὰ τούτους αἱ ἐξ ἀρχῇς αἱρέσεις, 
$32: τὸν Χριστὺν δῆθεν ἐδέξαντο μὲν, οὐχ ὀρθῶς 
A5 9i, οὐδὲ ὡς τὸ τῶν ἀποστόλων παρέδωχε χ΄- 


tibimetipsi mercedem comparabis, et oro labore 
gratiam apud Deum invenies. 


Clericus. Et quenam est ex hzresibus pejor ? 

Pontifex. Omne, frater, quod in. abyssum | exitii 
iminergit sortis est pessime, etomne quod salutem 
perimit iniquam habet fortunam; sed quemadmo- 
dum sunt discrepantize in bonis multique sunt. gra- 
dus ad virtutem ascendenies et varie secundum 
opera retributiones, propterea enim dixit Dumi- 
nus : « In domo Pitris mei multz mausiones sunt ; » 
ita, me judice, in contrariis, licet in ipsis sit. om- 
nis perturbatio, nihil enim mali est iu. οτά πο, 


B cum inimicus sit ordinis pater. mendacii, autamen 


pessima est inter lizereses qu& plures de Deoconti- 
net blasphemias ; deinde qua pauciores liabent 
medie sunt, οἱ ultimz qux quam paucissimis 
blasphemiis scatent, Quod etiam in impietatibus 
javeniri censeo, Primus quidem atheorum qui Deum 
prorsus nescit, οἱ qui plurium numinum falsam 
opinionem sequitur ; nam inter hzec nulla est impie- 
tatis discrepantia, cum par sit Deum prorsus non no- 
scere el dicere se numen agnoscere, sed irreligioso 
ut deos sdorando creaturas sive res qua videntue 
sive maledicta daemonia. Post istos atheos primog 
aecedunt qui Deum quidem dicunt Dominum coeli et 
terrz, sed absque Verbo vivente et Spiritu. lgitur 
atbei sunt isti qui talem verum solumque Deum pra: 
dicant ; Deus eniin solus verus est Pater cum uni- 
genito ejus Filio et vivificante Spiritu. Ergo hi quo- 
que sunt atliei ; scd cum non colant ignem vel solem, 
neque dicant deos esse damones, ideo imiuori 
malitia horrescunt. 

Clericus. Verum ab istis, quinam e cateris eunt 
pejores in. impietate ? 

CAPUT XI. ' 


Contra Simonem magum, Manetem εἰ similes, nec 
"on contra impios Bogomilos sive Cudugeros. 


Pontifex. Àb istis pejores ab initio hzreses sunt 
ille qua Christum quidem acceperunt, non autem 
recte ueque sicut apostolica tradidit przdíicatio, 


ρυγμα " ἀλλὰ xal περὶ τῆς ἐμφανείας αὑτοῦ xai D sed de manifestatione ejus et ilicarnatione diversas 


gapxuw3tu; διαφόρους ἐδέξαντο δόξχς. "Exc δὲ xal 
τὸν περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος ὀρθὸν ἠθέτησαν λόγον. 
Οἱ δὲ xaX Παραχλήτους ἑαυτοὺς ἀπεχάλεσαν ἀσεδῶς, 
καὶ δύναμιν Θεοῦ, ὡς Σίμων ὁ μάγος, διώκων τὸν 
μέγαν Σίμωνα Πέτρον, χαὶ Μάνης τις ἁλιτήριος, 
οἱ χείρονες καὶ τῶν ἀθέων εἰσίν. Ἔτι δὲ Κύριν- 
05, τις xat Καρποχράτης οἱ μιαροὶ, ἐναντίοι τοῖς 
ἀποστόλοις Χριστοῦ * xal πλεῖστοι ἄλλοι τῆς ἀλη- 
θείας ἐχθροὶ, οἵτινες καὶ ἀθέως δύο ἀρχὰς ἐδογμά- 
τιζον. Ἐξ ὧν xai νῦν εἰσιν οἱ Βογόμυλοι, ἀνθρώπια 
δυσαεδῇ, οἱ χαὶ Κουδούγεέροι χαλούμενοι, Διὸ καὶ 
ὑμᾶ; περὶ αὑτῶν ἀνάγχη μαθεῖν, ὡς καὶ πλησίον 
ὄντων τῇ χατοιχίᾳφ. Ἐν πολλῇ γὰρ ὑποχρίσει καὶ 
τῷ προσ:ύχεσθαι σχηματίζονται, χαὶ τὸ Εὐαγγέλιον 


tenuerunt opiniones, et insuper rectum de sancta 
Trinitate sermonem rejecerunt. Qui impie semetip- 
808 vocaverunt paracletos et Dei virtutem, ut Si- 
mon magus qui magnum Sinionem Petrum perse- 
quebatur, et Manes nequam, qui ipsis atheis pe- 
jores sunt, insuper Cerinthus et Carpocrates  im- 
mundi, qui Christi apostolis adversabantur, aliique 
plurimi.veritatis inimici qui nefarie.duo principis 
ponentes falso dogmntizabant. Ex quibus nunc ad- 
kuc sunt Bogomili, irreligiosa mul:itudo, qui e$ 
Cudogeri appellantur. Propterea necesse est vos 
de ipsis doceri, cum non procula vob's morentur; 
nam sieulauone multa. fingunt 86 deprecari, et 
Evangelium quidem 26 tueri simulant atque aposte-- 


61 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP, : 63 
lorum epistolas et Actus, sed .przter ista c»teras A μὲν ὑποχρίνονται στέργειν, xal τὰς τῶν ἀποστό- 


prorsus rejiciunt Scripturas, nec qui/quam evange- 
licorum et apostolicorum faciunt, sed potius contra- 
ria committunt, quippe ab adversario acti omnibus 
Doniini verbis, operibus et traditionibus adver- 
sàntur. Verum potius student toto corde cogitatio- 
nibus operibusque partium — Antichristi, quibus- 
dam furoribus aguntur, preces in secreto lascivos- 
que cantus aliaque impia et turpia atque inimun- 
dissima operantur, quz non fas est scriptura 
committere. Rejiciunt etiam eum fideomnia Christi 
mysteria, etin ca evomunt blasphemias, in divinissi- 
mum baptisina, sacram communionem, crucisado- 
yaudz signum , sacras imagines, templa augista, 
divinas legis et prophetarum Scripturas, justosom- 
nes et martyres, hierarchiam et sanctos, uno verbo, 
jn oninia qua: sancta sunt, secundum Satan aposta- 
tan et demones, quibus incitati solum in Trini- 
tate Deum, Verbique lucarnationem et omnia quae 
Dei sunt turpiter blasphemant. Hac autem nobis 
tradidit Salvator noster qui apostolorum suorum 
operibus et sermonibus divinum baptisma commi- 
sit, tremendamque corporis et sanguinis sui commu- 
nionem sacrumque ininisterium, et czetera ejus. di. 
vina mysteria. Ipse etiam Dos orationem : Pater 
noster, aliasque docuit preces quibus ipse Patrem 
deprecabatur. Debemus etiam legem εἰ prophetas 
accipere quz; ejus gratia pramissa sunt. Divina 
quoque veneremur templa ; loc enim nobis osten- 
dit ex illo templo vetere, in quo nefaric ven lentes 
flagello expulit, quod orationis domum, suiquePatris 
domum appellavit. « Et non sinebat, ait Marcus, ut 
quisquam transferret vas per templum, » quibus uos 
docuit venerationem divinis templis debitam. Crucis 
autem figuram s'guum suum vocavit, et ante δύνει» 
tum suum posteriorem eam videndau: esse priecixit : 
« Tunc, inquit, apparebit signum Filii hominis in 
ccelo, » id est crux, quam imperatori Constantino 
sursuin osteudit, et sic eum ad fidem sugm quasi 
manu perduxit, quam etiam supia Constantinum in 
media die monshavit. In. bac cruce et Paulus 
gloistur, omnesque sancti qui non spiritaiiter 
tantum, sed et. visibiliter eam coluerunt ct ample- 
xati sunt, lpseque Petrus illam pati, id est, cruci 
affigi cupiebat, quod secundum Salvatoris praedictio- 
nem obtinuit, necnon Andreas cjus frater, ceterique 
omnes apostoli et inartyres qui hoc signum Christi 
sigillum appellabant, Tremenda vero et salutifera 
divinitusque data mysteria Paulus tradidit qua ipse a 
Domino accepit. Do:ihus etiam non solummodo nos 
orare docuit dicendo, Pater noster, sed et alias quas 
ipsi dedecori habent, preces indicavit, verbi gratia : 
« Deus, propitius esto mihi peccatori, » quo salvatus 
est Publicanus ; et : « Peccavi in ccelum et coram te;» 
el salvatus est fllius prodigus, quippe hujus verbi 
gratia susceptus est post. conversionemet reditum. 
Et : « Memento mei, Domine, cum veneris in regnum 
tuum, » propter quod latro paradisum accepit. lnsu- 
per petere debemus in nomineChristi, quod ipse do- 


λων δὲ ἐπιστολά; τε xal Πράξεις. Πλὴν χαὶ αὐτὰς 
χαὶ τὰς ἄλλας χαθάπαξ ἀθετοῦσι Γρατάς. Καὶ οὐ- 
δὲν οἱ ἄθεοι ἐνεργοῦσι τῶν εὐαγτελιχῶν τε xol 
ἀποστολιχῶν, ἀλλὰ τἀναντία μᾶλλον, ix τῆς “Ξοὔ 
ἐναντίου χινήσεως ἐναντιούμενοι πᾶσι «τοῖς τοῦ 
Κυρίου λόγοις καὶ ἔργοις καὶ παραδόσεσι. Τελοῦσι 
ὃξ μᾶλλον ὁλοσχερῶς ἐννοίαις τε xal Ἐργοις «ἧς τοῦ 
᾿Αὐτιχρίαστον μερίξος, ἐνθουσιασμούς τινας καὶ 
πρυσευχὰς ἐν χρυπτῷ xaX ἐπῳδὰς μιαρὰς, xal ἄλλα 
ἄθ:α ἐνεργοῦντες καὶ ἐναγῆ χαὶ παμδέδηλα, ἄτινα 
οὐδὲ θεμιτὸν γραφῇ παραδοῦναι. ᾿Αθετοῦσι δὲ σὺν 
τῇ πίστει καὶ πάντα τοῦ Χριστοῦ τὰ μυστήρια, xol 
εἰς αὐτὰ βλασφημοῦσιν, εἴς τε τὸ θειότατον βάπτι- 
σμα καὶ τὴν ἱερὰν χοινωνίαν, xal τὸν τύπον τοῦ 


D τιμίου σταυροῦ, τὰς ἱεράς τε εἰχόνας, τοὺς σεδα- 


σμίους ναοὺς, τὰς θείας τοῦ νόμου xal τῶν προτφη- 
τῶν Γραφὰς, τοὺς διχαίους πάντας χαὶ μάρτυρας, 
ἱεράρχας τε χαὶ ὁσίους " καὶ ἀπλῶς εἰς πάντα τὰ 
ἅγια, χατὰ τὸν ἀποστάτην Σατὰν xal τοὺς δαΐμο- 
νᾶς, τῇ τούτου χινήσει εἰς τὸν ἐν Τριάδι μόνον 
O:i«, καὶ τοῦ Λόγου τὴν σάρχωσιν, χαὶ τὰ τοῦ 
Θεοῦ πάντα εἰσὶ βλασφημοῦντες οἱ μιαροί" καὶ 
ταῦτα τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν, xal τῶν ἀποστόλων a5- 
τοῦ παραδεξωχότο; ἔργοις xal λόγοις τὸ θεῖον βά - 
πτισμα, καὶ τὴν φριχτὴν τοῦ σώματος αὐτοῦ xal 
αἵματο; χοινωνίαν τε χαὶ ἱερουργίαν, καὶ τὰ λοιπὰ 
τούτου θεῖα μυστήρια" χαὶ ἔτι οὐ τὸ, Πάτερ 
ἡμῶν, μόνον, ἀλλὰ χαὶ ἑτέρας προσευχὰς, δι᾽ ὧν 
xai αὐτὸς πρὸς τὸν [{χτὲρὰ προσηύχετο" καὶ 
τὸ ἀποδέχεσθαι τὰ τοῦ νόμον τε καὶ τῶν προφὴη- 
τῶν, χάριν αὐτοῦ προαγορευθέντα xai τὸ σέδε- 
σῆαι δὲ τοὺς θείους ναοὺς, ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἑκεΐνου 
τοῦ παλαιοῦ τοῦτο ἀποδείξαντος, ἔνθα τοὺς θεοχα- 
πήλους ἐχείνου: ἐξεδίωξε φραγγελίῳ, xal προσευ- 
χῖς οἴχου, xai Πατρὸς αὑτοῦ οἶχον τοῦτον Ἐχάλεσε. 
Καὶ οὐκ fiue, φησὶν, ἵνα τις σχεῦος διὰ τοῦ ἱεροῦ 
εἰσενέγχῃ, τὴν πρὸς τοὺς θείους ναυὺς ὀφειλομένην 
διδάσχων εὐλάδειαν. Καὶ τὸν τύπον δὲ τοῦ σταυροῦ 
δημεῖον ἑαυτοῦ ἐχάλεσεν ὁ Σωτὴρ, καὶ πρὸ τῆς 
παρουσίας αὐτοῦ τῆς δευτέρας φανῆναι τρηηγόρευσς, 
πὁτε φανήσεται, εἰπῶν, τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ 
ἀνθρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ, ὁ ὁταυρὸς δηλονότι, ὅν 
χαὶ τῷ Κωνσταντίνῳ βασιλεῖ ὑπέδειξεν ἄνω, xai 
πρὸς τὴν αὐτοῦ πίστιν ἐχειραγώγησε, καὶ ἐπὶ Κων- 
σταντίνου ἐν οὐρανῷ ἐν μέσῃ ἔδειξεν ἡμέρᾳ. Ἐν 
τούτῳ δὲ τῷ σταυρῷ xoi Παῦλος καυχᾶται, xal 
πάντες ἄγιοι, οὐ νοητῶς μόνον, ἀλλὰ χαὶ αἰσθητῶς 
αὐτὸν τιμῶντες χαὶ ἀσπαζόμενοι" χαὶ Πέτρος αὖ- 
τὸς, τοῦτο ζητήσας παθεῖν, τὸ σταυρωθῆναι, ὃ xai 
παρὰ τοῦ Σωτῆρος προαγόρευσιν εἴληφε " xaX "Av- 
δρέας ὁ τούτον ἀδελφὸς, xal πλεῖστοι ἄλλοι τῶν 
ἀποστόλων χαὶ μαρτύρων. Καὶ σφραγῖδα Χριστοῦ 
χαὶ σημεῖον τοῦτον ὠνόμαζον. Τὰ φριχτὰ δὲ χαὶ 
σωτήριχ χαὶ θεοπαράδοτα μυστήρια xal Παῦλος 
παρέξωχεν αὐτὸς λαθὼν ἀπὸ τοῦ Κυρίου. Ὁ Κύριος 
ὃξ μὴ μόνον προσεύχεσθαι τὴν τοῦ, « Πάτερ ἡμῶν, 
ὁ kv τοῖς οὐρανοῖς, » παρέδωχε ἘΦ προσευχὴν, ἀλλὰ 
xa! ἑτέρα:, ἃς αὐτοὶ ἀτιμάζουτιν' ὡς τὸ, « Ὁ 


69 DIALOGUS CONTRA ILERESES. . τ 
Θεὸς, ἰλάσθητί μοι τῷ ἀμαρτωλῷ, » δι᾽ οὗ ἐσώθη A cuitin toto Evangelio ; verum precantes cum file pe- 


τελώνης " xal τὸ, « Ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν xal 
ἐνώπιόν σον, » δι᾽ οὗ ἐσώθη ὁ ἄσωτος; * χάριν τῆ; 
φωνής ταύτης γὰρ προπεδέχθη μετὰ ἐπιστροφῆς τε 
xal ταπεινώσεως " xai τὸ, « Μνήσθητί μου, Κύριε, 
ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείζ σου, » δι᾽ οὗ ὁ λῃστὴς 
τὸν rapábe.cov ἔλλόε" χαὶ τὸ αἰτεῖσθαι δὲ ἐν τῷ 
ὀνόματι τοῦ -Χριστοῦ, ὅπερ αὑτὸς δι᾽ ὅλου τοῦ Εὑαγ- 
γελίου ἐδίδαξε" xal τὸ προσευχομένου; αἰτεῖσθαι 
μετὰ πίστεω: xal λαμὄάνειν " xal αὐτοῦ δὴ τοῦ 
Χριστοῦ πλεῖστα χαὶ πρὸ τῆς Διαθήχης, xat ἐν τῇ 
Διαθήχη προτευξαμένου, xal αἰτεῖσθαι xai λαμδά- 
vttv ὑμᾶς ἐγγνησαμένονυ, χκὶ πάντα ὅσα ἂν ἐν τῇ 
προσευχῇ αἰτώμεθα, πιστεύοντας λαμδάνειν διδά- 
Eavto;* xal τῶν ἀποστόλων τοῦτο διενεργούντων, 
χαὶ οὐ μόνον τὸ, Πάτερ ἡμῶν, προσευχομένων, 
ἀλλὰ xal μυρίας ἄλλας εὐχὰς, ὡς xal ἐν τῇ τοῦ 
Ματθίου ἐχλογῇ δείχνυται. Καὶ ἐν τῷ ὑποστρέψαι 
τοὺς ἀποστόλους δαρέντας ὑπὸ τῶν ᾿Ιουδαίων, ὅτε οὗ 
τὸ, Πάτερ ἡμῶν, προσεύξασθαι δείχνυνται, ἀλλ᾽ 
ἑτέραν ἦν γράφονσι προσευχὴν αἱ Πράξεις, xal 
ἐπλήσθησαν ἁγίου Πνεύματος, xaV ἐσαλεύθη ὁ "τό- 
Xo; ἐν ᾧπερ εἰστήχεσαν, xal ἔτι πλείστας ἄλλας 
κ,οσευχὰς πεποιήχεσαν οὗτοι * xal τὸ διὰ τοῦ ὀνόμα- 
το; δὲ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ τὰς θεοσημείας μᾶ)- 
)ον αὐτοὺς ἐνεργεῖν" xal τοῦ Κυρίου οὐ μόνον προσ- 


tamus, et accipiens ; nam Christus ipse plura prius 
quam Testamentum morte firmaret et in ipsa mortis 
hora petiit, et nos accepturos promisit, modo petie- 
rimus, omniaque quaecunque in oratione petierimus, 
nos credentes accepturos docuit. Quod apostoli quo- 
que fecerunt, qui non tantum Pater noster precantes 
dixerunt, sed et sexcentas preces alias, prout. mon- 
stratum in electione Matthiz, velctiam quando rever- 
sisunt apostoli a Jud:xis pressi; tuin enim scriptumest 
eos oravisse, non dicendo quidem, Pater noster, sed 
alíam orationem quam referunt Actus, et repleti sunt 
Spiritu saneto, et contremuit domus in quam ingressi 
fuerant, multasque adbuc alias isti fecerunt oratio- 
nes. Preterea in nomine Jesu Domini nostri divina 
magis ipsi operati sunt miracula ; et non aolum 
Dominus preces hymnosque tradidit ; scriptum est 
enim in Evangelio : « Et hymno dicto, exicruni 
in montem Olivarum ; » sed ipsi angeli οἱ pastores 
hoc exhibuerunt in nativitate Salvatoris Christi ; 
angeli quidem, cum cecinerunt : « Gloria in ex- 


. celsis Deo; » pastores autem glorificantes et laudau- 


tes Deum in omnibus quis audierant et viderant ; apo- 
stoli vero ita fecerunt post Ascensionem Domimi, ut 
scriptum est in Evangclio : « Erant, inquit, semper 
in templo, laudantes et benedicentes Deum. Amen. » 


ευχὰς καὶ ὕμνους παραδεδωχότος, « Ὑμνήσαντες » γὰρ, φησὶν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, « ἐξῆλθον εἰς τὸ ὄρος τῶν 
Ἐλαιῶν, » ἀλλὰ δὲ xai τῶν ἀγγέλων καὶ ποιμένων τοῦτο πκαραδειξάντων ἐν τῇ γεννήσει τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, 
ἀγγέλων μὲν τὸ, « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, » δοξολογούντων, ποιμένων δὲ αἰνούντων xal δοξαζόντων τὸν Θεὸν ἐ πὶ 
πᾶσιν οἷς ἤχουσαν χαὶ εἶδον" xal τῶν ἀποστόλων τοῦτο ποιούντων μετὸ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου, ὡς ἐν τῷ 
Εὐαγγελίῳ γέγραπται « Ὅτι καὶ ἧσαν διὰ παντὸς ἐν τῷ ἱερῷ, αἰνοῦντες καὶ εὐλογοῦντες τὸν Θεόν. "A μῆν., 


Οὗτοι οὖν 
χαὶ τοὺς θείους ἀποσείονται ὕμνους. Καὶ τὸ, Πά- 
rep ἡμῶν, μόνον εἰς ἀθέτησιν τῶν ἄλλων δέ- 
χονται δῆθεν. ᾿Αλλὰ xal τῶν προφητῶν xal τοῦ 
Μωσέως τοὺς ἐνθέους λόγους, χαὶ τοῦ Δαδὶδ τοὺς 
κανιέρου; ψαλμοὺ; ἀποδεχομένον τοῦ Σωτῆρος, 
àv τῷ λέγειν τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον περὶ αὐτοῦ, ὅτι 
« Καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ Μουσέως xal ἀπὸ πάντων 
τῶν προφητῶν, διηρμήνευεν αὐτοῖς ἐν πάσαις; ταῖς 
Tpazal; τὰ περὶ ἑαυτοῦ" » χαὶ αὐτοῦ λέγοντος, 
« Οὗτοι οἱ λόγοι oüc ἐλάλησα πρὸς ὑμᾶς ἔτι ὧν σὺν 
ὑνῖν, ὅτι δεῖ πληρωθῆναι πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν 
«p νόμῳ Μωσέως καὶ προφήταις xat ψαλμοῖς περὶ 
ἐμοῦ, » οὗτοι ἀσεδῶς ἀθετοῦσι ταῦτα " xol περὶ 
τῶν ἁγίων εἰγονισμάτων, οὐ τοῦ Μωσέως μόνον 
νομοθετήσαντος τιμᾶσθλι ταῦτα διὰ τῶν ἐν τῇ 
σχτ,νῇ xai τῇ χιδωτῷ οὐρανίων ἐχμιμημάτων, εἰς 
τύπον γὰρ ἧσαν ἐχεῖνα τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλὰ χαὶ διὰ 
τῶν γλυπτῶν τῶν ἐπάνω τῇ, χιδωτοῦ χερουδί. " 
ἔτι δὲ xat τοῦ θείου Παύλου τυῦτα ἀποδεχυμένου, 
xai πρώτην σχηνὴν ταῦτα χαλοῦντος, xal τὰ ἐξώ- 
τερα μὲνᾶγια, τὰ ἐνδότερα δὲ Αγια ἁγίων. Καὶ τὰ 
Ὑλυκπτὰ δὲ διὰ τὸ θείων τύπους εἶναι, xal οὐ δα: μὺ- 
νιχῶν εἰδώλων, ἣ ἀστέρων, ἣ χτισμάτων λοιπῶν, 
«ταῦτα γὰρ μιαρὰ xol πανασεδῇ, ἀλλ᾽ ἀγγελιχῶν 
δυνάμεων ἱερὰς εἰχόνας, χερουδὶμ δόξης χαλοῦντος 
χκατασκιάζοντα τὸ ἱλαστήριον, χαὶ διὰ πάντων πΑ- 
ψαδεδομένων προσχυγεῖσθαι τῶν θείων μορφωμά- 


πάσας τὰς προσευχὰς ταύτας, C 


Igitur illi (heretici) omnes istas preces divinos- 
que respuunt hymnos, czterisque abjectis, solam 
orationem Paler nosler accipiunt ; insuper divina 
prophetarum Moysisque verba sanctissimosque Da- 
vidis psalmos, quae laudavit Salvator quemadmodum 
de eo dicit Evangelium : « Incipiens a Moyse et om*- 
nibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scri- 
pturis qu:e de ipso erant.» Ipse etiam dixit : « H:ec » 
sunt « verba quie lccutus sum ad vos, cuui adhue 
essei vobiscum, quoniam necesse est impleri 
omnia qua scripta suut in lege Moyai et Prophetis, 
et Psalmis de ime.» llli. autem impie ἰδὲ asp.r- 
nantur. Porro de sanctis imaginibus, non Moyses 
tantum jussit in honore habei: ex coele-tibus exein- 
plaribus qua erant in arca el tabernaculo; illa 
enim in figuran cali facta crant ; sed cliam. ex 
cherubim super arcam exsculptis: et divus Paulus 
hzc laudavit, illa vocans prius taberuaculuin et ex- 
teriora quidem saucta dicens, interiora vero Sancta 
sanctorum; opera autem sculptilia divinarum re- 
rum erant figure, non idolorum quidem dime- 
niacorum, nec siderum, necaliarum creaturarum, 
quz feda erant ei maxima impietatis, sed sancta 
erant angelicarum potestatum imagines, sicul Αρο- 
stolus appellavit cherubim propitiatorium obnin- 
brans. ldem etiam indixit Moyses ex omnibus divi- 
nis figuris quas venerationi proposuit, ut sicut ani- 
ma per confessionem, ila corpore per ca qua sen- 


21 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


12 


Umatur, samciiicemar qui corpore et anima consta- A cuv, iva ὡς tat; Ψυχοῖς διὰ «ἧς ὁμολογίας, xal 


mus. Quam ob causam imcorporeum Dei Verbum 
proptcr nos caro factum est, Deusque noster liow:o 
fuit nobis siuiilis cum anima et corpore, ut lapsam 
totam purgaret ct. sanctificarel nataram nostram ; 
illi autew sordibus fedi, cum multis quidem aliis, 
singulari veru insolentia divina injuriis proscin- 
dunt, ei sumia in: pielate omnia Ecclesie mystc- 
iia abjiciunt, Christus quidem nudus boptizatus est 
ut spiritiagle nobis traderet. divinum boptisma, ei 
Spiriius super cum descendit ut. baptismi qui in 
Christo conficitur virtutem accipiamus, dixiique iu 
Evang-lio : « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spi- 
riiu sancto, non potest introirein regnum celorum, » 
et discipulos suos baptizari jussit tam ante pasá:o- 
nem quam post resurrectionem , priua) quidem iu 
Belliania, ubi erat Joannes bapiizans, quia decebat 
umbrain transire, verumque a Christo baptismum 
appropinquare, et ubi wultte erant aqug, quem- 
admodum scribit. Evangelium. Et rursum: « Eisi 
Jesus eos .non baptüzaret, » sed discipuli ejus, 
postquam potestatem eis dedisset. Insuper ipse ad 
€08 post resurrectionem dixit: « Euntes docete om- 
nes gentes, baptizantes eos in nomine Patris,et Filii, 
et Spiritus sancti ; » et : « Qui baptizatus fuerit sal- 
vus eri; qui vero non crediderit, coudemuabi- 
tur. » Ipsi etiam apostoli baptizati suut. Petrus qui- 
dem ἃ Christo, prout multis traditum est ; Andreas 
vero et Joaunes a Peiro, et citeii. ab Andrea et 
Joanne; Paulus autem ab Anania, ut. ju Actibus 


scriptuis egt: Samaritani quoque a Philippo, et C 


Eunuchus ab eodein, ut scriplum est : « Deecende- 
runt in aquai, ν΄ EA rursum Paulus ab initio bapti- 
2ai eus qui Joannis tautum boptismurm acceperant. 
llli autem contamibnatiseimi baptisma rejiciunt, 
cum infidelibus censeutur, nostrisque renovationis 
et regenetationis quz in Christo datur suut indigui. 
Praeterea Christus, ut dictum est, nobis tradidit 
ministerium, accepit panem et gratias agens. dixit : 
« Accipite el manducate, lioc est corpus meum: » 
et calici benedicens dixit: « Bibite ex eo omnes, 
hoc est sanguis meus: » et : « lloc facite in meam 
commemorationem, » Paulus quoque istud testatus 
e$t dicens ; « Panis qucin frangimus, nonne cou- 
wunicatio corporis Christi est ? et potus quem bibi- 
ius, nonne communicatio sanguinis Cbristi esi? 
Nam accepit panem, » et caetera, οἱ iterum: « D- 
num corpus Sumus, Ones enim ex uno pane e 
potu communicamus ; et, « Qvi manducat pauem, 
et bibit calicem Domini íudigne, judicium sibi man- 
ducat et bibit.» Et rursum : el'robet autem se ipsum 
homo, et sic. de paue illo eJat et de calice bibat ; 
qui enim. manducat. et bibit iudigne, judicium sibi 
mandtcat et bibit, non judicaus corpus Domini. 2 
bominus quidem in Evangelio dixerat : « Qui man- 
ducat ineam carnein et bibit smeum sanguinem in 
eue manet et ego in eo, » eb: € Nisi manducave- 
ritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sangui- 
nem, non habebitis vitam in vobis: » οἱ iterum; 


τοῖς σώμασι διὰ τῶν αἰσθητῶς τελουμένων xaüa- 
γιαζώμεθα, ix. σώματος συγχείμενοι καὶ Ψυχῆς. 
Δι᾽ f£» αἰτίαν xal ὁ τοῦ Θεοῦ ἀσώματο; Aóro; δι" 
ἡμᾶς ἐσαρχώθη, χαὶ xaÜ' ἐμᾶς μετὰ ψυχῆς xal 
σώματος δυθρωπὸς γέγονεν ὁ θεὸς ἡμῶν, ἵν᾽ ὅλην 
ἡυῶν παραπεσοῦσαν τὴν φύσιν ἀνακαθάρῃ xol 
ἁγιάσῃ, οἱ παμμίαροι οὗτοι μετὰ πολλῶν μὲν xai 
ἄλλων 1,7 δυσσεδῶν, ἐξαιρέτως δὲ αὑτοὶ ἑνυδρί- 
ξζουσιν εἰς τὰ θεῖα, καὶ ἀσεδοῦσι καθάπαξ, xai τὰ 
tf; Ἐχχλησίας ἀθετοῦσι πάντα μυστήρια. Καὶ Xp:- 
στὸ: μὲν γυλνωθεὶς ἐδαπτίσατο, ἵνα τὸ πνευματι- 
xbv ἡ αἷἶἷν παραδῷ θεῖον βάπτισμα, χαὶ τὸ Πνεῦμα 
χατῆλθεν ἐπ᾽ αὐτὸν, ἵνα τοῦ ἐν Χριστῷ βαπτίσμα- 
to; τὴν δύναμιν γνῶμεν. Καὶ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ 
φησίν « Ἐὰν μὴ ἀναγεννηθῆτε δι ὕδατος καὶ 
πνεύματο;, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν 
οὐρανῶν. » Καὶ τοὺς μαθητὰς δὲ αὐτοῦ παρήγγειλε 
βαπτίξειν καὶ πρὸ τοῦ πάθους καὶ μετὰ τὴν fyep- 
σιν, ἐν Βηθαδαρᾷ μὲν πρότερον, ὅπου fv Ἰωάννης 
βαπτίζων διὰ τὸ τὴν σχιὰν πάρελθεϊν, xal τὸ ἀλη- 
0:75» ἐλθεῖν βάπτισμα τὸ ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ, ὅπου 
xa πολλὰ ἣν ὕξατα, ὡς τὸ Εὐαγγέλιον γράφει. Καὶ 
πάλιν" «€ Καίτηι γε αὐτὸς Ἰησοῦς οὐχ ἐδάπεισεν, 
ἀλλ᾽ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐπεὶ τὴν ἐξουσίαν αὐτοῖς 
δέδωχε. » Καὶ ἔτι πρὸς αὑτοὺς αὐτὸς ἔφη μετὰ τὴν 
ἔγεοτιν, « Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τὰ 
ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοόὺ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, 
καὶ τοῦ Υἱοῦ γαὶ τοῦ ἀγίον Πνεύματος. » Καί" 
« Ὁ πιστεύσας xal βαπτισθεὶς σωθήσεται, ὁ δὲ 
ἀπιστήσας χαταχριθήσεται. » Καὶ οἱ ἀπόστολοι δὲ 
αὐτοὶ ἐδαπτίσθησαν, Πέτρος μὲν ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ, 
ὡς πολλοῖς παραδέδοται, ᾿Ανδρέας δὲ καὶ Ἰωάν- 
vr; ὑπὸ Πέτρου, χαὶ ὑπὸ τοῦ ᾿Ανδρέου καὶ Ἰωάννον 
οἱ λοιποί" ὁ Ἐαῦλο; δὲ ὑπ᾽ 'Avaviou, ὡς ἐν ταῖς 
Πράξι:σι γέγραπται. Καὶ οἱ ἐν Σαμαρείᾳ ὑπὸ Φι- 
λίππου " xai ἔτι ὁ Εὐνοῦχος ὑπ᾽ αὑτοῦ, ἐλθόντων 
ἐπί τι ὕδωρ, ὡς γέγραπται, Καὶ ὁ Παῦλος δὲ βα- 
πτίζει πάλιν xat ἐξ ἀρχῆς τοὺς τὸ Ἰωάννου μόνον 
βάπτισμα δεξαμένους. Οὗτοι δὲ οἱ παμμίαροι ἀπο- 
σείονται τοῦτο, xal μετὰ τῶν ἀπίστων εἰσὶ, «T; 
ἀναπλάσεω; ἡμῶν καὶ ἀναγεννήσεως ἐν Χριστῷ 
μὰ ἠξιωμένοι. Καὶ τοῦ Χριστοῦ, ὡς εἴρηται, τὴν 
ἱερουργίαν, παραδεδωχκόςος ἡμῖν, καὶ ἄρτον λαδόν- 


D τὸς χαὶ εὐχαριστήσαντο;, καὶ, « Λάδετε, φάγετε, 


τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου, » εἰρηκότος, καὶ τὸ ποτή- 
p:ov εὐλογήσαντος, xal εἰπόντος, « Π’ετε ἐξ αὑτοῦ 
πάντες, τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά pou, » xal, « Τοῦτο 
ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν * » xal τοῦ 
Παύλου τοῦτο ἐπιμαρευροῦντος, xal λέγοντος, 
« Ὃ ἄρτος ὃν χλῶμεν οὐχὶ χοινωνία τοῦ σώματος 
τοῦ Χριστοῦ ἐστι ; Καὶ τὸ ποτήριον Ó πίνομεν, οὐχὶ 
χοινωνία τοῦ al iato; τοῦ Χριστοῦ ἐστι; » Καὶ γὰρ 
EXa6cv ἄρτον, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ πάλιν, « “Ἐν σῶμά 
ἔσμεν, οἱ γὰρ πάντες ἐκ τοῦ ἑνὸς ἄρτον χαὶ τοῦ 
ποτηρίου μετέ ομεν. » Καὶ, « Ὃς ἐσθίει τὸν ἄρτον, 
xal πίνει τὸ ποτήριον τοῦ Κυρίου ἀναξίως, χρίμα 
ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει. » Καὶ πάλιν, « Δοχιμαζέτω 
δὲ ἔχα:τος ἑαντὸν, xai οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτον ἐσθιέ- 


73 DIALOGUS CONTRA HZERESES. 14 


to, χαὶ ix τοῦ ποτηρίου πινέτον ᾿ ὁ γὰρ ἐσθίων A « Caro enim mea vere est cibus, et sanguis meu 


καὶ πένω) ἀναξίως χρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει xal πίνει, 
μὴ διαχρίνων τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου" » καὶ τοῦ Ku- 
Qíou δὲ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου λέγοντος " ε Ὁ τρώγων 
μου τὴν σάρχα xai πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μέ- 
vtt, χἀγὼ ἐν αὐτῷ» xai, « Ἐὰν μὴ φάγητε τὴν 
σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ πίητε αὐτοῦ 
τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖ:" » xal πάλιν" 
« Ἢ γὰρ σὰρξ μου ἀληθῶς ἐστι βρῶσις, xol τὸ 
αἷμά μου ἀληθῶς ἔστι πόσις" » Καὶ, ει Ἐγὼ ζῶ, 
xal ὁ τρώγων με, xáxslvo; ζήσεται δι᾽ ἐμέ" » xol 
ταῦτα τοῦ Εὐαγγελίου χαὶ τῶν ἀποστόλων ἐν Γρα- 
qal; χηρυττόντων, οὗτοι ot ἐναγεῖς καὶ εἰς τὴν θείαν 
«αὐτὴν τοῦ Χριστοῦ xai θεοῦ μου χοινωνίαν BAaa- 
φημοῦσιν ἀσεδώς, χαὶ εἰς τοὺ: ἱεροὺς δὲ ναοὺς, 
καὶ τὸν τιμιώτατον αὐτοῦ τοῦ Κυρίου σταυρὸν, τὸν 
χσὶ τοῖς δαίμοσι φοδερὸν ὄντα. Χείρους xal τῶν 
δαιμόνων ὄντες ol ἁλιτέριοι, βλασφτ μοῦσι, καὶ τὰς 
ἁγιωτάτας εἰχόνας οὐ προσχυνοῦσιν, οὐδὲ τιμῶσιν 
ὅλως. Καὶ τὰς πρὸς Θεὸν προσενχὺς χαὶ τοὺς ἱεροὺς 
ὕμνους παντελῶς ἀποστρέφονται" ἔτι δὲ τὰς πᾶν 
λαιὰς τοῦ νόμου χαὶ τῶν προφητῶν ἁγία; Γραφὰς 
(ὡς εἰρήχαμεν) ὑπὸ δαιμόνων τὸν νοῦν ἐχδαχχενό- 


μενοί τε xal σχοτιζόμενοι, Καὶ τὸ μὲν προσεύχε. 


σϑαι τὸ 18 « Πάτερ ἡμῶν, » ὡς παρὰ Χριστοῦ 
διδομένον, δῆθεν προσεύχονται. Φαντασία: δὲ 
ὁρῶσί τινας δαιμονίων, δαιμονιώδει χρατούμενοι 
λογισμῷ, (ya τι θεάσωνται, καὶ τοῦ πρώτου τῖς 
κακία: ἐξάρχου τοῦ πονηροῦ διαδόλου, ὃν xai Τό- 


vere est polus : » et: ε Vivo ego,et qui manducat 
mc, et ipse vivet propter me, » Hzc quidem Evau» 
gelium οἱ apostoli in Scripturis praedicant, ijli aus 
t^m. nialedicti divinam hanc Christi et Dei commu: 
nicationem impie blasphemant. Neque sanctis5i- 
mas colunt imagines, ut supra diximus, nec in ullo 
honore habent, preces ad Deum hymnosque prorsus 
respuunt, necnon veteres legis et prophetarum sa» 
cras Scripturas, ἃ damonibus 4nente capti et ΟΠ) ἂν 
cati. Dominicam quidem orationem, « Pater noster,t 
utpote a Christo traditam accipiunt, formas aute 
daemonum, d:smoniacae cogitationi servientes, 5] 
quid velint noscere, conspiciunt, cum primus eo- 
rum malitiz auctor sit diabolus nequam, quem T. 
pacem terra barbara voce, id est, habitatorem γι} 
principem ducemve peccati et. tenebrarum, appel» 
Jaut, quem miseri gentiliter colunt, et ab eo delu:si 
non nisi egre solvuntur errori servientes. Ili ergo 
eisi Christum invoceut, similes tamen iuipiis synt, 
ne pejores dicam, cum diabolo iinistrent, el n«- 
fandis sordibus non se ipsos tantum sed eL aiios 
plerosque, ut didicimus, contaminen!, eo magis quo 
in mortis articulo multos pios fallunt atque a Chri: 
$10 avertuut: nam mortis tempore ad neganila:) 
fidem adhortantur. Quos oportet totis yiribas fqe 
gere et ab eorum hypocrisi abhorrere, quonjan 
dolis maligni sunt referti, isaque impielas omui ne» 
quitia miscetur ; et ideo longius Je ea disserujmus, 


«2x1 γῆ: βαρδάρῳ φωνῇ, τουτέστιν Evotxoy f] &pyov- Ὁ ut otmnes fideles firmentur, neque cum eis $0: jet3* 


£a τὸν ápyrqhy τῆ: ἀμαρτίας xal τοῦ σχότους xa- 
λοῦσι, καὶ ᾿Ελληνιχῶς ol τάλανες λατρεύουσιν αὖ- 


fem habeant; uam student ut pios efiam 8.1.3 ibg 
iuquinent. 


vip. Kal παρ᾽ ἐχείνου ἑξαπατώμενοι, δυσαπόνιπτοι γίνονται, τῇ πλάνῃ δεδουλωμένοι * Οὗτοι τοίνυν sl 
xai Χριστὸν ὀνομάζουσιν, ἀλλ᾽ (got τελοῦσι tolg ἀσεδέσιν, ἔστι δ᾽ ὅτε xal yslpovt;, ὡς xal τῷ διαν 
δόλῳ λατρεύοντες, χαὶ μιαρίαις τισὶν ἀλλοχότοις οὐ μόνον ἑαυτοὺς, ἀλλὰ xal ἑτέρου; πλείστους χαταμόν 
λύνοντες, ὡς μανθάνομεν, xai μᾶλλον ἐν τῷ τέλει πολλοὺς πλανῶντες τῶν εὐσεῤφῶν, xal τοῦ Χρι5τ} 
ἀποχόπτοντες. Κατὰ γὰρ τὸν χαιρὸν τοῦ t£)ou; mph; ἄρνησιν ἐχχαλοῦνται. Καὶ φευχτέον 102194; 
ὁπόση δύνυμις, xal τὰς ὑπ᾽χρίσεις αὑτῶν βδελυχτέον, ὡς πλήρεις δόλου τοῦ πονηροῦ" ὅτι ἡ &oí6:3 
αὕτη μίγμε πάσης ἐστὶ χαχίας. Καὶ τούτου χάριν πλατύτερον τὸ περὶ αὐτῆς ἐξεθέμην, ἵν᾽ ἀτφαλίξωγ- 
ται πάντες οἱ πιστοὶ, χαὶ μὴ χοινωνίᾳν τρύτοις παρέχωσι. Σπεύδουσι γὰρ χαὶ πρὸς τοῦτο, ὥστε μ'. 


νεῖν τοὺς εὑσεθεΐς. 
ΚΕΦΑΛ. Τ᾿}, 


Νατὰ ᾿Διεκίου, Za6sAltov, Εὐνομίου, Maxg- 
δονίου, καὶ τοῦ δυσσεδοῦς ᾿Απο.1.λικαρίον. 


CAPUT ΣΙ], 


Contra Árium, Sabellium, Eunomijum, Maugedopiunm 
impiwnque Apollinarium. 


Maec αὐτὴν δὲ, f] xaX ἴση ταύτῃ, fj Σαδελλίου γαὶ p. Post eam eique similes Sabellii et Arii ponuntup 


"Apsiou ἐστὶ δυσσέδεια, ἀπεναντίας ἀλλήλαις οὗ- 
σαι, fj μὲν ἀναιρυῦτα tà; ὑποστάσεις χαὶ εἰ; "lov- 
διϊσμὸν φέριυσα, ἣ δὲ τὸ τῶν ὑτοστάσεων ὁμ’ού- 
σ:ο» ἀθετοῦσα, xal τὸν 'Ελληνισμὸν ἐπεισάγουσα, 
Καὶ αὗται μὲν αἱ τῶν ἀσεθῶν τούτων δόξα!, xal 
ἕτι σὺν αὐταῖς ἄλλαι, Εὐνομίου τε xo Μαχεδονίου 
χαὶ λοικών" οὐ vàp περὶ πασῶν λ΄γειν ὁ λόγος 
ὥρμηται" αἵ τὸ ὁμοούσιον xal συμφνὲς ἀθετοῦσι 
«ἧς ἀδιαιρέτου καὶ ἀσυγχύτου Τριάδος, μᾶλλον δὲ 
στὴν ἀθετοῦσι τὴν ἁγίαν Τριάδα. Νῆετ᾽ αὐτὰς δὲ 
ἑτέεα fj τοῦ ᾿Ακολλιναρίου ἐστὶν ἑ πὶ τῆς οἰχονομίας 
ὃ σσέδεια, ἀτελῆ τὴν ἐνανθρώπησιν βλασφημοῦσα 
τοῦ Δό, οὐ, δίχα ψυχῆς νοερᾶς φληναφοῦντος αὐτοῦ 
ἐνανθρωπῆσλι τὺν Κύριον, ὅπερ οὐχ ἐνανθρωπῇσαί 
ParBoL. Gas. CLV., 


impietates qua sibi invicem adyersantur ; illa qui» 
dem personas tollit ct δά Judaisium «ducit ; 9.20 
vero, rejecta personarum consubstantialitate, ad 
paganismum impellit: ist quidem sunt horu:a 
impiorum opiniones et cuim eis alie, scilicet μουν 
mii, Macedonii et ceterorum de quibus non nueces: 
se est singulatim dicere, qua substantie et. natur 
unitajem indivisibilis et inconfusibilis Tiimtatis 
Iollunt, seu potius sanctam Trinitatem rejiciuni, 
Post eas altera. venit de dispensatione Apolliugiis 
impietas quae imperfectam dicens blasphemat iucare 
nalioueim Verbi; iste enim sominjayit Dominum sing 
anima intelligendi capace incarnatum, quod nequas 
quam est incarnari, ucc ita Lowinus formam φρενὶ 


15 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. | 16 
accepisset; homo enim-ex anima et corpore constat. A ἐστιν, οὐδὲ thv μορφὴν τοῦ δούλου λαθεῖν τὸν Ko. 


Hic igitur respuit eum qui dixit: « Animam meam 
pono pro ovibus meis, et potestatem labeo ponendi 
eau! et poteststem labeo iterum sumendi eam :.licc 
mandátum accepi a Patre meo, et nemo tollit eain 
2a me, Pater, in manus tuas commeudo spiritum 
meum, id est animam. Monstratur etiam illum ani- 
mam babere, ex eo quod corpore snortuus a imor- 
tuis resurrexit, anima rursus corpori adunata; quod 
fecit ut mc totuin. anima et corpore resuscitaret ; 
ideo in resurreciioue illius multa eorum qui dor- 
ierant corpora resurrexerunt in testimonium ]i- 
berationis animarum quz prius in inferno erant 
et incorruptibilitatis corporum humanorum; qua 
bona eis contigerunt per animam Domini quz ad 
inferos descendit, et, devicta morte, deinde divino 
*orpori conjuncta est, quando Dominus secundum 
4orpus resurrexiL 


CAPUT XIII. 


Aonira Nestorium Christi adversarium δἰ hominico- 
lam. 


Y.rum ex lac haeresi multi propriz perniciei 
-ccasionem acceperunt, quoruin primus est. Nesto- 
«ius. Iste enim, cum adversaretur Apollinari, doce- 
bat Verbum 4 Christo separari, Christum quidem 
vocans humanam Salvatoris naluram, a Verbo 
autein per gratiam iu ipso habitanti, sed non secun- 
duin personam conjuncto separatum, unde ameus 
aegabàt salutem nostram no-trumque natura divinae 
consorüuim. Nam nisi incarnatus fuisset unigenitus 
Decl Filius, et nisi Verbum caro factum fuisset εἰ in 
nobis habitasset, nullam perciperemus utilitatem ; 
ham quomodo esseinus sanctifica? vel quomodo 
vita nova viveremus nisi vite conjuncti ? quom.odo 
purgati, nisi qui mundus est et a peccato ininunís no- 
biscum esset ἢ Ideo ille impietatis argutus est nec- 
non a sucitate fidelium exclusus ; Deus eniin 
vere nobiscum fuit, ut diait Isaias? Virgo pepcrit 
liliuu, cujus nomen Enumnanucl, id est Deus nobis- 
um; puer natus est nobis et filins datus est nobis, 
magni consilii angelus, filius Altissimi, cujus im- 
perium super lumerum ejus,qui ut. Verbuii Dei 
admirabilis est consiliarius, Deus fortis, utpote 
Patri consubstantialis,nobisque similis secundum 
naluram humanam, dux, princeps pacis, Pater fu- 
futuri seculi, prout scriptum est. Et quod fuit ab 
initio, ul dilectus clamat discipulus, quod μεὶ- 
speximus et manus nosira contrectaverunt de Verbo 
viue, et vita mauifestata est. Propterea nos quidein 
ex Deo, quoniam omuis spiritus qui confitetur 
Dominum Jesum in carne venisse ex Deo est. Nes- 
iorius autem) €x. Avtechristo ; nam omnis spiritus 
qui non confitetur Dominum Jesum in. carne ve- 
nisse, ex Deo non est, et hic est Antichristi. lia 
Nestorius et. cxterarum  haereseon causa fuit, imo 
snultis etiam aliquo modo impietatis auctor lactus 
«81. 


ριον" καὶ γὰρ ἄνθρωπος ix ψυχῆς τε xat σώμα- 
tóc ἐστιν. ᾿Αθετεῖ οὖν καὶ οὗτος αὐτὸν τὸν-εἰρη- 
χότα, « Τὴ» ψυχὴν μου τίθημι ὑπὲρ τῶν προδά- 
των" » καί" ε Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτὴν, καὶ 
&Eou slav πάλιν λαθεῖν αὐτήν. » Καί * « Οὐδεὶ; αἵ- 
ρει αὑτὴν ἀπ᾽ ἐμοῦ" » xal* « Πάτερ, εἰς χεῖράς 
σου παρατίθημι τὸ πνεῦμά μου, » τὴν Ψυχὴν διλον- 
ότι * xal τοῦτο μαρτυρεῖ τὸ ψυχὴν ἔχειν σωματι- 
κῶς, νεχρωθεὶς, xaX πάλιν ἀναστὰς Ex νεκρῶν, τῆς 
Ψυχῆς ἐνωθείσης τῷ σώματι. Τοῦτο δὲ εἰργάσατο, 
ἵν᾽ ὅλον ἐμὲ ψυχῇ κχαὶ σώματι ἀναστήσῃ. Διὸ xat 
τῇ τούτου ἐγέρσει πολλὰ τῶν χεχοιμημένων ἀγίων 
᾿γέρθη σώματα, εἰς μαρτύριον. τῆς ἐλευθερίας τῶν 
τε πρὶν ἐν ἄδου Ψυχῶν, xal τῆς ἀφθαρσίας τῶν 
ἀνθρωπίνων σωμάτων, διὰ τῆς χυριαχῆς Ψυχῆς ἐν 
ἄδου χατελθούτης, xal καταργησάσης τὸν θάνατον, 
εἶτα τῷ θείῳ ἐνωθείσῃης σώματι, ἐξεγερθέντος σω- 
ματιχῶς τοῦ Κυρίου. ' 


ΚΈΕΦΑΛ. II". 
Κατὰ τοῦ Χριστομάχου καὶ drüpozxoAdtpov Ne- 
στορίου. 

Ἐχ ταύτης δὲ τῆς αξρέσεως ἀφορμὰς εἰλήφασι 
πλεῖστοι τῆς ἑαυτῶν ἀπωλείας" ὧν xal πρῶτος 
Νεστόριος. Οὗτος γὰρ οἷον ἐναντιούμενος ᾿Απολλι- 
γαρίῳ, τὸ γωρὶς εἶναι τὸν Λόγον, xal χωρὶς tiv 
Χριστὸν ἐδογμάτιζε, Χριστὸν μὲν λέγων τὸ ἀνθρώ- 
πίνον τοῦ Σωτῆρος, ἰδίᾳ δὲ τὸν Λόγον χατὰ χάριν 
ἐνοιχοῦντα αὐτῷ, xal μὴ 19 καθ᾽ ὑπόστασιν ἑνω- 
θέντα, ἀρνούμενος ὁ παράφρων τὴν GU ηρίαν 
ἡμῶν xal θέωσιν. Εἰ μὴ γὰρ σεσάρχωται ὁ τοῦ 
Θεοῦ μονογενὴς Υἱὸς, xai εἰ μὴ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγέ- 
v&to xai ἐσχήνωτεν ἐν ἡμῖν, οὐκ ὠρελήθημεν ἡμεῖς 
ὅκως. Ἢ πῶς ἂν ἡμεῖς ἐἡγιάσθημεν; ἣ πῶς 
ἀνεζήσαμεν, μὴ ἑνωθέντες τῇ ζωῇ ; f) πὼς ἂν ixa- 
θάρθημεν, μὴ τοὺ χαθαροῦ xal ἀναμχρτήτου μεθ᾽ 
ἡμῶν γενομένου ; ᾿Αλλ᾽ ἐχεῖνος μὲν ἀσεδῶν ἀπε- 
δείχθη, xat ἐξωστράχισται" μεθ᾽ ἡμῶν δὲ γέγονεν 
ἀληθῶς ὁ Θεὸς (ὥς φησιν 'Hsota;)* « Καὶ ἡ Παρ- 
θένο; τέτοχεν Υἱὸν, οὗ τὸ ὄνομα Ἑμμανονὴ), » 
ὅπερ « Μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός. » Καὶ παιδίον ἐγεννί θη 
ἡμῖν, Υἱὸς, xot ἔδόθη ἡμῖν, ὁ τῆς μεγάλης βου ἧς 
ἄγγελος, ὁ Υἱὸς τοῦ 'ὙΨίστου, οὗ ἡ ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ 
ὥμου αὐτοῦ, ὅς θαυμαστὶς σύμδουλος ὡς Αὐγο; τοῦ 


D [Ιατρὸς, Θεὸς ἰσχυρὸς ὡς ὁμοούσιος τῷ Πατρὶ, καὶ 


ἡμῖν ὁμοφυὴς χατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ἐξευσιάστη., 


. ἄρχων εἰρήνης, πατὴρ tou μέλλοντος αἰῶνος, ὡς 


γέγραπται. Καὶ ὃ ἣν ἀπ᾽ ἀρχῆ;, ὡς ὁ ἢγαπη λένος 
βοᾷ, ὃ xal ἑωράκαμεν, xal αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψη- 
λάφησαν περὶ τοῦ Λόγου τῆς ζωῆς, χαὶ ἡ ζωὴ 
ἐφανερώθη. Διὸ xal ἡμεῖς μὲν Ex τοῦ Θεοῦ, ἐπεὶ 
πᾶν Πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ Κύριον Ἰησοῦν ἐν σαρχὶ 
ἐληλυθότα ἐχ τοῦ Θεοῦ ἐστι. Νεστόριος δὲ ix. τοῦ 
᾿Αντιχρίστου ἐστί, Πᾶν γὰρ πνεῦμα ὃ μὴ ὁμηλογεΐ 
Κύριον Ἰησοῦν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, bx. τοῦ Θεοῦ 
οὐκ ἔστι. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ τοῦ ᾿Αντιχρίστου. Oü- 
το; ὁ Νεστόριος χαὶ λοιπῶν ἄλλων γέγονεν αἱρέσεων 
αἴτιος, μᾶλλυν δὲ xal ἀπεδείας πολλοῖς mapaí- 
τιος. 


ποτα: 


ΚΕΦΑΛ. I4. 
Κατὰ ἐθνῶν. 


"Αρχιερεύς. Τοῖς &^ vwxolz χαλουμένοις" οὗτοι γὰρ 
πρότερον ἄστρῳ τῷ ἑωθινῷ λατρεύοντες, ὕστερον 
ὑπό τινο; ἀπατηθέντες δυσσεδεστάτου xal μαϊνομέ- 
νου Bap6ápou, ὁμογὲνοῦς ὄντος αὐτοῖς, ἀκαθάρτου 
xal ἀσελγοῦς, χαὶ διὰ τοῦτο τὴν ἐνέργειαν πᾶσαν 
τοῦ πονηροῦ δεξαμένου, Θεὸν μὲν δῆθεν λέγουσιν 
εἶναι, ἄθεοι δὲ καθάπαξ εἰσὶ, χαθὰ xal πρώην ἐτύγ- 
yavov, τὸν ἀληθῇ μὴ ἐγνωχότες Θεὸν, μηδ᾽ ὁμολο- 
γοῦντες τὸν ἄναρχον Πατέρα τοῦ ζῶντος Λόγον, τὸν 
ἀγέννητον, τὸν πανταίτιον, τὸν ἀεὶ ὄντα, τὸν τῆς 
ζώση; σοφίας τοῦ μονογενοῦς καὶ ἀσονμάτου Υἱοῦ 
γεννήτορα, τὸν τῆς ἀληθινῆς ζωῆς προδολέα, τοῦ 
ζωοποιοῦντο; τὰ πάντα χαὶ ἁγιάζοντος ἀγαθοῦ xal 
ἁγίου {Πνεύματος. ᾿Αθετοῦσι γὰρ χαὶ οἱ παράφρονες 
οὗτοι τὸν Υἱὸν xal Λόγον τοῦ ϑεοῦ «bv ἀσώματον, 
xai τὸ ἐξ αὑτοῦ θεῖον xaX ζωοποιὸν Πνεῦμα. Πᾶν δὲ 
ἐναγὲς ἐνεργοῦσι xai βέθηλον, xai τὸ χεῖρον, ὡς 
καὶ χατὰ νόμον δεδομένον αὐτοῖς, χαὶ τὰ παρὰ φύ- 
σιν τῶν Σοδομιτῶν ὡς πολίτευμα χέχτηνται, ἀνε- 
ρνθριάττως χαταμιαινόμενο:, χαὶ τὴν ἀτιμίαν τῆς 
πλάνης αὐτὺν (ὥς φησι: Παῦλος) ἐν ἑαντοῖς ὑπομέ- 
γονῖτες πλῆθός t: γυναιχῶν συνάγουσιν ἑαυτοῖς, xal 
φόνου πλήρεις xal λῃστείας ὑπάρχουσιν. Ἐπὶ γὰρ 
τῷ τόξῳ xal τῇ μαχαίρᾳ ζῶντες, χατὰ παντὸς γέ- 


DIALOGUS CONTRA H.ERESES. 
Κιηρικός. Τίσι γέγονεν ἀσεθείας αἴτιος, δέσ- A 


νους φέρονται, διώχοντες, φονεύοντες ὡς; λῃσταὶ, C 


ἁρπάζοντες τὰ ἀλλότρια, διασπῶντες πατέρα; ἐκ 
τέχνων, γυναῖχας ἐξ ἀνδρῶν, μηδένα τῆς gustus 
οἶχτον ποιούμενοι, μανιχῶς περὶ τὰ χρήματα ἔχον- 
τε:, μανιχὼς περὶ πᾶσαν τρυφὴν καὶ ἀσέλγειαν, xal 
τὸ χεῖρον, πλανώμενοι ὡς ὅτι ταῦτα ὡς δίχαιοι λαμ- 
δάνουσι xal πιστοί, ἀγνοοῦντες οἱ τάλανες, ὡς ὁ χό- 
Φ:1.ος οὗτος παράγεται, xal à; παροιχία τοῖς ἀνθρώ- 
ποις xal ὑπερορία ἐστὶ, χαὶ οἱ ἀμα τω) οἱ μᾶλλον 
ἃρπαγές τε xal &2:xoi ἐν τοῖ τῳ 40) τὸ πλέον ἔχουσιν. 
Ἐπεὶ καὶ πάροιχος Δαδιδ ἐν τῇ γῇ, xaX πενθεῖ λέγων" 
« Οἵμοι ὅτι dj π ροιχία μου ἐμαχρύνθη. » Καὶ 
'A6pa. 3p. διὰ Θεὸν τὴν παρειχίαν μᾶλλον ἢγάπ, σε" 
καὶ Ἰταάχ τε xal.'laxi6, καὶ Μωῦτῆς σὺν πᾶσι 


προφῆται; Καὶ τὴν πιωχείαν πάντες ἐζήτησαν. . 


"Et: δὲ xai νόμον διιτχυρίζονται ἔχειν, παρανομίαν 
δυτα, καὶ πάτης ἀσεθ-ίας χαὶ ἀθεῖα;, χαὶ ἀσελγείας 
ποῆρωμα, πεπλανῃη μένοι παρ᾽ ἀνθρώπον μιαροῦ xat 
βαρδάρου, πλάναις ὑποπεσόντος δλιμονικαῖς, ἑαυτὸν 
ἀπόστολον Θεοῦ λέγοντο;, xal εἰς οὐρᾳνὸν ἀνελθεῖν, 
εὶς ἀνατροπὴν, φεῦ! τῆς τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ 
ἡμῶν ἀναλήψεως, xal ξαντὸν ὑπὲρ τὸν Χριστὸν εἷ- 
ναι χατατολμῶντο; λέγειν τοῦ δυσσεδοῦς, xal τὸν 
Os^v ἰδεῖν χρυσταλλώξῃ τε xa! ὁλόσφαιρον * ὃς xal 
προυτευχὰς ὄτθεν διδάστχει, ἐνθουσιασμούς τινας, 
xii παραφροδύνης παρεχιιχὰς, παραδείσους τε, 
εἰσηγεῖται πάστς ἀχολλσίχς μεστούς. Καὶ τί δεῖ λέν 
γεῖν περὶ ταύτη; τῆς ἀθεῖα;; ἣν ὁ πονηρὸ; ἐξαιρέ- 


D 


18 


Clericus Quibuspam, domine, causa. facfus. est 


-jmpfetatis ἢ 


CAPUT XIV. 
Contra. gestes impias. 

Pontifex. Wmpiis dieo gentibus, (4) quippe que 
prius astro ma:utino servientes, posterius a quee 
dam fureute valdeque impio barbaro deceptze, ii 
mundo et protervo, ejusdem ac ille generis, qui pr « 
pterea totam maligni violentiam ecepeérat, Deum 
quidem esse dicunt, sed omnino sunt atheiz, ut prius 
erant, cum. verum Deum non cognoscant, nequa 
confiteantur zeternum Verbi viveniis Patrem, inge- 
nitum , factorem omnium, semper ezsisiertem , 
viventis sapientie unigeniti et incorporei Fili 
genitorem, fontemque verze vjte, boniet sancli 
Spiritus omnia vivilicantis et sanctificanus, Nau 
hi gentiles amentia capti Filium οἱ Verbum D«i 
jncorporeum, divinumque ex eo et vivificapntei 
Spiritum rejiciunt, omnem vero in.munditiam omne 
neque flagitium perpetrant; et quod pejus £s, 
nefanda contra naturam Sodomitarum facinora, 
ut si essent. secundum legem ipsis traditam, ἢ 
rationem. vit& commupem admittunt, foute irree 
verenti semelipsos contaminantes, et. ignomjnizim 
erioris sui, sicut ait Paulus, in. semetjpsis regi« 
pieutes, uxorum copiam sibi colligunt, manus 
habent cage et latrocinio plenas ; arcu enim gladio: 
que viventes, adversus omnem gentem moventur, 
persequentes, interficientes mnore latronum, aliena 
rapien:es, abstrahentes a liberis patres, uxores 4 
viris, nec ullam natur: miserationem facientes, 
avido furore divitias arripientes, et. omni volu. 
ptati omnique turpitudiui similiter indulzentes ; : 4 
quod pejus est, ista ut justi eJ fideles adinittua. 
Quoniam nesciunt mjseri hnne mundum Ur3nsirg, 
bunceque hominibus iucolaium. esse et exsilium, 
peccatores illi seu magis priedones et injusti in eg 
spes suas plerumque pouuut, licet David se incojgiuy 
in terra dixerit,et prz iiaerore loquens :s Dei mihi | 
inquit, quis incolatus meus prolongatus egt,» Arie 
ham autem propter Deum iucolatum dilexit, ugc« 
non Isaac, Jacob et Moyses, qui omues pauperjaten 
coluerunt, lusuper se legem balpie  asserup) qua 
iniquitatem fovet atque omni. impietate eb. irre j- 
giositité, omnique turpitudine referig est, degept; ah 
homiue immundo et barbiaio, quj jn eriores giab. N- 
cas incidit, semetipsum diiit Dej «postoluim, asg.v.- 
ravit se in egelum ascendisse, ad eyectendam, 1ljiu! 
Christi Deique nostii ascensionem, et semetipsum 
super Christum esse impia jarctgntia dicere ausu, 
est, Degmque vidisse ciystallingm εἰ splendore τη - 
dutum, qui etiam preces edocuit. quodau furoro 
plenas ad iucontiuentiam impellentes, paradisosquq 
proposuit omni Jibidine repletos. Quid 3.nplius dicam 


, de ista irreligione quam wmatignus przcipuam, qa 


$tolida est omnique errore referta ei Super o1n-g 


(1) Hic auctor Joquiur de Mahumetis — sectalor.bue, 


29 


'"SSYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


80 


imimnunda, adversus nos Cliristianos invexit, contra A τως ὡς XAoyov παρὰ πάσας τὰς πλάνας οὖσαν, xal 


pietate nostam. furens, οἱ quacunque ab. Anti- 
«niisto facieuda diving tradunt Sciij tur:e per banc 
impiam gentem adversus nos. opeiatur, Sulamque 
veram Cüristi fidem insectatur, ipso permitt.nte 
€hiis'o, ut sui probentur, et quia wundus . iste 
transit, ct quia, sicut illum persecuti suut, ita et nos 
jus famuli persecutionem  paticimir ; sed. quaun-:o 
3.lveucrit, nos quidem viveuus, et euin 60 οἱ ange- 
lis iu secula. erimus; impii autem cum maligno 
quon:am aimulati sunt ejus amorem sanguinis Dei- 
que odium, imn unditiam, rapacitateim, furorem, 
pertiiaciam, simultatem, fallaciam et per(iJiain, ad 
geliennam in perpetuum condemnabuntur. At quo- 
4nodo Nestoiius dedit eis impietatis. causam? Do- 


inum nostrum Jesum Christum uon. voluit impu- E 


rus coifiteri Dei Filium, Verbumque co:eterauim 
incarnatum, (rout. dilectus dixit discipulus ; « Et 
Yerbum caro fictum est, et habitavit iu nobis » : 
X*ed Verbum quidem seorsum esse, Christum  au- 
iem non nisi assumptum Verbi vecavit ; ipsumque 
liominem gratia plenum appellavit ; ideoque Chri- 
4liparam in:pie nominavit. sanctissimam Virginem 
Deiparam. Ulcirco. Nestorio in Oasim releg:to, 
ileinceps immundissimus gentilium erroris auctor, 
«iefandis illius impii doctrinis in ipsis regionibus 
acceptis, ibi degeus maguum quidem omnibusque 
propliesis praestantem Christum dicebat, iu Filium 
fei nostrumque Deum blasphemias eructaus ; 
4lixit etiam illum in ccelum ascendisse, ibique se- 
4lere; sed eum impius Deum non confitetur, neque 
Nerbum Dei Deum esse, àcd a Verbo Dei facium. 
Nescit iste irreligiosua quoniam, si Verbum Dei 
€s, Verbo autein. Dei culum et terra. oinnesque 
fictae suut creaturz, ipsum Verbum est quoJ vivit 
et permanet in. sxcula, quemadmodum ait. David ; 
per quod coe i facii sunt, quod erat iu. principio, 
ai docct Evaugelium, et «rat apud Deum, et. per 
ipsum facta sunt omnia, el sinc co factum est 
ἀν} quod factum est; ideo. David ad Deui ceci- 
mt: € Oinnia in sapientia. fecisti ; » Salomon. au- 
teur : € Deus patrum meorum, 40} fecisti. oimnia 
Verbo tuo, ct sapientia tua constituisti hominea ». 
psum est de quo scriplum est : « Et Verbum caro 
factum est, et habitavit in nobis », Sed superfluum 
est de ista liurum athlico: um impietate plura disse- 
rere, qua simul arguitur cum impietate Judieo- 
rum a quibus repulsi sunt Dominus et prophetae 
ejus sauctaque illius lex vetus, de Verbo Dei sau- 
&woque Spiri ἃ iuanifeste pradicantes, necnon. de 
incarnatione Verbi ex Virgine, totaque illius dis- 
pensatione; gentiles enim Judazorum infdelitati 
suut afliues, pariterque adversus Deuin. dimicant, 
vivum Dei Fil.um rejiciunt, ejusque incarnationem 
ex Vigiue pro mundo factam, sauctumque Spiritum 
vmnia vivilicantem et universa coadunantem. Porro 
ex blasphemiis Nestorii. multi alii, ut diximus, in 
analesanas omis generis opin:ones8 — ceciderunt, 


C 


ὑπὲρ πάσας ἀχάθαρτον, ἐξήγειρε xa0' ἡμῶν τῶν 
Χριστιανῶν, κατὰ τῆς εὐσεθείας ὑμῶν μαινόμενος, 
χαὶ τὰ τοῦ Αὐτιχρίστον ὅσαπερ αἱ θεῖει Γραφαὶ λέ- 
γουσι, διὰ τοῦ ἀσεθοῦς τούτου ἔθνους ἐνεργεῖ χαῦ" 
ἡ μῶν, χαὶ τὴν ἀληθῆ τοῦ Χριττοῦ xa μόνην διώσ“ει 
πίστιν, παραχωροῦντος αὑτοῦ τοῦ Χοιστοῦ εἰς 6ox:- 
μὴν τῶν αὐτοῦ, Ka: ὅτι ὁ χόσμος- οὗτης παράγε at, 
χαὶ ὅτι ὡς αὐτὸς ἐδιώχθη, καὶ ἡμεῖς οἱ αὐτοῦ διω- 
χθησόμεθα δοῦλοι. ᾿Αλλ᾽ ἐλί όντος αὐτοῦ, ζτσόμεθα 
μὲν ἡμεῖς, καὶ σὺν αὑτῷ εἰς αἰῶνας χαὶ τοῖ; ἀγγέ- 
λοις ἐσόμεθα, οἱ ἀσεθοῦντες δὲ σὺν τῷ Tovr p», ὡς 
ζηλώσαντες τούτον τὸ φονῶδὲς τε xai ἀντίθεον, xa 
τὸ ἀχάθαρτον, xal ἀρπαχτιχὺν, χαὶ μανιχὸν, χαὶ 
ἐχθρῶδες, χαὶ ἄσπονδον, καὶ ψευδὲς, χαὶ ἐπίορχον, 
εἰς τὴν vésvvav συγχαταδιχασθήσονται αἰωνίω.. 
Πῶς δὲ Νεστόριος δέδωχεν αὐτοῖς τὰς αἰτίας 77; ἀσε- 
θείας; Τὺν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν οὐκ ἢ θέ- 
λησεν ὁ μιαρὺς Υἱὸν ὁμολογῆσαι Θεοῦ, xal Λόγον 
συναΐδιον σαρχωθέντα, ὥσπερ ὁ ἡγαπημένος φητί * 
ε Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο, xol ἐσχήνιυσεν ἐν ἡμῖν.» 
᾿Αλλὰ τὸν Λόγον μὲν χωρὶς ἐξογμάτισεν, ἰδίᾳ δὲ 
ἔλεγε Χριστὸν τὸ πρόσγημμα τοῦ λόγον, καὶ ἄνθρω- 
πον χεχαριτωμένον αὐτὸν ὠνόμαζε" διὸ χαὶ Χοι- 
στοτόχον τὴν παναγίαν Παρθένον δυσσεδιὼς ἀπεχά- 
λει τὴν Θεοτόχον. Τούτου τοίνυν τοῦ δυσσεδοὺς τὰς 
μυσαρὰς ὕστερον διδασχαλίας ἐν ἐκείνοις τοῖς τό- 
ποις δεξάμενος, εἰς Ὥασιν τοῦ Νεστορίου ἐξορ!αθέυ- 
τος, ὁ παμμίαρος προστάτης ch; τῶν ἐθνικῶν ἀσε- 
δείας, διατρίδιον ἐκεῖσε μέγαν μὲν καὶ ὑπὲρ πάντας 
προφἧτας τὸν Χριστὸν ἀπεχάλει εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ 
Θεοῦ xa Θεὸν ἡμῶν βλασφημῶν" χαὶ εἰς τοὺς οὐρχ- 
νοὺς μὲν ἀναληφθῆναι, xal ἐχεῖσε χαθέσαι, οὐ μὲέυ- 
tot Θεὸν τοῦτον ὁ ἀσεθῆς ὡμολόγει, οὐδὲ Λόγον 
8:00 καὶ Θεὸν, ἀλλὰ λόγῳ θεοῦ γεγονότα * ἀγν" ὧν 
ὁ δυσσεθδὴς, ὅτι εἰ Λόγος ἐστὶ Θεοῦ, λόγῳ δὲ Θεοῦ ὁ 
οὐρανὸς xat ἡ γῇ καὶ πᾶσα x:(au γε ἐντται, αὐτὸς 
ὁ Λόγος ἐστὶν ὁ ζῶν, ὁ διαμένων εἰς τοὺ; αἰῶ.ας, 
χαθάπερ ἔφη Ao615, δι᾽ οὗ καὶ οἱ οὐρανοὶ ἐστερέωνται, 
ὃς καὶ ἐν ἀρχῇ ἣν, ὡς τὸ Εὐαγγέλιον καταγγέλλει, 
καὶ πρὸ; τὸν Θεὸν fv, χαὶ δι᾽ αὐτοῦ τὰ πάντα ἐγέ- 
v:to, χαὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ὃν ὃ γέγονεν. 
Ἐπεὶ xai « Πάντα᾽ ἐν σοφίᾳ ἐποίησας », πρὸς τὸν 
Θεὸν ψάλλει Δαθίδ. Καὶ ὁ Σολομὼν, « Θεὲ πατέρων», » 


Ὁ λέγει, « ὁ ποιήσας τὰ πάντα ἐν λόγῳ σου, καὶ τῇ 


σηφίᾳ 009 χατασχευάσας τὸν ἄνθρωπον ». Καὶ ὅτ: 
αὐτός ἐστι περὶ οὗ γέγραπται, « Καὶ ὁ Λόγος; σὰρξ 
ἐγένετο, καὶ ἐσχήνωσεν ἐν ἡμῖν, » ᾿Δ)λὰ περιττὸν 
περὶ τῆς ἀσεθ:ίας ταύτης τουτωνὶ τῶν ἀθέων xal 
πλείω λέγειν, ἐξελεγχομένης ate μετὰ τῆς δυσ- 
σεθείας τῶν Ἰουδαίων τῶν ἀθετησάντων τὸν Κύριον 
χαὶ τοὺς προφήτας αὐτοῦ, χαὶ τὸν πάλαι ἅγιον νόμον 
αὐτοῦ, περί τε Λόγου Θεοῦ προδήλως xal Πνεύμα- 
^0; ἁγίου χηρύξαντες, xal περ' τῆ; τοῦ Λόγου ix 
Παρθένου σαρχώσεω:, καὶ πάσης αὐτοῦ τῆς oixovo- 
νἱας. Ὧν δὴ Ἰονδλίων τῆ; ἀπι:τίας συγγενεῖς xal 
θεομαχίας εἰσὶν οἱ ἐθνιχοὶ, χαὶ τὸν τοῦ Θεοῦ ζῶντα 
Yi;v ἀθετοῦσι, καὶ τὴν σάρχωσιν αὐτοῦ τὴν Ex. [12ρ- 


Θένου ὑπὲρ τοῦ χύσμου γεγενημένην, χαὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον τὸ ζωοποιοῦν πάντα χαὶ συνέχον τὰ σύμ- 


81 


DIALOGUS CONTRA H.FRESES. 


82 


movta, "Ex τῶν βλασφημεοῶν δὲ Νεστορίου xai πολλοὶ ἕτεροι, ὡς εἰρήχαμεν, πρὸς ἀλλοδαπὰς ϑυσφτμίας 


ἐς ἐπέεσον. 
K.inpixóc. Καὶ τίνες οὗτοι, ἅγις δέσποτα: 


91 ΚΕΦΑΛ. IE. 


Κατὰ τοῦ δυσσεδοῦς Εὐτυχοῦς, καὶ Διοσκ τον 


xal τῶν dgpóror ᾿Αρμενίων, καὶ ᾿Ιωηκωδιτῶν 
καὶ ἰοιπῶν ᾿Αχεςράλων" ἔτι τε xar Σεργίου, 


xal Πύῤῥου, καὶ 'Oroplov, καὶ τῶν Aouiór 

ονοῦε λητῶν. 

᾿Ἀρχιερδύς. Εὐτυχΐς tt: πρεσθύτερος, υᾶλλον 
δὲ ξυ:τυχὴς xal τῆς ἀπωλείας υἱὸς ἐν γήρᾳ, καὶ 
σὺν αὐτῷ ελεῖστο: ἕτεροι, Διόσκορός τις ᾿Αλεξαν- 
δρείας τὸν θρόνον καταμιάνα-, καὶ σὺν αὐτῷ πολλοὶ 
ἕτ:ροι, οἵ χαὶ τοῖς "Aousvlotc xai Ἰαχωδίταις, καὶ 
Δίονοθελήταις λεγομένοις ὕστερον τὰ τῆς: δυσσε- 
δείας παρέπεμψαν. Οὗτοι γὰρ ἅπαντες δῖθεν 
ἐνχυτιούμενοι Νεστορίῳ, οἱ μὲν μίαν φύσιν ἀνοήτως 
ἐπὶ Χριστοῦ, οἱ δὲ ἐν θέλημα xai ἐ ἐργειαν ἐδογμά- 
τισαν. Tov Μονοθελητῶν ἔξαρχοι δὲ Πύῤῥος τις χαὶ 
᾿νώρεςς xat Μαχάριος xaY Ζιηόρας, καὶ σὺν αὐτοῖς 
ἕτεροι, ἀδιχίρετον ἐκ τούτου δῆθεν τὸν σαρχωθέντα 
Αόγον χηρύττειν νομίξοντε;" ἀγνοοῦντες οἱ τάλανες, 
6; ἀνατρέπουσι τὰ τῆ; ἡμῶν σωτηρίας, xat συγ- 
χίουσι τὰ τῶν φύσεων, μᾶλλον δὲ τὰ τῆς oixovo- 
μίας ἀθετηῦσι τοῦ Λόγου. Εἰ γὰρ ala φύσις ὁ Λόγος 
σαρχωθεὶς, ἢ εἰς θεότητα μετεδλήθη ἡ ἀνθρωπότης, 
ὕπερ δυσσεδὲς val ἀδύνατον, τὸ χτίσιλα γενέσθαι 
ἄκτιστον * 7| ἡ ὑεότης εἰς ἀνθρωπότητα ἠλλοιώθη, 
ὅπερ πάντη ἄθεον xal ἀσύμδατον' ἀναλλοίωτος γὰρ 
χαὶ ὠσχλύτως ἔχουσα ἡ τοῦ Θεοῦ φύσις, xat οὐδὲ 
χιρναμίνη, οὐδὲὰὲ σύγχυσιν ὑπομένουσα. Οἱ μίαν 
φ σιν οὖν xoi ἕν θέλημα δογματίζοντες οὐχ εἰς 
μ'κράν τινὰ δυστέδειαν (ὡς τινες ἀφρόνως νο- τιν) 
εἰτὶ περιπίπτοντες, ἀλλ᾽ εἰ, τὴν ἐτχάτην xat πάσης 
TÀ!pnm 1 δυσφνμί)ς. Ἢ γὰρ οὐ σεπάρχωται ὁ Aó- 
Y^; χατ᾽ αὐτοὺ!, χχτὰ φαντασίαν 0b ὥφθη, ὥς; 
«t ες ἐδυσφήμησ,ν, χαὶ ἐντεῦθεν οὔτε ἑτέγθη ὑπὸ 
[1220ivou, οὔτε βιόλπτισται, οὔτε συνανεστράφη 
ἀνήρώποις, οὔτε ὑπὲρ ἡ λῶν πέπονθεν, οὔτε àvi- 
στος χαὶ οὐδὲ ἡ σωτηρίχ ἡ λῶν τιτέλεσται, χαὶ χενὰ 
τὰ Εὐαγγέλια, καὶ κενὸν ἅπαν τὸ σωτήριον χή- 
puYaa* f] εἰ σ:σάρχωται, ὅπερ ἀληθὲς: xal σεσάρ- 
χιυ αι, Θεὸς δὲ ὃν ὁ σαρχωθεὶς, « Ὁ Λόγος γὰρ 
3295 ἐγένετο, καὶ ἐσχήνωσεν ἐν ἡμῖν, » xal ἀλη- 
κῶς ἐντνθρώπησε, χαὶ ἐν μιᾷ ὑποστάσει διφυής 
ἔστιν ὁ Χριστό; ὃ γὰρ ἣν διέμεινε, Λόγ'ς γὰρ ἣν, 


χα. ὃ οὐχ ἦν προσείληφε, γέγονε γὰρ σάρξ " καὶ D 


ὁδιαῖρττος ἔμεινεν, kx δύο ὑπάρχων εἷς * ὅτι χαὶ ἐν 
-& ἐχυτοῦ ὑποιτάσει ὁ Δόγος τὴν φύσιν ἡμῶν 
τε iav προσείληφιν" ἐπεὶ χαὶ ἀληθῶς ἐνηνθρώ- 
πττεν. El οὖν ἐνηνθρώπησεν ἀληθῶς, πῶ; φύσις 
εἰα ; ἀνθρυπίνη, ἣ θεία ; Καὶ εἰ μὲν ἀνθρωπίνη, 
c) Θεὺς xa1' αὐτούς * εἰ δὲ Θεὸς μόνον, οὐχ ἀνθρω» 
zv. Καὶ πῶ; γέννησιν δοξάζει ἐχ τῆς llapOévou 
ὁ μίαν λέγων φύσιν; ἣ πῶς βάπτισμα; ἣ zo; ἀφὴν 
χειρῶν; πῶ; ὁδοιπορίαν Χριστοῦ ; πῶς τὸ πεινῆσαι 
αὐτό: πῶς τὸ διψῆσαι; πῶς τὺ χεχοπιαχέναι ; 
πῶς τὸ φλγεῖ, πῶς τὸ φυγεῖν ; πῶς τὸ χρυδῆναι ; 
740; τὸ )n.49324 ; ἢ πῶς τὸ δεσλευθῆναι, καὶ σταυ- 


À Clericus Quinam isti, sancte domine? 


CAPUT NV. 


Contra. impium Eutychen, Dioscorum stolidosque 
Armenios, Jacobitas, et ceteros Acephalos; contra 
Sergium quoque ei Pyrrhum atque Honorium et 
ceteros Monolheletas. 


Pontifex. Eutyches quidam presbyter, qvi For- 
Lunatus interpretatur , sed magis lofortunatus fuit, 
et destructionis filius in senectute, et cum eo alii 
multi, Dioscorus quidam, a quo sedes Alexandrie 
polluta fuit, necnon cum co plures alii qui Arme- 
niis, Jacobitis et Monotheletis postea diclis viam 
impietatis aperuerunt, in malesanas opiniones exci- 
derunt. li ergo omnes Nestorio contradicentes, alii 
quidem stulte unam in Christo naturam, alii vero 
unam voluntatem et. energiam esse dixerunt ; prin- 
cipes autem Menotheletarum erant. Pyrrhus qui- 
dam, Honorius, Macarius et. Zooras, atque cum 
cis alii qui proinde indivisibile predicobant Ver- 
bum incarnatum, ignoraztes, heu! misceri, 86 n^s- 
tram salutem evertere, naturas confundere, potius 
que dispeusstionem Verbi rejicere. Nam δὶ uni 
esset natura Verbi incarnati, vel in deitatem traus. 
laiz esset linmnanitas, quod irreligiosum est et. im- 
possibile creaturam fieri increatam; vel divinitas 
in humauitatem transmutata fuisset, quod est 
prorsus impium et omnino abhorrens, cum iimmu- 
tabil's sit et. maxime propria Dei natura, ueque 
immiscenda, neque confusionis patieus. ldeirco 
qui unam naturam unamque voluntatem — przedi- 
cant, non in parvam quamdam impietatem, ut 
nonnulli in-aue cogitant, ceciderunt, sed in. ulti- 
mam maledictionem, in plenitndinem omnis blas- 
phiemi:e. Quippe eorum judicio vel non incarnatum 
est Verbum, sed phantasmatis móre apparuit, ut 
quidam blasphemaverunt, et proinde neque natum 
ex Virgiue, neque baptizatum, neque cum homini- 
bus conversatum, neque pro uobis passum, neque 
resurrexit, neque salus nostra perfecta est; va- 
num est Exan.elium, vana est tota salutaris pr:edi- 
catio ; vel si incarnatum est, quod est veri, et 
carnem sumpsit, Deus autein erat incarnatus ; uam 
c Verhum caro factum est, et habitavit in nobis », 
vereque lomo factus. est, et in. una. persona. duas 
Christus habet. naturas ; etenim id quod. erat per- 
mansit, nam crat. Verbum, et quod non erat 
assumpsit, nain. caro factum est, et inconfusibilis 
wmausit, ex duobus naturis unus, quoniam ia per- 
$0na sua Verlhum naturam nostram. perfectun 
assumpsit ; ideo (ue vere fictus est liomo; si vero 
vere homo factus est, quomodo natura una? huma- 
nave aut diviua ? Si bumana quidein, non Deus est 
secundum eorum sententiam ; sj autem Deus est 
tantum, jain homo non. est. Porro quoinodu. ejus 
nativitatem ex. Virgi»ne honorat qui unam. üaturam 
dicit? quomodo baptizatus est ? quomodo manibus 


^* SYMEONIS THEÉSSALONICENSIS ARCHT(üEP. gi 


fà tus? Quomodo iter fecit. Christus? quomodo A ρωθῆναι, xal ἀποθανεῖν, καὶ ταφῆναι, καὶ àva- 


esuriit? Ουσπιοιίο sitit? quomodo fatigatus ? quo- 
"95 manducavit? quomodo fugiit? quomodo 
Intult? quomodo dormivit? quomodo denique tinc- 
Lus, etucifixus, mortuus, sepultus? quomodo resur- 
texit? quid pati et resurgere? quid post resurrec- 
(lonem apparere? unde signa clavorum ? unde plaga 
lancez ? quomodo assumptus est? quomo:o rursus 
veltlet? Ilaec. enim corporis suht 2 si autem corpus 
habuit et talia in corpore vere passus est, ex duo- 
küs naturis constat, et ipse Deus est homoque | si- 
mul, et düplicis utriusque natürz operatioses lia- 
bet atque voluntates, non sibi invicem a/versan- 
^s, sed humanum divino subjicitur, totumque est 
divinüm utpote Deo adunatum ? sed. si una taán- 
lum est. natura. ipsaque divina, igitur, secundum 
Masphemos, totum Evangelium mendacio refertum 
est. Insuper quare fiunt mysteria? quare in sacrifl- 
cium offertur Christi corpus et sanguis ? quare co- 
litur. sepulcrum ?. quomodo venit? et. quomodo 
Fursum veniet? Videsne quam inepta sint ista? et 


(quoniam talcs opiniones pietatis imysterium ever- ' 


ιν} Seperest. ergo ub. fügiamus eos qui mente 
capii tales (inxerunt opiniones, ut ἃ Deo repudia- 
los. Verbum vero caro factum est propter nos qui 


à Verbo rationales creati sumus, et contia. ratio- 


hém evcidimus, ut ipsum nos erigeret Verbum, 
' Llapsos contritosque reficeret, primumque. deco- 
fem restitueret. Perfectum. igitur est. ab. aeterno 


στῆναι; 99 Ποῖον τὸ παθὸν καὶ àvactáv ; ποῖον τὸ 
ἐμφανισθὲν μετὰ τὴν ἀνάστασιν ; Ποῦ of τύποι ἐῶν 
fiov; ποῦ ἡ τῆς λόγχης πληγύ ; Πῶς δὲ ἀνεῖί- 
λῆπται; Πῶς δὲ ἐλεύσεται ; ταῦτα γὰρ σώματός 
ἐστι. Καὶ εἰ μὲν σῶμα φορῶν ἔστι, καὶ ἐν τῷ 
σώματι δπέστη ταῦτα ἀληθῶς, Ex δύο φύσεών ἔστι, 
καὶ θεὸς xai ἄνθρωπος ὁ αὐτὸς, χαὶ διπλᾶς ἐκχτέρας 
φύσεως xal τὰς ἐνεργείας ἔχει xol τὰ θελήματα, 
οὐχ ἐναντιούμενα ἀλλήλοις, ἀλλ᾽ ὑποτασσομένου 
τοῦ ἀνθρωπίνου ἐῷ θείῳ, χαὶ θείου ὅλου ὄντος, ὡς 
τῷ Θεῷ ἡνωμένου * εἰ δὲ μία φύσις xa θεία αὕτη, 
λοιπὸν xatà τοὺς βλασφήμονς τὰ τοῦ Εὐαγγελίου 
πάντα dub. Καὶ διὰ τί τὰ μυστήρια ἐνεργοῦσι ; 
Καὶ τί τὸ ἱερουργούμενον σῶμα xal αἷμα Χριστοῦ ; 


B τὶ δὲ προσχυνεῖται ὁ τάφο: : Πῶ- δὲ ἦλθεν: ἢ πῶς 


fv ἐλεύσεται; 'Opf; τὴν ἀτοπίαν ὁπότη ; καὶ ὅτι 
τὰ τοιαῦτα δόγματα ἀνατροπὴ τοῦ μυστηρίων τῆς 
εὐσεξείας ἐστί ; Λοιπὸν φευχτέον Ex τῶν τὰ τοιαῦτα 
νοσούντων δόνματα ὦ. ἀποδλήτων θεοῦ, Γέγονε δὲ 
σὰρξ ὁ Λόγος δι᾿ ἡ λᾶς λογιχοὺς χτισθέντας παοὰ 
τοῦ Λόγον, καὶ παρὰ λόγον πεσόντας, ἵν᾽ αὐτὸς 
ἡμᾶς ἐπανλγάγῃ ὁ Λόγος, χαὶ παραπεσίντας καὶ 
συντριδέντας ἐξαναπλάτῃ, χαὶ τὸ πρῶτον ἡμῖν χο- 
ρηγήσῃ κάλλος. Τέλειο; μὲν οὖν ἐστιν ἀϊδίως Θεὸς 
ἐχ Θεοῦ τοῦ Πατρὸς ὁ Λόγο:, ὡς φῶς ἐκ φωτὸς καὶ 
ἀπαύγασμα, xal τῇ θεότητι ἀναλλοίωτος. « Ἐγὼ 
γάρ εἶμι, » φησὶ διὰ τοῦ προφήτου, « καὶ οὐχ t» 
λοίωμαι,,» Γέγονε δὲ ὕστεριν αὰρξ, χαὶ ἐν μορφῇ 


Verbum, Deus de Deo, lumen de lumine, et gpleu- C Θεοῦ ὧν, χαὶ ἴσα 8:0 e' va: οὗ x20' ἀρπαγὴν ἔχων 


üor Patris, πδοηοι divinitate ἰπνηλ 4 0}}}5.2 ait 


erim.« Ego sum δὲ non mutor j» postea vero caro- 


l'àctum est, et cum in forma Dei esset, non rapi- 
vam arbittatus est esse se qualem Deo, ut dixit 
Paulus ; et in similitudinem hominum factus for- 
tnam servi accepit et cum hominibus conversatus 
esL. ldem ergo verus est Deus, ut Filius Dei un- 
penltus et vivens sapientia, idemque vere homo, 
ex Matre semper virgine incarnatus ; idem est. si- 
n:til unus et duplex, idemque perfectus. secundi 
duss naturas, quoniam idem perfectum Dei vivi 
Verbum in semctipso naturam humanam e Virgine 
is.umpsit, a qua nequaquam separatum es!, sed 


ip:utn humang naturz factum est. principium et . 


persong, ideo hzc natura assumptum appellatur, 
qua ipsum eaa assu:npsit, et in seipso adunavit 
"το inenarrabili et supra sermonem posito, nibil 
jatieus in ea assumenda, sed magis eam faciens 
deitatis participem, cum humanitas ipsius nibil 
ve suo divinitati tribuit, sed ab ea aecepit, et cle- 
vata quidem fuit.a Verbo eam assumente, sed illud 
1iullo modo humiliavit, licet incarnari humiliatio« 
neut dicat ; quod etiam vocatur regnum et decor, 
Kriicet incarnatio. viventis Dei Filii ; ait. enim : 
c Dominus regnavit, decorem indutus est ». Qua- 
yp oiter unus quidem Christus, quoniam  secun- 
uum personam unus est; ideo unus Dominus Je- 
bus Christus, ait Paulus; duplex autem naturis, 
unoiiaar. Verbum caro factum est, el. vità maui- 


(ὡς φήσι Παῦλος) xai ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων 
ἐγένετο, χαὶ μορφὴν δούλου ἀνέλαδε. Καὶ Θεὸς ὧν 
ἀληθῶς ὡς; τοῦ Θεοῦ Λόγος, xaX ἄνθρωπος ἀληθῶς 
ἐπὶ τεῆς γῆς ὥφθη καὶ τὸῖς ἀνθρώποις συνανεστράφῃη: 
Ὃ αὐτὸς οὖν xai Θεὸ; ἀληθινὸς ὡς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς 
ὃ μονογενῇ-:, xal ζῶσὰ δοφίά, xa* ἄνθρωπος ὁ αὑτὸς 
ἀληθῶς, ix τῆ: 'AstrapÜévou σεσαρχιμένος. Καὶ 
€1; ὁ abs); χκαὶ διπλοῦς, καὶ τέλειος xat' ἄμφω ὁ 
αὐτός. Ὅτι ὁ αὐτὸς τέλειος χαὶ ζῶντος Θεοῦ Λόγος, 
ἐν ἑχυτῷ τὴν ἀυνθριυπείαν φύδιν ἐν τῆς llapü£voo 
ἀνείληφεν, οὐ χεχωρισμένος ὧν, ἀλλ' αὐτὸς τῇ 
ἀνπρωπίνῃ φύσει γεγονὼς ἀρχὴ χαὶ ὑπόστασις. Διὸ 
xai πρόσλημμα αὕτη καλεῖται, ἐπειδήπερ αὐτὸς 
αὐτὴν προσελάδετο, καὶ ἐν ἑαυτῷ ἤνωσεν ἀποῤῥήτως 


D καὶ ὑπὲρ λόγον, οὐδὲν πεπονθὼς τῷ προσλαδεῖν, | 


μᾶλλον δὲ μεταδοὺς αὐτῇ τῆς: θεώσεως, ἐπειδὴ καὶ 
τὸ ἀνθρώπινον αὑτοῦ οὐ μετεδίδου τῇ θεότητι αὑτοῦ 
τινος, ἀλλ᾽ ἐλάμδανεν ἐξ αὐτοῦ. Καὶ ἀννῴψοῦτο μὲν 
ὑπὸ τοῦ λαχόντος αὐτὸ, οὐχ ἑταπείνον ὃὲ τὸν λα- 
θόντα, εἰ xai τὸ σαρχωθῆναι ταπεινωθῆναι λέγεται. 
Ὃ καὶ δύξα πάλιν χαλεῖται xal βχσιλεία 8609 καὶ 
εὐπρέπεια, ἢ σάρχωσις δυλονότι τοῦ ζῶντος Υἱοῦ 
4«,ῦ Θεοῦ * « Ὃ Κύριος » γὰρ φησὶν, « ἐδασίλευ- 
σεν, εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο. » Διὰ τοῦτο εἷς μὲν ὁ 
Χριστὸς, ὅτι χατὰ τὴν ὑπόστασιν εἷς, δ'ὃ xaV εἷς 
Κύριος Ἰητοῦς Χριστὸς, ὁ Παῦλός φισι" δύο δὲ 
φύσεις, ὅτι ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο, xal fj ζωὴ Ega- 
νερώθη ἐν σαρχὶ, καὶ ἐκ τοῦ Θεοῦ πᾶς ὁ ὁμολογῶν 
Κύριον Ἰηδοῦν Χριστὸν ἐν σαρχλὶ ἐληλυθότα, ὦ, ὁ 


δ DIALOGUS CONTRA H/ERESES. 86 


ἢγαπημένος φη τ. Καὶ ἐπειδὴ τὰ παιδία xexowó- A festata est in carne, et ex Deo est omnis qui eonti-- 


vnxe Gapxh; xai αἵματος, γαὶ αὐτὸς παραπλησίως 
μετέσχε τῶν αὐτῶν, ἵνα διὰ τοῦ θανάτου, xal τὰ 
ἑξη:, Καὶ δρα τὰς ῥήσεις τοῦ θειοτάτου Παύλου, 
ἀυατρεπούσας ἅπασαν αἵρεσιν Κεχοινώνηχε, λέγει, 
σαρκὸς χαὶ αἵματος, διά τε τοὺ; φαντασιαστὰς, xal 
*'v ἄφρονα Νεστόριον, ἀθετοῦντας τοῦ Λόγου τὴ» 
cá^xt3tv, ἐχατέρου; καὶ τοὺς Μονοφυσίτας τε καὶ 
Μονοθελήτας. Πῶς γὰρ των αὐτῶν τοῖς παιδίοις 
μετέσχηχεν, εἰ μία φύσις ἐστὶ καὶ θέλημα Ev; Καὶ 
πῶς δὲ σπέρματος ᾿Αδραὰμ. ἐπιλαμδάνεται, εἰ ula 
φύσις ἐστίν . ᾿Απολλινάριον χαταισχύνει δὲ, slpn- 
χὼς. εἾνα διὰ τοῦ θανάτου καταργήσῃ τὸν τὸ χράτος 
ἔχοντα τοῦ θανάτου. » Εἰ γὰρ μὴ ἀνθρωπίνην εἶχε 
Ψυχὴν Xovtxhw, πῶς ἀπέθνησκε «fj capx*, καὶ διὰ 
τοῦ θανάτου ἀνίστα xai ἔσωζεν; Ὥστε 93 Λόγος 
τοῦ Θεοῦ xal σὰρξ ὁ αὐτὸς, εἷς ἐκ δύο φύσεων 
Κύριο; Ἰησοῦ; Χριστὸς, καὶ ἐν δύο τοῖς θελήμασιν 
οὖτος εἷς" οὐχ, ἐναντιούμενα γὰῤ ἀλλήλοις ἔχει 
θελήματα, καθὼς ἔφηυεν, ἀλλὰ τὸ φυσιχὸν ἑχάστης 
αὑτοῦ φύσεως, ὅτι τέλεια ἐν αὐτῷ καὶ οὐχ ἢλλοίωται 
ὅλως. Ὑγοτάσσεται δὲ τῷ θείῳ τὸ ἀνθρώπινον 
θένηα. Καὶ μαρτυρεῖ τοῦτο τοῦ. Σωτῆρος αὐτοῦ ἡ 
ph; τὸν Πατέρα φωνή’ « Πάτερ, εἰ δυνατόν ἐστι, 
πιρελθέτω ἀπ᾽ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο * » περὶ τοῦ 
θανάτου λέγων τῆς σαρχὸς διὰ τὸ ἀνθρώπινον. Ἐπεὶ 
καὶ ἡμᾶς εὔχεσθαι μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασιλὸν διὰ 
«᾿ ἀπθενὲς τῆς φύτεως ἐχδιδάσχει. « Πλὴν μὴ τὸ 
θέλημά μον, » τὸ ἀνθρώπινον δηλονότι, « ἀλλὰ τὸ 
σὸν γενέσθω, » τὸ θεῖον δηλαδὴ, ὅπερ ἕν ἐστι Πα- 
«ροὃς καὶ Υἱοῦ χαὶ ἁγίου Πνεύματος. Ὁρᾷς ὅπως 
οὐχ ἐναντίον τὸ ἀνθριύπινον, ἀλλ᾽ ὑπεῖχόν ἐστι τῷ 
θείῳ; ἐπεὶ xai ἕν μὲν τὸ θέλη:λα τοῦ Λόγον καὶ τοῦ 


Πιυτρὸς xai τοῦ Πνεύματος, ὡς εἰρήχαμεν ὅτι καὶ 


pía δύναμις, χαὶ θέλησις, καὶ βουλὴ, καὶ ἐνέργεια 
«τοῖς; τρισίν. “Αλλο δὲ τὸ θέλημα τὸ φυσικὸν τῆς 
σαρχὸς, δι᾽ οὗ καὶ τραφῆναι ἤθελε xal πιεῖν, καὶ 
τὸν θάνατον ἐδειλία * διὸ xal προσηύχετο, παρελθεῖν 
λέγῳν, εἰ δυνατὸν, τὸ ποτήριον τοῦ θανάτου. "U xal 
πάλιν ὑπέταστε τῷ Πατρὶ, « Πλὴν μὴ τὸ θέλημά 
μου, ἀλλὰ τὸ σὸν γενέσθω, » εὐχόμενος, τὴ θεϊχὸν 
δηλουότι καὶ μὴ τὸ τῆς σαρχός. AusssÓel; ἄρα xoi 
05:0: καὶ ἀνα:ρέται τῆς οἰχονομίας τοῦ Θεοῦ Λόγον 
εἰσὶν οἱ μέαν φύσιν xai ἐνέργειαν χαὶ dv. θέλημα 
διγκατίζοντες. 


D 
Κιηρικάς. Τίνες δὲ μετὰ τούτους δυσσεεῖς 


ἄλλοι, θειότατε δέσποτα ; 
ΚΕΦΑΛ. IG*. 


Κατὰ τοῦ δυσσεδοῦς ᾿Ωριγένονς, Διδύμου τε καὶ 
Εὐαγρίου, καὶ τῶν κατ᾽ αὑτοὺς alpstixoy * 
καὶ περὶ vexpor ἀναστάσδως. 


Ἀρχιερεύς. Καὶ μετὰ τούτους μὲν ἄλλοι " ἀλλὰ 
“τρὸ τούτων Ὠριγένης ἐστὶ xal οἱ σὺν αὐτῷ, οἵ τὴν 
ἀνάστασιν ἀπαρνούμενοι τῶν νεχρῶν, xal τέλος 
'χολάσεως ἐπεισάγουτι᾽" xal μετεμψυχώσεις δέ τινας 
xai μεταγγισμοὺς ψυχῶν φληναφοῦσι Πλατιυνιχῶς * 
x&* σχεδὸν πάντα ἄρδην τὰ θεῖα ἀνατρέπειν ἐπιχει- 
ροῦσιν. Εἰ γὰρ μὴ ἀνάστασις νεχρῶν, οὐδὲ τοῦ 
Χριττοῦ ἡ ἀνάστασις, καὶ τὰ τῆς οἰχονομίας xav 


tetur Dominum Jesum Christum in carne venisse, 
sicut dilectus ait discipulus, et quia « pueri com- 
municaverunt carni et sanguini, et ipse similiter 
participavit eisdem, ut per mortem destrueret 
eum », et cetera. . . Vide verba divinissiii Pauli, 
quibus omnis haeresis evertitur : « Communicavit, 
inquit, carni et sanguini », ita propter somniantes 
et insanum Nestorium incarnationem Verbi rcji- 
cientes, sive Monophysitas, sive Monotheletas. Nanr 
quomodo eisdem ac pueri participavit, si una na- 
tura voluntasque una esset? quomodo semen 
Abrahz apprehendit, si una est natura ? Apollina- 
rem confundit dicens : « Ut per mortem destrueret 
eun qui liabebat mortis imperium. » Etenim nisi 


B humanam haberet rationalem animam, quomodo 


carne interiit, et per mortem erexit atque salvavit? 
Igitur cum idem sit Dei Verbum et caro, unus. ex 
duobus naturis Dominus Jesus Christus, unus. it 
duplici voluntate, quippe voluntates habet non sibi 
invicem contrarias, ut diximus, sed quique natura 
suam habet naturalem voluntatem, quoniam in 
ipso perfecta est, nec prorsus immutatnr. Divina 
autem humana subditur voluntas, quod ipse Sal- 
vator testatur ad Patrem dicens : « Pater, si possi- 
bile est, transeat a me calix iste », de carnis mor- 
te loquitur secundum luzmausm  volun'atem ; ideo 
nos docet orare propter iu(lrmitateu naturz, ne 
intremus in tentationem. « Verumtamen non mea 
voluntas, id est humana, sed tua fiat. » Scilicet 
divina, que una est Patris et Filii et Spiritus àau- 
cti. Viden' quomodo humana. nou. adversatur, ced 
divine subjicitur voluntati? et quia una quidem 
est voluntas Verbi, Patris εἰ Spiritus, sicuti una 
potestas et volitio, el consilium unum, uraque 
tribus virtus, alia. autem naturalis voluutas carnis 
qua vesci et bibere volebat atque mortem timeliat, 
ideo orabat dicens : « Trauseat, si possibile, calix 
mortis » quam voluntatem rursum Patri subjicie- 
bat: « Verumiamen non mea voluntas sed tua 
fiat, » precans ui divina, non carnalis voluntas 
fieret. Igitur impii sunt isti et. destruunt. Gecono- 
miam Verbi Dei qui unam naturam et. virtutein 
uuamque voluntatem. pitedicant, 


Clericus. At quinam post illos alii impii, divinis- 
sime dumiue ? 


CAPUT XVI. 


Contra impium Origenem, Didymum εἰ Evagrium et 
hereticos qui cum ipsis faciunt ; etde resurrectio- 
ne mortuorum. i 


Pontifex. Alii quidem post illos veniunt, sed 
ante istos Origenes cum suis qui resurrectionem 


mortuorum negant, et (inem damuotionis indu- 


cunt, et quasdam  metempsychoses animarumque 
migrationes wore Platonis somniant, et fere omnia 
divina tentant penitus subvertere. Si enim non 
est mortuorum resurrectio, neque Chri-tus resur- 
rexit, in vanum omuia ejus dispensationis myster.à 


e ΞΥΜΡΟΚῚ THESSALOXICEXSS ABCHiFP. 89 
| 3:8. boe impios, Bi resuriedio. morieorum son À αὑτοὺς 20uz δνσαξξεϊ: εἰς χενόν. Καὶ εἰ ph ἀνά- 


eu, feustcn facio ea bonánis cresto. Guare enim 
*erpus pisemava Pes * Sem incasmmnm vistbibs 
* .egíus «0 snpáss * Bí nos 69 τευ, 18- 
δῶν ent Dons, um ouis 42$ μήραϑδα aun. cum 
torpes voleptatibus frwitem ed; να αἱ popnsvit 
tórpes , αὐμὲ! voloptatis Galuit. e£ pro:wdec Bous 
*rgs $905 iwjustes αἱ ; Teraus € noc e» eros 
fec enpplicium , une ]ulet ipia Épieorí optuis, 
tuus forune s»ocióunt ; e$. M ad bujus instar 
*ete Sunt atbei, fü cero, et sometant, &ais ds»evs- 
etie en , igirur ip νι Íleges, ia vanum inm.- 
Aitjener, lu vauSE Urlef3 , i0 Thou propbetarem 
94 apoduiorwe eermones e$ Lesngciia, ia. vanum 
jJterum corirg percskeres stefvem, Nersis con- 
4s / viuiuiswas , Fl coutra pvoude-pepbetas , 
)sytiste coutra flerediadem, Petri contra Anamism 
44 Sopyliram , et fSiaseneen magom, Paoli contra 
Uoruntiiiow fornicsterem, 3horemque sezcentorem 
hei ssdeorew contra irfécies , oed εἰ [5 vanem 
j«tt» o6 upios Curísti iacarmatio, o quamta Lla- 
&ultewia! Ὁ fuis est damuatiowic. quid ergo pro- 
fu. C'iristi iocaruatio? Quare erzo facia e-t, 
$i regne debeset δεείρετε εἰ qui in. impersi- 
tatis wuertui sunt, et qui iwpie visereat * Sed 
buefedsceio eum faciunt qui dísit :« Ego sum veri- 
bou $0 et « Codum et terratransibent, verba aotem 
fne8 Non (r»msibunt , » qui supplicium aeternum 
terat εἰ regnum terna, O qualis. irreligio ! 
Uware ergo data esi paevitestia , si finis est dam- 
tationis? 3d quid ea opus est? Quomodo ibi erit 
vit bnimutsbilie ct xterna? quomodo dies unus 
toe vespere? quanaw tunc eret tempora? quae- 
bam supererunt, postqiam. elapsum fuerit sappli- 
tjorga tempus? Éryo aterna. non. erunt. futura 
& veula ? Ergo vita quoque line:n habebit ? sed non 
M» «xne ; nam hi suut impiorum et amentíium de 
(alibus sermones, sermo 5016.» Del vitam zternam 
visit justis. lhareditatem, et erit, et. injustis. aeter- 
hun supplicium, et. erit, qua. eruamur per peui- 
Uotlan Épsiug Christi misericordia, 


Ulericte. Quis ext. i»te. Origenes, qui tam Impia 
i'Oon8ta in Kcclesiam Chrlsti indusit ? 

Ponilfez,. Mult quidem de eo scribunt , et ex 
Wis tibl est discendi copla ; paucis οἱ nos tibi de 
eo declarnblinus, Antiquus vir ille genere Alexan- 
ues fult, F5 Chrivianis parentil.us. natus, in 
μη {6}. presbyteri et doctoris veuit ; sed. post- 
quan arrogant causa primo casu cecidisset, 
propter. externam sapientiam. invaluit, et. casu 
priora parioulosiore cacidit ; Ieteque Ario hujusque 
wiscipulis factus est Impletatis radix. et pater] a 
vo recessit , οὐ deamonibus nequissimue sacrili- 
ΒΑ], vitio arrogantlo obowentus, quod. vitia 
inwitis eliie-qui hunilitati non stidont, boni autem 
videniur οὐ pieiatom simu! «39. [ult irtelie 

dde 


T7RT; παρκὰς, εἰ: μύτην xoi τὸῦ ἄνθρωτου f 
πιάκι- ἔσται fÁs—| vxp καὶ swuz Θεὸς πετλλ- 
PoLPTTIXEt, παὶ ᾧ ὑρώμενις πίπμος κενῶς ἐκτίτθη; 
Ex εἰ μὰ ἀνάστασ:- ἀδιχα περὰ Θεῶ, μόνης 
fp τπερευρουμέντς͵ -ὸῦ σώματος ἀπολαύσταντος 
φοναῖς. ES δὲ καὶ γωνισα:ιἕνον τὸν σώμστο;, οὐ- 
(bv αὐτἴὖρ ἐἀπιλαύσξιωωτ, ἀδικία piov» dii» περὰ 
4309 Θεοῦ. ΕἸ δέ vx —Rev» οὗτε ἀπίλχυσις οὗτε 
Timepiz ἐστ᾽, τὸ τὸν Ἐπικιῦρου ὄδυμα &^sov, χαὶ 
αὐτόμκιτε πάντα, τοὶ ἄθεοι οὔὗτο: χατ᾽ αὑτόν, El 
δὲ x ὥς φυηνσφοῦσ: τέο: ποι άπεως, εἰ: χενὸν 
É&pz νὖχοι, εἰς xtvbv νουϑεσίσι til χενὸν τὰ κα- 
λα ἃ, εἰς χενὺν πρυττεῶν λδτο: καὶ ἀποϊτόνεσν, xal 
Ἐλατγξλτα, εἷς xrvbv διχτίων ζτλοι κατὰ &papta- 


B νόντων- Ἰδινυπδιο: χε- ἃ ἀπεδταΐντιον͵ Ἠλιοὺ χατὰ 


twv ψευδιτρύφτητων͵ τοῦ Βαυπστιστοῦ χυτὰ τῆς 
Ῥρωξιάδη;, Πέτρου χυτὰ ᾿Ἀνκνίου καὶ Σαπφείρας, 
x3! τοῦ μάγου Zinasvo;. Παύλου κατὰ τοῦ ἐν Κο- 
ρίνϑῳ «τἸρνεύσαντο;. τα! μυρίων ἄλλεον θεοφι ὧν 
xzik ἀπειθῶν - ἀλλὰ χαὶ εἷς χενὸν Χριστοῦ ἕναν- 
Ópezz2:; κατὰ τοὺς δυπ:τιδεῖ: τούτους. "O0 τῆ: 
ἀθέου Bíia5gvuis;! E! τῆνος χολάπεως -ἴ ὠτέλτσεν 
Épi d$ τοῦ Χριστοῦ ἕνα θρώπισις; Ἢ διατί 94 
γέγονεν &pz; εἶνε μῶλσοξι τὴν βησιλεῖλν λαδεῖν 
οἱ ἀμειχνοΐτω: διιπρτηκῖτες καὶ οἱ ἀσεδῶς Cf3zv- 
«ες; Alài χαὶ ψεύξττν αὑτὸν ποιο)δ' τὸν εἰρτο 
χότα͵ « "Evo εἶμι f$ ἀλέθεια ^ » xai, « Ὃ εὑρανὸ; 
x3i ἡ γῆ παρελεύσονται. ob δὲ λόγοι uou ob μὴ 
«ἀρξθωτι" » χαὶ χόνασιν αἰώνιον χαλοῦντα, χαὶ 
βασιλείαν αἰώνιον, Ba621 trc δυστεῦε!α- ! Διατί δὲ 
ἄμα ἐδόθη μετάνοια, εἰ τέλος χολάδεω; ἕστα: Καὶ 
«ἰς λοιπὸν αὐτῆς yoríia; "H πῶς ἀναλλοίωτο; d 
ἔχεῖσε ἔσται ζωὴ xal αἰώνιος ; Καὶ πως ul» ἡμέρα 
ἀπέραντος ; καὶ οἱ ixsias ἔσονται xa:pol ; Καὶ μετὰ 
τὸ ἐπὶ χαιροὺ; χολασθῆντι, τινὲς ἀνεθήδοντα! ; 
Λοιπὸν οὐχ αἰώνια τὰ μέλλουτα * ληιπὸν πέρα; xal 
«ἧς ζωῆς ἔσται. ᾿Αλλ᾽ οὐχ οὕτω ταῦτα. Δυσσεξῶν 
γὰρ xal ἀσυνέτων οἱ περὶ τούτων λόγοι εἰσίν. Ὃ 
τοῦ Θεοῦ δὲ Λόγος ζωὴν αἰώνιόν rst τοῖς διχαίοις 
χληρονομίαν, χαὶ ἔσται, xal col; ἀδίχοις αἰώνιον 
κόλασιν, xai ἔσται. "Hz. καὶ ῥνυσθείημεν διὰ μετα- 
γοίας ἐλέει αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ. 

Κληρικός. Ka* τίς ουτο: ὁ Ὠριγένης, ὁ τοιαῦτα 


D εἰσάγων τῇ Ἐκχχλησίᾳ Χριστοῦ ἀδεώτατα δόγματα; 


᾿Αρχιερεύς. Πολλοὶ μὲν περὶ αὑτοῦ γράφουσι, 
καὶ ἐξ αὑτῶν μαθήσῃ * ἐν ὀλίγῳ δέ σοι περὶ αὐτοῦ 
xai ἡμεῖς δηλώσομεν. 'Apyalo; οὗτο, ἀνὴρ, ᾿Αλε- 
ξιυνδρεὺς τῷ γένει, Χριστιανὸς Ex προγόνων, χαὶ εἰς 
πρεσθυτέργυ xal διδχασχάλου ἐλθὼν ἀξίωμα. ᾿Αλλ᾽ 
ἐπειδὴ τῇ οἰήσει τῷ πρώτῳ πτώματι γέγονεν ἔχδο- 
10:9 καὶ τῇ ἔξω σοφίᾳ ἐν ὑπερηφανίᾳ τεθάῤῥηχε, 
πέπτωχε χατὰ τὸν πρώτως πεσόντα πτῶ μα δεινόν. Καὶ 
σχεδὸν οὗτης 'Λρείῳ xal τοῖς ἐχείνου τῆς ἀθεῖας ῥίζα 
γεγένηται χαὶ πατέρ. ᾿Απέστη δὲ Θεοῦ͵ χαὶ tol; δαι- 
μονίοις ὁ ἄθλιος τέθυχε, τῷ πάθει τῆς οἰήσεως σχοτι» 
σ! εἰς. Ὃ δὴ πάθος χαὶ πολλοῖς ἄλλοις τοῖς μὴ τῇ τἄϑπε! ὁ 
νυ σει προσέχονσι, 6oxouel τε καὶ εὐλάδειαν ὑποχρι .ο- 
μένοις, ἀσεθείας καὶ πτωμάτων χαθίσταται πρόξενον. 


89 


τὶς οἰήσεως ; . 
ΚΈΦΑΛ. IZ.- 

Ὅτι τὸ τῆς ὑπερηφανίας xal οἱήσεως πάθος 
αἴτιον πίπτειν τοὺς αἱρέσεσιν ὑκοκίπτον.- 
tac. Ξ 
Ἁρχιερεύς. El θέλεις μαθεῖν οἷον, ἄχουε τοῦ 

Σωτῆρος, « Ἐθεώρουν, ν λέγοντος, « τὸν Σατανᾶν 

€; ἀστραπὴν ἐχ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα * » οὐ διὰ 

πάθος σαρκιχὸν τοῦτο πεπονθότα, δι᾽ ἔπαρσιν δὲ 
μόνον xai Θεοῦ ἐναντίωσιν, δι᾿ ἣν καὶ ἐχθρὸς οὗτος 
λέγεται Θεοῦ. Καὶ καταργεῖται ὑπὸ Θεοῦ, καὶ τῇ 
οἰχονομίᾳ τοῦ Λόγου μάλιστα χαταδέδλτται, μέχρι 
σπρχὺς ταπεινωθέντος xal θανάτου, καὶ τούτου διὰ 
σταυροῦ. Διὸ xal τῷ σταυρῷ μᾶλλον ὡς τακεινώ- 
ctto; σημείῳ Θεοῦ xa ἄχρας ἀγάπης τῆς cl; ἡμᾶς 
χαταδάλλεται xal διώχεται. Καὶ οἱ τοῦτον δὲ τὸν 
ὑπερήφανον ἐχμιμούμενοι μισοῦνται παρὰ τοῦ 
ταπεινωθέντος Σωτῆρος, καὶ ἐχφαυλίζοντα:, ἔγχα- 
ταλιμπανόμενοι παρ᾽ αὐτοῦ. Ἐπεὶ xal iy9pol χα- 
λεῦνται Θεοῦ, xal ἀκάθαρτοι. ᾿Αχάθαρτος γὰρ παρὰ 

Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοχάρδιος * καὶ Κύριος ὑπερηφάνοις 

ἀντιξάσσεται, ὡς ἐναντιουμένοις οἷον αὐτῷ. Ad 

τούτου τοῦ πάθους xal ᾿Αδὰμ πέπτωχε, καὶ Κάϊν, 
ve! Χὰμ, xal Φαραὼ, xat Ναδουχοδονόσορ ἀπώλετο͵ 
χαὶ Σηλομὼν ἡπατήθη, καὶ ὁ υἱὸς αὐτοῦ τὴν βασι- 

)e'av ἢλάττωσε, καὶ ψευδοπροφῆτα: πλεῖστοι γε- 

γἦνοσι, χαὶ αἱρέσεων ἀρχηγοὶ, χαὶ μέχρι τοῦ νῦν 

τινες, οἱ τῆς Ἐχχλησίας 933 ἀποστατοῦντες, xal 


οαἱρετιχοῖ; συμπεριφερόμενοι, ὑπερηφάνῳ γνώμῃ, C 


x3 τῷ θαῤῥεῖν ἑαντοῖς, τῷ σοφοὶ δοχοῦντες εἶναι, 
νωρχινόμενοι μᾶλλον, à; ὁ θεῖος Παῦλός φησι, xat 
ἔρημοι τῆς θείας γινόμενοι γάριτο;, κατὰ τὸ λόγιον, 
« Ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶχος ὑμῶν ἔρημος, » ἀποστάται 
γίνονται θεόθεν ἐγχαταλιμπανόμενοι, Καὶ ὅπερ ἐπὶ 
τῶν αἰπαθητῶν Ἰουδαῖοι, τοῦτο ἐπὶ τῶν ψυχῶν οὗτοι 
πεπόνθασιν, ὡς xal ὁ πατὴο αὐτῶν, τῇ ὑπερηφανίᾳ 
σχοτεινὸν σχεῦος ἀντὶ φωτεινοῦ γεγονώς" οὐ γὰρ fj 
9:!a χάρις τῷ πολεμίῳ αὐτῆς χαὶ ἐχθρῷ ἐπιλάμπει, 
Διὰ χαὶ σχοξεινός ἐστι νοῦς, xai ἄφρωον, ὡς ἄθεος, 
x1. ἀθεῖα: τοῖς 4h προσέχουσι πρόήξενο;. 
KAnpixóc. Μεγάλων δεινῶν τὸ τῆς οἰήσεως, ὡς 
πανϑάνομεν, πρόξενον. Καὶ ῥύσαιτο ἡμᾶς τούτου 
Κύριςς σαῖς εὐχαῖς, ᾿Αλλὰ δίδεξον ἡμᾶς χαὶ περὶ 


DIALOGUS CONTRA II.ERESES. 


K.tnpixóc. αι τοσοῦτον, δέσποτα, τὸ νόσημα A 


οὐ 


Clericus. Tantusne est, domine, morbus arro- 
ginti? - 
CAPUT XVII. 


Quod affectus. superbie arrogansque existimatio 
sut, causa sit. in heresin. incidentibus. 


Pontifex. Si volueris discere quantus sit hic 
morbus, audi Salvatorem qui dicit : « Videbam 
Swanam βίου, fulgur de ccelo caden'em , » qui 
non propter carnale vititim *ioc perpessus est, scd 
lantum ob superbiam suamque iu Deum conlu- 
maciam, cujus causa dictus est. Dei. inimicus. 
Et eversus fuit a Deo et presertim. dispen: a- 
tione Verbi dejectus, quod semetipsum humiliavit 
wsque ad carnem οἱ mortem, mortem autem cru- 


B cis, ideo precipue crucis mysterio, utpote humi- 


liationis, Dei signo ejusque erga nos summ di- 
leciionis, prostratus illeexpellitur. Verum qui hune 
superbum imitantur odiosi sunt humiliato Salva- 
tori, et ab eo contemnuntur derelicti, quapropter 
inimici Dei et immundi , nam : « Immundus est 
Deo omnis elatus corle, » et : « Dominus supec- 
bis resistit, » ut sibi quantum possunt adversanti- 
bus. Propter vitium istud Adam ceci.lit, et Cain, et 
Cham, et Pharao, ct Nabuchodonosor in pernicies 
ruit, et Salomon deceptus est, ejusque filius re- 
gnum suum minuit ; multi pseudopropheta facti 
sunt et lirereseon principes ; etiam nunc nonnulli ab 
Ecclesia recedentes scse ligereticis commiscueru«it. 
mente superba, nimia sui confidentia, qui dum vi- 
dentur esse sapientes, stulti facti sunt, ut. divis ait 
Paulus, divina privati gratia seeundum hunc ser- 
monem : « Ecce relinquetur domus vestra deserta, » 
apostatze facti sunt. a Deo derelicti ; et quod cor- 
pore passi sunt Ju t:ei, hi mente subierunt, quen- 
admodam eorum pater, facti sunt. tenebrosum 
pro luminoso tabernaculum ; nam divina gratia 
nequaquam splendet super ejus iuimicuin et al- 
versariuin ; ideo mens est tenebrosa et insensit», 
quia impia est et non caventibus impietatis causa, 


Clericus. Malorum ingentium, αἱ didicimus ,. 
causa est superbia; a qua nos Dominus precibus 
tuis eruat. Sed nos doce etiam de lconoclasiis, 


τῶν εἰχονομαχούντων, τίνος τε τάξιως οὗτοι, xa D cujus sint ordinis, et quid dicamus adversus hos. 


*-va λέξομεν κρὸς τούτους φιλονειχοῦντας. 
ΚΕΦΑΛ. IH', 
Κατὰ τῶν εἰχογομαχούντων δυσσεξῶν  Doyo- 
μύ.Ἰων. 

᾿Αρχιερεύς. ΠΠεοὶ τούτου οὐ χρεία πλειόνων λό- 
vw». Καὶ τὰ παλαιὰ γὰρ xal νέα τὴν τῇ: Ἐχχλη- 
σίας παράδοσιν μαρτυροῦσιν, ὡς Ex Θεοῦ xol ἅγιλ 
ὄντως isti. Πλὴν καὶ ἡμεῖς ἐροῦμεν, ὅσον ἐχ τῶν 
Hatépe» ἐμάθομεν. Οὐ γὰρ τοῖς ipe:ico δεῖ 
θαῤῥεῖν ἡμᾶς " διὸ οὐδὲ ἡμέτερα λέγομεν. Σήμεριν 
οὖν ἐν Xprztuavol; λεγομένοις αἱρ:τιχοῖ; εἰχονομας 
χούντες οὐχ tio v, εἰ μὴ ἡ τῶν δυσσεδὼν Βογοιιύλων 
R::0X ονμμορία οὗ; οὐδόλως χαλεῖσθαι ὃ o» Χρι- 
ατιανοὺς, ὅτι καὶ τὰ τῆς Ἐγκλῃηνίας πάντχ ἀπαρ. 


novarum contentioutimn amicos, 


CAPUT XVIII, 


Contra impios | Bogomylos, imaginum cultui repu» 
guantes, 


Pontifex. De liac re non multis opus est verbis ; 
velera enim et. nova. Ecclesise traditionem tes!an- 
tur quoniam sancta. vere sunt et ἃ Dao. Ceteri 
nos quoque dicemus quod a Patribus didicimus ; 
nam oportet nos non in nostris confidere , idco 
non nostra dicimus, llodie inter eos qui ex Chri- 
stianis heretici dicuntur jaa non sunt L-onoclaste, 
nisi impura. impiorum Bogo.nvlorum secta, qui 
falso nomiue Christiani appellantur, quoniam 0 c- 
zia Ecclsia abnegont mysteria, sicut supra die 


wu 


c1 SYMEONIS THTSSS ALONICENSIS ARCTIEP. 92 


citat. est, et inter istas sacras rejiciunt imagines. A voovtat μυστήρια, ὦ; πορείρηται, xol τὰς ἱερὰς 


Veteres leonoclaste, fere eadem ac isti opinantes, 
dicebant quidem adorandum esse sanctum crucis 
signum, templa sacra, divinum baptisua, Patrum- 
que de (16 monumenta; sed divinas imagines 
Impie idola appellabant, Ex hoc. principio in ma- 
litiam ultra procedentes, sacras ipsas sanctorum 
reliquias abjicece conabantur, necuon ipsa mira- 
cula, imo. impii przedicabant nemiaem — sanctum 
esse vocandum., Verum hic penitus evertunt dona 
Dei v0' is data per vivens Verbum carnem factum, 
et manifeste repellunt. ea qux verbis operibusque 
suis Salvator noster confessus. est et. predicasit. 
Cum gentiles quoque et Judzi contra sacras ima- 
giues ferantur, quis ip i etian id.la appellant, 
p ucis onines istos refelleuis, et pauca satis erunt 
in'ellgen ibus. Deus est invisibilis, utpote sine 
€3 nr, sine corpore, sine figura, et propterea cir- 
cu'vscribi nequit; sed illum novimus, a prophetis 
censeri; tum. et figuratum, et sub imsgine corspe- 
cium, nam. Abraham Deum vidit, vidit ct Jacob in 
summa scala , Moyses in rubo et in monte , [8128 
in eveclso. solio sedentem, pariterque Ezechiel in 
medio animalium, Daniel in nubibus ut Antiquum 
dierum, plerique prophete alii. De his ergó interro- 
δα} est an vera sint aut falsa. Certo vera esse 
d cent, cum Scripturas. accipiant; sed si vera, 


sunt»e divina vel idolorum phantasmata? Cenfi- - 


tebuutur, ut puto, illa essc divina, cum visiones 


D.i sccundum videntium virtutem ἃ Deo [sets 0 


sint ; numen enim , cum figuram non habeat, nc- 
quaquam potest sicuti est conspici, Igitur cum 
ista siut a Deo, quoniam ipse dixit : « Ego visioncs 
mulitplicavi, et in wanibus proplictarum | assitni- 
]1tus sum, » et haec sint visa Dei; augustae igiiur et 
sancte. el adorandie sunt. istie visiones , et sicut 
jn divinis libris, ita et in imaginibus descriptze 
$un! sancte , et sicul mente. cogitate verbisque 
express;p, ita οἱ in tabulis et muris et vestimentis 
yie et bene et divini:us depictie pie et bene effin- 
guntur; ut. nos quoque videamus corporis oculis 
divinarum esse imag num quiz. depinguntur velut 
in libris et cogitatiouibus atque visionibus ea que 
conspexerunt. prophetze , qua sunt. Dei species et 


tixóva; σὺν αὐτοῖς. Ol δέ γε πρώην Elxovopáyot, 
σχεῦὺν τὰ ἴσα τούτοις φρονήσαντες, ὅμω; ἔλεγον 
μὲν δῆθεν τιμᾷν χαὶ σταυροῦ τύπον ἅγιον, χαὶ 
ναοὺς ἱεροὺς, καὶ θεῖον βάπτισμα, χαὶ τοὺς τῶν 
Πατέρων περὶ πίστεως ὄρους. Τὰς θείας δὲ eixóva; 
6u33£60; εἴδωλά χατωνόμαξον. "Ex τούτου τε εἷς 
τὸ πρόσιυ τῆς χαχίας χωδήταντες, xaX τὰ τῶ» ἀγίων 
ἱερὰ λείψανα ἀθετεῖν ἐπεχείρουν" ἔτι δὲ xai τὰ 
θυύματα. ᾿Αλλὰ μὴν οὐδὲ ἅγιόν τινα καλεῖσθαι οἱ 
65336651; ἐδογμάτιζον. Ταῦτα δὲ ἀνατρηπὴ τῶν εἰς 
ἡμᾶς Θεοῦ δωρεῶν ἔστι δεδωρημένων ἡμῖν δ'ὰ τῆς 
τοῦ ζῶντο; Λόγου ἐνανθρωπήσεως, χαὶ πρηδήλως 
ἀθέτητις τῆς διὰ λόγων καὶ ἔργων αὐτοὺ τοῦ Σω- 
τῖρος ἡμῶν ὁμολογία; τε καὶ ἀνχχηρύξεως. Ἐπεὶ 
ὃὲ xal ἐθνιχοὶ καὶ Ἰουδαῖοι χατὰ τῶν ἁγίων εἶχό- 
νῶν φέρονται, χαὶ εἴδωλα ταύτας χαλοῦσιν, ἐν ὀλίγῳ 
xai πρὺς οὐτοὺ: ἅπαντας ἀπολογησόμ:θλ. Καὶ 
ἔσται τὸ βραχὺ ixavby tol; συνιοῦσιν. 'O Θεὸς 
à^pa:ó; ἕπστιν, ὡς ἀσώματος χαὶ ἄσερχος, ἀπχη- 
μάτιστος" χαὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ περιγρηπτὸς dpa. 
᾿Αλλὰ τοῦτον οἴδαμεν περιγραφόμενον τοῖς προφή- 
ταῖς xai σχηματιζόμενον, χαὶ εἰχονιχῶ; θεωρού- 
μενον, Καὶ "A6paxXp γὰρ Θεὺν εἶδε, χαὶ Ἰαχὼθδ 
ἐπὶ τῆς χλίλακος, χαὶ Μωῦσῆς iv τῇ βάτῳ καὶ ἐν 
τῷ ὅοει, καὶ Ἡταῖας ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καθήμενον, 
xai Ἱεξεχιὴλ ὁμοίως ἐν μέσιμν ζώων, καὶ Δανιὴλ ἐπὶ 
τῶν νεφελῶν ὡς παλαιὸν ἡμερῶν, xal πλεῖστοι τῶν 
προφνυτῶν ἕτεροι. Ταῦτα οὖν ἀληθῆ ἐρωτητέον, fj 
dsobT ; Πάντως εἴποιεν ἀλτθῇ, εἴγε δέχονται τὰς 
Γραφάς. Καὶ εἰ ἀληθῆ. θεῖα ταῦτα, f| εἰδώλων 
φαντάσματτ; Ὁμολογήσουσιν, οἶμαι, ὡς θεῖς 
ὑπάρχουσιν, ἐπειδὴ Θεοῦ ὁπτασίαι χατὰ τὴν τῶν 
ὄρντων δύναμιν παρὰ Θεοῦ γινόμεναι. Οὐδὲ yàp 
ὡς ἔχει τὸ θεῖον ὅλω: ὀρᾶταί mots* ὅτι ἀσχημάτιστόν 
ἐστιν. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα παρὰ Θεοῦ, ὅτι xal φησὶν, 
« Ἐγὼ ὁράσεις ἐπλήθυνα 86} καὶ ἐν χερσὶ προφη- 
τῶν ὡμοιώθην, » χαὶ ὀπτασίαι ταῦτα Θεοῦ * σ:πταὶ 
ἄρα καὶ ἅγιαι αὗτιι xal προσχυνηταὶ al ὁράσεις, xal 
ὥτπερ iv βίδλοις θείαις, οὕτω καὶ ἐν εἰχόσιν ἅγιαι 
τελοῦσι γραφόμεναι, xal ὥσπερ γνώσει νοούμεναι, 
xal λόγῳ λεγόμεναι, οὕτω xal ἐν σανί:: χαὶ τοῖχο'ς 
καὶ ἱματίοις εὐσεθῶς xai καλῶς xal θείω; γραφό- 
μεναι, χαλῶς χαὶ εὐσεδῶς γράφονται" ὡς ἂν ἴδω- 


v:siones , et quemadmodum mente legendo san- D μὲν χαὶ ἡμεῖς ὁρατῶς ταῖς γραφομέναις θείαις 


ctificamur, ita carue constantes et. verb» [0- 
quentes oculisque videutes seusus nostros 8ancti- 
licemus. 


Sunt ctiam demonum imagines, sed hovrrend:e 
eunt, immundze οἱ turpes, et ab omni fileli ab- 
Jiciendz ; libri vero his referti essecrandi, neenon 
earum seutentbe ut impize οἱ immund:e, insu- 
μι simul eum illis rejiciend:e sunt earum simi- 
litudines, [dcirco ex dictis urus colligitur finis: 
quie flunt in uctuine Dei, divina sunt, οἱ quie fiunt 
ln nomino due" la &unt. el deterrima. 


εἰχόσιν ὥτπερ ἐν βίδλοις xaX ἐννοίαις xai τῇ ὁρά- 
eet τὰ παρὰ τῶν προφητῶν ὀὁραθέντα, δτινά εἰσιν 
ὀρά- εις καὶ ὁπτασίαι Θεοῦ, χαὶ τῷ μὲν vot διὰ τῶν 
ἀναγνωσμάτων ἀγιαζώμεθα, ὡς ix capxh; δὲ 
σνγχείμενοι xaX τῷ λόγῳ λαλοῦντες, χαὶ τῇ ἐράτει 
ὁρῶντες, tà; αἰσθήσεις ἀγιασθῶμεν. 

Εἰσὶ δὲ χαὶ φαντατίαι δαιμονιχαὶ, ἀλλ᾽ ἀπενχτέα' αὖ- 
ται, [iia pal τε xal μυσαραὶ, καὶ παντὶ πιστῷ ἀπ'δλη- 
τὴ." χαὶ αἱ Bi670t δὲ τούτων xal τὰ νοήματα βδελυχτὰ, 
01: ἀσεθῇ τε xal μιαρά * χαὶ τὰ ὁλοιώμλατα τούτων σὺν 
ἐκείνεις ἀπόδλητα. Τοίνυν ἐχ τούτων εἷς συνάγεται - 
ὁ σκοπός" ὡς ὅσα μὲν ἐπ᾽ ὀνόματι τοῦ Θεοῦ σεἴά 
εἰσιν, ὅτα δὲ ἐπ᾽ ὀνόλατι δαιμονίων μνολρά τε xal 
βδελυκιά, Διὸ καὶ Moz; κατὰ μὲν τῶν δαιμονι- 


91 

λῶν £6502)o» 
ὑμοίωμα, οὔτε ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ, οὔτε ὅσα ἐν τῇ 
Y " » ἐπεὶ ταῦτα ἐθεοποίουν οἱ Ἕλληνες. Τοὺς 
Ub tov θείων τύπους ὡς εἶδεν ἐν τῷ ὄρει, χατε- 
δχεύασε διὰ τῆς σχηνῆς. Καὶ πλάχας εἶχε χαὶ 
χιδωτὸν τὴν ἔχουσαν ταύτας, καὶ τὴν βλαστήσαδαν 
ῥάδδον * χαὶ ἔτι τὸ μάννα τὸ ὑτθέν. Καὶ ἐνώπιον 
αὐτῶν προϑεχύνει, ἀνάγων τὴν κροδχύνησιν εἰς 
O:óv. Καὶ εἰχόνας δὲ χωνευτὰ; ὁμοιωμάτων ἀγγέ- 
)ων εἶχιν, ἵνα ἐμφανίσῃ συφέστεοον τῆς ἁληθείας 
τῶν οὐρανίων τὴν sixóva. Ἐπεὶ γὰρ ὄνω ζῶντές 
εἰσιν ἄγγελοι περὶ τὴν θείαν φύσιν ἐχ:ίνην, xai o5- 
τος v£p: τὴν oxnvhv γλυπτοὺ; ἀγγέλους Éstnot* 
δειχνὺς διὰ πάντων xal μαρτυρῶν, ὅτιπερ ὅσα ἐπ᾽ 
ὀνόματι Θεοῦ ἅγιχ πάντα, καὶ ὅσα ἐπ᾽ ὀνέματι 


ξαιμονίων ἄϑεα χαὶ ἀπόδλητα. Καὶ ἐπὶ τῶν θυ- Β 


δ:ὧν ὁμοίως, ἔταξε μὴν θύειν ὁ Μωῦτῆς ἄλογα ζῶα, 
εἶχον δὲ τοῦτο χαὶ "EJAnvec, ἀλλὰ θεῖα θύματα μὲν 
τὰ Μωσέως Θεῷ προταγόμενα, xa^ ἅγια κρέα, καὶ 
4X λοιπὰ προσαγόμενα εἰς θυτίαν ἅγια, καὶ Θεοῦ 
ἐχαλεῖτο θύματα ταῦτα, καὶ πρὸ; ἰλασμὴν xoi xá- 
ϑαρσιν ἐτελεῖτο, xal ὅσα πρησεφέρετο, Θεῷ mpose- 
φίρετο" τὰ δὲ τῶν Ἑλλήνων xal ἀθέων μιαρά τε 
χαὶ ἐναγῆ, ὡς δαίμοσ! "προσφερόμενα, xat. μεταδο- 
τιχὰ βζελυρίας" δι) χαὶ ἡμῖν ἀπόδλητα. Καὶ ὁ 


1Ππῦλος τοῦτό φητιν. « Ἐλν δέ τι; ὑυῖν εἴποι, Τοῦτο ᾿ 


εἰδωλύθυτόν ἐστι, μὴ ἐσθίετε. » Καὶ ὁ Θεάδελφος 
δὲ τὸν τοῖς λοιποῖς ἀποστόλοις τοῖς ἀπὴ τῶν ἐθνῶν 
πιστεύουσι πιρχαγγέλλει φυλάσσ:θαι ἀπό τε εἰδιυλ᾽» 
φΦύτων xal πορνείας χαὶ πνιχτοῦ. Καὶ πάλιν ὁ 
"Παῦλος, « Ὅτι τὰ ἔθνη ξαιμονίοις θύει χαὶ o0. Θεῷ, » 
φησί». Ὥσπεο οὖν τὰ θυόμευα tol; δαίμοσι πονηρὰ, 
xai τὰ εἰχονίζοντα τοὺ: δαίμονας πουηρὰ xax 
αλήρη χαχίας αὐτῶν, οὐχ δτι τὰ τοῦ Θ:οῦ χτίσμχτα 
«073, ὅτι καὶ οἱ δαίμονες χτίσιλατα, xal οὐ παρὰ 
touto xaxol, ἐπεὶ τὰ παοχ τοῦ Θεοῦ πάντα χαλὰ, 
ἀλλ᾽ ὅτι xovnpol γεγένηνται τῇ προαιρέσει, xai 
ἀποστάται Θεοῦ αὐτοθελῶς τῷ αὐτεξουσίῳ, xol τὰ 
«τούτοις παρ᾽ ἀσεδῶν προσαγόμενα βδελυχτὰ, ὡς 
καὶ τῶν δια’ μονίων ἐν αὐτοῖς ἐνοιχούντων, χαὶ δι' 
αὐ τῶν ἐνεργούντων * οὕτω χαὶ λόγοι χαὶ δόγματα 
καὶ 8:ὅλοι δυσσεδῶν ἐναγῆ, ὡς; κατὰ Θεοῦ λεγόμενά 
t2 χαὶ Ὑρχφόμενα. Λόγοι δὲ xal χηρύγματα xai 
οίδλοι θείων ἀνδρῶν προτχυνητὰ χαὶ σεδάσμια, εἰς 
δόξαν ὄντα Θεοῦ χαὶ θείας μετέχοντα χάριτο:. Τοῦτο 
xxi ἐπὶ τῶν θείων εἰχονισμάτων νόει, Kal προσχυ - 
vitx μὲν ἐγοῦ, 532 εἴτε ὁράσεις προφητιχὰς περιέ- 
χτι, εἶτε τὸν ἐνανθρωπήσαντα τοῦ Θεοῦ Λόγον δι' 
ἡμᾶς ἄνδρα γενόμενον εἰχονίζε!, xai τὴν αὐτὸν 
t:xo20av δαρχὶ ix τοῦ ᾿Αὔραλμ xol Δαδὶδ κατὰ 
Ὑΐνος χατἀγοιένην, xat τοὺς αὐτὸν τεθεραπευχότας 
τοῦ Κύριον ἢ ἀποστολιχῶς ἢ ἱεραρχιχῶς 3 97 
μαρτυριχῶς ἣ ἀπχητιχῶς χαὶ πιρθενιχῶς ζήσαντας, 
xal σχεύη δεδειγμένους ἔτι περ ὄντας Θεοῦ, xol 
πχιοφητιχὰς χάριτα, xai ἰαμάτων xal σημείων 
χεχτημένους δυνάμεις xal μετὰ θάνατον δὲ διὰ 
κῶν λειψάνων xxl ἐπιχλήσ:ων ἐνεργοῦντας Otia χαὶ 
ἐνεργίσαντα:, χαὶ διὰ τῶν μορφωμάτων δὲ xai 
εἰκόνων τὰ ὅλοι ποιοῦντα; * CÜw3t γὰρ τὰ τοιαῦτα 


DIALOGUS CONTRA H/ERESES. οί. 


οὕτω φησίν: « Οὐ ποιήσεις πᾶν A [60 Moyses adversus idola demoniaca hzc dixit 1 


« Non [acies omnem similitudinem 40:8 est in culo 
desuper et 418 in terra deorsum, » quoniam hac 
ut deos Graeci colebant ; divinorum autem figuras ut 
vidit in monte, in tabernaculo constituit, et talulas 
habebat et arcam in qua continebantur, et virgam 
quae floruerat, οἱ inauna quz de ccelo pluerat, et 
coram illis adorabat, adorationem ad Deum refe- 
rendo, et imagines fusasque angelorum imagi- 
nes habwit, ut clarius imaginem veritatis cale- 
stium manilestaret. Nam perinde ac sursum viven- 
tes angeli cirea. divinam illam naturam versantur, 
jta circa tabernaculum sculptos angelos compo- 
suit, per omnia ostendens el testans quoniam 
omnia qua flunt in uomine Dei sancta sunt ; quae 
autem flunt in nomine di:monum, impia sunt et 
abjicienda, Siwiliter in sacrificiis jussit quidem 
Moyses viva immolari animalia; gentes autem ipse 
quoque hunc morem habebant; sed divina quideni 
erant sacrificia que Moyses Deo obtulit, et sauctze 
carnes, sanctaque omnia quse in sacrificium offere- 
bantur, et hzc vocabantur sacrificia Dei, ad pro- 
pitiationem elt expiationem perficiebantur, el quid- 
quid offerebatur, Üeo offerehatur; gentilium vero 
et impiorum .sacrificia feda eraut et exsecramnla, 
utpote demoniis oblata, et nequitiam communis 
cabant, ideo nobis sunt; abjicienda. Quod dixit 
Paulus : « Si quis vobis dixerit : lloc immolatum 
est idolis, nolite manducare.» Et frater Domini cum 


C celeris apostolis eis qui ex gentibus credunt 


mandat ut abstineant ab immolatis siiulacroruin 
et foruicatione et suffocato. Rursumque Paulus : 
« Gentes, ait, dzimonibus sacrificant, et non Deo. » 
lgitur. queiadinodum prava sunt. qus dazmoniis 
offeruntur, ita et d:emouiorum simulacra prava 
sunt et. plena nequitie, non.quia prava sunt. Dei 
creature; quoniam enim dieniones sunt creatura, 
non propier hoc sunt mali, sed propria electione 
pravi facti sunt, et sponte liberaque voluntate a 
Deo defecerunt, et ea qua ab impiis daemonibus 
offeruntur nefaria sunt, cum damonia iu eis habi- 
tent οἱ per eos operentur ; ita exsecranda suut 
veiba et dogmata et libri impiorum, utpote a iver- 
sus Deum dicla et scripta ; verha autein. przedica- 


D tionesque et libri divinorum virorum  venerauda 


$unL el augusta, cum sint in. gloriam Dei, divi- 
namque gratiam largiantur. ldem de divinis ivagi- 
uibus cogita, quas in honore habere debes, sive 
propheticas visiones exprimant, sive incarnatum 
Dei Verbum propter nos liominem factum effingaut, 
vel eam qu: carne illu1 genuit ex Abraham et 
David sanguine productam, vel Domini ininistros, 
sive apostolos, sive martyres, sive ascelas, sive vire 
gines, qui, dum viverent se vasa Dei esse ostende- 
runt, et proplieticas grat.as virtutemque sanationim 
et signorum conseculi. Sunt, necnon post inorteim 
per reliquias et intercessiones divina operantes et 
operati, similia per figuras et formas patraverunti 
dut eniu eis talia facere il'ud quod in cia habitans 


(δ 


SYXEON!S THESSALONICENSIS ARCI(TEP. 


98 


& mper vivit, οἱ per omnes operatur Bei. Verbum A ποιεῖν αὐτοὺς ὁ ἐν αὐτοῖς ἐνοιχῆσχς xaX ἀεὶ ζῶν, 


Y vens. et omnipotens, sine quo nihil factum est; 
idem aquas divino Spiritu sanctiflcat, et incorrup. 
biles conservat, ut cineres mortnaque servorum 
corpora. Ipsum inanimata suiipsius templa saucti- 
ficat, et in sacris lacis ubi Christus, vel ejus Ma- 
ter aut ejus sancti invocantur, mul!a patrantur mi- 
racuia. Non ligna quidem, aut laypid»s aut fofites 
lane virtutem possident, cum sint cceaturze Dei, 
$:d divina invocatio et gratia Spiritus 4:0 ipsis in- 
habitat. Unle omnia que sunt Christi ex omni 
materia, sive crux, sve templum, sive aqua sanctx 
virtute. Christi mirabilia operantur. Panis in no- 
nine Trinitatis beuelictus, solum crucis. signum 
in aera exal.atum palam ἀκ monas repellit, omnem 
f:;scinatiouem 21} inagiam cvcrlit, quoniam Clri- 
guis adversus diabolum incarnatus est, ut hujus po- 
ἢ destrueret,. Quid. destruxerit liquet, nam 
quis. dàrmonas. red.tid:t. imbecilles ? quis gentilita- 
tem prostravit? quis idola evertit? quis oracula 
evideuter dejecit ? Cliristus omuia. diaboli mysteria 
per discipulos suos destruxit, Nuuquid lex. istud 
potuit ? numquid prophete ? numquid ilcicida et in- 
filelis. Judasorum natio? numquid admodum impii 
€t turpissimi gentiles ? Quis ex ipsis coutra tyran- 
nos restitit? quis gentes docuit? quis. mundum 
ΒΙΆΒΙ ut nosceret unuin solum in Trini ate Deum? 
et suasit. sine armis, sine divitiis, sine principum 
imperio, siue mundaua sapientia, sed cum pauperi- 
bus, cum inopibits, cum viris humilibus nulla elo- 
quentia. prestantibus ; noune hxc Christus? Mun- 
dum correxit per piscatores serves suos in tempore 
humiles, mortales; oppressos  c:ucia'os, quod 
usque ad hanc. horam. manifeste constat. H:ec est 
magna Patris potentia, viva Dei sapientia, Verbum 
eoensabstant:ale, incorporeum. Sigillum. et. flyura, 
eplen/or cocelernus; sicut sensibilis rad'us solis qui 
couspicitur, lumen est ex Iuinine, ita lux illa spiri- 
talis ex incorporea et ingenita lace omnis sua illus 
εἶπ δὲ et omnia sanctifieat. Quemad:iiiodnm omnia 
que videntur wodo sensibili illustrat sol et cale- 
facit, ita per omnia illabitur solis justiti:. po- 
tentia. ldeirco. omnia qu: ejus sunt. sancta cjus- 
que imagines et vestimenta quibus ἤρθη niira- 
cula, et. pariter res univers ad eum spectantes ; 
ille enim his virtutem largiebatur dicens : « Qui 
credit in. me, opera qux ego facio et ipse faciet, 
et majera his faciet ; » quz per ipsum facient ; 
riírsus enim eís dixit: « Sine nie nihil potestis fa- 
cere, » Patet eos. tmajora. fecisse, cum per cum 
mundum omnem ab idolorum errore ad fidem di- 
vina converterint, divino operante Spiritu. [deo 
omuia qux» ad eum pertinent sancla eunt, deterri- 
ma autem οἱ feda et infamia que ad d:emones 
sp ciant, necnon maxime immunda qui impiorum 
sunt, templa, synagogsw et libri. Quare ἃ Jude's 
geutilibusque simul quamobrem libros suos. vene 
rabiles habeant ct. velut ainuleta custo liant ? quau- 
υ} 4 lionorent et colorc in cis picto , ui 


C 


D 


xal διὰ πάντων ἐνεργῶν, ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, 6 ζῶν 
τε χαὶ ἐνεργὴς, χαὶ οὐδὲν τῶν ὄντων χωρὶς αὑτοῦ. 
"O; καὶ ὕδατα ἁγιάζει τῷ θείῳ Πνεύματι, xai 
&2020:a συντηοεῖ, ὡς γαὶ τῇ» χόνιν xa τὰ νεχβρω- 
θέντα σώμχτα τῶν δούλων αὐτοῦ. Καὶ τοὺς ἀψύχου: 
ὃΣ ναοὺς αὑτοῦ ἁγιάζει. Καὶ ἐν τόποις ἱεροῖς, ἔνθα 
Χριστοῦ ἣ τῆς; αὐτοῦ μητρὸ;, f) τῶν ἁγίων αὑτοῦ 


ἐπίχλτησις, πλεῖστα σημεῖα τελεῖτχ'. Καὶ 05 τὰ 


ξύλα xa* οἱ λίθοι ἣ al. πηγαὶ τὴν δύναμιν xéxtrv- 
ται, χαὶ ταῦτα γὰρ χτίτματα Θεοῦ, ἀλλ᾽ ἡ θεία ἐπί- 
χλησις χαὶ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις αὑτοῖς ἐνοική- 
caga. Ὅθεν πάντα μὲν τὸ τοῦ Χριστοῦ ix πάστΕ 
ὕλης, εἴτε σταυοὺς, εἴτε ναὺς. εἴτε ἅνιον ὕδωρ, τῇ 
τοῦ Χριστοῦ δυνάμει θαυματουργεῖ " xal ἀνυψοῦ» 
μενος ἄοτος ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς Totáóo;, xai τύπος 
μόνος σταυροῦ cl; ἀέρα γινόμλενο:. Διώχει γὰρ τοὺς 
ξαΐμονα: φανερῶς, καὶ γοητείαν πᾶσαν xal ἐπῳδὴν 
xa2120Y:l, ἐπειδὴ Χριστὶς χατὰ τοῦ διαδόλου σετόρ- 
χωται, ἵνα χαταρυήσῃ τούτου τὴν δύναμιν. Καὶ 
6250) ὅτι χατήργησε. Τίς γὰρ τοὺς δαίμονα; πε- 
ποίηχεν ἀσθενεῖς ; Τίς τὴν πολυθεῖαν χατέπαυσε ; 
Τί; τὰ εἰξωλεῖα διέφθειρε; Τίς τὰ pavt:ta χατέ- 
τκαυσπε προδήλως; ὡς ὁ Χριστὸς πάντα τὰ τοῦ διχ- 
ἔόλου χυτέργησε διὰ τῶν αὐτοῦ μαθητῶν. Μὴ νόμος 
ἴσχυσε τοῦτο; μὴ προφῆται; μὴ τὸ γένο; τῶν 
Ἰουδαίων τὸ θεοχτόνον χαὶ ἀπειθές ; μὴ οἱ ἀθεώ- 
ταῦνλι καὶ ἀσελγέστατοι &Ovixol ; Τίς ἐξ αὐτῶν πρὸς 
τυράννους ἀγτέπττη ; τίς ἐδίδχξεν ἔθνη ; τίς τὸν 
χότμον γνῶναι τὸν ἐν Τριάδι Θεὸν ἀληθῆ μόνον 
ἔπεισε ; καὶ δίχα ὅπλων, χαὶ δίχα πλούτου, xai δίχα 
τυοαυνίδης ἀρχιχῆς, καὶ δίχα σοφίας χοσμιχῆς, καὶ 
μετὰ πτωχῶν xal πενήτων xal ταπε: ῶὥν, χαὶ τῷ 
λόγω ἰδιωτῶν. Οὐχὶ Χριστὸς ταῦτα δι᾽ ἁλιέων xal 
τῶν χατὰ xatpoug ταπεινῶν αὐτοῦ δούλων χατὠ»- 
θωσεν, ἀποθνησχόντων, διωχομένων, τυραννουμέ- 
νων; ὃ xal μέχρι του παρόντος προδήλως δεέχνυ- 
ται. Οὗτος οὖν ἡ μεγάλη δύναμις τοῦ Πατρὸ;, f 
ζῶσα σοφία τοῦ Θεοῦ, ὁ ἐνυπόστατος Λόγος, ἡ 
ἀσώματός τε σφραγὶ; χαὶ exis, τὸ συναΐδιον ἀτιχύ- 
γάσμα, ὥσπερ ἡ αἰσθητὴ αὕτη ἀχτὶ; τοῦ ὁρωμένου 
ἡλίου, φῶς ἐστιν bx τοῦ φωτὸς, χαὶ αὐτὸς τὸ ἄδιλον 
φῶς ix τοῦ ἀσωμάτου καὶ ἀγεννήτου φωτὸ:, φωτ'- 
ζει τὰ αὐτηῦ πάντα, xal ἁγιάζει πάντα. Καὶ ὥσπερ 
πάντα τὰ ὁρώμενα α:σθητῶς φαίνει τε xol θάλπει ὅ 
ἥλιος, οὕτω xaX διὰ πάντων διήχει ἡ δύναμι; τοῦ 
τῇς διχαιοσύνης ἡλίου. Διὸ καὶ πάντα εἰσὶν ἅγια τὰ 
αὑτοῦ, xal αἱ εἰχόνες αὐτοῦ, xal τὰ ἱμάτια αὑτοῦ. 
ἃ δὴ xal σημεῖα ἐποίουν " xal τῶν αὐτοῦ δὲ πάντων 
διοίω:. Ἐχεῖνος γὰρ αὐτοῖς τὴν ἰσχὺν ἐδωρήσατο, 
εἰρηχὼς, « Ὃ πιστεύων εἰς ἐμὲ, τὰ ἔργὰ ἃ :γὼ 
ποιῶ, χἀχεῖνο; ποιήσει, xal μείζονα τούτων ποιή- 
es.» Καὶ τοῦτο δὲ δι᾽ αὐτοῦ. Ἔφη γὰρ πάλιν 
αὐτό; " « Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδὲν.» 
Καὶ δίλον ὡς μείζονα πεπηοιήχασι, τὸν χόσιον 
ἅπαντα δι᾽ αὐτοῦ ἐχ τῆς τῶν εἰδώλων ἀπάτης εἰς 
τὴν αὐτοῦ θείαν ἐπιστρέψαντες πίστιν τῇ ἐνεργείᾳ 
- θείου Πυεύμανος:. Διὸ πλυτα μὲν ἅγια τὰ αὐ- 
τοῦ, ἐναγῖ͵ 0b τὰ τῶν δχιμόνων χαὶ μιαρὰ χχὶ 


. 


97 


DIALOGUS ΓΟΝΤ Δ IL.ERESES. 


93 


xatáTttusta, xal τὰ τῶν ἀσεδῶν πάντα, vaoí τε A grum scilicet, cieruleum. et agre quibus. eoru n 


«οὐτῶν xai συναγωγαὶ xay βίδλοι mxupíapot. Ὅμω; 
ἐρωτητέον Ἰουδαίους τε χαὶ ἐθνιχοὺς διατί τὰ παρ᾽ 
αὐτοῖς βιζλία αἰδέσιμα τούτοις xal ὡς; guiaxtip:a 
κατεχόμενα ; Δ'ὰ τὰ δέρματα ἄρα ; χαὶ τὰ ἐν αὐτοῖς 
χρώματα; τὸ Q8 μέλαν, ?) χνανοῦν, f) χρυσοῦν ἐν 
τοῖ; γράμισσι; Ἢ διατί συναγιυγγὰς οἰκοδομοῦντες, 
συνάγουται ἐν αὐταῖς, οὐχ ἁπλῶς οἰκίας αὐτὰς 
λογιζόμενοι; ἙἭ.ροῦσιν, οἶμαι, ὡς ἐπ᾽ ὀνόματι τῇς 
ἑαυτῶν 80n3xcla; γεγραμμένας τὰ; αὐτῶν βίόδλους, 
xai τὰ; συναγωγὰς οἰχοδομηθείσας ἔχουτες, τιμῶσι 
ταύτας, ὡς τῆ; θρησχείας αὐτῶ", Λοιπὸν ἐντεῦθεν 
λελυμένον αὐτοῖς τὸ ἀπόρημα. Ε γὰρ οὐ διὰ τὴν 
ὕγτν, ἀλλ᾽ ὅτι Θεοῦ χάριν, ὡς λέγουσι, μὴ Θεὸν 
εἰδότες, τιμῶσι ταῦτα, πῶς ἡμῖν iyxalooate εἰς 
QG:.v τὸν ἀλτθῇ xal μόνον ἐν Τριάδι πιστεύουσι; 
καὶ τὰ ἐπ᾽ ὀνήματι τούτου πάντα τιμῶσι, xal ἔτι τὰ 
«nc οἰχονομίας τοῦ Λόγου ἀληθῶς σαρκχωθέντος xal 
τοῖς; ἀνθρώποις ὀφθέντος ἐξειχονίζουσι xal τιμῦσι ; 
xil τὰ τῶν ἁγίων αὐτοῦ, χαὶ ὡς διὰ γραμμάτων 
τῶν ἁγίων εἰχόνων ; τούς τὸ μὴ εἰδότας Γραφὰς 
ἐχδιδά:χουσιν ἡμῖν, xal. τὸν νοῦν xai τὴν ὄψιν 
καὶ πᾶσαν αἴσΊησιν δι᾽ αὑτῖν ἁγιαξομένοι;, ὅπου 
καὶ Μωῦτης αὐτὺς σχηνὴν ἐπήξζχτο χατὰ μίμησιν 
xal εἰχόνα τῶν οὐρανίων, ὡς ἔφημεν, χα' στ᾿ λᾶς 
τῶν Χερουῦιμ τορευτάς τε χαὶ γλυπτιὰς ἔστησεν ἐν 


linguntur litter.e ? Quawo! rem. synagocas 85.}}Πὲ πᾷ 
in quas. conveniant, quas nequaquam. vulgares do-- 
mos censent? Dicent, ut puto, libros suos in no- 
mine relizionis sue «ouscriptos esse, aedificatasue 
$yragogas, et proinde ista in honore haberi, quo 
niam ad religionem pertinent. Hinc solvitur eorum 
insimulatio. Si enim minime propter materiam acd 
D.i grat'a, ut aiunt, licet Denm ne-ciant, illa in tio- 
nore habeant, quid nos insimalant qui in solum ve- 
rum in Trinitate Deum credimus, et omnia. In no- 
wine cjus facta veneratione prosequiinur ; qui ins«- 
per Verbi vere ircarnati. lEominibusque con:pecii 
dispensationis mysteria colimus pictura expres-a? 
qui imaginibus sanctis quasi litteris sanctos cjus 
celebramus Ὁ. Se Scripiuras nescire nos doceut «ui 
el mente. et oculis et singulis sensibus per eas san- 
ctificamur ; in his enim videmus Moysen ipsum ta- 
bernaculum composuisse seeundum exemplar «t 
imaginem ceclestium, ut. diximus, columnas Che- 
rubini circinatas et sculptas. in altari eiexisse, ar- 
cam ligneam adorasse, necnon tabulas. lapid "18 
resque cz:e as. que erant in. tabernaculo. lgiur 
rejiciend.e nou sunt divinorum imaziues. Qua: su'- 
liciunt ad confutandum atleos qui insane verbis 
contendere malunt. 


τῷ 8υσιχστηοίῳ, καὶ ξυλίνῃ χιδωτῷ προσεχύνε:, xal πλαξὶ λιθίναις xat τοῖς λοιποῖς τῆς oxnvij;. Οὐχ ἀπ΄- 
ὄλητο: τοίνυν τῶν θείων οἱ τύποι. Καὶ ἔχχνὰ ταῦτα mp; τοὺς ἀθέους xal ἀνοήτω; φιλονεικεῖν αἱρουμένους" 


Κιληρικός. "1xavio; καὶ τὸν περὶ τούτον ἐδιδάχθῃ- 
μεν λόγον, ἅγιε δέσποτα. Ἑναπολέλειπται μαθεῖν, 
xil τίς ἄρα τῶν αἱρέσεων μετὰ τὴν οἰχουμενιχὴν 
e3v.lov τὴν ἐδδίμην παρεισεφθάρη τὴ Ἐκχαληστίᾳ" 
xai τίνα τὴν» λύμην εἰργάσατο" xal πῶς ἀπολογὴη- 
tío» πρὸ; τοὺ; ταύτης ἐξεχομένους. | 

Ἁρχιερεύς. Οὐχ ἀφ᾽ ἡμῶν, ἀδελφὲ, χαὶ τοὺς 
£p tipou; λόγους εἰρήχαμεν, ἀλλ᾽ ὅσους ἔχομεν ix 
1 τέρων, χαὶ τούτων δὲ μεριχούς τινας, οὔὗ:ε vào 
πρόλετι; ἡμῖν περὶ πάντων λέγειν, οὔτ᾽ αὖ πρὸς 
τοῦτο lxavh δύναμις, τῷ πρὸς Θεὸν δὲ θάῤῥει διὰ 


τὴν ὑμῖν αἴτησιν xal πρὸς τοῦτο ἴχομεν τὸ ὑτὲρ᾽ 


ἃ «ἅ-. 
ΚΕΦΛΛ. I8. 
Κατὰ Λατίνων. 


D 
Ἕ τέρα μὲν οὖν μετὰ τὴν ἑδδόμην υἰχουμενιχὴ 


οὗ γέγον: σύνοδος, εἰ μὴ ἡ ὀγδόη λεγομένη, ἧς χαὶ 
Aa:l.ot μέμνηνται. Καὶ τὰ Πραχειχὰ ταύτη; ἀπὸ 
μέρους τυγχάνουσιν ἐμφανῆ, ἐν οἷς xal περὶ τῆς 
χκαινοτομία: τῶν Λατίνων ἔστι μαθεῖν ἀκριθέστερον᾽ 
xat ὅπως ἡ σύνοδο; αὕτη τοὺς xal ἐχ τοῦ Ylou τὸ 
θεῖον Πνεῦμα ἐχπορεύετθαι τολμῶντας λέγειν ἀνα- 
θέματι χαθυπέδαλε. Τηρεῖν τε τὰ 100 ἱεροῦ συμθό- 
169 ἀμείωτα παντὶ τρόπῳ παρέδονχεν. ᾿Αλλ᾽ οὐκ οἶδ᾽ 
(Xu; Λατῖνοι ταῦτα παρεῖδον. Οἷμαι δὲ ἐξ Ozepr- 
φανία; τοῦτο πεπόνθασι xa οἰήσεως, ἃ xal τοὺς πρὶν 
ἀγγέλους χατέραξε, καὶ πτώματος δὲ τοῖς τοῦ γέ- 
νυ; ἡμῖν ἀρχηγοῖς χαὶ θχνάτου πρόξενα γέγονε. 
Ταῦτα οὖν xal τῇ τῶν Λατίνων Ἐχχλησία μεγίστου 
πτώματος ὑπῆρξεν αἰτία, πρότερον μὲν xal τῷ συν - 


Clericus. Satis, sancte domine, de ista. wateria 


C edocti sumus. Superest ut discamus quanam. hzre- 


sis post septimum universale concilium in E cle- 
siam cajamitose irrepserit et quale damnum witu- 
lerit, et quomodo respondendum sit ad eos qui 
illam amplexi sunt, 

Pontifex, Non a nmohis, frater, superius dicta - 
protulimus, sed qualia babemus a Patribus, o 
quibus quad: loca soluminodo extraxiums ; iam 
neque nobis est consilium de ommbus | disserendi, 
neque sufliciens ad hoc facultas ; attamen. D o 
conlisi propter sciscilalionem vestram, ad id 
etiam quoJ vires tostias superai accedimus, 


CAPUT XIX. 
Adver:us Latiuos. 


Aliud quidem post septimum non factum est 
universale coacilium, ni-i quod octavum dicitur, 
quod Latiui quoque r.ferunt, lhujusque acta pores 
tim. sunt divulga'a in. quibus ea quz ἃ Roa 
novata sunt discere fas est, necnon. quomodo ἱρ- 
sum coucilium ana:lemate percusserit. audentes 
dicere divinum Spiritum a Filio procedere, inta-- 
ctaque servare. sacri. Symboli capita mandaverit, 
Sel nescio quamobrem Latini ista neglexer nit; 
ceuscO autem eos ita egisse ex superbia et pre- 
sumptione quibus oii» dejecti sunt angeli, quibus 
ceciderunt et interierunt generis nostri principes. 
Talium igitur ca3sa cis. gravi. cecicit Latinorum 
Ecclesia quie pius quidein Symlolum atque. apo- 
stulo:um ct. Patrum twaditienes recte. faciebat et 


9) 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIRP. 


100 


sequel:atur, qu:ze insuper oamium erat Ecclesiarum À δόλῳ, καὶ zal; τῶν ἀποττόλων xai Πατέρων παρα- 


princeps ; veritatem. enim non abscondimus ; nam 
volebamus et cupiebamus ejus principatum agno- 
- gCere, Si tantum orthodoxe fidei characterem ser- 
vavisset intemeratum ; nunc autem Latini omnium 
contemptores, neque perpendentes ea qua scripta 
sunt : «Qui voluerit. primus esse erit. omnium 
servus, » el : « Omnis quise exaltat humiliabitur », 
verum eadem desiderantes ei quzrentes quae prius 
Christo. (ideles gentium  iipietatera. per piscato- 
rem Petrum eique similes repudciaverant, necuon 
insanam illam exteriorem sapientiam secundum 
sapientes paganos appetenles , ct dum  semetip- 
805 cateris fratribus δϑρίο 108 opinarentur, 
putarenique. apud semelipsos se csse sapientes, 
ut vixit Paulus, ἐδεὶ gravissimo ceciderunt, εἰ 
jacent, heu ! iusanabili peruiciosoque  superbi:e 
morbo usque zgrotantes, ita ut nolint. poeuitentia 
sanari, neque suasi pareant divino Symbolo, prout 
de divino Spiritu docuerunt Patres; imo nos quoque 
in suam insaniam trahere conentur. Insuper ina- 
gui Petri potestate gloriantes, contra poenitentiam 
Petri a1nbulant, qui, ut ex bis conjici ur, Romanis 
doctor primusque pastor factus est, ut conver- 
sionem edoceret. οἱ poenitentiam indicaret semet- 
ipsum in exemplum propon.ns ; ipse enim jac- 
tantia el przesuu. ptione dejectus, et propterea a con- 
fessione quam prius confessus erat abductus, non 
nisi per poenitenitiam resurgere potuissel. Verum 


Censeo ea 4 ipsi dicta suut prophetice probata (C 


fuisse : « Simon, Simon, ecce Satanas. expetivit 
vos ut cribraret sicut triticum ; ego autem oravi 
pro te ut non deficiat fides tua, et tu aliquando 
«onversus confirma fratres tuos, » quod. tunc qui- 
dem ipsi contigit quando post negationem con- 
Versus est et muttos confirmavit, Faciat vero pre- 
Cibus Petri benignitas Christi, ut. Romani secun- 
dun Petrum ad eam ἃ qua. exciderunt. fidei recti- 
uudinem feliciter. conversi humilitate Christi ar- 
dentique confessione, secundum amorem ferven- 
teu:que Petri. lidem, in pace et charitate bonaque 
erthodoxi Patrum Symboli confessione fratres suos 
. eunlirment, Sed Petrus ρα ποι et. lacrymis, 
ut dictum est, et triua. sue erga Christum dile- 
clionis confessione, non solum apostolorum choro 
rursum àdunatus est, sed etiam caput coruin 
monatratus, pastorque gregis Cliristi fuit. ordina- 
tus. Latini vero, jactantes se. Petri. praestantiam 
habere aliosque despicientes, sibimetipsis atque 
aliis defectionis ἃ rectis dogmatibus aliorumque 
lapsuum pluribus auctores facti suut ; unde dam- 
num majus quam omnes adversus Ecclesiam 
unquam furentes fecerunt, cum membra Christi 
dilaceraverint, et jam tanto lempore. sexcerntas 
scandalorum .formas fratribus omnibus divino 
Christi sanguine redeinptis prabuerint. 


D 


δόσεσιν ἀγομένῃ xal ἑπομένῃ xaloc, xal πρώτῃ 
πάντων τελούσγι * οὐ γὰρ χρύπτομεν τὴν ἀλήθειαν, 
ἐπεὶ xal πρώτην ἑθδουλόμεθα xal ἐποθοῦμεν ἔχειν 
αὐτὴν, εἰ τὸν yapaxifpa τῆς ὀρθοδόξου πίστεως 
póvov ἀχηλίδωτον διετήρει᾽ vov δὲ ὑπερφρονήσαντε: 
πάντων Λατῖνοι, xal μῆτε τὸ, «. Ὃ θέλων πρῶτος 
εἶναι ἔστω πάντων Éoyato;, » λογισάμενοι, μἧτε τὸ, 
ε« Πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, » ποθήσαν- 
τε; δὲ χαὶ ζητήσαντες τὰ τῶν ᾿Ελλήνων ὡς Oi: 
οἱ πιστοὶ Χριστῷ χαὶ τὴν ἀθεῖαν ἙἭ.λλήνων διὰ τοῦ 
ἁλιέω: Πέτρου καὶ τῶν αὑτῷ ὁμοίων πρώτιν ἀπο- 
δαλλόμενοι, καὶ τὴν 9O μωοὰν ταύτην τοφίαν τῶν 
ἔξω ζηλώσαι τες χατὰ sob; τῶν Ἑλλήνων σοφοῦ. 
xai τῶν ἄλγων ἀδε)φῶν νοιλίσαντες εἶναι σοφιτε- 
pot, χαὶ δόξαντες, ὡς Παῦλός φησι, παρ᾽ ἑαυτοῖς; εἷ- 
ναι σοφοὶ, πτῶμτ πεπτιυκαΣσι χαλεπόν, Καὶ χεῖντχι 
(φεῦ ἢ) διηνεχῶς ἀλαζονείαν νοσήσαντες, νόσον ἀνί- 
ατόν τε χαὶ χαλεπὴν, ὡς μὴ μετανοίᾳ θεραπευθῆνσι 
βονλόμενοι, μηδ᾽ ὑποταγῆναι τῷ θείῳ Συμδόλῳ πει- 
θόμενοι, συντεθειμένῳ θείῳ Πνεύματι παρὰ τῶν 
Πατέρων. Βούλονται δὲ μᾶλλον ἕλχειν ἡμᾶ; εἰς τὴν 
αὐτὴν ἐχείνοις παρτιφροσύνην" χαὶ ἐπὶ τῇ ἐξουσίᾳ 
τοῦ μεγάλου Πέτρου χαυχώμενοι, ἀπεναντίας βυΐ- 
νουσι τῇ μετανοίᾳ τοῦ Πέτρου, ὃς ὡς Eotxe διὰ τοῦτο 
μᾶλλον τοῖς ἐν τῇ Ῥώμῃ διδάτχαλος γέγονε xal 
πρῶτος ποιμὴν, ὡς ἂν χαὶ τὰ τῆς ἐπιστροφῆς ἐχ- 
διδάξῃ, χαὶ τὰ τῆς μετανοία: ὑπόθηται, ἑαυτὸν ποο- 
τιθεὶς εἰς ὑπόδειγμα. αὶ αὑτὸς γὰρ τῇ χαυχήσει 
xal ἁλαξονείᾳ ὑποσυρεὶς, xdi διὰ τοῦτο ἧς πρότερον 
ὡμολόγησεν ὁμολογίας ἀποσταλεὶς, οὐχ ἄλλως, εἰ 
μὴ μετανοίᾳ εὗρε τὴν ἑ κανόρθωσιν. Οἶμαι δὲ xci 
τὸ πρὸς αὑτὸν εἰρη λένον προφητιχῶς εἰρῆσθαι, τὸ, 


.« Σίμων, Σίμων, ἰδοὺ ἐξῃτήσατο ὑμᾶς ὁ Σατανᾶς 


«οὔ συνιάσχαι ὡς τὸν σῖτον, χἀγὼ ἐδεήθην περὶ σηῦ, 
ἵνα μὴ ἐχλίπῃ ἡ πίστις σου" χαὶ σύ τοτε ἐπιστρέ- 
ψας, στήοιξον τοὺς ἀδελφούς goo. ν Ὃ δὴ χαὶ τότε 
μὲν γέγονεν αὑτῷ, μετὰ τὴν ἄρνησιν ἐπιστραφέντι, 
xal πολλοὺς σττρίξαντι" γένοιτο δὲ xai νῦν φιλαυ- 
θρωπίᾳ Χριστοῦ διὰ τῶν εὐχῶν Πέτρου τοῖς ἐν τῇ 
Ῥώμῃ κατὰ τὸν Πέτρον, ἀφ᾽ ἧς ἐξέπεσον óp0«8o- 
ξίας, πρὸς αὐτὴν καλῶς ἐπιστρέψαντας τῇ τοῦ X o:- 
στοῦ ταπεινώσει xol θερμῇ ὁμολογίᾳ, xatk τὴν 
ἀγάπην τοῦ [Ἰέτρου καὶ θερμὴν πίστιν στηρίξαι ἐν 
εἰρήνῃ χαὶ ἀγάπῃ χαὶ τῇ καλῇ ὁμολογίᾳ τοῦ 6p0054- 
ξου τῶν Πατέρων Συμδόλου τοὺ; ἀδελφούς. ᾿Αλλὰ 
Πέτρος μὲν τῇ μετανοίλ καὶ δάχρυτι, καθὼς εἴρηται, 
xai τῇ τριττῇ τῆς εἰς Χριστὸν ἀγάπης ὁμολογίχ, 
οὐ μόνον τῇ τῶν ἀποστόλων χορείᾳ πάλιν συντέτα- 
χται, ἀλλὰ χαὶ χορυφὴ τούτων δέδειχται, xat ποι- 
μὴν τῆς Χριστοῦ ποίμνης χεχειροτόνηται. Λατῖνοι 
δὲ χομτάξοντες τὴν ὑπεροχὴν ἔχειν Πέτρου, καὶ τῶν 
ἄλλων κατεπαιρόμενοι, xal ἑαυτοῖς καὶ ἑτέροις ἀπο- 
στασίας τε τῶν ὀρθῶν δογμάτων καὶ πτωμάτων ἄλ- 
λων πολ᾽οἷ; τυγχάνουτι πρόξενοι. ὍὍηεν καὶ βλάδη- 


τῇ Ἐχχλησίχ Χριστιῦ παρὰ πάντας τοὺς κατ᾽ αὖ- 


τῇ; πώποτε χινηθέντας γεγόνασιν αἴτιοι, τὰ μέλῃ διασχίταντες τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἐπὶ τοσοῦτον ἤδη τὸν 


χρόνον σχανδάλων μυμία; ἀφορμὰς τοῖς ἀδελφοῖς ἄπατι παρασχόντες, τοῖς 


ματι τοῦ Χριστου. 


ἐγορασμένοις τῷ θείῳ af- 


101 
ΝΚιηρικός. Καὶ τίνα, δέσποτα, ἐξαιρέτως, οἷς ἡ 
Λατίνων χαινοτομία συνίαταται; δι᾽ ἃ xal τῆς τοῦ 
Χρι:τοῦ χαθολιχῇς ἀπεῤῥάγησαν ᾿Εχχλησίας ; 
ΚΕΦΑΛ. K'. 
Τίνα slc d καιγνοτομοῦσι Λατῖνοι. 


"Αρχ:ερεύς. Πρῶτον μὲν τὸ περὶ τὴν πίστιν ἀπο-. 


ἀφαλῖναι, xa* προσθήχην θεῖναι τῷ ἱεριυτάτῳ E μ- 
δόλῳ, πεοὶ οὗ οἱ Πατέρες ἐξησφαλίδαντο, μηδένα 
προσθιῖναι τούτῳ, μηδ᾽ ἀτελεῖν " ἐπὶ τούτῳ δὲ xal 
ἕτερα πλεῖστα παρὰ xb ἄνωθεν ἔθης τῆς Ἔ »χλησίας 
χεχαινοτόμηται παρ᾽ αὑτοῖς * μᾶλλον δὲ πάντα σχε- 
δὸν τὰ τῇ; Ἐχκλ)λησίας, Καὶ γὰρ ἄζυμα τοῖς μυστη- 
ρἷοις προσφέρουσιν εἰς θυσίαν, ὅπερ E00; Ἰουδαίοις 
ἐστί. Τὰ: ἀπὸ τῶν ἀποστόλων χαὶ τῶν Πατέρων πα- 
ραδεδομένας καταλύουσι νηστείας, καθὰ μανθάνο- 
μεν, Τετράδος φημὶ καὶ Παρασχευῆς, χαὶ τῶν δύο 
πρώτων ἡμερῶν τῇ; ἁγίας Τετσαρακοστῆς, καὶ τῶν 
ἄλλων δὲ παραδιδομένων νηστειῶν, ὅπιρ οὐχ ἔθος 
Χριστιανοῖς, 4300 οὐδὲ τῶν ἀγίων ἡμῶν Πατέρων 
λόγος. Περὶ ὧν νηστειῶν xal ὁ ἀποστολιχὸς χανὼν 
παραγγέλλει, xal πᾶς ὁ τῶν ἁγίων yopb; καὶ ἐδί- 
ἕξαξε, καὶ ταύτας ἐφύλαξε. Τὸ ἐν Σχδδάτῳ παντὶ 
νηστεύειν παρὰ χανόνα xal τοῦτο τὸν ἀποστολιχὸν 
καὶ τὰ; τῶν Πατέρων νομοθεσίας. Ἔν ἑνὶ γὰρ xai 
μόνῳ νηττεύειν xai οὐχ ἐν ἄλλῳ φησὶν, ὅτι εὐχαρι- 
στία τῆς δημι'υργίας ἐστὶ τὸ Σάἀδόατόν, ὡς xai ἡ 
Κυριαχὴ tt, ἀνχστάσεως * xal ὅτι προοίμιον. τῆς 
ἀναστάσεως ἀληθῶς, ὑπὸ τὸν ἄδην τοῦ Σωτῆρος τῇ 
θείς dox? παραγεγυνότος, καὶ τὴν ἐλευθερίαν ma- 
ρεσχηκχότος xai τὴν ἀνάστατιν. Ὃ χαὶ πιστουμένη 


ἢ Ἔχχλησία ἐν ἑκάστῳ Σαδδάτῳ τὰ ὑπὲρ τῶν ἐν " 


κίατει χεχοιμημένων ἐνεργεῖ τὸ γάμους παρανό- 
μους συνιστιᾷν, xat πατέρα σννάπτειν καὶ υἱὸν μετὰ 
μητρός τε χαὶ θυγατρὸς, ἀδελφούς τέ τινας μιτὰ 
ἀδελφῶν τυνχικῶν * τὸ τὰς χειροτονίας ἑτέρω; ποιεῖν 
3$ ὡς οἱ Πατέρες παραδεδώχασι xai ἀπόπτολνι. Πα- 
ρίδωχιν γὰρ οὗτοι, δι᾿ ἐπιθέσεως χειρῶν ταύτας 
ἐνεργεῖν καὶ οὗ χαρίσματος, ὡς; ν"μιχῶς οἱ Λατῖνοι, 
Καὶ ὁ τῶν ἀποστόλων διάδοχος περὶ τούτου συγ- 
τράφετιι Διονύσιος, Καὶ οὐδὲ τὴν ἱερουργίαν οὗ :οι 
ἀμώμητον, ἀλλὰ παρὰ τὴν παράδοσιν ἐνεργοῦσι, 
προηγουμένως μὲν 5v ἀζύμων. Καὶ Ἰουδαΐοι μὲν 
προσέφιρον ἄζυμα. καὶ δι᾿ ἀζύμων ἑώρταζον * ἡμῖν 
δὲ τὰ πάντα κοινὰ, χαὶ τέλειος ἄρτος προάγεσθαι 


DIALOGUS CONTRA H.ERESES. 102 


Clericus. Quse sunt, lomine, quibus. prescrtim 
constant Latinorum novitates ? quibusvam catholi- 
cam Cliristi Ecclesiam consciderunt ? 


. CAPUT XX. 
Qu« nam sint a. Latinis innovata. 

Pontifex. Primum quidem circa. lidem erraves 
runt et additamentum sauctissimo Symbolo impo- 
suerunt, dequo Patres statuerunt ne quid ei adde- 
retur, nec ab eo detraheretur.. hisuper. a'ia imulia 
preter antiquum. Ecclesie morem ab. eis nova!:a 
sunt, ne potius dicam fere omues tius. Ecclesiie. 
Nam azyma in mysteriis ad sacrificium olfernut, 
qua Judais erat consuetudo, Ab apostolis ei Pa- 
tribus mandata solvunt. jejunia, quemadmodum 
didicimus, de feria quarta loquor et de Parasceve, 


B necnou de duobus primis diebus sanctae Quadia- 


gesima, aliisque trad:tis jejuniis, contra Christia 
norum cousuctudinem et. minima suffiagantibus 
SS. Patribus; de quibus jejuniis canon apostoli- 
cus mandatu:n habet, ownisque sauctornm  €lio- 
rus illa docuit illaque servavit. ln. omni Saliba.0 
jejunare canoni spostolico adversatur, Patrum«uo 
institutionibus ; dicunt enim licere in uno tant.m 
Sabbato jejunare, non autem in alio, quonim 
Sabbatum est. grata. creationis memo:ia, sicut. et 
Dominica resurrectionis, quia etiam Sabbatum vere 
est resurtectionis. procu um, — cum ad. izferos 
Dominus anima divina descen lerit et libe:tatem 
atque reaurrectionem ine retulerit ; quod cred: ns 
Ecclesia in. Sabbato preces fund.t pro eis qui 1n 
fide dormierunt. Praterea illicita in-unt matrimos 
nia ; pater filiam, filius matrem ducit, fratresque 
frarrum mulieribus adlizereut. Ordinatio:ies aliter 
faciunt ac tradiderunt Patres et apostoli; hi eniin 
eas docueruut esse faciendas per impos.tionetu 
manuum, uequaquam per clirisma, ut moscsi Latinis; 
lizresque apostolorum de hac re scripsit Dionysius, 
Sacra ipsa eorum n. n sunt. irreprehensibilia, sed 
conira. traditionem faciunt ; nam primo azymis 
utuntur ; Judaei quidem 2azyma offerebant et. per 
azyma celebrabant; nobis autein owvía sunt nova, 
panisque perfectus przecipitur offerendus, quoniam 
panis vite perfectus nobis datus est, Dei Verbum 
figmento nostro adunatum, perfectus Deus, peifec- 


£3985izota:. "Erst xal ὁ τῆς ζωῆς ἄρτος τέλειος D (us homo factus. [deo regnum suum et dispensatio- 


&pt» χορτγεῖται, ὁ τοῦ θεοῦ Ayo; ἐνωθεὶς ἡμῶν 

τῷ τυρᾶματι, τέλειος ὧν θεὸς, χαὶ τέλειος γενό λε- 
ve; ἄνθρωπος. Διὸ xa: ζύμῃ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ 
χαὶ οἰχονομίαν παρείχλσεν ὁ Σωτῆρ, λέγων,ε Ὦ μοι- 
et ἡ διυσιλεία τῶν οὐρανῶν ζύχῃ, ν xat τὰ ἐφεξῆς, 
Ἕκπειτα οὐδ᾽ ὁμοῦ λειτονργοῦσ: Aa:ivot, οὐδὲ απὸ 
«ἢ αὑτοῦ ποτηρίου xa: ἄρτου χοινωνοῦ: τοὺς Aal- 
χιὺς, & ἡ Ἐχχλισία ποιεῖ, καὶ παρέλαδεν, ἀλλὰ 
χαϑ' irt pov ἔῦο;. Ἔτι δὲ xa: τὸ βχπτισμα, Οὐ yàp 
i» xa:252312t0 τρισὶν, ἀλλ᾽ ἐπιχύσεσιν ἐνεργοῦσι, 
χαὶ ξέχα μύρον. Οὐδὲ χοινωνΐς τοῖς βαπτιζομένοις 
νεταδιδίασι βρέφεσι, xal vol; ἄχρι πλειόνων ἑτῶν 
ἐοῦσι. Καὶ τὰ πλείω τούτων βρέφη ἀστφράγ.τιΔ. 
Kai οἱ Ξλεῖστοι αὐτῶν τελευτῶντες ὅσοι μὴ λαλεῖν 


nem suam cum fermento contulit Salvator dicens : 
« Simile est regnum celorum fermento, et extera. » 
Deinde Latini non. simul faciunt liturgiam , ncque 
laicos sacris epulis in calice et paue adm. ttunt, quein- 
admoduin facit et accepit Ecclesia, «ed secundum 
aliam consuetudinem. Pratcrea baptismum non 
trina immersione sed infusione minia'rant, et absque 
unguento. Infantibus baptizatis Christi eorpus nc- 
quaquam praebent, etiamsi ad plures annos perve- 
Deiinl, anultique. infantes. sine sigillo «hiismaiis 
moriuntur, viatico ,vítze, als que communione myste- 
riorum ab lis. terris. disced: ntes. Suorum adliuc 
cpiscoporum ordinationes minime manuum impo$:- 
tione in altari faciunt, secundum aitiquam. Christi 


103 


SYMFON:IS TIIESSALONICENSIS ARCUIIIEP. 


104 


Deique nostri et apostolorum traditionem, qui, ele- δύνανται, ἄποιροι τοῦ ἐφοδίου τῆς ζωῆς, δίχα xot 


vatis manibus, lenedixit eis, ut relatum cst; et Spi- 
ritus sanctis super capita »postolorum sedit: « Per 
impositionem manuum presbyteri » a:t Paulus, ne- 
«quaquam per enguentuim et chrisma. Et : « Noli 
negligere, ait Timotheo, gratiam quie est in te, qua 
tata est tibi per impositionem mannun neartn. » 
Septem diaconi, Barnabas ipseque Paulus ct omnes 
inpos:tionem mannum acceperunt quod est vereque 
dicitur yetpoto.la scu manuum elevatio, Neque per 
plures episcopos, ut dicit canon apostolicus, ueque 
per impositionem aperti Evansclii, ut inagnus docet 
Dionysius, s«d apnd eos Sv,e uuus episcopus epi- 
scopu:n instituit cujusdam ope ungueuti chrismatis, 
contra iradittonem apostolorum, eo magis quod ex 
lege id faciunt. Si. vero plures aliquando adsint epi- 
scopi, hi tamen nequaquam cum primo ministrant, 
non cnim possunt, ideoque cum non simul minis- 
trent, o:dinandom ninime simul ordinant. Sed nc- 
que possunt illi cum aliis simul sacrum facere, quo» 
ni«m consecrata azyua frangere nequeunt et pluri- 
b :s distribuere, sicut tradidit Salvator qui benedixit 
ct fregit. discipulisue distribuit. Quapropter non 
mos csl Latinis ut plures presbyteri. vel episcopi 
siuul operentur. Nec simul ex. uno pane uneque 
calice participant, queiadniodum Paulus ἃ Domino 
accepit, nosque pios facere edocuit; idcirco nemo 
apud cos simul cum papa sacrum fecit nisi. solus 
diacceus, Oion'a innovant contra traditionem apo- 
stolorum Salvatorisque nostri atque Patrum. qui 


Apostolis successerunt, quemada:odum «de L.abitu C 


aonachorum. Etenim cum unus esset habitus, hunc 
illi in multas partes diviserunt, pluresque habit. s 
fecerunt, quod uullus e Patribus. mandavit, sed om- 
nes uuum Solum) sicut. el. Laptisuum — monachi 
habitum dicunt; de quo divus quoque maudavit 
Dionysius. Si vero apud nos. major et n.imor babitus 
appel.atur, minime duos illos dicimus, sed unus qui 
major et peifectus est, et qui minor dicitur, qui ma- 
joris pignus e»t hujusque initium et prooemium ; se. 
10 a quibusdam Patribus fuit excogitatus, ut arrliabo 
prioris traditus, posterius autem perfectus fuit, ita ul 
unus tantum tradatur ; ideo pignus majoris sancti ue 
Aiavitus vocatur. Longam de re ista orationem | facit 
yjnaguus inter tlicologos confessor et later Studites 
Tueodorus. Sed nou ista. tantum coutra. peianti- 
quam Ecclesias: consuetudinem, verum etiam sex- 
rteuta alia Christianis discordia. patrant.— Multi 
.uxuria et lascivia diffluunt, οἱ de liac re nullus 
δαὶ eis sernio, sive monachis, sive sacerdotibus, sive 
Jaicis, etsi Dominus impure conspicieniem castiga- 
verit et adulterum illum dixerit, etsi Paulus tanta 
tlocuerit adversus fornicanies, et apostoli ab iniiio 
per epistolam maudaverint ut credentes c. gentibus 
ab idolotbytis, sanguine, sufTocato et. fornicatione 
abstinerent. Hxc dicimus, nrnime quia nonnulli ex 
nostris in fornicationem uon  cecideriut ; novimus 
euin quosdam lapsos esse, et hos paenitentia corri- 
gimus ; sed quia apud Latiuos. fornicari est prope- 


νωνία ; τῶν μυστηρίων τῶν ὧδε ἐξερχόμενο:. "AXX' 
οὐδ᾽ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ τῇ ἐπιθέσει τῶν χειρῶν 
τὰς χειροτονίας ἐνεργοῦσι τῶν οἰχείων ἐπισχόπων, 
χατὰ τὴν X wfüósv τοῦ Χριστοῦ xai Θεοῦ ἡμῶν xai 
τῶν ἀποστόλων αὑτοῦ παράδοτιν " ὃς ἐπάρας τὰς 
χεῖρας αὑτοῦ, εὐλόγησεν αὑτοὺ;, φησὶ, καὶ τὸ [Iveu..a 
τὸ ἅγοον εἰς τὰς χεφαλὰς τῶ») ἀποστόλων ἐχάθι5ε, 
χαὶ διὰ τῆς ἐπιθέσεως ἰφητὶ Παῦλο;) τῶν ystp»v 
τοῦ πρε:δυτερίον, χαὶ οὐ διὰ μύρου xal χρίσμα- 
τος. Καὶ μὴ &ápé£ ει τοῦ ἐν σο' χαρίσματος, ὃ ἐδ ὕη 
cot, Τιμοθέῳ λέγει, διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν yecprov 
pou. Καὶ οἱ ἑπτὰ Cb. τῶν διαχόνων, xal Βαρνάδας 
καὶ Παῦλος αὐτὸ; xal πάντες, ἐπιθέσεις χειρὴν 
ἐδέξαντο" ὃ χαὶ χειροτονία ἐστί τε xal λέγεται ἀλη- 


2 


B 00;* οὐδ᾽ ὑπὸ πλειόνων ἐπισχόπων, ὡς ὁ ἀποστολ!:- 


κὸς χανὼν λέγει, οὐδὲ διὰ τῆς τοῦ Εὐαγγελίου ἀνε- 
ῳγμένου ἐπιθέσεως, ὡς ὁ μέγας διδάσχει Διονύσιος" 
ἀλλ᾽ cT; ἐπίσκοπος παρ᾽ αὐτυῖς πολλάχις ἐπίσχοπον 
χειροτου"εῖ, χαὶ χρίσματι μύρου τινὸς, παρὰ τὴν τῶν 
ἀποστόλων παράδοσιν * μάλιστα δὲ νομιχῶς. Εἰ ck 
xai πάρειςί ποτε πλείους τῶν ἐπισχόπων, CX) οὐ 
συλλειτουργοῦσιν οὗτο! τῷ πρώτῳ. Οὐδὲ γὰρ δύ- 
νᾶνται. Διὸ μὴ συλλειτουργοῦντες, οὐδὲ συγχειίροτο- 
νοῦσι τὸν χειροτονούμενον. ᾿Αλλ᾽ οὐδὲ δυνατὸν αὖ- 
τοῖς ἐστιν ἀλλήλοις συλλειτουργεῖν, ὅτι οὐξὲ δυνα- 
τὸν τὸ ἱερουργούμενον ὄζυμον χλᾶσθαι, xal τοῖς 
κολλοῖς μεταδίδοσθαι, ὡς παραδέδωχεν ὁ Euctp, 
ἱερουργἧφας xal χλάσας, xal τοῖς μαθηταῖς μετα- 
δούς. Διὸ οὐδ᾽ ἔθος Λατίνοις ὁμοῦ λειτουργεῖν πέε- 
σδυτέοους πλείους ἣ ἐπισχόπους, οὐδ' ὁμοῦ ἐχ τοῦ 
iv^, ὄρτον xal τοῦ ποτηρίου μετέχειν, ὥσπερ ὁ fla;- 
λο; παρί'λαδεν ἀπὸ τοῦ Κυρίου, καὶ παρέδωχε to; εὖ- 
σεδεῖς 41 ἡμᾶς ἐνεργεῖν. Διὸ οὐδὲ συλλειτουργοῦσι 
τῷ πάππᾳ τινὲς αὐτῶν εἰ μὴ διάχονος μόνος " πάντα 
ποιοῦντες χαινότερα xa* παρὰ τὴν τῶν ἀποστόλων 
χαὶ τοῦ Σωτίρς ἡ λῶν παράδοσιν καὶ τῶν διαδόχων 
“ὧν ἀποστόλων Πατέρων, ὡς καὶ τὸ σχῆμα τῶν μο- 
ναχῶν" ἑνὸς γὰρ ὄντος τοῦ σχἧματος, εἰς πολ)ὰς 
οὗτοι τοῦτο χατέτεμον μοίρας, χαὶ πλεῖστα τὰ ayi- 
ματα πεποιήχασιν. Ὅπερ οὐδεὶς νενομαθέττ χε τῶν 
Πατέρων, ἀλλὰ πάντες ἕν xal μόνον ὡς xal τὸ Bz- 
πτισμα λέγουσι τὸ σγῖμα τοῦ μοναχοῦ, περὶ οὖ 
xai ὁ θεῖος νομοθετεῖ Διονύσιος. Εἰ δὲ xal παρ᾽ ἡμῖν 


D μιχρὸν χαὶ μέγα λέγεται σχῆμα, οὐ δύο ταῦτά c.- 


μεν, ἀλλ᾽ ἕν αὐτὸ τὸ μέγα καὶ τέλειον. Αὐτὸ δὲ ὃ 
λέγεται μιχρὸν, ἀῤιχδών ἔστι τοῦ μεγάλον, xai 
ἀπαρχὴ αὐτοῦ χαὶ προοίμιον, καὶ διὰ τὴν ἀσθένειαν 
ὕστερον ἐπινοηθέν τισι τῶν Πατέρων, ὡς ἀῤδαδὼ"» 
τοῦ πρώτου διδόμενον, ὕστερον δὲ τελειούμενον εἰς 
αὑτὸ δὴ τὸ παραδεδομένον xa* ἕν, Διὰ τοῦτο καὶ 
ἀῤῥαθὼν τοῦ μεγάλον χαὶ ἁγίου χαλεῖται σχήματος. 
Kai πολὺν περὶ τούτου ποιεῖται τὸν λόγον ὁ μέγας 
ἐν θεολύγο:ς xal ὁμοληγητῆς xav llavho, 6 Στουόί- 
τῆς Θεόδιωρος, Οὐ μόνον τοίνυν τὰ τοιαῦτα παρὰ 
τὴν ἐχχλησιαστιχὴν ἐξαρχῆς συνήθειαν, ἀλλὰ χαὶ 
μυυίχ ἕτερα Apistiavoi; ἀνάρμοστα ἐνεργοῦσι, 
ποὸρ εἰας σιεδὸν ἅπαντες ἀχολάστους, Καὶ οὐ λό ἐς 
αὐτοῖς ὅλως περὶ τούτου ἕν τε μοναχοῖς, xal ἱξερυ)» 


LT 


DIALUGUS CONTRA H.ERESES 


123 


μένοις, καὶ λαϊκυξς. καίτοι γε τοῦ Κυρίου τὸν ἐμ- A moJum inculpatu.n, ita μὲ istad censeant sanctitati 


παθῶς ὁρῶντα χολάζοντος, χαὶ μοιχὴν αὐτὸν εἶναι 
λέγοντος, xaX τοῦ Πχύλου τοσαῦτα διδάσχοντος κατὰ 
«ορνευόντων, xal τῶν ἀποστόλων ἐξ ἀρ ἧς τοῦτο 
δι᾿ ἐπιστολῆς νομοθετησάντων ἀπέχεσθαι τοὺς ἐξ 
ἐθνῶν πιστεύοντα: εἰδωλοθύτων xal αἴματο; χαὶ 
πνιχτοῦ xGl πορνείας. Καὶ ταῦτά φαυεν, οὐχ ὅτι 
καὶ τῶν ἡμετέρων τινὲς πορνεία:-ς οὐ περιπίπτου- 
σιν * ἴσμεν γάρ τινας περιπίπτοντας. xai μετανοίᾳ 
διορθούμεθα τούτους " ἀλλ᾽ ὅτι παρὰ Δατίνοι: τὸ 
πορνεύειν σχεδὺν ἀνέγχλητον, xal τοσοῦτον ὡς; μηδὲ 
κώλυμα αὐτοῖς εἰς ἱερωσύνην ὅλω; εἶναι. Τῶν παρ᾽ 
αὐτοῖς γὰρ ἱερωμένων πολλοὶ παλλαχάς τε Éjous:, 
καὶ τέκνα φανερῶς ix πορνεία: xal προδήλως ἐν 
«οἷς χαμαιτυπείοις εἰσέρχονται, xal πορνεύουσιν 


ἀναιδῶ;, xal ἱερουργεῖν οὗ χωλύονται. Κα πὶ οἱ Azlxol Β 


δὲ τούτων χατὰ τόπους λαμδάνουσι παλλαχὰς, xai 
ἀνερυθριάστως πορνεύουσι, μὴ λογιζόμενοι τοῦτο 
&xaÜ2pcíav ἐἶνασι xai ἁμαρτίαν. "Ἔτι δὲ χαὶ τὸ 
ἀκαθάρτων ἅπτεσθαι xal ῥυπαρῶν ζώων, xai μά- 
justa πνιχτῶν, οὐ καλὸν, ἅπερ οὐχ ὡς μεμολυσμένα 
μὲν ἀπηγόρευται, ἐπεὶ « πᾶν χτίσμα Θεοῦ xa)iv, ὡς 
Παῦλός φησι, καὶ οὐδὲν ἀπόδλητον μετὰ εὐχαριστίας 
λαμδανόμενον’ πλὴν μετ᾽ εὐχαριστίας, φησὶν, οὐ 
μὴν ἀδιαφορίας" χαὶ ὅτι ἁγιάζεται, γράφει, διὰ λό- 
vou Θεοῦ xal ἐντεύξεως. Ποῦ δὲ περὶ τούτου ὅλως 
λόγος Λατίνοις; Καὶ τῶν περιττωμάτων yàp αὐτῶν 
ἅπτονται, καὶ οὔρων ἀπογεύονται, à; εἶδον πολλοί. 
Καὶ ὁ μὲν θεῖο: ἀπόστολος Ἰούδας, «Μισοῦντες, qnot, 


καὶ τὸν ἀπὸ τῆς σαρχὸς ἑσπιλωμένον χιτῶνα ^» οὗτοι c 


δὲ τὸν ἐκ τῆς σαρχὸς μολυσμὸν οὐ μόνον οὐ βδελύσ- 
φονται xal μισοῦσιν, ἀλλ᾽ ἐν οἷς τὰ τῆς τροφῆς 
ἐνεργοῦσι σχεύεαιν, ἐν τούτοις xal τοὺς μεμολυσμέ- 
vous χιτῶνας xai τὰς ἀναξυρίδας εἰσάγουσιν. Ὃ uo- 
λυσμὸ; δὲ τῆς σαρχὺς τὴν φθορὰν τὴν ἐχ τῆς ápap- 
είας παρίοτησι, δι᾿ οὗ καὶ ἐν ἀνομίαις συλληφθῆναι 
μανθάνο εν, καὶ οὐχ ἔστι χαθαρθῆναι, εἰ μὴ διὰ 
«τοῦ θείου βαπτίσματο;, xal μετανοίᾳ πάλιν Ex. τού- 
«oU. ᾿Αλλ᾽ οὗτοι tà ix. τῶν μελῶν αὐτῶν περιττώ- 
ματα ἐξ ὧν καὶ ὁ μολυσμὸς, προσφέρουσι (φεῦ !) 
αὐτῶν τοῖς χείλεσι xal τῷ στόματι. Καίτοι γε τὸ 


non obstare ; quippe plures ex corum sacerdotibus . 
pellices babeut, et liberos manifeste ex fornicatione, 
et palau in lupauaria ingreliuntur, et impudenter 
mechantur, nec prohibentur ne sacra faciant, Laici 
autem, eorum exemp'o, pellices accisiuut, et. formi- 
cantes a0u eruSescunt, neqiaqguam coguantes-iu 
lioc esse peceatu.n et immunditia. lasuper impaia 
et immunda taugere anima'ia, praserti:i sufTacata, 
non ext bonum; nullo modo, quoniam quasi foedata 
prohibentur, cum « owuis creatura Dei bona sit, 
quemadmodum dixit Paulus, ct uihil rejicieu.lum 
quod cum gratiarum actione percipitur : » cum gra- 
tiarum actione, inquit, non autem fastidiose ; et 
quoniam sanctificatur per verbum Dei et. oratio- 
nem. Ubi Latinis sermo de hac msteiia ? Ipsa cuu 
purgamenta tangunt, nec a sordibus prohibentur, 
ut viderunt multi. Ait quidem divus apostolus Ju- 
das : « Odientes et eam quas caraalis est macula- 
tam tunicam ; » illi vero uon tantum a pollutioue 
carnis nou abhorreut neque eai. in. odio hbabeut, 
sed in ea quibus cibos parant vasa maculatas tuni- 
cas et feminalia immittunt. Carnis autem fcedatio 
maculationem ex peccato acceptam exhibet, quo di- 
scimus uos in iniquitatibus esse conceptos, quibus 
mundari non. possumus nisi divini ope baptismi, 
et poalea rursua per poenitentiam. ΑἹ illi membro- 
rum superílua quibus fasdantur beu ! ad labia osque 
admovent, etsi Apostolus nos doceat pios esae et iu 
omnibus temperantes ; nam ait, « Qui in agone con- 
tendit aboinnibus se abstinet ;» vel, « Si esca scauda- 
lizat fratrem meum, non manducabo carnem in szcu- 
lum,» inquit. Nos oportere esse temperantes et a car- 
wibus abstinere ipse Paulus jejunans demonstrat, di- 
cens ; € ln jejuuiis pluries ; » necnon : « Castigo cor- 
pus meum et in servitutem redigo. » Petrus autem 
paucis lupinis vescebatur cseterique discipuli jeju- 


uiis iudulgebant, qui Salvatoris jejunium wobig 


tradiderunt per quatriduum et parasceven iu. quibus 
carne, ovis etlacte abstinere jusserunt, ut jam du- 
duin ab ipsis apostolis et Patribus accepimus. 


εὐλαδεῖς εἶναι ἡμᾶς xal ἐγχρατεῖς ἐν πᾶσι παρὰ τοῦ ᾿Αποστόλου μανθάνομεν, « Ὁ ἀγωνιζόμενος » 
vàp, φησὶ, « πάντα ἐγχρατεύεται. Καὶ εἰ βρῶμα σχανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μον, o0 μὴ φάγω χρέα εἰς 
τὸν αἰῶνα, » λέγει. Καὶ ὅτι δεῖ ἐγχρατεύεσθαι — xol 84} χρέατος ἀπέχεσθαι, αὐτό; τε Παῦλος νηστεύων 
διδάσχει, « Ἐν νηστείαις πολλάχις, » λέγων, καὶ, « Ὑποπιάζω μὴν τὸ σῶμα xal δινλαγωγῶ. » Καὶ [1ἐ- 
spo. δὲ ἀπσαρίου θερμίοις ἐτρέφετο, xal οἱ λοιποὶ μαθηταὶ νηστείαις ἐσχύλαζον, οἵ xal τὴν νηστείαν 
fjulv καραδεδώχασι τοῦ Σωτῇρος, Τετράδα τε xai Παρασχευὴν, ἐν ol; xai χρέατο; ἀπέχεσθαι χαὶ ὠοῦ 
καὶ γάλαχτος νενομοθετήχασιν, à; πιρελάδγλεν ἄνωθεν ἐξ αὐτῶν τε χαὶ τῶν ἀποστόλων χαὶ τῶν Πατέρων. 


ΚΕΦΑλ. KA'. 
Κατὰ τῶν ἐσθίοντων τὰ μὴ παραδεδομέγα. 


Ei οὖν καὶ τῶν νενομισμένων χρεῶν ἀπέχεσθαι 
χρὴ κατὰ καιρὸν, καὶ τοῦτο μαρτυροῦσιν οἱ ἀπό- 
στολοι xai οἱ ἅγιοι, τὰς νηστείας xal Τετράδα xai 
Παρασχενὴν παραδεδωχότες νηστεύειν, πολλῷ μᾶλ- 
λον ῥνπκαρῶν ζώων xol θηρίων χρέατος ἀπέχεσθαι 
χρὴ, ὧν καὶ αὐτὴ ἡ φύσις πρὸς τὴν βρῶσιν ἀηδῶς; 
ἔχει καὶ ἀπεχθῶς. ᾿Αχρχσίας τοίνυν τοῦτο σημεῖον, 
δαὶ θηριώδου ; γνώμης καὶ διαθέσεως. Καὶ γὰρ οὐδὲ 

ParROL. Ga. CLV. 


CAPUT XXI. 
Contra eos qui vescuntur cibis traditione ecclesia 
stica. improbat. 

lgitur sielegalibus carnibus vesci abstinere opor. 
tet seeundum tempus, quod testantur apostoli et 
sancii, jubentes jejunia per quatriduum εἰ para- 
eceven exercenda, multo magis iminundoruar aui- 
urdíum carne abstinere oportet, quorum ipsa na- 
tura horrorem et fastidium generat, ue mand: 
centur, ei proinde hoc est intempersntie igi 
mentisque ferz et auimi truculeu. Now eX v 

E! 


101 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


Tos 


aciumalia carne vescuntur, sed tantum bestize αὐ: A πολλὰ τῶν ζώων χρεωφαγεῖ, ἀλλὰ τὰ αἰμοδέρα θη- 


gaudenl(sanguine, et que carne vescuntur, nou quam- 
libet carnem tangunt, sed solummodo mundioribus ct 
s3lubrioribus utuntur ; ergo qui his escis abutitur 
iutemperantia. ducitur ferasque feritate superat, 
quasi irratios.abilem liaberet. animam. Purgamcuta 
veru el sordes gustare mentis est immundissima 
ct obscen:e ferzeque natur finis ultimus, | Latini 
autem talibus utentes nos qui ab istis abliorreimus 
irrblent forte, quoniam sunt maxime religiosi. corde- 
que mundissimi ; et sic erga talia se liabent. Sacras 
domos vulgo pervias relin quunt, ipsaque adyta. οἱ 
terribilia pentrare sinunt non inulieres tantum, sed 
et cujuslibet aetatis homines, fornicarios, immiun:tos 
ipsosque impios, non perpendentes qua dicta 
sunt : « Nolite sanctum dare canibus ; » et : « Do. 
mus mea domus orationis vocabitur, » οἱ caetera ; et 
propterea zelavit Jesus, ita ut mansuctus ipse flagello 
liujus gratia uteretur ; et non sinebat, ut scriptum est, 
ut quispiam transferret vas per templum ; illud autem 
templum erat legale umbraque futuri, nunc autem 
majus est lemplo, quemadmodum Salvator desemet- 
ipso dixit ; et tamen tanta audent. Nihil mirum eos 
qui circa conscientiam defecerunt, qui indifferenter 
et inique. conversantur, circa fidem naufragasse, 
prout docet Paulus. Vel etíam, ut. rursuin dicam. 
vill mirum eos circa fldem nova cogitasse qui cir- 
ca agendi rationem declinacerunt ; nam sibi invicem 
respon-lent fides et vita ; iileirco bi quoque qui ex 
orthodoxis fidem recte cognoscentes circa vitam 
soluti sunt, poeng sunt obnoxii, nisi ponitentia 
et abstinentia a malo corrigantur. Perpendat scisci- 
taus quoniam qui in peccata incidunt ignavi flunt 
ei frigidi atque segues, tau circa verba fidei quam 
circa opera, neque ferventes sunt. circa zelum et 
consuetudines ; idco verum est istud. fratris Do- 
m ni: « Fides sine operil.us mortua cest, sicut et opera 
sinc fide, Quid autem Latini circa poenitentiam iuno- 
vaverunt ? Cuin inaguum lioc. donum — in spei. $a- 
lutis nobis impertitum | fuerit, aliudque secundum 
piaculum post haptisma in confessione et abstinentia 
a malo laerywis nostris concessum fuerit, qua poníi- 
tentize proprizque accusationis gratia omnis fldelis 
qui post baptisma peccavit salutis confidentia:n 
assequitur, illi contra regulas traditionemque Pa- 
trum agentes arguuutur ; equidem ad confitendum 
currunt, non auteni multum curant de. abstinentia 
ἃ pecéato ; imo quadain probibita patrandí a papa 
ipsisque episcopis facultatem ippetrant et aceipiunt, 

multisque datur licentia carne utendi sanctissimi 
jejunii tempore, et aliis pellicem habendi et. quie- 
cunque petierint illicita obtinent, neque paucis 
diei potest. quanta. contra. Christianorum viiam 
Patrumque canones agere non erubescunt. 

πάππα, 


ἄδεια χρέατος μετέχειν τῷ 
αἰτήσονται ἄλλα τινὰ τῶν ἀϑεμίτων λαμθάνουσι" 


χαιρῷ τῆς ἁγιωτάτης 
καὶ ἀπλῶς οὐχ ἔστιν εἰπεῖν, ὅσα παρὰ τὴν Χριστια- 


pla μόνον' καὶ τὰ χρεοφαγοῦντα δὲ οὐ πάση: σαρχὸς 
ἅπτεται, ἀλλὰ τῆς χαθαρωτέρα: τε xal ὑγιεινοτέ- 
pae. "Apa τὸ παραχρῆἧσθαι τοῖς βρώμασι xat ἀχρα- 
τῶς ἔχειν πρὸς αὐτὰ χαὶ παρὰ τὰ θηρία ἐστὶ, καὶ 
οἱονεὶ ἀλόγου ψυχῆς. Τὸ δὲ καὶ τῶν περιττωμάτων 
xal οὔρων γεύεσθαι ἀχαθαρτοτάτης γνώμης xal 
μιαρᾶς, καὶ τῆς θηριώδους αὐτῆς πέρα φύσεως. 
Οὐδὲ γὰρ τὰ θηρία περιττωμάτων ἰδίων γεύεται, 
δειχνύντα, ὡς οὗ κατὰ φύσιν τοῦτό ἐστιν. “Ὅμως δὲ 
Λατῖνοι τούτων γευόμενοι, τοὺς ἀποστρεφομένου: 
ταῦτα χαταγελῶσιν ἡμᾶς, ὡς δῆθεν λεπτοί τινες 
ὄντες absol, xal τὴν διάνοιαν καθαροί. Καὶ οὕτω 
μὲν ἔχουσι περὶ τὰ τοιαῦτα, Ῥυὺς δέ γε ἱεροὺς ol- 
xou; βατοὺς τίθενται τοῖς πολλοῖ;, χαὶ αὑτὰ τὰ 


Β ἄδυτα καὶ φρικτά" χαὶ οὐ γυναιξὶ μόνον εἰσιτητὰ, 


ἀλλὰ καὶ ἡλιχίᾳ πάσῃ χαὶ πόρνοις xal ἀχαθάρτοις, 
xai ἀσεδέσιν αὐτοῖς, οὐδὲν λογιζόμενοι τὸ, « Μὴ 
δότε τὰ ἅγια τοῖς χυτὶ, ν καὶ, « Ὃ οἶχός μου οἶχος 
προσευχῆς χληθήσεται, » καὶ τὰ ἑξῆς, καὶ τὸν ὑπὲρ 
τούτου ζῆλον τοῦ Ἰησοῦ, ὅτι καὶ φοαγγελίῳ τούτου 
χάριν ἐχοέσατο ὁ πραῦς " καὶ οὐδὲ ἤφιεν, ὡς γέ- 
γραπται, ἵνα τις σχεῦος διὰ τοῦ ἱεροῦ εἰσενέγχῃ, 
χαὶ ταῦτα νομιχοῦ xal σχιώδου: ὄντος ἐχείνου τοῦ 
ναυῦ. Νὺν δὲ μεῖζον τοῦ ἱεροῦ ἔστιν ὥδε, ὁ Σωτὴρ 
περὶ τῶν αὐτοῦ φησι, Καὶ ὅμως τὰ τοιαῦτα τολ- 
μῶσι. Καὶ οὐ θαυμαστόν. Οἱ γὰρ περὶ τὴν συνείδη- 
σιν ἀοστοχήσαντες ὁδιαφόρως: ζῶντες xol ἐναγῶς 
καὶ περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν͵ ὦ; Παῦλος δ:- 
δάσχει. Διὸ καὶ πάλιν ἔστιν εἰπεῖν, ὡς ol περὶ τὴν 


᾿ πίστιν κα!νοτομήσαντες xaX περὶ τὸν βίον ἐξέχλιναν. 


'Exóptva γὰρ ἀλλήλων εἰσὶ πίστις xal βίος, Διὸ 
xaX τῶν ὀρθοδόξων τινὲς περὶ τὴν πίστιν χαλᾶῶς 
ἱστάμενοι, περὶ τὸν βίον ἡμεληχότες, ἔνοχοί εἶσι 
τῇ χολάσει, εἰ μὴ μετανοίᾳ καὶ τῇ τῶν xaxov ἀποχῇ 
διορθωλῶσι. Καὶ χατανηήΐσειέ τις ἐρευνῶν, ὡς ἡνέχα 
πεοιπίπτωσιν ἁμαρτίαις τινὲς, ἀμθδλεῖς γαὶ ψυχροὶ 
οὗτοι xd) ῥάᾷθυμοι καὶ περὶ τῶν τῆς πίστεώς εἶτι 
λόγων χαὶ ἔργων, xal οὐ θερμοὶ περὶ τὸν ζῆλόν τα 
καὶ τὰ ἔθη. Διὸ xol ἀληθὲς τὸ τοῦ Θεαδέλφου, « Ἧ 
πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεχρά ἐστι, xa τὰ ἔργα 
χωρὶς τῆς πίστεως. » Τί δὲ Λατῖνοι χαὶ περὶ μετα- 
νοίας χεχαινοτομῆχασι ; Τοῦ μεγάλου τούτου δώρου 
εἰς ἐλπίδα σωτηρίας ἡμῖν δεδωρημένον, χαὶ δευτέ- 


D pov ἄλλον μετὰ τὸ λουτρὸν χαθαρσίου ἐν ἑἐξομο)ο- 


γήσει xat ἀποχῇ καχοῦ βραθευθέντος ἡμῖν xai δά- 
χρυσιν, iv ᾧ χαρίσματι τῆς μετανοίας τε καὶ ἐξα- 
γορεύσεως πᾶς πιστὸς τὴν προσδοχίαν χέχτηται 
τοῦ σωθῆναι ἁμαρτήσα: μετὰ τὸ βάπτισμα, οὗτοι 
παρὰ τοὶςς ὄρους χαὶ τοῦτο πο. εἶν τῶν Πατέρων xat 
τὴν παράδοσιν ἀποδείχνυνται. Καὶ δῆθεν μὲν πρὸς 
τὴν ἐξομολόγησιν τρέχουσιν᾽ οὐχ ἀποσχέοθαι δὲ τοῦ 
χαχοῦ λόγος πολὺς παρ᾽ αὑτοῖς. ᾿Αλλὰ xai τῶν 
39 ἀπηγορευμένων τινὰ πράττειν παρὰ τε τοῦ 


xal τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν, συγχώρητιν ἐξαιτοῦτί τε xal λαμβάνουσι, καὶ δίδοται πολλοῖς 


νηστείας, χαὶ ἄλλοις παλλαχὴν ἔχειν, χαὶ ἅπερ 


νιχὴν ζωὴν καὶ τοὺς τῶν Πατέρων κανόνας ἐνεργεῖν οὐγ aic '0vovtat. 


Clericus. Quare, domine, quidam ex nostris. de 


εἰϊηρικός. Καὶ πῶς, δέσποτα, τῶν ἡμετέρων τι- 


109 


DIALOGUS CONTHA HJERESES. 


110 


νὲς οὐ πολὺν ἡγοῦνται τὸν περὶ τῶν τοιούτων λόγον, A talibus non magnam rationem babent, sed tantuin 


ἀλλὰ περὶ τοῦ συμδόλου μόνον ζητοῦσι τῆς πίστεως, 
xal φασιν, ὡς εἰ τοῦτο μόνον ὀρθῶς ἑἐδούλοντο λέ- 
γεῖν τὸ ἱερώτατον τύμδολον, οὐκ ἀπεσείοντο ἂν αὖ- 
τοὺς διὰ τὰ λοιπά : Καίτοι γε μέγιστα χαὶ χατὰ 
τῆς ὀρθοδόξου xai £20s60U; ζωῆς τὰ προειρημένα, 
xai πλεῖστοι τῶν ἁγίων ἀνδρῶν χαὶ ὑπὲρ μιχρῶν 
«κινῶν τοιούτων ζῆλον ἄχρι καὶ θανάτου σχεδὺν ἐπε- 
δείξαντω μέγιστον. Τίς οὖν ὁ περὶ τούτον λόγος ; 
'Apxtspsic. Οἶμαι, ἀδελφὲ, ὡς τοῖς τοιούτοις τῶν 
ἡμετέρων οὐχ ἐγνωσμένα χαθαρῶς τὰ παρὰ Λατί- 
νοις. Ei δὲ xal τούτων οἴδασί τινα, ἐπεὶ xal περὶ 
τῶν ἀζύμων πλεῖστα πολλοὶ γράφουσιν, ὡς οὐ θέμις 
ἄζυμα προσφέρειν, ἀλλὰ τὰ πλείω οὐχ ἴσασιν. El 
δὲ καί τινές εἶσι τῶν εἰδότων, οἰχονομιχῶς τοῦτο 
λέγουσιν, ὡς οἶμαι, ἐπανορθοῦν αὑτοὺς τῷ χαιριω- 
«έρῳ τῇ πίστει βουλόμενοι, καὶ οὕτω χατὰ μιχρὸν 
κρὸς τὴν διόρθωσιν xai τῶν λοιπῶν ἐπιφέρειν. 


ΚΈΕΦΑΛ. KB. 


Ὅτι καὶ ἀπὸ τῶν δοχούντων μιχρῶν δεῖ προσέ-͵ 


yer. 


Ὅτι δὲ xal τοῖς ἀποστόλοις ἔμελε χαὶ περὶ τῶν 
δοχούντων μιχρῶν διορθοῦσθαι τοὺς εὑσεδεῖς, δῆλον 
&E ὧν ἔγραψαν xol; ἀπὸ τῶν ἐθνῶν διὰ Dapváfa 
xaY Παύλου, ὅτι ἀπέχεαθαι χρὴ εἰδωλοθύτων xal 
πορνεία; τε xal πνιχτοῦ. “Ὅπερ (τὸ περὶ τοῦ πνιχτοῦ 
δηλαδὴ) ὀλίγον εἶναι δοχεῖ χαὶ τῶν ἡμετέρων πολ- 
λοῖς, καθάπαξ δὲ ἀπεναντία; τοῖς ἀποστόλοις τὸ 
«-νικτὰ ἐσθίειν Aaxívou; πᾶσιν ἔργον ἐστὶν ἀπαραί- 
t5tov. Ἕτι δὲ καὶ τὸ παλλαχὰς ἔχειν ἀνέγχλητον, 
καὶ πορνεύειν ἀνεπκαισχύντω;. ᾿Αλλ᾽ οὐ τοῖς ἀποστό- 
λοις τοῦτο ἐδόχει καροπτέον, ἀλλὰ γεγράφασιν ἅπερ 
ἔγραψαν. Καὶ εἰδωλολατρεία; ἴσον τὸ πορνεύειν xal 
«νιχτὰ ἐσθίειν εἰρήκασιν" ἐπεὶ Θεὸς τοῦτο xal πρὸ 
τοῦ νόμου τῷ Νῶε νενομοθέτηχε. Τοίνυν οὐδὲ τὰ 
sapi Θεοῦ τοῖς παλαιοῖς δεδομένα καλόν ἐστι πάντα 
παρορᾶν, ἀλλὰ πνευματιχῶς ἐχεῖνα διενεργεῖν χαὶ 
νοεῖν, xal sl; τὸ χρεῖττον ἐπανορθοῦν, xat ὑπὲρ τὸν 
νόμον ποιεῖν, οὗ μὴν δὲ παρανομεῖν. « Ἐὰν γὰρ 
μὴ περισσεύτσῃ ἡ διχαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμ- 
ματέων καὶ Φαρισαίων, » φησὶν, ε οὐ μὴ εἰσέλθητε 
εἰ: τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν" » καὶ, « Ἰῶτα ἕν 1| 
μία κεραία οὗ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ “οὐ νόμον, ἕως ἂν 
πάντα γένηται" » οὐ μὴν δὲ ᾿Ιουδαϊχῶς, ἀλλ᾽ ὑπὲρ 
τὸν νόμον πνευματιχῶς, Ὡς γὰρ ἀντὶ τῆς περιτομῆς 
ἡμῖν ἐδόθη τὸ βάπτισμα xax ἡ ἐν Χριστῷ ἡγιασμένη 
ζωὴ. καὶ ἀντὶ τῶν ἀλόγων θυμάτων 1) λογιχὴ xat 
ζῶσα θυτία ἀναίμαχτος, ἡ διὰ τοῦ ἄρτου xai ποτη- 
piov τοῦ ἀληθῶς σώματος καὶ αἵματος τοῦ Χριστοῦ, 
χαὶ ὁ γάμος ὁ τίμιός τε καὶ χαθαρὺς, οὐ πολυγαμία 
δὲ ἣ πορνεία, xai Ecc ἡ παρθενία ἀντὶ χηρείας 1 
ὑψηλοτέρα τοὺ γάμου xa τῶν ἀγγέλων ἰσότιμος " 
οὕτω καὶ ἐν τοῖς βρώμασιν ἐγχράτεια ἀντὶ áxga- 
σίας, xai νηστεία ὑψηλοτέρα τῆς νομικῆς δέδοται. 
Διὸ καὶ χρέατος ἀποχὴ ἐν ἡμέραις τε χαὶ χαιροῖς. 
Οὐχ ἄρα τὸ ἀργῆσαι τὸν νόμον τὸ χαταλῦσαί ἔστιν, 
ἀλλὰ τὸ ὑψηλοτέρως καὶ θείως S ἐνεργεῖν xal 
πνευματιχῶς. Ὅτι σχιὰ μὲν ἐχεῖνα τὰ νομιχὰ, xal 
προγραμμιχαὶ προτυπώσεις, τὰ δὲ ἡμέτερα σαφῶς 


de Synibolo fidei contendunt atque dicunt quoniam, 
si istud sauctissimum symbolum solummodo recte 
dicere vellent, eos propter caxera non ejicerent ? 
Nam gravia sunt contra orthiodoxam piaimque vitam 
qua supra protulisti, et plerique viri sancli propter 
istas res parvas maximum: atque flagrans fere usque 
ad mortem studium exhibuerunt. Quid ergo de lioc 
dicis ? * 
Pontifex. Censeo, fiater, nostris illis non peni- 
tus cognosci qua apud Latinos fiunt ; equidem non- 
nulla noverunt, cum multi plura de azymis scripse- 
rint quoniam azyma offerre nou licet, sed. pleraque 
nou sciunt ; quod si quidam coguoscaut, ita, opi- 
nor, ex proposito agunt, quia volunt eos ad ad capu! 


D pracipuum fidem corrigere, et sic paulatim ad cor - 


rectionem caterorum adducere. 


. CAPUT XXII. 


Quod etium in parvis cautum esse oporteat. 


Apostolos operam dedisse ut viri religiosi etiam 
circa ea qua parva videntur, corrigerentur patet ex 


his qua scripserunt ad fideles ex gentibus per Bat- 


nabain et Paulum, quoniam abstinere oportet ab 
idolothytis, a fornicatione et suffocato, quod (suffo- 
catum scilicet) parvum videtur wultis etiain ex no- 
siris, Latinls autem omnibus ex adverso apostolorum 
suffocata manducare opus est irreprelensibile, [nsu - 


C per pellices habere culpa caret, et fornicari nullo 


modo est rubore dignum. Apostolis autem t5lia nou 
videbantur contemnenda, sed scribentes coudem- 
naverunt, et fornicari suffocataque manducare. gc- 
nusesse idololatrie dixerunt; ideo lizc Deus Nue 
etiam ante legem prohibuit. lgitur ompia aspernari 
precepta a Deo antiquis data nonest bonum, sed 
oportet ea spiritaliteradimplereet perpendere necnon 
in melius corrigere atque supra legem facere, nou 
autem despicere. Dictum est enim : « Nisi abunda- 
verit justitia vestra plusquam Scribarum et Phari- 
seorun, non intrabitis in regnum coelorum ; » ct, 
« 19ta unuin aut unus apex non prazteribita lege, 
donec omnia fiant, » non more quidein Judaeorum, 
sed modo supra legem spirituali. Nam quemadino-. ' 


D duui pro cireumcisioue datus est nobis baptismus - 


εἰ vita in Christo sanctificata, pro hostiis irrationa- 
bilibus rationabilis et vivens neque cruenta hostia, 
corporis scilicet et sanguinis Christi per panem et 
calicem ; connubium lhonorabile et mundum, non 
autein polygamia et fornicatio, el virginitas pro 
viduitate sublimior connubio angelisque honoro 
non impar ; XaelLin escis treinperantia pro. inteui- 
persutia, jejuniumque datur. ]:gali subliinius ; 
ideo etiain carne abstinendum est in quibusdam 
diebus atque temporibus, Lex ergo minime — negli- 
genda est neque solvenda, sed sublimius et divini- 
tus atque spiritaliter impleuda, quoniam ur 
erant illa legalia figurzeque symbolicz, nostrá 
mysteria ipsa sunt veritas ; ibi queu Moy 


1l 


SYMEONIS TBHESSALONICENSIS ARCIIIEP. 


112 


vero Christus, Dei Verbum pro nolis incarnatum ; A ἡ ἀλήθεια. Καὶ Μωῦσης μὲν ἐκεῖ, ὧδε δὲ Χριστὸς 


quapropter novus Israel sumus qui vere Trinitatem 
unum reipsa Deuin cognoscimus et cogitainus, ve- 
rumque Messiam Jesum Christum Dei vivi Filium 
recepimus, et spiritualia omnia legalibus praestantia 
accepimus.ac servare debemus, non autem tepide 
el utcunque ceciderit vivere, neque prater cequum et 
barbarice conversari ; nuncenim tenebra non su- 
' mus, Sed lux in Domino. 


CAPUT XXIII. 
- Quod oporteat res. divinas imaginibus reprasentare 
pie ei juxia traditom consuetudinem. 
Qui. aliud illis contra ecclesiasticam consuetudi- 
nem innovatum est ? Sancte ac veneranda imagines 


fidelibus pie propasite in. lionorem divinorum ex- B 


emplarium et observantiam pro ratione eorum quos 
referant sanctorum, verumque exprimendo demon- 
straut. Nam Verbum propter uos incarnatuui eflln- 
gun!, omniaque divina ejus propter nos opera et 
wiracula atque mysteria, necnon sanctissimam 
gancie ejus Matris semper virginis figuram eju-que 
sanctorum formam et quacunque. referunt historia 
evangelica extereque — diving — Scripturae, * velut 
aliis litteris, coloribus aliisque materiis pingendo 
edocent. llli autem omnia, ut dictum est, innovan- 
168, sanctas quoque imagines, omissa lege cousue- 
iudinis, $zpe alio modo coniciunt quas humanis 
capillis et stolis pro, pictis crinibus atque indu- 
mentis exorn»nt, quod non est. capillorum et ve- 


τοῦ Θεοῦ ὁ Λόγος: ἐνανθρωπήσας ὑπὲρ ἡμῶν, Διὸ 
xai Ἰσραὴλ νέος ἡμεῖ;, ὡς ἀληθῶς τὴν Τριάδα τὸν 
μόνον ὄντω; ὄντα θεὸν γνωρίσαντες xal νοοῦντες, 
καὶ τὸν ἀληθῆ Μεσσίαν Χριστὶν Ἰησοῦν, τὸν Υἱὸν 
τοῦ ζῶντος Θεοῦ δεξάμενοι, χαὶ πνευματιχὰ πάντα 
xai ὑπὲρ τὸν νόμον λαδόντες, χαὶ φυλάσσειν Ógel- 
λοντες, οὐ μὴν δὲ ἀδιαφόρως xai ὡς ἔτυχε ζῇν, xat 
ἀλόγως καὶ βαρδαριχῶς βιοῦν τε xal πολιτεύεσθα:. 
Οὐ γὰρ σχότο; νῦν ἐσμεν, ἀλλὰ φῶς ἐν Κυρίῳ. 
ΚΕΦΛΛ, KT". 
Ὅτι δεῖ ἀνιστορδβῖν εὐ.αδῶς τὰ θεῖα καὶ εὑσε- 
δῶς, καὶ κατὰ τὴν δεδομένην συνήθειαν. 

Τί δὲ xal ἄλλο αὐτοῖς παρὰ τὴν ἐχχλησια:τιχὴν 
ἐχαινοτομήθη παράδοσιν ; τῶν ἁγίων xal σεπτῶν 
εἰκόνων εὐσεθῶς παραδεδομένων εἰς τιμὴν t0 
θείων πρωτοτύπων, καὶ τὴν χατὰ σχέσιν αὐτῶν 
«ὧν ἀγίων εἰχονισμάτων προσχύνγησιν tol; πιστοῖς, 
xaX τὴν ἀλήθειαν ἐμφαινόντων εἰχονιχῶ:. Τὸν γὰρ 
σαρχωθέντα Δόγον δι᾽ ἡμᾶς εἰχονίζουσι, καὶ πάντα 
τὰ ὑπὲρ ἡμῶν αὐτοῦ θεῖα ἔργα καὶ πάθη χαὶ θαύ- 
pata xat μυστήρια, xal ἔτι τὸ πανάγιον εἶδος τῆς 
ἁγίας αὐτοῦ ἀειπαρθένου μητρὸς, καὶ τῶν ἁγίων 
αὑτοῦ, xal ἅπερ ἡ εὐαγγελιχὴ ἱστορία χαὶ αἱ λοιπαὶ 
θεῖαι Γραφαὶ λέγουσιν, ὡ; γράμμασιν ἄλλοις, τῇ 
χρωματουργία καὶ λοιπῇ ὕλῃ εἰχονιχῶς ἐχδιδάσχου- 
σιν, οὗτοι πάντα χαινοτομοῦντε;, ὡς εἴρηται, xal 
τὰς ἱερὰς εἰχόνας παρὰ τὸ νενομισμένον ἑτέρῳ τρό- 
πῳ πολλάχι; ἀνιστοροῦσιν, ἀντὶ εἰχονιχῶν ἐνδυ- 
μάτων τε χαὶ τριχῶν, ἀνθρωπείαι; θριξὶ xol στο- 


διΐυπι imago, sed cujusdam hominis coma et vesti- C λαῖς χαλλωπίζοντες, ὅπερ οὐχ εἰχὼν τριχὸς καὶ 


mentum, neque imago vel figura exeuiplarium. 
Unde imagiues modo irreverenti coucinnant et ex- 
ornaut, quod polius est eis adversari, prout subjicit 
canon septimi universalis concilii; dixit enim ea 
non esse exprimenda quie vel simplicissimis nou 
prosunt. Insuper quod fit contra ordinem, non recte 
fit, nec illud approbant Patres. Praeterea ut in tlica- 
wo quzdam faciunt divinis legibus contraria, vel- 
uii cum exprimunt mysterium annuntiatiouis Vir» 
ginis Deiparz, vel crucifixionem Salvatoris et cz- 
tera, in triviis et plateis llomines contra. ordinem 
ponunt, quorum unus quidem Virginem refert, 
alterum aute,n Mari: virum appellant, hic vocatur 
angelus, ille vero senex dierum cui canos capillos 
in barbam componynt, quos cum Latini non ha- 
beant venuste contraleges natura tondentes alienos 
ponunt, inde ostendentesse nequaquam  sibimet- 
ipsis convenire. Nam si Deum capillos perfectam 
imaginem exprimentes habentem viderunt pro- 
pheue, igitur in honorem ualure et Deo | favente 
nobis sunt capilli, igitur contra assensum Dei fa- 
ciunt et in dedecus nature qui illos tondent, et 
pracipne sacerdotes et. monachi, quibus prohibe- 
tur necarni ministrent. Dierum etiam Antiquum 
Taciunt babeutem pro Spiritu saucto columbam vo- 
lante, binc rursus monstrantes se contra. semel- 
ipsos sentire. Quippe si Spiritum credant ex Filio 
procedere, quare Filium Antiquo dierum assistere 


ἐνδύματος, ἀλλ᾽ ἀνθρώπου τινός εἰσι θρὶξ xaX Ev- 
δυμα, χαὶ οὐχὶ εἰχών τε τῶν πρωτοτύπων καὶ τύπος. 
Ka. παρὰ τὸ εὐλαύὲ; δὲ ἀνιστοροῦσι ταύτας xat 
καυλλωπίζουσιν, ὕπερ κατὰ τῶν ἁγίων εἰκόνων ἐστὶ 
μᾶλλον, ὡς ὁ τῆς οἰχουμενιχῆς ἕχτης συνόδου χα. 
νὼν ὑποτίθησιν. Οὐδὲ γὰρ ἀνιστορεῖν φησιν αὐτὸς 
τὰ τοὺς ἁπλουστέρους μὴ ὠφελοῦντα. Καὶ τὸ παρὰ 
τὴν τάξιν οὐχ εὐαγές. Καὶ οἱ Πατέρες τοῦτο οὐ πα- 
ραδέχονται. “τι δὲ χαὶ ὡς ἐν δράματί τινα ποιοῦσι 
παρὰ τοὺς θείους θεσμούς. Οἰονεὶ γὰρ ἐξειχουΐί- 
ζοντες τὰ τοῦ εὐαγγελισμοῦ τῆς Παρθένου χαὶ G:o- 
μήτορος, καὶ τὰ τῆς σταυρώσεως τοῦ Σωτῆρος xal 
λοιπὰ, ἐπὶ τριόδων χαὶ πλατειῶν ἀνθρώπους χαῖι- 


p στῶσι παρὰ τὴν τάξιν. Καὶ ὁ μὲν τυποῖ τὴν Π:ρ- 


θένον, καὶ τὸν ἄνδρα ἐχεῖνον Μαριὰμ αὐτοὶ ὁνμά- 
ζουσιν" ὁ δὲ ἄγγελος ὀνομάζεται' ὁ δὲ Παλαιὸ; νῶν 
ἡμερῶν, ᾧ καὶ περιτιθέατι τρίχας λευχὰς εἰς τὸν 
πώγωνα, ᾿Επεὶ γὰρ οὐχ ἔχουσι κείροντες ταύτας 
θρυπτιχῶς xal παρὰ τοὺς θεσμοὺς τῆς φύσεως οἱ 
Λατῖνοι, ἀλλοτρίας τιθέασιν, ἐντεῦθεν xat τὰ χαθ᾽ 
ἑαυτῶν ἐνεργεῖν δειχνύμενοι, Εἰ γὰρ τρίχας tixo- 
νικῶς ἔχειν εἶδον οἱ προφῆται τὸν Θεὸν, εἰς τιμὴν 
ἄρα τῆς φύσεως χαὶ χατὰ γνώμην Θεοῦ ἐν ἡμῖν αἱ 
&plyec. Λοιπὸν παρὰ γνώμην Θεοῦ ποιοῦσι xal εἰς 
ἀτιμίαν τῆς φύσεω; οἱ χείροντες, xal μάλιστα {ε-- 
ρωμένοι καὶ μοναχοὶ, οἷς χαὶ ἀπηγέρενται τὸ θερα- 
πεύειν τὴν σάρχχ. ᾿Αλλὰ xal χατέχοντα ποιοῦσι 
περιστερὰν τὸ πτηνὸν ἀγτὶ τοῦ θείου Πνεύματος τὸν 


In 


DIALOGUS CONTRA IIERESES. 


11ξ 


Παλαιὸν τῶν ἡμερῶν, ἐνταῦθα πάλιν καθ᾽ ἑαυτῶν A non faciunt ut ambo columbam emittant ? Rursum 


φρονεῖν οὗτοι δειχνύμενοι. El γὰρ xay ἐχ τοῦ Υἱοῦ 
«^ Πνεῦμα δοξάξουσι, πῶς οὐχὶ καὶ Yi» τῷ Παλαιῷ 
τῶν ἡμερῶν συγκαθίζουσιν, ἵνα χαὶ ἄμφω τὴν περι- 
στερὰν ἀποστέλλωσιν: ᾿Αλλ᾽ ὥφειλον πάλιν χαὶ Υἱὸν 
ἀποστέλλειν πρὸς ὃν χαλοῦσι Μαριάμ. Οὐ γὰρ τὸ 
Π'εῦμα σεσάρχωται, εἰ χαὶ ἐπεσχίαζε τῇ Παρθένῳ. 
᾿Αλλὰ παρὰ λόγον ἅπαντα ταῦτα, καὶ τῆς ἐχχλησια- 
στιχῆς ἀλλότρια παραδόσεως, xal εἰς ὕδριν μᾶλλον 
τῶν 35$ μυστηρίων, χαὶ τῆ: Χριστιανιχῆς εὐλαδείας. 
Τί δὲ τὰ παρ᾽ αὐτοῖς τυπούμενα χάριν Χριστοῦ τῆς 
σταυρώϑεις ; Αἷμα ζώων ἀλόγων ἐν χολάσι ζώων 
εἰσάγοντες, ἀντὶ τοῦ δισποτιχοῦ ῥέειν χατασχευά- 
ζουσιν αἵματο:, ἀπὸ τῶν τοῦ δῆθεν ἐσταυρωμένον 
ἀνθρώπου τινὸς γειρῶν χαὶ ποδῶν τε xal τῆς πλευ- 


debebant Filium mittere ad eum quem Mariam 
appellant ; Spiritus enim non incarnatus est, cum 
Virgini adumbraverit. AL ᾿ς omnia rationi repu- 
gnant, ab ecclesiastica. 1raditione sunt aliena, ct 
potius in injuriam mysteriorum pietatisque. Chri- 
&tianz patrantur. Quz:nam autem exprimunt Christi 
crucifixionis gratia? lerationabilium — animalium: 
cruorem in visceribus animalis infusum loco domi- 
nici sanguinis manare faciunt ex manibus pedihus- 
que et latere cujusdam hominis crucifixi. Quis 
ergo est ille eruciflxus ? Quis vero sanguis ? Veritas 
an imago 3 Si imago quidem, quarehomo et sanguis * 
Homo eniti imago non est ; si autem veritas ho:mo 
et sanguis, igitur imago non est. Denique quisuam 


p1;. Tl; ἄρα ἐκεῖνό; ἐστιν ὁ σταυρούμενο: ; τί δὲ B ille ? et quid ille sanguis ἢ cujusnam pretii haben-- 


τὸ αἷμα, ἀλήθεια, fj εἰκών ; Καὶ εἰ μὲν εἰχὼν, πῶς 
ἄνθρωπος xal αἷμα ; οὐ γὰρ ἡ εἰκὼν ἄνθρωπο:. El 
δ᾽ ἀληθείᾳ ἄνθρωπος xaX αἷμα, οὐκ 302 εἰχών. Καὶ 
)ηιπὸν τίς ἐχεῖνος ; χαὶ τί τὸ αἶμα ἐχεῖνο ; xal τίνος 
ἄρα λογιστέον αὐτὸ, τοῦ Σιοτῇρο:, ἣ χοινόν ; Βσδαὶ 
τῆς ἀτοπίας  χατὰ τῶν ἱερῶν εἰχόνων ταῦτα xal 
τῶν Ἐὐαγγελίων εἰσὶ, χαὶ τῶν φριχεῶν μᾶλλον τοῦ 
Χριστοῦ μυστηρίων». ᾿Αλλὰ πόθεν ταῦτα παρέλαθδον; 
£i; τῶν ἁγίων τοιαῦτα παρέδωχεν ; ἸΑληθὼς πάντα 
χεκχαινοτομήχασιν οὗτοι. Καὶ τοιαῦτα ποιοῦσιν ἐπὶ 
τριόδων καὶ πλατειῶν, ἀνθρώπους χαθιστῶντες παρὰ 
τὴν τάξιν, καὶ περὶ τῶν ὑπὲρ λόγον χαὶ θαυμαστῶν 
ἐξ ὧν μὴ θέμις, δραματουργίας ἐπιδειχνύμενοι, xat 
τὴν περιστερὰν τὸ ὄρνεον Πνεῦμα ἅγιον ὀνομά- 
ζοντες. Καὶ ςϑέγγονται οἱ τοιοῦτοι xal ἀντιφθέγ- 
χονται τὰ περὶ τῶν ἑορτῶν. Καὶ fj δοχοῦσα Μαριὰμ 
τὴν ἄλογον περιστερὰν ἀντὶ τοῦ Πνεύματος ὑποδέ- 
χεται. Πάλιν δέ γε, ὡ; ἔφημεν, σταυροῦταί τις, 
Χριστὸς παρ᾽ αὑτοῖς χαλούμενος, xaX ἡ σταύρωσις 
εὐχ ἀληθὴς, καὶ τὸ ῥέον αἶμα ζώου τινὸς εἰς ὕδριν 
τοῦ θεοῤῥύτου’ χαΐτοι γε οὐχ οὕτω τὴν ἀνάμνησιν 
τῶν μυστηρίων ποιεῖν τοῦ Κυρίου προστάξαντος, 
ἀλλ᾽ ὡς αὐτὸς παραδέδωχεν, ἐν οἷς ἐνεργεῖ πάλιν 
αὐτὶς, χαὶ ἱερουργεῖ ἑαυτόν" χαὶ αὐτὸ Exelvou τὸ 
σῶμα καὶ αἷμα τὸ ἱερουργούμενον. "Ap' οὖν οὐχ 
ἐπισφαλῆ τὰ παρ᾽ ἐκείνων οὕτω γινόμενα᾽, χαὶ χίαν 
ἐπισφαλῆ; Εἰ θέλεις, ἄνθρωπε, ταῦτα παριστᾷᾶν, xal 
«οἷ; ἀνθρυποῖς διδάσχειν, ἱερούργει ὡς παραδέ- 


dus est ? an Salvatoris vel commuxais ? Pro insa- 
niam δ sacris imaginibus et Evangeliis adversantur, 
imo metuendis Christi mysteriis. S«d unde ista 
acceperunt ? quisnam e sanctis talia tradidit ? Vere 
omnia novaverunt illi, ettalia faciunt ia triviis ct 
plateis homines contra ordinem collocantes. Iterum 
circa ea qu:e rationem superant mirabilia, de qui- 
bus fas non est, fabulas exhibent, avem columham 
sanctum Spiritum appellantes. Dicunt illi et re- 
spondent ca qus» in festis aguntur, et illa qu:e Ma- 
riam refert irrationabilem columbam pro. Spiritu 
suscipit. ltursum, ut diximus, quidam crucifigitur 
Christus ab eisappellatus, et crucifixio vera non 
est, manatque cruor cujusdam animalis in injuriam 
divini sanguinis. Áttámen non ita inaudavit. Domi 
nus niysteriorum commemorationem. facere, sed 
sicut ipse tradidit, in quibus ipse rursus operatur 
et semetipsum offert, ipsumque ejus corpus et ipse 
sanguis offertur. Ideo non tantum periculosa sunt 
qu:e ita apud eos flunt, sed etiam nimis periculosa, 
Si volueris, honio, talia producere et liomines do- 
cere, operare quemadmodum ipse tradidit, doce 
verbis, litteris scribe, colorum etiam ope effinge,. 
ut traditum fuit, quod est vera effigies, velut s«ri- 
ptura in libris, eisque inest divina gratia cum san- 
cta sint 4: exprimuntur. Illi autem semel. vagat: 
ubi non oportet currunt, Quod si nos arguant. de 
fornace puerorum, jam prorsus nihil gawlchun! ; 


δωχε, δίδασχε λόγοις, γράφε συγγράμμασιν, elxó- p fornacem enim non. accenlimus, sed cereos. cum 


νιζε xal διὰ χρωμάτων ὡς παραδέδοται" ὅπερ xai 
ὁ ἀνη᾿ ἧς ἐστιν ἐξειχονι:μὸς, ὡς xal fj ἐν βίδλοις 
Y21*9h, xai χάρις ἐν αὐτοῖς ἐστι θεία, ἐπεὶ χαὶ τὰ 
τυποίμενα ἅγια. ᾿Αλλ᾽ οὗτοι πλρατραπέντες ἐφά- 
«ae, εἰς ἃ μὴ δεῖ τρέχουσιν. Εἰ δὲ χαὶ περὶ τῆς 
χαμίνου τῶν παίδων ἡμᾶς αἰτιάτονται, ἀλλ᾽ οὐ χαι- 
ρήέσουσιν ὅλως. Οὐ γὰρ ἀνάπτομεν χάμινον, ἀλλὰ 
χτροὺ: μετὰ φώτων, xai θυμίαμα Θεῷ xatà τὸ 
E05; προσφέρομεν, χαὶ ἄγγελον εἰχονίζομεν, οὐχ ἄν- 
07070» ἀποστέλλομεν, Παῖδας δὲ μόνον ὑμνοῦντας 
χαϑαροὺς ὡς ἐχείνους τοὺς παῖδας τρεῖς παριστῶ- 
μεν, ἄδειν αὑτοὺ; τὴν ᾧδὴν ἐχ:είνων ὡς παραδέδοται. 
00; παῖδας xaX πόντες οἱ ἐσφρανισ μένοι xal ἱεροὶ 
«υποῦσι παῖδες, Καὶ ἱεριυμένοι δὲ πάντε;, ἔχαστος 


luminibus, et incensum Deo secundum consuctu- 
diuem offerimus ; angelum quidem exprimimus, ho- 
minem vero non emittimus, sed' pueros taurum 
mundos canentes sicut illi tres pueri constituimus 
ut horum canticum concinant, prout traditum est, 
quos pueros pueri referunt omnes sancti baptisno- 
que signati, et sacerdotes universi res sui ordinis 
effingunt singuli : Doininum quidem primus pouti- 
fex, episcopi vero primos apostolos, cum eoruin 
gratia donati fuerint, presbyteri septuaginta viros, 
diaconi Levitas, subdiaconi et cxteri prophetarum 
ordinem. Altera. etiam lege pontifex. iucarnatum 
Dei Verbum exprimit, presbyteri autem ordines 
inferiores, diaconi vero sub;aceites ministerii QQ- 


115 


SYMEONIS THESSALONICENS!S ARCHIEP, 


116 


tesates, clerusque universus cum populo orthodoxo 4 τὸν τῆς ἑαυτοῦ τυποῖ τάξεως xl τὸν Κύριον μὲν 


ultimos ordines, et omnes sti ordinem habent 
secundum gradus gratiamque respondentem ; ideo 
nihil dissentiens pueros effingere illos tres pueros, 
quoniam possunt eorum habere gratiam. Dominum 
vero in erucifixione exprimere et simulare videri, 
necnon manare sanguinem, sed non vere neque 
secondum divinam traditionem ; οἱ Deiparam per 
virum aut. mulierculam referre, et avem loco Spiri- 
lus accipere, prorsus est. absonum. [Insuper per 
aliorum capillos et vestes sanctorum formas  eflin- 
gere et ornare fit contra religionem neque a Patri- 
bus ostensum fuit, et uno verbo, velut in scena ct 
theatro divina monstrare wysteria neque pium est, 
neque traditum, neque Christianis dignum. Neque 


dicant sacerdotes ista operari et in. hoc eos posse B 


Dominum virginemque ejus matrem referre; nam 
istnd in his facere non recte dicitur. Referunt enim 
in his quibus oportet, baptizando, sacrificando, 
lavando alterutrius pedes, et in aliis qus dixil 
Salvator, in quibus poritifices et sacerdotes operari 
traditum est, item quando hymnos canendo. imi- 
'antur cantatores, uequaquam autem quando fit 
erucifixio, falsusque fluit sanguis, presertim  ani- 
malis cruor, nisi quis in martyrio proprium san- 
guinem vere effundere voluerit, vel etiam si cruci- 
ligatur caro cum vitiis et concupiscentiis, pront ait 
Paulus qui addidit : « Mihi mundus cruciflxus est 
et euo muudo, » cui rei omnes debent incumbere. 
Virginis autem Deipar: sive puritatem sive gratiam 
qua in Spiritu Dominum carne concepit et peperit, 
nemo potest imitari, quoniam hzc ei soli data sunt ; 
eam vero imitatur qui caste vivit οἱ virginitatem 
elegit, seque dignum accipienda gratia quantum 
potest exhibet ; et proinde cupiendum est omnes 
eam in liis pro viribus imitari, Si vero ista cum 
pictis divinis imaginibus conferant, sine ratione 
ratiocinantur ; nam in effigie quidem vere est imago, 
et Cbristi vere pingitur imago, et sanguis exprimitur 
necnon Dei mater in iwagine et angelus, et apostolus 
et summus pontifex, et martyret Spiritus in specie 
columba, et omnia effnguntur ; rerum quidem divi- 
narum imagines el picturze augustze sunt et veneran- 
dz ; homines vero hxc imitari fasnon est. Sed non 
ista tantum, vernm etiam plura similia Latini facere 
et excogitare non dubitant. Hinc etiam secundum Ori- 
gencm finem decernunt inferni, purgatorium nescio 
quod antetormenta eorum expurgatorium proponen- 
tes in quod qui deliquerunt, ingredientes, inquiunt, 
jonas luunt ad diem usque extremum. Quod nemo ex 
sanctis tenuit, tanquam quod verba Domini destruat, 
quie. inferni poenas, quemadmodum οἱ vitam sxter- 
nam, aeternas astruunt, ac divini Pauli dicta convellat, 
de sanctis asserente, qui in fide vitam posuere, non- 
dum propter nos recepisse promissionem, nec sine 
nobis perfectionem assecutos, et tunc perfectionem 
futuram esse, cum nos resurgemus, et singuli re- 
cipient simul cum corpore, cum quo aut peccarunt, 
aut laudabilia gesserunt, secundum opera sua. Et 


ὁ ποῶτος ἀρχιερεὺς, ἐπίσχοποι δὲ τοὺς πρώτους τῶν 
ἀποστόλων, ἐπεὶ χαὶ τὴν αὑτῶν χάριν ἔχουσι" πρεσδ"- 
τερηι δέ qs τοὺς ἑγδομήκχοντα " διάχονοι δὲ τοὺς 
Λευῖΐῖτα: ὑποδιόχηιοι δὲ χαὶ λοιποὶ τὴν τάξι» τῶν 
προφητῶν, KaY χαθ᾽ ἕτερον δὲ σχοπὸν ὁ ἀρχιερεὺς 
τὸν ἐνανθρωπήσαντα Θεὸν Λόγον Exxumol* πρεσδύ- 
τεροι δὲ τὰς ὑπεοχειμένας τῶν τάξεων" διάχηνοι δὲ 
τὰς ὑποδεεστέρας λειτουργιχὰς δυνάμεις" χαὶ ὁ λοι- 
T); δὲ χλῆρος τὰς τελευταίας τάξεις μετὰ τοῦ ὁρ- 
0o^6zou λαοῦ. Καὶ πάντες οὗτοι χαὶ τάξιν ἔγηυτι 
χατὰ τοὺ: βαθμοὺς, xal ἀναλογοῦσαν τὴν χᾶρ'ν. 
Διὸ καὶ οὐδὲν ἀπᾷδον τὸ εἰχονίζειν παῖδας τοὺς τ οεῖς; 
ἐχείνους παῖδας, ὅτε xal δυνατὸν τὴν χάριν ἔχΞι" 
αὐτῶν. Τὸ δὲ εἰχονίζειν ἐν τῇ σταυρώσει τὸν Κύριον, 
καὶ σφάττεσθαι δυχεῖν, καὶ αἷμα ἐχχέειν, οὖχ ὁλη- 
θῶς οὐδὲ κατὰ τὴν θείαν παράδοσιν. Καὶ τὴν Ge»- 
μέτορα δὲ εἰχονίξεσθαι δι᾽ ἀνδρὸς f) γυναίον. xai 
πτηνὴν ἀντὶ Πυεύματο; δέχεσθαι, λίαν ἄτοπον. Καὶ 
τὸ διὰ τριχῶν ἀλλοτρίων καὶ ἐνδυμάτων ἐξειχηνί- 
ξειν τὰ τῶν ἁγίων μορρώματα, xai χαλλωπίξειν 
46 πυρὰ τὸ εὐλαδὲς, οὐκ ἐνδεδομένον παρὰ τοῖς 
Πατράσι' xai ἁπλῶς τὸ ὥσπερ ἐν σχηνῇ τε χαὶ δρά- 
ματι τὰ θεῖα δεικνύναι οὐκ εὐσεδὲς, χαὶ μὴ δεδη- 
μένον, μηδὲ Χριστιανοῖς ἄξιον. Εἰ δ᾽ εἴποιεν ὦ; χαὶ 
ol τὰ τοιαῦτα διενεργοῦντες ἱερεῖς τελοῦσι xal χατὰ 
τοῦτο δυνατὸν αὐτοὺς τὸν Κύριόν τε χαὶ τὴν παρ- 
θένον αὐτοῦ μητέρα τυποῦν, οὐχ εὔλογον ἕν τούτοις 
τοῦτο ποιεῖν, {Τυποῦσι μὲν γὰρ ἐν οἷς δέον, ἐν τῷ 
βαπτίζειν, ἐν τῷ ἱερουργεῖν, ἐν τῷ νίπτειν τοὺς 
πόδας ἀλλήλων, ὡς καὶ τοῖς λοιποῖς οἷς εἴρηχεν ὁ 
Σωτῆρ, οἷς ἐνεργεῖν ἱεράρχας χαὶ ἱερεῖς παραδέδο- 
ται. Καὶ τοὺς ὑμνῳδοὺς δὲ καὶ ἀναγινώσχειν ἐστ ρα- 
γισμένους, ἐν τῷ ἀναγινώσκειν τε xal ὑμνεῖν. Οὗ 
μὴν δέ γε σταυροῦσθαι χαὶ ἐχχέειν αἷμα ψευδῶς, ἣ 
μᾶλλον αἷμα ζώου“ εἰ μὴ χατὰ τὸ μαρτύριον ἀληθῶς 
οἰχεῖον αἷμα ἐχχέειν τις αἱρεῖται, καὶ ἔτι κατὰ τὸ 
σταυρῶσαι τὴν σάρχα σὺν τοῖς παθήμασι xal ταῖς 
ἐπιθυμίαις (καθάπερ Παῦλός φησιν) ἀγωνίζεται, 
καὶ τὸ, ὅτι « Ἐμοὶ ὁ χόσμος ἐσταύρωται, κἀγὼ τῷ 
κόσμῳ, » καὶ πρὸς τοῦτο πάντες σπευδέτωσαν. Καὶ 
τὴν Παρθένον δὲ Θεοτόχον οὐδεὶς ἐχμιμεῖσθαι δύνα - 
ται ἣ κατὰ τὴν ἁγνείαν, ἣ τὸ ἐν Πνεύματι συλλαμ- 
θάνειν σαρχὶ χαὶ τίχτειν τὸν Κύριον, ὅτι μόνον 


Ὁ τοῦτο καὶ παρὰ μόνῃ" μιμεῖται δὲ τις αὐτὴν, ἀγνῶς 


βιῶν καὶ παρθενεύειν αἱρούμενος, ἄξιός τε τῆς ὑ πο- 
δοχῦς τῆς χάριτος ὡς δυνατὸν δεδειγμένος. Εὐχτέον 
τοῖνυν ἐν τούτοις ὡς ἐγχωρεῖ πάντας αὐτὴν ἐχμι- 
μήσασθαι, Εἰ δὲ καὶ ὡς τὰς γραφομένας θείας εἰ- 
χόνας ταῦτά φασιν, οὐ χατὰ λόγον ὁ λόγος͵ ὅτι ἐν 
εἰχονίσμασι μὲν ἀληθῶς εἰχὼν, xal Χριστοῦ εἰκὼν 
γρατομένη, xat αἷμα εἰχονιζόμενον, καὶ Θεοῦ μήτηρ 
ἐν εἰχόνι, χαὶ ἄγγελος, χαὶ ἀπόστολος, χαὶ ἱεράρ- 
yn: καὶ μάρτυς, χαὶ τὸ Πνεῦμα ἐν εἴδει περιᾶτε- 
ρᾶς, καὶ πάντα εἰχὼν, χαὶ ὡς τῶν θείων εἰχόνες τε 
xai γραφαὶ, προσχυνητχὶ xal σεδάσμιοι * τὸ δὲ ἀν- 
θρώπους ταῦτα μιμεῖσθαι οὐχ εὐαγέ:. ᾿Αλλ᾽ o0 
μόνον ταῦτα, xal πλεῖστα δέ γε τοιαῦτα οὐ mapat- 
τοῦνται Λατῖνοι ποιεῖν χαὶ φρονεῖν. Ὅθεν χατὰ «àv 


117 . DIALOGUS CONTRA II.ERESES. Im 
.Ὦριγένην xal τέλος οἱονεὶ 4oXáctoz δογματίξουσιν A liec est sanctorum. omnium  seatentia, nec ullus 
οὗτοι, Πουργατώριόν τι προφέροντες, r:phtte xoXá- inter eos przcedentem punitionem agnoscit, przter 
σεως ἐχείνης προχαθαρτήριον, ἐν ᾧ χαὶ τοὺς ἁμαρ — eamquie cst, in merore esse ct in locis incansolabi- 
τήσαντας λέγουσιν εἰσιόντας ἀποτιννύνα: δίχην ἄχρι libus animas peccatrices, veluti in. carecre, poenas 
τῆ: ἡμέρας τῆς τελευταίας. “Ὅπερ οὐδεὶς τῶν ἁγίων exspectantes : animas vero justorum in locis lumi- 
ἐφρόνησε, xal ἀναιρετιχὸν τοῦτο τῶν χυριαχὼν ^ó- nis οἱ relaxationis, exspectantes beatam cum corpo- 
γων, τῶν thv χύλασιν αἰώνιον εἶναι, xai τὴν ζωὴν — ribus possessionem. Dat quoque et relaxationem 
λεγόντων αἰώνιον, xal τῶν τοῦ θείου Παύλου ῥητῶν — quamdam a meerore. et timore iis, qui cum poni- 
ἀνατρεπτιχὸν, περὶ τῶν ἁγίων φάσχοντος τῶν ἐν ["ηἴ4, sed non perfecte ex. lac. vita. miigravunt, 
πίστει τελειωθέντων, μὴ λαδεῖν ἔτι δι' ἡμᾶς τὴν ποι ignis aliquis puniens οἱ 605 purgaus, ut ipsi 
ἐπαγγελίαν, « ἵνα μὴ (φησὶ) χωρὶς ἡμῶν τελείω- [ΓΔ]. sed sacrze. preces οἱ sacrificia pro iis Deo 
θῶσιν.» Ἑπεὶ xal τότε ἔσται τὸ τέλειον ἐξχναστάν- — oblata, si modo recte sentientes in file ἃ vita exces- 
τῶν ἡμῶν, ἀποληψομένον ἑκάστου μεθ᾽ οὗπερ xat- — serint, et poenitentes saltem in fine, et pro iis 
ὥρθωσεν, ἣ ἐξήμχοτ: σώματος, χατὰ τὰ ἔργχ — bona opera, et reliqua recte facta, non vero, ut ipsi 
αὐτοῦ. Kal τοῦτο δόξα πᾶσι τοῖς ἁγίοις ἐστί. KoX — inquiunt, prieter Ecclesi:esenteuntiau, ignis ante puv- 
οὐδεὶς αὑτῶν προτέραν δοξάζει χόλασιν, εἰ αἡ τὸ B gans. Etenim si modo est igris, et dolor illius finem 
ἐν ὀδύνῃ εἶναι, xal ἐν τόποις ἀπαραχλήτοι; và; — habet, erit et (luis inferni : scd poenas inferni :ter- 
ἡ λαρτηχυίας ψυχὰς ὡς bv εἰρχτῇ, ἀναμενούσας τὴν — nas divit Dominus, quemadmodum et regnum :eter- 
ttutplav, xal τὰς τῶν δικαίων ἐν τόποις φωτὸς — num. Quot vero ait de divite, princip um est tor- 
xai ἀνέσεως, ἀπεχδεχομένας τὴν μαχαρίαν μετὰ — mentorum zteruz punitionis, de iis, qui sbsque 
τῶν σιυμάτων ἀπόλαυσιν. Δίδωσι δὲ xal ἄνεσίν τινλ poenitentia decesserunt, quorum | ille primitias ha- 
«ἧς λύπης τε xal τοῦ φόδου τοῖς ἐν μετανοίᾳ πλὴν bebat propria. conscientia. ustulatus, οἱ qui. nom 
ἀτελῶς ἐξελθοῦσιν, οὐ πῦρ τι χολαστήριον χαθαῖΐρον — finaliter pcenis traditur, aut anteexpurgatur. Neque 
αὐποὺς, ὡς οὗτοί φασιν, ἀλλ᾽ αἱ ἱεραὶ προσευχαὶ xal — enim decretum lotum erat, Et abibunt hi. in. ignem 
θυτίαι ὑπὲρ ἐκείνων Θεῷ προσφερόμενα', εἴγε μός eternum, justi vero in vitam eternam. lisuper de hi5 
vov ὀρθοδήξῳ πίστει τῶν ὧδε μετέσττσαν, xal μετα- quie aliscondi oportebat gloriantur neque. vel minis 
νἷᾳ x3v ἐν τῷ τέλε;, καὶ αἱ ὑπὲρ τούτων εὐποιίαι — mum conteruntur, insipientia capti. Quapropter 
xaX λοιπαὶ ἀγαθοεργίαι, οὐ μὴν δὲ, ὥς φασιν οὗτοι absit ut eorum communionem quaeramus, ΡΓΙΒ -- 
πι pX τὴν δόξαν τῇς Ἐχχλησίας, πῦρ προχαθάρσιον. ' scrtim et precipue propter magnam in lide novita- 
El yàp Est: νῦν πῦρ, xal τελευτᾷ αὑτοῦ ἡ ὀδύνη, — tem eujus gratia multa in Ecclesia .orta suat scaue 
xai τέλος ἔσται χολάσευς. 'AXÀ' αἰώνιον χόλατιν dala, prout preediximus. 

&ipixit ὁ Κύριος, ὡς xal αἰώνιον βασιλείαν. Ὃ δέ φησι περὶ τοῦ πλουσίου, ἀπαρχὴν εἴρηχε τῇ : ὀδύνης 
πεοὶ τῶν ἀμετανοήτως ἐξελθόντων τῆς αἰωνίου χολάσεως, 37 ἧς εἶχε τὰς ἀπσορχὰς πυρπολούμενος τῷ 
ἔχυτοῦ συνειδότι, οὐ μὴν δὲ τελέως χολλαζόμενος ἢ προχαθχιρόμενης. Οὔπω; γὰρ fj ἀπόφι:ςς, «Και 
ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίχαιοι, εἰς ζωὴν αἰώνιον. ν» "AXX ἐπὶ τούτοις μᾶλλον ἐν οἷς 
ἐγχαλύπτεσθαι ἔδε:, ἐπχίροντοι xal οὗ συντρίδονται ὅλως, ἀπονοίᾳ χρατούμενοι. Ac ἃ χαὶ ἡμῖν προσεχτέον 
t-v πρὸς αὐτοὺς κοινωνίαν, μάλιστα δέ vs χαὶ ἐξαιρέτως διὰ τὴν μεγάλην ἐν τῇ πίστει χαϊνοτο- 
υὖαν, δι᾽ ἣν xal πλεῖστα τὰ σχάνδαλα τῇ Ἔχχλησίᾳ γεγένηται, χαθὰ χαὶ προέφημεν. 

KAnpixóc. Καὶ πὼς οὗτοί γε, δέσποτα, περὶ tau- C. Clericus. Quomodo, domine, illi de semetipsis 
τῶν μεγαλαυχοῦντές φασιν, ὦ; ὁ παρ᾽ αὑτοῖς πάππας — gloriantes dicunt papam suum esse primum  alio- 
πρῶνος τῶν ἄλλων ἐστί ; μάλιστα δὲ μόνος πρῶτος, — rum, imoque solum priauum, et omnia ci esse su^- 
xa! τὰ παρ᾽ αὑτοῦ πάντα δέον εἶναι ove pxzé (?), χαὶ — mittenda. quemadmodum  coryplio ipsi l'etro, 
ὡς παρ᾽ αὑτοῦ τοῦ xopugalou Πέτρου * xat ὅτι xa- — solam eorum Ecclesiam esse catliolicam et proindo 
θηλιχὴ μόνη fj παρ᾽ αὐτοῖς "ExxArsia, ὡς οὖσα τῶν — aliis excellere, unde semetipsos solos vocant catho- 
&X))wv πρώτη. “Ὅθεν xal ἑαυτοὺς μόνους αὐτοὶ — licos, non autem alios, aliaqne jaclaut similia ἢ 
καθολικοὺς χαλοῦσι, xal οὐχ itipou; αὶ ἕτερά 
τινα χομπάζουσιν ὅμοια. 

'Apxiepsic. Τὸ καυχᾶσθαΐ τε xat χομπάζειν xal Pontifex. Gloriari, ostentare, efferri pertinet, ot 
ὑπεραίρεσΊλαι τοῦ τῆς ὑπερηφανίας πάθου; ἐστὶν, dictum est, ad vitium superbi;e ; ideo illi hujus rci 
ὡς εἴρηται. Ὅθεν xu τούτου χάριν μᾶλλον οὗτοι — gratia magis sunt moribus humiliati ct fide contriti ; 
ταπεινωθέντες τῷ βίῳ τε xal τῇ πίστει xal συντρι- «Dominus enim, ait David, superbis resistit.» Ceetc- 
Givct; «lol, « Κύριος γὰρ ὑπερηφάνοις ἀντιτάσ- rum de his de quibus sciscitaris plurcs ex nostris 
σεται, » Δαδὶδ λέγει. Πλὴν ἐν οἷς αὐτὸς ἐρωτᾷς, | boni virlutumque cultores, verbis sullimes et 
πλεῖστοι τῶν ἡμετέρων ἀγαθοΐ τε xal ἀρετῶν ἐργά- — mente angelici, ex quibus beatus est Nilus Thes- 
ται xai Oriol τοῖς λόγοις xal ἀγγελιχοὶ τῷ vot, — salonicensis, vere et inexpugnabili ratione docuc- 
Q» ἐστι xaX ὁ μαχάριος Θεσσαλονίχης Νεῖλος, ἀλη- — runt. Ct ante istum magnus inter pontifices ct mi- 
00; «s xol ἀναντιῤῥήτως ἐδίδαξαν * xat πρὸ αὑτοῦ raculorum auctor Gregorius qui impii Barlaam et 
ὁ μέγας ἐν ἱεράρχαις xa θαυμάτων ἐργάεης Γρη- — Acindyni errorem confudit atque subvertit. Plures 
χόριο;, ὁ καὶ τὴν τοῦ δυσσεθδοῦ; Παρλαὰμ χαὶ 'Axty- etiam cum ip-is c numero electorum Dei de ois 


— 


119 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


120 


qu: Latini in dogmatibus οἱ sanctissimo Synrbolo A δύνου πλάνην χαταιτχύνας τε καὶ καταδαλών * xat 


novaverunt necnon de superhia eorum locuti. suut, 
suique nominis digna et divina conscripserunt, ac 
i!onea quibus lapsi erigerentur veritatis gratia 
protulerunt, Unde ipsi ad ea qux nostri. dixerunt 
quasi ex apostolis et Patribus essent oculos. inten- 
damus, et facile adversariorum tela exstinguemus, 
nobisque veritatis lumen. servabimus. Utvero tihi 
nos modicam cognitionem tradamus, pro viribus 
ex dictis Patrum dicimus. Latinis, qui primatum 
Romano astriunt, contradicere opus non est ; ne- 
que id l»dit Ecclesiam. Ostendant. tantummodo 
ipsum in Petri fide et illius successorum persistere; 
rt habeat sibi Petri] omnia, δὲ primus sit οἱ ver- 
tex eL caput omnium et supremus antistes ; id enim de 
patriarchis Romanis, qui pro tempore fueruut, scri- 
pun est ; et apostolicus hic thronus, et,qui in eo 
insidet, pontifex, rectam fidem tenens, successor di- 
citur Petri ; nullusque recte sentientium et loquen- 
tium oppositum afflrmabit. Ideo secunda synodus, 
Jicet a'qualia judicaret sedis —Constantinopolita- 
»ze jura, prinum esse dixit Romonum  poutiti- 
cem, et licet Constantinopols | episcopum tanta 
posse putaret quanta Romae episcopus, illum tamen 
post hunc secundum prastare dixit. Et quartum 
concilium in quo triginta et trecenti. convenerunt 
episcopi, eodem iunnovato statuto paria dixit jura 
lemani οἱ Corstantinopolitani pontificis. 1psum 
ero Leonem, qui epistolas ad concilium scripsit, 
apostolicum vocaverunt Patres concilii, assereutes 
se vocem ejus velut Petri accipere, et columnam 
rectae filei epistolam ejus nominaverunt ; necnon 
Patres eext:. septimazeque synodi et 
sedem ipsam apostolicam appellant, et nos non 
auferimus Patrum leges; rectam fidem tantummo- 
do profitestur Silvestri οἱ Agathonis, Leonis et Libe- 
yii, Martin] atque Gregorii successor lomanus 
pontifex, et tunc. illum apostolicum ceterorumque 
pontifieum — principem pr»dicabimus; et ipsi obe- 
dientiam prastabimus, non tantum velut Petro, 
sed etiam velut ipsi Salvatori. Αἱ si sauctorum 
illorum filei hx»res nou. sit, neque sedis erit hzeres, 
nequi modo nequaquam erit apostolicus, neque 
prius, neque Pater, sed econtratio adversarius et 
vastator ét apostolorum inimicus. Unde memini 
aliquid tale ad quemdam ex parte Latinorum 
Constantinopoli dixisse. Quippe cum is me col- 
Jocuturus adivissct, argumentanti respondi qu:e- 
cunque Deus mihi dedit ex sanctorum ejus dictis 
de ipso divinisque ipsius veritatibus dicere. Denique, 
Quare, iuquit, cum Orientis pontifici;us dictisque 
patriareliis societatem initis atque memoriam eorum 
in Ecclesia facitis, etsi sint barbari nequecognoscant 
quid sit Christianismus, papam autem licel sapiens 
sit virosque doctos quihus stipatur minime accipitis ? 
Cui respondi nos papam verum nequaquam aver- 
sari, nec a. communione nostra rejicere, imoque 
nos cum illo sicut cum Christo unum esse, ipsum- 
que patrem et pastorem appellare. ille autem 


ceterarum . 


σὺν αὐτοῖς ἕτεροι πλεῖστοι τῶν θεόθεν ἐχλελεγμέ- 


νων, περί τε τῆς καινοτομίας Λατίνων τῆς ἐν τοῖς 


δόγμασι xol τῷ ἱερωτάτῳ Συμδόλῳ, καὶ περὶ ὧν 
ὑπερηφάνως λαλοῦσιν, ἀξίως ἑαυτῶν ἐχεῖνοι xol 
θείως συνεγράψαντο. Καὶ ἱχανὰ τὰ παρ᾽ ἐχεένων 
τῆς ἀληθείας χάριν χαὶ τοῦ ἐπανορθωθῆναι τοὺς 
καταπεσόντας ῥηθέντα. Ὅθεν xaX ἡμεῖς πρὸς ἐκεῖνα 
ὁρῶμεν, ἅπερ ἔφησαν οἱ ἡμῶν, ὡς kx τῶν ἀπο-τό- 
λων ὄντα xai τῶν Πατέρων, καὶ ἱκανῶς ἐσόμεθα 
τὰ τῶν ἐναντίων χατασδεννύντες, xaX ἡμῖν τὸ φέγ- 
γος τῆς ἀληθείας περιφυλάσσοντες. "Iva δέ σοι xal 
pixpà ὧδε τὴν εἴδησιν δῶμεν καὶ ἡμεῖς, ὡς δύνα- 
pig ἐκ τῶν τοῖς ἁγίοις ῥηθέντων φαμὲν, ὡς τὸ 
λέγειν Λατίνου; πρῶτον εἶναι τὸν Ῥώμης, ἀντι- 
λέγειν οὐχ ἀναγχαῖον, οὐδὲ παραδλάπτον τοῦτο τὴν 
Ἐχχλησίαν ἐστί. Δειξάτωσαν μόνην αὑτὸν ἐν τῇ 


«lavet ὄντα τοῦ Πέτρου καὶ τῶν διαδόχων τοῦ 


Πέτρου * χαὶ πάντα ἐχέτω τὰ τοῦ Πέτρον, καὶ πρῶ- 
τος ἔστιυ καὶ χορυφὴ xal κεφαλὴ πάντων, xal ἄχρος 
ἀρχιερεύς. Καὶ γὰρ τοῦτο περὶ τῶν κατὰ χαιροὺς 
πατριαρχῶν Ρώμης γέγραπται, καὶ ἀποστολιχὸς 
οὗτος ὁ θρόνος, καὶ ὁ ἐπ᾿ αὐτῷ τῆς ὀρθοδοξίας ἐχό- 
μενος ἀρχι:ρεὺς διάδοχος λέγεται τοῦ Πέτρου" χαὶ 
οὐδεὶς τῶν ὀρθὰ φρονούντων τε χαὶ λεγόντων ἐπὶ 
τούτοις ἀντερεῖ, "Emei χαὶ fj δευτέρα σύνοδος, ἢ 
τὰ ἴσα πρεσδεῖα τῷ Κωνσταντινουπόλεως νέμουσα, 
πρῶτον εἶναι τὸν Ῥώμης φησὶ, xai τὸν τῆς Κων- 
σταντινουπόλεω: ἴσα μὲν τῷ Ῥώμης δυνάμενον 
εἶναι, δεύτερον δὲ μετ᾽ ἐχεῖνον ὑπάρχειν. Καὶ 1 τε- 
τάρτη δὲ τῶν ἑξαχοσίων τριάχοντα, τὸν αὑτὸν ἀνα- 
κεφαλαιουμένη χανόνα, τὰ ὅμοια περὶ τῶν πρεσδείων 
τοῦ Ῥώμης τε xal τοῦ Κωυσταντινουπόλεώς φῇῆσι. 


.Καὶ αὐτὸν δὲ τὸν Λέοντα 0; τὴν ἐπιστολὴν ἔγραψε τῇ 


συνόδῳ, ἀπόστολιχόν φασιν οἱ τῆς συνόδου Πατέρες, 
καὶ ὡς τοῦ Πέτρου δέχεσθαι τὰς αὐτοῦ φωνὰς, xal 
στήλην ἐρδοδοξίας τὴν ἐπιστολὴν αὐτοῦ 38 χατω- 
νόμασαν. Καὶ οἱ τῆς ἔχτης συνόδου xal τῆς ἐδδό- 
μῆς καὶ αἱ λοιπαὶ ἀποστολιχὺν θρόνον αὐτὸν ὄνομ ἀ- 
ζουσι. Kal ἡμεῖς οὐχ ἀναιροῦμιν τοὺς τῶν Πατέρων 
ὅρους. "ἔστω μόνον τῆς ὀρθοδοξίας Σιλθέστρου cs 
xai ᾿Αγάθωνος, Λέοντός τε xal At6splou χαὶ Μαρ- 
τίνου, καὶ Γρηγορίου διάδοχος ὁ τῆς Ῥώμης, xol 
οὕτως ἀποστολιχὴν αὐτὸν xal πρῶτον τῶν ἄλλων 


D ἐροῦμεν ἀρχιερέων, xal τὴν ὑποταγὴν αὐτῷ δώσο- 


pev, οὐχ ὡς τῷ Πέτρῳ μόνον, ἀλλ᾽ ὡς αὐτῷ τῷ Σω- 
τῆρι. Εἰ δ' οὗ διάδοχος τῇ πίστει τοῖς ἁγίοις ἐχείνοις 
ἐττὶν, οὐδὲ διάδοχος τοῦ θρόνον. Kal οὐ μόνον οὐχ 
ἀποστολιχὸς xal οὐ πρῶτος οὐδὲ Πατὴρ, ἀλλὰ xai 
ἐναντίος xal λυμεὼν χαὶ τῶν ἀποστόλων ἔσται mto- 
λέμιος. Ὅθεν καὶ μέμνημαι, ἀδελφὲ, τοιλῦτόν τι ἐν 
Κωνσταντινουπόλει πρός τινα τῆς τῶν Λατίνων 
μοίρας εἰρηχώς. Ἐπεὶ γάρ μοι προσῆλθεν οὗτος 
διαλεγόμενος, πρὸς τὰ ἐχείνον μὲν ἐχεῖνα εἰρήχειν, 
ὅσα μοι Θεὸς δέδωχεν ἐκ τῶν αὐτοῦ ἁγίων ὑπὲρ 
αὑτοῦ xai τῶν αὑτοῦ θείων δογμάτων εἰ πεῖν " τέλος 
δέ μοι, Καὶ διατί, ἡρώτα, tol; μὲν ᾿Ανατολιχοῖς 
ἱεράρχαις τοῖς λεγομένοις πατριάρχαις τὴν κοινω" 
νίαν παρέχετε, xaV τὴν τούτων μνήμην ἐπ᾿ ἐχχλὴη- 


121 


DIALOGUS CONTRA H.ERESES. 


eia; motis0e, βαρδάρων ὄντων αὐτῶν, xs) peti A pergens quzsivit quomodo boe fcri potest, dum 


τί ἐστι Χριστιανισμὸς γινωπχόντων, τὸν δὲ κάπταν 
ὄντα σοφὸν χαὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ἑλλογΐίπους οὐκ ἀτο- 
δέχεσθε ; Tlp^h; ὃν εἰρέχειν ἐγὼ, ὡς Οὐ τὸν κάππαν 
ἡμεῖς ἀποστρεφόμεθε ὅλως, x3l οὐδὲ τούτου ἐσμὲν 
ἀγοκνώνητοι, μᾶλλον δὲ ἕν ἐσμτν μετ᾽ αὗτου ὡς χαὶ 
μετὰ τοῦ Χριστοῦ, xat Πατέρα αὑτὸν ἔγοϊμεῦα x:i 
ποιμένα. Too δὲ διαπορουμένου, xsi ὅπως ἔχει 
τοῦτο διερωτῶντος, ἐπε; τὸν παρ᾽ αὑτοῖς -πεαν o) 
μόνον οὗ χοινωνιχὸν ἔχομεν, ἀλλὰ καὶ αἱρετικὸν ἀπο- 
κυλιῦμεν, ἔγωγε αὐτῷ ἀπεκρίθην, ὡς μετὰ τοῦ 
*ázz2 ἡμεῖς τοῦ Πέτρου καὶ Αίνου xaX Κλήμεντο; 
χοαὶ Στεφάνου, χαὶ Ἱππολύτου, χαὶ Σιλδέστρον, Ἶν- 
γοχευτίου τε xal Λέοντο: xal ᾿Αγαπητοῦ, Μαρτίνου 
“τε καὶ ᾿Αγάθωνος, xal τῶν ὁμοίων τούτοις 1X7 
xoY πατριαρχῶν, κοινωνίαν ἀδιάσπαστον ἐν Χριστῷ 
καὶ ἕνωσιν ἔχομεν, χαὶ οὐδεὶς λόγος ywplstt τούτων 
ἡμᾶς. Καὶ ὅτιλον LE ὧν ἑορτόζομεν τούτους ἅπαντας, 
διδασχάλου: ἡγούμενοι καὶ Πιττέρας, χαὶ τὰς ἱερὰς 
αὑτῶν μνήμας ἄγοντε, χαὶ πατριάρχας τούτου; 
xa! Πατέρας χαλοῦντες, ἐπείπερ χιὶ τὸ X2u6olov 
τῆς ἔχείνων πίστειυς ἡ εἷς ἀχηλίδωτον x:ptpipousv, 
χαὶ ὡς ἐδηπτίσαντο, ἐδαπτίσθημεν, χαὶ ὡς ἱερώ- 
θησαν, ἱεριύθημεν, xal ὡς παραδεδώχατι ΧριστΗΏ 
«ἃς ψυχὰς iv τῷ Συμόδόλῳ, καὶ δ "εἷς πκαρατίθεμεν. 
E! τις οὖν ὅμοιος τούτοις τῷ Συμδόλῳ τῆς πίστεως 
xil τῷ Bü» xa! «oi; ἔθεσι τῆς ὀρθυδοξίως, xotwevt- 
x5; &alv οὗτο; ὁ Πατήρ. Καὶ ὡς τὸν Πέτρον αὐτὸν 
ἔχομεν, καὶ τὰ τῆς ἑνώσεως ἐπὶ πολὺν τὸν χρόνον 
ἐμῖν καὶ εἰς αἰῶνας ἕτται αἰώνων. Ἐπειδὴ xai 
ὄχρε χιλίων ἑτῶν τὰ ctf; ὀρθοδοξία: τοῖς &ylo:c 
ἑχείνοις διέμεινε, xoa |j ὀρθόδοξης αὑτῶν πίστις 
«αρ᾽ ἡμῖν. Δῆλον γὰρ ὡς οὕτω τὸ θεῖον Σύμβολον 
ἐχεῖνοι, ὡς ἡμεῖς, ὡμολόγουν, καὶ μαρτυροῦσι τοῦτο 
toic ὄροις, xal πῶσα μὲν, καθαρώτερον δὲ ἡ Exty 
«ε καὶ ἐξδόέμη τῶν οἰχουμενιχῶν συνόδων. Ἑξότου 
δὲ ἡ χαινοτομία περὶ τὸ θεῖον συνέδη Σύμόδολον, οὐχ 
ἔτ: τὸν πάππαν εὑρίσχομεν, οὐδὲ τὸν ἀποστολικὸν 
x31 Πατέρα" ἐπεὶ οὐδὲ χατὰ τὴν πίστιν τοῦ àro- 
στον Πίτρον xai τὴν ὁμολογίαν ἔστιν εὑρεῖν τοὺς 
νυνὶ λιγυμένηγυς κάππας, ἀλλὰ χατὰ μόνην τὴν ἄρνη- 
ew Καὶ ὥσπ:ρ οὐ Πέτρος ὁ Πέτρος, οὐδ᾽ ἀπόστο- 
lez, οὐδὲ πρῶτος τὸν Χριστὸν ἀρνησάμενος. οὐδ᾽ ὁ 
λεγόμενος πάππας ἔσται πάππας ποτὲ, μὴ τὴν πίστιν 
ἔχων τοῦ Πέτρου, ἣν τριττῇ ὁμολογίξ ὡς ἀγαπῶν 
ὁ Πέτρος ἐσφράγισεν, ἐπεὶ τρὶς ἐξηρυῆσατο * οὐδ᾽ 
ἔσται ξιάδοχος, εἰ μὴ πλουτῶν ἔχῃ τὰ τῇς χαλῆς 
ὁμοληγίας τοῦ θείου Πέτρου χαὶ τῶν ἐχείνου διαδό- 
χων, δ. ὁ Πατρ ἄνωθεν ἀπεχάλυψε. Ταῦτα ἡμῶν 

ἡετντων, ὁ διλλεγόμενος θαυμάσας σεσίγηχε. Καὶ 

10,15 ἔστιν ἀλήθε:»., Καὶ 6 Κύφιος ἡ ἀλήθειά φησιν" 

4« Οὐζεὶ; οἷδε τὰ τοῦ ἀνθρώπου, εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα 

39 τὖ ἐν αὐτῇ, xai οὐδεὶς τὰ τοῦ Θεοῦ εἶδεν, 

εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῷ "» τίς ἄρα νοΐσαΐ τι 

χαυχέσετει τοῦ Πνεύματος ὑψηλότερον; τοῦ [{{νεΐ΄- 

μα.ο; δὲ οἱ Πατέρε:, χαὶ τὰἀὲν ταῖς θείαις Γραφαῖς. 

Καὶ ὅτι τοῦτό γε ἀλτθὲς, « Ἐρευνᾶτε, φησὶν αὐτὸς, 

τὰς Γραφὸς, ὅτι ἐν αὐταῖς δοχεῖτε ζωὴν αἱώνιον 

ἔκιν. Καὶ αὐταί εἰσιν αἱ δηλοῦσαι περὶ ἐμοῦ. » Τίς 


eorum papam m0n modo BOR COUmmURiCAlórem 
habemus, sed etiam hzreticam | appellamus * Ego 
vero ei respondi nos cum papa f'etro et Liae, 
Clessent* et Stephano, llippelvto, Silvestro, Inno- 
cente, Leone et Agapeto, Martino. εἴ Agathone, 
hornmque similibus papis el patriarchis perennem 
eommunionem et unionem cum Christo habere 
nullamque rationem nos ah istis separaturam esse : 
et istud patet ex eo. quod hos omnes celebramus 
quos doctores et patres vocamus, sanctamque 
torum memoriam (scimus, eosque patriarehas at- 
que patres ciemüs, quon'àm eorum &dei svm- 
holnm servamus intemeratum, et quema'imodam 
Laptizaverunt, ita et nos laptizamns, qu: madmo- 


B dum sacram fecerunt, ita et nos fecimus, qn-mad- 


modum animas Christo in symbelo commendave- 
Tuh!, ilà et nos commendamu«, Si qus ergo his 
similis sit symbolo fidei, conversatione et moribus 
recta op'nione Jighis, is no^is erit communicator 
el pater, enmque sicut. Petrum LE:abelimus, εἰ 
unionis vincula per longum tempus et in szeula 
sx*culorum permanebuna, quemadmodum fidei in- 
legritas 3. mille annis illis sa»ctis permansit, 
et sincera eorum files 3pa&.| nos manet. Constat 
euim eos idem ac nos Symbolam confessos esse, 
quod statutis testantur omnia quid«m ex aecamenicis 
concilia, expressius autem sextum et. septimum. 
Sed ex quo. nova cirea. diviaum Symbolum (icta 
sunt, jam non papam invenimus, nec apostolicum 
neque Patrem, cum secundum fidem atque confe:- 
sion»m  3postoli Petri non inveniantur qui nune 
pape dicuntur, sed solummodo secundum negatio- 
n^m. Et quena:lmodum, negato. Christo, Petrus 
jam Petrus non tst, nec. apnstolus neque primus, 
ita nec is qui papa dicitur jam erit papa, cum 
non babeat Petri fidem. quam trina. confessione, 
utpote diligens, signavit Petrus, postquam tec 
negavisset, neque successor erit nisi ditescat bona 
divi Petri ejusque successorum confessiene quam 
Pater colitus revelavit. Ὁ: cum diceremus, col- 
locutor miratus. tacuit; et. hoc est veritas, et Do- 
minus qui veritas est dixit : « Nemo scit qua sunt 
hominis, nisi spiritus qui in eo est, et nemo 


D cognovit qux Dei sunt ni-i Spiritus qui in eo est, à 


quis ergo glorishitur quasi sublimiora Spiritu 
cogitaverit? in. Spiritu. Patres. diviuzeque. docent 
Scriptura. [stud quoque verum est ; ait enim Domi- 
nus : elScrntamini Scripturas, quoniam putatis in 
eis vitam zeternam invenire, et ill» sunt que testi- 
monium perhibent de me.» Quis igitur audebit con- 
tra Scripturas nova. moliri, et coutra. Patres quos 
r-pleverat Spiritus loqui ? Nam si Dominus dixit : 
« Scerutamini Scripturas; » ct Paulus : « Christus 
passus est pro nobis secundum Scripturas, et 
crucifisus et lertia. die resurrexit seeundum Scri- 
pturas, » Dominus vero incipiens a Moyse et om- 
nibus prophetis interpretatus est in omnibus Scri- 
pturis que. de ipso eraut, nec ullus ex apostolis 


128 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCII[EP. 


19 


vel Patribus doctrinam sine Scripturarum testimo- A ἄρα παρὰ τὰς Γραφὰς τολμήσεις χατά τι νέαν!εύ- 


nio fidel'his tradidit, quis ergo audebit adversus 
Scripiuras et habentes Spiritum Patres Gdem aliam 
instituere, fidemque a Spiritu Patribus sicut Petro 
per Spiritum revela'am auferre ? Nonne. per Spi- 
rium pro Spiritu divi Patres dimicaverunt, et 
simul confessicnem Spiritus. constituerunt ? Sane 
ego dico et profiteor, per Spiritum ; et qui ita non 
loquitur a Spiritu sancto alienus cst. Nonne no- 
visti, frater, quinam sacrum fidei Symbolum 
explicaverunt ? 


σασῆαι, xal παρὰ τοὺς πνευματοφόρους Πατέρας 
λέγειν; El γὰρ ὁ Κύριος, «Τὰς Γραφὰς ἐρευνᾶτε., » 
φησὶ, xa! Παῦλος, « Χριστὸς ἔπαθεν ὑπὲρ ἣμῶν 
κατὰ τὰς Γραφὰς, » καὶ ὅτι ἐσταυρώθη, χαὶ ὅτι 
ἐγήγερται τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ χατὰ τὰς Γραφὰς, xoi 
ὁ Κύριος ἀρξάμενος ἀπὸ Μωυσέως καὶ ἀπὸ πάντων 
τῶν προφητῶν διηρμήνευεν ἐν πάσαις ταῖς Γραφαῖ; 
τὰ περὶ ἑαυτοῦ, καὶ οὐδεὶς τῶν ἀποστόλων χαὶ Πα- 
τέρων ἀμάρτυρον ἐτίθει τοῖς πιστοῖς τὴν διδασχα- 
λίαν" τίς ἄρα τοὐμήσειε παρὰ τὰς Γραφὰς καὶ τοὺς 


ἔχοντας τὸ Πνεῦμα Πατέρας πίστιν ἄλχην ἐκτίθεσθαι . xol τὴν ἀποχαλυφθεῖσαν διὰ τοῦ Πνεύματος 
τοῖς Πατράσιν ὡς καὶ τῷ Πέτρῳ ἀναιρεῖν ; Ἢ οὐ διὰ τοῦ Πνεύματος οἱ ὑπὲρ τοῦ Πνεύματος ἀγωνι- 
σάμενοι θεῖοι Πατέρες ὁμοῦ τὴν ὁμολογίαν τοῦ Πνεύματος ἐξέθεντο; Ἐγώ φημι xat χηρύττω, διὰ 
ποῦ Πνεύματος. Ὃ δὲ μὴ λέγων οὕτω τοῦ Πνεύματος ἀλλότριος τοῦ ἁγίου. Οὐχ οἷδας, ἀδελφὲ, τίνες 


τὸ ἱερὰν τῆς πίστεως ἐξέθεντο Σύμδολον ; 

Clericus. Nequaquam, domine, lios cognosco. 

Poutifez. Audi diligenter. Pace Ecclesiz reddita, 
qui seminat zizania. vadens in daunuim Ecclesiz, 
sicnt. prius. vadens in damnum Salvatoris inter 
homines conversantis, Judaeos adversus eum in- 
evadit, ita post ejus Passionem, Resurrectionem 
eb Ascensionem divinique Spiritus a.lventurm, 
rursum. adversus 3postolos Spiritu plenos in- 
citavit Judsos et turbam quoque. antichristorum 
falsorumque apostolorum ἃ. solvendam  pradica- 
tionem, velut magum illum Simonem, Demam et 
llermogenem, Ilymeusum et Philetum,  Cerin. 
. thum et Carpocraten, Manem. quemdam οἱ Pau- 
lum Samosatensem, Sabellium cum Ario οἱ Orige- 
nem, u.ultosque alios deceptores, inter quos post- 


ea ÉEunomius et Macedonius atque Apollinarius C 


ceterique similes qui nova contra. veritatem ma- 
chinati sunt. 

CAPUT XXIV. 

De prima synodo. 

Sed postquam pietas. splendidius reluxisset, et 
Deo juvante optimo, sincera fide 
Christo amici refloruisset, quemadmodum 'omnes 
illos apostatas et vastatores Christos velut inferi 
portas fregerat, atrocique urgente tyrannorum 
valle impiorum  vexatioue, per apostolos eo- 
rumque successores fidci integritatem scervaverat, 
ia, pii Constantini tempore, religionis adversa- 
rios interfecit, veritatem fidei confessione divi 
Petri. indeclinabili per Patres inconcussam cu- 
stodicns, atheumque Arium cum aliis pluribus 
impiis deiiciens, orthodoxz fidei ipsius dogmata 
nobis piis ejus scrvis usque ad hanc horam intacta 
servavit. Juvante enin primo illo imperotore 
Christiano, diviuo coicilio sanctorum confessorum 
latrum. atque pontificum qui trecenti octoque et 
decem numerali sunt, eversa est impietas, οἱ 
anathemate percussus est. Árius qui impiissima 
temeritate blasphemans praedicabat Filium atque 
Spiritum Dci Patris esse creaturas, divin: vero 
tres personae ἃ Patribus consubstautiales appellat:e 
sunt, quod a prophetis ct E*angelio predicatum 


Constantini 


B ^ Kiapixóc. "Axpi60;, δίσποτα, οὐχ ota. 


᾿Αρχιερεύς. Kal ἄχονε ἀχριδθῶς. Τῆς Ἔχχλη- 


σίας εἰρηνευούσης, ὁ τῶν ζιζανίων σπορεὺς ἐπὶ 


λύμῃ τῆς Ἐχχλητίας, ὡς xai πρότερον, τοῦ Zt- 
«Ὦρο: φανερωθέντος, τοὺ; Ἰουδαίους ἐξέμηνε xa' 
αὐτοῦ, xal μετὰ τὸ πόθο; τὴν ἔγερσίν τε καὶ ἀνά- 
λεψιν αὐτοῦ χαὶ ἐπιδημίαν τοῦ θείου Πνεύματος 
πάλιν xatk τῶν πνευυματοφόρων ἀποστόλων τοὺς 
Ἰουδαίους ἐξήγειρε, χαὶ ἔτι mar 0oc ἀντιχρίστων te 
καὶ ψευδαποστόλων πρὸς χατάλυσιν τοῦ χηρύγμα- 
τος * οἷον τὸν μάγον ἐχεῖνον Σίμωνα, Δημᾶν τε καὶ 
ἝἝ ρμογέντν, ᾿Ὑμέναιόν τε καὶ Φιλητὸν, Κήρινθόν τε 
xai Καρποχράτην, Mávnv τέ τινα xoY Παῦλον Σα- 
μοσατέα, xa Σχθέλλιον σὺν ᾿Αρείω, xal Ὠριγένην, 
xa: πλείστους ἄλλους ἀπχτεῶνας, μεθ᾽ ὧν xai Εὺ- 
νόμιον ὕστερον καὶ Μαχεδόνιον χαὶ ᾿Απολλινάριον, 
χαὶ τοὺς ὁμοίως χατὰ τῆς ἀληθείας χενὰ μελετή- 
σαν-ας. : 
KEPAA. KA'. 

Πεεὶ τῆς πρώτης cvrébov. 

Αλλ᾽ ἐπειδῆπερ τὰ τῆς εὐσεδείας λαμ ποότερον 
ἀνεδήθη, χαὶ θεὸς εὐδόχησεν ἀναθάλλειν ὁ ὑπερά- 
γαθος τῇ φιλοχρίστῳ πίστει τοῦ εὐπσεδοὺς Ktovctzv- 
τίνου, ὥσπερ πάντος ἐχείνους τοὺς ἀποστάτας xol 
λυμεῶνας Χριστὸς ὡς ἄδου πύλας ὄντας χατέδαλε, 
χαὶ διωγιλοῦ τῶν δυσσεδεστάτων τυράννων ἐπιχει- 
μένηυ χαλεποῦ, xal διλ τῶν ἀποστόλων xai διαδό- 
yt» αὐτῶν τὸ ὀρθὺν τῆς πίστεως διετήρησεν, οὕτω 
xaX τοὺς ἐπὶ Kovstavzlvou τοῦ εὐσεδοὺῦς πολεμίους 


D τῆς εὐσεθείας χατέθραυσε, τῇ τῆς ἀληθοῦς πίστεως 


ἀχλινεστάτῃ ὁμολογίᾳ τοῦ θείου Πέτρου τηρήσας 
αὐτὸν διὰ τῶν Πατέρων ἀχλόνητον. Καὶ τὸν ἄθεον 
"Ἄρειον σὺν πολλοῖς ἄλλοις δυσσεδέσι χαταδαλὼυ, 
xxi τὰ τῆς ὀρθοδόξου αὑτοῦ πίστεως ἀσινῇ ἡμῖν 
ποῖ; εὐσεδέσι δούλοις αὐτοῦ ἔχτοτε χαὶ νῦν διετή- 
ρῆσςε. Δι᾿ αὑτοῦ γὰρ τοῦ πρώτου ἐν Χριστιανοῖς 
βασιλέως συνόδῳ θείᾳ ὁμολογητῶν ἁγίων Πατέρων 
ἱεραρχῶν, εἷς τριαχοσίους χαὶ δεκαοχτὼ ἀριθμου- 
μένων αὐτῶν, τὰ τῆς δυσσεθείας χαταργεῖται, καὶ 
ἀναθέματι χαθυποδάλλεται " Aps:oc, χτίσμα τὸν Υἱὸν 
xai τὸ Πνεῦμα τοῦ 40) Θεοῦ xaX Πατρὸ; β᾽ασφη- 
μῶν δυσσεδέστατα. 'Ὁμοούσιος δὲ παρὰ τῶν Πατέ- 


125 f 


DIALOGUS CONTRA HJERESES. 


1?6 


ρων ἣ Τριὰς ὁ Oshc χαταγγέλλεται. Ἐπεὶ xal οὕτω A fuerat, prout per prophetas demonstravimus, ex 


«τρὰ τῶν προφητῶν καὶ tou Εὐαγγελίου χεχήρυ- 
χται, χαϑὰ διὰ τῶν προφητῶν ἀπεδείξχιιεν, ὦ" ἐξαί- 
p:toc ὁ xai θεοπάτωρ Aa6V, λέγων, « Τῷ λόγῳ 
Κυρίου τοὺς οὐρανοὺς ἐστερεῶσθαι, xal τῷ πυεύ- 
ματι τοῦ στόματος αὑτοῦ τὴν αὐτῶν πᾶσαν δύνα- 
μιν. » Ὁ δ γε Σωτὴρ ἕν δυομά φησι, x2Y εἷς τοῦτο 
πάντας βαπτίζεσθαι, τοῦ Πατρὸς, xal τοῦ Υἱοῦ, xai 
κοὐ ἁγίου Πνεύματος. Ka*, « Ὁ μονογενὴς Υἱὸς (τὸ 
Εὐαγγέλιόν φησιν), ὁ ὧν εἷς τὸν χόλπον τοῦ Πατρό;"» 
χαὶ, « "Ev ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἣν πρὸς τὸν 
Θεὸν͵ χαὶ Θεὴς ἣν ὁ Λόγος * » χαὶ, ε Πάντα δι᾽ αὖ- 
τοῦ ἐγένετο" ν χαὶ, «Ev αὐτῷ ζωὴ $v* » καὶ, 
« Ἑτνὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν &cutv " » χαὶ ὅσα τοιαῦτα. 


quibus eximius Deiqve pater. ait David: « Verbo 
Domini coli firmati sunt, et Spiritu orís ejus omnis 
virtus eorum ; » Salvator 3utem nomen uuum 
dixit : « Omnes, iuquit, baptizantes in nomine l'atris 
et Filii et Spiritus sancti; » ct : « Filius unigenitus. 
sit Evangelium, qui est 1n sinu Patris ; » et: « In 
principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, 
et Deus erat Verbum ; » et : « Omnia per ipsum facta 
sunt ; » et: « [n ipso vita erat ; » el : « Ego et 
Pater unum. sumus, » et similia. Ex quibus Patres 
sanctum enucleaverunt. Symbolum sive signum 
fidei, anathemate fericntes eum qui contraria opi- 
natus erat. 


Kat ἐπὶ τούτοις τὸ ἱερὴν ἐξέθεντο Σύμθολον, τοι σημεῖον τῆς πίστεως, ἀναθέματι χαθυπυθαλόντες οἷ 


Πατέρες τὸν παρὰ τοῦτο φρηνήσαντα. 
ΚΕΦΑΛ. ΚΑΊ. 
Περὶ τῆς δευτέρας συνόδου. 

"E-:Y δὲ περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος φανερώτερον 
εὑχ ἐξέθεντο, περὶ τοῦ Υἱοῦ μὲν γὰρ τότε βλλσφη- 
μῶν δπῖρχεν 6 ἀἁλιτέριο; "Aosto;, ὕστερον δὲ xat ὁ 
ξυτσεδδς Μαχεδόνιος τὰ περὶ τοῦ Πνεύματος i8:i- 
xvotoó γλωσσαλγιῶν, καὶ χτίσμα τοῦτο χατωνόμα ε 
καὶ ποίημα τοῦ Υἱοῦ, πάλιν τῶν τοῦ Θεοῦ ἱερέω" 
αυγκροτεῖται συνάθροισις, καὶ συγκαλεῖται ταύτην 
ὃ μέγας χαλούμενης χαὶ ὧν ἀληθῶς Θεοξότιος βατι- 
λεύς. Kat τῇ μὲν πρώτῃ συνόδῳ ἡ Νίχαια τόπος ἣν, 
«αὐτῇ δὲ τῇ δευτέρᾳ ἡ Κωνσταντίνου φιλόχριστος, 
ἣν καὶ ἔδει τὰ τῆς Τριάδος ἐπισφραγίται, ὡς χαὶ 
θεμελιωθεῖταν ἕν τῇ Τριάδι χαὶ ἀνοιχοδομηθεῖσαν, 
καὶ ταύτης χηρύξαταν ἀχραιφνῶς τὸ μυστέριον, 


καὶ ὁδ-ὲρ τῆς Τριάδος ἐναθλοῦτάν τε χαὶ ἀγωνι- C 


ζο νην ἀεὶ, xaY ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν τῆς Τρ'άδος πο- 
λεμο; μένην, xal τοὺς χέρυχας τῆς Τριάδος χειρο- 
«ονοῦπάντε χαὶ χαθιστῶσαν ἐν Πνεύπατι, καὶ παντὶ 
τῷ κόσμῳ ὡς ἀποστόλους ἐξαποστέλλγυσαν, Μέγι- 
ὅστηι δὲ τῶν ὁμολογῃτῶν vai Πατέρων χαὶ οἵ iv 
ταύτῃ συναθροισθέντες" Γρηγόριος γὰρ fj θεολόγος 
φων᾿. xa: Γρηγόριος ἄλλος ὁ Nuscafov φωστὴρ, 
μᾶλλον Ck τῆς οἰχουμένης ἀπάσης, ὁ xai τοῦ μεγί- 
et»u Βασιλείου xol ἀδελφὸς xal ὁμότροπος * ᾽λμφι- 
ἡ διιίς τ: ὁ Ἰκονίου, χαὶ πρὸ τούτου Μελέτιος “ ἔτι 
tt Εὐστάθιος τῆς 'Avtioyela;, xal ὁ ᾿Αλεξανδρείας 
Τιμέθ:ος ^ xai πλεῖστοι σὺν αὑτοῖς ἅ)λοι τῶν xal 
ϑιολυιγίᾳ καὶ σημείοις λαμψάντων. Ὧν δὴ x3 ὁ &p:- 
9: εἰς τρεῖς πεντηχοντάδας: ὑπῆοχε. Καὶ οὗτος 
«ἧς θεία: Τριάδης παρίστησι τὸ τέλειον ἀριθμός. 
Κιὶ τὴν τοῦ Πνεύματος δὲ ἐμολογίαν ἀληθῇ καὶ 
1012s παρέδωχεν ἅμα τῷ Πατρὶ xai τῷ Υἱῷ, ὡς 
ὑμηούτιον διξάζεσθαι παραδούς. Τρεῖς δὲ mevtr- 
xvii, εἰς τιμὴν τῆς Τριάδος. Καὶ τέλειαι χαὶ 
ἴσαι, ὅτι ὁμοούσιος ἡ Τριὰς, xal μόνη τελείχ. Καὶ 
αἱ ξειντηχοντάδες ἠἡνωμέναι, ὅτι ἡ Τριὰς ἀδιχίρε- 
τος, Καὶ πεντηχοντάδε-:, ἐπεὶ κατὰ τὴν θείαν Πεν- 
τηχοστὴν τοῖς ἀποστόλοις τὸ Πνεῦμα φανερώτερον 
τεφηυνίρωται, Ἐχτίθεται οὖν dj δευτέρα οἶχου ε- 
νιχὴ θεία σύνοδο; οὕτη τὸν περὶ τοῦ Πνεύ"ατος 
τρανότερον λόγον, ἐχ τῶν Γραφῶν ποιησαμένη τὴν 
ἔκθεσιν, Καὶ τῆ; πρώτης λεγούσης συνόδη. μόνον, 


CAPUT XXV. 
De secunda synodo. 

Sed quia nihil de Spiritu sancto couccpiüs verbis 
explanatum fuerat, cum tunc maledictus Arius de 
Filio blaspliemaret, cum 23utem postea. impius 
Macedonius effutiens doceret. ea qu:& ad Spiritum 
spectant, illimque Filii creaturam — atque. opus 
appellaret, rursus sacerdotum Dei cetus convoca- 
tur quem eongregat imperator, cui cognomen Ma- 
gnus vereque a Deo datus Tlicodosius. Primi qui- 
dem concilii locus erat Nicza, secundi vero amica 
Christo Constantini civitas, qum oportebat. Trini- 
tatis. veritatem  obsiguare, utpote in Trinitate 
fundatain et sdificatam «quz Trinitatis mysterium 
sin.ere predicavit, et pro Trinitate congressa 
semper decertavit, adversus iuimicos Trinitatis 
pugnavit, et Trinitatis praecones oriinatos atque in 
Spiritu institutos in universum mundum velut apo- 
stolos emisit, Maximi vero e confessorihus et Patri- 
bas in hane synodum convenerunt, Gregorius scili- 
cet vox tlicologize, Gregorius alter, Nyssenorum vel 
nragis totius orbis lumen, Basilii maximi frater et 
sodalis, Amphilochius Iconieusis et aute eum Me- 
letius, Eustathius quoque Antiochenus, Timotheus 
Alexandrinus, et. multi qui cum illis theologica do- 
ctrina et miraculis splenduerunt.Quorum numerus in 
tres numeros quinquagenarios divilebatur, unde hic 
numerus divine Trinitatis perlectionem referebat, 
veramque et perfectam — Spiritus. — confessionem 


D tradidit quem. ut. cousubtantialem Patri et. Filio 


adoranduzm edocuit, Tres. (quidem numeri quin- 
quagenarii in honorem Trinitatis, et. perfecti at- 
que pares quoniam consubstantalis est. Trinitas 
solaque perfecta. Qui numeri secum simul uniun- 
tur, quoniam Trinitas est indivisibilis ; et quin- 
quageni, sunt quoniam in divini l'entecoste Spiritus 
apostolis maulfestius apparuit. Secundum — ergo 
divinum generale concilium plau:orem exposuit de 
Spirit sermonem, quam expositionem e Scripturis 
confecit, Prima synodus tantummodo dixerat : « Et 
in Spiritum sanctum, » quod clamant. prophetze 
et Evangelium, cum David quidem dixerit: « Spi- 
ritum sanctum tuum ne auferas ἃ. me ; » Eva! 


ΥΩ 


SYMREONIS TIESSALONICENSIS ARCII[EP. 


138 


ge'ium autem : «Baptizintes co. iu nomine Patris et Α « Kal εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, » 6 δὴ xaX τῶν προ- 


Filii et Spiritus sancti ; » illi vero adjecerurt : «Domi- 
num vivificantem, qui ex Patre procedit, qui cum 
Patre et Filio sin:ul adoratur οἱ conglorificatur, qui 
locutus est per prophetas ; in unam sanctam catho- 
licam ^t apostolicam Eeclesia:m.» Equidem illud «Do- 
minum » ex ep'stola divi Pauli accip'unt dicentis : 
«Dominus autem Spiritus ; ubi vcro Spiritus Domini, 
ibi lihertas » istud vero: « Vivificanteim, » cx sacro 
Evangelio quo scriptum est: « Spiritus. est. qui 
vivificat. » Similiter illud : « Qui ex Patre procedit, » 
ab Evangelio sumunt, nec a semetipsis quid- 
quam addere audent, Ipse euim dixerat Dominus: 
c Spiritus veritatis qui ex Patre procedit , » dicendo 
quidem, « veritatis, » monstravit proprium Patri 
Spiritum esse, utpote consubstantialem οἱ indivi- 
sibilem et in eo jugiter mauentem ; hoe autem: 
Qui ex Patre procedit, » ipsins Spiritus principium 
e! causam testatur ; videlicet. eum esse ἃ Patre 
perinde ac ipse Fillus, cum de semetipso dixerit : 
« Eyo exivi a Patre. et vado; » οἱ rursus: « Exivi 
ἃ Patre et veni in mundum. » Idcirco. si ista intel- 
ligeve oportet de incarnatione, dicendo etiam : « In 
principio era!, οἱ apud Deum erat, » testatur Veritag 
Patrem esse suiipsius et Spiritus causam : cuni Pater 
solua sit fons et principium,et radix, et causa Verbi 
et. Spirilus ; cum insaper sit Pater luminum, ergo 
Iumina sunt de lumine : aliud quidem generatione, 
aliud atem processione, Filius et Spiritus: « In 


jumine tuo, conit David, videbimus lumen ; » et C 


Pater est sola fontana disinit^s, ait quidam iheolo- 
logus ; unde nibil contra Scripturas addiderunt Pa. 
tres. Unde illud : « Qui cum Patre et Filio simul 
aloratur. et. conglorilicatur, » e sanctis Scripturis 
collegerunt Patres. Ait enim David : « Adoremus, et, 
Glorificaie eum. » Qvod Trinitas glorificatur ex 
hymno Seraphim constat : « Sanctus, sanctus, 


sanctus, Dominus Sabaoth ; pleni sunt coli et. 


terra gloria ejua. » Viden' unam przdicatam Trini- 
tatis. gloriam? Illud enim, « Sanctus, » ter itera- 
tu», prout. interpretati sunt Patres, Trinitatem si- 
&rificat ; hoc vero: « Dominus, » semel dictum 
glo'ie ejus et naturz unitatem exbibet. Tdeo, 
4 Pleni sunt, inquit, coli et terra gloria ejus, » non 


φητῶν xal τοῦ Εὐαγγελίου ἐστὶ φωνὴ, τοῦ μὲν Aa- 
6:5 λέγουτος. ε Τὸ Πνεῦμά ooo τὸ ἅγιον μὴ ἀνταὺυ- 
ἐλῃ;: ἀπ᾽ ἐμοῦ,» τοῦ EZayyeMou δὲ, « Βαπτίζοντις 
αὐτοὺς εἷς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, vat 
τοῦ ἁγίου Πνεύματος, » προστιθέασιν οὗτοι, « T^ 
χύριον, τὸ ζωοποιὸν, τὸ ix τοῦ Πατρὸς ἐχπορενό- 
μένον, τὸ σὺν Πατρὶ χαὶ Υἱῷ συμπροσχυνούμενον 
χαὶ συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν mpoor- 
τῶν, εἰς μίαν ἀγίαν χαθολιχὴν χαὶ ἀποστολιχὴν 
Ἐχχλησίαν. » Καὶ 4] τὸ μὲν κύριον ἀπὸ τῆς ἐπι- 
στολῖς τοῦ θείου Παύλου λαμδάνουτιν, « Ὃ δὲ Ko- 
ριος τὸ Πνεῦ"ιά ἔστι,» λέγοντος" ε Ὅπου δὲ Πνεῖμα 
Κυρίου, ἐκεῖ ἐλευθερίχ"» τὸ 6b ζωοποιὸν δαὶ τοῦ ἱεροῦ 
Εὐαγγελίου, « Τὸ Πυεῦμά ἐστι τὸ ζωοποιοῦν ,» vpí- 
φοντος. ᾿Ολοίως tk χαὶ τὸ ix τοῦ Πατρὸς ixzo- 
ρευόμενον ἐκ τοῦ Ἐὐαγγελίου Λαμδάνουσι, καὶ οὗ 
τολμῶσί τι προστιθέναι ἀφ᾽ ἑαυτῶν. Αὐτὸς γὰρ εἴ- 
ρηχεν ὁ Σωτὴρ, « Τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθεία:, ὅ παρὰ 
τοῦ Πατρὸς ἐχπορεύεται. » Καὶ ε τῆς μὲν ἀλη- 
θεία: ν εἰπὼν, ἔδειξεν οἰχεῖον αὐτῷ τὸ Πνεῦμα, ὡς 
συμφυὲς καὶ ἀδιαίρετον ὃν, χαὶ ἐν αὐτῷ μόνον ἀεί " 
τὸ δὲ « ὃ παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐχπορεύεται, » τὴν 
&pjt.v αὐτοῦ τοῦ Πνεύματος; καὶ τὴν αἰτίαν μαρτυ- 
ρῶν, ὅτι παρὰ τοῦ Πατρὸς, ὡς καὶ αὐτὺς ὁ Υἱός. 
ἝἙπεὶ xal περὶ ἑαυτοῦ φησιν * ε« Ἐγὼ παρὰ τοῦ 
Πατρὸς ἐξῆλθον xai ἥχω * » χαὶ πάλιν, « "E£n305v 
παρὰ τοῦ Πατρὸς xai ἐλήλυθα εἷς τὸν χόσμην. ν 
El γοῦν xal χατὰ τὴν οἰχονομίχν ἔστι τοῦτο νοεῖν, 
ἀλλὰ xai ἐν ἀρχἣ &v, καὶ πρὺς τὸν Θεὸν ἦν, αἰτίαν 
ἑχυτοῦ καὶ τοῦ Πνεύματος τὸν Πατέρα μαρτυρῶν 
ἡ ἀλέθεια. Ἐπεὶ xal τῶν ἐξ αὐτοῦ ὁ Πατὴρ μόνος 
πηγὴ καὶ ἀρχὴ καὶ ῥίζα χαὶ αἰτία τοῦ Λόγου τε xal 
«οὔ Πνεύματος. Ἐπεὶ xoi Πατὴρ τῶν φώτων αὖ- 
16;. Φῶτα δὲ Ex φιυτὸς, τὸ μὲν γεννητῶς, τὸ δὲ Ex πο- 
ρευτῶς, ὁ Υἱὸς xot τὸ Πνεῦμα. € Ἐν τῷ φωτί σον 
ὀψόμεθα φῶς, » ψάλλει Δαδίδ, Καὶ μόνη πηγαία 
Θεότης ὁ Πατὴρ, τῶν θεολόγων ἔφη τις. Οὕτω; οὐδὲν 
παρὰ τὰς Γραφὰς οἱ Πατέρες τεθείχασιν. Ὅθεν καὶ 
τὸ « σὺν Πατρὶ xai Υἱῷ συμπροσχυνούμενον καὶ 
συνδοξαζόμενον » ἀπὸ τῶν ἁγίων συνελέξαντο T'pa- 


. pv οἱ Πατέρες. Τὸ « Προσχυνέσωμεν » γὰρ ὁ Δαδὶδ 


λέγει, καὶ τὸ « Δοξάσατε αὑτόν. » "Oct δὲ ἡ Τριὰς 
συνδοξάζεται, xal ἀπὸ τοῦ ὕμνου τῶν Σεραφὶμ φα- 


eorum dixit, quoniam trium personarum una est D νερόν’ « Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κύριος Xa6au9. 


gloria et natura et virtus, sanctoque Trinitas unus 
Decus et Dominus unam habet gloriam et adoratio- 
nem. fldcirco. Spiritus sanctus cum Patre et Filio 
simul aloratur et conglorificatur ab ipsis angelis, 
cum David dicat: « Et adorent eum oinnes angeli 
ejus, ». sed etiam 3 nobis ipsis, cum David nobis 
dicat : « Venite, adoremus et ploremus coram Do- 
uino qui f:cit nos.» Unus ergo Dominus Trinitas, 
ut dicunt. angeli : « Sanctus, sanctus, sanctus, 
l'oninus ;» et unum nomen Trinitatis Patris et 
Filii et Spiritus sancti in quo baptizati sumus, 
quoniam et unus et solus D.us Trinitas, cun 
Deus sit. Pater et Deus esset Verbum, quod erat in 
principio apud Deum. Et : «Q«are mentitus es Sp» 


Πλήρης ὁ οὐρανὸς xai fj γῇ τῆς δόξη: αὑτοῦ. » 
Ὅρᾶτε μίαν τὴν δόξαν χηρυττομένην τῆς Τρ:άδος ; 
Τὸ γὰρ ε ἅγιος » λεγόμενον τρὶς, ὡς οἱ Πατέρες 
εἰρήχασι, τὴν Τριάδα σημαίνει. Τὸ δὲ « Κύριος » 
ἅπαξ τὸ ὁμέδοξον καὶ συμφνὲς ταύτης παρίστησι. 
A χαὶ « Πλέρης (φασὶν) ὁ οὐρανὸς καὶ fj γῇ τῆς 
δόξης αὐτ'ῦ. » Οὐχ αὑτῶν, ἐπειδὴ τῶν τριῶν ὑπο- 


᾿στάσεων μία ἡ δόξα καὶ ἡ οὐσία xaX δύναμις. Καὶ 


ἡ ἁγία Τριὰς ὁ μόνος Θεός τε χαὶ Κύριος μίαν ἔχει 
τὴν δόξαν χαὶ τὴν προσκύνησιν, Διὸ καὶ τὸ Πνεῦμα 
τὸ ἅγιον τῷ Πατρὶ xal τῷ Υἱῷ συντιμᾶται χαὶ avg 
προσκυνεῖται xai παρὰ τῶν ἀγγέλων αὑτῶν, ἐπεὶ 
καὶ, « ἸΙρυσχυνήσατε αὑτὸν, φησὶν ὁ Δαδὶδ͵ πάντες 
ἄνγελο: αὐτοῦ 7 0 ἀλλὰ er παρ᾽ ἡμῶν αὐτῶν " ἐπεὶ 


197) 


DIALOGUS CONTitA H.ERESES. 


130 


x3: πρὸς ἡμᾶς φησιν ὁ Δαδιδ, « Δεῦτε, προσχυνή- A ritui. sancto ? Nun es mentitus hominibus, sed 


σωμεν χαὶ χλαύσωμεν ἐναντίων Κυρίου τοὺ ποιῇ - 
σαντος ἡμᾶς. » Εἷς οὖν Κύριος fj Τριὰς, ὡς xat οἱ 
ἄγγελοί φασιν, « ΓΔγιος, ἅγιος, ἅγιος, Κοιος. » Καὶ 
ὃ. τὸ ὄνουα τῆς Τριάδος τοῦ Πατρὸς, χαὶ τοῦ Υἱοῦ, 
x3i τοῦ ἁγίου Πνεύματος, εἰ; ὃ βαπετιζόμεθα, ὅτι 
χαὶ εἷς καὶ μόνο: Θεὸς fj Τριὰς, ἐπεὶ καὶ Θεός ἐστιν 
ὁ Πατὴρ, καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος, ὅς ἣν ἐν ἀρχῇ πρὸ; 
tV; Θεόν. Καὶ, «Ἵνα «0 ἐψεύσω τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον; 
οὐχ ἐφζεύσω ἀνθρώποις, ἀλλὰ Θεῷ, » Πέτρος διδάσχει 
«κερὶ τοῦ Πνεύματος. Καὶ οὐϊτρεῖς θεοὶ, ἀλλ᾽ εἷς Θεὸς 
àv Τριάϑι. Ἐπεὶ καὶ μία τοῦ Πατρὸ; καὶ Υἱοῦ xai 
Πνεύματος; ὦ; ἡ οὐσία xal φύσις, χαὶ ἢ δύναμι; καὶ 
βουλὴ xai χίνησις xai ἐνέργεια χαὶ πρόνοια xai 
βασιλεία καὶ ἀρχὴ χαὶ δόξα ἀχώριστος. Οὐδὲ γὰρ 
Πατὶρ δίχα Λόγου ποτὲ f) Πνεύματος " οὐδὲ Λόγος 
δίχα τοῦ Πατρὸς xoi τοῦ ἐϊνεύματος * οὐδὲ Πνεῦμα 
ξίχα τοῦ Πατρὸς χαὶ τοῦ Υἱοῦ, Ὅτι χαὶ ἀδιαίρετος 
xai ἀτύγχυτος ἡ Τριά; " ἀσύγχντος μὲν ὅτι Πατὴρ 
ἀληθῶς xci Υἱὸς; ἀληθῶς, καὶ Πνεῦμα ἅγιον ἀλη- 
θῶς " ἀδιαίρετ᾽ς δὲ, ὅτι εἷ; ὁ Πατὴρ χαὶ ἄναρχος, 
xai τὰ ἐξ αὑτοῦ ἀνάρχως xat ἀϊδίως xal ἀπαθῶς, 
Πιγὴ Ὑὰρ τῆς ὑπερουσίου Θεότητο: ὁ Πατὴρ, ὁ δὲ 
γιὸς καὶ τὸ Πνεῦμα, οἷον ἄνθη, xat ὑπερούσια φῶτα, 
qu Διονύσιος, μίαν Ag τὴν λάμψιν χεχτημένα, 
ὡς καὶ τὴν φύσιν μίαν χαὶ τὴν δύναμιν καὶ χίνησιν 
xal ἐνέργειαν, καὶ οὐ χατ᾽ ἀγγέλους καὶ ἀνθρώπους 
γνώμη: tv f] σοφίας διαφοράν. εθὑδεὶ, γὰρ ἐπιγι- 
ἡώσκει τὸν Υἱὸν εἰ μὴ ὁ Πατήρ’ οὐδὲ τὸν Πατέρα 
τι; ἐπιγινώσχει εἰ μὴ ὁ Υἱὸς, καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ 
Υἱὸς ἀποχαλύψαι", ἀποχαλύπτει δὲ ὅσον βούλεται ὁ 
διδοὺς, xat ὅσον δύναται ὁ λαμδάνων διὰ τοῦ Π]νεύ- 
ματος. Καὶ, « Τὸ Πνεῦμα δὲ πάντα ἐρευνᾷ, καὶ τὰ 
βάϑη τοῦ Θεοῦ. Καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οὐδεὶς οἷδεν, εἰ μὴ 
«ὸ Πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῷ.» Ὁρᾷς κατὰ δύναμιν ὡς 
«οἷς ἁγίοις ἀπκεχαλύφθη τὸ μυστήριον τῆς ἀδια:ρέ- 
του χαὶ ἀσυγχύτου Τριάδος, τοῦ μόνου τῶν ὅλων 
Θεοῦ : Λοιπὸν μὴ περαιτέρω ζήτει " ἀρχοῦ τοῖς εἰρη- 
μέ οι; xal δεδομένοις παρὰ θεοῦ. Ἐπεὶ χαὶ Πέτρος 
παρὰ τοῦ Πατρὸς τὸν Υἱὺν ἀποχαλύψει ἐγνώρισε " 
xal πάλεν σὺν tol; λοιποῖς ἀποστόλοις παρὰ τοῦ 
Υιοὺ τὴν Πατέρα ἔμαθε διδαχθεὶς, « ᾿Εφανέρωσοά 
σου τὸ ὄνομα, » λέγοντο;, « τοῖς ἀνθρώποις, xal 
ἑ νώρισα αὐτοῖς τὸ ὄνομά coo xai γνωρίσω. » Καὶ 
τὸ τὰς ἀγγέλοις δὲ φριχτά τὲ xa: ἄγνωστα διὰ τοῦ 
νεύματος ἡμῖν ἐπεχαλύφθη. Παῦλός φησιν, εΠ μὴν 
δὲ ταῦτα ἀπεχάλυψε διὰ τοῦ Πνεύματο;.» Λοιπὸν τὴ- 
peptv τὰ ἀποχαλυφθέντα τοῖς ἁγίοις, xal μὴ τὰ 
ἡμέτερλ παρεισδάγωμεν. Τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας, 
Πνεῦμα Θεοῦ, Πνεῦμα Ilatgbos Πνεῦμα Χριστοῦ, 
Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ, ταῦτα τῆς ὁμοουσιούτητο;, τῆς 
ὁμοδουλίας, t; μιᾶς ἀρχῆς xal ἐνεργείας καὶ δυνά- 
pex. Τῷ Πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ, ὃ παρὰ 
τοὐ Πατρὸς ἐχπορεύεται, τὸ ἮΠνεῦμα τὸ ἐχ τοὺ Θεοῦ, 
ταῦτα τῆ; αἰτίας xal πηγῖς xai μιᾶς ἀρχῆς τοῦ 
Πατρὸς, ὃ; αἴτιος xat τοῦ Yio2 xal τοῦ [Ἰνεύματος. 
Ἐπ:ὶ xai περὶ τοῦ Yio) γέγρατται, « "Ey χαὶ ὁ 
llazho ἕν σεν. Ὁ ἐωραχὼ, ἐμὲ, bopaxs τὸν [|α- 
τέγλ, llásza 622 ἔχει ὁ {Πλττρ ἐμὰ isst. Πάντα τὰ 


Deo, » docet Petrus de Spiritu. Non tres dii, sed 
unus est Deus in Trinitate, cuin sit Patris et Filii 
et Spiritus sancti essentia et. natur», potentia et 
voluutas, motus et operatio, providentia el regnun, 
unum principium et gloria indivisibilis. Pater 
cnim nunquam fuit sine Verbo et Spiritu, neque 
Verhum sine Patre et Spiritu, neque Spiritus siue 
Patre et Filio : quoniam individua esl Trinitas 
atque inconfusibilis : inconfusibilis quidem, «quo- 
niam in ea est vere Pater, vere Filius, vere. Sprri- 
tus sanctus: individua autem, quoniam unus Pa- 
ter absque initio el qua ex ipso sunt siuc initio 
Sunt, alterna sunt, sine passioue procedunt, Pater 
enun (δὶ fons supersubstantialis: Deitatis ; Filius 


B vero. et Spiritus velut flores et. lumina. supersub- 


$:anlialia, ait Dionysius, lucem unam habentia, sicut 
εἰ unam naturam. et potestatem, eL voluntatem ct 
operationem, ueque inore liominum οἱ angelorum 
scientia. quadam aut sapientia dil'erunt. « Nemo 
enim novit Filium nisi Pater, et nemo Patrem no- 
vit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare;» γένος 
labit autem quantum voluerit ís qui dat, et quaa- 
tum potuerit is qui per Spiritum accipit. « Spiritus 
vero omnia scrutatur eliam profunda Dei,» et : 
« Qua sunt Dei nemo novit nisi Spiritus qui est in 
eo. » Viden' quoniam pro viribus revelatum est 
sanctis mysterium indivisibilis οἱ inconfusibilis 
Trinitatis, solius universorum Dei? Citerum poli 
altius inquirere ; sufficiant quz dicta suut eb. data 
ἃ Deo, quoniam Petrus quoque a Deo Filium reve- 
latione cognovi*, et iterum «um cateris apostolis 
a Filio edoctus Patrem didicit qui dixit: « Maui- 
festavi nomen tuum hominibus, et notum feci eis 
nomen iuum et notum faciam. » Et quz angelis 
tremenda sunt atque ignota per Spiritum nobis 
revelata sunt : « Haec nob:s, ait Paulus, per Syiri- 
tum revolavit. » Superest ut revelata aanctis cu- 
stodiamus, neque nostra immisceamus., Spiritus cst 
veritatis , Spiritus Dei, Spiritus Patris, Spiritus 
Christi, Spiritus Filii si unitatis substantiz, et 
consilii, ejusdemque principii, ^operatiunis ct 
potestatis, Verba : « Spiritu oris ejus qui ex 
Patre procedit, Spiritus qui ex Deo est, » causa, 


D fontem unumque Patris principium qui auctor 


est Filii et Spiritus exhibent ; ideo de Filio scrip- 
tum est : « Ego εἰ Pater unum sumus ; Qui videt 
me videt et Patrem ; Omnia quacunque habet Pater 
mca sutil; Omnia tua. mea sunt, et mea tua sunt , 
Sicut Pater resuscitat mortuos et vivilicat, ita Fi- 
lius quos vult vivificat, » et similia, quibus unitas 
natura et potentie atque consilii εἰ individuitas 
monstratur. Et rursus: «In principio erat Verbum, 
et Verbum erat in. principio apud Deum, et Deus 
erat Verbum ; » necnon voces : « Pater, Unigenitus, 
Qui «st in sinu Patris, Qui ext splendor μοι", » 
b.vc omnia Filium. esse. consul:s.ant aleim. deinion- 
strant, quemadiioJum isto rursus. de S,iritu diets, 
« Ex uie accipiet, et annuniiabt vobi, » indicam 


131 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


1:2 


erm revelasse ct nos. docuisse. « Ilec enim, ait A ἐμὰ cá ἔστι, xol τὰ σὰ ἐμά. Ὥσπερ ὁ Πατὴρ ἐγείρε" 


Paulus, nobis revelavit per Spiritum.» --- «Incerta 
et occulta sapientie tuze, inquit David, manifestasti 
iilii, » videlicet per Spiritum ; ideo ctiam, « Spi- 
ritum sauctum tuum ue auferas a me, » orat εἰ 
dieit. Davidin Spiritu ; et illud: «Accipite Spiri- 
unn sanclum, » graliz est largitio; nam Spiritus 
tuuc. non incepit exsistere, nec initium accepit, 
cum semper cum Patre fuerit Filio cogternus. 
Quod gratiam daret patet ex sequentibus: « Qui- 
bus remiseritis remittetur eis, » et cetera. Quod 
illud erat unum ex beneficiis a Verbo pro nobis in 
sancto Spiritu incarnato collatis ex his constat : 
« Ürietur virga de radice Jesse, et flos te radice 
ejus asceidet, et requiescet super cum Spiritus 


* 


τοὺς νεχροὺς χαὶ ζωοποιεῖ, οὕτω xai ὁ Υἱὸς c5; 
θέλει ζωοποιεῖ " » xal τὰ τοιαῦτα. Τὸ συμφυὲς δὲ 
διὰ τούτων xal ὁμοδύναμον χαὶ ὁμόδουλον x1V ἀχώ- 
ρίστον παρίσταται. Καὶ πάλιν, € Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ 
Λόγος. Καὶ οὗτος fjv ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν. Καὶ 
Θεὸ; ἣν ὁ Δήγος.» Καὶ τὸ « Πάτερ,» xav, « 'O Μονογε- 
vhs, » xat, « 'O ὧν εἰς τὸν χόλπον τοῦ Πατρός" » 
χαὶ, « Ὃς ὧν ἀπαύγασμα τῆς δόξης. » Ταῦτα δὲ 
τὸ Ex τοῦ Πατρὸς εἶναι τὸν Υἱὸν xal τὸ ὁμοούσιον 
6r)ol, ὡς τὸ, « Ἐξ ἐμοῦ λήψεται, » πάλιν περὶ 
τοῦ Παραχλῆτον ῥηθὲν, « xal ἀναγγελεῖ ὑμῖν, » τὸ 
ἀπικαλύψαι xoi διδάξαι ἡμᾶ; δηλοῖ, Ἡμῖν γὰρ 
ἀπεχάλυψε ταῦτα (φησὶ Παῦλος) διὰ τοῦ Πνεύματος. 
Καὶ, « Τὰ ἄδηλα xai τὰ χρύφια τῆς σοφίας σοὺ (ὁ 


Dei, Spiritus sapientiz et. intellectus, Spiritus con- B Δαδὶδ λέγει) ἐδήλωσάς μοι, ». τῷ Πνεύματι δηλον- 


silii et fortitudinis, Spiritus scieutiae el pietatis, 
Spiritus timoris Dei replebit eum.» Quisnam iste? 
Qui ex semiue David ortus est (quod tu nobiscum 
confiteris), Jesus Christus. Hic quidem utpote, in- 
dividuus cum Patre et Spiritu, et omnia liabens ex 
late, necuon cum Spiritu operaus, incarnatus ac- 
cepit et corporaliter sumpsit quz sunt Spiritus ; 
dona autem accipit qui cui Spiritu habet. nun 
quamdam partem, sed omnen Deitatis plenitudi- 
nem, scilicel. omnes facultates ; quouia.n ut Deus 
eas Verbum cuum Spiritu. possidebat , solumque 
incarnatum ( nam neque Pater ueque Spiritus. iu- 
earnatus est), omnes eliam cum carue Spiritus οἱ 
Patris opera.iones habuit. Ideo Paulus quoque di- 
cit; « la ipso enim inhabitat oinís plenitndo d, vi- 
nitatis corporaliter. » Videun' quoniaw, « corporali- 
ter,» dixit ? Cum sanctissimum illud corpus teinplum 
fuerit et tabernaculum oinnis gloriz, el pro uobis 
fuerit ex natura nostra ᾿νε οἱ piaculum, ex 
jpso gratiam accipimus. Natuzau Dei non partici- 
pamus, sed gratiarum ejus dona. accipimus. Quod 
tilius tonitrui Joaunes dixit : « De plenitudine ejus 
μυβ8 Orines accepinus ; » non plenitudinem accepi- 
inus$, sed de plenitudine, ἃ ut non uaturam. qui- 
dei, sed. gratiau consequamur ; nam pars. ἐδ ct 
potentie nostris accommodatum) quod singuli sus- 
cepimus ; ibi autein. est plenitudo, quomam — per- 
sona Verbi iucaruata cst. Quas divinitatis liabet 
picudud.nem. Quid ergo. accepiinus? Gratiaur pro 
grauia, Videu! quoniam gratiaui, non naturau acce- 
pius ? Quippe. personam Verbi solum illud. divi- 
uuum Salva.oris nostri templum | in intiinaus unio 
nem habuit, qu.a Verbum ipsius huaiautlati: pci- 
suna factum est, et solum Deus-Homo apparu, 
solumque per personam unusu ex duobus naturis 
coaiuit, cui simul esset Deus et homo. Nec quis- 
quau ex angelis vel iuortalibus Dei naturz factus 
cst partícejs, gratias vero siuguli participaal men- 
sura Sibi accommodata , divinamque. illuminatio- 
nein, et dii facu sunt inulti, sed tantum secuuduin 
graiiam. Si ergo corpus Dominicum creatura ma- 
net, etsi Domiuo adunatuim, solum vero [it divina- 
talis parücceps, utpote Verbo intime conjunctum 


. 4 


ότι, Ἑπεὶ xal, « Τὸ Πνεῦμά σου τὸ ἅγιον μὴ ἂντ- 
αἀνέλῃς ἀπ᾽ ἐμοῦ, » ἐξαιτεῖται, xal εἶπε Δαδ'ὃ ἐν 
Πγεύματι, Καὶ τὸ, « Λάδετε Ινεῦμα ἅγιον, » χάρι- 
μα δοῦναί ἐστιν. Οὐδὲ γὰρ τότε τὸ Πνεῦμα ὑφί- 
στατο, χαὶ ἀρχὴν ἐλάμθανεν εἶναι, τὸ μετὰ τοῦ 
Πατρὸς ἀεὶ ὃν, καὶ τῷ Υἱῷ συναΐδιον. Καὶ ὅτι χάρι- 
σμα ἐδίδου, δῆλον, « "Av τινων ἀφῆτε, » φησὶν, 
« ἀφίενται,» xai τὰ λοιπά. "Ori δὲ ὃν τῶν χαρι- 
σμάτων ὑπῇ χε τὸ δοθὲν διὰ τοῦ Λόγον σαρχωθέν- 
τος ὑπὲρ ἡμῶν ἐν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, φανερὺν ὧδε. 
« ἱΑλναθήσεται ῥάδδος ix τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ, καὶ 
ἄνθος ἐχ τῆς ῥίζης ἀναδήσεται, xal ἐπλναπαύσεται 
ἐπ᾿ αὐτὸν νεῦμα Θεοὺ, Πνεῦμα σοφία; χαὶ συνέ- 
σεως, [νεῦμα βουλῆς xat ἰσχύος, Πνεῦμα γνώσεως 
xa εὑσεθείας, Πνεῦμα φόδον 8620 ἐμπλήσει αὐτόν. » 
Tí; δὲ οὗτος ; 'O ix σπέρματος Δαδὶδ (εἴγε xal σὺ 
σὺν ἡ αἵν ὁμολογεῖς) Ἰησοῦς Χριστός. Οὗτο; ola 
μὲν Λόγος ἀδιαίρετος ὧν τῷ Πατρὶ xat τῷ Πνεύ- 
pati, xol πάντα ἔχων ἐχ τοῦ Πατρὸς, xoi ἐνεργῶν 
σὺν τῷ Πνεύματι, ἐνανθρωπήσας, καταδέχεται καὶ 
σωματιχῶ; λαθεῖν τὰ τοῦ Πνεύματος. Δαμδάνει δὲ 
τὰς δωρεὰς, ὁ σὺν τῷ Πνεύματι ἔχων, καὶ οὐ uepixá; 
τινα;, ἀλλὰ τὸ πλήρωμα πᾶν τῆς Θεότητος, πᾶσας 
3 τὰς δυνάμεις δηλαδή. "Enel xal Θεὸς «ὧν ὁ Δό- 
γος, ταύτας ἐχέκτητο σὺν τῷ Πνεύματι " χαὶ μόνος 
ἐνανθρωπήσας (οὐ γὰρ ὁ Πατὴρ ἣ τὸ Πνεῦμα σεσάρ- 
χωται) ἁπάσας εἶχε καὶ σὺν τῇ σαρχὶ τὰς τοῦ Πνεύ- 
ματος xat τοῦ [Ιατρὸς ἐνεργείας. Διὸ χαὶ Παὺλός 


D 9751", € Ἔν αὐτῷ γὰρ κατῴχησε πᾶν τὸ πλήρωμα 


της θιότητος σωματιχῶς.» Ὁρᾷ; ὅτι « σωματιχῶς » 
λέγει; Καὶ ναοῦ γενομένου xal σχηνώματος πάξης 
δυξης τοῦ παναγίου ἐχείνου σώματος, τοῦ xol γε- 
γονότος ἀπαρχῆς τε xal θύματο; ἐχ τῆς φύσεως 
ἡμῶν ὑπὲρ ἡ λῶν, ἐξ αὐτοῦ xal ἡμεῖς λομθάνομεν 
χάριν. Καὶ οὐ τῆς τοῦ Θεοῦ μετέχομεν φύσεως, ἀλλὰ 
τὰ τῶν χαρισμάτων αὐτοῦ λαμδάνομεν δῶρα. Καὶ 
τοῦτο ὁ τῆς βροντῆς νἱός φησιν Ἰωάννης" « Καὶ ἐκ 
τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖ; πάντες ἐλάθομεν.» Οὐ 
vb πλήρωμα ἐλάθομεν, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ πληρώματωις. 
Ὥστε οὐ φύσιν, ἀλλὰ χάριν, ὅτι μεριχὺν μὲν χαὶ 
xatà δύναμιν ἡμετέραν ὃ λαμθάνομεν ἕχαστος. 
Ἐχεῖ δὲ τὸ πᾶν ἐστιν, ὅτι xal ἡ ὑπόστασις τοῦ Aó- 
γον σεσάρχωται, ἡ τὸ τἂν ἔχουσα τῆς θεότττος. Καὶ 


- 


133 


DIALOGUS CONTRA HERESES, 


134 


«i ἄρα ἐλάδομεν ; Kal χάριν ἀντὶ χάριτο;. Ὁρᾷς A etin persona liujus constaus, quis audebit dicere : e 


ὅπως χάριν καὶ οὐ φύσιν ἑλάδομεν ; Τὴν μὲν γὰρ 
ὑπέστασιν τοῦ Aóyou μόνο; &xelvoz ὁ θεῖος ναὸς τοῦ 
Σωτῆρος ἡμῶν εἰς ἄχραν ἔσχεν ἕνωσιν, ἐπεὶ xal ὁ 
Λόγος ὑπόστασις γέγονε τῷ ἀνθρωπίνῳ αὐτοῦ, xal 
μόνος ὥφθη Θεάνθρωπος, καὶ μόνος τῇ ὑποστάσει 
οὗτος εἷς; ἐχ δύο συνετέθη φύσεων, Θεὸς καὶ ἄ.θρω- 
πο; ὥ,). Οὐδεὶς δὲ ἕτερός τις εἴτε ἀγγέλων εἴτε 
βρ᾽τῶν Θεοῦ μετείληφε φύσεως. Χαρίτων δὲ μετέ- 
χουδι πάντες, χαὶ τούτων ἀναλόγως, χαὶ τῆς θείας 
ἐλλάμψεως xaX θεοὶ τελοῦσι πολλοὶ, πλὴν χατὰ 
χάριν. El οὖν χαὶ τὸ Δεσποτιχὸὺν σῶμα χτίσμα μέ- 
vtt xal ἐνωθὲν τῷ Δεσπότγ,, ὁμόθεον δὲ μόνον τοῦτό 
ἐστιν, ὡς ἄχρως ἡνωμένον τῷ Λόγῳ, xal ἐν τῇ ὑπ.- 
στάσει αὑτοῦ συστὰν, πῶς τις τολμήσειεν ἄρα ὑπό- 
στασιν δέξασθαι Θεοῦ εἰπεῖν ; El γὰρ ὑπόστασις τὸ 
ἐμπνευσθὲν xal οὐ χάρισμα, ὑποστάσεως ἄρα τίτε 
«οὔ Πυεύματος μετέσχον οἱ μαθηταὶ, χαὶ «616. δὴ 
ὁπαρξάση: "ὅπερ πάσης βλασφημίας ἐστὶν ἐπέχεινα. 
Λοιπὸν ix τοῦ πληρώματος λαδόντες ἡμεῖς καὶ χά- 
piv ἀντὶ χάριτος, ἀντὶ τῆς νομικῆς δηλονότι αὐτὸν 
tbv Θεὸν μεθ᾽ ἡμῶν, χαὶ ἀντὶ αχιᾶς τὴν ἀλήθειαν. 
"Ersi χαὶ τοῦτό φησιν, « Ὁ νότιος, » λέγων, « διὰ 
Μωσέως ἐδόθι, ἡ χάμις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ 
Χριστοῦ ἐγένετο, » προστρέχωμεν τῇ χάριτι xal 
«ὦ ἀληθείᾳ, καὶ τὰ τῆς χάριτος ὁμολογῶμεν, καὶ 
συντηρῶμεν ἑαυτοῖς τὴν χάριν" xal τοῖς [Ἰατράσιν 
ἐπώμεθα, τοῖς ὑπὸ τοῦ Πνεύματος τοῦ θείου χεχι- 
νημένοις. Ἐπεὶ xai τὸ λαλῆσάν φασι, διὰ τῶν προ- 


φητῶν,͵ εἰς μίαν ἁγίαν χαθολιχὴν xat ἀποστολικὴν c 


Ἔχχλησέξαιν. Καὶ Ζαχαρίας τοῦτό φησιν ὁ τοῦ Προ- 
δρόμου γενέτης, περὶ τοῦ Πατρὸς, « Καθὼς ἐλάλτσε 
διὰ στόματος τῶν ἀγίων τῶν ἀπ᾿ αἰῶνος προφητῶν 
αὐτοῦ σωτηρίαν ἐξ ἐχθρῶν ἡμῶν. » Καὶ ἡ τοῦ “Θεοῦ 
λόγον δὲ ὕμνησε χατὰ σάρχα Μήτηρ, « Καθὼς &A3- 
λησε πρὸς τοὺς Πατέρας ἐμῶν, » λέγουσαν, « τῷ 
"A6paàa καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ ἕως αἰῶνος. » Καὶ 
lv ταῖς Ιράξεσι δὲ γέγραπται" «. Ὃν δεῖ οὐρανὸν 
μὲν δέξασθαι ἄχρι χρόνων ἀποχχαταστάσεως πάντων, 
ὧν ἐλάλησεν ὁ Θεὸς διὰ στόματος πάντων τῶν ἁγίων 
αὑτοῦ προφητῶν ἀπ᾽ αἰῶνος. » Ἐλάλησεν οὖν τὸ 
Πνεῦμα ὃ ἐξέχεεν ὁ Θεὸς ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις 
ix πᾶσαν σάρχα, ὡς ἔφησεν Ἰωὴλ, χαὶ τὴν χαθο- 
λιχὴν Ἐχχλησίαν ἐπῳχοδόμησεν, ἥτις θεμέλιον μὲν 


personam Dei accepisse? Nam δὶ iusufflatum. per- 
80nà est, non gratia, personam ergo Spiritus parti- 
cipaverunt discipuli, qux» tunc quidem exsistero 
caepisset, quod est ex blasphemiis impiissima. Bgi- 
tur cum. de plenitudine ejus acceperimus | gratiam 
pro gratia, nempe pro legali ipsum nobiscum Deui, 
el pro unibra veritatein, prout diclum est : « Lex, 
inquit , per Moysen data est, gratia el veritas 
per Jesum Christum facta est, » curramus ad gra- 
tiam et veritatem, dona gratie confiteamur, et no- 
bis ipsis gratiam custodiamus, Patresque sequamur 
quos divinus movebat Spiritus, quia quod proLu- 
lerant prophete dixerunt : « In unam. sanctam ca- 
liolicam 6. apostolicam Ecclesiam. » Zacharias 
quoque Pracursoris genitor istud de Patre dixit: 
« Sicut locutus. est per os sanctornm, qui a &xcculo 
sunt, prophetarum ejus salutem ex inimicis no- 
stris ; » cecinit Mater Verbi Dei secundum carnem : 
t Sicut.locutus est a Patres nostros, Abraliam et 
semini ejus in secula. » Et in Actibus scriptum 
e&t: € Quem oporiet coelum suscipere usque ih 
tempora restitutionis omnium , quae locutus est 
Deus per os sanctorum &uoruin ἃ seculo propheta- 
rum. » Locutue est ergo Spiritus quem effudit Deus 
in novissimis diebus super omnem carnen, ut. di- 
xit Joel, εἰ catholicam sedificavit Ecclesiam, quae 
fundamentum liabet confessionem Petri revelatione 
institutam, propter quam isle cognominatus e.t 
Petrus, scilicet : « Tu es Christus Filius Dei vivi.» 
Hxc est enim fundamentum vera confessionis no- 
sire propter. quam. ipse Petrus utpote a P.tre ac- 
ceptam bealus dicitur, et nos qui eam. accepimus 
in tuto positi, superzdilicati sumus super funda- 
mentum apostolorum et prophetarum, ipso sumn:o 
angulari lapide Christo Jesu, qui Spiritus habita- 
culum sumus ; « ln quo, ait Paalus, et vos cuzeili- 
camini in habitaculum Dei in Spiritu. » Videtisne? 
1psa Ecclesia in Trinitate fundatur ; « In quo «t vos 
Cliristo Jesu cozidilicamiui,» ait Paulus, videlicet Fi- 
lio, « iu habitaculum Dei,» id est Patris, «in Spiritu.» 
lu his manifesta fit Trinitatis confessio, et Spiritus 
sanctus iu ipsa loquitur Ecclesia. Quapropter tres 
congregati in nomine Jesu Cliristi ipsum babent iu 


ἔσχε τὴν δι᾽ ἀποχαλύψεως ὁμολογίαν τοῦ létpou, δι᾽ D medio ; et qui diligit Christum iu Spiritu diligit ; 


ἣν καὶ Πέτρος οὗτος ὠνόμασται, τὸ, « Σὺ εἴ ὁ Χρι- 
στὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. » Αὕτη γάρ ἐστιν 
ἡμῶν 6 θεμέλιος τῆς ἀληθοῦς ὁμολογίας, δι᾿ fiv. καὶ 
αὐτὸς, ὡς παρὰ τοῦ Πατρὸς μαθὼν, μαχαρίζεται, xai 
οἱ ταύτην λαθόντες ἡμεῖς, ἀσινεῖς διαφυλαχθέντες, 
ἐκοιχζομηθέντες ὅδ, ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστό- 
λων xat προφητῶν, ὄντος ἀχρογωνιχίου αὐτοῦ "10300 
Χριστοῦ, οἱ χατοιχητήριον Πνεύματός ἐσμεν. « Ἐν 
ᾧ xal ὑμεῖς συνοιχοδομεῖσῦς, » Παῦλός φησιν, ε εἰς 
χλτοιχττήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματ', » Ὁρᾶτε; 'H 
Ἐχχλτσία αὔτη ἐν τῇ Τριάδι ἐγήγερται" ἐν ᾧ xal 
ὑμεῖς τῷ Χριστῷ Ἰταρὺ συνοιχοδομεῖσθε, « Παῦλός 
φῆσιν, αὐτῷ τῷ Υἱῷ διλαδὴ, « εἰς χατοιχητήριον 
τῷ Θ:οῦ, » fte: τοῦ Πατρὸς, « ἐν Πνεύματι. » Φα- 


« Nemo enim potest dicere Douiiium Jesum nisi in 
sancto Spiritu » est cum Patre et Filio et Spiritu 
sancto, εἰ Trinitas in eo est, non natura quidem, 
sed gratia. « Ego enim, inquit, et Pater veniemus 
el mansionem apud cum faciemus. » Igitur eat'io- 
lica est Ecclesia, non Romana, neque llierosolymi- 
lana, neque Constaptinopolitana est, nec Autioclie- 
na, nec Alexandrina, sed catholica est et una ; quae 
simul sancta est οἱ apostolica, sauciitatem quidem 
habens ex sancto Spiritu, apostolicam vero digui- 
tatem ex. apostolorum praedicatione, Οὐ cum 
habeat verpu:n veritatis. integruu, sermonibusque 
polieat apustolicis, et sanctilicatiotie Spiritus gau- 
deat, ipsa una ct sancta atque apostolica, $eu. 1ua- 


29 SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


136 


gis Jesu Chlri.ti est Ecclesia qui apostolos elegit A v£ptx; ἐν τούτῳ ἡ Τριὰς ἀνομολογεῖται, xal «b 


sanctoque Spiritu confirmavit. ln quo Christo Jesu 
uipote vivo el electo sumino angulari lapide omu;s 
se hficatio constructa crescit in. templum 528 6 1}, 
in Dowino, prout dixit Paulus : « Et fundamentum 
aliud nemo poiest ponere prater id quod positum 
est, quod est Christus Jesus ; » et : « Si quis volis 
evangelizaveiit prater id quod accepistis, anatliema 
Sil. » lgitur servauda est, fratres, hiec files que 
fundamentum quidem habet Christum, honorabiles 
veio lapides apostolos et prophetas divinumque 
omnei chorum nempe ponti&:cum οἱ martyruw, 
preconum atque justorum ac universam saucto- 
rum coronzin. Cujus lidei sinceram et irreprelien- 
sibilem confes-ionem, cum, sicut. dictum est, ex 
prophetis, apostolis et Patribus fuerit desumpta, 
nme novis ledamus utpote in Spiritu. signatam ca- 
veamus, Nam primum quidem coucilium iuce[it 
symbolum et enuntiavit ; secundum vero illud euu- 
cleavit, seu magis circa incarnationem Verbi sauc- 
tumque Spirittun perfecit. Quoniam abuude tradi- 
tus est sermo de 1eligione, fideique signum ex 
diviuis Scripturis sautissimeque Evangelio obsigna - 
ἔστ fuit, firmum et omnino inconcussutn ad puuc- 
"um plis omnibus illad esse creditum est ; quod 
esse signum vere ct. orthodoxa confessionis Pa- 
tribus placuit, audacesque lidem aliam inducere 
tentantes anathemate fcrieudos declaraverunt. 


Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν ταύτῃ λαλεῖ τῇ 'ExxAnola. 
Δ ὁπὲερ δύο χαὶ τρεῖς συνηγμένοι ἐν τῷ ὀνόματι 
ἽἼητοῦ Χριστοῦ αὑτὸν ἕκουσι μέσον. Καὶ ὁ ἀγαπῶν 
«v Χρι"τὸν ἐν Πνεύματι ἀγαπᾷ" οὐ γὰρ δύναταί 
τις εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ, 
νετὰ τοῦ Πυτρός ἐστι xai τοῦ Υἱοῦ xaX τοῦ Πνεύ- 
ματος. Ka: ἡ Τριάς ἐστιν ἐν αὑτῷ, οὐ τῇ οὐσίᾳ, 
ἀλλὰ τῇ χάριτι. € Ἐγὼ » γὰρ ε χαὶ ὁ Πατῇρ, » 
φησὶν, ε ἐλευσόμεθα, χαὶ μονὴν παρ᾽ αὐτῷ ποιή- 
σομεν. » Καθολιχὴ τοίνυν Ἐχχλησία οὐχὶ Ῥώμη 
χαὶ Ἱερουσαλὴμ. οὐδέ γε ἡ Κωνσταντίνου χαὶ ᾿Αντιό- 
y^» xai ᾿Αλεξάνδρου, ἀλλ᾽ fj χαθολιχὴ xal μία, xat 
αὕτη ἁγία xal ἀποτολιχὴ, τὸ ἅγιον μὲν ix τοῦ 
ἁγίου Πνεύματος; ἔχουσα, τὸ ἀποστολιχὸν δὲ Ex τοῦ 


B τῶν ἀποστόλων χηρύγματο;. Ἢ τὸν λύγον τοίνυν 


ὁρθοτομοῦσα τῆς ἀληθείας, xal τοὺ; ἀποστολιχοὺς 
χρατύνουσα λόγους, xal τὸν ἁγιασμὸν τοῦ Πνεύμα- 
τος ἔχουσα, αὕτη μία xai ἀγία Ἐχχλησία χαὶ ἄπο- 
στολιχή ἐστι" μᾶλλον δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ τοὺς 
ἀποστόλους ἐχλεξαμένου, καὶ τῷ ἁγίῳ ἐνισχύσαντος 
Πνεύματι. Ἐν ᾧ Ἰησοῦ Χριστῷ ὡς ζῶντι ἀχρογω- 
νιαίῳ λίθῳ καὶ ἐχλεχτῷ πᾶσα οἰχοδομὴ συναρμολο- 
γουμένη αὔξει εἰς vabv ἅγιον ἐν Κυρίῳ, καθάπερ 
Παῦλός φτσι" « Καὶ θεμέλιον ἄλλον οὐξεὶς δύναται 
θεῖναι παρὰ τὸν χείμενον, ἧς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός» 
xai, «ΕΠ τις εὐαγγελίζεται ὑμῖν παρ᾽ ὃ παρελάδετε, 
ἀ ἀθεμα ἕπτω.» Τηρητέον τοίνυν ταύτην τὴν πίστιν, 


ἀδελφοὶ, ἢ Χριστὸν μὲν ἔχει θεμέλιον, λίθους δέ γε τιμίου; τοὺς ἀποστόλους τε xal προφήτα;, χαὶ πάντα 
δὴ θεῖον χορὸν ἱεραρχῶν φημι xal μαρτύρων, xnpóxuv τε χαὶ ὁσίων, καὶ πᾶν ἁγίων συνάθροισμα. 
Ἧς δὴ πίστεως ὁμολογίαν ἀκραιφνῆ τε χαὶ ἄμεμπτον, ὡς ix τῶν προφητῶν οὖσαν xai ἀποστόλων, 
€; εἴρηται, xal Πατέρων, μὴ κχκαινοτομήσωμεν ὡς; àv Πνεύματι σφραγιτθεῖσαν. Καὶ γὰρ τῆς πρώτης 
συνόδου ἀρξα μένης τε χαὶ ἐχθεμένης τὸ Σύμδολον, ἡ δευτέρα τοῦτο σαφηνίσασα, πλέον περὶ τῆς τοῦ 
Λόγον ἑἐναυθρωπίδεως xal τοῦ ἁγίον Πνεύματος τετελείωχε. Καὶ ἑπειδίπερ ὁ περὶ τῆς εὑσεδείας 
ἱκανῶς ἐξιδήθη λόγο;, xal τὸ σημεῖον τῆς πίστεως ἀπὸ τῶν θείων Γραφῶν χαὶ τοῦ ἱερωτάτου Εὐαγγε- 
λίου ἐσφράγισται, βέδαιον χαὶ πάντη ἀχίνητον ἄχρι xal χεραίας ἔδοξε πᾶσιν εἶναι “οἷς εὐσεδοῦσι. Καὶ 
τοῦτο σημεῖον εἶναι ὁμολογίας ἀληθοῦς τε χαὶ ὀρθοδόξου παρὰ τῶν Πατέρων ἐστέρχθη, καὶ τοῖς τοὶ» 


μώσιν ἑτέραν πίστιν τοῖς ἐπιστρέφουσιν ἐχτιθέναι ὑποχεῖσθαι τῷ ἀναθέματι. 


CAPUT XXVI. 
De tertia. sgnodo. 

Quamobrem tertium ἂχ a cumenicis concilium 
ducentis Patribus constans, cui praefuit Cyrillus, 
nequaquam fidem aliam pro:uiit, sed eam qux a 
Patribus taw ipn. primo Nicaz quam in. secundo 
Constantinopolis concilio signata fuerat, lirmam 
solamque divinam habuit ; veritates. quidem qua. 
rum causa vocali erant, deiucarnatione Unigeniti, 
propiio statuto stabilivit, nibil autem prorsus 
Syuibolo addidit, et impium Nestorium qui. impta 
lnauiter. spargebat doguiala, nostramque arctaui 
cum natura divina. adanationem atque salutem ne- 
gabat, rejecit. 

CAPUT XXVII. 
De quarta synodo. 

Maguum. autem iu Chalcedone quartum — conci- 
lium cui sexcenti et triginta Patres adfuerunt, ma- 
nifestius de divino hoc Symbolo disserens, nihil ei 
adjecit, sed illud veneratione prosequitur, et capita 
queruu gratia congregatum fuit explanat, di- 


ΚΈΦΑΛ. KG'. 
Περὶ τῆς τρίτης cvrcóov. 

Τοίνυν οὐδὲ ἡ τρίτη τῶν οἰχουμενιχῶν συνόδων 
ἐν Πατράσι διαχοσίοις, Κύριλλον ἔξαρχον ἔχουσα, 
ἑτέραν πίστιν ἐξέθετο, ἀλλὰ ταύτην τὴν ὑπὸ τῶν ἐν 
Νιχαίᾳ xoi τῶν ἐν τῇ Κωνσταντίνου τῆς δευτέρας 
συνόδου βεδαίαν xa* μόνην θείαν πίστιν ἡγήσατο * 
χαὶ τὰ περὶ ὧν αὐτοῖ; ἡ ζήτησις, περὶ τῆς σαρχώ- 
σεως τοῦ Μονογενοῦς, ἐν ἰδίῳ E^&xo ὅρῳ, μηδὲν τῷ 
Συμθδόλῳ προσθεῖσα τοσύνολον" xol τὸν δυσσεθδῇ 
Ν:στόριον ἀπεθάλετο ἀσεδοῦντα διαχενῆς, xal τὴν 
θέωτιν ἐμῶν χαὶ σωτηρίαν ἀρνούμενον. 


A5 KEPTAA. ΚΖ'. 
Περὶ τῆς τὸ. áprmc συνόδου. 

Καὶ ἡ μεγάλη τετάρτη ἐν Χαλχηδόνι τῶν kzaxoe 
σίων τριάχοντα ἀριδηλότερον περὶ τοῦ θείου τούτον 
Σμδόλωου διεξοῦσα, οὐδὲν τούτῳ προστίθησιν. Ἔπε» 
τοι δὲ τοῦτο σεδαζομένη, καὶ τὰ περὶ ὧν ἡθροίσθη 
ἐν ἑτέρῳ opu διασατεῖ, συνεργὸν μὲν. δι' ἐπιστολῇ: 


137 


DIALOGUS CONTRA HJERESES, 


133 


τὸν θεῖον Λέοντα πάππαν ἔχουσα, καὶ τοὺς αὐτοῦ A vum quidem Leonem papam adjuvantem babens 


τοποτηρητὰς, Διόσχορον δὲ ᾿Αλεξανδρείας xaX Εὐ- 
τυχῇ “πρεσδύτερον χαὶ τοὺς σὺν αὑτοῖς χαθαι- 
ροῦσα. 
ΚΕΦΑΛ. KH'. 
Περὶ τῆς πέμπτης συνόδου. 

Καὶ ἡ πέμπτη δὲ τῶν ἑκατὸν ἐξήχοντα ἁγίων 
Πατέρων, ἧ; ᾿Αγαπητὸς πάππας ἔξαρχος ἐν τῇ Κων- 
σταντίνον, χατὰ τοῦ Ὠριγένους καὶ Διδύμου τε xal 
Επαγρίονυν, παλαιῶν τινων τὴν χαχίαν, περί τε ἀνα- 
στάσεως νεχρῶν xal πλείστων ἄλλων ζητήσεων 
ἀθροι:θεῖσα, τὰ ὅμοια ταῖς πρὸ αὐτῆς περὶ τοῦ (e- 
ροῦ Συμδόλου νενομοθέτηχεν. 

ΚΈΕΦΛΑΛ. Ke. 
Περὶ τῆς ἕχτης τε καὶ ἑδδόμης συνόδου. 

Ἢ Ext δὲ τῶν ἑκατὸν ἐξέχοντα πέντε, καὶ 
ἐδδόμη τῶν τριαχοσίων ἐξήχοντα, ὧν ἡ μὲν ἐν τῇ 

ga Ῥώμῃ τῇ Κωνσταντίνου χατά τε Ὁνωρίου τῆς 
παλαιᾶς Ῥώμης καὶ Σεργίου καὶ Πύῤῥου τῆς Ki»v- 
σταντινευ πόλεως, xal λοιπῶν ἄλλων Μονοθελητῶν, 
1$, δὲ͵ ἐν Νιχαίᾳ τὸ δεύτερον, κατὰ τῶν δυσσεθῶν 
εἰχονομαχοηύντων, ἀριδηλότερόν τε xal μετὰ πολλοῦ 
ζῆλον τὰ περὶ τοῦ θείου Συμθόλον ἐξέθετο. Καὶ ἡ 
μὲν Extr λέξεσιν σὐτσῖς καὶ τὸ τῆς πρώττ΄ς συνόδου 
ἐχτίθησι Σύμδολον xai τὸ τῆς δευτέρας, xal μ'δὲν 
τούτῳ προσθεῖναι διαχελεύεται * ἡ δέ γε ξδδόμη, 
ἕν ἔχτυσα τὸ τῆ: πρώτης τε χαὶ δευτέρας, ὅπερ δὴ 
xai ἐπ᾽ ἐχχλησίας χηρύττομεν, λέξεσιν αὐταῖς αὐτὸ 
τράτει. Καὶ τοὺς προσθήσοντας ἐν τούτῳ f] ἀςελόν- 


τας, ἱερωμένους μὲν χαθα'ρέσει xal χληριχοὺς, C 


αιϊχοὺς δὲ χαθυποδάλλει τῷ ἀναθέματι, Οὕτω τὸ 
οεπτὸν τοῦτο συνεχροτύθη πάντο)εν Σύμθολον, xal 
ὑπὸ τῶν Πατέρων ἐπισφραγισθὲν, ἐχηρύχθη, xal 
«τοῖς θαύμασιν ἐχεί ων xal λόγοι; ἐδεδαιώθη, καὶ 
τοῖς συγγράμμασι χαὶ τῷ τέλει. Τοῦτο γὰρ καὶ βα- 
πιιζόμενοι, ὡς εἰρήχαμεν, ἐπ᾽ ἔχχλησίας χαθωμο- 
λήγησαν, xal τὴν ἱερωσύνην δεχόμενοι, προεχήρυξαν, 
καὶ τελευτῶντες ὡς ἐφόδιον ὡμολόγουν, xol Θεῷ 
δῶρον παρεῖχον ἐπιτελεύτιον, ὧν xal τὰ λείψανα, 
xal τὰ μέχρι τοῦ νῦν δι᾽ αὐτῶν ἰάμχτά τε xal θαύ- 
νᾶτα τὸ θεῖον τοῦτο Σύμθδολον ἐπιμαρτυροῦσι, δι' 
οὗ καὶ τὴν εἰρήνην ἡ Ἐχχλησία ἐχέχτητο, χαὶ τὰ 
μέλη τοῦ Χριστοῦ ἡνωμένα ἀλλήλοις ἦσαν, xal Xp:- 
ατὸς ἡ εἰρήνη ἡμῶν ὡς χεφαλὴ ἣν τοῖς μέλεσιν a5- 
*99 ἡνωμένο; χαθόλου χαὶ εὐφραινόμενος ἐν αὐτοῖς. 
Th 6b φιλοπρωτεύειν, χαὶ τῶν ἀδελφῶν ὑπεραίρε- 
σθαι χαὶ ὑπερφρονεῖν, χαὶ οὐχ ἐπὶ τὴν χαθέδηαν 
τοῦ Πέτρον, ἀλλ᾽ ἐπὶ τῶν νεφελῶν χαὶ ὑπεράνω 
δοχεῖν χαθέζεσθα:, xat ἡ ἰσοθεῖχ, ὡς χαὶ τὸ àno0vi- 
σχεῖν τοῖς ἀνθρώποις πρότερον, xal vov τὸ ἀποθνή- 
ἄχειν πολλοὺς πολλῷ χαλεπώτερον ἀπειργάσατο" 
xai τὸ χινδυνεύειν χχτα πεσεῖν τὴν "Exxiraiavs, καὶ 
Χριστοῦ διασπασθῆναι τὰ μέλη, χαὶ ἔχθραν τεῦ:ἴ- 
vit ἀνα λέσον τῶν τῆς εἰρήνης υἱῶν, «0; ἐν ἁγάτῃ 
8.4; ἡ ἀγάπη συνήγαγε, μὴ φεισάμενος τοῦ ἀγαπη,.- 
τοῦ, βαθαὶ τῆς δαιμονικῆῇς ἐπηρείας | καὶ συλ᾽ογι- 
ὅ5μὰ ἐπὶ τούτοις τῶν ἀθέων Ἑλλήνων, οἱ τὴν πολυ- 
tiv πάλαι ἣ μᾶλλον ἀθεῖαν εἰπεῖν συγχροτήσαν - 
τες, xa: διαρολαὶ ῥητῶν γραφιχῶν, καὶ mapspum- 


Parkor. 68, CLV. 


vicemque ejus prastantes, Dioscorum vero Alexan- 
drinuin οἱ Eutychen presbyterum eorumque asse- 
clas subvertens. 

CAPUT XXVIII. 

De synodo quinta. E 

At quintum concilium ad quod centum et septua- 
ginta Patres sancti convenerunt, cui przfuit Aga- 
petus papa in civitate Constantini, contra Orige- 
nem, Didymum et Evagrium, viros malitia veteres, 
necnon resurrectionis mortuorum causa plurium- 
que aliorum capitum similia de sancto Symbolo 
statuit ac concilia prius convocata. 

CAPUT XXIX. 
De synodo sexta et septima. 

Sextum concilium, cui centum et sexaginta 
quinque Patres, et septimum, cui trecenti et sexa- 
giuta adfuerunt, illud quidem nove Romx ἃ Con- 
Stantino zedificata: adveraus Honorium veteris Ro- 
m:e episcopum atque Sergium et Pyrrhum Constan- 
tinopolitanum czterosque alios Monotheletas, lioc 
vero iterum Nicz: adversus impios imaginum 
e:ersores convocatum fuit, palam multo studio ea 
qua ad divinum Symbolum spectant declaraverunt. 
Sexium quidem primi et secundi concilii Symbo- 
lum firmavit, et ne quid adderctur prohibuit. Se- 
ptimum autem unum primi secundique concilii 
Symbolum habeus quod in ecclesia predicamus, 
hoc suis scripsit litteris, eique audentes quidquam 
addere vel ab eo detrahere sacerdotes quidem et 
clericos a dignitate dejicit, laicos vero anathemati 
subjicit. Itaque augustum illud Symbolum undique 
fuit conclamatum et ἃ Patribus obsignatum,  nec- 
non ab eisdem praedicatum atque miraculis eorum 
el verbis scriptisque ac morte firmatum. Istud 
enim, sicul diximus, et baptizati in. ecclesia con- 
fessi sunt, et sacerdotio initiati pradicaverunt, et 
morientes ut viaticum habuerunt, Deoque ultimum 
munus obtulerunt ; quorum ieliquie et sanationcs 
atque miracula per eas impleta divinum illud Syin- 
bolum testautur, quo pacem Ecclesia consecuta 
est, et membra Christi sibi invicem conjuncta 
suut, Clristusque pax uostra factus est ; nam arcte 
ui caput membris suis adunatus in ipsis delecta- 


D batur. Primatum autem amare, fratribus superbia 


et contumacia insultare, nequaquam super catlie- 
dram Petri, sed super nubes vel ctiam subliinius 
considere videri, Deo sese assimilare, perinde ac 
olim mortem in mundum induxit, ita et nune 
multos morte multo graviore affecit; inde Ecclesia 
ciitio periclitata est, Christi membra dilacerata 
sunt, inimicitia inducta est iuter filios pacis quos in 
charitate Deus qui charitas est congregavit, suam 
effundens charitatem. Bleu! quanta a dieuone. pet- 
nicies! et argumenta de lac mateiia Graecis δι εἰς 
digna, qui mu.tos olim deos seu potius nullum col«- 
baut, et Scripture vocum depravotiones, et sermo- 
num Patrum fals:e iuterpretationes, solummodo vt 
superbiam Luerentur ! O liomo, omues ung. ;ninmo 


9 


139 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. - 


110 


cla,naverunt Patres, non. semel tantum vel bis aut A velat πατριχῶν λόγων, [4 (va μόνον τὸ τῆς ὑπερηφα- 


ter, 8cd et pluries, sicut nosti, quam agendi ratio- 
nem testatus est Deus, tu autem divinum sancti 
Patris Verbum pravando frustraris, vi cogens ut nun 
de illo capite bene, vero de alio prolatum fuerit, 
illudque aliena cogitatione adigis ut secundum tuam 
errantem opinionem cogitet el cogitetur! Ergo 
temetpsum seducis. ΕἸ si protuleris Cyrillum aut 
Dasilium, vel vere magnum Athanasium et Augusti- 
num, οἱ Ambrosium, ego etiam tibi ipse ante ἴθ 
profero, vel etiam multo plures, quoniam in ipsis 
ego potius confidenter gloriabor, et argumenta tua 
Graecis digna quibus gloriaris ex meute repudio ; 
ego vero in honorem cause mez alios adhuc qui 
aute dictos fPatres vixerunt proponam, nempe 


Dionysium, et ciim ipso Jerotheuim, necnon siguo- D 


rum opificem Gregorium, Justinuin philosophum 
ei martyrem, ejusque antecessores et .costaneos, 
. insuper G:egorium et Gregorium, Joannem ore 
aureum, Maximum et Joannem philosophos, uui- 
versumque cum ipsis Patrum chorum. Tu quidem 
$tabis contentione disputlaus οἱ argumentis inso- 
lescens ; ego autem dicam te Scripturas οἱ Patres 
f4lga explicatione corrumpere et aspernari, Graco- 
runque non Patrum. esse discipulum. Attamen, 
6i vellem, ego quoque habeo argumenta tuis prz- 
stantia quibus dejiciantur sophisticze tuze ratiuncu- 
i», illa autem rejicio, et demonstrationes ex Pa- 
tribus eorumque sermonibus componam. Tu quideni 
Arietoteleyn. et Platonem. vcl. etiam quemdair, ex 
novis tuis doctoribus repones; sed ego libi pisca- 
tores opponam eorumque przdicationis sincerita- 
tem, et veram sapientiam quam tu stultitiam judi- 
cas, vel etiam simpliciter pietatis mysterium 
quod Paulus magoum esse recte praedicat, et sapien- 
tiam tuam stultam faciam, et dicam : « Deum nemo 
vidit unquam ; manein eis quz didicisti el. consi- 
dera, sciens a quo didicisli; stultas quastiones 
devita ; przecipio tibi coram  Cliristo Jesu, serva 
bonam confessionem ; et fundameutum aliud nemo 
polest. ponere prater id quod positum est; si quis 
evaugelizaverit. vobis prieter id. quod accepistis, 
anatlrema Sit, ». Et tu quidem ita reverteris vacuus, 
ego vero gloriabor in gloria Patrum meorum, non 


vla; ἐπεχδιχήσωσιν. "AvOpums, πάντες ὁμυῦ Guve- 
φώνῃσαν ol Πατέρες, καὶ οὐ μίαν ἣ δὶς μόνον ἣ τρὶς, 
ἀλλὰ χαὶ ἑπτάχις, d; οἴσθα. Καὶ τὸ παρ᾽ αὐτῶν 
Θεὸς μεμαρτύρηχε. Σὺ δὲ χλέπτεις ῥητόν τι θεῖον 
καχουργῶν ἁγίον Πατρὸς, ἀναγχαίως ὑπὲρ ἑτέρου 
ζητήματος, χαὶ οὐχ ὑπὲρ τούτον αὐτῷ ῥηθέντος, 
xaY xa0' ἑτέραν ἔννοιαν, xal τοῦτο βιάζῃ νοεῖν xal 
vobis0:t κατὰ τὴν πεπλανημένην δόξαν τὴ» σὴν ; 
Φρεναπατᾷς οὖν ἑαυτόν. Καὶ εἰ προφέρεις Κύριλλον 
ἢ Βασίλειον, fj ᾿Αθανάσιον τὸν ἀληθῶς μέγαν, xal 
Αὐγονσ-ἶνόν τε χαὶ ᾿Αμδρόσιον" xai αὐτός σοι γὰρ 
τούτους πρὸ σοῦ προφέρω, xal ἕτι τοὺς πλείονας, 
ἐπεὶ χαὶ ἐπὶ τούτοις μᾶλλον θαῤῥῶν ἐγὼ χαυχῶμαι. 
Καὶ «à ᾿λληνιχά σου σοφίσματα οἷς αὐτὸς ἐγ- 
χαυχᾷ, ἀποστοέφομαι ἐχ ψυχῆς. Προσθήσω δὲ ὑπὲρ 
ἐμοῦ χαὶ τοὺς πρὸ τῶν εἰρημένων ἄλλους ἁγίων, 
Διονύσιόν φημι, καὶ ἹἹερόθεον οὺν αὐτῷ, xay τὸν 
Θαυματουργὸν Πατέρα Γρηγόριον, καὶ τὸν φιλόσο- 
qov Ἰουστῖνον xol μάρτυρα, xal τοὺς πρὸ τούτου 
xai σὺν τούτῳ᾽ ἔτι τε Γρηγόριον χαὶ Γρηγόριον, 
Ἰωάννην τε τὸν γρυσοῦν, καὶ Μάξιμον xal ᾿Ιωάννην 


-«οὺς φιλοσόφους, xal σὺν αὑτοῖς πάντα τὸν τῶν Πα- 


πέρων χορόν. Καὶ σὺ μὲν στήσῃ φιλονειχῶν, χαὶ 
συλλογισμοῖς φρναττόμενος * ἔγωγε δὲ ὡς παρερ - 
μηνεύεις χαὶ διαδάλλεις ἐρῶ τὰς Γραφὰς xal τοὺ; 
Πατέρας, καὶ ὡς τῶν Ελλήνων xat οὐ τῶν Πατέρων 
μαθητὴς sí. Καίτοι γε εἰ βουλοίμην, xal συλλογι- 
σμοὺς ὑπὲρ τοὺς σοὺ; χατὰ τῶν σῶν λογισμῶν τῶν 


C δοφιστιχῶν χέχτημαι. ᾿Αποῤῥίπτω δὲ τούτους, ὡς 


μὴ διὰ τῆς θύρας εἰσερχομένους, καὶ τὰς ἀποδείξεις 
ix τῶν Πατέρων xol τῶν ἐχείνων σοι λόγων ποιή- 
σομαι. Καὶ σὺ μὲν ἀντιφήσεις τὰ ᾿Αρι:στοτέλους καὶ 
Πλάτωνος, ἔτι δὲ xal τῶν νέων σου διδασχάλων * 
ἐγὼ δέ σοι τοὺς ἁλιεῖς ἀντιθήσιυ, xa? τὸ ἁπλοῦν αὐὖ- 
τῶν τοῦ χηρύγματο!, xaX τὴν δ,τως σοφίαν, δοχοῦ- 
σὰν δὲ σοι μωρίαν. Καὶ Ext τὸ τῆ: εὐσεδείας μυστί- 
ριον ἐν ἁπλότητι, ὅπερ ὁ Πλῦλος μέγα εἶναι ὁμολο- 
Ὑουμένως μαρτυρεῖ, Καὶ τὴν σοφίαν cou. μωρανῶ. 
Καὶ, « Τὸν Θεὺν οὐδεὶς ἑώραχε πώποτε,» προσϑήσω. 
Καὶ, « Μένε ἐν οἷς ἔμαθες xa ἐπιστώθτς, εἰδὼς παρὰ — 
^ivo; ἔμαθες. » Καὶ τὸ, « Tà; μωρὰ: ζητήσεις -παρ- 


αἰτοῦ. » Καὶ παραγγέλλω σοι ἐνώπιον ησοῦ Χρι- 


ατοῦ, φύλαξον τὴν καλὴν ὁμολογίαν. Καὶ θεμέλιον 


euim evacuata fuit crux. Christi, etsi ejus pre:dica- Dy ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν χείμενον. Καὶ 


tio quibusdam stultitia videatur. Unde accepimus 
quod accepimus? A Spiritu. Et quicunque Spiritu 
Dei aguntur, ii sunt filii Dei, quarum sententiarum 
fines protrahere non oportet. Vide igitur ne stultus 
fias filius, qui natus es ex Patribus qui te in Spiri- 
tu genuerunt, neque videaris generatio prava atque 
perversa eorum qui minime quie Domini sunt, sed 
qux sua eunt quarunt, qui uon in zdilicationem, 
sed in destructionem ambulant. Sed quid tibi vult 
multa hzc contentio? Deum noscere? Nosce sicut 
didicisti, Eum sicuti est cognoscere? Sed nunquam 
istud discere poteris; est enim incoinprebensibi- 
lis, et nou tibi tantum, sed et angelis, quod tibi 
ostendit doctor lingua aureus ; si istum eique simi- 


εἴ τι; εὐαγγελίζεται ὑμῖν παρ᾽ ὃ παρελάδετε, ává- 
θεμα ἔστω. Καὶ οὕτω σὺ μὲν ἀπελεύσῃ κενὸς, ἐγὼ 
δὲ δοξασθήσομαι ἐν τῇ τῶν ΠΙατέρων μου δόξῃ. Οὐ 
γὰρ μὴ χοιωθῇ ποτε ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, el xat 
μωρία δόξει τισὶ τὸ χέρυγμα, Πόθεν δὲ παρελάδο- 
pev ὃ παρελάδομεν ; ᾿Απὸ τῶν τοῦ Πνεύματος. Καὶ, 
« Ὅσοι Πνεύματι Θεοῦ ἄγονται, οὗτοί εἰσιν υἱοὶ 
8:00. » Καὶ οὐ δεῖ μεταίρειν τούτων τὰ ὅρια. "Opa 
&olvuv pj μωμητὸν γένῃ τέχνον, χατὰ τῶν γεγενυγ- 
χότων ἐν Πνεύματι γεγονὼς, χαὶ γενεὰ σχολιὰ χαὶ 
διεστραμμένη ὀφθῇς, xal τῶν μὴ ζητούντων τὰ τοῦ 
Κυρίον, ἀλλὰ τὰ ἑαυτῶν, xa τῶν οὐκ εἰς οἰχοδομῖν 
περιπατούντων, ἀλλ᾽ εἰς χαθχίρεσιν. ᾿Αλλὰ τί σοι 
βούλεται τὸ πολὺ τῆς φι)ονεικίας; Θεὼν εἰδέναι : 


11 


DIALOGUS CONTRA H/ERESES. 


1:2 


Γνῶθι ὡς ἔμαθες. ᾿Αλλ᾽ ὡς ἔστιν ; Οὐ μὴ δυνηθῇς Α les in numero putaveris, noli saltem in mente tua 


μαθεῖν. Kal γὲρ ἀχατάληπτος " xai οὗ σοὶ μόνον, 
ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀγγέλοις. Καὶ ὁ χρυσοὺς τὴν γλῶτταν 
περὶ τούτου διδάσχει σε, εἴ γε xal μέλει σοι τούτου 
καὶ τῶν ὁμοίων αὐτῷ, xal μὴ xai ὑπὲρ τούτους δο- 
χεῖς παρὰ σεαυτῷ φρονεῖν. ᾿Αλλὰ τίς Θεοῦ οἷδε φ'- 
σιν, ἣ ἐξεγόρευσε ; Πείσθητι λοιπὸν τοῖς τοῦ Θεοῦ 
φῇλοις, οἷς αὐτὸς ἑωράθη ὅσον δυνατὸν fjv, à; καὶ 
Μωῦσῇ πρότερον, οἷς ἀπεχαλύφθη, ὡς καὶ τῷ Πέ- 
τρῳ, οἷς ἐμφανὴς γέγονεν, ὡς τῷ Παύλῳ καὶ τοῖς: 
ὁμοίοις Παύλῳ. Καὶ πείσθητι τούτῳ τῷ Παύλῳ ὡς 
εἷς οὐρανοὺς ἀνελθόντι ὑπὲρ σὲ (θαῤῥῶ λέγειν), χαὶ 
τῶν ἀκολῥήτων ἀχούσαντι χρεῖττόν σου xal χηρύσ- 
covtt, « Πείθεσθε «ol; ἡγουμένοις ὑμῶν 47 καὶ 
δπείχετ:. ν Ἡγούμενος δὲ τῶν ψυχῶν ἡμῶν οὗτός τε 
καὶ οἱ τῆς £03sÓslac Πατέρες, ol ὁμοῦ πάντες τὸ τῆς 
πίστεως ἐξέθεντο Σύμόολον, xal ot τοῦτο χαθωμολό- 
γοῦν, xal οἵ ὁμοῦ ἐπεσφράγιζον. Εἰ δ᾽ οὖν, αὑτῶν 
καραχούων, xal αὐτοὺς ἀθετῶν, Χριστὸν ἀθετεῖς; ὁ 
Χριστὸς ἔφη, Χριστοῦ παραχούεις, xat τῶν Πεντα- 
πολιτῶν ἐχεῖσε χεῖρον χαταχριθήσῃ. ᾿Ανεχτότερον 
τὰρ ἔσται Σοδόμοις ἣ Γομόῤῥοι:, φηοῖν, ἐν ἡμέρᾳ 
χρίσεως ἣ τοῖς μὴ δεξαμένοις τὸ κήρυγμα. Κήρυγ- 
μα δὲ Χριστοῦ, ὡς τὸ τῶν ἀποστόλων χαὶ τῶν Πα- 
τέρων. Καὶ εἰ ὁ σχανδαλίζων ἕνα τῶν μιχρῶν ἀδελ- 
φῶν, Évoyo; χαταχρίματος τηλιχούτου, ὁ τοσούτους 


σκανδαλίζων καὶ διασπῶν ὁποίου ; T'évorxo δὲ τα πει-͵ 


νωθϑέντα σε τῇ μιμήσει τοῦ εἰρηνιχοῦ τε καὶ πράον 
ἑκανελθεῖν χαὶ ἐνωθῆναι τοῖς χατὰ Θεὸν ἀδελφοῖς, 


. cogitare te illis majera cognoscere, Scd quis natu- 


ram Dei vidit vel patefecit ? Caeterum crede amicis 
Dei quibus ipse quantum fleri poterat apparuit, ut 
prius Moysi, quibus revelatus est, ut Petro, quibu: 
manifestus factus est, ut Paulo et Paulo similibus ; 
crede huie Paulo qui licet in ccelum altins quam tu 
(confidenter dico) sscenderit, et ineffabilia magis 
quam.tu audiverit : « Obedite, iaquit, przpositis 
vestris et subjacete eis. » Preepositus animaruimn 
nostrarum ille est omnesque pietatis Patres, qui 
omnes simul fidei Symbolum constituerunt, qui . 
illud confessi suut, qui illud simul obsignaveruut. 
lgitur si istos aspernaus, istosque rejicieus, Chri- 
stum aspernaris, ut ait Christus, Christumque 
rejicis, pejus Pentapolitanis judicium habebis; naim 
tolerabilius erit terre Sodomorum εἰ Gomorrhzo- 
rum, inquit, in die judicii quam eis qui non recepe- 
runt pradicationem, nempe przedicationem Christi, 
cum ab Apostolis et l'atribus facta fuerit. Et si 
quis scandalizaverit unum ex pusillis fratribus 
reus erit tantz damnationis, quanta qui tot scanda- . 
lizaverit et in prava distraxerit. Utinam temet- 


ipsum liumilians ad exemplum pacifici mausueti- 


que Salvatoris, redux convenias ad eos qui secun- 
dum Deum fratres sunt, et unum fias cum Christe 
et illis Cliristique famulis Patribus nostris, deflni- 
tum ab eis quale declaraverunt Symbolum recta 
fide confessus, ut hic et illic unum simus in Chri- 


xii» γενέσθαι μετὰ Χριστοῦ xal αὑτῶν, xai τῶν C sto Jesu, prout deprecatus est Christus. 
τοῦ Χριστοῦ θεραπόντων, ἡμῶν δὲ Πατέριον, τῇ παρ᾽ ἐχείνων ἐχτεθὲν, ὡς ἐξέθεντο, ἀνομολογέσαντα 
Σύμδολον ὁρθοδόξως, ἵνα xai ὧδε κἀχεῖ ἕν με» ἐν Χριστῷ Ἰητοῦ, ὡς ὁ Χριστὸς ηὔξατο. 


Κληρικός. Χάρις τῷ Θεῷ, δέσποτα. 'Ixavio; γὰρ 
τὰ περὶ τῆς Λατινιχῆς χαινοτομίας ἐμάθομεν, xal 
ὦ; οὐ χατὰ πίστιν αὕτη σφάλλεται μόνον, ἐπεὶ χατὰ 
«τοῦ ἱεροῦ χινεῖται Συμόόλου τῆς πίστεω;, ἀλλὰ xal 
κατὰ πάντων σχεδὸν τῶν ἐθῶν τε xal παραδότεων 
«ἧς ἱερᾶς Ἐχχλησίας. Λοιπὸν προσεχτέον ἔσται ἡμῖν 
τὸ περὶ τῆς χοινωνίας αὐτῶν, χαὶ τὸ περὶ τῆς λεγο- 
μένης ἐνώσεως δέον χαλῷς ἐξετάσαι. 

'ApxispsUc. Δέον, ἀδελφὲ, ἐπεὶ οὐδ᾽ ἀπλῶς τοῖς 
πρὸ ἡμῶν f, διάστασις γέγονεν. Οἶδας γὰρ, ὡς καὶ ὁ 
τὶς ἑνώσεως δηλοῖ Τόμος, ὅπως χάριν δεντέρου xal 
τρίτου γάμον, ἕτι δὲ καὶ τετάρτον, οἷον σχίσμα γε- 
τέντται xal ἐπὶ πολλοῖ:, ὡς μανθάνομεν, ἔτεσι, xal 


περὶ ζητημάτων δέ τινων ἄλλων μιχρῶν δοχούντων ἢ 


πολὺς ζίλος ἐγεγόνει τινῶν, El οὖν περὶ τῆς κατὰ 
τὴν πολιτείαν τῶν εὐσεδῶν ἡμῶν εὐταξίας πολὺς ὁ 
λύγος πολλάχις γέγονεν, ὅτι χαὶ βίος παρ᾽ fj;1v ὡς 
χαὶ ἡ κίστις χηρύττεται, πολλῷ δὴ μᾶλλον [siat 
περὶ τῆς πίστεως. 


Κληρικός. Οὕτω; fj ἀλήθεια ἔχει, Πάτερ. Πλὴν 
Ex διόμεθα, δίδαξον ἡμᾶς εἰ ἀνεφύη xat ἄλλοτ: χατὰ 
τῆς ὀρθοδόξου ζιξάνιον πίστεως μετὰ τοῦτο δὴ τὸ 


Δλετίνων, 


Clericus. Deo gratias, domine. Nam satis ea quss 
a Latinis novata. sunt didicimus, et. novimus eos 
nou solummodo secundum fidem nutare, cum 
sacrum fidel Symboluin violaverint, sed etiam ἴδ. 
me secunduin omnes. sancte Ecclesie consuetudi- 
nes et traditiones. Superest ut de eoruin. commu- 
nione instruamur, et diligenter oporlet de dicia 
adunatione inquirere. 

Pontifex. Hoc sane, frater, est necessarium, 
cum non semel prioribus uostris facta sit disjunc- 
tio; scis enim, prout aperit liber unionis, quo- 
niam occasione secundi et tertii ve] etiam quarti 
conjugii quoddam schisma per multos, ut discimus, 
2nnos ortum est, el circa alias quasdam quzstio- 
nes quie leves videntur, nonnulli magnum exproir.- 
psere studium. lgitur si propier disciplinam piam- 
que conversationem nostram multa pluries data 
est opera, quoniam agendi regula sicut et credendi 
apud nos praedicatur, quanto magis de fide curan- 
duni est. 

Clericus. lta, Pater, sese habet veritas, Sed 
adhuc deprecamur, doce nos an. post zizaniam a 
Latinis seminatam alia ctiam cuutra siuceram sanc- 
tamque fidem creferit. 


hj 


12 
CAPUT XXX. 

Contra Barlaamum et Acindyuum horumque similes 
divinam sacrosancia Trinitatis gratiam impie re- 
probantes.J 
Poutifez. Etiam, frater, varism ortze sant hzreses 

quz velut mali carbones rore divinse gratiz fuerunt 
exstiuctae, Ultimum vero iucendiuni idololatrica Na- 
bechodonosor fornace damnosius ab impiis Barlaam 
et Acindyno fuit conflatum, qui, dum more Grzco- 
τα (1) opimarentur, eorum errores exsuscitave- 
rupt, et falsam eapientiam, quam  welius stulti- 
tiam appellaveris, renovaverunt. 

Clericus. De lac lizresi, domine, disserentem 
libester audiemus. Quinam sit et quoinodo ince- 
perit discere desideramus. 

Poatifez. Queusm sit εἰ quomodo inceperit, nos 
quidem dicere non oportel ; sacra vero annalium 
miOnumenta qui legere voluerit quae orthodoxa 
Christi erexit Ecclesia, omnia prorsus agnoscet, 
primum quidem illa qua contra impium illum 
δι ἰδδιιι Calalrum statuta sunt; deinde vero quie 
«opua periclitatum in eadem ἃς Barlaam esateiia 
valdeque periculosum Acindynum ; (riio autem 
que contra lertium εἰ pluries (quoniam pluries 
per cum aliosque similes varios hxresiarcbas tu- 
multus passa est Ecclesia Christi), pluries, iu- 
quau, nimisque secundum animam emortuum nec- 
mom impietatis pondere gravique somno oppres- 
sum Gregorau apparata sunt; bic noscet quam 


SYMEONIS THESSALONICENSIS Arn CHIE?. 


PT 
KE9AA. Α΄. 


Κατὰ Βαριλαὰμ xal ᾿Ακιγδύνου, xal τῶν ὁμοίων 
αὑτοῖς. τῆς áríac Τριάδος τὴν θείαν χάριν δυσ- 
σεδῶς ἀθετούντων. 
᾿Αρχιερεύς. Ναὶ, ἀδελφὲ, xai διάφορα, περὶ ὧν 

οὗ χρὴ λέγειν, χατασδεσθέντων ὡς πονηρῶν ἀνθρά- 

χων τῷ tov Θεοῦ τῆς χάριτος ὑετῷ. Τελευταία δέ τις 
πυρκαϊῖὰ͵ xal src εἰδωλιχῆς ἐχείνης τοῦ Ναδουχοδο- 
γδορ χαμένου χαλεπωτέρα, ἡ τοῦ Baplaág τε καὶ 
᾿Αχινδύνου δυσσέδεια Ao; ἐλληνόφρω᾽ οὖσα, xal τὰ τῶν 

Ἑλλήνων ἀναῤῥ'πίζουσα, καὶ τὰ vr, "Ελληνιχῆς ἀσό- 

φου συφίας, μωρίας δὲ μᾶλλον εἰπεῖν, ὑπανάπτουσα. 
Κιὶηρικός. "Hxouc:at ἡμῖν περὶ ταύτης, δέ- 

ὅποτα. Τὶς δὲ αὕτη χαὶ ὅπως; ἤρξατο, ἐπιζητοῦμεν 
μαθεῖν. 
᾿Αρχερεύς. Τίς μὲν ab:r, xai ὅθεν ἤρξατο, οὗ 

χρὴ λέγειν ἡμᾶς τοῖς ἱεροῖς δὲ Τόμοις ἐντυχὼν ὁ 

&8 βουλόμενος, οὖς $ τοῦ Χριστοῦ ὀρθόδοξος ἀνε- 

στήλωσεν Ἐχχλῃησία, εἴσεται ἀχριδῶς πάντα, πρό- 

τερὸν μὲν τῷ ἐχτεθέντι χατὰ τοῦ δυσσεῦους ἐχεί- 
vov Βαρλαὰμ τοῦ Καλαθδροῦ, δεύτερον δὲ τῷ χατὰ 
τοῦ χινδυνεύσαντος ἐν ὁμοίοις τῷ Baplaip πολυ- 
χινδύνηυ ᾿Αχινδύνου " τρίτῳ δέ γε χατὰ τοῦ τρίτον 
χαὶ πολλάχι: (ἐπεὶ xal πολλάχις παρ᾽ αὑτοῦ τε καὶ 
διαφόρων ἄλλων αἱρετιζόντων ὁμοίως ἔσχς τὰς τα- 
ραχὰς ἡ Ἔκχλη σία Χριστοῦ), φημὶ δὲ τοῦ λίαν νενε- 
χρωμένου viv ψυχὴν xai χάρῳ δυσσεδείας xaX ὕπνῳ 
βαρεῖ χατεχομένον Γρηγορᾶ συντεθέντι. Καὶ γνώσε- 
«αι οἷον τὸ τῇς αἱρέσεως ταύτης ποιχίλον τε xal δο- 


diversa, quam dolosa, quam simul impia εἰ dam- C λερὸν, χαὶ ἅμα τὸ ἄθεον xal ἐπιδλαδὲς, χαὶ τίς ὁ 


8063 fucrit. baresis isia, quis fuerit (ejus) machi- 
nator, quinam ex ea creverint rami non steriles 
tantum terramque pietatis exinanientes, sed et 
spiuoei »imisque asperi necnon molesti et Ecclesise 
plantationem dilacerantes. 


CAPUT ΧΧΣΙ. 
De S. Gregorio Thessalomicensi Thaumaturgo. 


Qui tamcn voluerit rem planius coguoscere, melius 
discel ex scriptis. illius qui xelut sol alius in terra 
in illo tempore ortus esl, capax qui verbo et exem- 
plo obscuram  iupietatis ,noctem  fugaret. lste est 
Gregorius sapientissimus qui postea Tbessaloaicee 
przíuit Ecclesisz, lumeu uaguuin iu luceati cande- 
labro positum, lux pietatis magna join ante pon- 
tifeastum coaspieua. Qui ἃ juventute Deo adbzrens, 
patria quidem uibe regina relicta, relictis etiau 
genere, et institutione, et sapientia aulaque impe- 
ratoria, Deum quarens in eremo, primum quidem 
genus Deo devoveus, obedientia autem vitaeque in- 
tegritàte ad conte platiouis apicem pertiageas ct 
iwdtercessu purissimae Deiparae quam in. multa di- 
lectione babebat et ab ea quam ut. se illumimaret 
precaberur cellust atus, acceptis inde futuri sx«culi 
piguoribus vi istius illuminatOuis, modo quidew 
Quasi beatum hec munus tentaret. eximie dispu- 
taba, uode aee sd ala COMYCISES unà Cun 

. M QuerMA seCiialem veuicbot lumen 
Mii. 


«αὐτῆς προστάττς, xal τίνες οἱ ἐξ Exsivou φυέντες, 
οὐχ ἄκαρποι μόνον xai χαταργοῦντε: τὴν γῆν τῆς 
εὐπσεδείας βλαστοὶ, ἀλλὰ χαὶ ἀχανθώδει; xi λίαν 
«ραχεῖς, παραλυποῦντες χαὶ διασπῶντες τὰ τῆς Ἔχ- 
χλησίας γεννήματα. 


KE€AA. AA'. 
Περὶ tov Ἱεροῦ Γρηγορίεν 6sccalorixqc tcv 
uvpatovprce . 

Ὃ δέ γε ἀχρ:δέστερον βουλόμενος ἔκιμιχθεῖν γνώσε- 
ται μᾶλλον àz' ὧν ἐχεῖν,ς συνεγράψατο, ὃς οζάπερ 
ἄλλος τις ἕλιος τὸ οἰχουμένῃ ἀνέτειλε τῷ τότε χα ρῷ 
ἱκανὸς ἀπησούξζσαι λόγῳ τε xa! τῷ δίῳ πῶσαν oxo- 
τόμαιναν ἀθεῖας. l'or vócto; οὗτος ἦν ὁ σοφώτατο;, ὁ 
τῆς θεσσαλονιχέων ὕστερον προστὰ; "Exxàncía;, 
χαὶ ςῶς μέγα ἐπὶ λαμ ποὰν λυχνέων τεθεὶ;, μέγας 
τε φωστὴρ εὐσεδείας χαὶ πρὸ τῆς ἀρχιερωτίνη; ὅει- 
χϑείς. Ὃς ἀνατε!εὶς ἀπὸ νεότττος τῷ Θεῷ, χαὶ τὴν 
κατρίδα μὲν χαταλεῖψας τὴν βχσιλεύουσαν, γένος: τε 
x3. ἀναγωγὴν, χαὶ σοφίον χοὶ βασιλιχὰς αὐλὰς, ἐν 
ἐρήμοις τε ζητήτας τὸν Κύριον, xal τὸ γένος μὲν 
πρότερον dgupm3a; Θεῷ, δι᾽ ὑποταγῆς δὲ xal χα- 
ϑάρσεως βίου πρὸς θεωοί;ς ὕψος ἐληλαχὼς, xai τιε- 
σιτείᾳ τῆς Πανάγιου xa* Θεομάτορος πρὸς fv τὸν 
πολὺν ἔσχε πόθον, xa! παρ᾽ ἧς ἐξήτει φωτισθῆνχι 
χαταυγασϑεὶ;, χα. τοὺς 22023602; τοῦ μέλλοντος 
αἰῶνο; ἐντεῦθεν ἀπολαδὼν, ὑπὲρ οὗ δὰ φωτιαμοῦ, 
xal ἐνταῦθα μὲν ὡς πεῖραν ἔχων τοῦ paxaptou ix:t- 
vou πόθους, λαμπρῶς ἀγωνίσατα, ἔχεῖας δὲ psta- 


115 


DI4LOGUS CONTRA H.ERESES. 


149 


στὰ: καθαρώτερον μετέχει σὺν τοῖς ἀγγέλοις τῆς A immortale ct. numquam — deficiens participabat. 


ἀθανάτου χοινωνῶν αὐτοῖς xal μὴ πανομένης φωτο- 
χυσίας. Οὗτος οὖν, ἀξίως αὐτοῦ τῆς θεωρίας τε καὶ 
λαμπρότητος xal ἔγνω καὶ συνεγράψατο" xai Ex τῶν 
αὐτῷ χαλῶς λίαν πεπονημένων γνώσεται πᾶς ὁ ζη- 
τῶν. Ἔτι δὲ xal παρὰ τῶν συμπονησάντων αὐτῷ 
πλείστων μὲν χαὶ ἄλλων, ἐξαιρέτως δὲ τοῦ πεφιλη- 
μένου Θεῷ Φιλοθέου, τοῦ τῇς Κωνσταντινουπόλεώς 
φημι λαμπροῦ πατριάρχου, xal τοῦ μετ᾽ αὐτὸν σο- 
φωτάτου Νείλου, τῆς αὐτῆς αὐτῷ ἀρχιερατεύπταντος 
Ἐχχλησίας. Καὶ Ec: ἑτέρου Νείλου θειοτάτου ἀνδρὸς, 
τοῦ τῆς Θεσσαλονιχέων τὴν προεδρίαν μὲν εἰλτφό- 
τος, μὴ πρὸς αὐτὴν δὲ φθάσαντος ἐλθεῖν, xatà δὲ 
τῆς τῶν Λατίνων χαινοτομίας Aapnpi:xal ἀλιθῇ 
λίαν xal ἰσχυρὰ συγγραψαμένου, xal χατὰ τῆς δυσ. 
τήνου ταυτησὶ τοῦ Βαρλαάμ τε καὶ ᾿Αχιυδύνου al- 
βέσεως. Ὧν δὴ Πατέρων αἱ θειόταται συγγραφαὶ, γαὶ 
ἔτι τοῦ μαχαρίτου ἐχείνου Καδάσσι)α, τοῦ τὴν xa- 
λὴν νέχην ἐπ᾽ εὐσεδείᾳ χαὶ ἀγνότητι βίου συστησα- 
μένου, Νιχολάου χατὰ τὴν κλῆσιν, xal Θεοφάνους 
δὲ τοῦ Νικαία; ἄλλου σοφοῦ xal ὁμολογητοῦ νέου, 
καὶ Ἰσιδώρου Θεσσαλονέίχης, οὐδὲν ἀπολε: πομένου 
τοῦ σοφοῦ τὰ θεῖα Πηλουσιώτου ἐχείνου χαὶ ὁμωνύ- 
goo, τὰ περὶ τῆς εἰρημένης αἱρέσεως ἀχριδῶς παρ- 
ἱστῶσιν. "Ex τῶν τούτοις τοίνυν πεπονημένων ἔσται 
χαταμαθεῖν ἃ ζητεῖ, πίστει κὰ τούτων ἀνεγνωχὼς, 
xai τῆς Βαρλααμέτιδος αἱρίσεως ἐπιγνώσεται τὸ ὁλέ- 
ἔριον, τῆς πολυχινδύνου τε ληρωδίας xa! χινδυνώ- 
ὅους βιασφημίας τοῦ ᾿Αχινδύνου τὸ βλαδερόν. 'O 
μὲν γὰρ Βαρλαὰμ, ὡς ἐν ὀλίγῳ φάναι, πλάναις 


Hic ergo digne pro sua contemplatione οἱ illu- 
stralione pereruditus scripsit, cujus operibus ad- 
modum perspicuis omnis qui quaerit cognoscet, nec- 
non ex multis aliis qui cum eo laboraverunt, prz- 
sertim vero ex operibus Philothei Deo dilecti, clari 
scilicet Constantinopolia patriarch:e, Nili post eum 
sapientissimi qui eamdem pontifex rexit Ecclesiam, 
alterius quoque Nili qui Tbessalonicensium prima- 
tiam accepit quam tamen declinare tentavit, qui 
contra Latinorum novilates eximia nimisque vera 
et. vehementia conscripsit, atque adversus exitio- 
sam istam DBarlaam et Acindyni haeresim, quorum 
Patrum beatique etiam illius Cabassile Nicolai 
nomiue qui bonam — victoriam pietate sua vitzeque 


B munditia retulit, et Theophanis alius Nice phi- 


l9 Ἑλληνιχαῖς χατεχόμενος, xoi μηδὲν περαιτέρω C 


εἶναι τῶν ἐν αἰσθήσει οἰόμενος, φωτισμὸν μὲν Θειῦ 


- 


xal γνῶσιν μόνην xal σοφίαν ἡγεῖτο ὁ ἄθλιος τὴν περὶ. 


τὰ ὁρώμενα χαὶ ποιήματα χατανόησιν. Καὶ τὸ εἰδέ- 
vat τοὺς δρόμους ἡλίου τε xal σελήνης xal σχημα- 
τισμοὺς χαὶ δυνάμεις, ἃς ἡ τῶν ἔξω σοφῶν μωρὰ 
διδάτχει περιεργία, γνῶσιν xal φωτισμὸν ἡγεῖτο 
καὶ ἔλεγε. Καὶ ἀριθμῶν δὲ τὰς ἀναλογίας, χαὶ 
Ἰεωμετρίας τὸ πολύσχημον καὶ ποιχίλον, xal μουσι- 
χῆς τὴν ἁρμονίαν xai φθόγγους, xal τὴν σοφιστι- 
xh» ἀλογίαν, fiv δὴ χαὶ λογιχὴν ψευδωνύμως καλοῦ- 
σιν Ἕλληνες, γνῶσιν θείαν χαὶ φωτισμὸν δυσσεδῶς 
χητωνόμαζε" καὶ τὸν μὴ εἰδότα τὴν τῶν τοιούτων 
μύησιν, μηδὲ τὴν ἐπιστήμην τῶν ἔξωθεν μαῦτμά- 


losophi novique confessoris, atque Thessaloni- - 
censis Isidori qui doctrina theologica nequaquam 
sapienti suo Pelusiotze lomonymo cedebat, quorum, 
inquam, scripta divinissima dict:e hzereseos gesta 
prorsus referuut. [gitur ex operibus istorum di- 
Scenda sunt qui sciscitatur vir studiosus, quibus 
confidenter perlectis et quam exitiosa fuerit Barlaam 
haeresis, quamque damnosse Acindyni periculo- 
sissimz ineptis plenxque discriminis blasphemi:e 
agnoscet. Etenim Barlaam quidem, ut paucis expe- 
dian, erroribus Gracorum imbutus, et zstimans ni- 
lil esse prxter ea qua sub sensus cadunt, ducebat 
ille nequam solam Dei illuminaiionem et scientiam 
atque sapientiam circa ea qu:e facta. sunt. et. con- 
spiciuntur versari ; insuper scire cursum solis et 
luum formas atque affectiones quas fatua. docet sa- 
pientium profanorum observatio, scientiam et 
illumiuationem ille ducebat ac dicebat ; necnon nu- 
merorum convenientias, variaque et multiformia 
geometrie theoremata, musicae harmoniam atque 
tonos, sophisticamque stultitiam quam falso logicze 
vocabulo Greei appellaut, divinam scientiam et 
illuminationem impie nominabat , virumque lie- 
rum initia nescientem, nejue profanarum noti- 
tiam babentem doctrinarum insanum vocabat et 
Obezcatum, pracipue si ignoraret stolidam scien- 
tiam et doctrinam qux circa molLus. astrorum 
versatur, quod theologiam cient Grzci qui crenturas 


των, ἄλογον kxáXet xal axocetvóv: ἐξαιρέτως: δὲ τὴν D inter. numina ascribuut, creatureque honorem 


πιρὶ τὰ ἄστρα χίνησιν τὴν ἀνόητον περιεργίαν xal 
χατανόησιν͵ ὃ καὶ θεολογίαν φασὶν οἱ τὰ χ-ίσματα θεο- 
ποιούμενοι Ἕλληνες, χαὶ τῇ χτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα 
τὴν τιμὴν ἀπονέμοντε:. "Ev τούτοι: οὖν ἔλεγεν ἐχεῖ- 
vx ὁλίαν ἄσοφος τήν τε θεολογίαν εἶναι xat τὴν σο- 
φψίς,, xaX τὴν χατάληψιν αὐτῶν ἔντευξιν εἶναι Θεοῦ 
xal ὄντως φωτετμὸν, ὁ ἐσχοτισμένος καὶ χτίσμα ὧν 
ἰχουσίως πονηρόν. Καὶ θεωρίαν ἀληθεστάτην ὠνό- 
μαξε τὴν xal δυνατὴν τῷ βουλομένῳ σχέψασθαι, 
xal ἀκαθαρτοτάτῳ τῶν ἀνθρώπων vot. Ὃς δὴ νοῦς 
ἀνθρώπινος χαὶ τιμιώτερος ὁρᾶται, χαὶ ὑψηλότερος 
τῆς τούτων χινήσεω;, ὡς ταῦτα χατειληφὼς, καὶ 
δυνάμενος θεωρεῖν μᾶλλον δὲ χύριος χαὶ θεωρὸς 11; 
ὁρωμένης χτίσεως γεγονώς, Ἐπεὶ xal δι᾽ αὐτὸν f$ 


Creatori debitum δι υσνηῖ; in his igitur quae 
diximus vir ille insipieus nimis theologiam et 
sapientiam ponebat; horumque comprehensionem 
donum esse Dei veramqie . illustrationem dicebat 
ille obezcatus homo Deique ereatura libenter per- 
versa, et. veram — contemplationem vocabat eam 
qua gaudere potest quicunque voluerit, mens 
etiam hominum immundissima, quz mens humana 
pretiosior videtur et sideribus qua moventur su- 
blimier, cum ista comprehendat eL intueri possit, 
imo cum homo dominus et speculator visibilis 
creationis factus fuerit, quoniam ejus gratia ipsa 
facta est creatio et. propter eum-corruptioni sub- 
missa, prout docct ^ Paulüs dicens: « Vani- 


17 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 1.ἃ 


(fati οἷ creatur» subjecta est, non voleus, sed  χτίσις αὔττ γεγένηται, xai δι αὐτὸν ὑπέχυψε τῇ 


propter eum qui subjecit eam in spe. » Stultus 
autem Barlaam mentem in disciplinis qua ad ar- 
tem pertinent rudem mentem irrationalem et Lene- 
hrosam vocabat ille nequissimus, neseiens homo 
vanus quoniaui ista quidem propter nos ut corpori 
provideatur prasentique vite nostre prosint facta 
sunt, alia vero sunt a Deo nobis preparata ante 
corstitutionem, prout ipse olim dixit: « Venite, 
benedicti Patris mei, possidete paratum vobis re- 
grum a constitutione mundi. » Bona autem illius 
regni, ait Paulus, talia sunt ut « nec oculus hzc 
viderit nec auris audiverit nec in cor lominis 
ascenderit qux praparavit Deus diligeutibus se. » 
kleo docet Dominus : « Celui et terra. trausi- 
bunt ; » prohibetque Paulus ne de his qu: videntur 
solliciti simus ; nam quz videntur temporalia sunt, 
qus autem non videntur aterna sunt. Et: « Coli 
sicut liber complicabuntur; » dixitque Petrus : «Coeli 
quidem magno stridore transibunt, elementa vero 
calore solventur; terra autem et quz in ipsa sunt 
opera exurentur. » At his omfiibus dissolventis, 
quales nos esse oportet ? Profecto in sancta conver- 
satione operibusque pietatis" exspectantes Domini 
nostri Jesu Christi adventum, de quo nos esse sul- 
licitos oportet. Quaenam enim. utilitas ex contem- 
platioue creaturarum ? Quantum inde torpet anima ! 
Quantum inde conteritur ! nisi etiam inde crescat 
praesumptio, impiaque superbi tenebrarum spiritus 


φθορᾷ, χαθά xou xai Παῦλος περὶ τούτου φησὶ, 
« Τῇ γὰρ ματαιότητι ἡ χτίσις ὑπετάγη, » λέγων, 
« οὐχ ἑχοῦσα, ἀλλὰ διὰ τὴν ὑποτάξαντα ἐπ᾽ ἐλπίδι», 
ὋὉ δέ γε ἀσύνετος Βαρλαὰμ νοῦν τὸν μὴ περὶ τῶν 
μαθημάτων τῶν ἐντέχνων εἰδότα νοῦν ἄλογον ὁ 
δείλαιος ἀπεχάλε: χαὶ σχοτεινὸν, μὴ εἰδὼς ὁ μάταιο:, 
ὡς ταῦτα μὲν δι᾽’ ἡμᾶς, xal iva. τὰ τοῦ σώματος͵ 
διοιχῆται, xai el; χρῆσιν ὦσι τῆς παρούσης ἡμῶν 
ζωῆς, ἕτερα δ᾽ εἰσὶ τὰ πρὸ χαταδολῇς xóspou ἧτοι- 
μασμένα ἡμῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ, ὡς αὐτὸς ἐρεῖ τότε " 
ε Δεῦτε, ol εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου, χληρονομῆ- 
σατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ χατα- 
δολτς χότμου. » Τὰ δὲ τῆς βασιλείας ἐχείνης ἀγαθὰ, 
φτσὶ Παῦλος, τοιαῦτα, ὅτι « Ὁφθαλμὸς ταῦτα οὐχ 
οἷδε, xai οἧς οὐχ ἤχουσε, xal ἐπὶ χαρδίαν ἀνθρώ- 
που οὐχ ἀνέδη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν 
αὑτόν ». Καὶ ὅτι ὁ οὐρανὸς xav ἡ γῇ παρελεύσοντα' 
διδάσχει ὁ Κύριος. Καὶ οὐ δεῖ περὶ τῶν βλεπομένων 
ἡμᾶς, Παῦλός φησι, μεριμνᾷν. Τὰ γὰρ βλεπόμενα 
«pósxatoa, τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα αἰώνια. Καὶ ὁ οὐ- 


' ρανὸς εἰληθήσεται ὡς; βιθλίον. Καὶ Πέτρος φησὶν, 


« Οὐρανοὶ μὲν ῥοιζηδὸν παρελεύσονται, στοιχεῖα δὲ 
χαυσούμενα λυθήῆσοντα: " xal γῇ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ 
πάντα χαταχλΐήσεται. » Τούτων δὲ πάντων λυομένων 
ποτα ποὺς δεῖ εἶναι ἡμᾶ: : "Ev ἁγίαις ἀναστροφαῖς 
xal εὐσεδείαις, ἀπεχδεχομένους τὴν τοῦ Κυρίου 
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ παρουσίαν, περὶ ἧς δὴ καὶ 
φροντίξειν ἡμᾶς χρεών. Τί γὰρ τὸ ὄφελος ἐχ τῆς 


epinio mentibus insanis inseratur. Quod non ipsse C τῶν χτισμάτων θεωρίας ; ποία ἐκ τούτων ἀπάθεια ; 


faciunt creaturze cum bona sint utpote a bono crea- 
tura conditae, sed sollicita earum consideratio, 
quam contemplatum  apostatam dicunt quidam 
(sublimiore enim contemplatione dignus .non fuit 
ille ab initio gloriabundus et insolentissimus qui 
tamen summo angelorum ordini przerat), du in- 
tueretur superbivisse, seque jactitosse tironum suum 
super nubes et astra positurum, similemque fore AI- 
tissimo, qui Áltissimum non eognoscebat. Hunc mens 

omnis semper contemptari debet velut mentem azeter- 
. mam Patrem cum Verbo et Spiritu, et eum appetere, 
alquead eum creaturarum factorem continua propen- 
sione tendere, et eum in silentio adorare queinadino- 
dum angeli; Deiqueopera quanam sint intuitus bomo 
debet secundum angelos agere, nempe eum hymnis et 
laudibus celebrare, Ait enim : « Quando facta sunt 
astra, laudabant me voce magna omnes angeli mei 
hyinisque ornabant. » Vidcn'? humilitati sunt, et 
statim ad contemplationem εἰ glorificationem Dei 
mentein erexerunt, quoviam ipse omnium Domi- 
uus; neque propter eum, sed propter nos, ut no- 
stra regantur corpora visibilia condidit, invisibi- 
lia autem ut animis nostris proficiant. Qua igitur 
utilitas si de his corruptibilibus solliciti simus 
qua studentibus non prosunt, nisi quis illa so- 
lummodo inspiciat ut Deo gratias et laudes tri- 
buat, ut solent sancti, et David istud testatur in 
muliis psalinis opera Dei pradicando. llle autem 
jmmundus hzc omnino oblitus Graecorum incptias 


ποία ψυχῆς συντρ'δὴ ; εἰ μὴ καὶ οἴησιν προστίθησι 
μᾶλλον, καὶ ταῖς τῶν ἀφρόνων ψυχαῖς τὴν τοῦ σχο- 
τεινοῦ νοὸς χαὶ ὑπερηφάνου ἀντίθεον γνώμην ἐντίθη- 
σιν. Οὐ τὰ χτίσματα δὲ τοῦτο ποιεῖ, χαλὰ γὰρ ὡς 
καὶ χαλοῦ χτίσματα, ἀλλ᾽ id, περίεργος θεωρία, fiv 
xa θεωρήσαντα τὸν ἀποστάτην φασί τινες (29 γὰρ 
ὑψηλοτέρας ἠξίωτο θεωρίας, ἀπ᾽ àpyrc ὧν ἀλαξὼν 
xai ὑπέροφρυς, τῆς τελευταίας δὲ τῶν ἀγγέλων 
ὑπῆρχε τἀξεως) ὑπερφρονῆσλι ἐν τῷ ἰδεῖν, xai 
θεῖναι χαυχήσασθαι ἐπάνω τῶν νεφελῶν καὶ τῶν 
ἄστρων τὸν θρόνον αὐτοῦ, χαὶ ὅμοιον εἶναι τῷ 
Ὑφίστῳ, μὴ εἰδότα τὸν Ὕψιστον. Ὃν δεῖ θεωρεὶν 
πάντα νοῦν ἀεὶ ὡς δῷ ἄναρχον ὄντα νοῦν τὸν Πατέρα 
σὺν τῷ Λόγῳ καὶ Πνεύματι, xal πρὸς αὐτὸν τὴν 
ἔφεσιν ἔχειν, χαὶ πρὸς αὐτὸν ἀεὶ ἀνατείνεσθαι, τὸν 
ποιητὴν τῶν χτισμάτων, xai δοξάζειν ἀσιγήτως 
αὐτὸν ὡς ol ἄγγελοι, xal χατὰ τοὺς ἀγγέλους ποιεῖν, 
θεωροῦντα τίνα τὰ τοῦ Θεοῦ χτίσματα, ὑμνεῖν αὐτὸν 
xax δοξολογεῖν. « Ὅτε » γὰρ, φησὶν, « ἐγένετο ἄστρα, 
νεσάν με φωνῇ μεγάλῃ πάντες ἄγγελοί μου xa 
ὕμνησαν. » 'Ορᾷς ; Τεταπείνωνται, xai πρὸς τὴν 
τοῦ Θεοῦ θεωρίαν καὶ δοξολογίαν εὐθὺς τὸν νοῦν 
ἔστησαν" ὅτι xal αὐτὸς πάντων παραγωγεὺς, καὶ οὐ 
δι᾽ αὐτὸν τὰ χτίσματα, ἀλλὰ 6c ἡμᾶς, ἵνα χνθερνᾶ- 
και ἡμῶν τὰ σώματα. Τὰ δὲ ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν 
ἀκατανόητα. Τίς οὖν fj χρεία μεριμνᾷν περὶ τῶν 
φθαρτῶν, καὶ μηδὲν ὠφελούντων ἐν τῷ κατανοεῖν, 
εἰ μὴ τις κατανοήσειε μιχρὸν διὰ μόνην εὐχαριστίαν 
Θεοῦ xaX δοξολογίαν, ὡς καὶ τοῖς ἁγίοις ἔθος ἐστί; 


119 


DIALOGUS CONTRA HARESES. 


15) 


Kat A265 τοῦτο μαρτυρεῖ, ἐν πολλοῖς τῶν ψαλμῶν A Platontsque doctrinas et opiniones quas vocant 


τὰ τοῦ Θεοῦ διηγούμενος, ᾿Αλλὰ τούτων μηδενὸς 
μνησθεὶς ἰχεῖνος ὁ μιαρὸς, τὰς Ἑλληνιχὰς φληνα- 
φίας χαὶ τὰς τοῦ Πλάτωνος εἰσηγήσεις τε χαὶ δόξας, 
καὶ ἃς χαλοῦσιν ε ἰδέας, » φωτισμὸν ἡγεῖτο χαὶ γνῶ- 
σιν xaX χάθαρσιν ὁ ἀχάθαρτος. "A δὴ xal ἐλάττονχ 
τῆς ἀυθρωπίνης εἰσὶ διανοίας, ὑπ᾽ αὐτῆς χαταλαμ- 
δανόμενα " χαὶ μετρεῖται, καὶ ἐξετάσει διδόμενα 
ἐφευρίσχεται, καὶ μάλιστα-τὰ περὶ τῆς τῶν ἀστέ- 
pov χινήσεως" καὶ οὐδὲν ix τούτων ὄφελος τῷ ἀν- 
θρώκῳ. Τί γὰρ παρὰ τὸ εἰδέναι ποῦ τὴν χίνησιν 
ἔχει ὁ ἥλιος xat σελήνη χαὶ τὰ λοιπὰ τῶν ἄστρων ; 
εἰ μὴ διά τινα χρείαν σαρχὺς ὡς ναυτιχοὶ χέχρην- 
ται. Καὶ καχυτέρως οὗτοι τὰ τῶν ἄστρων χατανοοῦσι 
χρειττόνως πολλάχις xal τῶν λεπτοτέρων δοχούντων 
παρὰ σοφοῖς. Εἰ δὲ περὶ γενέσεως ὁ λόγος ἐχείνῳ, 
φεῦ τῆς ἀπάτης ! ὡς χτισματολάτρης γὰρ χαὶ ἀντί- 
θεος. Οὐ γὰρ τῇ τοῦ Θεοῦ προνοίᾳ τὴν ἡμῶν διοίχη- 
σιν ἀνατίθησιν, ἀλλὰ τῇ εἱμαρμένῃ xal τύχῃ καὶ τῷ 
αὐτομάτῳ χατὰ τὸν Ἐπίχουρον, f| ταῖς τῶν ἄστρων 
δυνάμεσι, καὶ τοῦτο τὸ τέλος τῆς ἀθεῖας. Καὶ Πτο- 
λεμαῖος ἄλλος ὁ Βαρλαὰμ, τὰ θεῖα μὲν δῆθεν δεχό- 
μενη; λόγια ὡς ἐχεῖνος τὰ τῶν "'E6paíov, ἃ xoi 
ἑρμηνείας ἠξίῳσε, τὴν αὐτοῦ δὲ Τετράδιδλον κατὰ 
-ἧς προνοίας συνθεὶς, ὡς xal οὗτος τὰ τῆς Ἐχχλη- 
σίας μὲν λέγων δέχεσθαι, καὶ κατὰ Λατίνων δὲ συγ- 
γραφόμενος, τὸν ᾿Ελληνισμὸν δὲ εἰσάγων. El δὲ xai 
τὸ τοῦ Παύλου ἀντιθείη τις ἡμῖν, « Τὰ γὰρ ἀήρατα 
αὐτοῦ ἀπὸ χτίσεως χόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα 
Χαθορᾶται, » καὶ τὸ τοῦ Δαδὶδ, «€ Οἱ οὐρανοὶ διη- 
γοῦνται δόξαν Θεοῦ, » ἀλλ᾽ οὕτω χρὴ τοῦτο νοεῖν, 
&; αὐτοὶ τοῦτο παραδεδώχασιν, εἰς τὸ εὐλογεῖν τὸν 
Κύριον xal ὑμνεῖν ἐχ τῶν ὁρωμένων αὐτὸν, xa, 
c Εὐλόγει, » λέγειν, « ἡ ψυχή μου, τὸν Κύριον" » 
xol, « Ὡς ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε, πάντα ἐν 
o»pia ἑποιήσα:" » xai, « Ἐθαυμαστώθη f) γνῶσίς 
σον ἐξ ἐμοῦ, ἐχραταιώθη, οὗ μὴ δύνωμαι πρὸς aó- 
thw » xal, « Ἐλν ἀναξῶ εἰ; τὸν οὐρανὸν, σὺ ἐχεῖ 
εἶ, ἐὰν χαταδῶ εἰς τὸν ἄδην, πάρει, » καὶ τὰ λοιπά. 
Ἃ λέγει τὴν πρόνοιαν χηρύττων αὐτοῦ Δαδ!δ, 
Ὃς xa:à τοὺς ἁλιεῖ; ἀποστόλους xal τοῦ ἀγραμμά- 
του κληθέντος γατὰ σάρχα Λόγου Πατὴρ φανεὶς, ἐν 
ἰδιωτείᾳ χαυχᾶται, οὐχ ἐν σοφίᾳ" « "Oct οὐχ ἔγνων 
τραμματείας, » φησί" χαὶ, « ᾿Ανέλλδέ pe ix τῶν 


ideas illustrationem et scientiam atque puritatem 
impurus ducebat ; que humane cogitationi infe- 
riora sunt, cum ab ea comprebensa mensurentur, 
el observationi data reperiantur, precipue quz 
cirea motus astrorum versantur, ex quibus nul- 
lum homini commodum, Quid enim prodest si no- 
verint quomodo moveantur 50] et luna astraque 
cztera? Nisi inde quamdam carnis utilitatem sicut 
naut percipiant ; istique mente hebetiores szpe 
melius cognoscunt ea qua a sidera spectant quam 
illi qui sapientibus acutiores videntur. Si autem de 
origine rerum disserit, heu! quam cca aberratio ! 
quam impie loquitur divinum honorem creaturis 
exliibens ! Non enim Dei providentia nostra guber- 


B nari existimat, sed fato fortunaque et sponte sua, 


prout docet Epicurus, vel ipso siderum influxu, 
quod est suirama impietatis, unde alius Ptolemzeus 
Barlaam divina suscipiens oracula quemadmo/um 
ille sacros quidem llebraeorum codices aecepit 
quos interpretatione dignos judicavit, Bibliam au- 
tem suam quadruplam secundum insitas animo 


. opiniones composuit, ita hic quidem Ecclesi:z in- 


stituta se dixit accipere imoque adversus Latiuos 
scripsit, impias vero Graecorum sententias iunni- 
scuit. At si quis illud Pauli nobis opponat : « lu- 
visibilia enim ipsius a creatura mundi per ea qua 
facta sunt. intellecta conspiciuntur ; » vel illud Da- 
vid : « Coli enarrant gloriam Dei, » haec autem 
intelligas, prout ipsi tradiderunt, qnoniam opor- 
teat Dominum benedicere atque ex visibilibus ce- 
lebrare dicendo : « Benedic, anima mea, Domi- 
num ; » et : « Quam maguificata sunt opera tua, 
Dowine ; omnia in sapientia fecisti ; » et : « Mira- 
bilis facta est scientia tua ex ine, confortata est, 
el non potero ad eam; » et : « Si ascendero in 
colum, tu illic es, si descendero in infernum. 
ades; » et cxlera qua dicit David prescientiam 
ejus przdicans, qui secundum piscatores aposto- 


. los, cum esset pater secundum carnem Verbi quod. 


ipsum illitteratum fuit vocatum, de inscientia, ne- 
quaquam de sapientia gloriatur dicens : « Quo- 
niam non cognovi litteraturam ; » et : « Sustulit 
me de gregibus ovium patris wei ; » et Paulus : 


ποιμνίων τῶν προδθάτων τοῦ Πατρός μου. » Καὶ ὁ Df Non veni secundum sublimitatem sermonis aui 


Παῦλος, « Οὐκ ἦλθον καθ’ ὑπεροχὴν λόγου f| σοφίας. 
Καὶ οὐχ ἔχρινα τοῦ εἰδέναι τι ἐν ἡμῖν, εἰ μὴ Ἰη- 
couv Χριστὸν, xal τοῦτον ἐσταυρωμένον ν» χαὶ, 
« Ἔτι (φησὶν) ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ χόσμου ἐστὲ 
δεδηυυλωμένοι ; » xal, « Τῇ ματαιότητι ἡ χτίσις 
ὑπετάγη" » xai, « Παράγει τὸ σχῆμα τοῦ χόσμου 
τούτον" » χαὶ, ε Ἐμωράνθησαν, xat ἐλάτρευσαν τῇ 
χτίσει παρὰ τὸν χτίσαντα, » Ὁρᾷς, ὡς οὐχ ὑπὲρ 
τούτων μελετἦν ἡμᾶς χρὴ; « Τὰ ἄνω φρονεῖτε, » 
φησὶ, ε τὰ ἄνω ζητεῖτε, ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν 
εἰσῆλθε Χριστός" » xat, ε Ἡ μῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὐρα- 
vot; ὑπάρχει." Τίς ἄρα y pela. περὶ τῶν ἀλλοιω) ησομέ- 
γων pd; ΘΕΈ μεριμνᾷν τε καὶ μελετᾷν, καὶ μὴ περὶ 
τῶν αἰωνίων ; Καὶ ταῦτα μὲν τὰ τῆς δόξης τοῦ Βαρ- 


sapienti: ; » et : « Non judicavi me scire aliquid 
inter vos nisi Jesum Christum, et hunc crucifi- 
xum ; » et : « Adhuc, inquit, sub elementis mundi 
estis servientes? » et : « Vanitati creatura sub- 
jecta est ; » et : « Praterit figura hujus mundi ; » 
et : « Stulti facti sunt, et coluerunt creaturam po- 
tius quam Creatorem. » Viden' quoniam oportet 
nos de his minime esse sollicitos ? Quz sursum 
sunt, inquit, sapite, qux sursum sunt quaerite, 
ubi precursor pro nobis introivit Christus ; » et : 
« Nostra conversatio in ccelis est. » Quid igitur 
oportet nos de his qux mutanda sunt curis et 
anxietate consumi, minime vero de aternis ? llc 
est Barlaam doctrina vere ( coutraria, sapieutie 


1*1] 


SYMEONIS THESSALONICENSIS: ARCILEP. 


152 


quam piscatores mundo pradicaverunt, non in sa- A λαὺμ xazX τῆς ἀληθινῆ; σοφίας, ἣν ἀλιεῖς τῷ 


pientia sermonum, ne evacuaretur crux Christi, sed 
in divino Spiritu; qui etiam tanto mundi sapien- 
tibus przstiterunt, quanti Patres in g'atia divini 
Spiritus Barlaam excelluerunt. Nequam iste Bar- 
lJaam plura etiam contra sacram orationem blas- 
phemans conscripsit, necnon gratiam Dei et ejus- 
dem illuminationem, has voces, « Sine intermis- 
sione orate, » nec intelligens nec is qui possit eas 
jutelligere. Nam quomodo intelligeret ille cujus 
menus vanitati subjacet, qui animae cogitationibus 
angelo superbiz adh:ret? Neque melius scquentia 
accepit : « Paallam spiritu, psallam et mente ; » 
vel : « Cantantes et psallentes in corde vestro Do- 
mino; » vel : « Misit Deus Spiritum Filii sui 


χόσμῳ ἐχήρυξαν, οὗ σοφίᾳ λόγων, ἵνα μὴ χενωθῇ 
ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ Πνεύματι θείῳ" καὶ 
τῶν τοῦ χόσμου σοφῶν ὑπερήρθησαν, ὡς καὶ οἱ 
Πατέρες ἐν χάριτι Πνεύματος θείου τοῦ Βαρλαὰμ 
ὑπερήρθησαν. Οὗτος ὁ δύστηνος Βαρλαὰμ. xal πλεῖ- 
στα xatk τῆς ἱερᾶς προσευχῆς ἐδλασφήμησέ τε 
καὶ συνεγράψατο, καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτός τε χαὶ 
ἐλλάμψεως, τὸ, « ᾿Αδιαλείπτως προσεύχεσθε, » μὴ 
συνεὶς, μηδὲ δυνάμενος γνῶναι“ πῶς γὰρ Ó τῷ vot 
pasatáQuv, xal τῷ ὑπερηφάνῳ ταῖς φαντασίαις 
τῆς διανοίας ἐνούμενος ; μηδὲ τὴ, « Προπτεύξομαι τῷ 
πνεύματι, προσεύξομαι δὲ xal τῷ vot* » μηδὲ τὸ, 
€ ΓΛδοντες xal ψάλλοντες ἐν τῇ χαρδίᾳ ὑμῶν τῷ 
Κυρίῳ, » χαὶ ὅτι e ᾽᾿ξξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα 


(nempe gratiam) in cordibus nostris, in quo cla- B τοῦ ΥἹοῦ αὐτοῦ, » τὴν χάριν δηλονότι ἐν ταῖς χαρδίαις 


mamus : Abba, Pater ; » vel ctiam : « In ecclesia 
malo quinque verha seusu meo loqui quam decem 
millia verborum ín lingua. » Propterea mente 
conceptam orationem prohihuit, et praesertim in- 
vocationem Domini, quei confessus est Petrus 
palam dicens : « Tu es Christus, Filius Dei vivi. » 
laque | est Domini traditio: « Si quid petieri!is 
Patrem in nomine meo, inquit, accipietis, » Et : 
* Ip nomine meo. damonia ejicient, » et. extera, 
muoniam nomen ejus vita aterna. « llec enm 
seripta sunt, ail Joanues, ut credatis quoniam 
Jesus est Christus Filius Dei, et ut credentes vi- 
tam ziernamn habeatis in nomine.ejus. » Insuper 
Spiritum sanctum infundit invocatio Christi : 
ι Nemo potest dicere Christum Jesum, inquit 
Paulus, nisi in Spiritu sancto; » seicentaque 
alia de re eadem scripta sunt. Verum quanta 
ille obezcatus contra. divinum lumen protulit te- 
nebrosa scilicet et obscura valdeque contraria di- 
vin:e illi quz? vesperam nescit el per noctem lucet 
illuminationi cujus luciferi angelorum chori lz- 
tantur participes, quoniam horum voluptas di- 
vinus splendor, eawdemque participant qui inter 
l'omines sunt mundi corde. Ideo adversus eos qui 
vitam in sanctitate reconditam agunt velut daemon 
alius erat grassans in eos qui a tumultuosa plebe 
recedunt solique Deo adherere desiderant, quos 
sepius contritionibus mulcis pravi invidique et 


ἡμῶν, χράζον, « 'A66d 6 Πατήρ" » xat, « Κρεῖσ- 
σὸν πέντε λόγους τῷ vot μου ἐν boo mela λαλῆσαι 
ἣ μυρίους λόγους ἐν γλώσσῃ. » Διὸ xal τὴν νοδρὰν 
προσευχὴν ἀπηγόρευε, xal μάλιστα τὴν ἐπίχλησιν 
«οὔ Κυρίου. Ὃ δὴ καὶ ὁμολογία τοῦ [lírpou, τὸ, 
«€ Σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, » 
κηρύξαντος. Καὶ τοῦ Κυρίον mapábocl; ἐστιν, 
c Ὅ τι ἂν αἰτήσητε τὸν Πατέρα ἐν τῷ ὀνόματι 
μου, » λέγοντος, ελήγεσθε. Καὶ, ε« Ἐν τῷ ὀνόματί μου 
δαιμόνια ἐχδαλοῦσι * » xal τὰ λοιπά. Ἐπεὶ καὶ τὸ 
ὄνομα αὐτοῦ ζωὴ αἰώνιός ἐστι. « Ταῦτα » γὰρ, 
φησὶν, « γέγραπται, ἵνα πιστεύσητε ὅτι Ἰησοῦς 
ἐστιν ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύον- 
τε; ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. » Καὶ Πνεύ- 
ματος ἁγίου παρεχτιχὴ ἡ ἐπίχλησις Χριστοῦ. « Οὖ- 
δεὶς δύναται εἰπεῖν Κύριον "Inso^v, εἰ μὴ ἐν Πνεύ- 
ματι ἁγίῳ, » φησί" xal μυρία τὰ ὑπὲρ τούτου. 
ὍὉποῖα δὲ ὁ ἐσχοτιτμένος χατὰ τοῦ θείου φωτὸς 
ἐλάλησε, σχοτεινά τινα χαὶ ζοφώδη χαὶ πόῤῥω καὶ 
ἐναντία τῆς ἀνεσπέρου ἐχείνης φρυχτωριχῆῇς τε xal 
θείας ἐλλάμψεως, ἧς χαὶ τῶν ἀγγέλων οἱ φαεσφό- 
pot χοροὶ ἀχορέστως μετέχουσι xal εὑφραίνονται * 
ὅτι καὶ ἀπόλαυσις τούτοις ἡ θεία λαμπρότης, xal 
τῶν ἀνθρώπων οἱ χαθαροὶ τὴν καρδίαν μετέχουσιν. 
"Ene γὰρ κατὰ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντιον χινούμενος 
ἣν ὡς ἄλλο δαιμόνιον, Baaxalvov τοῖς ἀναχωροῦσι 
τῶν ἐν θορύδοις͵ xaX Θεῷ μόνον σχολάζειν ἐπιθυ- 
μοῦσιν, οἷς χαὶ πλεῖστα πολλάχις οἱ πονηροὶ καὶ 


maledicti daemones offlciunt erroribusque imbuunt gy φθονεροὶ καὶ κατάρατοι δαίμονες ἐπῆγον τὰ θλι- 


gratig Dei divinzque illuminationi adversariis, 
qui cum tenebra sint. in. angelum lucis transmu- 
tantur, volentes illos 8 bono proposito avertere, 
ne sint cum Deo, quoniam ipsi a Deo longe facti 
eunt, ne humana natura. materiali corpore donata 
s»iiitali eorum nature  przcelleat. Invidum enim 
demonum genus pre superbia cujus gratia a Deo 
defecerunt et coelitus przecipites dejecli sunt, nec- 
non usque invidet iis qui Deo volunt per solitudi- 
neni ct munditiam atque orationem firmiter adhz- 
rere, ideoque, prout diximus, certantes sexcentis 
incursibus aggrediuntur, el quanquam tenebre sinl 
ac velut fulgur de ccelo ceciderint, in. angelum lu- 
cis transmutantur ut nonnullos decipiant. Ille au- 


6cpà, xai χατὰ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος xal τοῦ ἐν- 
θέου φωτισμοῦ πλάνας ἐπῆγον αὑτοῖς, εἰς ἄγγελον 
φωτὸς ol σχότος ὄντες μετασχηματιζόμενοι, ἀπα- 
γαγεῖν τῆς καλῆς αὐτοὺς προθυμίας βουλόμενοι, 
χαὶ τοῦ μετὰ Θεοῦ εἶναι ὡς αὐτοὶ πόῤῥω γεγόνασι 
τοῦ Θεοῦ, ἵνα μὴ ἀνθρωπίνη φύσις xal τὸ ὑλικὸν 
τῷ σώματι κεχτημένη ὑπεράνω τῆς ἀύλου ἐχείνων 
γένηται φύσεως " φθυνερὺν γὰρ ὑπερηφανίᾳ τὸ 
δαιμόνιον φῦλον, δι' ἣν xal Θεοῦ ἡστόχησαν, xat 
οὐρανόθεν ἐῤῥίφησαν, xal ἀεὶ φθονοῦντές εἶσι τοῖς 
τῷ Θεῷ προσχολλᾶσθαι διὰ μονώσεως χαὶ χαθάρ- 
σεως καὶ προσευχῆς βουλομένοις * ὅθεν xal μυρίας 
ἐπάγουσ! τοῖς ἀγωνιζομένοις τὰς ἐπηρείας, xal ὡς 
εἰρήχαμεν, εἰς ἄγγελον φωτὸς οἱ axóto; τελοῦντες, 


15^ 


DIALOGUS CONTRA H.EHESES. 


151 


xal ὡς ἀστραπὴ πεσόντες ἀπ᾽ οὐρανοῦ, μετασχη- À tem Barlaam ut angelus ex istis ordinibus, lucem 


ματίζονται, ἵν᾽ ἀπατήσωσί τινας. Καὶ ὁ Βαρλαὰμ 
οὗτος, ὡς ἄγγελο; τελῶν ἐχείνων, σχοτεινὸν φῶς 
ὑποχρινόμενος, χατὰ τῶν ἰσαγγέλων θείων ἀνδρῶν, 
xal αὐτοῦ τοῦ θείου φωτὸς ἀντετάξατο. Καὶ ἀκο- 
λούϑως, ὡς ἔδει αὐτοῖς, τοῦτο διενοήθη τε xal 
διεπκράχθη col; δαίμοσι, xal τὸν μύστην τούτων 
αὐτοὶ κατὰ τοῦ θείου φώτὸς xal τῆς μαχαρίας τῶν 
ἀγγέλων ἐλλάμψεως, ol σχότος γεγονότες τε xai 
λεγόμενοι, τὸν ἴσα τούτοις ἐσχοτισμένον χεχινήχα- 
ctv ἀνοῆτως. Ἐπεὶ οὐδὲ ἴσασι τί τὸ φῶς ἐχεῖνο, yf 
τούτου μετέχοντε:, πόῤῥω δὲ μᾶλλον ὄντες, καὶ εἰς 
«τὸ ἑξώτερον σχότος B9. παραπεμπόμενοι σὺν col; 
ὁμοίοις αὐτοῖς, τοῖς χαὶ ὑπ᾽ αὐτῶν χινουμένοις * ὃς 
καὶ δυσσεδῶς ἣ μὴ εἶναι θείλν ἔλλαμψιν ἐφληνά- 
φῆσεν, ἣ εἴπερ ὅλως ἐστὶ, οὖσιν εἶναι ταύτην 
Θεοῦ, (Ba6al!) τοῦ ἀοράτου, xai ἀλήπτου, xai 
ἀπρυσίτου. Καὶ πάλιν στρεφόμενο;, ὡς ἀληθῶς ὧν 
παράφρων, « Εἰ ὥφθη φῶς, φησὶν, ὁρατὸν fv, καὶ 
εἰ ὁρατὸν, οὗ Θεός " xoi εἰ ἐπαύσατο ἐρᾶσθαι, μηδὲ 
δύνασθαι εἶναι * xa διὰ τοῦτο φάσμα τι εἶναι τοῦτο. 
Εἰ δ᾽ ἀληθῶς ἐστιν ἔλλαμψι;, χτίσμα εἶναι χατὰ 
τειροὺς συνιστάμενον, γινόμενόν τε xal ἀπογινό- 
βένν, τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν xal νοητὴν ξλλαμψιν 
χτιστὴν εἶναι, ἢ μηδαμῶς εἶναι δογματίζων ὁ δυ:- 

διδάς, Ἔν αἷς δήπερ àscOclat; χαὶ ἀτοπίαις xal 

διάδοχον ξαυτοῦ τὸν δύστηνον ἐχεῖνον ἔσχεν "Axlv- 

ὄνον" xal ἔτι Δεξιόν τινα, τὸν τῆς ἀριστερᾶς 

ptplóo;* xal ᾿Αργυρὸν τὸν ἰοῦ μεστὸν, τὸν xal 


πολὺ τὸ χίόδηλον τῆς ᾿Ελλήνων φλναρίας πλουτή- C 


σαντα * xal πρὸ αὐτῶν Γρηγορᾶν ἐχεῖνον τὸν ἀπο- 
στιάτην" ol. xal τὴν χάριν χαθάπχξ ἠθετήχασι τοῦ 
θιοῦ, καὶ τὴν φυσιχὴν αὐτοῦ δύνα χιν καὶ ἐνέργειαν 
ἑξηρνήσαντο, μηδεμίαν δύναμιν προσεῖναι λέγοντες 
τῷ θεῷ, μηδὲ δωρεάν τε χαὶ χάριν ἐξ αὐτοῦ προϊοῦ- 
92, ἀπεναντίας τῷ Εὐαγγελίῳ τε χαὶ xol; λόγοις 
χαὶ πράξεσι τῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ xai τῷ 
λοιπῷ χορῷ τῶν ἁγίων ἡμῶν Πατέρων βαίνοντες. 
Ul πάντες ὁμοῦ αὐτὸν μὲν τὸν Κύριον τὸν τοῦ Θεοῦ 
μβονογενὴ Υἱὸν xal Λόγον ἐν τῇ ἰδίᾳ ὑποστάσιι 
ϑερχωθῆναί φασι, xal ἄνθρωπον γενέσθαι, χατὰ 
' ἀλήθειαν μένοντα Θεὺν, xaX ἀναλλοίωτον ὅ.τα " 
ἐμᾶς ὃὲ μὴ Θεὸν ἑνυποστάτως δέξασθα! xal κατὰ 
οὖσιν ἑνωθῆναι. Ἕν γὰρ ἐχεῖνο τὸ πρόσλημμα, 
ὅπερ προτείληφεν ἑαυτῷ ὁ τοῦ Θεοῦ μονογενὴς 
λόγος, xal ᾧπερ ἄχρως ἡἠνώθη, καὶ ἀδιαίρετον 
τούτου μένει ὡς χαὶ ἀσύγχυτον. 'Emetóf rep ἐχάστη 
φύσις τὰ ἴδια χέχτηται, ἡ θεία τὰ θεῖα, ἡ ἀνθρω- 
Ξίνη τε τὰ ἀδιάδλητα τῶν ἀνθρώπων" xol ἐν 
ἐχείνῃ μὲν τὸ ἀπερίγραπτον, χαὶ ἀχατάληπτον, 
καὶ ἄτρεπτον, xal ἀεὶ ὄν, χαὶ τὸ παντοδύναμον, ἐν 
τῇ ἀνθρωπίνῃ δὲ τὸ περιγραπτὸν, τὸ ὁρατὸν, τὸ 
ψηλαφητὸν, τὸ ἀλλοιοῦσθαι, τὸ ἄρξασθαι. Διὸ 87 xal 
σιδαρχωμένος ὁ Λόγος ἑωρᾶτο, χαὶ ἐψηλ. dz», xal 
ἔκασχε, xai ἔθνησχε, xat ἀνίστατο, οὐ τῇ φύσει τῆς 
Μεότητος, τῇ δὲ φύσει τοῦ σώματος. Ὅθεν xal ὁ 
ἐγαπκημένος φησὶν, « Ὃ s ἀπ᾽ ἀρχῆς, ὃ ἑωράχαμεν, 
δ ἰϑεαστάμεθα τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, καὶ αἱ χεῖρες 
ἡμῶν ἐψηλάφηταν, » περὶ τοῦ Λόγον τῖς Qui: 


tenebrosam referens, adversus viros divinos auge- 
lis similes ipsamque divinam lucem obstitit, ea- 
demque ac damones illi, ut necesse erat, machi- 
natus tentavit, qui, cum tenebrz sint atque dican- 
tur, eisdem tenebris caligantem animum invisibi- 
liter movebant his erroribus imbutum, adversus 
divinum lumen faustamque angelorum illusiratio- 
nem. Verum cum nesciant quid sit illud lumen a 
quo nedum illius facti sint participes, longe po- 
tius recesserunt in tenebras exteriores immissi 
cum consortibus suis animisque quas duxerunt, 
ille effutiens impie cantabat vel divinam non esse 
illustrationem, vel si prorsus sit, illam esse, 


B proh ! naturam Dei invisibilis et incomprehensibilis 


atque inaccessibilis. Rursumque conversus, cum 
vere insaniat, si lumen apparuit, aiebat, visibile 
erat, si vero erat visibile, Deus non erat, insuper 
si ab oculis evanuit, nou tamen csse desiit, hoc 
erat phantasmati simile. Vera autem illuminatio 
creatura est pró temporis opportunitate consti- 
tuta 4118 modo fit et modo desinit, ille vero impius 
falsa spargens dogmata, gratiam Dei spiritalenque 
illustrationem aut conditorem esse aut nullatenus 
esse asserebat. In quibus impietatibus et ineptiis 
successorem habuit nequissimum Acindynum, et 
insuper Dexium quemdam qui ad sinistram partem 
declinavit, et Argyrum veneno plenum qui admo- 
dum erat ditatus prava Graecorum nugacilate, et 
ante illos Gregoram famosum aposiatam, qui gra- 
tiam Dei penitus negaverunt, ipsamque ejus nati- 
vam potentiam et operationem abnuerunt, dicentes 
nullam Deo inesse potestatem, neque donum ne- 
que gratiam ab ipso prodire, adversus Evangelium, 
sermonesque et actus discipulorum Christi reli- 
quumque chorum sanctorum Patrum nostrorum 
ambulantes. Qui omnes simnl ipsum quidem Do- 
minum Filium Dei unigenitum Verbumque dicunt 
in propria persona incarnatum fuisse hominem. 
que factum esse, manentem in veritate Deum el 
inimmutabilitate perstantem ; nos vero nequaquat 
Deum secundum substantiam accepisse neque se- 
cundum naturam adunalos esse ; unum enim erat 
illud quod sibi assumpsit Verbum Dei unigenitum, 
el eui arcte conjunctum est, ἃ quo manet iulivisi- 
bile sicut et inconfusibile. Cum cuique natura sua 
sint, divine divina, hnmanz humana, vitiis exce- 
ptis, et in illa quidem incircumscripta immensi- 
tas, incomprebensibilis infinitas, immutablitas, 
eternitas οἱ omnipotentia ; in humana autem esse 
circumscripta, visibilis, tactilis, niutabilis, et in- 
cepisse, quapropter incarnatum Verbum visum 
fuit et contrectatum passuinque ct mortuum, at- 
que resurrexit, non divina equidem sed humana 
natura ; unde dilectus ait discipulus : « Quod fuit 
ab inilio, quod perspeximus, vidimus oculis no- 
stris, el manus noslra contrectaverunt de Verbo 
vitze, et vila manifestata est ; et annuntiamus vo- 
bis vitam zternam qua erat apud Pa'rem. et ap- 


«t SYMEONIS TRESSALONICENSIS ARCHIEP. 


155 


paruit nobis, » Hic est. igitur verus Deus et vita À xat, « Ἢ ζωὴ Egxoepéür. » Kat, « ᾿Απαγγέλ)ομεν 


ztetna Jesus Christus solns, perfectus Deus de 
Deo, Verbum et Filius usaigenitig a Patre. vere in- 
carmaius, et perfeetus homo factns est propter 
nos homines, idem Deus idemque bomoin ona 
persona, unus ilem in duabus natsris οἱ volun- 
tatibas 9. operationibns engnitus; et idem erat 
miracula faciens, et pedibus incedens, et esnriens 
οἱ vescens, εἰ panes mseliiplicaa«, εἰ dormiens, 
et motos eohibens ventos, et οτος resusci- 
tans, et ipse mortuus utpote mortalis, et signatus 
in monumento, et suvm . ipsias corpus 2 morte 
erigens, et post resurrectionem taetus, εἰ clausis 
jannis ingressus, perinde ac ἃ sepulcro sigillis 
minime fraetis exierat ; cum idem simol esset 
Deus et bomo, illud quidem prius, istud vero 
posterius, alia qnidem nt. homo patiens, alia ae- 
tem ut Deus efficiens, propterea ille solus Deus 
est et nemo alius, etsi fuerit incarnatus, illiusque 
solius secundum naturam Pater est Pater qui sgn- 
per omnia Deus est, noster autem. secundum 
gratiam. Qui ejus cst Deas propter nos, quoniam 
primitias natura wostre sssumpsit, noster vero 
Deus, utpote creator noster, cum creature Si- 
mus, non autem fi'ii. Filii quidem et nos ssemas, 
sed per adoption's gratiam, eximia benigwitate 
Filii secundum naturam nolis adunmsati, atque 
adeo prout grati» participes sumus, quoniam ipse 
quidem cum sit natura Filius, secundum naturam 


ὑμῖν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον, ἥτις ἦν πρὸς τὸν Πα- 
τέρα, καὶ ἐφανερώθη ἡμῖν. » Οὗτος τοίνυν ὁ ἀληθινὸς 
Θεὸς x3. ζωὴ ατών:ο: Ἵν σοὺς ζριστὸς μόνος, τέλειος 
ὧν Θεὸς ix Θεοῦ Aóro;, χαὶ Υἱὸς μονογενὴς ix 
IIz:£5:, ἀχηθῶς ξυανδρωπῆσας, xai τέλειος γέγονεν 
ἄνθρωπος δκὲρ ἡμῶν» τῶν ἀνθρώπων, 6 αὐτὸς Θεὸς 
ὧν xai ὁ αὐτὸ: ἄνλρωπος ὧν ἐν pid τῇ ὑποστάσει, 
εἷς ὁ αὑτὸς ἕν δυτὶ ταῖς φύασξσι xal θελήσεσι καὶ 
ἐνεργείαι; γνωριζόμενος. Καὶ ὁ αὐτὴὸς fv θαυμα- 
τουργῶν, χαὶ πεξοπορῶν, χαὶ πεινῶν καὶ τρεφό- 
μενος, xal πλτθύνων τοὺς ἄρτους, καὶ χοιμεύμενος, 
χαὶ ἱστῶν χινήσεις ἀνέμων, xal ἀνιστῶν νεχροὺς, 
xai θανχτούμενος ὡς θνητὸς, xal σφραγιζόμτενος ἐν 
μνήματι, καὶ ἀνιστῶν ἑαυτοῦ τὸ σῶμα, καὶ ᾧτλα- 
φόμενος μετὰ τὴν ἔγερσιν, xai εἰσεὼν χεχλεισμὲ- 
νων τῶν θυρῶν», ὡς καὶ ἐξῆλθε τοῦ τάφου μὴ δι.» 
λυδεισῶν τῶν στραγίδων. "Ex:i xat Θεὸς ἦν, χαὶ 
ἄνθρωπο: ὁ αὐτὰς, τὸ μὲν προὼν, τὸ δὲ ὕστερον γε-- 
γονὼς, xat τὰ μὲν πάσχων ὡς ἄνθρωπος, τὰ δὲ ὡς 
Θεὸς ἐνεργῶν. Διὰ τοῦτο ἐχεῖνος μόνος Θεό; ἔστι; 
xai οὐδεὶς ἄλλος, εἰ xal ἐνηνθρώπησε. Κἀκχείνου 
μόνου τῇ φύσει [[ατὴρ ὁ Πατὴρ, ὁ χαὶ ἐπὶ τῶν xáv- 
των Θεὸς, ἡμῶν δὲ χατὰ χάριν. Ὃς xaX Θεὸς αὐτοῦ 
δι᾽ ἡμᾶς, χαὶ ὃ προσείληφε πρόσλημμα, τῆς φύσεως 
ἡμῶν ἀπαρχὴν, καὶ Θεὸς ἡμῶν ὡς δημιουργὸς ἡμῶν, 
χτισμάτων ὄντων δωῶν, χαὶ οὐχ υἱῶν. El δὲ καὶ 
υἱοὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ κατὰ θέσιν χαὶ διὰ τοῦ χατὰ φύ- 
σιν 58 Υἱοῦ ἡμῖν ἑνωθέντος ἄχρᾳ χρηστότητι. Τοί- 


liabet quze sunt Patris et Spiritus, εἰ quemadmodum (; vov οὕτω καὶ χατὰ τὸ μετέχειν ἡμᾶς τῆς χάριτος" 


ipsis communis est unaque natora, ita communis 
esi po entia dopaque communia. Corpus vero arcte 
nobis conjunctum omnia habet quae secundam na- 
turam ὁπ Verbi ἃ quo assumptum est. universa- 
que Patris εἰ Spiritus charismata, cum a Verbo 
sejungi nequeant, et. propterea Cbristo inest om- 
nis plenitudo divinitatis. In nobis autem dona 
suni secundum partem et analogiam, nam ex ple. 
nitpdiue ejus omnes nos accepimus et gratiam 
pro gratia aiajorem, quippe pro umbra lucis ve- 
ritatis lucem accepimus, Et ligc erat lux. vera que 
l'iuminat hominem. venientem in. huuc. mundus, 
Cliristus Jesus Deus. noster qui dicit : « Ego sum 
lux mundi ; » et : « Qui sequitur me non ambulat 
in tenebris, sed habebit lumen vit», » qui secun- 
dum nos factus, ut nos. duplicis substantize sanc- 
tificaret, mysteria adhibuit, et dupliciter nobis 
largitus est. gratiam, Primum quidem baptismum 
dedit donorum principium, deinde ver» ungven- 
tum per oleum οἱ impositionem manuum, doua 
gratiarum et prophetiz,, apostolatus, praeicalioniy 
et sacerdotii per impositionem manuum, per adven- 
(um etstationem Spiritus in linguis igneis, opera- 
tiones virtutum, interpretationes οἱ linguarum 
varietates ; atque ministerii eharisumata  pluraque 
alia munera ineffahilia qua& omnia sunt ejusdem 
et unius saneti Spiritus operaioues, Quamob- 
t aunt cbarismete et in multis ope- 

μα letud, alii autem aliud datur, 


ὅτι αὐτὸς μὲν οἵα φύπει Υἱὸς, κατὰ φύτιν ἔχει τὰ 
«οὐ Πατρὸς χα! τοῦ Πνεύματος, καὶ χοινὴ αὐτοῖς ὡς 
χαὶ ἡ φύσις καὶ μία, xal ἡ δύναμις xal δωρεά " xal 
“ὃ σῶμα δὲ τὸ ἄχρως ἡνωμένον αὐτῷ πάντα ἔχει τά 
«ε χατὰ ςύσιν τοῦ Λόγου τοῦ προΞτειλητότος αὐτὸ, 
καὶ τοῦ Πατρὸς χαὶ Πνεύματος τὰ χαρίσματα, ἀχω- 
ρΐστων ὄντων τοῦ Λόγου. Καὶ διὰ τοῦτο πᾶν τὸ πλή- 
ρωμα iv τῷ Χριστῷ τῆς θεότητος" Ev ἡμῖν 6b με- 
ριχὰ καὶ ἀνάλογα τὰ δωρήματα χαθόσον δυνάμεθα. 
"Ex γὰρ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάδο- 
μεν, χαὶ χάοιν ἀντὶ χάριτο; μείζονα. ᾿Αντὶ γὰρ τῆς 
σχιᾶς τοῦ νόμου τὰ τῆς ἀληθείας ἐλάδομεν. Καὶ tout? 
ἣν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρ- 
χόμενον sl; τὸν χόσμον Ἰησοῦ; Χριστὸς ὁ Θεὸς 


D ἡμῶν, ὁ λέγων, « Ἐγώ εἶμι τὸ φῶς τοῦ χόσμου. 


Καὶ ὁ ἀχολουθῶν ἐμοὶ οὐ μὴ περιπατήσει ἐν τῇ 
σχοτίᾳ, ἀλλ᾽ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς. » Ὃς xal xao" 
ἡμᾶς γεγονὼς, ἵν᾽ ἁγιάσῃ ἡμᾶς: διπλοῦς ὄντας, xal 
μυστηρίων ἐδεήθη. Καὶ διπλῶς ἡμῖν τὴν χάριν 
ἑδράδευσε * χαὶ βάπτισμα μὲν ἀπαρχὴν δωρημάτων 
δέδωχεν, ἔπειτα μύρον, ἐλαίῳ τε xol τῇ ἐπιθέσει 
τῶν χειρῶν, xai διυρήματα ἰαλάτων xaX προφητείας, 
xol ἀποστολῖς, xal χηρύγματος, xal ἱερωσύνης, 
ἐπιθέσει χειρῶν, xal ἐπιδημίᾳ καὶ ἐπικαθίσει Πνεύ- 

τος διὰ πυρίνων γλωσσῶν, καὶ ἐνεργήματα δυνά- 
μεων, καὶ ἑρμτνείας, xal γλωσσῶν διαφορὰς, καὶ 
διαχονιῶν χαρίσματα, χαὶ πλείστας ἄλλας ἀμυθήτους 
δωρεὰς, ἃ πάντα εἰσὶ τοῦ αὐτοῦ χαὶ ἑνὸς ἁγίου Πνεύ- 
μᾶτος ἐνεργήματα, Kal διὰ τοῦτο διάφορα καὶ τὰ 


151 


DIALOGUS CONTRA HJERESES, 


158 


χαρίσματα, xal ἐν πολλοῖς ἐνεργούμενα. Καὶ ᾧ (iv A quemadurodum ait Paulus dicens : «Alii. quidem 


δίδοται τοῦτο, ᾧ δὲ ἐχείνῳ, ὡς; Παῦλός φησι, λέγων, 
« Ὧ μὲν γὰρ διὰ τοῦ Πνεύματος δίδοται λόγος σο- 
cla;, ἄλλῳ δὲ λόγο; γνώσεως χατὰ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, 
ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων, ἄλλῳ δὲ προφητεῖαι, 
ἄλλῳ δὲ διαχρίσεις πνευμάτων, ἑτέρῳ δὲ γένη γλωσ- 
σῶν, ἄλλῳ δὲ Epunvelat γχωσσῶν. Πάντα δὲ ταῦτα 
ἐνεργεῖ τὸ ἕν καὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, διλιροῦν ἑχάστῳ 
ἰδίᾳ καθὼς βούλεται. Διότι χαὶ ἕν μὲν αὐτὸ, διαι- 
ρεῖ Σὲ ἐχάστῳ τὰ χαρίσματα, χαθὼς βούλετα:.» Καὶ 
Πιῦλός φησιν" « Ἡμῖν δὲ εἷ; Θεὸς χαὶ Πατὴρ πάν- 
των, χαὶ εἷς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός. » Καὶ περὶ 
τοῦ Πν:ὑματος ὁμοίως * ε "Ev δὲ χαὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα 
διαιροῦν ἰδίᾳ ἑκάστῳ χαθὼς βούλεται. » 
ΚΕΦΑΛ. AD'. 
Κατὰ Λατίνων, ὅτι ἐκ μόνου τοῦ Πατρὸς τὸ 
Πνεῦμα. 

Ὅθεν φανερόν ἐστιν, ὡς δ" μὲν τὸ θεῖον Πνεῦμα, 
χαὶ ἐχ τοῦ ἑνὸς τοῦ Πατρός. "Ev τὸ Πνεῦμα ὡς ἐχ- 
«ορευόμενον ἐξ αὐτοῦ, ὡς xal εἷς ὁ Κύριος xal Mo 
νογενὴς, ix μόνου τοῦ Πατρὺὸς γεννητῶς ἔστιν ὁ 
Υἱός. Καὶ διὰ τοῦτο οὐ δυνατὸν τὸ ἕν χαὶ τὸ αὐτὸ 
ix δύο ἔχειν τὴν ἀρχὴν, ὡς οἱ Λατῖνοί φασιν, ἐπεὶ 
xe ὁ Μονογενὴς εἷς ἐχ τοῦ ἑνός ἐστι. Καὶ μόνος ix 
pévou γεννητῶς, ὡς καὶ τὸ θεῖον Πνεῦμα ἕν, xo 
μένον ix μόνου τοῦ Πατρὸς ἐχπορευτῶς. Καὶ εἷς ὁ 
αἴτιος τούτων, ὅτι καὶ πρὸς αὐτὸν τὰ ἐξ αὐτοῦ ἀνα- 
φέρεται. Kat διὰ τοῦτο μοναρχία τὸ προσκυνούμενον 
ἐμῖν, ὅτι πρὸς τὸ ἕν αἴτιον, 5b» Πατέρα, τὸ μόνον 


γεννητὸν ὁ Υἱὸς, μὴ ἀλλοιούμενον ὅλως, καὶ τὸ μό- ὦ 


vov ἐχκορευτὸν ἅγιον Πνεῦμα, μὴ ἀλλοιούμενον ὅλως 
ἀναφέρεται. Οὐ φύσιν δὲ τὸ γεννητὸν δηλοῖ καὶ ἐχπο- 
ϑευτὸν, ὡς οἱ Πατέρες φασὶν, ἀλλ᾽ ἰδιότττα μόνην. 
Μία γὰρ φύσις τοῖς τρισὶ, τηροῦσι τὰ ἑαυτῶν ἰδιώ- 
ματα, ὅτι xai εἷς ὁ αἴτιος τοῦ Μονογενοῦς xal τοῦ 
ἐχκορευομένου Πνεύματος, ὁ Πατὴρ αὐτοῦ, τὸ μὲν 
Ἱεννῶντος ἀφράστως xal ἀσωμάτως, τὸ δὲ ἐχπο- 
ρεύοντος. Διὰ τοῦτο xai μίχ Θεότης ἐν Τριάδι, xal 
ἡ Τριὰς ἐδιαίρετος. Bg Ἕνωσις γὰρ Υἱοῦ xoi 
Πνεύματος ὁ Πατὴρ, ἣἡ θεολόγος φησὶ φωνή. Tou 
Πνεύματος δὲ χαρπ΄ὶ διάφοροι, ἅπερ ἐνέργεια εἶσι 
καὶ δυνάμεις. Καὶ τοῦτο Παῦλός φησιν, ε Ὁ χαρπὸς 
«οὔ Πνεύματος, '» λέγων, « ἔστι χαρὰ, εἰρήνη, μα- 
προθυμία. χρηστότης » χαὶ τὰ λοιπὰ, ἃ xa cl λοι- 
tu τῶν ἀποστόλων συμμαρτυροῦσιν, Ἰωάννης λέ- 
Twv, ε Ὁ δὲ Θεὸς ἀγάπη ἐσττί. » Καὶ Παῦλος πάλιν, 
« Χαίρετε ἐν Κυρίῳ, » xa), ε Χριστός ἐστιν ἡ εἰ- 
ofvn ἡμῶν. » Καὶ Δαδὶδ, « Χρηστὸ; Κύριος πᾶσι 
τοῖς ἐπιχαλουμένοις αὐτόν. » Καὶ, « Γεύσασθε xal 
ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος. » Καὶ, « ᾿Εξομολογεῖ- 
σὸς τῷ Κυρίῳ, ὅτι ἀγαθὸς διὰ τὴν ἀγαθωσύνην. »ν 
Καὶ, « Πιστὸς Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. » 
Καὶ ὁ Σωτὴρ, » Μάθετε ἀπ᾽ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶό; εἶμι. » 
Καὶ καρπὸς τοῦ Πνεύματος fj πραότης, Kat, « Σὺ, Κύ- 
pus, » ὁ Δαδὶδ πάλιν φησὶ, « μαχρόθυμος καὶ πολυέ- 
λεος. » Kat, « Ὅσοι Πνεύματι Θεοῦ ἄγονται, οὗτοί 
εἰσιν υἱοὶ Θεοῦ, » διὰ τὴν ἐγχράτειαν. Ὥστε χαὶ οἱ 
καρποὶ τοῦ Πνεύματο: ἐν τῷ Πατρὶ θεωροῦνται καὶ 
τῷ Υἱῷ. Καὶ ἡ υἱοϑευία ἡμῖν ἐν Πνεύματι γίνεται, 


D 


"per Spiritum datur sermo sapíeutiz, alii autem 


serino scientie secundum eumdem Spiritum ; alte- 
ri fides in eodem Spiritu ; alii operatio virtutum, 
alii prophetia, alii discretio spirituum ; alii gene. 
ra linguarum; alii interpretatio sermonum ; hac 
autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, 
dividens singulis prout vult : » ideo ipse quidein 
unus est , dividit autem singulis prout vult. Divit 
etiam Paulus : « Nobis vero unus est Deus et Pa- 
ter omnium, unusque Dominus Jesus Christus ,» 
et similiter de Spiritu : « Unus atque idem Spiri- 
tus divilena singulis prout. vult. » 


CAPUT XXXII. 
Contra Latinos, quod ex solo Patre Spiritus proce- 
dit. 


Uude manifestum est unum esse Spiritum qui 
est a Patre. Unus. est Spiritus. quoniam ab ipso 
procedit, perinde ac unus est Domieus et Unige- 
tus qui a solo Patre generatur Filius. Et propterea 
impossibile est unum et 1dem ἃ duobus habere 
quod exsistat, ideo et Unigenitus unus est quoniam 
ab uno geaeratur. Quemadmodum unus ex uno 
via generationis, ita unus divinus Spiritus solus- 
que ex solo Patre via processionis. Uuum est 
eorum principium quoniam ad ipsum qux ab ipso 
sunt referuntur, et ideo una cst potestas quam 
adoramus quouiam ad unum principium, nempe 
Patrem, qui solus generatur Filius prorsus imimu- 
tabilis, et qui solus procedit sanctus Spiritus 
omnino pariter immulabilis referuntur.. Verum 
generari et procedere non naturam ostendit, ut 
aiunt Patres, sed solummodo proprietatem; unà est 
enim tribus natura personis quiz propria servant 
idiomata, quonia n unum est principium Uuigeniti οἱ 
procedentis Spiritus, scilivet illius Pater, alius qui- 
dem principium per ineffabilem et iucorpoream ge- 
nerationem, alterius,vero per processionem, Quamob- 
rem una Deitas in Trinitate et una Trinitas indivi-i- 
bilis: vinculum enim Filii et Spiritus Pater, inquit 
Theologus. Spiritus fructus diversi sunt, videlicet 
operatignes et virtutes, quoJ dixit Paulus : « Fru- 
ctus, ait, Spiritus est gaudium, pax, longanimias, 
benignitas et czera, » qua ceteri testantur apo- 
stoli ; Juannes dicit: « Deus est charitds ; et Paulus 
iterum : « Gaudeie in Domino, » et, « Cliristusest 
pax nostra ; » David sutem : « Bonus est Dominus 
omnibus invocantibus eum ; » et : « Gustate el 
videte quoniam suavis es! Dominus ;» et : « Confi- 
temini Domino quoniam bonus propter beuignita- 
tem ; » et : « Fidelis est Dominus iti omnibus ope- 
r.bus suis; » Dominus vero Salvator : « Discite à 
me quia mitis sum οἱ humilis corde; » porro Spi- 
ritus (ructus mansuetndo ; et : « Tu, Domine, rur- 
sus ait David, longanimis et misericors; » et ; 
« Quicunque Spiritu. Dei aguntur, ii sunt filii Dei, » 
nempe propter temperantiam, Quemadmodum fru- 
clus Spiritus n. Patre, ct Elio videntur, ita-filio- 


159 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


150 


ru adoptio nobis in Spirita facta est, quoniam Α ὅτι xal χοινὰ τὰ χαρίσματα τῆ: Τριάδος. "Ort xal 


communia sunt Trinitatis charismata, unaque est 
potestas, una Trinita:is operatio. Propterea athei 
sunt qui Trinitatis operationes non celebrant, vel 
confilentur quidem, creaturas autem eas appellant. 
Nam si ille in nobis sunt creaturze, quid tam exi- 
minm liabemus? Si vero naturam Dei habemus, 
ut illí deliraut, igitur nos. qnoque homines in per- 


sona θεῖ erimns, aliiqne  Dii-hemines, sieut. Chri- — 


$$, non. gratiam babentes sed personam Filii, 
vel Patris aut Spiritus; quid autem pejus hac bla- 
sphemia excogitari potest? Si autem creaturam in 
nobis habemus, Deum ergo non habemus ; verum 
quomodo nobiscum Deus? Quomo/o Spiritum qui 
ex Deo est accepinus ? Quomodo Spirium Christi 
habemus ? quomodo donum Spiritus accepimus ? 
Quodnam est promissum Spiritus in nobis? quaenam 
virtus ex alio apostolis supervenit? Quid Spiritus 
sinetus Cornelio ejusque sociis superveuiens? Quid 
acceperunt viri a Philippo baptizati, Petro et Joan- 
ne wanus eis imponentibus? Quid acceperunt viri 
ἃ Paulo baptizati, qui prins nec sciebant nec au- 
diverant si est Spiritus sanetus? Quid operationes 
virtutum ? quid gratiz sanitatum? quid meliora 
charismata ? Quznam insuper gratia Domini no- 
διτὶ Jesu Christi? Quid illud : « Gratia. vobis a Deo 
Pate et Domino Jesu. Christo? » Quare invocatur 
divina gratia quando fiunt. ordinationes? Numquid 
jnani sensu dicitur gratia? Proh! fallaciam et 
blasphemiam eorum qui sine gratia gratiam Dei 
aggrediuntur! Quid autem donum sancti Spiritus? 
Numquid natura in. tribus personis ἢ Nequaqua:n, 
naturam enim Dei nemo suscipit. Numquid igitur 
creatura? sed quomodo Deum in nobis habemus ? 
quomodo Christum portamus ?. quomodo Spiri- 
tum sanctum in cordibus vere accepimus? Idcir- 
co Trinitatis est in nobis gratia qua nobis ἃ Patre 
per Filium incarnatum in sancto Spiritu imper- 
titur. Ideo ipsa in nobis diverso modo operatur ; 
ei alium. quidem  sanctificat et per baptismum 
regenerat, alium vero ungit et obsignat per un- 
guentum, alterum autem ordinat. sacerdotem, οἱ 
hunc etiam diversa ratione: hic quidem -consti- 
titur lector populo, ille vero subdiaconus, alius 
anten diaconus, sacerdos alter, alter denique 
pontifex ; et unus quidem est apostolus, alius 
autem propheta, alius doctor, aliusque virtutes 
ve] gratias sanitatum babens, et cztera. Εἰ alii 
quidem per Spirltum datur sermo sapientiz, alii 
vero serino scienti» secundum eumdem Spiritum, 
et czelera ut diximus, Unde in nobis non est perso- 
na Spiritus, sed in Spiritu communis gratia Tri- 
nitatis et diverse operationes. ldeo neque qui 
baptismum — suscipit statim sacerdotio donatur, 
ueque diaconus factus presbyterii potestatem ac- 
cipit, peque presbyter ordinatus episcopi gratia 
adornatur, sed quisque suum accipit, et alius qui- 
dem minori, alius vero majori virtute przditrus 
est. Diaconus quidem ministrat, sacerdos vcro 


μία δύναμις χαὶ ἐνέργεια τῆς Τριάδος. Διὰ τοῦτο 
ἄθεοι οἱ μὴ τὰς ἐνεργείας ξοξάξοντες τῇ: Τριάδος * 
ἣ ὁμολογοῦντες μὲν, χτίσματα δὲ ταύτας χαλοῦντες. 
Εἰ γὰρ iv fiv χτίσματα, τί περισσὸν ἔχομεν ; El 
δέ γε vost. ἔχομεν Θεοῦ, ὡς οὗτοι ληροῦσι, θεοῦ πό- 
στατοι xal fiust; ἑπόμεθα ἄνθρωποι, xaX θεάνθρωποι 
ἄλλοι ὡς ὁ Χριστὸς, xal οὐ χάριν ἔχο «ez, ἀλλὰ ἣ 
τὴν ὑπόστασιν τοῦ Υἱοῦ, ἣ τοῦ Πατοὺς, ἢ τοῦ Πνεύ- 
ματο:. Καὶ τί ἂν ἄλλ᾽ χεῖρον τῇς βλασφη “ίας ταύ- 
τῆς γένοιτό ποτε ; Εἰ δὲ χτίσμα ἐν ἑαυτοῖς ἔχομεν, 
Θεὺὴν οὐχ ἔχομεν ἄρα. Καὶ πῶς μεθ᾽ ἡμῶν ὁ 8:6; - 
Καὶ πῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ix τοῦ Θεοῦ ἐλάδομεν ; Καὶ 
πῶς Πνεῦμα Χριστοῦ ἔχομεν ; Καὶ πῶς τὴν δωρεὰν 
τοῦ Πνεύματος ἐλάδομεν ; Καὶ τίς ἡ ἐπαγγελία τοῦ 
Πνεύματος ἐν ἡμῖν ; Καὶ ποία ἡ ἐπελθοῦσα τοῖς 
ἀποστόλοις ἐξ ὕψους δύναμις ; Καὶ τί τὸ Πνεῦμα 
τὸ ἅγιον τὸ ἐπελθὸν τῷ Κορνηλίῳ καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ; 
Ποῖον δὲ 2 ἑλάμδανον οἱ βαπτισθέντες ὁπὸ Φιλίππου; 
ἐπιτιθέντων τὰς χεῖρας αὐτοῖς Πέτρον καὶ Ἰωάννου; 
Ποῖον ὃὲ ὃ ἔλαδον οἱ βαπτισθέντες ὑπὸ Παύλου, 
πρότερον μὴ εἰδότες ἣ ἀχηχοότες εἰ ἔστι Πνεῦμα 
ἅγιον ; Τί τὰ ἐνεργήματα τῶν δυνάμεων ; τὰ χαρί- 
σιατα τῶν ἰαμάτων ; τὰ γαρίσματα τὰ χρείττονα ; 
Τί: δὲ ἡ χάρις τοῦ Κυρίου ἡμῶν 'Insou Χριστοῦ ; 
xai τὸ, « Χάρις ὑμῖν εἴη ἀπὸ Θεοῦ Πατρὸς, καὶ Κυ- 
ρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ ; » Διατί δὲ ἡ ἐπίχλησις τῆς 
θείας χάριτο; γίνεται ἐν ταῖς γινομέναις χειροτο- 
νίαις ; " Apa εἰς χενὸν λέγεται ; Φεῦ τῆς ἀπάτης xal 
βλασφημίας τῶν χατὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ δίχα 
χάριτος χινουμένων 1 Τίς δὲ ἡ δωρεὰ τοῦ ἁγίου Πνεύ- 
pato; ; "Apa ἢ τρισυπόστατος φύσ'ς ; Οὐδαμῶς. Οὐ 
γὰρ Θεοῦ φύσιν τις ὑποδέχεται. Καὶ λοιπὸν χτίσμα; 
Καὶ πῶς τὸν Θεὸν ἐν ἡμῖν ἔχομεν ; Καὶ πῶς τὸν 
Χοιστὸν φοροῦμεν ; Καὶ πῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον 
iv ταῖς χαρδίαις ἐλάδομεν ἁληθῶς ; "Apa χάρις ἐστὶ 
τῆς Τριάδος ἐν ἡμῖν. Καὶ χορηγεῖται αὕτη ἡμῖν ἐχ 
τοῦ Πατρὸς διὰ τοῦ Υἱοῦ σαρχωθέντος ἐν ἁγίῳ Πνεύ- 
ματι. Διὰ τοῦτο xal διαφόρως ἐν ἡμῖν αὕτη Evcp- 
γεῖ, Καὶ ὃν μὲν τελειοῖ xat ἀναγεννᾷ διὰ τοῦ βα- 
πτίσματος, ὃν δὲ χρίει χαὶ σφραγίζει τῷ μύρῳ, ὃν δὲ 
ἱερέα χειροτονεῖ, χαὶ τοῦτον δὲ διαφόρω:;. 'O μὲν 
γάρ ἐστιν ἀναγινώσχων τῷ λαῷ, 6 δὲ ὑπουργὸς, ὁ 
δὲ διαχονῶν, ὁ δὲ ἱερουργῶν, ὁ δὲ ἀρχιερατεύων τὸ 
τελεώτατον. Καὶ ὁ μὲν ἔστιν ἀπόστολος, ὁ δὲ προ- 
φήτης, ὁ δὲ διδάτχαλος, ὁ δὲ δυνάμεις f) χαρίσματα 
ἰαμάτων ἔχων, ἣ τὰ λοιπά, Καὶ ᾧ μὲν διὰ τοῦ 
Πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας, ἄλλῳ δὲ λόγος γνώ- 
ett; χατὰ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, καὶ τὰ λοιπὰ, ὡς εἰρή- 
χαμεν. Ὥστε οὐχ ἡ ὑπόστασίς ἐστι τοῦ Πνεύματος 
ἐν ἡμῖν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ Πνεύματι ἡ xoc], χάρις. τῆς 
Τριάδος, xaX τὰ διάφορα ἐνεργήματα. Διὸ οὐδὲ 6 
τὸ βάπτισμα λαδὼν εὐθὺς τυγχάνει χαὶ ἱερεὺς, οὐδ᾽ 
ὁ διάχονος γεγονὼς χαὶ τὴν τοῦ πρεσθδυτέρου λαμ- 
θάνει ΒΒ δύναμιν, οὐδ᾽ ὁ πρεσθύτερος yttpozevn- 
θεὶς καὶ τὴν τοῦ ἐπισχόπου λαμόάνει χάριν" ἀλλ᾽ 
ἕχαστος ὅπερ ἔλαθεν, ἔλαθε, xai ὁ μὲν ἐν ἐλάττονι, 
ὁ δὲ ἐν μείζονέ ἐστι τῇ δυνάμει. Καὶ διάχονος μὲν 
ὑπηρετεῖ, ἱερεὺς δὲ lepoupvel, ἀρχιερεὺς Ob χειρο- 


161 


DIALOGUS CONTRA ILERESES. 


tove?, xal τῶν χαρισμάτων τοῦ Θεοῦ μεταδίδωσι, A sacrilicat, pontifex autem ordinat el charisinata 


χαὶ λύειν xal δεσμεῖν πταίσματα τὴν ἐξουσίαν 


πλουτεῖ, Τίς ἄρα αὕτη 5j ἐξουσία ; Τίς δύναμις τὸ 
χειροτονεῖν ; Τί δέ ἐστιν ἡ χειροτονία ; "Apa χτίσμα 
iv ἡμῖν; Καὶ τί ἄρα τὸ χτίσμα δύναται; IIo; θεοῖ; 
Καὶ πῶς χαθαΐρει; Καὶ πῶς ἄρα τελειοῖ ; Τί δὲ 
xai ἡ ἐπίχλησις τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος : "Ap! οὐχ 
ἰσχύει τι ; Λοιπὸν οὐχ ἐν ἡμῖν τὸ Πνεῦμα τῆς χά- 
ριτος ; Βαδαὶ τῆς βλασφιμίας 1 Πόῤῥω ἐστὶ τῆς τοῦ 
Θεοῦ χάριτο: ὁ μὴ χηρύττων τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν, 
καὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ ἀλλότριος, καὶ ἀχαρί- 
tasto; OUtoc, xai χοινωνίαν μὴ ἔχων μετὰ τοῦ 
θείου Πνεύματος, τοῦ ἀλλοτρίου δὲ μᾶλλην Πνεύ- 
ματο:, xai ἔμπλεως: τούτου τῆς πονηρᾶ; δυνάμεως. 
Οὗ δὴ xal τῇ ἐναγεῖ καὶ σχοτεινῇ ἐνεργείᾳ τὴν τῆς 
Τριάδος ἡ ρνήσατο χάριν ὁ δείλαιος, ὡς ἀνόητος ὧν, 
μωρανθεὶς, xal περὶ τῶν θείων χενὰ μεμελετηχώς. 
Καὶ τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ οὐχ οἷδεν, ὅτι τοῦτο ἠθέτησε. 
Καὶ μὴ θελήσας, οὐχ ἠθελήθη. Καὶ οὐχ ἔγνω ψάλ- 
Mtv μετὰ τοῦ Δαδὶδ, « Καὶ ἔστω ἡ λαμπρότης Κυ- 
ρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐφ᾽ ἡμᾶς,» καὶ, « Φώτισον τοὺς 
ὀφθαλμούς μου, μήποτε ὑπνώσω εἰς θάνατον. » 
Οὐδὲ τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείας ἠθέλησε χληρονόμος 
ἀναφανῆνα: χατ᾽ ἐχείνους, περὶ ὧν εἴρηται, « Οἴτι- 
wg οὗ μὴ γεύσωνται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσι τὴν 
Μοιείνν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει, » ἣν καὶ 
δον bv τῷ ὄρει καθ᾽ ὅσον ἠδύναντο, τὸ φῶς τὸ 
ἐνέσξερον, δι᾽ οὗ xal οἱ δίχαιοι τότε ἐχλάμφουσιν 
& ὁ ἥλιος, ὡς ὁ τῆς διχαιοσύνης ἐδίδαξεν ἥλιος. 
Περὶ ἧς ἡαμπρότητος χαὶ ἐ τὸ φῶς ἐχεῖνο ἰδὼν υἱὸς 
τῆς βροντῆς γράφει, € Nov οὐχ οἴδαμεν τί ἐσό- 
8:01. Οἴδαμεν δὲ ὅτι ὅταν φανερωθῇ, ὅμοιοι αὐτῷ 
ἐσόμεθα. » Καὶ ὁ Παῦλος, ὡς μὴ πρότερον μὲν xa- 
Weg ὧν, ἰδὼν ἐχεῖνο τὸ φῶς, xal πεσὼν, χαθαρ- 
(e ἀνέστη, Ex τούτου δειχνὺς τὴν Ex τῆς πτώσεως 
εὑτοῦ ἔγερσιν, χαὶ τὸν ἐχ τοῦ σχότους φωτισμὸν, 
χαὶ ἔτι δι᾽ αὑτοῦ τὸν τῆς οἰχουμένης. Ὕστερον 6b 
ἁρπκαγεὶς εἰς τὸν οὐρανὸν ὡς χεχαθαρμένος ὅλος, 
τοῦτο λαμπρότερον εἶδε. Καὶ βοῶν ἔλεγεν, « Ἐπε- 
ψάνη ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώ- 
τοις.» Καὶ, « Νῦν γινώσχομεν ἐν ἐσόπτρῳ xal ἐν 
εἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὺς πρόσωπον. » Οὗ 
13i τοὺς ἀῤῥαδῶνας ἔσχε Μωῦσῆς ἐν τῷ ὄρει. Διὸ 
χαὶ οὐκ ἠδύναντο θεωρεῖν αὐτοῦ τὸ πρόσωπον cl 
vei τοῦ Ἰσραήλ. Καὶ Στέφανος δὲ λαμπρότερον 
τοῦτο τὸ φῶς εἶδε, Καὶ χαταυγασθεὶς, τὸ πρόσωπον 
αὐτοῦ ἣν ὡσεὶ πρόσωπον ἀγγέλου, ὡς γέγραπται. 
Πρὸ; γὰρ τὸ χάλλος ἐχεῖνο ἦν χαὶ ἡ ἐξαλλομένη 
λαμπρότης τῷ σώματι. Ἢ ἐν τῇ ψυχῇ γὰρ tzyv- 
θεῖσα θεία καὶ ἄῦλος τοῦ Πνεύματο; ἀστραπὴ τε 
χαὶ χάρι, xat τὸ σῶμα περιηύγαζεν, ὡ; καὶ τὸ τοῦ 
Μωϊτέω;. Τοῦτο δὲ τὸ φῶς, οὐ χαθὼς ἔστιν, ἀλλ᾽ 
&, δυνατὸν ἦν, ἑωρᾶτο τοῖς θεωμένοις, ὡς χαὶ ἐν 
τοῖς κροφήταις, οὐ χαθὼς fjv, ἀλλὰ χατὰ δύναμιν 
ἑωρᾶτο τῶν ὁρώντων, καὶ αὐτοὺς περιήστραπτε. 
Καὶ τί δεῖ πολλὰ λέγειν περὶ τῆς θείας Exil 
λαμπρότητος, δι᾽ f; οἱ δίχαιοι ἐχλάμγουσιν ὡς ὁ 
fix ἐν τῇ παρουτίᾳ τοῦ Πατρὸς αὐτῶν (ὡς ἔφη 
Xp:216;) τῶν ἀχτίνων τοῦ ἀδύτου ἡλίου μετέχου- 


B 


D 


Dei dispensat, gaudetque potestate pecca'a sol- 
vendi atque ligandi, Porro quxnam ista potestas? 
Quaenam ordinandi potentia ? quid est ordinatio? 
nunquid creatura in nobis? Quid ergo potest crca- 
tura? quomodo deos. facit? quomodo emundat? 
quomodo sanciificat ? Quid invocatio gratie Dei? 
Nonne aliquid να΄ ει Igitur in nobis non est Spiri- 
tus gratie ? Proh ! infandam blasphemiam! longe 
est a gratia Dei qui Dei gratiam non profitetur ; 
bic alienus est a Spiritu Dei gratiaque vacuus, 
neque societatem habet cum divino Spiritu, vel 
mogis plenus est alieni Spiritus, nempe Spiritus 
iniqux potestatis, cujus uefaria et tenebrosa ope- 
ratione Trinitatis gratiam  nequissimus abncegavit 
ulpote amens, inseusatus et inania de divinis 
rebus nieditatus, et lumen Dei non novit, quoniam 
illud rejecit ipseque aspernatus abjectus est. Ne- 
scivit cum. David psallere : « Et sit. spleudor Do- 
mini Dei nostri super nos ; » et: « liluniua ocu- 
los (neos, ne unquam obdorniam in torte ; » ne- 
que voluit regni Dei hzres fieri secundum 608 de 
quibus dietum est : « Sunt qui non gustabunt mor- 
tem donec videant regnum Dei veniens in virtu- 
te. » Quod viderunt in moute, quantum  poteramt, 
scilicet lucem sine vespere qua justi tunc fulge- 
bunt sicut sol, prout docuit sol justitize. De quo 
splendore lucem illam intuitus tonitrui fllius scri- 
bit: « Nune nescimus quid erimus, scimus autein 
quoniam, cum apparuerit, similes ei erimus. » 
Paulus vero, prius quidem nequaquam mundus, 
videns illud lumeu el cadens surrexit. puriücatus, 
inde manifestaus suam e casu surrectionem, suau 
e tenebris illustrationem, universzqgue terra: per 
eum illuminationem; posterius autem in colum 
raptus, utpote totus emundatus, illud splendidius 
vidit, et clamabat diceus : « Apparuit gratia Sal- 
vatoris nostri omnibus lominibus; οἱ : Nuuc 
cognoscimus in speculo εἰ in aniguate, tunc 
autem facie ad faciem; » cujus luminis pignora 
labuit Moyses in monte, ideo non poterant fllii 
Israel in faciem ejus intendere, Siephanus vero 
elarius hanc lucem aspexit : resplenduit enim vul- 
tus ejus, prout scriptum est, sicut. vultus angeli; 
nan ad illum decorem spectabat. splendor corpus 
adornauns, et in anima erat diffusa divina et incor- 
porea divini Spiritus gratia οἱ coruscatio, ejusque 
emicabat corpus queu;admodum Moysis facies. 
Illiud autem lumen non sicuti est, sed sicut erat 
possibile, ab intuentibus conspectum est, quemad- 
modum in proplietis non siculi erat videbatur, sed 
secundum virtutem videntium, et. oculos. eorum 
perstringebat. Et quid oportet plura dicere de di- 
vino illu splendure, quo justi fulgebunt. sicut sol 
in con:peciu Patris corum, ut dixit Cliristus, radios 
Sulis i.accessi. participantes? Iste est lux vera quie 
illuminat omuem bominem venientem. in. hunc 
munduu, mquit Joannes. in. Evangelio. In Apoca- 
lypsi vero scriptum cst : « Jusüs non erit splendor 


163 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


164 


solis, sed agnus erit eis lucerna. nom delicieas .» 4 τε: ; « Ὃς ἐστι τὸ φῶς τὸ ἀληθινὴν, B φωτίζει 


Hic autem agnus est agnus Dei Jesus Chiistus 
qui est. Dominus gloriz, de quo David dixit : 
« Dominus gloriam intonuit, » et Paulus : « Nuoquam 
Dominum gloriz crucifixissent. » Ideo scriptum 
est in Evangelio : « Et vidimus gloriam ejus, gle- 
riam quasi Unigeniti a Patre, » quz gloria non est 
persona ex tribus personis constans, sed gratia; 


« plenum, 3it, gratize et veritatis. » Quod Petrus 


sapientissime testatur dicens : « Nun enim doctas 
fabulas secuti, notam fecimus vobis Domini nostri 
Jesu Christi virtutem et presentiam , sed specula- 
tores facti illius magnitudinis, » quam gloriam et 
honorem vocat. Ait eniin : « Accipiens a Deo lP'a- 
tre bonorem et. gloriam, voce delapsa ad eum hu- 
j'scemodi ἃ magn.fica gloria» ... Viden' quoniam 
Patrem gloriam vocat quia fous est. et principium 
gloriz, Filium vero regem gloriz appellat? Sel 
Paulus quoque eum splendorem gloria cognomi- 
"Ὁ dicens : « Qui cum sit splendor gloriz.» 
Eodei nomine gratiam εἰ personam siynificat 
quemadmodum diversa voce Spiritum operationes 
appellat, spiritumque vocat. Spiritus divini perso- 
nam a qua descendunt charisnaia. Communis ergo 
Trinitatis gloria, propterea : « Sanctus, sanctus, 
sanctus, Dominus Sabaoth : pleni sunt cali et terra 
glori» ejus. » Uva est Trinitatis divinitas, ideoque 
dii sunt quos illa tanto honore dignatur. Propter- 
ea etiam Deus estin synagoga deoruu. Unus 
quoqne Trinitatis splendor de quo David, ut dixi- 


mus, precatur : Et sit. splendor Domini Dei nostri € 


super nos, » el : « [n splendoribus, inquit, saucto- 
rum tuorum .» A:pice quoniam splendor est in 
Deo, et in sanctis quoque splendor ; ait enim Pe- 
trus : « Vocavit nos in admirabile lumen suum ; » 
de hoc nus docet alius 1heologus. qui lucem Dei 
vidit et sustulit. l'astores autem. illam aute. eum 
viderant, nam gloria Domini circumfuelsit eos, 
quae [lulgidos angelos wanifestat. Ait. enim Psal- 
mista : « Qui facit angelos suos spiritus et mini- 
svros suos ffanmam ignis. » — « Erat autein 
aspectus ejus sicut fulgui', vestimenta autem 
alba sicut nix.» Ipse vero splendor glorize multo 
magis incarnatus effulsit, et quautum iBtueri pote- 
rant discipuli, istis in monte conspectus est : « Et 
veaplenduit, inquit Matthaeus, facies ejus sicut sol, 
vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut. nix ; » 
alius autem Evaugelista dixit : Sicut lux, quia non 
Siculi est, sed prout sustinere poterant cerneba- 
iur. Rursus ctiam angelos iu monumento fulgidos 
aspexerunt divina mulieres et Peirus in carcere. Sed 
angelis quidem lux erat secundum participatiu- 
nen, et ideo isti sunt lux secundaria prima lucis 
aninistri, ut dixit quidam theologus; Dominus au- 
Acin τ vera secundum naturain habet splendorem 
propter quam precabatur David dicens : « Emitte 
Aucem tuam et veritatem tuam, » quam alibi .!illu- 
wiünationem vultus Dei cognominat. Necnon de 
Mluminatione que. datur sanctis : « Exortum | est, 


πάντα ἄνθρωνκον ἐρχόμενον εἰς τὸν χύσμον, ». "Ioáv- 
v; ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ φησί. Καὶ ἐν τῇ ᾿Αποχαλύψει 
δὲ γέγραπται, ὦ; οὖχκ ἔσται sol; διχαίοι: ἡλίου ἔλ- 
λαμῴις, ἀλλὰ τὸ ἀρνίον ἔσται φῶς αὐτοῖς μὴ Cuó- 
μενον. "Apviov δὲ ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ ᾿Ιησοῦς Χρι- 
στὸς, ὃς καὶ Κύριος τῆς δόξης ἐστί. Kal Δαδὶδ περὶ 
τούτου 2ngl * « Κύρως τῆς δόξης ἑδρόντησε. » Καὶ 
6 Παῦλος, « Οὐχ ἂν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύ- 
ρωταν. » Διὸ xol ἐν τῷ Ἐὐαγγελίῳ γέγραπται, 
« Καὶ ἐθελσάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ΒΑ ὡς 
Μονογενοῦς παρὰ Πατρός " » xai ταύτην οὐχ ὑπό» 
στάσιν ἐκ τῶν τριῶν ὑποστάσεων, ἀλλὰ χάριν. 
c Πλήέρης χάριτος χαὶ ἀληθείας,» φησί. Καὶ ὁ Πέ- 
-ρ᾽ς δὲ σαφέστατα τοῦτο μαρτυρεῖ, λέγων, « Οὗ 


B γὰρ σεσοφισμένοις μύθοι: ἐξαχολουθήσαντες, ἔγνω- 


ρίσαμεν ὑμῖν τὴν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ δύναμιν xal 
παρουσίαν, ἀλλ᾽ ἐπόπται γενηθέντες τῇ ἐχείνου 
μεγαλειότττι. » Καὶ δέξαν τοῦτο καὶ τιμὴν ὀνομά- 
ζει. Λαδὼν γὰρ, φησὶ, παρὰ Θεοῦ Πατρὸς τιμὴν 
χαὶ δόξαν, φωνῆς ἐνεχθείσης αὐτῷ τοιᾶτδε ὑπὸ τῆ; 
μεγαλοπρεποῦ; δόξης. Ὁρᾷς ὅτι xa τὸν Πατέρα 
δόξαν φησίν; ὅτι πηγὴ χαὶ ἀρχὴ τῆς δόξης, xal 
τὸν Υἱὸν ὃὲ βασιλέα τῆς δόξης ; ᾿Αλλὰ xal Παῦλος, 
c ᾿Απαύγασμα τῆς δόξης,» φησίν. « Ὃς ὧν ἀπαύ- 
γασμα τῆς δόξης" » ὁμωνύμως τῇ χάριτι xal ziv 
ὑπόστασιν ὄνομάξων, ὡς xal Πνεῦμα διαφόρως τὰ 
ἐνεργήματα καλεῖ, Καὶ Πνεῦμα τὴν ὑπόστασιν a5 
τὴν ὀνομάζει τοῦ θείου Πνεύματος͵ ἐξ ἧς τὰ χαρί- 
σματα. Κοινὴ ἄρλ ἡ δόξα τῆς Tplábo;. Ἐπεὶ xa 
€ Ἅγιος, Ryto;, ἅγιος, Kópto; Za6a00, πλήρης ὁ 
οὐρανὸς καὶ f| γῆ τῆς δόξης αὑτοῦ. » Καὶ μία θεό- 
τῆς τῆς Τριάδος, ἐπεὶ xa θεοὶ οἱ ἀπὸ ταύτης θεού- 
μενοι. Διὰ τοῦτο xal θεὸς ἔστη ἐν συναγωγῇ θεῶν. 
Καὶ μία λαμπρότης dj τῆς Τριάδος, περὶ ἧς: εὔχε- 
ται Δαδὶδ, χαθὼς ἔφῆμεν, « Καὶ ἔστω ἡ λαμπρότης 
Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐφ᾽ ἡμᾶς.» Καὶ, « Ἔν xat; 
λαμπρότησι, φησὶ, τῶν ἁγίων σου. » "Opa & ὅτι 
xai ἐν τῷ Θεῷ λαμπρότης, xal ἐν τοῖς ἁγίοις λαμ- 
πρότης ^ « ἙἘχάλεσε γὰρ ἡμᾶς πρὸς τὸ θαυμαστὸν 
αὐτοῦ φῶς, » Πέτρος λέγει. Καὶ ἄλλος θεολόγος 
περὶ ταύτη: διδάσχει, λαμπρότητα Θεοῦ χαὶ 
ἰδὼν αὐτὸ; xal παθών" καὶ οἱ Éopive; δὲ mph 
αὐτοῦ εἶδον. « Δόξα γὰρ, φησὶ, Κυρίου περιέλαμ- 
ψεν αὐτούς. » AUtr, δὲ φωτεινοὺς xal τοὺς ἀγγέ- 
λους δειχνύει. « Ὁ ποιῶν » γὰρ, φησὶ, « τοὺς ἀγ- 
γέλους αὑτοῦ πνεύματα, xal τοὺς λειτουργοὺς αὖ- 
ποῦ πυρὸς φλόγα. » Καὶ ἦν δὲ ἡ εἰδέα αὐτοῦ ὡς 
ἀστραπὴ, χαὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ λευχὸν ὡσεὶ χιών. 
Αὐτὸς δὲ ὁ χαταυγάζων πολλῷ μᾶλλον ἐξέλαμψε 
σαρχωθείς, Kal χαθόσον t50vavio θεωρεῖν οἱ μα- 
θηταὶ, ὥφθη τούτοις ἐπὶ τοῦ ὄρους. « Καὶ ἔλαμψε 
(φησ!) τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ 
ἱμάτια αὑτοῦ ἐγένετο λευχὰ λίαν ὡς χιών" » Ece- 
ρος δὲ τῶν εὐαγγελιστῶν φησιν" « Ὧ; τὸ φῶς.» 
Ἐπειδὴ οὐ καθὼς fiv, ἀλλὰ καθὼς: ἠδύναντο χωρεῖν 
ἑωρᾶτο. Καὶ τοὺς ἀγγέλους ὃὲ ἐν τῷ μνήματι πάλιν 
φωτεινοὺς ξόλεψαν ai θεῖχι γυναῖχες, xat ὁ Πέτρος 
ἐν τῇ εἰρχτῇ. ᾿Αλλὰ τοῖς μὲν ἀγγέλοις χατὰ μετο- 


DIALOGUS CONT!1A ILERESES, 


. 16 


ν τὸ φῶς, ἐπεὶ xai δεύτερα φῶτα οὗτοι, λει- A inquit, in tenebris lumen rectis, » propter. quod 


οἱ τῆς πρώτης λαμπρότητος, χαθά που τῶν 
"wv φησί τις * ὁ Κύριος δὲ φῶς ἀληθινὸν χατὰ 
εἶχε ctv λάμψιν, περὶ ἧς ηὔχετο Aa618, λέ- 
t Ἐξαπόστειλον τὸ φῶς σου καὶ τὶν ἀλήθειάν 
|» ᾿Α)λαχοῦ δὲ xai φωτισμὸν τοῦ προσώπου 
ἰνομάζει τοῦτο. Καὶ περὶ τοῦ ἐν τοῖς δικαίοις 
μοῦ, « 'Εξανέτειλεν ἐν σχότει φῶς τοῖς εὐθέ- 
κερὶ οὗ φωτὸς χαὶ τῆς ἀϊδίου xal θείας λαμ- 
το: xal πᾶς ἠγωνίσατο ὁ τῶν ἀγίων χορὸς, 
ἦν ἀῤῥαδώνων τοῦ φωτισμοῦ τούτου, ὡς ἐγ- 
v ἦν, xa τῆς ἐλλάμψεως ἔτυχεν, Οἴδασι γὰρ 
jet. μετὰ τοῦ Δαδὶδ τὸ, « Σὺ φωτιεῖς λύχνον 
Κύριε ὁ Θεός pou, ςωτιεῖ; τὸ σχότος μου. » 
εἰ φωτισθεὶς xal εὐφροσύνης kx τούτου πλη- 
5 ἔλεγε, « Φῶς ἀνέτειλς τῷ διχαίῳ, χαὶ τοῖς 
τῇ καρδίᾳ εὐφροσύνη, ἐν ἧ καὶ χορτασθεὶς 
« Χορτασθήσομαι ἐν τῷ ὀφθῆναί μοι τὴν δό- 
3. » Μᾶλλον δὲ τοὺς ἀῤῥαδῶνας λαδὼν ὡς 
"wp. τὰ περὶ τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ χαὶ λαμ- 
joe προεχήρυττε, δι’ ἧς xal ἡμεῖς υἱοὶ φωτὸς, 
ἵκνάὰ φωτός. Διὸ xal φωτὸς νἱοὺς ἡμᾶς οἱ 
βε γεγράφασι, xai παράκλησιν χαὶ χάριν, xal 
lav, xoi ἀῤῥαδῶνα, χαὶ ἀπαρχὴν τοῦ μέλ- 

αἰῶνος τοῦτο τὸ φῶς εἰρήχασι" " οὐχ 
Ὡς γευσάμενοι τούτου " ἐπεὶ οὐδ᾽ αἱσθη- 
λάμψις ἐστὶν ἐχείνη. “Ὅμως ἐπειδήπερ δι- 
MM ἡμεῖς, ἀγτθὴς δὲ ἡ λάμψις ἐχείνη ix τοῦ 
χαιοσύνης ᾿Ηλίου, xai ἡ ἀστραπὴ νοητὴ τῆς 


Poe, xai νοητῶς ix Πνεύματος ἁγίου ἡμῖν C 


πουσα, οὐ τὴν ψυχὴν αὐγάζει μόνον, ἀλλὰ 
ὃ σῶμα γχαταλαμπρύνει. Καὶ τοῦτο ἔδειξε 
ν μὲν, ὡς ἔφημεν, Μωῦσῆς ᾿ ἔπειτα δὲ χαὶ 
ἣ ἀλήθεια, ἡ τὴν λάμψιν ἐχείνην πηγά- 
. ἵπητοὺς Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, χαὶ ὁ πρῶ- 
b ἐναθλήσας ὑπὲρ αὐτοῦ Στέφανος ὁ μέγι- 
χαὶ ὁ θειότατο: Πχῦ)ος, 0; μήπω μὲν χαθα- 
v, Utov, ἐτυφλώθη τὰ; χόρας, ἕω; χεχάθαρται 
ἱπτίσλατι, μετὰ ταῦτα δὲ ἔχων ἐν ἑαντῷ 
ἱμαΐετο λέγων, «. Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς 


1; τοῦ Χριστοῦ;» Καὶ ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ 


ια τοῦ Υ͵οὺ αὐτοῦ εἰς; τὰ; χαρδίας ἡμῶν...» 
(EF vu; Πνεῦμα Χοιπτοῦ οὐχ ἔχει, οὗτος οὐκ 
αὐτοῦ, » τὴν χάριν λέγων τοῦ Πνεύματος, 
χοινὴ τῆ; Τριάδος. Kal Πέτρο; δὲ im: τῆς 
ἧς τοῦτο τὸ φῶς ἰδὼν, ἐνισχύθη, xai αἱ ἀλύ- 
κισὸν ἐξ αὐτοῦ. Καὶ πλεῖστοι τῶν θείων μα- 
) τοῦ φωτισμοῦ τούτου ἔτυχον, xal Λουχᾶς 
λεώπκα:, τοῦ qute ἐχείνου τὴν θέρμην ἔλα- 
ιαὶ ἡ χαρδία αὑτῶν χαιομένη ἦν ἐν αὐτοῖς * τὸ 
ληθινὸν φῶς, αὐτὸ τὸ πῦρ ἦλθε βαλεῖν bi 
ἧς περὶ οὗ καὶ ἔλεγε, « Πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ 
ἣν καὶ τί ἔθελον εἰ ἤδη ἀνήφθη; » Καὶ ὁ 
ix τούτου τοῦ πυρὺς ἐθερμαίνετο, « Ἑθερ- 
, λέγων, ἡ χαρδία μου ἐντό; μου’ xat ἐν τῇ 
ἢ po» ἐχχαυθήσεται πῦρ. » Καὶ ᾿Αντώνιος 
te ἰδὼν τὸ zi; ἐν τῷ μνήματι παρεχλήθη" 
Ποῦ ἧς πρότερον ἐδόα πρὸς τὸν Θεόν; » ὡς 
ας τησὶν 'A9aváz:o;. Καὶ πολλοὶ τῶν συγχῖ- 


lumen et zernam divinamque illuminationem 
omnis sanctorum chorus decertavit, et pignora 
illius splendoris et illustrationis pro viribus acce- 


: pit. Seiunt enim cum David orare ; « Et tu illumi- 


nas lucernam meam, Domine, Deus meus, illumina- 
bis tenebrae meas ; » qui illuminatus et propterea 
letiíia impletus dicehat : « Lux orta est justo, et 
rectis corde lztitia, » in qua exsultans. dicebat : 
« Exsultabo cuin apparuerit. mihi gloria tua;» po; 
tjus vero pignora accipiens utpote Dei proavus, 
gloriam et claritatem Christi praedicebat per quam 
filii lucis sumus el pueri lucis. Propterea lucis 
filios theologi nos sgripserunt, atque solatium 
gratiamque et regnum, pignus eL primitias futuri 
seculi lucem. illam dixerunt, quam non sensu 
gnstaverunt, cum claritas illa non sit sensibilis. 


: Cum simul duplici substantia constemus, vera lur 


illa solis justitize, et spiritualis coruscatio Deitatis 
spiritualiter nobis ex sancto Spiritu illucens non 
mentem tautum illuminat, sed et corpus lumine 
perfundit, Quod patefecit primo quidem, ut diazi- 
nmu:, Moyses, deinde vero ipsa vetitas, fons istius 
lucis, Jesus Christus Deus noster, necnon primus 


qui pro eo certavit. Stephanus maximus, Paulus. 


que divinissimus, qui cum mundus nondum esset, 
videns, oculis captus est, usque. dum baptismate 
mundaretur ; postea vero lumen habens ín semet- 
ipso ardebat dicens : « Quis nos separabit a cha- 
ritate Christi? » οἱ : « Misit Deus Spiritum Filii 
sui in cordibus nostris; » et : « Si quis Spiritum 
Christi non hab:t, hic non est ejus, » gratia 
Spiritus dicens qux» Trinitati communis est. Pe- 
trus vero in carcere, luce aspecta, inde roboratus 
est, et catenz ceciderunt de manitus ejus, Multi 


etiam e divinis discipulis hac illuminatione gavisi 


sunt, inter quos Lucas et Gleophas lucis illius 
calorem acceperunt, et cor eorum ardens erat. in 
ipsis, nam lux vera ignem illum venit mittere in 
terram, de quo dicebat : « Ignem veni mittere in 
terram, et quid volo nisi ut accendatur ? » quo 
igne ardebat David dicens : « Concaluit cor meum 
intra te, et in meditatione mea exardescel ignis.» 
Antonius autem lumen illud videns in monumento 


D consolationem accepit, et clamabat ad Deum: 


Ubinam eras antea? ut magnus refert Athanasius. 
Mu!ti quoque sancti. in. tenebris angustati eadem 
gra ia dignati sunt, cum essent filii lucis, ex Deo 
deificati, Deum semper inter orandum intuentes, 
diique facli secundum. gratiam, cum onines essent 
gratiz participes, quoniam Christus promisit se im 
suis liabitaturum, et Spiritus ejus habitat in no- 
bis. ldeo dixit Paulus : « Nescitis quoniam Chri- 
stus habitat in nobis ? Secus vero, reprobi estis ;» 
el : « Misit Deus Spiritum Filii svi in. cordibus 
nostris, in quo clamamus : Alba, Pater.» Habitat 
aulem Christus eum Patre et. Spiritu, et. mausio- 
nem facit in nobis, non. quidem secundum perso- 
nam, sed secundum gratiam. Et Paulus clamat : 


ἢ eum των δεν UONIIENSIS ATICHIEP: S 
: EE : : ine Seg cio delMdun qp ofLcl-f2lg454 ἅτ; ἔν σχότει τῆς τοιαύτης ἐξιώ- 
τὸς 2d LING E LC Uu ]l0zz) ;:zicqua quU ὄντες 0X x δε aid 
"I so MES ὅτ ecxbo Li Coil. loi) Zlo4l:. Til προϊευχᾶῖς ἀεὶ, x3 
: : e .- Jl ize sy 2fa4pe ΤΣ 222':., POI: was Y μετ" 
Ξ - EET y eit aal ὭΣ TG. ucl xiv ἔν χεῖν Mpislh iw τοῖς 
Sg os £y MTuictlas το ΟΣ IT-C0U0EGIS, Σ᾿ τὸ Πνεῦμα 25:92 oix: ἐν 
E ᾿ς ἘΠ ixoxe hab Cotul udis «n. ὩΣ 20.210 2929. € ULX οἴδατε 05i X p.3-hs 
το ἢ EE uM πο HP Fun, Ὡς ol) cl. £f. ἈΞ δι: R01 ἀξζόχιλο: ἔστε. Κ.) 
eu eds τῶν 3 Dui o L0TRILlG 3 Cua T. Πυεῦ  t92 Yi23 αὑτοῦ 
- - Wa a 5 τ es dic a - ΤΙΣ αι Ii Coni. χολχαν "A661 ὁ Πατήρ.» Ὁ:- 
i "B. E uoo 44592:: 39 Π.το χὰ. τῷ {{ξΞύματι, xal 
. » T NNEN DARCC UN TEE Que ee τες qua ou. A T ὑπυβτατι πος, 12442 
eccuoo00T 60h cLhio8 cohhyes4 Δ ΣΡ μα Στὰ τ. XÀmOdE2x $ài.e μάρις τοῦ Kopio, 
"woo τω ὦ Roe peo... cau QM la Coe C707 X.fnl χῷ. b δυχπη τοῦ Θὲ}. x2 
. , DEM Ξ nuce vp c^ si τορῶς πὶ 9 53544:28 2220323759 M.t5 13:52. 3 
x Ro E. ΤῈ SEO TEN τ; ὦ οἶδε ας i515 ἀπὸ 0.92 [lazpA;, 
- ὶ scum dE P insi  CLWo 0 OX OX..223. "ol Xo στοῦ 0 χὶ z3:25s τοῦτο by 
. ἀπο HA c OC Us oli cue wisisgono ΞΞΞΙΞ UE ND Sum. a rum Niyt€.Hyi5;t9 
: E "m M. 4B oso. 00088 -- Cue C7zl2 Xa. μεθ᾽ luv. » Ναὶ ἐν 
í E ἀρ πὴ Wdec vae ie 7. 1 απο AX nii44 TT4 ξωρξὰν τοῦ ἁγίου 
PR d THEM , σε ΤΟΣ mee ὁ π'' ἴωτεΣ, Xi χάρ!» τῆς iyu 
MEET MENS EL Exc mgr π΄ Uaec eiui dms 125.9 ον CX: jm 
- i MA gat do Qudla o .n2enk o C7AIIS2 ΤΩΣ πὸ τοιοῦ ὁ τηστάτσεων, Móvos δὲ 
oc ao dis weass λιπών, Mele. CU e) 0 .2ARO.iXL. ὡς Rp4iguiw, τῇ j$Io3idit 
ες πὸ ΝΞ Ξ | we ἀκ πριν το ue ELO. UP Iu urces us qq. ζυγχύξως, ἂν ἢ 
τὲς " x E δὴ πο τοις ΟΕ ΠΗ 
dee FR T ELS cO να s. uuu: 7 C. 7. Σ ΤΙΣ aiaLai are χάριν ia 
A "EEMCM cP AP Su vunqusn? δὐνόνος οἱ WE cao ca 3 Ξεὸς xr τὸς ὡς ix 
Su. αν ἐπε ὗς τς c uw o ES umi JAccdvr uw τον TUS RUE Ns. ful 2:2. εις χα τιν 
τ Ἐν n T" EE: " UL MESE i ὡ- το Στ 4l Ti XA. παζχοντεῖ, 
π᾿ uide τῷ τῆς ἣν ἐῶν E LOTO S XTALD 1 τῆς £i. Qlzs. ἀπὸ τλύτης Ἐ1ρ:- 
ἜΣ Ν᾽ ἜΝ p Wd που rs in. ἜΣ Φ UR E. er. c Ali ὡς 2e, ε τὰ τὸ 
IE ρας ; gi αν oso 07 77 0. Cue 2.403 ial £f? T7 χχοδὲχ κου, αἱ π2- 
Y enses NS Nucl" wow cliuaa Je τὸ στοὺς £L. .22.2 13) τοῦ ..-t4 v54. $123 
e ua c e τς. ios Uus ἌΣ wo. Seg. ue Eli4: τῇ, X1,.6/27, 
Wskeae exi ca Fora Oc $ oua ΩΣ, Τ᾽ ΚΓ: Δ cmm o..l ὡς ἔχει pacing SE v Y1o 
NIE e ES uU à Ow. .csNE Meo. 00-4. τῷ TI. Reli íi2:2 qiio. "Upà; 
KS. oIxpd4 " . : í τὶ τ 078 0i ποι τὴς 01 41g c2. Ἐξχτέχτιειλεν ὁ 
T PRA. D KM Son lx NUT. DENM MN -i.:.. 4 Ex c πλτοὺ- 
ΓΕ ] - CEN (GJ. dich ame Aaci.0d m sess cq. τ A A3: 5i ἐς 
Στ ΣΝ ΟΣ S 0 85 e Re d. o» 0. 2. Στ zinc. iiia Tl Dul.i2c2;, χαὶ X2: 
j2tee e e | (rto vo met dee ΝΜ ἃ CCo 10. $4 02.ly.iÓ s] iR ΤΩΣ, rij τῷ ξω- 
TEE TED Mo jRobU. o c — al. ud EES τὰς Y ou. Qlol2i τὸ. SÉ Acl i 2,70 xpi- 
tg te NN ΝΟ 0o oc on sc KE αν S xal Il sse AZISi . ilis A. τὲ τῷ "A551, Ilà:: 

JE LEPIDE "mat, 6v dno! 19 dul ESE E DESeOXaDo jilgm. "-Sceffüo. 
RU assai τὰν εἰν sidus nu ob o sts NS τε qM ἜΝ τῷ 112τ2.. δα ταὶς ΤΉΝΕ μεῖς e 
24... TZI2tUl9j1R.Tu iy 
ueri luas aene ers bee de qoo one eno hs wit aes, doll. AI. ΤΣ CIstuy τως τῆς τε πα- 
415 δὲ OB suisstis 0H, Cos] Nes Sere α8ὲ) 8 iUm usu p iz. p ::z* τ ΧΣῚ τῇ τὸς E PANEL. περὶ 
wm Vrseultuni une ibulieueqees cisedióo ἀμ db HR τ cm T m ul χη 2Z227.2:.7X4:.. "d xi: ἄλλον 


welbului, qui θῖν mun tig Re αν ἀν ἐν ίυςς 
αν μεν prater GCuabueim, Peu gis Paaíss, 
iacit viua, put in eut Bali ciedluretunmi quas 
Magda, Mill diua divinum Mos teas, 
Qd quM MOM νὐψμλιινυι vORA Dunt, utulisue 
δὰ MAMMA. νὰ wonuioei heus: 
δὰ doa qui. procul 
Me € Welebli clay 

dui δὲν" 

ἀὲ ει 


*dcbi 25:04. 


A -- ^ 5 
Aaa 


ἜΣ ls 1,3 T» 


Ὡς ἔχ x dr τσ π|ὴο0- 


1.9:, T2 25289 οὖν 


3X 1 Axx]25402..1 τοῦ Mil25 κ2δις X1:0/041,:t21. 
A*V as τὸς vi.omal ἃ 22.2.5... ὡς ανάξιοι τὴν χάριν 


MAI XoimlID τοῦ Lag. o£» ΧΣ τὸν n »i6vttiy xil 


LJ] 
Au τοῦ lll oi. 2. 1:92:07. πε. τὸ φῶς, xii 
BN Md) τὸς τὸ τῳ, πο Tí] well τῆς θεία; 


Ἀσΐεχ, Nis. δὲξ )οὺς ϑαχιτηοῦΣ:, ΚΖ: τὶς 
z τ 


E css 


169 


DIALOGUS CONTRA H/ERESES. 


1*0 


Ὑευσαμένοις μᾶλλον δὲ πλανηθεῖσ', xal ἐν ζόφῳ A Lleo viri solis doctrinis qnx circa vislbilla et ciis 


χει μένοι; χαὶ tol; ζοφεροῖ; δαίμοτι συζῶσι xal 
ποντρ᾽ἷς, τὴν αἰσθητὴν τε ποθοῦσι ζωὴν, xaX περὶ 
φὴν θεωρίαν ματαιοπονοῦσι τῶν ὁρωιένων xol 
ἀλλοιουμένων χτισμάτων ; xal σχεδὸν κατὰ τοὺς 
ἄφρονας Ἕλλτνας, τῇ χτίσει παρὰ τὸν χτίσαντα, 
ὡς ὁ Παῦλος ἔφη, λατρεύουσι. Τὴν θεωρίαν γὰρ 
«ὧν χτισμάτων περὶ πλείστου ποιούμενο:, μηδὲν τῇ 
τίστει θεῖον προσεῖναι λέγουσιν, ἀλλὰ τῇ τῆς μα- 
ταιότητο; γνώσει θαῤῥοῦσι μόνον. Καὶ μηδὲν ὑπὲρ 
τὴν αἴσθησιν xai τὸν ἀνηρώπινον νοῦν εἶναι λογί- 
ζοντα: ἀσυνέτως, κατὶ τοὺς. ἀνοήτου; δαίμονας 
πεχωρισιένους ὀφθέντας τῆς τοῦ Θεοῦ νοητῆς ἀχετῖ- 
vo; xai φωτοφανείας ἀῤῥήτου, xal σχοτεινοὺς ἐν- 
τεῦθεν, xal περὶ τὸν ἀέρα xal γῆν μόνον ὑπερη- 
φάνω; καὶ ἀνοήτως διχιτωμένου;. Διὰ τοῦτο xal 
περὶ τὰ ὁρώμενα ταῦτα xal περιγραπτὰ xal χινού- 
μένα τοπιχῶς ἣ φανταστιχὼς τοῖς μαθήμασι χινού- 
μενοι μόνοι: οὗτοι, οὐδὲν ὑπὲρ τὸν οὐρανὺν x1l τὰ 
κατ᾿ αἴσθησιν ταῦτα xai τὴν ἡμέτερην νοῦν τὸν 
«εριγραπτὸν λογίζονται οἱ δείλαιοι εἶναι " xat οἱονεὶ 
μαθη ᾿ατιχὴν xal ἔντεχνόν τινα τὴν ὑπὲρ λόγον 
καὶ χατὰ πίστιν μόνην ix Θεοῦ χάριτι εὐσέδε:α; 
διγματίζουσι. Καὶ τὸν μὴ εἰδότα ἄστριων χινήσεις, 
καὶ λογιχὰς μεθόδον;, xat ἀριθμοὺς, καὶ σχημάτων 
δέδσεις, φασὶ μὴ εἰδέναι Θεὸν, χαθάπαξ ἀθετοῦντες 
v*b ἐν ἁπλότητι κήρυγμα, δι᾽ οὗ ἑμώρανεν 6 8:5; 
τὴν τοῦ χόσμου τούτου σοφίαν. ᾿Αλλ᾽ ἐν ἡμῖν πᾶν 
v$)» τῶν ἀγίως ζησάντω. σύστημα διὰ τῇς πίστεως 


«ἴστει εἰς Θεὸν ἤλπισε. Καὶ ᾿Ενὼχ πίστει μετετέθη, 
Καὶ Nos πίστει χιδωτὺν ἔκτισε, xal διὰ ταύτης 
6iewstat, Καὶ 'A6paxp ἐπίστευσε τῷ Θεῷ, xal 
τίστει Θιὸν εἶδε. Καὶ "laxáx. τε καὶ 'Ixxó6, ὃς χαὶ 
τρανότερον Θεὸν εἶδεν, ὅτε τὴ» χλίμαχα ἔδλεψεν, ἐν 
ὃ Κύριος ἐπεστήριχτο, xal ἀγγέλῳ ἐπάλαιεν, 0; 
ἔλεγεν εἶναι θεὸς τῶν πατέρων αὐτοῦ. Οὗτος δὲ ἣν 
ὁ λόγος ὁ τῆς μεγάλης βουλῆ; τῆς ὑπὲρ ἡ μῶν ἄ:γε- 
λο;. Καὶ Μωῦσῆς ἐν πυρὶ τῆς βάτου xal ἐν γνόφῳ 
καὶ ἐν φωτὶ χατὰ τὸ Σίναιον ὄρος Θεὸν εἶδε, χαὶ 
καετελάλφθη. Καὶ Ἡλίας ἐν πυρίνψν ἡρπάγη ἄρ. 
Bancs καὶ Ἡταῖα: ἐπ. θρόνου δόξη: τὸν Θεὸν εἶδε 
κεὶ Ἱεζεχιὴλ, xal Δανιὴλ, xai σὺν αὐτοῖς οἱ λοι- 
πὸ διὰ πίστεως. Θὲ ἀπόστολοι δὲ τῷ Θεῷ σαρχω- 
Uv δῆλον ὡς πίστει ἐξυπηρέτησαν. Καὶ φῶ; τοῦ 
κόσμου κληθέντες ἐχ τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς, πίστει 
εἶδον αὐτοῦ τὸ φῶς. Πρότερον μὲν ἐν τῷ ὄρει τῷ 
ἁγίῳ, ὄστερον δὲ χαὶ ἐν γλώσσαις πυρὸς ἐν τῷ 
ὑπερῴγ, χαὶ πανταχοῦ ἐν αὐτοῖς περιέφερον. Καὶ 


cumseripta atque inotu. sive locali sive δἰπιη]α'ο 
volutabilia versantur indulgentes nihil esse pu- 
tant supra ccelum et ista qux sensu percipiuntur, 
mentemque nostram (nibus circumscriptam, οἱ 
eum qui astrorum motus nescit logicasque dicen:lj 
vias, vel numeros et formarum ordines, Deum 
nescire dicunt, prorsus repudiantes praedicationem 
in simplicitate sermonis effectam, qua Deus stul» 
tau fecit hujus mundi sapientiam, necnon mathe 
maticam laudaut tanquam doetam quamdam pieta- 
tem omni sermone praestautiorem οἱ secundum 
lidem ex Dei gratia proeedentem. In nobis vera 


p [9118 ordo sancte viventium per fidem. perfectus 


est. Fide certavit Abel, et Enos fide in Deum spa- 
ravit; fide Henoch transiatus est, fide Noe arcam 
aptavit et per eam salvus factus est ; (ido Abraham 
Deo credidit, fideque Deum vidit ; item Isaac et 
Jacob qui manifestius Deum vidit quando scalam 
aspexit cui Dominus innitebatur, et adversus ans 
gelum luctatus est qui se dixit esse Deum Patrum 
ejus, iste autein. erat. Verbum magui pro nobis 
consilii angelus. Moyses quoque in. flamma rubj, 
in caligine et in luce super montem Sinai Deum 
viit et illuminatus est ; Elias in curru igneo rapiug 
est, et Isaias Deum vidit in thiono gloris. Eadem 
gratia per fidem donati sunt Ezechiel, Dapiel aj 
czteri cum ipsis. Patet. quoniam apostoli Deo ins 


C esrnato fide ministraverunt, ipsique a vera yas 
κετελείωται. Καὶ "A6:) πίοτει ἐνήθλησε. Καὶ 'Evio; ΄ 


luz vocati fide lucem ipsius viderunt, prius quis 
dem in monte sancto, deiude vero in linguis lyncig 
in canaculo, et ubique in ipsis circumferebani, 
Universi etiam sanctorum ehori, prout intueri po- 
ferant, contemplabautur et videbant. Qaiitto. sip- 
gula sanctorum doctorum atque Patrum proferre, 
ne fastidium in hoc sermone generem ; satis esl 
veritatem per prophetas et apostolos qui sup 
pietatis fundamenta evidentius edidisse. Ideo nos, 
ut secundum Paulum loquar, in. lide aimbulgmus ; 
et ea quie sunt. fidei in pignus accipimus, 4 Νμιβ 
enim, rursus ail Paulus, cognoscimus in speculo 
et in aenigmate, tunc autem facie δι faciam. ) 
Igitur erubescant et. tenebris involvantur qui ly- 
eem non recipiunt neque gratiam utpote reprobj 
$cntiunt ; nos vero qui de divina plenitudine acca- 
pimus gratiam pro gratia, laydemus Jesum Chri 
àium, lucem veram quas jl'uminat omnem limi; 


|. peni venientem in. hunc mundum, sicut. scriptum 


est. Ipsi gloria in βίοι]. Amen, 


el gopA τῶν ἁγίων ἅπαντες, χαθὼς ἠδύναντο θεωρεῖν, ἐθεάσαντο xai ἑώρων. Καὶ ἐῶ τὰ τῶν ἁγίων 
δδισχάλων τε καὶ Πατέρων χατὰ μέρος ἅπαντα λέγειν, μήποτε χόρον ἐυϑῶ τῷδε τῷ λόγῳ, "Ixavà δὲ 
τὸ τῶν προφητῶν τε xal ἀποστόλων, ἃ xal τῆς εὐσρόείας εἰσὶ θεμέλιοι, ἀποδεῖξαι φανερῶς τὴν 
ἀλήθειαν. AD ἡμεῖς (κατὰ Παῦλον ἔστιν εἰπεῖν) ἐν πίστει περιπατοῦμεν, xal τὰ τῆς πίστεως ἐν ἀῤῥυ- 
δῶνι λαμδάνομεν. ε« Νὺν γὰρ (ὁ Παῦλος πάλιν φησὶ) γινώσχομεν ἐν ἐσόπτρῳ xat. ἐν B9) αἰνίγμα- 
τι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσιυπον. » Λοιπὸν αἰσχυνίσθωσαν, xal ζόφον πληρούθωπαν, oi μὴ 
δεχόμενοι τὸ φῶ;, μτδὲ τῆς χάριτος αἰσθανόμενοι, ὡς ἀδόχιμοι ὄντες, ἡμεῖς δὲ ἐχ τοῦ θείον λαθόντες 
δλτρώματος χαὶ χάριν ἀντὶ χάριτος, ἀνυμνηῦμεν Ἰησοῦν τὸν Χριστὸν, τὸ φῶς «5 ἀληθινὸ», ὃ φωγ'ν 
ζει πάντα δυθϑριυπον ἐρχόμενον εἰ; τὸν κύτμον, ὡς γέγραπται. Αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿λιμήν. 


Αληρικός. Καὶ τίς ὁ σχοπὸς τοῖς alpstuxol; , δέ- 


Paruur. Gn. CLV, 


Clericus, Qyuo tendunt lzretici, deine? nos 
0 


11 


fXERL'«"1* TRESSALOSICEXSIS ABCHTEP. 172 


cium quamsdenlan sapere. ct 8 anuctis d di inim, $ πτασα Lui. Ep OnDe ἀπέδ::ξτς xil παρ τῶν 


ἀμίδα Quidew et wosegprebonsibuew f iaus- 
fau OdCcbrave accpümmé. praxim aukexo nd wes 
es tdura. cnaugce. Quid voro uh de huc τὲ de 
«va ᾿ 

Potiez. VMarrficeram quidcm Sueca, utgede de- 
*era3 (d iwpact»us peus OmÉCERNCONÓSS CS "md 
euius inseiga. aw τοὶ Dons dicow cudi» amd» ptc 
paricyad, «4$ φτιναι ὐξ σὲ justice smit δόρασι 
iu &v.0$ Sep κι" pradezas ; 9d si partecpar: po- 
μοὶ, sOCHRoÜ.s- BRu£urxm OMBBEIGCAC?ÓO "e ΕΙΝ, 
&u1- alecraa àiscaraatemem, gonge Trumisu- δυ- 
€»rusb»oue1 graérasi, qu d suies 3 ει me- 
géeo cima, Bua «ro qradam e povesties & 
«9€:231997B CX (205 2085963. r067Órsf cu πος case 


iUt navhszweuze)| ὅσσον pni» x3! ἀχετάληπτον 
ch» ürizv οὐσίαν διξάτειν ἐλέδυμεν͵ τὸν Ux τῇ; οὐ- 
Sum dx γάρεν πρὸς £xm3; tpyt2bz- ὦ; δὲ οὔτοι 
Ἐ:-Ῥ. τοῦξον QgEI»; 

AMyeeb.Yài pk» δορὶ cuv πξεετιχῶν͵ ὦ: ποι 
πα καὶ δυσπεῖεα-: ἀνάμεσα TI19vT1:0.* ἀντπ τα 
T725. M τῶν ἀρξζεντυν τάνττ φαῦι tbv O«)v, χαὶ 
διὰ avc κατ αὐτοὶς μτδὲ £m: ἐν ba!» τῶν Θεὸν 
δυ ρεξνονθεν- f emp Lael :εἰέγετα:, μετέχ". 
σαι νας οὔπιαν. "Ubcv ἑτέραν sápzrectve δυγματί- 
.Dwr. πὸ πάγνεσττν τῇ: Τρ: δ,.: Ὅξερ οὐδεὶς τῶν 
£r αἰῶνι; Dosmüasw Ξε τεύξυτο Θεοῦ δὲ χάριν χαὶ 
ἄϊνα,»εν xxi ἐνέρτειεν ἐκ τῇ - οὐΞέχ: προξιῦταν αὐ» 
Tol οὔτε εἶνε: αὖτε δυνκατὺν εἶναι ἀδέω: λέτουτ᾽ν, 


ως ψύιοέ Cób^ ἰσυβός Σ δ΄ τόγαα. μα 2θοι gae 2 εἰς δὲ conpÉao ssi τὰν Τρ: ὅξα των ὑπ’στάπ: ὧν 


Ti .u:alc-m prrfeemrem m ὅδ Desmie cw ἄδειαν, 
et Dec sapo T cndtastem io cao potestis et ἀφ τ." 
tome, €; TCgnO. Εἰ gratia pac grarducoanes., δον εἰ. 
teram quédem ewemo imvisdislce arquage xm posse 
mulis εἰ eom ἐξέ 86: COCUMMGCAD) COÁÉÉACIBEE, 
qermaómedem dai Ungrates: « Deum sevo 
vbéM e1qusen, » quod inteibpendsm est «ο'ὐὐὔσει 
e3isram. δώεω Movsi dixit : « on. vidct bono 
fae σα sme20n, εἰ 0100; » (oram awem ejeset 
«britatom quar ez asura derivaigr, eecava ξγ2- 
ἐλ. «t petest»tem pro viribes «ice εἰ accipere 
eredie.us ; onde visiones prepaci»rum, «ae tisque 
(x ubmméimatignes, e$ m ipsis ieurasiemes, mi- 
piviaccaes et operaben-Ss— viriutum, d:viuamque 
g'2:319 won notarsm omnes 3ccipimas ; solgm vero 
cis uns iliud 2ccomptem bypostalice Verbo 2Je- 
s3Lutp Cost «Fedumn5s, εἰ no» per illnd, quantam deri 
gotest, δεῖ consortes simes. Veru-e in ide parti- 
€ 3mu$S gratiam, cum in ipso sil omnis plenitade 
div:niistis co-poraliier, qve in eo inhabuat, prout 
do-«ii Paulus dicens : « Quoviam in «o iababi- 
tal 0.5i$ pl-ni:u9  d.viniiatis corpora.iter » nea 
persouae Spíritus ; B3m mcum Trinsatie solun-que 
Verbeu ipcarsatum est, et sola ejus Luuanitas di- 
4 4.2 p-rsOBa perfecta est et ad divinam digrsitatew 
€^ $2402, utpote ipsi arcte, indivisibiliter et incon- 
fus: bi iter conjtacia, prcpriaq-ie ejns effecta. Qua- 
p opter dovuti Dci εἰ gratiam ab eo. pracee.. tem, 


E» p: Θιυέττε: πκυϑυμελσνονχεν͵ xsi Θεὸν ἕν: τὴν 
Tela ἐν uid δυνάμει πεὶ ἐνεργείς, καὶ βασιλείᾳ 
πε: γάτετε κε φύτιιαιεν τ: "εΐδος ^ καὶ -ἶν μὲν οὐπἴαν 
ἀξρπιῦν τε παν ταὶ ἀπέθεχτον χυϑυκολονοῦμεν 
ἀπῆν τε xxi mie τὸ πτίτει͵ ὡς καὶ ὁ Ἰδονογενῆς quot, 
« Θεὺν οἰδεῖ boprxs wustvtt. » Ὥς Eso δηλονότι, 
zx€ πατ᾿ eJoszr» "Rs: πεὶ τῷ Ἰδωδ"εῖ ἔση, « Οὗ 
ph Um ἄνθρωτο: τὸ τρόνωτοόν κου καὶ ζήσεται. » 
Τὰν δὲ δέξεν εἴτοῦ xxi Σαμτρότητα τὴν ἐκ τῆ: οὖ- 
οἷσς xsi γύρειν παὶ ἄνναμιν δοδν ὡς δυνατὸν χαὶ 
αχδάνειν πιστεύερεν, rai χυτὰ τοῦτο αἱ δράτεις 
τῶν τρογζίτων, xz. si φωτιτάνεια: τοῖς ἁγίοις, 
καὶ ἐλλά κε, si ἂν δ᾽ τοῖς gai ad δαχυνίαι͵ xii τὰ 
bw zriaxts τὴν δυνάχεων͵ z3i piptv θείαν οὐχ οὗ- 
Six», πᾶντε: agRÉIV RO, χύνουν dà τὸ θεῖο, ἐχεῖνο 
Tpé3AT R22 ὑποξιστικω: ἕσθένΣι τῷ Aópe πι- 
ατεύολεν, va dv Exsíveu ὡς δυνατὸν κοινωνήσομ v 
ἐμεῖς τοῦ Θεοῦ. δαὶ οἰνωονοῦεν Sk τὰς ἐν ἔχεν» γά- 
fA. τοῦ σλτρώματος Ezv-k ἐν αὐτῷ τῆς Θ-:ό- "- 
Ve σωματιχὼ; ὄντος͵ ὅκερ ἐν ἐσυτῷ κατῴχηδεν, 
ὥτξερ ὁ Παῦλός zu9t» ὃς: ἐν αἰτῷ χατῴχτος κᾶν 


, τὸ zafguuz tr; Θειότεξτο; σενξστιχως 0) τῆ; ὑπο- 


σ-ἀτευς τοῦ Πνεύματος. Ὃτ: ὁ εἷς τῆς Trio; 
xi: μόνς ὁ Αὖτο; et2à3.34:3:1 Καὶ μόνον ἐκχε!- 
w. τὸ ἀνθοώκπινον θεουξουτστν ἔστι χαὶ àa6- 
(«o», ὡς ἰνωμένον &xps. 2. ἀδιαιρίτω: χαὶ 
ἀτουχύτως xa: ἴδιον αὐτὸ Tivv» A. À xai τῆς 
ξω“εᾶ: τοῦ Θεοῦ χα: χάριτος; πιστεύομεν “εϊέχειν 


ματιιτίρατα erediwus, Bon autein ejus naturam, υἱ- p προξούϑης ἐξ αὐτοῦ, οὐ τῆς οὐτίΣς, ὡς cl Μ,1:5- 


“απ impii sombiant Massaliaui εἰ Dozom ἰδ, cujus 
Ustíis «S: qui supza divinum pectus rccumiens, inde 
copiosasin theologia gratiam accepit, »olasque is 
est qi testimonium reddat, quia verum est testi- 
monium cjus, » et ille scit tanquam veritatis disci- 
pulus quoniam vera dicit, ut nos. credamus. lic 
quidem de divina matura ita diit: « Deum 
nemo vidil unquam : » el testem adduxit Do- 
winum dicens « Upigenitus — Filius qui est in 
, sinu Patris, ipsc enarravit » sed de glo.ia ejas : 
€ εἰ vicimus gloriam ejus » et ve quis d.cot eum 
de incarnatigue sola bsec proferre, adiit: « Gloriam 
quasi Uniacnisi a Patre : » et ne quis axturam di- 

rursum loquitur: « Plesun. gratie 


λίαν . 9252»»23:w Oi $,33:6:l; xai Bovéuua. Ka 
τούτου ροτυς ὁ ἐπὶ €) θεῖον στῆθος πεσὼν, xix:i- 
θεν óz, aT, τὴν τῆς δεηλιτίας χάοι. ὄξξχμε,ος: Κ)ὶ 
ἱκανὸ; οὗτος πρὸ: μαοτυρίαν χαὶ ό ος, ὅτ: xil 
ἀληθὲς ἡ μαρτυρία αἰτοῦ, χἀχ:ῖνος οἷδεν ὅτι ἀλτθῆ 
λέγει, ἵνα ἐμεῖς πιττιύσωμεν, τῆς Ximüsia; ὦ») μα- 
Ortiz. Οὗτος περ: μὲν τῆς θεία: οὐτία: οὕτω φη τί" 
« 055» οὐδεὶς ἐξιραχε πώποτε" » Ka μάρτυρα 
πυρΞισάγει τὸν Κύριον, λέγων, € Ὃ μονογενὴς Υἱὸς 
ὁ ὧν εἰς τὴν κόλπον τοῦ {Πχτρὸς, ix:l.o; ἔξτγή- 
cito. » Περὶ δὲ τῆς 43910; αὐτοῦ, « R 1: ἐθεχσά- 
p:Oa τὴν δόξαν αὐτοῦ. » Ναὶ Doa pi, τι; εἴπῃ τὰ 
τερὶ τῆς J32Qxt3:0); u^vow λέγειν, ἐπάγει, ε Δόξαν 
ὦ, λίο. ογενοὺς καῦλ llaz25,. » Kat fva. μὴ τις τὴν 


173 


DI: LOGUS CONTRA H.ERESES. 


11| 


φύτιν τῇ : Θεότητος εἴπῃ, πάλιν fon, « Π᾿Πλήρης qà- καὶ et veritatis. » Viden' veritatez:n in. Evangelio. ma. 
ens χὰ ^g 


pi^; xat ἀλτθείας. » Wiénett χηρυττομέντν ix 
τῶν E:arye/lov GÓ) ἐναργῶς τὴν ἀλήθειαν ; "Oct 
δὲ ὁ δόξα τοῦ Θεοῦ ἐπιφαίνεται τοῖς &vlot;, αὐτὸς 
κάλιν ἐν τῷ Ἐῤαγγελίῳ περὶ τοῦ ἼΙσαϊου φησὶ, λέ- 
qu" * « Τχῦτα εἶπεν "Haata;, ὅτε εἰδε: τὴν δόξαν 
α΄ τοῦ, xat ἐλάλ᾽σε περὶ αὐτοῦ, τοῦ Χριττυῦ δηλον- 
ὅτι. » Καὶ αὐτὺς Eb ὁ Σωτὴρ τὴν τοῦ [lazgh; βα- 
αιλείαν χχὶ δίνχιιιν χαὶ δξαν ἀναχηρύττει, ἧτι; 
χοινή ἐστιν, ὡς vol τοῦ D2:0h;, xai τοῦ Υἱοῦ xa 
τοῦ Πνεύματος. Καὶ αὐτὸ; μὲν ἐν τῇ προσευχῇ φη- 
σιν. € Ὃτι σοῦ ἔττιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις xol 
$ δίξα εἰς τοὺ; αἰῶνας. ᾿Αλήν. » Ἢ Ἐχχλητία δὲ 
xa! τῶν τριῶν τροσώπων τὸ χοινὸν ἀναχηῃρύττει τῇ; 
βιτιλείλς xai δυνάμεώ- τε xai δόξης, λέγουσα, 
€ Ὅτι σοῦ ἐστιν dj βασιλεία xaV ἡ δύναμις xax ἡ 
Via τοῦ Πατρὸς xai τοῦ Υἱοῦ χαὶ τοῦ ἀγίου Πνεύ- 
Kito;. » KaY τοῦτο οὐχ ἀπλῶ; φησιν, ἀλλ᾽ ἀπὸ τῶν 
διίων Γραφῶν μαθοῦσα, Κοινὴ γὰρ ἡ χάρις v5; 
Τριάδος καὶ fj δόξα καὶ δύναμις χαὶ ἐνέργε:α καὶ 
βασιλεία; χηρύττετα:, Ἐπεὶ xai οὐρανοὶ μὲν 5.5- 
γοῦντα: δόξαν Θεοῦ " οὗτο: δὲ λόγῳ Κυρίον ἐστερεώ- 
ἔηταν, καὶ τῷ Πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ ἕνεδυ- 
Ἡθρώθτσαν. Καὶ τοῦ Τρισαγίου Θεοῦ τῆς δόξης: 
φέρης ὃ οὐρανὸς χαὶ ἡ γῆ, ὡς θεολογοῦσιν ol ἄγ- 
TOt. Διὸ ἐχεῖνοι μὲν οἱ τὴν χάρ:ν ἀθετοῦντες τὸ} 
Sev) καὶ τὴν ἕλλαμψιν εἰς τὰ ὀπίσω ἀποστραφὴ- 
ἴωσαν, ἡμεῖς δὲ ol ix 100 πληρώματης λαθόντες, Ex 
1j φωτὶς φῶ:, xal χάριν ἀντὶ χάνιτος, εὐχαριστή- 
ἴὩμεν τῷ χαριτύσαντι ἡμᾶς xal λαμπρύναντι, xal 
τὴν βχησιλείον τὴν οἰώνιον rp) καταδολῆής fjulv ἕτοι- 
βάσιντι χόσμου, ἧς χαὶ ἐπιτυχεῖν ἐλπίζομεν ἐλέει 
αὐτοῦ * καὶ ἐντεῦθεν χχταξιοῦσθαι ταύτης ἐν ἀῤῥα- 
βινο; μέρει χαθιχετεύτωμεν. Ἔσται δὲ ἡμῖν, ἐὰν 
1:019 γινόμενοι, ἐγγίζειν αὐτῷ τῷ xi0apotáto 
ἐκ υδάζωμιν. Οὕτω xal γὰρ ὁ Δαδὶδ παραγγῶλει, 

ι Πρυτέλθετε, λέγων, πρὸς αὐτὸν καὶ qusia0rtt, 
*it:à πρίσωπα ὑμῶν o) μὴ χαταισχυνθῇ. » "Ost 

ü γαὶ δύναμις ἐν ἡμῖν Θεοῦ χαὶ ἐνέργεια ἐλέει ab- 
t9) biloy ἐν-εὖῦθεν, Πῶς βαπτιζόμεθα ; χαὶ τί 
ἰχμίάνομεν τῷ βαπτίσματι; ᾿Αναγεννώμεθα, Ἐὰν 
γὴ ἐναγεννηθῆτε, φησί, Χριστὸν ἐνδυόμεθα. « “Ὅσοι 
εἰ, Χριστὸν ἐξαπτίοθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε. » 
lio; ἄρα ἐνεδυσάμεθα, ἑνυποστάτως, ἢ τῇ χάριτι ; 
ΤΊ χάριτι διλονότι. ε Ἐπεὶ χαὶ ἐγὼ χαὶ ὁ [lazrp, 
QUO, ἐλευσόμεθα, χα! μονὴν παρ᾽ αὐτῷ ποιῆσο- 
Bn.» Ὁ Πατὴρ δὲ οὐ σεσάρχωται. ὭὯσςστε χατὰ 
I:p ἐνοιχεῖ. Καὶ τοῦ Yloo ὃὲ σαρχωθέντος, £i xal 
τῆς σαριὸὺς αὐτοῦ κοινωνοῦμεν, ἀλλ᾽ οὐ τῆ; οὐσίας 
μετέχημεν τῇ: δεότητο;, τς χάριτος δὲ. "Ex τοῦ 
Ξιτρώματος; Y ργα, 6àvou:v τῆς θεότητος τοῦ ἐν 

τ ταυχί͵ Ὁμοίως δὲ xa τῆς δυρ.ἃς τοῦ ἁγίου 
liaj4az0:. Καὶ ἐκ τῶν χειροτονου ἐνὼν δὲ τοῦτο 
ὑξιυν, Σφραγίψζε αἱ ὁ ἀναγινώσχειν ταχθεὶ;, xol 
λαμβάνων χάριν, ἀναγνώστου κέχτη ται χάριν" o2» 
3p ἰσχ'ίε: τὰ τοῦ ὑποδιαχόνου διενεργεῖν. Kal διά- 
x.6; δὲ ὁμοίως οὐ τὰ τοῦ πρεσδυτ-ἐρον ἰσχύει, οὐ» 
ἐξ πριτθ᾿ τερο΄, ὦ; προΐφημεν, τὰ τῆς Opyiepast- 
xis ἀριτο;. Ὥττε χάρισμα χαὶ οὐχ οὐσία τὸ χορη- 


C 


nifeste praedicatain ἢ Sanctos vero gloriam Dei. in- 
tueri ipse rursus in Evangelio de Isaia declaravit 
dicens : « [Iwc dixit Isaias, quando vidit. gloriam 
ejus, et locutus est de eo, » scilicet de Christo, Ipsa 
eiiam Salvator Patris regnum et. potestatem prie 
dicat 2L,ue gloriam 40:8 commua's est, utpote. Pa» 
tris et Filii et Spiritus saucti. ipse quidem in orae 
tione dixit : Tibi regnum οἱ potestas οἱ gloria in 
szcula, Amen, Ecclesia vero regni, potestatis et 
glociz inter treg personaa communitatem. praedie: 
dicens « Tibi est regnum et potestas et gloria l'atrisg 
et Filij ct Spiritus, sancti, » quod non inconside- 
rate dixit, sed divinisdocia Scripturis quibus cone 
wunis Trinitatis gratia, potestasque gluria et ope» 
ralio, communeque regoum przedicatur.. Quipp 
« «Αἵ enarrant gloriam Domini; » iati autem Verbo 
Dowini, € et spiritu o-is ejus o:unis virtus eorum ; e 
verum jn trisagio Dei : « Gloria pleni sunt cali «t 
terra, » ut divinitus concinunt angeli. lico illi qui» 
dem aspernati gratiam Dei et — illuminationem 
retrorsum conversi sunt, nos autem qui de pleni. 
tudine accepimus, de lumine lumen et gra:iam pro 
gratia, gratias agamus ei qui nobis gratiam οἱ 
claritatem largitus est sPleruumque regnum anie 
constitutionem muni przporavit quod ejus. misa» 
ricor!ía obtinendum speramus, et inde pro ratio:.& 
pignoris deprecemur ut eo digni inven'amur. Quo] 
crit nobis si mundi effecti ad cum qui purissiniug 
est appropinquare studeamus. Sic enim | adhortae 
tur David dicens : «Accedite ad eum, et illuvinabi- 
mini, et facies vestr:& nou. eonfundentur, ν Unda 
liquet virtutem Dei et. operationei ejusdem — mises 
ricordia nobis inesse, Quare bap iz mur ᾽ et quid 
in boptisuio recipimus? lRegeucramnr, dixit enis 
« Nisi quis rena'us. fuerit ; Christum indunimus ; 
quicumque. in. Christo baptizati. estis, Christum 
induistis. ». Quomogo jgitur iuduimus 8ὴ pers 
sona, vel gratia ? Profecto gratia, Ideo. dixjt κα 
« ἔσο et Pater veniemus et i3usioneD) apud eun) 
faciemus ; » Pater vero won est incarnatus. itaque 
seeundum gratiam jubiabitat. Filjo quidei — ipcare 
nato, si carnem cjus communicamus, minime die 
vinitatia naturam, sed gratiam participauus, Quippa 


D de plenitudine divinitatis quae est in eo corporaliter 


accepimus, Süniliter et de donis Spiritus. saacii, 
Quod patet ex. impositione mannum. Signatur 49] 
lector or Jinatur.et accepta gratia lectoris. grati 
consequitur ; uon enitn potest munere fungi sulla - 
loui ; diaconus pariter, sicuri supra diximtus, preshvs 
Uri, neque preshyter episcopi officia non potet adii 
plere ita ut datum δὶ. eliarisima et non natura. Nau 
δὶ esset subsiantia, jam opis non esset. pluribus. νυν. σ 
nuum impositionibus, neque diverse essent manuwua 
impositiones, cuim una ordinatio statim ρον 8 im, 
pertiret, sj sulst;ntin esset. in. nobjs inbasito a, 
Unde dixi: Paulus : « llabentes charismata secis, 
dum gratiam. quie da!a. est nobis. diversa. Vid« ,* 
chorismala secundum — gratiam. variari ?. $ 51v6 


15 


SYWWiY.$ TEESSADPNICENSIS ARCUIEP. 


116 


ejr cAbortatur, «ico quí 4. e»t a Aneirma, qi mi- Ὁ -αὐαςνόν ἔστιν. Εἰ γὰρ φύσις ἦν, οὐχ ἂν fv χρεία 


wfaliir in hi'agifate, am peresi:a & le;unline » “ἢ 
estera. fev: Ὧν. sraarim sunt, abom antem $ ἰ- 
εἶ u«; eb di9iedD5Ào Φ ni MraCcannm τ ἢ, Lem 
autem D«giina« ; 0$ 4. oues D» raünenem smt, 
wem se^ Deis 4m ^goricir omnia uà emnibas. 
feb «qmeeme. e ^23 16 ornamdout Dess " Quiendo 
prosrisit ? 4e y c mprehemirit ? Saiqunt qua 
«s: alae suat, endet 26 2 Doi ces pactiecig.at ? Beo 
483m 5ffomda ba.9h^mibs * *e grqu.u now ἴα- 
ee v prebenul i9 ^sd 1: 3 in 5am i2, τοῖιέ "gae urper- 
s8: 9132A0i23.16 (ósLt^* 992. “τ. Tw i potont;a rebas 
«quas 612: wit esr doit ex praket, de sais provi ien- 
Ua ἐπεὶ af4ne vm Bipstenti -ἰ u.-iversa βοΐ: λοι) et 
«ontitenit f»exl'ate emh:a «apt εἰ cooseriat, et 
2ik | ey. nod 9.1 porentis n et gracia 5 son porti- 
eipet, [2 5... fon (stem, sec quiqnan pror- 
$«* ewet, ni9i Dei potentiam porticiparet. Uale 
«mnis €reatara sise rationalis sive mentis expers, 
ἀντὶ 9€94€ CarCRS Cum codem dosmata, divina po- 
te9iia, et visit, εἰ cogitat, εἰ movetur, et loquitur, et 
ep τέων, οἱ permanet, εἰ quacumque propria ba- 
bent teo guis conservant, Naturam autem Dei non 
gati ip^nt ; unns enim est Dess matris omnibas 
proetiiene, Trinitas omaipotens. Quz nos de bac 
ewateria, prout eogítavimus, ἐσ sanctis Scripturis 
pie et p o viribus nostris vobis enarravimus. 


Ξασιώνωσν χειρυτονιῶν᾽ οὐδὲ διάφ' poc ἦσαν àv al 
13: »πτῆνία:, 5; μιᾶς χειροτονία: πάντα διδούτης 
£L, τὸ φότις Ev τὸ ἐνοιχοῦν iv ἡμῖν. Ὅθεν καὶ 
W:xdi- g&z « Ἔχοντες δὲ χιρίσμχτα κατὰ τὴν 
χάδον ταῦ Oo τὴν δυδεῖσαν ἡμῖν διάφορα. » Ὁρᾶς, 
ἅτ xx-i τῆν χέριν χαὶ χαρίσματα διάφορα; Ἐἰτε ὁ 
-ZoXxxue» ἐν τῇ παραχλήσε’, εἴτε ὁ διξάσχων ἐν 
τῇ ἸεξαΣχλ'ς, 6 ἐλεῶ» ἐν ἱλαρότητι, ὁ προϊστάμενος 
E) τεσ δῆ, πὶ τὰ ἐφεξῖς. Δ' αἱρέσεις δὲ χαοισμᾶ- 
us £3, τὸ ἔξ αὐτὸ Πνεῦμα, Καὶ διαχιρέσεις διαχο- 
"zs sir, x3i ὁ αὐτὸς Κύριος. Καὶ διαιρέσεις ἔνερ- 
“ελᾶτισ t:3:», ὃ &b αὐτός ἐστι Θεὸς ὁ ἐνεργῶν τὰ 
Tix» b» Ξᾶσ-. ὙΠ δὲ τὸ δημιγυργιχὸν xal προνογ,- 
Tuxbe b» τῇ cfc: xal συνεχτιχὴν τοῦ «50 ; "Apa 
τὸ ic2-90$71 07€: τὰ χτίσματα οὐσίας ἐστὶ μετα- 
λαξεῖν οι Θεοῦ; Φεῦ τῆς βλασφημίας οὐδαμῶς. 
"Ajgzxcs; vig ἔχεξσε. "AXÀ' αὐτὸς ὁ ὑπερηύσιος τῇ 
τ ττορτισξ δυνὲμε: Gl κχατασχευάσας ταῦτα xol 
τὸ εἶνσε ocv δέξωχε, χαὶ καρέχει, τῇ wpovon- 
τιχξ τε χέξεται τῶν ἰδέων, χαὶ τῷ παντοδυνάμῳ xal 
Ξαντιυρτῷ xs3i τυνεχτιχῷ νεύματι συνέχει πάντα 
xi: τυντεορεῖ. Καὶ οὐδὲν τῶν ὄντων, ὃ μὴ δυνάμεως 
χαὶ χάριτος μετέχει Θεηῦ. Οὐδὲ γλρ ἔμενεν ἄν, οὐδ᾽ 
ὅλως X» ἕν, εἰ μὲ Θεῦῦ μετέ:χε δυνάμεως. Ὅθε" 
&oró; τε καὶ λογικὴ κᾶΞ3α χτίσις, xal αἰσθητὴ xal 
ἀναίσδητο: θεῖ δυνάμει καὶ ζῆ, xai νοεῖ, xai xt- 


vti:a:, καὶ λέγει, γαὶ ἐνεργεῖ, χαὶ μένει, χαὶ "ὅπαπερ ἔχαστον ἔχει χέχτηται, Οὐχ οὐσίας δὲ Θεοῦ 
μετέχει, εἷς γὰρ μόνος Θειὸς ὑπερούσιος, ὁ Τριὰς ὁ ταντοδύναμος. Tavra χαὶ ἡμεῖ; περὶ τούτου, ὡς 
&vof,saysv ἀπ᾿ τῶν Γραφῶν, εὐσεδῶς xai κατὰ δύυχμι.» fyaszipazv Sai» siphxaasv. 


Clerícus. Sufficiunt, doinine, quz dixisti, et iJo- 


Κληριχός. "Apxo3us8a, δέτποτα, τοῖς elpnyévos 


tva sunt omnibus ia Cbristo eonfirmandis, in pri- C χαὶ ἱχανὰ ταῦτα πληροφηρῖσαι πάντας ἐν Χριστῷ, 


vhí« quia ex Scripturis sacris eruuntur. llanc ergo 
Antiiam et pessimam baresim abjicimus, et cvm 
«sgeterís in pictatibus eam apna:bemate ferimus. Nos 
vero aspiciat oríens ez alto Jesus Christus D.us 
«oster. divina sua gratia, et illuminet corda nostra 
Iucidissiimo et. mundissimo scientiz suz; lumine. 
Dey recamur autem, quum veram fidei notitiam ac- 
cepimus, ut etiam sacramenta Ecclesize edoceamur, 
quot. sint et quanam sint, et qua sit singulorum 
virtus, ct. quoduam ab eis accipimus. 


x3 μᾶλλον ὅτι Ex τῶν θείων Γραφῶν εἰσι. Kat ταῦ- 
τὴν οὖν τὴν τελευταίαν καὶ πονηροτάτην αἵρεσιν 
βδελυστόμεθα, καὶ σὺν ταῖς λοικαῖ: ἀσεδείαις τε 
xai αἱρέσετι χαθυποδάλλομεν ἀναθέματι. Ἐπισχέ- 
ψαιτο ὃὲ ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους Ἰητοῦς . Χριστὸς ὁ 
Θεὸς ὑμῶν τῇ αὑτοῦ θείᾳ χάριτι" καὶ λάμψαι ταῖς 
καρδίαις ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώτεως αὑτοῦ 
ἐναργέστερόν τε xal χαθαρώτερον. Παρακχαλοῦμεν 
δὲ, ἐπειδὴ τὴν ἀληθῆ τῆς πίστεως γνῶσιν ἐδεξάμε- 
ϑα, xai περὶ τῶν μνστηρίων δ:δαχθῆναι τῆς "Exxin- 
σίας, ὅσα τὲ εἰσι, xai τίνα, vat ὁποία ἡ τούτων Exá- 
στου δύναμις, καὶ τί λαμδάνομεν ἐξ αὑτῶν. 


ΠΕΡῚ TON IEPON TEAETON 
| DE SACRAMENTIS. 


Pontifex. Frater, quaesitis vires mex non suppe- 


D 


᾿Αρχιερεύς. ᾿Αδελφὲ, ὑπὲρ ἐμὲ τὸ αἰτούμενον. 


4unt, tene verá mecharitatis causa ad fines diligeu- Γίνωσχε δὲ ὅτι χάριν ἀγάπης ὑπὲρ τὸν ὅρον τῆς 


&im οἱ humilitas adductum propter nos dixisse 
qurcunque diximus, in boc solo confisus quoniam 
aris sacris digserebauus. Nuuc ergo 


προσοχῆς xal τῆς ταπεινώσεω; xwrÜst;, δι᾿ ὑμᾶς 
εἶπον ὅσαπερ εἶπον ὑμῖν, ἐν τούτῳ χαὶ μόνῳ θαῤ- 
pov, ὅτιπερ ταῦτα ἀπὸ τῶν θείων ἐχλέγομαι Γρα- 


1:1 


DE SACRAMENTIS. 


1:8 


«v. Καὶ τανῦν οὖν ἐπεὶ περὶ τῶν μυστηρίων τῆς A quandoquidem. mysteria Kcctesis doceri dexide- 


Ἐχκλησίας μαθεῖν ἐπιποθεῖς, ἐρῶ σοι καὶ περὶ τού- 
τοῖν, ὁτόσον ἂν ἐξιτχύσαιμι, τὸ τῆς ἀγάπης πληρῶν. 
Σὺ δὲ μὴ τοῖς ῥηθησομένοις παρ᾽ ἡμῶν ἀοχεσθῇς, 
ἀλλ᾽ 030v ἐκ τούτων ἴσως εὕροις ὠ έλιμον λαθὼν, 
ἀε ζήτει, xal τοῖς τὸν νοῦν ἔχουσι ὑψηλότερόν τε 
xa: χαθαρώτερον ἐγγίζων ἔσο xa ἐρωτῶν * χαὶ οὐκ 
ἀπ:τοχήσεις τοῦ ποθουμένου. 


Κιϊηρειχός. Καὶ ὑπὲρ τούτου, Πάτερ, εὐχαρ:στοῦ- 


μιν. ὅτι πλείστας ἡμῖν ἀφορμὰς ταπεινώσεως δέ- 
ξωχᾶς. Καὶ δοίη ἡμῖν Κύριος διὰ τῶν σῶν ἱερῶν co- 
χῶὼν μὴ ὑπὲρ ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σω- 
φρονεῖν. Δήλωσον δὲ ἡμῖν τὰ περὶ τῶν μυστηρίων, 
παραχαλοῦμεν. 
KE9AA. AT". 
Ὅτι ἑπτὰ τὰ τῆς ExxAnc(ac μυστήρια. 

᾿Αρχιερεύς. ᾿Ἐπείπερ ζητεῖτε, τὸ χατὰ δύναμιν 
ἐρῶ ἐν Χριστῷ. 'Exvk τὰ χαρίσματα τοῦ Πνεύμα- 
τὸ;, ὡς ᾿Πσαῖΐας φησὶ, xal ἑπτὰ τὰ μυστήρια τῆς 
Ἔχχλησία; διὰ τοῦ Πνεύματος ἐνεργούμενα. Ταῦτα 
ἐξέ εἰσι βάπτισμα, χρίσμα, χοινωνία, χειροτονία, 
qàgo;, μετάνοια, xal ἔλαιον ἅγιον. Ἔν ὀλίγῳ δέ σοι 
xai περὶ ἐχάστου τούτων δηλώσω, εἰ xal πρότερ᾽ν 
ἐν τῇ τῆς θείας λειτουργίας £punvsíia περὶ τούτων 

διυδρῶς slpfixapev χαθὼς ἐνεχώρει. 
| 629 KETAA. AA. 

Περὶ βαπείσματος. 

T^ βάπτισμα τοίνυν ἀναγεννᾷ νεύματι, ἐπείπερ 
τὴν πρώτην ἀπαθῆ γέννησιν ἀπιυλέσαμεν, xal ἐν 
ἀνομίαι; ἡμεῖς συνελέφθημεν, χαὶ ἐν à 'αρτίαις, 0; 


$23. 
KEO94A. ΛΕ". 
Περὶ τοῦ χρίσματος. 

T χρίσμα δὲ τὴν σφραγῖδα τὴν πρώτην, χαὶ τὸ 
xat εἰκόνα ἐντίθησιν, ὅπερ διὰ παοχχοὴ, ἀπωλέσα- 
μεν" ἔτι δὲ χαὶ τὴν χάριν, ἣν ἐν τῇ ψυχῇ τῇ θείᾳ 
ἐμπνεύσει ἐλάδομεν. Διὸ χαὶ τὴν τοῦ Πνεύμιχτοης cé- 
pt δύναμιν, xal τὴν εὐωδίαν αὐτοῦ πλουτεῖ χαὶ ση- 
μείωσις Χριστοῦ ἐστι xal σφραγίς. 

ΚΕΦΑΛ. AG'. 
Περὶ τῆς 0síac κοινωνίας. 

'll χοινωνία δὲ αὐτῷ Evol τῷ Δεσπότῃ, xal αὐτοῦ 
τὶς σχοχὸς ἀληθῶς xai τοῦ αἵματος χοινωνοῦμεν, 
Kr ἐπεὶ διὰ βρώσξως ἀπεθάνομεν xal παρχδείτου 

. ἈΣθ.οῦ ἐχιυγίσθημεν, τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον διὰ 
τῆς χουωνίας ἀναλαμδάνομεν αὖθις, καὶ τὴν φθορὰν 
ἀπ θχμλόμενο:, τῷ ἀθανάτῳ ἐνούμεθα, θνητῷ δι᾽ 
ἡ λᾶς aà σαρχὸς γεγονότ'. 

ΚΕΦΛΛ. AZ'. 
Περὶ τὴς χειροτονίας. 

'H χειοοτηυία δὲ τὴν ἐξουσέχν παρέχει xaX δύνα- 
Ἀν τοῦ ποιΐφαντος. Καὶ ἐπειδὴ οὐδὲν τῶν ὄντων qo 
f«20:09, ἦλθε δὲ αὑτὸς εἰς τὸ εὖ εἶναι ἡμᾶ: ἀγα- 
γεῖν, ταύττν οὐτοῦ τὴν δύναμιν ἀναλαμθανόμενος 
&p hu), παρὲσ εν ἡμῖ, διὰ τῆς αὐτοῦ ἱερωσύνης " 
καὶ δι᾿ αὐτῆς πᾶται ἡμῖν αἱ τελεταὶ ἐνεργοῦνται, 

χεὶ οὐδὲν ἅγιον χωρὶς ἱερέως ἐστίν. “Ἔτι δ: xat ἐξ 
ὁριῆς ἄρχοντας ἡμᾶς; τῶν ὁρωμένων χαταστητάμε- 


C 


τάλλει A26:6, ἐκίσσησεν ἔχσστον ἡμῶν ἡ μήτηρ αὖ- 


ras, 06 his quacumque potero iibi diea, eliari- 
tateu adimplens. Tibi vero dicta a nobis now sulfr 
ciant, sel quantumcumque poteris jure percepta 
ab eis utilitate, semper inquire, et cura. ut eos qui 
mentem liaben! sublimiorem et nundiorem adeas ct 
interroges, cta desiderio non frustraberis. 


Clericus. De hoc etiam, Pater, gratias agimus 
quod plures Lhu:militatis occasiones uob's dedi:ti. 
Det nobis Dominus per sanctas preces tuas ue- 
quiquam plusquam oportet sapere, sed sapere ad 
sebrictaten, Nobis autem, obsecramus, manifesta 
qua ad inysteiia. per inent. 

| CAPUT XXXI I. 
Quod septem sint Ecclesie sacramenta. 

Pontifex. Quoniam queris, pro viribus loquar 
in Ghristo. Sep'em sunt Spiritus dona, prout disit 
[52i28, et sep'eim quoque Eeclesi;?e mysteria per Spi- 
rium eceperantia, Qus sunt : Baprisimus, Clirisma, 


:Cowmunio, Ordo, Matrimonium, Peniteutia, et 


sanctum Oleum. Paucis vobis singula explanabo, 
quum prius sacram liturgiam interpretando, de il- 
lis obscure, ut necesse erat, disseruerim. 


CAPUT XXXIV. 

Debaptismate. . 
Vgitur. baptisma in. Spiritu. regenerat, quoniam 
amissa priore a vitio imumuni nativitate in. iniqui- 
tatibus eramus concepti, et in. peccats, ut. psallit 
David, quemque nostrum mater sua. parturivit. 


CAPUT XXXV. 
De chrismate. 

Clrisma autem primm sigillum et imaginis i:n- 
pouit similitudinem quam per inobedientiam avis: 
mus, et insuper gratiam quam anime. diviuz in- 
spirat, accipimus. Quamobrem Spiritus potestatem 
confert, bonumqué cjus odorem quo redolet infuu- 
dit. Christi signum est atque cliaracter. 

CAPUT XXXVI. 
. δε divina Communione. 

Comiiunio vera ipsi Domino conjungit, ejusque 
carnem et sanguinem vere participamus. Qua. par 
cibum mortui sumus, atque 8 paradiso Deoque re- 
cessimus, vitam seternam vi hujus sacramenti rur- 
$um suscipimus, aljectaque corruptioue, immorta'i 
adunamur qui wiorlalis. propler nos per caruettnu 
factus est. 

"CAPUT XXXVII. 
De impositione manuum. 

Ordo autea; potentiam praebet et. virtutem. Crea- 
toris. Quoniam ipse sine quo nili.l est ex eis quie 
sunt, venit ut. nc. ad beatitudinem perduceret, 
sumpta pro nobis illa potentia, nobis eam sui ope 
sacerdotii exhibet, quo omnia nolis couflciuntur 
mysteria, ita ut nibil sanctum Bat sine sacerdote, 
Iusuper nos a principio visibilium principes con- 
stitutos, iterum ip preseuti sacramento inodo nobi- 


T Vett fS P'ESSALONICENSIS ARCHI!EP. 


; z 2. 5755955 c] de tuae veu, 
"m τα — 5» ace 6S SR. giuineni 
Moves vil vd 4.2 v3 δ, δἰ . 
oq mit 
», εἴ. € IST, ? FF B8Bg9lCQ 
. og NO PPM generstio- 
: wsretN anms loe nniversnum 
; 0w 5 pU. Non δοίην volebat 
n... : 5 ΧΦ ὦ ΔΟΓΙ {η}] ὡς ἃ 
μενα σαν εκ 0010 cV δ οὐ sumus, di- 
ἐνὸς " "sed eb dn. aniealilius 


Meg. s eo ΟΝ κὰκ ἃ ecpr SÍ deseenieri- 


s M. ^ mortea vinceret qui 
ES pae No C Bal! js inortuus et resur- 
ate di . απ}. Dbenedivit, ut 
NEM rU PC Rr 3 wir postre princip.um. 


QUUUENNNIX. 
SO urstoend od 
o aew sow Fus v erigit. Quoniam 


Bs capitis ie v sanmesEad gratiam et dona Spi- 


ATTE DITT. 
Plrs Inv μὲ n uetis et laboribus, nisi per conu- 
ΓΙ oc hv cs, Ieenon. per coonfessionem 
[δ ctor τὲ διδ τ "üt am à. miae, maguuan istud 
d det dorem, que in etur. monachorum. babi- 
dus, t pote Q 1 pauus est paeuizeutie, 

« 

CAPUT VI. 

De. sui cto oleo. 
Sancli aule a ele im miu stratur (a2quamn 
etim sec sn eutum divimeque figura nis ii o:- 
iie, is ns mpbenenm el satnctilieati. nem | iis qui a 
poecaro eeuversi 1 collatum. ldeo eta. cu pis 
anh il, eb Ὁ NUTS LIN erigit, et sanctitate implet. [sta 
Cere omi à ΠΝ ἢν noster Jesus Cliristus. trali- 
PESELL divini ejus cise puli; Nam. qui du- 
pet ew spas aphistan ia, anima scilieet. et. cor- 
e cw i rasone moles 1 impertivit, sicuti 
edm dupl ci) natnre pro nobis vere fietus. est, 
gi qui m ΝὺτῸ ut ds "s. vere lhemo. habitavit iu 
TIS guts Spir us ants qiidleur nos- 
τοῖς μη Πα sauelilieet ; vcn sdbiibus «uie a jua 
Qwoenouo pane el poto cater sque in. Sj duit 


LET 


TEL 


89 70067 


μεν C poulectam δα θα conf rat. 
ΠΩΣ 


CAPUT XLI. 
I roxrrectione aite auscitaliune C. rporuin, 

wegen, UL aos sicuti. condidi perlectes reli- 
oe merus tessicitabit, el eum eindem quibus 
dmn δὶ conversaltl fuerimus corpor-hua Cun - 
T apod lecerimua consequamur. liter nos 
vitam revocaturua ( nilil enim 1n va- 
Ma auteni corpi nostrum i 
auia euim ut sint. crea- 
gerire), De"^ ^"? verf. c- 
simil fac- 
el 


eu eouf re. Ulis, cut poti hoslra “0 18 D 


"9 divit Δ νος, c3» v ἕν τῷ παρόντι χρειττόνωι ἄ! 


ἡμᾶς διὰ τῆς ἱερωτύντς χαθιστᾷ,. A xa 
$77, « Κατχστίσεις αὑτοὺς δοχοντας ἐπὶ 
τ γῆν, ν Τοῦ οὐρανοῦ γὰρ τὰς χλεῖς ὁ υἷἦν 
δξϑουγχεν, 


KETAA. AIT'. 
He: 1 vdpov. 


44525314 3:35t1131t 
àAmiÜXvout9 ἔχουτως, ἀφῆχε τῆν 


Qe. 


ἡ οὕτω τοῦ γένους ἐνεργεῖν ὡς xai τοῖ 
, 


A γνῶμεν, el; xa:síztngsy. Ra* tw 
ἐςανχστήσῃ xal ázaÜavacizm τὴν 901: 


e «οἴ τὸ 


x3: θανὼν χαὶ o zio ἡμῶν γνχττάς Ox 
t: 


τὸ γάμων αὐτὸς, ὡς ἂν ut, yep εὐλογίας d 
19Y/à ἡ τῇ : ἐμετέοχς qu. 
G3 KEPAA, Ae, 
Περὶ μετανοίας. 

Ἵ μετάνοια δὲ τὴν ἐπανόρθωτσιυ ἡμῶν ab! 
τοῦ πτώμητος ἐνεργεῖ, Ka: ἐπειδήπερ use 
T:1343 οὐκ ἔστιν ἐπανάλλτ τις: ἄλλη χατὰ τ 
χαὶ δωρτὰν, χαὶ ἀγώνων xa πόνων χωρὶς, € 
ἐπιστροφὴ: xa δχαχρύων, xal τοῦ ἐξχγορεὶ 
πταΐπατι χαὶ ἀποστῆνα! τῶν χαχῶν, τοῦτο 1 
δένοται 570209, ἐν ᾧ δὴ καὶ τὸ τῶν μοναχῶν ' 
121 σῆμα, ὡς τῆς μετανοίας ὑπάρχον bv£ gu 

KEPAA. N'. 
Περὶ ἁγίου élaícv. 


Λγιον ξἔλαιο) ὃὲ παραδέδοται, χα το! 
ἱερὰ τελετῇ χοὶ θείου τύπος ἐλέους, εἰς ἃ τὸ 
σιν χαὶ ἁγιατιὺν τὸῖς ἀπὸ ὁμαρτίας Ext 


χορτγούμενην. Διὸ χαὶ λύσιν ἀλαρττ μάτων τ 
«αι, χαὶ ἐξ ἀῤῥωστημάτων iysiost, γα! ἀν 
ἐμκίπλτσι. Ταῦτα ὃὲ πάντα ἹἸνηηῦς Χρι 
Θεὺς ἡμῶν παραδέδωχε, χαὶ o! δι᾽ 
θεῖο! μαθητοί, Διπλῶν γὰρ ἤντων ὑλῶν ix Ψ' 


« 
59 


xa! o'uuatog , διπλῶ; χαὶ ταῦτὰ iulv «ac 
ὧ; ἀλτθῶς καὶ αὑτοῦ διπλοῦ δι᾽ ὑμᾶς vei 
Θεοῦ ἀληϊπῶς ὄντος, χαὶ ἀνηριύπου ἀγτ' ὧς 
sí31v9 9, ὡς ἅν τῇ μὲν χάριτ' τοῦ Πνεὐλατ 
κὦ; ἡμῶν τὰς ψυχὰ; ἀἁγιάνζτ, τοῖς: aiz0r 
v23Tí τε χαὶ baie, γαὶ ἄρτι) xà 


λοιποῖς ἀγιαζομένοῖς τῷ 


maneo i 
ll: τ, xa^ 
ἡμῶν xai τὰ σώματα, x3l Oif, πλδιχτ τ 
$r0iav. 


KESAA. MA. 
Πει 1 d rac zdcesoc, ἤτοι copdrur ἐνέγσε 
Οὐτος, ἵνα xal τελείους Lud; ὡς ἔπλχιε 
στή if, ἔτι χαὶ ἀναστήσει: ἀπο νύ χοντα, "ΧΙ 
ὧν i.íoap:v x3. ino) 
σιυυμάτων, 6' 
οἷν τελείωυς ἐμᾶς iveoi 


ἐτευτᾶλεθα ἀποχατδ 
ξπῖρ ἔπράξχιεν ἀπολάξωμεν. 
(92019 vào Ez? χτε 


E 
T, 


οὐδὲ xita3^:iilit Ὁ λὼν τὸ σῶμ ἂν τ 7.53 
τα Yap bzoinciv εἰς τὸ ix» ΧαῚ 12i ἀπ' 


: 
βηὐλεται, θεὶς τέλτιςς ὧν, xai ὄντως 6A 


αὐτὸς, xai χα ἑκὰς ἃ, ἤκωτπος vivus. δῷ κα 


μετὰ Vue λυγίκῆς τί χχὶ νιεεξς, ἴα χλ' 


-— 


DE SACRAMENTIS. 


1}: 


«ἧς joyxig ψυχὰς ἐχχαβάρη, χαὶ χάριτος ἁνίου A spiritali, ut nostras spiritales animas mun«aret, et 


Πνεύματος ἐχπληρώτῃ, xai τὰ σώματα ἄφθαρτ Vn 
Bua καὶ ἁγιάσῃ. Διὰ τοῦτο τοίνυν xal τὰ μυστήρια 
«χῦτα δίδωκε Gut. ῶς, σὶσθητῶς μὲν ἀπὸ τῶν ὁρω 
μένων ὄντα, Πνεύματι δὲ ἁγίῳ τελούμενα, xat τῆς 
ϑεία; χάριτος παρεχτιχὰ Ψυχαῖ; τε χαὶ σώμασι. 
Παρέδωχε δὲ ταῦτα οὐ λόγοις μόνον, ἀλλὰ καὶ πράγ- 
pact xal εἰς ἑαυτὸν πρῶτον σὰρξ γενόμενος ὁ τοῦ 
θεοῦ Λόγος φιλανθρώπως ἐνήργησεν, ἵν᾽ ἀπαρχὴ 
ἐμὶν τῶν ἀγαθῶν ὑπάρχοντο; ὡς ἀπὸ πηγή: αὐτοῦ 
εἱ αὑτοῦ πάντες ἡμεῖς λαμθδάνωμεν. Διὰ τοῦτο xal 
pp ἐἑνηνθρώπησεν, ἵν᾽ ἐνωθῶμεν αὐτῷ, καὶ ἵν' 
ἀ-ιισϑῶμεν δι' αὑτοῦ. Ὅτι χαὶ οὔὗτυς ὁ πλάσας ἡμᾶς 
ὁ τοῦ θεοῦ Λόγο; ἐξ ἀρχῆς, χαὶ οὗτος πάλιν ὁ ἀνα- 
πλάττων ἡμᾶς εὐδυχίᾳ Πατρὸς, καὶ συ εἐργίᾳ τοῦ 
ἁγίου Πνεύματος. 
φοΐτασα, καὶ τὸ πᾶν ἐξοιχονομεῖ, καὶ μᾶλλον ἡμᾶς 
t101X:06,1G4 , τὸ τιμιώτατον τῶν ὁρωμένων καὶ 
xir εἰχόνα Θεοῦ. Ὁ Λόγος τοίνυν τοῦ Θεοῦ, f 
ζῶτα εἰχὼν καὶ σφραγὶς καὶ ἀπαύγασμα, τὴν ἰδίαν 
εἰχύνα τὸ λυγιχὸν ἡμᾶς λαμδὄδάνει ζῶον εἰς ἑαυτόν. 
Kat οὐ διὰ χτίσματό; τινος ἑτέοου ἀναχα.νίζει, 
Tri οὐδὲ δυνατόν. 


Κιηρικός. Καὶ πῶς, δέσποτα, οὐ δυνατὸν ἣν xal 
& ἐγχγέδον, 
Ἀρχιερεύς. O26: uà, ὅτι πᾶν χτίημα περιγρμα- 
κὸν, χαὶ οὐ πανταχοῦ φθάνον, xai οὐ cuG.xhv 
Uw τὴν τοῦ σώζειν δύναμιν. Κατὰ χάριν δὲ, xal 
ἦν ἂν ὡς δι᾽ ὀργάνου διδοὺς τὴν χάριν, καὶ Bh c 
δυνάμινο: εἰς πάντας μεριχὸς ὧν μηδὲ τοῖς πρώτως 
φλϑοῦει χαρίσασθαι τὴν ἀνάπλατιν. ᾿Αλλὰ πῶς ἂν 
περιΐ κε ζωὴν, μὴ φύσει ὧν ἡ ζωή ; Ἢ πῶς ἂν 
ἔμενεν ἄτρεπτος μὴ φύσει ὧν ἄτρεπτος ; ἐπειδήπερ 
ἐξέξεσόν τινες ἐξ αὐτῶν, xal ταῦτα μηδὲ σαρχὶ 
ἐνθέντες. Διὰ τοῦτο &váyxr, ἦν αὐτὸν τὸν ἄτρεπτον 
eiit, τὸν ἀεὶ ὄντα GA, Λόγο!, τὸν ζῶντα ἀεὶ μετὰ 
τοῦ ζῶντος Πατρὸς σὺν τῷ ζωοπὸ ᾧ Πνεύματι, 
tl θνητοῖς ἡμῖν ἐ ωὠθῆναι, ἵνα τῷ : τρέπτῳ τε χοὶ 
ἐγθάρτῳ στέσῃ ἡμῶν τὴν φθορὰν, xal ζωὴ ὧν 
αἰώνιος, τὴν θάνατον μὲν ἀφ᾽ ἡμῶν ἐχδιώξῃ, ἐμφυ- 
tp δὲ τὴν ἀθχνασίαν. Καὶ ὡς; ἀπανταχοῦ ὧν καὶ 
elvuto;, xat τοὺς πρότερον θᾳνόντας, xal τοὺς ἐν 
9 χαιρῷ τῆς ἐπὶ γῆς οὐτοῦ πολιτείας πεπιστεὺ- 
κίας, xal τοὺ; μετὰ ταῦτα ἕως αἰῶνος πιστεύου- 
Ὡς, διὰ τῶν μυστηρίων αὑτοῦ, xai τῶν οἰχείων, 
ἐχόντων τὴν χάρι» αὐτοῦ, δύναται σώζειν. Καὶ ὁ 
αὐτὸς χαὶ εἷς ἀεὶ ἐνεργεῖ xai φθάνει διὰ πολλῶν, 
διδ'χαὶ τὴν χάριν αὐτοῦ ἡμῖν ἐνεφύτευσεν, ἵνα δι’ 
ἐμῶν ἐ"εργῇ. Καὶ ἡμεῖς μὲν οἱ τῆς ἱερωτύνης 
ἐξωμένοι πολλοὶ, xai ἐν διαφόρυις τοῖς τόποις " 
αὐτὸ; δὲ εἷς, xol ἐν οὐρανῷ xai ἐπὶ γῆ;, xat ἐν 
Kfaiássp, xal ἐν τῷ παντὶ xal πανταχοῦ φθάνων 
ἄκαντα-, xal πάντα διὰ πάντων ἐνεργῶν. Ὅπερ 
οὐδεμιᾶς ἐστι χτιστῇς ὅλω, φύσεως, Διὸ οὐδὲ ἡμεῖς 
ἱνεργοῦμεν τελοΐυτε; τὰ μυστήρια" ἀλλὰ λειτονρ- 
γοῦμεν μόνον, ἤτοι ὑπηρετοῦμεν, Αὐτὸς δὲ cU 
ἡμῶν ἐνεργεῖ. Διὸ καὶ μυρίων προττερόντων καῦ- 
ἐπάστην xa: ἐν ταυτῷ ἱερουργῶν, ἕν ἐστι τὸ σώμα 


Ἡ Τριὰς γὰρ ὁ Θεὸ; ἡ τὸ πᾶν Ü 


gratia Spiritus sancti adimpleret, simuljue cor- 
pora incorruptibilia faceret οἱ sanctificaret.. [deo 
dupl ci ra'ione ista myst ria tradidit, modo quidem 
sensibili cum ex visibilibus constent, Spiritu vere 
$1ncto absoluta, divinamque gratiam animis οἵ 
corporibus infundentia. Qu: nobis dedit non ver- 
bis tantum, sed et operibus, et in semetipso pri- 
mun adimplevit Dei Verbum caro misericorditer 
factum, ut primitizi nobis esset bonorum. omuiuw, 
nos autem omnes qui ejus sunt quasi de fonte ac- 
cipiantus, Propterea qui.lem incarnatus est, ut ip-i 
σον ει ab ipso sanctificaremur, quoniam idem 
quod nos a principio creavit Verbum Dei, ipsum 
rursus uos recreabit, bona Patris voluntate et 
Spiritus sancti cooperatione." Nam Tiinitas Deus 
que universum fecit, univer-um gubernat, et nos 
pigseriim qui cecideramus, prieclarissimut opus 
ex visibilibus ad imaginem Dei factum. Igitur 
Verbum Dei, ejusque vivens imago, character et 
splendor, imagineut suam homineu, animal ra- 
tione praditum in. semetipsum assumpsit; neq e 
cujusdam  ope.creaturz renovavit, quod  insup.r 
fieri uon poterat. 

Clericus. Quare, domine, istud vel p r. angelum 
fieri non poter.st ? 

Pontifex. Minime, quoniam omnis creaufra. cir« 
cu : scripta est, nec ubique exsistit, neque natura- 
lem habet &alvandi potestatem. Verum secundum 
gratiam, etsi gratiam possel quasi per instruien- 
tum conferre; ncqniret tataen. ad. omnes. przsens 
assistere, neque primum laborantibus integritatem 
restituere, Ceterum quomodo vitam  lajgiretur 
qui natura non estvita? Quomodo immutabilis 
permaneret qui natura non est immutabilis? ideo 
quiJai ex ipsis ceciderunt angelis, etsi carne non 
essent induti, Propterea necesse erat ipsum nalura 
imniutabile, quod! semper est Verbum, quod. àem- 
per vivit cum vivo Patre et vivificante Spiritu, ne. 
bis mortalibus adunari ut sua inmutabilitate et ín- 
corruptibilitate corruptionem nos:ram cohibere, 
el quum *elerna sit vita, mortem a nobis amoveret 
et iiomortalitatem produceret, atque quum im- 
mensus sil et seternus, prius mortuos potest. per 


D sua mysteria bonaque sua gratiam ejus eentinent a 


salvos facere tum eos qui in. tempore illius con- 
versationis super terram crediderunt cuu eos qui 
postea usque in saeculum fidem habebunt ; idemque 
solus operatur et. vivit. in omnibus. Quamobrem 
gratiau ejus in nobis effudit, ut per nos operetur, et 
nos quidem inulti sacerdotio donati. sumus, in. va- 
riis locis habitantes, ipse veio unus est. ct in 
terra, et in mari, ubique et iu omni locu onimnibus 
praeit, ei omnia. in omuibus operatur, qued. nulli 
nature cercate est possib;le. Ideo non nos operamut 
facientes mysteria, sed solummodo couficimus, sev 
miniMramus, ipse autem. per nos operator. Qua. 
propter etsi singulis. diebus. δὲ in eadcm ho» 
sexceuti ollerant. sacerdotes, uuum esl corpus, 


183 


Bangwisque unus, unum sacrificium, 
αι}. Dei enim verbum ubique et super oinnia 
vivit et operatur. 

Ulericus. Mirabilia qua dixisti, o domine, et 
quam maximam anime mee |ztitiam attulerunt, 
przc'arumque manifestaverunt Dei Verbi incarna- 
ilonis mysterium. 


CAPUT LII. 


(nare Verbttm Dei non angelorum nature se unireril, 
sed hominnm. 


Pomif[ex. Qua dicta sunt, dilecte, nostra non 
sunt, scd a l'atribus excerpta, prout invenies, si 
πε} 15. in locis sermones eorum scrwtaberis. [ἴσος 
lusüper recogita ut perfectum simulque veram hia» 
bess divini e y-terii notitiam, quare Dei Yerbum, 
εὐ *ellet suis conjuugi creaturis, non meliori 
hempe augclorum naturz utpote aliquam babenti 
d illud affinitatem seu propibquitatem quia materia 
που ctoalescit, sed nostrz buic naturae corruptibili 
tl insteriali coivit. Jure factum est, res equidem 
biaxima est atque divina. Nam si naturz junctum 
esset »sBgelicz, hzc sola illius communionem pirtl 
tipasset, et non ipsa salvaretur, nam salutem con- 
&ecüta est, sed solummodo elevata et ad majorem 
dighilatem ereeta, Dei communione dignata ; czterae 
vero creaturz nullo modo profuisset, sed ista in 
earruptione remaneret, prasertim lapsus homo 
eropter quem ipsa facia est creatura, et. cujus 

1u83 in corruptionem decidit. Igitur recogita Dei 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIÉP. 
non autem Α καὶ aluo, καὶ μία fj θυτία, xai οὐ πολλαὶ, ὁ v5p 


181. 


τοῦ Θεοῦ Δόγο: ζῶν ἐστι xai ἐνεργὴς, καὶ καντα- 
χοῦ, xai ὑπὲρ τὸ κἂν. 

KAnpixóc. Θαυμαστὰ τὰ εἰρημένα, δέσποτα, xal 
Ἀλείσξην ὅσην ἐνέθτχε τῷ joyf μου τὴν ἡδονὴν, 
καὶ τὸ μυστήριον ἀριδηλότερον ἔγνων τῆς τοῦ Θεοῦ 
Δόγου ἐνανυνθρωπήτεως. à 

ΚΈΦΑΑ. MB. 


Διατί d toi Θεοῦ Αὐόγος οὗ τῇ κρείττονι φύσει 

tor ἀγγέλων ἡνώθη, á.Llà τῶν ἀνθρώπων. 

"Apxiepsóc. Οὐχ ἡμέτερα ταῦτα, ἀταπντὲ, ἀλλὰ 
sov Πατέρων. Καὶ εὑρήτοις ἂν πολλαχοῦ ἐξετάζων 
τούτων τοὺς λόγους. Ἕτι δὲ χαὶ τοῦτο χατανόητον, 
πλείστην ἅμα καὶ ἀληθῆ πλρέχον thv γνῶτιν τοῦ 
θείου μυστηρίου. Διατί ὃ τοῦ Θεοῦ Aóyo; βουληθεὶς 
ξνωθῆναι τοῖς αὐτοῦ πτείσματιν, οὗ τῇ χρείττονι 
φύσει ἠνώθη (τῇ τῶν ἀγγέλων φημ) οἰχείως ἐχούσῃ 
κως χἀὶ συγγενῶ: *oh; αὐτὴν Ex τοῦ ἀϑλοῦ, τῷ 
ἡμετέρᾳ δὲ ταύτῃ τῷ φϑειρομένῃ xai ὑλιχῇ ; Κατὰ 
λόγον ὅτι μέγιστόν τε χαὶ θεῖον. El τῇ ἀγγελιχῇ 
Ὑὰρ fiwsto φύσει, αὔτη ἂν xal μόνη τῆς χοινωνίας 
αὑτοῦ μετεῖχε, xal οὐκ ἐτώζετο αὕτὴ " o&st3p ivy 
γάρ ἔστιν, ἀλλ’ ὑψοῦτο μόνον, xa πρὸς μεῖξον ἀνία 
γετο, Θεοῦ χατηξιωμπένη τῆς χουινωνΐΖς. Ἑτέρα ξὲ 
fisa χτίσις οὐδὲν ὠφελεῖτο, ἀλλ᾽ ἔμενεν ἂν ἐν τῇ 
φθυρζξ, xai μᾶλλον ὁ παρτπετὼν ἄνδρωκο:, δι ὃν 
αὕτη γέγονεν dj χτίσις, χαὶ ξι᾿ ὃν ὑπέπεσε τῇ φθ.: 
pd. Κατανοεῖ οὖν σοφίαν Θεοῦ, xa. βουλὴν ἀ γχαίαν 
ὄντως, δι᾽ ἣν (οἶμαι) καὶ τὸν xóspó» χἀὶ τοὺς ἀγγέ- 


sapientiam, εἰ cousilium vere principale quo, üt (α, 1ou; ix μὴ ὄντων xsxolnxz, χαὶ τελευταῖον τὸν 


tenseo, et mun 'um et angelos et denique hominem 
* nibilo fecit. Nempe cum bonus sit, hojas gratia 
creaturam. produxit, ut bona illius participaret 
vicatura ; ipse enim, cuu Jocuples sit et dives et 
iiernus, nulla ex bis qus exsistunt rebus in.lige- 
Lat, quippe ipse est suumum bonum, quuniam 
bei e«t omnis creatio sive spiritalis, sive sensibilis, 
solus autem bomo ex duobus coalescit nempe ex 
nuin: spiritali et sensibili corpore, Deus hominem 
soluui suscipit, cique arctissime adunatur, huma- 
hin qlüzanm dn sennclipso ex sancta Virgine 
Neliltu sancto. pigler peccatum assuwens; et 
terpus accipiens cum. anima ratione δὲ voluntate 
peedita, per divinam quidem carnem suam etreaturz 


wv nsibi'i, per sp Εἰ] ἣν autem aniwam angelorum D θείας αὐτοῦ σαρχὸς τῇ xaz'aío0ng:, χτίσε:. 


Fa'ure conjungitur, sicque Sauctificatio οἱ gratia 
kon iu hothinem solum qui anim : spiritalis est et 
verpore éensibilis, sed. in. emnet. Baturam ju:e 
uiffusditur. Natura. rationalis animarum et angelo, 
un Deo jungitur, Deum percipit, ejus ft parüceps, 
tb eo ulmis illutratur, diviuum lumen cengrueu- 
ter accipleus ex uaneta. Verbi anima utpote. spiri- 
teli aique rationali, Nunc sauctam illam Salvatoris 
animam angeli sccundum naturam coatemplaniwur, 
εἰ elariwem: adhue ex luvisibili lweom culligunt, 
eei wajeri Supientia replentur ex divina wente 
WR, € qualem sffRalato ad eam 

ea ^ "dgaleetieno repleatur, 

Niliera dv se seu- 


ἄνθρωπον. "Ez& γὰρ ἀγᾶϑός ἐστι, xal τούτου χάριν 
τὴν xzí5tv περήγαγεν, ἵν: μετέχη τούτου τῶν ἀγα- 
θῶν ἡ χτίσι:, οὗ γὰρ ἂν αὑτὸς, ἀνενδεῖς ὦ" καὶ 
πλήρης Χαὶ πρηαιώνιος, ἐδέετό τινὸς Ex. τῶν ὄντων, 
τὸ ἄχρον γὰρ ἀγαθὴν αὑτὸς, ἐπεὶ Θεοῦ 4$ χτί:-ς 
νοτ τή ts xal αἰσθητὴ, ἕνωσις δὲ τῶν δίο ἄνθρωπος 
νον τῇ τε xal αἰσϑητὴ, ἕνωσις δὲ τῶν £25 ἄνθρωπος 
μόνος ix ψυχῆς νοητῆς xai σώματος τελῶν aisüry 
τοῦ, λαμδάνε: τοῦτο μόνον τὸν ἅ θρυπον ὁ Θ.-,. 
xai ivo; tat χατάχτως, ἐν ἑαυτῷ τὴν ἀνθρωπίνην 
Φύσιν ὑποῦτ 35: ἀνλμχρτήτω ἔχ [1220155 ἀἁγέας, 
Πνεύμα-:ι ἁγίῳ. Καὶ σῶμα λαδὼν μετὰ ψυχῆς vui- 
pi; καὶ insu; διὰ μὲν τοῦ νεεροῦ τῆς ψυχῖς 
τῇ νοερᾷ ἔνοῦται φύσει τῇ τῶν ἀγγέχων, διὰ 6k τῆς 
Καὶ 
οὕτως ὁ ἁγια:μὸς χαὶ d χάρις οὐχ εἰ; τὸν ἄνθρω- 
rov μόνον, νυητὸν ὄντα ix 55; ψυχῆ: χαὶ αἱ 0. τὸν 
kx τοῦ σώμχτος ἀλλὶλ xai εἰ- rdsav διχαΐως Ota- 
62i: GB τὴν χτίδσιν" χαὶ ἡ μὲν λογιχὴ τῶν ἀγ- 
γέλων καὶ τῶν ψυχῶν ἐνοῦται Θεῷ, xal αἰσθάνεται 
0:02, χλὶ χοινωνεῖ τούτον, xa: λίαν λαμπρύνεται, 
συγγενὼς τὸ θεῖον δεχομένη φῶς ix τῆς ἀγία; τοῦ 
λύγου φυχῆς, νοερᾶς ttloo3m. χαὶ λοτιχῆῇῆς. Νὺν 
Yàp τὴν ἁγίαν ἐχείγην τοῦ Σωττρης Ψυχὴν χατὰ 
φλιιν ἄγγελοι χιθορῶσι, xal τὸν ix τοῦ Gopátou 
qeUealv dvapyistteev ἄρτι χομίζονται, xal ao- 
e AQ πληρβοῦνιαι μείζονο: ἐκ τοῦ θείου νοῦ «ἧς 
ζώσης Σι φίας. Kai ὡ; σνγγινῶς πω: ἐγγίζοναιν᾿ 
Φιτῷ, πὶ διὰπε: τῶι" xal θχύματο; ἐμπέπλανται t 


135 


DE SACHAMENTIS, 


186 


al ταπεινοφρονοῦδι μᾶλλον τηλιχούτων ἢξ᾿ωμέ- Aiunt; pariterque servata proportione saunctificat.e 


wot" ἀχολούθως δὲ καὶ al τῶν ἁγίων ἡγιασμέναι 
ψυχαί. 'H αἰσθητὴ δὲ χτίσις μετὰ τῶν σωμάτων 
ἡμῶν διὰ tho ἁγίας ἐχείνης xal τεθευμένης ἣ 
μᾶλλον ὁμοθέου εἰπεῖν σαρχὸς, τεθυμένης ὑπὲρ 
ἁμῶν τῷ σταυρῷ χαὶ ἱξαναστάσης, xa* τὸ ἄφθαρτον 
&lnoQuía;, τὰς ἀπαρχὰς ἔσχε τῆς ἀθχνασίας, xal 
ἔχε:. Καὶ ἀποχαραδοχεῖ χατὰ Παῦλον πᾶσα ἡ χτί- 
σις αὕτη τὴν ἀφθαρσίαν. Ὃ καὶ γενήσεται, τοῦ 
ἀφθάρτου xal ζῶντος Λόγου μετὰ τῆς ἀφθαρτισθε!- 
64; αὐτοῦ σαρκὺς σὺν ἡμῖν ἀποχαλυπτομένου τῇ 
δευτέρᾳ αὐτοῦ καὶ φριχτοτάτῃ παρουσίζ * ὅτε xal 
μυριάδε; ἔσονται ἄγγελοι, τὴν αὑτοῦ χαλλονὴν ὑπο- 
πτήσσοντέ: τε xai τρέμοντες, καὶ χαίροντε; ἅμα 
τῇ δέξῃ, ἣν ἐξ ἐχείνου λαμδάνουσι, Καὶ τὰ στοιχεῖα 
ἀλιοιωθήσονται, xal οἱ δίκαιοι ἐχλάμψουσιν ὡς ὁ 
ἕλιςς, £x τοῦ ἐνωηέντος ἡμῖν τῆς δικαιοσύνης ἡλίου 
τὴν λάμψιν λαμδάνοντες, xai οὕτω πάντοτΞ σὺν 


sanctorum anima. Natura auten sensibilis cum 
corporibus nostris per sanctam illam carnem deifi- 
catam, seu, ut melius dicam, deitatis participem, 
qua pro nobis in cruce oblata resurrexit et iucor- 
ruptionem induit, primitias immortalis habuit et 
habet, totaque ipsa creatura incorruptionem ex- 
spectat, quod flet, quando incorruptibile vivumque 
Verbum eum carne 8ua incorruptione induta nobis 
revelabitur in secundo et horrendo ejus adventu ; 
tiic deccm milla eruut angeli decorem ejus tre- 
mentes et pro timore expavescentes, simulque 
gaudentes gloria quam ab eo accipiuut, et imuta- 
buntur elementa, οἱ justi fulgebant sicut sol, ex 
alunato nÁobis sole justitia claritatem accipieutes, 
et sic omnes cum Domino eriinus. Perpendist ne, o 
liomo, Salvatoris inliumanatiopis, prout nobis licct 
explanare niysterium ? 


Kupl, kaóus0a. Κατενόησας τὸ μυστήριον, ἄνθρωπε, ὡ: ἐνεχώρει εἰπεῖν ἡμᾶς τῆς τοῦ Σωτῆρης 


ἐνανηρωπήσξως; 
Κιηριχές. Κατενόησα xaX τεθχύμαχα, xot δόξα 
ἂν θεῷ τῷ ταῦτα ὑπὲρ ἡμῶν ἐνεργήσταντι; 
ΚΕΦΑΛ. ΜΓ΄". 


Ὅτι ὁ Χριστὸς τὰ μυστήρια καὶ sic δαυτὸν 
ἐδέξατο. 


᾿Αρχιερεύς. Δο:πὸν ἀναγχαῖον εἰπεῖν, ὅπω; καὶ 
εἰς ἰαυτὸν ὁ Σωτὴρ τὰ μυστήρια χατειργάσχτο. Καὶ 
πρῶτον μὲν τὸ βάπτισμα, τὸ πρῶτον αὐτοῦ τῶν 
«νιυματιχῶν δωγημάτων, αὐτὸς ἐδαπτίσ. τ. ἐν τῷ 
Ἰορδάνῃ ὑπὸ τοῦ Ἰωάννον πρῶτος, οὐχ ὡς δεόμενος 
αὐτὸς, πῶς γὰρ ὁ χαθαρὺς μόνος ; ἀλλ᾽ ὑπὲρ ἡμῶν, 
ἵνα χαθαρθῶμεν, καὶ τὸν ix τῆς ῥοῆς καὶ τῆς προ» 
γυνιχῖς ἀμτρτίας ἀποπλύνωμεν ῥύπον, xal ix πη- 
λοὺ πλασθέντες ἐξ ἀρχῆῇ:, ὅπερ ἐστὶ yv) xat ὕδωρ, 
ἀπὶ μὲν τῆς γῆς ἡμῶν f) τὸ σῶμα, ἐν ὕατι δὲ ἁγίῳ 
χαὶ Πνεύματε ἀναγεννηθῶώμεν σὺν τῇ ψυῇ, καὶ 
χανὺὸὺς xat ἀναμάρτητος γεννώμεθα ἄνθρωπος. Δεύ- 
“ξὺν δὲ τὸ χρίσμα, ftot τὸ θεῖον ἔλαιόν τε χαὶ μύ- 
p», ὁ Σωτὴρ ἐν τῷ βαπτίσματι ὑπεδέξχλτο, χατελ- 
θόντος τοῦ Πυεύμλατος ἐπ᾿ αὐτὸν ἐν εἴδει πεοιστε- 
pi Καὶ ὁ Ἡσαΐας περὶ τούτον ὥσπερ ἀπ᾽ αὐκοῦ 
φῆι τοῦ Χριστοῦ, « Ὠνεῦμα Κυρίον ἐπ᾽ ἐμὲ, οὗ 
ἵνεχιν ἔχριτέ με. » Περὶ τοῦτον καὶ Πέτρο; φησὶν, 
Ὅτιχα Κύριον xaX Χριστὺὴν αὐτὸν ὁ Θεὶς ἐποίητε, 
δωμλτιχῶς δηλονότι, ἐπελθόντος τοῦ Πνεύματος. 
Καὶ ὅτι τοῦτόν ἔχριϑεν ὁ Θεὸς Πνεύματι ἀγίῳ, ἀν λα- 
χυῦ πάλιν ὁ Πέτρος λέγει. Ὃ δέ γε Παῦλος, « Ἐν 
αὐτῷ, φησὶ, χατῴχητε πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεῖ» 
τηῖος σωματιχῶς. » Τοῦτο οὖν τὸ χρίσμα qd χάρις 
ἐστὶ τοῦ ΠΠυεύμα:ο, πᾶσα᾽ ὅπερ, καθὼς εἴρηται ἐν τῷ 
βιπιίσματι, ἔλαδεν ἀνηρωπίνω;, ὡς xai Ἰωάννῃ 
lugá^n. Καὶ τοῦτο εἶχε μὲν ἀεὶ ὡς θεὸς Λόγος 
ἀδιαίρετον δ) αὐτῷ, εἶχε ὃ. τῇ χάριτι καὶ ἐναυθρω- 
κἰσλς εὐθὺς, ἐπὶ χαὶ ἀεὶ Ἦν μετ᾽ αὐτοῦ τὸ συμφυὲς 
εὐτοῦ Πνεῦμα καὶ ἀδιαίρετον, χαὶ ἁ (ἰῳ δὲ llv:v- 
patt συνεστήσατο ἑαυτῷ τὴν ὑείαν ἐχείνην σᾶρ΄α, 
ἔδειξε δὲ ὅμως xai ἐν τῷ βαπτίσματι εἰ; αὐτὸν κα- 
Ξερχόμενον δι᾽ ἡμᾶς. Ἑπεὶ χαὶ τὸ βάπτισμα 6 xz- 
βαρὺς ὑπέμεινε ΘΒ δ: ἡμᾶς, Ca βαπτιζόμενφι τοῦτο 


Clericus. lec sum meditatus, nec non miratus. 
Gluria «utem Deo qui talia nolis largiri diznatus est. 
CAPUT XLILI 
Quod Christus sacramenta | ipse in. se suscepit. 


Sacerdos. Nolis necessario dicere nunc reliquum 
est, quod Salvator noster sacramenta ipse in se 
suscepit; et primum quidem, baptismum potissi- 


, mum, quí inter spiritualia dona primum locum te» 


net; ipse primus a Joanue in Jordane baptizatus est, 
non eo quod utique hoc sacramento ipse indiguerit, 
quomodo enim qui solus mundus? sed pro nobis 
ut mundaremur, originalisque peccati labem ablue- 
remus. De limo autem ab initio forinati, terra vide- 
licet et aqua, terr&. quidem ad instar est corpus 
nostrum. In aqua vero et Spiritu sancto cum anima. 
regeneramur, atque novum et mundu.u. hbomineine 
induimus. Secundum vero, ceu chrisma paritec 
suscepit cum oleo et unguento in baptisuio un-tus- 
est Salvator, descendente Spiritu sancto, corporali 
specie sicut columba in ipsum. De quo Isaias, cum- 
de ipso Christo dicit : ε Spiritus Domini super me,- 
eo quo unxerit Dominus me. » De hoc etiam beatus- 
Petrus dicit quod et Dominum eum et. Christum: 
fecit Deus, corporaliter videlicet, superveniente 
Spiritu ; qued etiam unxit eum Deus Spirita san- 
cto, undique iterum pradicat beatus Petrus. Pau us 
vero : € In ipso, inquit, inbabitat οἷ plenitudo 
divinitatis «corporaliter. ν [ἃ igitur. clirisn:a:. est; 
ceu plen.todo.— gratie Spiritus sancti; quam, ut - 
dicitir, in baptismo buimaniter suscepit, νοΐ 
elixi Joanni visum. est. Et. hoc quidem semp t 
ut Deus Verbum habuit sibimetipsi iudivisum, ha» 
buit etiam dono gratie; proiudeque incarnatus, 
quod revera semper sui ipsius innatus Spiritus ei 
lie indivisus sibi adlucrit, quod etiatn Spiritui 
sancto divina illa caro in se fueiit. unita, iui bapti- 
8110 Siniiliter ap, aruit quoad ipsua descendentem 
propter nos, siquidem, cua! esset ise. InuniuUs 


18; 
b nsum p-opter 10s stscepit ut. baptizati cadem A 
διε σιν. Necessario. igitur. spiri uali loe un- 
gioco indigemus, in primis vero in. baptismo ; 
pec essc. τόνε baptiz;tus, qui "»uzu nium. iilud 
Boa sCSCOpiSSeU; baptismo enim  rezeneraiur. et 
peccata ejus. a Spiritu abluuntur; gratie οὐ. pi- 
gnoa nondum habuit nec vitie aromata ncc. Spi- 
Fi:ts sauct: Signum ; proindeque. ipsum  baptizai 
oieoque ungi necesse est. Et ideo a Philippo ba;ti- 
E odi !35qussn qui solum. baptisma. suscep'ssent, 
l'etro ei δουλεία imponeutibus manum, Spiritum 
$nctum accipiebant, Quod saue hoc saerameutum 
ον. δι ον impositio manuum unguentum praz- 
helat, a. et in apcstolis faetum est ac per ipsos nul- 
t.» aliis. Et tuii quidem impositio manuum ip-um 
ΟῚ corsecralum ac magnum unguentum appella- 
Uim : coascciatum, inquam, precationibus ac be- 
nesictionibus, non a presbyteris, sed a patriarchis 
€i pontdicibus, quos virtus Petri «t Joannis locu. 
pb tans Quod etiam unguentum, ad. fines orbis. mis- 
eum, instare im»ositionis manum est, Singulos igitur 
lideles hoc baptisimo sigrari expedit, vt cnusquis- 
que diviuissimo baptismo baptizatus, perfectionem 
luteníat in co. Si evi Salvator noster. baptiz»tos 
Spl. I m Susecpit ; si viri a Philippo baptizati Spiri- 
Qn acceperunt ex imposition: manuum Petri ct 
Jjvannms ; ne forte imperfecti sive Spiiitus. sancti si- 
gu » vrbati remanerent, fijleles ipsi baptizati oleo un- 
gi ndi sunt. per baptismum, xe etiau (veluti Latino- 
rum,sive aliorum quorumdam primogeniti) impetile- 
eu maneant signoque οἱ bati. Dum nec Spiritus sancti 
gratin mc Christi $ignuti susceperint. Sigillum 
enlm ext. Cliristi unguentum in Spiritu. Et illad cla- 
Want sacerdos ii inipressione signi per unguentum, 
dicens: « Sig. um muneris Spirilus saucti, Amen.» 
Gratia igilur ct Cliristi signo caret, qui ungueutua 
Won accepit. Unguentum vero non est. oleum siam- 
pliciter, sed aliquid precibus in ara cousecratum a 
Christi sacerdotibus, apostolis videEcct, qui ipsius 
Curia potentia. magis lucupletantur. Absit vero 
Ἀ we, ungucn.um illud desigusure quod a reliquiis 
batctis, quale est unguentum quod a corpore disi: 
M 6 non Inodorantis Demetiii, sive alii cujus- 
danc anc, velud fama esi, defluit, sive ctiam 
ungui uin 86 martyris Mama spud. Cypri.s, 
eiie apr bs cuj wadam lmaginis, veluti sancta diei- 
ii Bur eive demum unguentum ab ὦ deflicus 
lundi Hu, ως 
MI qued legerint. Eb lure quidem: veneauda, 
Ww FILII iiim habent, c6 morbus. curan, 
wand TETTE DIL Hpnyuonti virtuteu uon loben; 
Wn Wn juod, yb n ΠΝ Ὡς 
Δ den Nie nenioulia raditur, sed 
ἀπ IH mir ili peracpn, per sgunclain 

up Puruerduda quintana, sub. finc 

iigipulur ua divin cruela agno 

ua. HiV HA quysteria, Ac 

«jt panis et 

δ νυν 


C 


υ 


SYMEONIS THESSALONICENS!S ARCHIEP, 


183 
λαμδάνιυμεν. Χρΐζομεν οὖν χαὶ ἡ μεῖς vis! à.ayxnv 
τοῦ πνευματιχον μύρον τούτου, γαὶ μᾶτγον EV τῷ 
pam:isuast * καὶ οὐχ ἔσται τελείως τι: ϑιχπτιτθεὶς, 
ὃ μὴ xai τὸ μύρον δεξάμενος. Τῷ viv γὰρ βυπτέ- 
σματι ἀνανεννᾶται, xal τῶν ἀσαρτιῶν ἀποληύεται. 
Πνεύματι * οὐκ Ext δὲ καὶ τοὺς ἀῤῥιθῶνας ἔχε! τὴς 
χῦριος, οὐδὲ τῇ» ὁπμὲν tn; ζωΐς, οὐδὲ τὴ» σφρα- 
Υἱὸχ τοῦ {᾿νεύματος Διὸ ὡς βαπτισῆτνχγε àv2v- 
χαῖον, χαὶ τῷ μύρῳ χρισῦτναι ἔστιν λνάγχη. 
Καὶ τούτου χάριν τοῖς β:θχπτιτιλένοις ὕπ᾽ Φι- 
λίππου, ὡς μόνον τὸ βάπτισμα δεξαμένοις, [Πέτρος 
xi Ἰωάννης ἐπετίθουν τὰς γεῖρυς, χαὶ ἐλάμδανον 
Πνεύυα ἅγιον. Ὅ ξὴ τὸ μύρον ἐστίν. Ἢ γὰρ ἐπί- 
0:st; τῶν χειρῶν τὸ μύρον παρεῖχεν, ὡς χαὶ ἐν τοῖς 
ἀποστόλοι: ἐγίνετο, xa: δι᾽ αὑτῶν πολλοῖς Aor. 


Β Καὶ τότε μὲν ἐπίθεσις τῶν χειρῶν, νῦν δὲ ἀντὶ τῶν 


χειρὼν αὐτό ἐστι τὸ ἡγιασμένον χαὶ λεγόμενον 
μέγα υὐρον, ἀγιαζόμενον οὐ παρὰ πρε:τθυτέρων, 
ἀλιὰ παρὰ πατριαρχῶν χαὶ ἀρχιεοέω" ἱεραῖς εὐχαῖς 
τε X2Y εὐλογίαις τὴν τοῦ Πέτρον χαὶ Ἰωάννου πλου- 
τούντων δύναμιν * ὅ δὴ καὶ ἀποστελλόμενον εἰς - 
τέρατα, δύναμιν ἔχει τῇς ἐτιθέσεως: τῶν χειρῶν. 
Καὶ ἀνάγχη τούτῳ σφραγίζεσθαι πάντα πιστὴν τῷ 
βαπτίσματι, iva xa! τὸ θειότατον βάπτισμα zd: βα- 
πτισθεὶς τέλειον ἔχῃ ἐν ἑαυτῷ. Εἰ Y^p ὁ Σωτὴρ τὸ 
Πνεῦμα ἐδέξατο βαπτιζόμενος, καὶ οἱ βχπτιοθέντες 
ταρὰ Φιλίππον τὸ Πνεῦμα ἐλάμδαν:ν τῇ ἐπιδέσει 
τῶν χειρῶν Πέτρον xaY Ἰωάννον, ἵνα μὴ ἀτελεῖς 
ὧτ' καὶ ἀσφράγιστοι τῷ Πνεύματι, καὶ οἱ βαπτιζό- 
μένηι πιστοὶ τούτῳ ὀφείλουσι χεχρίσθ.)ι τῷ μύρῳ tv 
τῷ βχπτίσματι, χαὶ μὴ (ὡς τὰ τῶν Λετίνων, f$. τι- 
νῶν ἄλλων βρέφη) ἀτελεῖς μένωσι χαὶ ἀσοράγιστοι, 
τὴν χάριν τοῦ Πνεύματο; μὴ λαμδάνοντες, μτδϊ 
σημειούλενοι τῇ σημειώσει Χριστοῦ, Στ» ραγὶς y3o 
ἐστι τὸ λύρον τοῦ Χριστοῦ ἐν τῷ Πνεύμχτι. Καὶ ὁ 
ἱερεὺς τοῦτο ἐχβοῇᾷ iv τῷ σφραγίζειν τῷ μύρῳ, 
λέγων, € Σφοανὶς δωρεᾶς Πνεύματος ἁγίον. ᾿Αμὴν » 
'Ayapístoto; ἄρα καὶ ἀτῳράγιστος τῷ Χριστῷ ὁ ph 

τὸ μύρον δεξάμενος. Μύρων δὲ οὐχ ἔλαιον ἁπλῶς, 
ἀὴ)λὰ τὸ ἡγιασμένον εὐχαῖς bv τῷ θυσιαστηρίῳ παρὰ 
πῶν ἀρχιε νέων Χριστοῦ, τῶν ἀποστόλων͵ μᾶλλον δὲ 
αὐτοὺ τοῦ Χριττοῦ πλουτούντων τὴν δύναμιν. Ka—. 
οὐδὲ μύρον τὺ ἀπὸ λειψάνων ἁγίων, οἷον τὸ ix «. - - 
σώματος τοῦ θείου xal μυροδλήτου Δημητρίου, fT 
τινὸς ἄλλου τῶν ἁγίων, ὥσπερ διλφημίζεται χαὶ, be— 
τῇ τῶν Κυπρίων τοῦ μεγαλομάρτυρος Mápavzo;, Wili- 
ἁγίας εἰχόνο;, ὡς τῆς λεγομένης Σιττὴν ἁγίας, ΠΕΡ. 
ἐξ iAaiou τῶν ἐν tl; ἁγίαις elxósty ἢ Aiupávo om Ξ 
ἐχχρεμαμένων φωταγωγῶν. Καὶ ταῦτα μὲν γὰρ “- 
σεθάσμια, xat χάριν ἔχοντα θείαν, καὶ ἰάσει; rapi 
χοντὰ, ἀλλ᾽ οὐ τὴν δύνχμιν ἐχείνου τοῦ θειοτάτον « 
p.290" " ἰδία γὰρ αὕτη, xax διὰ τῆς ἀρχιερωσύντ, π᾿ 
xai τῶν ἀρχιερατιχὼν εὐχῶν yoonystzat, Καὶ obe. 
ἀπλὼς ἐνεργεῖται, ἀλλ᾽ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ἐν τὸ 2:5 
χαιρμῷ τῆς; ἱερουργίας τιθέμενον, χατὰ τὴν áyiav τ΄ 
καὶ μεγάλην lié mtny, ἐν τῷ τέλει τῆς ἱξοουρτίῳ» E 
εὐχαῖς ltp λογούμενυν, χεὶ σφραγῖδι ὑείᾳ σταυΐΦ — 
τελισιον γούμενον, χλίὰ x.À τὰ Üsia puosihp:—— 
Ra ὥσκιρ vix ἔσται σῶμα xal dua Χριστοῦ ὁ E — 


180 


ἱερουργηϑεὶς Novo; χαὶ τὸ ποτήριον διὰ 
τοῦ ἱερέως, οὐδὲ μέγα μύρον τὸ μὴ ἱερουργηθὲν 
διὰ τῶν ἱερωτάτιων εὐχῶν τῶν θετοτάτων ἀρχιερέων. 
"Ex τούτου δὲ τοῦ βαπτίσματος χαὶ τοῦ μύρου χαὶ 
Χριστιανοὶ χαλούμεθα χα! ἐσμεν, χαὶ μᾶλλον ἐχ τοῦ 
μύρου, ὃ xal χρίσμα Χαλεῖται, ἐπεὶ xol Χριστὸς 
διὰ τὸ χρισθῆναι ἀγίῳ Πνεύματι σωματικῶς λέγε- 
ται. Καὶ τοῦτο eroi Πέτρο: τε, ὡς εἴπομεν, χαὶ 
A1615. « Διὰ τοῦτο £40133 πε ὁ Θεὸς, ὁ Θεός σου ἔλαιον 
ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου. » Τουτέσει, 
ΣῈ μὲν πάντων τῶν χαρισμάτων ἐπλύρωσε (τὸ γὰρ 
πλέξεωμα τῆς Θεόττ το: ἔλαθες) " οἱ μέτοχοι δὲ σοῦ, 
&: ἀπὸ πηγῆ; ἀναλόγως. Καὶ τ) μύρον μὲν οὕτω; $, 
τ΄ βαπτίσματι, τοῦ Πνεύνατο; χατιλθόντο;, ὑπεδέ- 
£1:5 677 ὁ Σωτή". ᾿Αλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλειν πάσχειν 
εὐρὺ ἠλείψατο εἰς τὴν lvzagtad; b, αὐτοῦ τοῦτο εἷ- 
Vat λέγων" ξειχνὺς Ex. τούτου, ὦ: καὶ ἀποθνήσχων 
ὑπὲρ ἡμῶν, ζῶν ὑπῆρχε Θεὸς ὧν, καὶ τὰς ζώσας 
ἐνεργεία: τοῦ Πνεύματος ἀδιαιρέτους εἶχεν ἐν ἑαυτῷ. 
KEOAA. MA. 
Ὅτι τὴν ἱερουργίαν αὑτὸς ἐτέλεσεν d Σωτήρ. 


Τὴν δέ γε ἱεοουργίαν τοῦ παναγίου σώματος ab- 
τῦτε xal αἵματος δῆλον ὡς αὐτὸς ἱερούργησε, καὶ 
ἰ:ρουογεῖν ἡκλῖν παρχδίδωχε, « Τοῦτο γὰρ, φησὶ, 
feuite εἰ; τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν, ) τι xal αὐτὸς 
ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα χατὰ τὴν τάξιν Μελχ'σεδὲχ 
(iv ἄρτῳ δηλονότι χαὶ εἴνῳ) μηδαμῶς παυόμενος * 
τοὶ αἰώνιος μᾶλλον ἱερεὺς, ὅτι χαὶ τέθυκεν ἑαυτὸν 
ἐχουσίω; διὰ σταυροῦ, χαὶ θύει, xal προσήνεγχε τῷ 
D:p!, xal προσάγει. Καὶ σφάγιον χεῖται διηνεχὲς, 
1? αἰώνιον ὑπὲρ ἡμῶν ἰλαστήριον " ὃν χαὶ μέγαν 
ouv ἀρχιερέα ἡμεῖς διεληλυθότα τοὺς οὐρανοὺς, 

Ἴηνοῦν τὴν ΥἹὸν τοῦ Θεοῦ " xol χρατοῦμεν αὐτοῦ 
τῇ; ὁπολογία;. Kol τοιοῦτος ἡμῖν ὄντως ἔπρεπεν 
ἀριερεὺς, ὅσιος, ἄχαχος, ἀμίαντος, χεχιυρισμένος 
ἀτὴ τῶν ἁμαρτωλῶν, καὶ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν 
Ἱωόμενος, ὑπὲρ ἡμῶν ταπεινωθεὶς τῶν ἁμαρτωλῶν. 


ΚΕΦΑΛ. ME. 
Ὅτι xal ἱερεὺς καὶ ἀρχιερεὺς σωματικῶς x8xst- 
ῥοτόγηται ὁ Σωτήρ. 
Ὅτι δέ γε χαὶ ἱερεὺς ἡμῶν xal ἀρχιερεὺς χεχε:- 
βεχόγηται͵ αὐτὸ: ἐδήγωσ'ν ὁ Zotto, Λόγος τοῦ Θεοῦ 


ὦν χαὶ ὑπὲρ ἡμῶν σαρχωθεὶ:, καὶ ὑπὸ τοῦ Πατρὸς D 


Μερτυρηθείς τε xal τῷ Πνεύματι χειρονοτονηθεὶς, 
ὡς χαὶ ὁ Ἡσαΐας προέφη *« ᾿Αναστέσεται ἐάδδος 
ἐχ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ, xai ἄνθης ἐκ τῆ: δίζης àva6t- 
ὅξεται, Καὶ ἐπανα παύσεται ἐπ᾽ αὐτὸν Πνεῦμα 0.02, » 
Χαὶ τὰ ἐφεξῆ;, Καὶ ρα τὰ περὶ τῆς χειροτονίας, 
ὄπ, οἷτ΄ς θαυμαστὴν ταύτην xal λαιλπροτάτην 
tese " χαΐίτοι γε Θεὸς ὧν φύσει, xal τὸ παντοδύ- 
νχμον ξχων xal παντουργόν τε xal ἅγιον * τοῦ Θεοῦ 
Tip(QGv ἐστι Λόγος, ἅγιός τε χαὶ παντοδύναμος, 
ἀλλ᾽ ὅμω; 6. ἡμᾶς xal σωματιχῶς χεχειροτόνηται 
api τοῦ Πατρίς. Καὶ πρῶτον μὲν ἐν αὑτῷ τῷ βα- 
Wilspgatt, ἅμα γὰρ τήτΞ βαπτιζόλενος χαὶ χειρα- 
Wtcóutvo ,0; yt:potovooutvog ἣν, Ἰωάννου μὲν 
Vy χεῖρα αὐ-ᾧ τιθέντο;, xat τὸ {Πνεῦμα δεχόμενος " 


DE SACRAMENTIS. 


τῶν εὐχῶν A consecratum, pariter non erit unguentum illud san- 


190 


ctum , quod nec sacerdotalibus precibus nec divi- 
nissimis pontificibus fuerit consecratum. — Virtute 
autem liujus baptisni et unguenti Christiaui nomi- 
namur et sumus; precipue vero unguenti virtute, 
quod ctiam chrisma vocatur, siquidem Christus Spi- 
ritu sancto unctus corporaliter dicitur. Et boc lo- 
quitur beatus Petrus, veluti diximus, et ipse David: 
Propterea unxit te Deus Deus tuus oleo lzetitize prz 
consortibus tuis ; id est, te quidem implevit omnibus 
donis, (divinitatis enim pleniWadinem suscepisti), 
consortes autem Lui, veluti ex funte per analogiam. 
Unguentum quidem in baptismo, superveniente Spi- 
ritu sancto, Salvator noster suscepit ; sed cum 


B oportuit illum pati, unguento iterum perfusus est, 


quod ad sepeliendum se esse dixit : Unde visum 
est, quod etiain moriens pro nohis, vivus remansit, 
utpote Deus; et aliunde vividas Spiritus sancti 
vires indivisas in se retinuit. 
CAPUT XLIV. 
Quod Salvator ise Eucharistiam perficiendo celebra- 
vtt. 

Quod ipse sarclissimi corporis sui et. sanguinis 
consecrationem Eucliaristiam perficieudo celehra- 
vit, nobisque eclebrandam reliquerit, iuconcussa 
est res : « Hoc enim, inquit, facite in meam com- 
menoraátionem ; » nec non quod ipse sacerdos. sit 
in sacula sccundum ordinem Melchisedec (in pane 
videlicet et vino) indesinenter permanens ; eo ma;is 


C vero :iernus sacerdos, quo etiam semetipsum, 


voluntarie obtulerit in cruce, et. offert adhue, ct 
Patri przbet et adducit ac liostia indesinenter jacet, 
gelernumque pro nobis propitiatorium ; queui ctiam 
pontificeui magnum nos liabemus, qui penetravit 
coelos, Jesum Filium Dei, cujus etiam. teneamus 
confessionem ; « Talis enim decebat ut nobis esset 
pontifex, sauctus, innocens, impositus, segrezatus 
ἃ peccatoribus, et excelsior ccelis factus, qui pro 
nobis humiliatus est peccatoribus. » 


CAPUT XLV. 


Quod sacerdos et pontifex maximus corporaliter ore 
. dinatus Salvator [uit. 


Quod sane etiam sacerdos moster οἱ pontifex 
maximus fuerit ordinatus, Salvator ipse prabuit, 
cum D.i Verbum esset, pro uoliis etiam caro [85 
ctus est, et de ipso testimonium perhibnit Pater, et 
a Spiritu sancto ordinatus est, veluti etiam Isaias 
praedixit: « Egredietur virga de radice Jesse, et 
flos de radice ejus ascendet, Et. requiescet. super 
eum Spiritus Domini,» ct catera. Qua etiain ad 
ordinalionem spectant vide, quonam modo mirau- 
dam illam nec nou claram. ordinationem su:cepe- 
rit, etsi natura sua Deus sit, et omnipotentiam. ha- 
beat et omnem virtutem et sanctitatem, D.i eniin 
vivum est Verbum, sanctum quidem et omnipotens, 
ct aliunde propter uos a Patre corporaliter est. or- 
dinatum ; primo qui!em in ipso baptismo, Cum 
enim baptizaretur. εἰ ipi nianus. imponerentur, 
ad ordinandum eum, Jo.nuc ,quisicin, sulilevanié 


160] 


1nanus in eum, Spiritem accepit ; 
a Patre est ordinatus, Spiritu quidem descendente 
per impositionem manuum, au lita est vox Patris di- 
ceptis ; « ΠΙς est Filius meus dilectus, in quo bene 
complacui. » Secundo, vero ordinationem clarius 
suscepit in monte transfigurationis, cum ipse quie 
dem diviuz gloriz luce resplenduit, perfectus jueti- 
ti: Sol. [n medio enim apparuit nubis istius apleue 
dentis, qua prasignificabatur Spiritus , qui ipsi 
quidem perpetuo adest. E nube vero tunc Pater 
ipsum etiam secundum carnem: perficiebat, 
una testimonium perhiberet, et in ipso complaceret 
et ejusdem vividam sapientiam magistram pranun- 
tiaret : « [lic enim est, uterum inquit, Filius. meus 
dilectus, in. quo bene complacui, » et his addidit, 
Ipsum audite :: » quod. saue doctrinze signum est ; 
quod etiam Christus ipse discipulis suis tradeus 
dixit : « Qui vos aullit, me audit. » Vides igitur mo- 
dum quo a Patre in Spiriiu sancto fuit. ordinatus ? 


CAPUT XL VI. 


Quo honestum conjugium benedixit Christus, atque 
cum Ecclesia sancta. ipse iu se reprasentavit. 


Disce jam quomodo conjugium, prout minister, 
univit ac benedixit. Audisti enim quod [pse in Caua 
: nuptiis adfuerit. Genitus est enim ut homini socius 
permanens, nosiraiu sanctilicaret geuerationem. 


CAPUT XLVII. 

Quod nuptiis virginitatem Christus. protulerit. 

Nuptiis igitur virginitatem prztulit, cum virgo 
sit ipsus Pater, qui eum zeterne et incorporaliter 
geuuit ; cum Mater ejus, postquam secundum carness 
ipsum Deut carne factum genuisset, virgo powx- 
ler fueiit, et permansit, et. alhuc permanet, siqui- 
dein emu $alva integritate edidit, quem absque vir&i 
&cmine concepit. Aliunde vero inirabiles ac revera 
virginales nec non divinas ipsius nuptias corde re- 
cogita ; pulelierrimus enim sponsus animas nostras 
coneupivit, nosque dilexit, veluti dixit, et pre 
Β016 nostri animam suam posuit, el in. murmus 
semetipsum nobis obtulit, nosque sibimeüpsi iu 
proprio sanguine intemerato despondit, nos an- 
quam, castam ipsius Ecclesiam ;. quod. prieclarus 
clamat pronubus Paulus: « Despondi, inquit, vos 
uni viro. virginem castam exhibere Christo. » Et 
qua ad il'a qu» ad nuptias speciant clari istius ncc 
non spleniili Regis Filii, ipse iu Evaugeliis spou- 
sus, pulclir.tudiue formosior prae omuibus filiis lo- 
minum, cum purus sit et intemcratus, tesiatur, 
ha quide illa quie ad nuptias spectant in seuiet- 
ipso et'ex semetipso perfecit, 

CAPUT XLVIII. 
Virginitatem esse conuubium cum | Christo. 

Quare etiam, qui Cl.risto nubere valet. et cupit, 
qui etiam cuuuhus factus est propter reguuim caelu- 
rum, utpote iu »eiieptiso Veibum recipere cupiens, 
Lune castus terque. sauctus Cliistus mirabiliter 
accipit, et ipsi conjungitur, et. ab. ipso veluti pure 


"SYMEONIS THESSALONICENS!'S ARCIITEP., 


in primis veru A ἐξαιρέτως δὲ χειροτονούμενος παρὰ τοῦ Πατρὺς, 


cum 


192 


τοῦ Πνεύματος μὲν χατερχομένου ἀντὶ χειρὸς, αὑτοῦ 
δὲ λέγοντος τοῦ Πατρὸς, « Οὗτός ἔστιν ὁ Υἱός μον ὁ 
ἀγαπητὸς, ἐν d εὐδόχησα. » Τὸ δεύτερον δὲ τὴν χει- 
ροτονίαν λαμπρότερον ἕλαδ:ν v. τῳ τῆς μετσμοβ- 
φώσεως ὄρει, ὅτε αὐτὸς μὲν τῷ τῆς θείας δόξης ςωτὶ 
ὑπερέλαμψεν, ἥλιος δικαιοσύνης τελῶν " μέτον δὲ 
γέγονε τῆς νεφέλτς ἐχείνης τῆς φωτεινῆς, fig τὸ 
Πνεῦμα ἐσήμαινεν, ὃ σὺν αὐτῷ μὲν ἣν ἀ-[. Καὶ ix 
τὸς νεφέλης δὲ ὁ Πατὴρ τοῦτον τότ: χαὶ χατὰ σάρχα 
ἐτέλει μαρτυρῶν ἅμα xal εὐδοχῶν iv αὐτῷ χαὶ ἀνα- 
χηρύττων τὴν ἔχυτοῦ ζῶσαν σοφίαν διδάσχ:λον. 
« Οὗτος γάρ ἐστι πάλιν, φησὶν, ὁ Υἱός μον ὁ ἀγαπη- 
τὸς tv ᾧ εὐδόκησα. » Καὶ προσέθηχεν, « Αὐτοῦ 
àxojets * ν ὃ δὴ τῆς διδασχαλίας ἐστί. Τοῦτο xal 
αὐτὸς ὁ Nptsshe τοῖς μαθηταῖς διδοὺς ἔλεγεν, « 
ἀχούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀχούει. » Ὁρᾷς xal ὅπως xtzet- 
addi αἱ παρὰ tou [I3xphe ἐν ἁγίῳ Πνεύματι ; 


KE6AA. MG'. 


Ὅτι xal τὸν τίμιον γάμον ὁ Χριστὸς &^A^ymee, 
xal ἐν ἑαυτῷ διὰ τῆς ExxAncíac [εἰργάσατο 
ἐν ἁγίῳ Πγεύματι. 


"Opa δὲ χαὶ ὅπως τὴν γάμον ὡς δημιουργὸς συνε- 


στήσατο καὶ εὐλόγησεν. "Ἔμαθες γὰρ G8 αὐτὸν ἐν 


Kavi εἰς γάμον παραγενόμενον. ᾿Αλλὰ καὶ γεγέν- 
vitac παρὰ μεμνηστευμένης ἀνδρὶ, ἵνα τὴν γέννησιν 
ἡμῶν ἁγιάσῃ. 
KEOAA. MZ. 
Ὅτι γάμου τὴν παρθενίαν Χριστὸς προέκρινεν. 
Πλὴν τοῦ γάμου τὴν παρθενίαν προέχρινιν, iv. Y 
xai παρθένος ἐστὶν ὁ Πατὴρ αὐτοῦ, ἀῤῥεύστως οὐ. 
τὸν καὶ ἀσωμάτως γεννῶν. Καὶ ἡ μήτηρ δὲ τὸ κατὰ 
σάρχα τὸν Θεὸν αὑτὸν σεσαδχωμένον γεννήσασα, 
φᾳαρθένος xal ἦν, xaX ἔμενε, xal μένει, δῖχα φθορᾶς 
αὐτὴν τέξασα, ἐπειδῆπερ συνέλαδε xal ἀτπόρως. 
᾿Αλλὰ xal θαυμαστὸν γάμον xoi παρθενιχὸν ὄντως 
xai θεῖον αὑτοῦ κατανόησον. Ὁ γὰρ ὡραῖος; ννυ φίος 
τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἐπεθύμησε, xal ἢγάπησεν ἡμᾶς, 
ὡς ἔφη ’ xal διὰ τὴν ἀγάπην ἐμῶν τὴν Ψυχὴν 
αὐτοῦ τέθειχε, xal προῖχα δέδωχεν ἧμῖἷν ἑαν-ὃν, 
καὶ ἡρμόσατο ἡμᾶ; ἑαυτῷ ἐν τῷ οἰχεΐῳ oz 
αἵματι, τὴν ἀγνὴν αὐτοῦ Ἐχχλησίαν. Καὶ τοῖτο 
Παῦλος ὁ καλὸς Boi ἁρμοστῆ:, « Ἡρμοσάμτν, Δλέ- 
γων, ὑμᾶς ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἀγνὴν παραττῖσαι 
τῷ Χριστῷ. Καὶ τὰ περὶ τοῦ γάμου τούτου τοῦ 
λαμπροῦ χαὶ ὡραίου Υἱοῦ τοῦ βασιλέως αὑτὸς ἐν 
τοῖς, Εὐαγγελίοις ἐχτίθησιν ὁ νυυφίος ὁ γνάλλει 
ὡραῖος παρὰ πάντας υἱοὺς βροτῶν, ὡς χαθαρός τε 
γαὶ ἅμωυος. Οὕτω xal τὰ περὶ τοῦ γάμον εἰς ἑαυ- 
τὸν xal 0i ἑαυτοῦ χατειργάοατο. 


ΚΕΦΑΛ. MH'. 
Ὅτι γάμος Χριστοῦ ἡ παρθενία. 

Διὸ xa: τὸν μὲν δυνάμενον xai χωροῦντα αὑτῷ 
νυμλφεύσασθαι, χαὶ διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν 
εὐνουχισυέντα, ὡς χωροῦντα ἐν ἑαντῷ τοῦτον τὸν 
Λόγον δεχόμενο,, λαμπρῶς ὁ ἁγνὸς xal πα ἁτγι;ς 
ὑποὐέχειλι, xal ἔνουται αὑτῷ, καὶ ὡς χαήχρῷ 


ΤῈ: 


ὁπτάνεται, xal ὅλος ἕνοιχεῖ ἐν αὐτῷ 
εὐλογεῖ τὸν γάμου τὸν ἐν αὑτῷ, χαὶ τὴν πα ιἰδοποιΐον 
o0x ἀποστρέφεται. € Διὰ ταύτης, λέγει γὰρ ὁ [,ε.6- 
«ατὸς Παῦλος, δύνασθαι σωθῆναί τινας. » εΣωθήσου- 
«ἂι δὲ, φησὶ, διὰ τῇς τεχνογονίας. » Ὅτι val αὑτὺς 
ταῖς γέγονεν, εἰ xa ἀπαθῶς ὁ Χριστός " καὶ πτρὰ 
παίδων ἡνεῖτο, xal παῖδας εὐλόγει χαὶ ἐγχαλίζετο. 
Πηρνείαν δὲ καὶ μοιχείαν ἄχρι χαὶ βλέμματος καὶ 
χαρδιακῆς χινήσεως ἀπεστρέφετο. Σοδομίτας δὲ χαὶ 
ἐξαρχῆς μὲν χατέφλεξε, χαὶ ἔτι χολάζεσθσι διξάσχει. 
Ανεκιότειον γάρ φησιν εἶναι ἐν ἡμέρῃ χρίσεως 
Συ δόμοις τε xxi Γομόῤῥοις ἣ vol; μὴ δεξαμένοις τὸ 
χήρυγμα. Ὥστε καὶ αἰωνία τοῖς τοιούτοις σὺν τοῖς 
ἀσεδέσιν fj χόλασις. ᾿Αλλὰ τὰ μὲν περὶ τοῦ γάμου 
οὕτω ποιήτας τε χαὶ διδάξας, περὶ μετανοίας τε xal 
ἐξαγορεύσεως ἔπραξέ τι εἰς ἑαυτόν. 


Κληριχός. Καὶ περὶ μὲν τῶν προτέρων, yis 
ἔέσποτα, ἐχανῶς ὠφελήθημεν, περὶ ἀναγχαίων ἀχὴ- 
χούτες, xal μᾶλλον ὅπω: χεχειροτόνηται ὁ μόνο: φύ- 
eu πάυτα ἰσχύων, xal μόνο; ἅγιος ὧν, ὅπω:; τε 
υυμφεύσατο, xal παναγίως sl; γάμον ἔλθεν ὁ ἄτπι - 
ἡό; τε χαὶ χαθαρ᾽-, ἁγίοις ἁγίως ἐν ἔρωτι θείῳ xal 
μερμῷ συναπτόμενος ᾿ πῶς δὲ ἄρα καὶ εἰς ; ετάνοιαν 
ἔλθοι ὁ ἀναμάρτττο;, ἀποροῦμεν. 


ΚΕΦΑΛ. ΜθΘ΄. 


Ὅτι καὶ τὰ τῆς μετανοίας ὁ Σωτὴρ Ov δαυτοῦ 
C 


ἔδειξεν. 


Ἁρχιερεύς. ἸΚαλῶς ἔφης. Καὶ οὐ δι᾽ ἑχυτὸν ἔρχε- 
τι, ἀλλὰ δι᾿ fjpd;. Αὐτὸς γὰρ τὰς ἀνομίας ἡμῶν 
ἢαξι, καὶ τὰς νότους ἐδάστασεν. Οὐ μετενόησεν οὖν, 
ἀλλὰ τὰ τῆς μετα ο᾽ας ἐδίϑαξε. Καὶ τοῦτο πρῶτόν 

quts, εἰδὼς ἡμῶν τὸ εὐόλισθον, « Μετανοεῖτε * ἦγ- 
Tut γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. » Πῶς γὰρ ὁ μόνος 
ἐγ ἀνθρώποις ἀνέγχλνητος μετενόει ; G9 μᾶλλον δὲ μό- 
YX ἅγιός τε καὶ καθαρός ; ᾿Αλλὰ μετάνοιαν ἐδίδασχε 
δ᾽ igi; « Ἐπεὶ χαὶ οὐχ ἦλθον καλέσαι, φησὶ, δι- 
χαίους͵ ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν, » Διὸ καὶ 
ἰσδίειν xal πίνειν μετὰ τελωνῶν χαὶ ἁμαρτω)ῶν οὐ 
fipptelto. Καὶ τούτου χάριν παρ᾽ Ἰουδαίων χατα- 
μέμφεται. Καὶ πόρνας προσδέχεται ἱλαρῶ:;. Καὶ 
Tip ἅπτονται τούτου τῶν ποδῶν, xal χατὰ χεφαλῆς 
ἰχχέουσιν αὐτῷ μύρα, καὶ δάκρυσι πλύνουσι τοὺς 
πόδας αὐτοῦ, xal ἐχμάττουσι ταῖς θριξί, Καὶ Xava- 
wav Ἑλληνίδα οὐχ ἀποπέμπεται. Καὶ τὴν ἐπὶ μηι- 
χείᾳ μὴ χαταχρίνας προσδέχεται, μόνον μὴ ἀμτρ- 
τάνειν εἰπών" xal συχοφάντην xal ἄρπλγα ἀπο- 
δίντα τὴν ἀδιχίαν προθύμως τε χαὶ πολλαπλῶ:" 
x3! πλεουνέκτην xal τελώνην ἀπολιπόντα τὸ τελω- 
νεῖν * xal φονευτὴν, xal ταῦτα λῃστὴν, ἑνὶ μόνῳ 
ῥέματι ἐπὶ τοῦ σταυροῦ * xal τὸν ἀρνησάμενον τρί- 
ἴον, xal ταῦτα μαθητὴν πρῶτον, ὡς δαχρύσαντα 
μόνον, xa τρὶ; αὐτὸν πάλιν ἐν ἀγάπῃ ὁμολογήσαν- 
ta * xai βλάσφημον χαὶ διώχτην, ἐπιστραφέντα 
πρὸς ζῆλον ἔνθεον, τὸν Παῦλον. Καὶ διὰ πάντων 
«ύτον xai ὧν εἴρηχε παραδολῶν, τοῦ ἀσώτου xdi 


DE SACRAMENTIS, 


εἰ δ' οὖν, & cernilnr, et. totus in eo. commoratur, Quod κἱ 


191 


vero has in semetipso nupiias tam henigniter— lia- 
beat, non idcirco t1&men filiorum generationem 
fastidit; per hanc enim aliquos | salvari posse di- 
viuissimus testatur Paulus: « Salvabitur. autem, 
inquit, per filiorum generationem; » ipse enim 
puer, etsi a dolore immunis, fuit. Christus, ct 
a pueris celebrabatur, et ipse pueros bLeoed:- 
cebat οἱ grate suscipiebat; prostitutionem vero 
et adulterium «νη etiam. ac eordis motu. proe 
pulsavit. Sodomitas ejusdem ab initio igne con- 
sumpsit eosque i'erum  castigandos docet. 'lo- 
lerabilius. enim fore dicit terrre Sodomorum 
et Gomorrheorum in die judicii, quam his 
qui przdicalionem non acceperunt; quibus tamen 


D aterna est cum impiis poena, Postquam au;em liec 


de nuptiis egerit ac docuerit, panitenti.e ae confes- 
sionia opera quadam in seinelipso pr;esiitit. 
Clericus, Et de prioribus quidem, veneraude 
domine, satis profecimus, uecessaria quzque au:lien- 
tes ; imprimis vero modum quo ordinatus fuerit qui 
solus natura sua et omnipotens es*, et solus sauctuss 
nioduim etiam quo. desponsatus sit, quove sanctis- 
sime ad nuptias processerit intemeratus castusque 
agnus, qui divino in amore ac fervore sanctis su's 
$:ncte conjungitur. Quowodo autem ad poeuiten- 
tiam etiam accesscrit qui absque peccato est, nos 
ignoramus, 
CAPUT XLIX. 
Quod paenitentiam Christus 546. docit, 


Pontifex. Pr:eclare dixisti, non autem propter se 
accedit, sed propter nos lpse enim iniquitates nos- 
tras accepit, et infirmitates nostras tulit. Parniteu- 
tiam iyitur non egit, sel vam nos docuit. Et h e 
primum, infirmitatis nostre haud inscius, dixit: 
« Agite poenitentiam, quoniam appropinquivii re» 
gnum colorum, » Quo:no.lo enim qui solus apud 
homines irreprehensibilis poenitentiam — ageret ? 
Quomodove qui solus 84:10 àaactus et pras? g?ro- 
pter nos igitur poenitentiàin ipse docuit : « Non veni 
eniin, inquit, vocare justos, sed peccatores ad. poe- 
nitentiam ; » quapropter enim publicanis et pecca- 
toribus manducare ac bibere non recusalat. Et 


p de lioc Judieis inerepabant. eum; meretrices etiam 


grate suscipiebat; ille enim procumbebant secus 
pedes ejus, et unguento ungebant caput ejus, et la. 
erymis multis rig»bant pedes ejus, et capillis capitis 
sui tergehant eos, ἘΠ mulierem Graecam Cliana- 
neam nou dimisit. EL uxorem iu aclulterio depre- 
heusam non condemnavit, sed illi tantum non ame» 
plius peccare dixit. Et itein de d»latore ac. raptorc 
qui omni studio et opere ab injustitia recessit ; et 
de avaro et fencratore qui fenerari destitit ; et de 
homicida eti: ac latrone, quem uno tantum verbo 
jn cruce convertit ; et de prino ejus discipulo, qui 
postquam ter ipsum  negasset, solummodo flevit, 
ac ter ipsum iterum in dilectione agnovit ; et de 
blasbhematore et oersecutore, beatum Paulum dico, 


195 I SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIILEP. 196 


eujus studium ad divina convertit; et ex his omni- 
Jíus demum locutus est in parabolis, prodiga vide- 
licet et. ceteris poeuitentite opera nobis ostendit ac 
praebuit. 

CAPUT L. 


Quod opera penitentig propter nos pra'stitit Christa, 


ln semetipso quidem poenitentiae opera, etsi ab 
iis solutus przstitiu C'iristws, ut nobis peenitentiz 
et lunniliratís viam ostenderet. Jejunavit enim, et 
eravit, et sobrie et humiliter ac continenter vixit, 
hórdeacis panibus parvisque piscibus vescens, sze- 
pius etiain paaes nou habere visis, pro. comitanti- 
bus vero paucos panes istus benedicendo muliipli- 
caus ; pedibus etiam iter faciebat, et peregrinaus, 
nec labens, veluti ipse dixit, ubi capnt reclinet ; et 
contumelias et opprobría et lapidationes ferens, 
elsi mala nunquam, sed 6 contra bona egerit; ac 
dewum ab. am:co proditus, ἃ dome:ticis etiam pas- 
$us est, pro quibus ip-e torquebatar ; insimulatus 
auteut su-tinuit, et aliunde consputus, et colaphi. 
23t1u$, nudus eiiam flagellat:s, οἱ condeninatus 
fuit, ac demum tauquam reus in cruce cum latro- 
nibus mortuus est, cum esset ipse ceuctorum Domi- 
nus, Unde etiam ip-e iuprecatio dictus est, ut pri- 
min solvens in nobis inaledictionem afferret et beue- 
dictionem ; ad h;ec autem. mortuus, ut. viventibus 
etium, iisque in inferno degentibus peenitent ze dona 
largiretur; eos enim qui credi lerunt exinde salvat, 
a mortuis autem resurgens, cunctis habitantibus 
L'rraim resurrectionem 86 vite instaurationem poe- 
nitenti:e ope:is moderatus est; namque ex ipsa cl 
increduli et. immundi ad fidem  Christique amo- 
rem, ad sapientiam virginitatemque conversi, ipsis 
B gelis similes videbuntur, el. usque a :buc salvat 
Christus, iuncred.Jos. etiam ad. fidem | adducens, 
eiiamsi millia egetiiit peccata, donumque baptismo 
acceptiun. aniiserint, οἱ fideles ipsos qui peccaves- 
runt confessione salvat, et lacrymis, et contritione, 
et inigericordia, aliisque bonis operibus, quibus in 
)juantunmi possunt accedunt ad. eum, 


CAPUT LI. 


Quod. propter. peniteniiam gratia. solvendi ei li- 
gandi episcopis concessa est, idque u Chrisio. 


Propter liec autem solvendi et ligandi nobis lio- 
ninibus poteststem — concessit, a semetipso pri- 
mun gratiam. lianc apostolis tradens. € Insufflavit 
euim super eos, et eis locutus est dicens: Acci- 
pit: Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, 
femittentur eis, et quorum retinucritis, retenta sunt;» 
ut homines ad exomologesim liumili corde acce- 
dentes, postquam primum sinceris poeuiteutize ope- 
ribu: ἃ peccatis recesseiint, remission'8 graliam 
realiter. consequantur, Et hiec continuo usque 
adhuc prastat Christus ; et eadem Spiritus sancli 
virtus, liec in sacerdotibus operatus, poteus csl 
eliam qiiae solutos peccatores post. mortem cuuctis 

notas prrobeat, ligatos vero ctiam patefaciat. 


ἃ τῶν λοιπῶν, tà τῆς μετανοίας ἡμῖν παρέθηχέ τε 
καὶ ἔπραξε. 


ΚΈΕΦΑΛ. N. 


Ὅτι xal τὰ τῆς μετανοίας ἔρνα δι᾽ ἡμᾶς ὁ ζρις 
στὸς κατειργάσατο. 

Καὶ εἰς ἑαυτὸν δὲ τὰ τῆς μετανοίας ἔογα μὴ Óz εἰ- 
λων εἰργάτατο, ἵν᾽ ful, δείξῃ τὴν τῆς μετανοίας 
καὶ ταπεινώσεως ὁδόν. Νενήστευχε γὰρ, xal προτ- 
ηὔχετο, xal εὐτελῶς ἔξη xal ταπεινῶς xal Eyxoa- 
τῶς, ἐν ἄρτοις χοιθίνοις xal μικροῖς ὄψοις διατρε- 
φόμενος. Καὶ πολλάχι; ἄρτους μὴ ἔχων φαίνεται, 
διὰ δὲ τοὺς συνόντας τοὺς βραχεῖ; πληθύνων δι᾽ ε"- 
λογίας, xaX πεζοπορῶν, xai ξενιτεύων, καὶ μὴ ἔχων 
(ὦ; ἔφη) ποῦ χλῖναι τὴν χ:φαλὴν" καὶ ὕδρεις χαῦ- 
ὑπομένων χαὶ λοιδορίας xal λιθατμο΄ς " xal μὴ ἀπο- 
διδοὺς καχὸν, ἀλλὰ μᾶλλον εὐεργετῶν" xal τεέλευ- 
ταῖον προδιδόμενος παρὰ φίλου" xol πάσχων παρὰ 
τῶν ἰδίων δούλων ὑπὲρ ὧν ἡγωνίξετο" χαὶ διαδαλλέ- 
μενος ὑποφέρων" xa! ἐμπτυόμενος, καὶ χολαφιζξό- 
μενος, xaX γυμνὸς μαστιζόμενος, καὶ χαταχρινόμε- 
νος, χαὶ θανατούμενος ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὡς xatá- 
xpttog σὺν λῃσταῖς ὁ τῶν ὅλων ποιητής. “Ὅθεν xs 
κατάρα ἐχλέθη, ἵνα λύσῃ τὴν πρώτην ἐν ἡμῖν ἀρὰν, 
καὶ εὐλογίαν παράσχῃ. Καὶ τέλος θανατούμενος, ἵνα 
à: καὶ cot; ζῶσι, καὶ τοῖς ἐν ἄδου χαρίσηται τὰ τῆς 
μετανοίας δωρήματα. Σώζει γὰρ κἀχεῖ τοὺ; πιστεῦ» 
σαντας. Καὶ ἀναστὰς δὲ πάτῃ τῇ οἰχουμένῃ τὴν 
C ἀνάστασιν xal ἀνάπλασιν διὰ τῆς μετανοίας ἐδρά» 

δευτε. Δι} ταύτης γὰρ ἄπιστοί τε χαὶ ἀκάθαρτοι 

ποὺς τὴν πίστιν καὶ ἁγιωτύνην Χριστοῦ, σωφροτύ- 
ντν τε xol παρθενίαν ἐπιττραφέντες. ἰσάγγελοι 
ὥφθησαν" καὶ μέγρι τοῦ νῦν σώζει Χριστὸς, x1 
τοὺς ἀπίστους mph πίστιν ἕλχων, χἂν τὰ pup!a tp- 

γάσωνται δεινὰ, δῶρον τὴν ἄφεσιν διὰ τοῦ βαπτὶ σ;"6- 

το; χιριζόμενο“, xal τοὺς πιστοῦ; ἀμλαρτάνοντα᾽ 6c 

ἐξομολογέσεως kvaotos 6t, δαχρύων τε xa* συντριδῦς, 
ἐλέους, καὶ ἔργων ἀγτηθῶν ἑτέρων τῶν χατὰ δύνλ." 


- 


piv, προσερχομένους αὐτῶ. 


ΚΈΡΛΛ. NAÀ'. i 
"Ort διὰ τὴν μετάνοιαν ἡ χάρις τοῦ δειν xa di 
D δεσμεῖν toic ἀρχιερεῦσι, xal αὕτη ἀπὸ Xjyi— 
στοῦ. 


Δι᾿ ἣν αἰτίαν xal τὴν τοῦ λύειν xal δεσμεῖν τοῖα 
ἀνθρώποις ἡμῖν παρέσχετο δύναμιν, ἐξ ἑαυτοῦ τούταιια 
τὸ χάρισμα πρῶτον τοῖς ἀποστόλοις ἐνθεί;. « Ἕνε — 
φύσησε γὰρ καὶ εἶπεν αὐτοῖς, φησ', Λάδετε Πνεῦμα.» 
ἅγιον * ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐ««ἰ 
τοῖς * ἄν τινων χρατῆτε, xevpátnvtat* » ἵνα οἱ va 
ἐξομολογήσει ἐν ταπεινώσει 70) προσελθόντες ψυχὴ i 
δι᾽ εἰλιχρινυῦς μετανοίας πρότερον ἀποστάντες t7— : 
ἁμαρτίας, χομίτωνται τὴν ἄφεσιν ἐναργῶς. Κα 
τοῦτο διηνεκῶς ἄχρι τοῦ νῦν ἐνεργεῖται. Καὶ ἡ lis 
ναμις αὕτη τοῦ Πνεύματος διὰ τῶν ἱερέων ἰσχύουπ 
xa ἐνεργὴς 023a, τούς τε λελυμένου: xal μετὰ SEES 
νατον γνωρίμους πᾶσι mo:el χαὶ τοὺ; ὑπὸ δὲσ 2- 
ὄντας φαν:ο"ἷ, 


191 


: KE9AA, NB'. 


Ὅτι καὶ τὸ porat&ixév σχῆμα τῇ μετανοίιι περι 
Σαιιξάνεται. Καὶ διὰ cí σχῆμα d γελιχέν, καὶ 
ἔνδυμα μετανοίας καλεῖται. Kal τίς ἡ δύναμις 
τούτου. 


Ἕν ταύτῃ δὴ τῇ μετανοῖξ χαὶ τὺ ἱερώτατον περι- 
agubávr-at αχῆ!α τῶν μοναχῶ’, ὃ δὴ xaX ἀγγξλι- 
κόν ἐστι χαὶ xaÀ:itat, ὡς τὴν ἐχείνων μιμούμενον 
καὶ ἐπαγγελλόμενον ἄγνείαν, ἀχτησίαν, ὕμνους, 
προσΞξυχὰς, ÜRaxoiív τε χαὶ καθαρότητα. Καὶ τῆς 
μετανοίας ἔνδυμα ξὲ χαλεῖτα᾽, ὡς πευνθιχὴν, ὡς τα- 
πειυόν τε xG* εὐτελὲ;, ὡς ἀπέριττον χαὶ πάτης: φι- 
λοχαλία; ἀνθοωπί.ης ἀπεῤῥηγμένον, ὡς ἀπάντων 
χυσαλιχῶν ἐυνοιῶν τε Xal λόγων xal πράξεων οὐκ 
ἀνεπίμιχτον μόνων, ἀλλὰ χχὶ πρὸ; τὴν χατάλυσιν 
χαὶ φυγὴ» τῶν χουσμιχῶν πραγμάτων χωροῦν. 
Ὑπξερκοσμίου γὰρ ζωῆς ἔστι τοῦτο σύμδολον, χαὶ 
«ὁ φθαρτὸν δι άσχει τῶν ὁρωμένων, xal πάντων 
τῶν ἐν ἀνθρώποις τὸ πρόσχαιρον" χαὶ φιλοσοφίαν 
τὴν ἄνευ τοῦτο μελετᾷ, χαὶ φιλοσοφεῖ, χαὶ θανάταυ 
z3i τέλους μνημονεύει τῶν ὅδε. Διὸ xol μέλαν ἐστὶν, 
ἱξκειδὴ θανάιϊου xat πένθους μέμνηται, χαὶ οὐ ζῇ ἐν 
τδε τῷ βίῳ, ἑτέρας δὲ ζωῆς ἐπιθυμεῖ τῆς ἀφθάρ- 
τοῦ, χαὶ κρὺς ἐχείνην τρέχειν ἐπείγεται Διὸ χαὶ εἴ 
wg ἀληυῆς ἐστι μοναχὺς, χατὰ Π|αὔλον, οὗτος xal 
iv:a,09a μὲν Χριττὸν ἀγαπᾷ, χαὶ οὐδὲν αὑτὸν τῆς 
ἐγάχη; τοῦ Χριστοῦ χωρίται δύναται" καὶ ἐπιθυμ:ἴ 

ἐναλῦται, xat σὺν Χριττῷ εἶναι, Καὶ τοῦτο διὰ τῶν 
ἔργων δείχνυσιν, ἐν ἐρήμοις xaX ὄρεσι xal μοναῖς 
φυγαδεύων διὰ Χριστόν. Kal ἕν εἶναι σπεῦδε: μετὰ 


13 ἢ εὐματι. Διὸ xal τὸν τοῦ Χριστοῦ ὅλον ἔχμι- 
μεῖται Bíov, xai ταπεινοῦται, xal πτωχε-ει, xal 
ὑπο:άσσεται, xal οὐδενὸς φροντίζει τῶν (003, xal 
σαυροῦται τῷ βίῳ, xai παρθενεύειν ἐπαγγέλλεται, 
ταὶ ἀχτημονεῖν, χιὶ νηστείαις σχολάζειν xai προῖ- 
ἐυχαῖ; xa δεήσεσι, καὶ ἄχρι θ. νάτου τούτοις ἐμμέ- 
Wiy χαὶ τοῖς τοιούτοι;, χλὶ πάντλ φέζειν διὰ Χρι- 
y. Ἃ δὴ πάντα τῆς μετανοί,ς ἔργα ἐστί, Καὶ πᾶς 
τιοτὸ ὀφείλει τούτοις ἐγχαρτερεῖν, πλὴ» τῆς map- 
Vela; χαὶ “μόνον, ἥτις ἀνήχει τοῖς μοναχοῖς. Τ᾿ αὐτὴν 
Hp ὀφείλουσι μένον ἐξαιρέτως οἱ μοναχοί" αλλὰ 
- οἱ ἐν χόσλῳ μήπω Yuvatx: συζεχθέντες, xal 
Ἐὸ ὁ ταύττν ἐπαγγειλάμενο; " ἀλλὰ xai ἅπας m:- 
VÀ; xad ἄλλην ὁ περιπεσὼν ἁμλαρτιαῦς (τίς δὲ ὁ 
om περιπεσών; ) xav' ἴχνος βαίνιιν ὀφείλει 
τοῦ Κυρίου, xal τὰ τῆς μετανοίας ἔργα διενεργεῖν. 
"Ulixi ὁ Βαπτιιστῆς, ὁ χα! τὸ σχῆμα πρῶτυς 
μετὰ χαὶ τοῦ Ἡλιοῦ προτυπώσ)ς ἐδίδασχε, « [1.1τἢ- 
$15, λέγον, καρποὺς ἀξίου; τῆς μετανοίας. Καὶ 
PAuwud:s-  Ἦγγιχε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρα- 
μῶν" xal ἑχάστῳ ἁρμόζουσαν τὴν πολιτείαν «ap. 
€: 
"-,) e alias : « Agile pevitentiam, quoniam 
de bine politiaun praestitit accom.nodatan. 
" KEPAA. NI". 
9n c Ζωτὴρ xal δι᾽ ἑαυτοῦ cé σχῆμα τὸ dyior 
ἐὸδειξεν. ᾿ 


φ 
Ὁ δὲ γε Σωτὴ» καὶ 6:5, ἡ ὧν, τιῦτο ὀὴ τὸ 1 


, 


DE SACRAMENTIS. 


Χριπτοῦ, ἵνα ἐν αὐτῷ Χριστὸ; σὺν llazp: ο:χήτῃ c 


. 193 
CAPUT 11. 


Quod forma ei habitus πιοπαι μα 5 a paemitentia as- 
sumitur. el quare idem hub.tus angelicus vocetur el 

habitus penitentie, el qu«nam ait ejus vis ac εἰ- 
gnificatio. 


Iu lac autem poenitentia. s1cvosaactus assumitur 
monachorum habitus, qui sane angelicus et est, ct 
vocalur, qua-i horuin innocentiam, paup.rtatem, 
hymnos, preces, obedientiam, perfectawque puri- 
tatem prasignilicaret ac imitaretur. Et habitus peni- 
tenti vocator, veluti biiste aliquid, et. humile, et 
sobriumn, et simplex, et totius humana pulchritu- 
dinis apparatibus abhorrens, cui vero non solum- 
modo omnium humanarum cegitationum, sermo- 
nunive, ct operum nihil omniuo promiscuum ἐδ], 5: d 
etiam ad omnium mundanorunm: operum — destruce 
Gonem fugauique protrahens. Vite enim qua supra 
terram est ipse pix se feit siguum ; et. visi ilium 
omnium corruptibile, humauorumque. cunciorum 
momentaneum ac leve deaiotnistra!, *ap:entia:m vero 
qu;e desuper est aperit, et hanc sapientiam quarit, 
mortem: vero. hic. finemque memorat, Quapropter 
niger est ipsi color, cum ipse mor.em «doloremque 
menti revocat, in hac. vita auteur minime vivit, sed 
jncorruptibilem alteram vitam desideriis su.s prose- 
quitur, et a4 eai proeurrere festinat, Quapropter 
si verus aliquis est monachus, juxia. Paulum, ilo 
ex lac. ctiam vita (διὰ diligit, nec aliqua res 
eum s: parare poterit a char.tate Christ ; cupit etian 
dissolvi et esse cuu. Christo, et illud. operibus os» 
tendit, cum in deserta, et inoütes et soliiudines pro 
Clristi ainore confugiat ; cum Cliristo auteni esse 
conatur, ut inhabitet in. se Cliistus cum Patre ct 
Spiritu sancto, Et exinde totam Clivisti vitam 81π|- 
diose imitatur, seipsum bumiliat, et. pauperia:enm 
quzrit, et voluntatem suam subiit, nec ullam vem 
appetit Super terra:n, et huic vite erucifigitur, et δὼ 
" virgiueim servare, et niliil in proprium retinere, et 
jejuviis incumbere, et precihus, et suppueationib.s, 
el ad mortem usque in his et similibus permanere, 
cuncta demum propter Christum fire profitetur. Lt 
his omnibus poenitentiae opera constituun ur; inqui. 
bus eiiam singulos fideles perseverare op. rt*t, sola 
virginitate excepta, qua ad monaclius speciat; ad 
lianc enim ex. electione lantum. ad-Linguntur u0- 
nachi et saeculares qui mulieri nou juncti sunt, sive 
etiam quisque voto professus est eam. Singuli autein 
fideles, et in primis qui in peccatis incidit (quis 
3u.eum incidit nunquai ἢ) juxta vires Cliristi vestigia 
sequi, punitentüaque opera. praestare. (teuentur, 
Joanncs eniin Baptista, qui p. imus post Eliam poe..i- 
tentize habitum induit, liujus necessitalem no$ e-lo- 
cuit dices ; « Facite ergo digaos fructus poeuitens 
appropiuqoavit regnum «Qe oram, » Et unicuique 


A 


v 


CAPUT Lr'I. 


Quod etim S.leatcr. ipse docuit tacra hujusm:di 
[va udi. 


Salva:or autc ac Deus noster, postquam aguum 


19) 
il.ud nobis poenitentia monum  prostitisset, ac per A 
prophetas, per Pri cursorem etiam. pranunti.ssel, 
sive a semetipso sive a discipulo ; saerain hujusmodi 
formam. iterum per apostolos ac per se'psum simi- 
liter prebuit tradiditque dicens : « Si quis vult ve- 
uire post me, abneget semetipsum, tollat erucem 
suam quotidie, el sequatur me, » Ne autem ex 
omuibus credentibus aliquis tautum hec suscipiat, 
quibus omnes pariter tenentur. fideles, nempe ad 
mortem usque fidem profiteri, utpote Christuin 
sequi debentes, qui ex przeclara confessione Patris 
et Spiritus sancti testimonium perhihuit sub Pontio 
Pilito ; sed. etiam quod. confessionem illam adbuc 
profiteri teneantur. qui in conscientia testimonium 
perbibere debent, quod justa Christum sit eorum 
vita, in primis vero nionacliorum ordines, jamjam 
audi quid Petro dixerit, h:ec loquenti : « Ecce nos 
reliquimus. omoia, et. secuti sumus te; palam jam 
profit.tur dicens, quod vos qui sccuti estis me, in 
regeneratone, cum sederit Filius howinis in. sede 
- majestatis suze, sedebitis et vos super sedes duode- 
cim, judicantes duodecim tribus lgrael ; ». quod 
pontificalis est grati, quam discipulis suis pr:e- 
Blitit; deinde pergit : « Et omnis qui reliquerit do- 
mum, vel. fraires, aut so*ores, aut patrem, aut 
matrem, aut. uxorem, aut filios, aut agros, propter 
me et. Evangelium meum, centuplum accipiet, et 
vitam zteruam possidebit. » [ia procul dubio sese 
habet wonachorum vita; et ex ipso quidem marty- 
rio ea vox intelligitur, plerique enim eorum, omui- ,, 
bus derel:c:is, pro Christo u;ortui sunt. Ex propria 
autem moprachorum politia aperte innotescit, quod 
et hanc. Salvator ipse instituerit, et ejus discipuli; 
ipse enim virgo fuit et pauper, cum esset dives ; et 
jn moute oravit, ct Patris factus est obediens usque 
ad mortem, morteur auten crucis, nec fecit volun- 
Jatem  »uam,sed voluutatem. ejus qui misit eum 
lPatris, et lianc usque ad mortem servavit dicens : 
« Nou autem mea, » carnis videlicet, « sed !ua 
voluntas flat, » diviua euim non alia fuit Patris, 
alia ejus voluntas, Et ubique passim monachorum 
vitam nobis tadidit : « Qui amat, inqnit, patrem 
aul matrein. plus quam me, non est me di- 
pnus, et qui amat filium aut (liam super me, 


SYMEONIS TITESSALONICENSIS ARCTIITEP. 


200 
u:vavoíag μέγα δῶρον παρεσχηγὼς, xal &à τῶν 
προφν τῶν xal τοῦ Προδρόμου χηρύξας xal δι᾽ ἑαυ- 
τοῦ γαὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ὕστερον καὶ τὸ σχῆμα 
τὸ ἅγιον ὁμοίως δι) τῶν ἀποστόλων καὶ ἑαυτοῦ 
ταρίδειξέ τε χαὶ πιρχδίδωχεν, « Εἴ «τι; θέλει, λέ- 
Yov, ὀπίσω pou ἀχολουθεῖν, ἀπαρυησάπθω ἐσυτὸν, 
χαὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, χαὶ ἀχολουθήτω 
μοι.» Καὶ ἵνα μὴ τι; περὶ πάντων τῶν Tt:O TUA, των 
μόνον τοῦτο ἐχλάξῃ, ὅτι ὀφείλουτι πάντε: πιτ' Οἱ 
ἄχρι χαὶ θχνάτου ὑπὲρ τῆς πίστεω; 71 375 ασϑσι, 
ἐξχχυλουθεῖν ὀφείλοντε: τῷ Χριστῷ ὑπὲρ τῆς καλῆς: 
ὁμολογίας τοῦ Πατρὸ; xai ἑαυτοῦ χαὶ τοῦ Πν:ύματος 
μαρτυρήσαντι ἐπὶ Ιοντίον Πιλάτου, ἀλλ᾽ ὅτι τὸ 
παράγγελμα τοῦτο xal ὑπὲρ τῶν ὀφειλόντων τὸ χατὰ 
συνείδησιν μαρτύριον ἐνεργεῖν, ὅπερ ἐστὶν ὁ χατὰ 


Β Χριστὸν βίος, ἐξαιρέτως δὲ μᾶλλον ἡ πολιτεία τῶν 


μοναχῶν " ἄχουτον τί πρὸς τὸν Πέτρον φητὶν, eign- 
κότα, ε Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα, xa ἠχολουθῆ- 
σαμὲν σοι.» ᾿Ἐπαγγέλλεται γὰρ λέγω", ὧς « Ὑμεῖς 
οἱ ἀχολουθῆσαντές μοι ἐν τῇ παλιγγενεσ᾽ ἃ, ὅταν 
χαθίσῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὖ- 
τοῦ, χαθίσεσθε xal ὑμεῖς ἐπὶ δώδεχ θρό «v, χρί- 
vovtt; τὰς διύδεχα ουγὰς τοῦ ᾿Ι:ραΐἦλ. » Ὃ δὴ τῆς 
ἀρχιερατιχὴς ἐστι χάριτος, fv παρέσχε τοῖ; μαῆη- 
ταῖ;. Εἴτα ἐπάγει, «€ αὶ πᾶ; ὃς àzfjuv οἰχίας, 
fj, ἀδελφοὺς, ἣ ἀδιλφὰς, ἣ πατίρα, ἣ μητέρα, ἣ τυ- 
valxa, ἣ τέχνα. ἣ ἀγροὺς, ἕνεχεν ἐμοῦ καὶ τοῦ Εὐ- 
αγγελίου, ἑκατονταπλασίονα λήψεται, χαὶ ζωὴν gie» 
νιον χληρονομῆσει.» Ὅπερ ἐριδήδως ὁ βίος ἐπτὶ 
τῶν μοναχῶν. Καὶ ἐνεργεῖτσι μὲν xal τῷ μσρτυρίῳ 
ὁ λόγο;, πολλοὶ γὰρ πάντα χαταλιπόντες, διὰ Χριττὸν 
ἀπέθανον" ἰδίᾳ δὲ τοῦτο τῇ πολιτείχ τῶν μοναχῶν 
φανεροῦται, fiv χαὶ σὐ ὃς πεπολίτευται ὁ Σωτὴρ, xal 
οἱ αὑτοῦ μαθηταί" αὐτὺς μὲν παρθενεύων, xal πτω» 
χὺς ὧν, ὁ πλούσιος, χαὶ προσευχόμενο; ἐν τῷ ὄρει, 
xai ὑποτασσόμενος ἄχρι θανάτου σταυροῦ τῷ Πατρὶ, 
καὶ μὴ τὸ ἑαυτοῦ foy θέλημα, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ 
πέμψαντος αὐτὸν Πατρὸς, ἃ xa μέχρι τοῦ πάθους 
ἐφύλαξε" « Πλὴν μὴ τὸ θέλημά μου, λέγων, » τὸ τῆς; 
συρχὺς δηλονότι, « ἀλλὰ τὸ σὺν γενέσθω, » fj:ot τὸ τοῦ. 
Πατρὶς θεῖον ἐν θέλημα καὶ αὐτοῦ’ κ-ὶ ἀλλαχοὺ δὲ sovaum 
τῶν μοναχῶν διδοὺς βίον, « 'O φιλῶν, φησ', πατέρα... 
$ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐχ ἔστι uou ἄξιος" » ooi c "ARM 
φιλῶν υἱὸν f) θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι puo 


400. est me dignus. » Et: « Qui non reuun- D ἄξιης. » Καὶ « Ὃς οὐχ ἀποτάσσεται πᾶσι v0; aom 


tiat omnibus qua  possilet, non potest meus 
esse discipulus. » Et adolescenti : « Si vis, inquit, 
perfectus. esse, vade, vende qua habes, et da pau- 
peribus, et habebis thesaurum inu coelo : et veni, 
sequere me. » Quod sane laud martyrii, bene vero 
monachorum est vitz, Et dicenti : « Permitte milii 
primum ire, et sepelire patrem meum », quid dixit 
qui baec docuit : — « llonora patrem tuum el ma- 
(rem tuam ? » Ut uos ad perfectius adducat, divinain 
nempe ad imonaclorum vitam, parentes ipsos hic 
speruen:os suadet, et in praecipuis quidem. Quare 
hoe? Quia pre omnibus bonoraudus esL Deus qui 
nos creavil, ct si propter eum et juxta eum vivere 
£upnnus , propinquos nostros sccundum  carueni 


τοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητή." 

καὶ πρὺς τὸν νεανίσχον, « El θέλεις τέλειο: εἶνα —3 
πώλησόν σον τὰ ὑπάρχοντα, xal δὸς πτωχοῖς, xoi 
ἕξει; θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ. Καὶ δεῦρο ἀχολοῦθαν d 
μοι" » ὅπερ οὐ μαρτυρίου, ἀλλὰ τοῦ μονὰχ xa—m. 
ἐστι βίου * xal πρὸς τὸν λέγοντα δὲ ἀπελθεῖν, χωῷ».2 
θάψαι τὸν ἑαυτοῦ πατέρα, τί φησι) ὁ διδάσχω" «s 
« Τίμα τὸν πατέρα δου xal τὴν μητέρα oov ; » “ΞΕ 
τὸ τελειότερον ἀναδιδάξων ἡμᾶς, τὸν θεοειδῇ βι. 2» 4 
τῶν μοναχῶν, καὶ τῶν γονέων καταφρονεῖν Gam 
παρλινεῖ, xal ἐν αὑτοῖς vol; χαιρίοις. Διὰ τί; "Q3 
προτιμότερος πάντων ὁ ποιέσα, "μᾶς ϑεός. Καὶ 9 
δι᾿ αὐτὸν xav! αὐτὸν ζἧν βουλόμεβα, οὐ χρεία με. amm 
μνᾶν ἡμᾶς περὶ τῶν χατὰ σάρχα ἰδίων " ὅτι 5, HEN 


1 DE SACRAMENTIS. 


203 


geh; ὧν bio; 513; μὲ.) «αθαρῶ; αὐτῷ χαὶ A minime curare debemus, qua Deus ille providens 


ἡσίως àxo: ουθοῦντας ἰσεγγέλους ποιήσε!, παρ᾽ οἷς 
Kv π'’οτ-αθὲς, μένη δὲ ἡ ἀπαθεττάτη ἀγάπη. 
x&iwev ὃὲ ὧν ὑπερορῶμεν ἡμεῖς δι᾽ αὐτὸν, προ- 
ἧτεται δι᾽ ἑτέρων. 


KE9AA. NA. 
| tà « "Apsc τοὺς νεχροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν 
ψεχρούς. ν 
Διὸ xal χεχώλυχεν ἔχεῖνο"ν εἰπὼν, « ΓΑφε; τοὺς 
μεροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεχρούς. » ᾿Ανήγαγε γὰρ 
"πὸν εἷς τὴν ἀφθαρπίαν, xal τοῖς ἀθανάτοις συνῖ.- 
ἐν ἀγγέλοις, μιμητὴν αὐτῶν δεδειγμένον διὰ τὸ 
ὅχετον. Οὐ νεχρὸς, φησὶν, εἶ" διὸ καὶ περὶ νε- 
ρῶν τῶν λυ μένων πατέρων μὴ μερίμνα. 
ΚΕΦΑΛ. ΝΕ". 
Τί τὸ, « Οὐδεὶς βαλὼν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ' 
ἄροτρον. » 

Ka ἑτέρῳ δὲ τῷ βουλομένῳ ἀποτάξατθαι τοῖς cl; 
ἣν οἶχον αὑτοῦ, τουτέστι γυναιχὶ χαὶ vol; ἄλλοις, τί 
gzv; ε Οὐδεὶς βαλὼν τὴν χεῖρα αὑτοῦ ἐπ᾿ ἄροτρον 
el στραφεὶς εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν εἰς τὴν 
230.«fa» τῶν οὐρανῶν.» Γεωργίας ἤρξω, V 9 φησὶν, 
ὃκ ἀνθρωπίνης, ἀλλ᾽ ἐν τῷ οὐρανῷ yeupyel c. Οὐχ 
ὕϑετος ἔσῃ στρεφόμενος πρὸς τὰ πρόσκαιρα. Μάθε 
ἃ xat τίνα εἴνων ἀνταλχάττῃ οἴχου σου xai τῶν 
li» tp οἴχῳ, βασιλείαν οὐρανῶν. Εὑὐρίσχομεν ἄρα, 
ὃ; καὶ ἔζησεν ὁ Κύριος τὴν χατὰ μοναχοὺς 60v, xal 
περέδωχε. Καὶ “ἐν tol; ἀποστόλοις αὕτη ἡ ζωὴ v, 
δὼ xal τούτοις παρήνει, μὴ δύο ἔχειν χιτῶνας, βηδὲ 
[iffov, ἢ πέραν, f) ὑποδήματα, xat τὰ λοιπὰ, ὃ τῆς 
ὑνα ἰχῆς ἐστι βιοτῆς. Καὶ οὐχ ἀπλῶς λόγοις μόνον 
&X εὐκαἷς πρὸς τοῦτο ἐνίσχυς τὸ ἔργον, ὡς xal 
τρὺς τὸ διδάτχειν, ἀλλὰ xal εὐλογῶν αὐτοὺς ἐξαπές- 
eue, Καὶ δύναμιν παρεῖχεν, ἐξαποστέλλων, χατὰ 
τοιυμάτων ἀχαθάρτων, xal θεραπεύειν πᾶσαν νόδον 
xi zisav μαλαχίαν, ὅπερ οὗ μόνον ἐν τοῖς ἀποστό- 
Mts ἦν, ἀλλὰ xal ἐν τοῖς ἁγίοις; ὕστερον, xai 
μᾶλλον τοῖς ἀσχηταῖς. Ὅτι δὲ καὶ τελετὴ ἦν ἐξ ἀρ- 
λῆς, xaX μυστήριον μοναχιχῆς τελειώσεω;, χαὶ ἀπὸ 
τῶν ἀκοστόλων αὐτῶν, ὁ μέγας τοῦτο μαρτυρεῖ Διο- 
Yj3100; μετὰ τὰς ἄλλα: ἱερὰς τελετὰς, xal μυστήριον 
γράφων μοναχιχῖς τελειώσεως. Πλανῶνται ἄρα ol 


λέγοντε; ὡς χαινότερόν ἔστι τὸ σχῆμα, xat οὐ παρχ΄ 


τοῦ Σωτῆρος ἣ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ δοθέν, 'Ame- 
ὄξίχθη γὰρ ὡς xal Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν τοῦτο πᾷρα- 


δεδωχὼς fj», xat οἱ αὐτοῦ μαθηταὶ, xat μυστήριον ᾿ 


ἣν παραδεδομένον ὑπ᾽ αὐτῶν τῆς τῶν μοναχῶν τε- 
δειώσεως, xal περιδολὴ σχήματο; ἑτέρα παρὰ τὸ 
Οχῆμα τὸ χησμιχόν. Καὶ τοῦτο γὰρ ὁ θεῖός φητι 
Διονύσιο:. Ὃ τι δὲ χαὶ τῷ ἱερῷ Παχωμίῳ ἐν τοῖς 
ζῶν Πατέρων γέγραπται λόγοις, ὕττερον τὸ σχῆμα 
παρ᾽ ἀγγέλου δοθῆναι, χαλῶς xal ἀληθῶς γέγρα- 
zat. Καὶ γὰρ τοῦ σχήματος σημεῖά τινα, τελεωτέ- 
»av διδασχαλίχ» ἔχοντα παρὰ τὸ πρότερον σχῆμα, 
δέδοται. Ἐπεὶ γὰρ κατὰ μιχρὺὴν τὰ τῆ; εὐπεδείας 
εὔξανέ τε xal προέχοπτε, χαὶ τῆς Ἐχχλησία; οἱ 
εὐταξίαι μείζους ἐγίνοντο, xal τὰ τῆς ἱξρουργίας; 
καὶ τοῦ δχπτίσματο; λαμπρότεργ, συυξτῖθ: τὸ, χαὶ 
PAtnor. Ga. CLY. 


est qui nos, modo ipsum pure ac sincere secuit 
erimus, similes angelis faciet, apud quos nullus 
remanet appetitus, nisi solus divinissimus amor; 
horum enim in locum qua propter ipsum relique- 
rimus, alia ab co sufficientur. 


CAPUT LIV. 


Que sil sententia dicti Matth. vin, 99 : « Sinite 
mortuos sepelire moriuos suos. » 


Nunc autem. cobibuit dicens : « Peruitte mor- 
tuos sepelire mortuos suos, ut cum ad incorrupti- 
bilia raperet ct immortalibus angelis conjungeret, 
cum horum etiam studii imitatorem sese przebercel : » 
Mortuus non es, inquit ; quare mortuos parentes 
jam solutos noli amplius curare. 


CAPUT LV. 


Que dicti Luc. 1x,09 : « Nemo mittens manum suam 
ad arairum. » 


Ad alterum autem vale dicere cupieutem his qu:e 
domi sunt, id est, uxori sus et caeteris, quid dicit! 
« Nemo niittens manui suam ad aratrum, ct respi- 
ciens retro, aptus est rezno Dei. » Non humanam, 
inquit, incipe arationem, sed eam qua desuper est 
cura; haud apta enim "invenies, si ad. momenta - 
nea deflexeris; disce igitur quisnam nunc quurum- 
nam in locum sufficientur, loco domus tus et eo- 
rum quae «domi sunt, regnum celorum. Jamjam 
igitur invenimus quomodo Dominus juxta -mona- 
chorum viam et ipse vixit et nobis tradidit; et va 
fuit quoque apostolorum vita, quibus ipse suas.« 
ne duas haberent. tunicas, neque baculum. nequa 
peram, neque calceamenta, neque alia liujusmnod:, 
quod sane monachorum vitz: proprium est. Eos autem 
non suis sermonibustantum precibusque ad opus illud 
roboravit, veluti ad docendum, seJ etiam benedi . 
cens eos misit, mittensque, dedit illis potestatei 
spirituum. immundorum ut ejicereut eos. et. cu- 
rarent oninem languorem et omnein inflr.nitatem, 
quod tunc non tantum in apostolis fuit, sed etlam 
in sanctis postea, ac praecipue in ascetis. Quod au- 
tem ab initio fucrit hic status, quod etiam mona- 
chalis institutionis mysterium ab ipsis apostuli« 
nobis tradatur, magnus testatur. Dionysius, qui 
post sacra alia munera, ipsum monachalis inst:- 


Ὁ tutionis mysterium scribit. Errant igitur qui habi- 


tum monachalem reeentiorem esse, minime veroa 
Salvatore, vel ab ejus apostolis originem suam 
trahere coatendunt. [nnotuit enim nobis quomodo 
Christus Deus noster hoc nobis tradidit, et ejus 
discipuli. Talein. namque decebat mysterium. ah 
ipsis monachalis ordinis institutionibus tradi, οἱ 
alium quidem habitus monachalis, aliun mundani 
habitus esse indumentum. Ft hac habet. divinus 
Dionysius : Qu:e de sancto Pachomio in sermonibus 
Patrum scripta sunt, quod uempe babitumn mona- 
chalem postea ab angelo susceperit, vore. ac Juste 
scripta sunt; quaedam enim ipsi tradita suni 
nachalis liabitus signa, quie perfectiorem & 
habitus doctrinam prabebant, Postquam eui 
7 


203 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


261 


tas paulo post ereverit ac auxeri!, et majores facti A ψαλμῳδιῶν xat εὐχῶν ἀχολουθίαι xal τάξεις ὑπὸ 


sint varii Ecclesiz status, ac preelarius enitue- 
rint que ad sacram Eucharistiam et baptisinum 
spectant, necnon psalmodiarum precumque sequela 
el ordines, quz aple a sanctis viris, Spiritu mo- 
vente, flebant, postquam demum monachorum ha- 
bitus, aptiori graviorique sub forma, angelo eam 
tradente, Pachomio apparuerit : ex tunc veneran- 
dius tunicze indumentum, postea vero zona et cla- 
vus, deinde cucullus et pallium, et $andalia, et 
trabea, quzeque divinarum rerum symbolicam effl- 
giem prz se ferebant. Et hasc quidem septem sunt 
numero, veluti septem sunt pontificis indumenta, 


τῶν κατὰ χαιροὺς ἀγίων ἀνδρῶν χινουμένων τῷ 
Πνεύματι, καὶ τὰ τοῦ σχήματος τῶν μοναχῶν πρὸς 
«b εὑταχτότερον xal σεμνότερον ὑπὸ ἀγγέλου . τῷ 
Παχωμίῳ ἐδείχνυτο. Καὶ χιτῶνος μὲν εὐλαδεστέ- 
ρα περιδολή εἶτα ζώνη τε xal ἀνάδολος " ἔπειτα 
χουχούλιον, xat παλλίον, xal σανδάλια χαὶ μανδύας, 
θείών τινῶν παρεχόμενα συμδολιχὴν ἔννοιαν. “Ατινα 
δὴ καὶ ἑπτά εἶσιν, ὡς; xal τὰ τοῦ ἀρχιερέως εἰσὶν 
ἐνδύματα, τὴν τελειοτάτην μαρτυροῦντα ζωὴν, ἀπὸ 
τῶν ἑπτὰ χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος. Πλὴν περὶ 
τούτων ἐροῦμεν τρανότερον, ὁπόταν χαὶ περὶ τῶν 
γινομένων ἐχάστῳ εἴπωμεν μυστηρίῳ. 


μογίεοιἰδβοϊπι υἷι testimonium — perhibentia, a septem Spiritus sancti donis deducta, de quibus 
aperiius dicemus, cum de his qux ad singulu:mm mysterium spectant disseremus. 


CAPUT LVI. 


Quod olei sacri sive oratione consecrati mysterium 
a Salctatore traditum. fuit. 

Nunc áutem de septimo mvsteriorum ceu de sa- 
ero oleo nobis dicere iucumbit, quomodo illud a 
Salvatore nobis traditum fuit, quomodo etiam ipse 
unctus est olco, nou autem propter se, sed propter 


nos, ut etiam mysteriis aliis usus est, ac quamnam. 


demum liuic virtutem. praestitit. lllud quidem co 
teinpore. tradidit, quo" misit apostolos suos binos 
ante f ciem suam ; et exeuntes, inquit, praedicabant 
ul poenitentiam agerent. Videsne etiam quomodo 
oleo is!a poenitentize opera perflciuntur? Et. ddemo- 
nia inulta cjiciebant, et ungebant multos xfbros et 


sanaban'. Ecce oleum consecratum peenitentiam C 


agenUbus traditur; οἱ aegros sanat, nec curat cor- 
pora tantum, sed ctiani animas. Quod etiain testa- 
tur Tneadelphus : «lafirmatur quis in. vobls? In- 
ducat presbyteros Ecclesiw, et orent super euin, 
. ungentes eum oleo iu. nomine Domini. Et or.tio 
fidei salvalit inflrmum, et alleviabit Dominus ; et si 
in peccatis sit, remittentur. ei. » Unde etiam alia 
quxdam novatorum Latinorum destruitur seutentia. 
]bi namque sacrum oleum 118 qui vitae. spem ha- 
bent haud tradendum esse conten.unt, sed iis 
tantum qui moriuntur, cum peccata remittendi vire 
tutem in 8e continéat; contrario inodo apostolici 
waditionibus, sicut iu omuibus, ctiam in his sen- 
tientes et agentes : Theadelphio enim clamanie, « Ft 
alleviabit eum Dorninus, » hi non alleviandis oleum 
istud tradi dicunt ac peccatorum remissionem 
in solo oleo statuunt, lianc. certe peccatorum re- 
missionem ex confessione semper et hoc sacro oleo 
undique perfecto, ex communicatione corporis οἱ 
swiguinis Christi et Dei nostri, penitentiam agen- 
vibus solummodo concessam. (Quod autem pro nobis 
oleo unctus sit Salvator, disce ab unguento, quo 
accedens meretrix unrit eum ; non ea qua fuit 
passioni proxima Maria, Lazari soror, honori etia 
habenda ;mulier, et ea myrrha, ut ait, in futu- 
ram ejus sepulturam. effundebatur, cum etiam. ea 
qui in domo Simonis leprosi erat mulier, si qui- 
Jem alia, nor ea potest esse Maria; et hoc in pas- 


KEO9AA. NG*. 


Ὅτι xal τὸ τοῦ ἁγίου £Jalov fito. &bysAa!ov 
μυστήριον ὑπὸ τοῦ Σωτῆρός ἔστι δοθέν. 

Νῦν δὲ καὶ περὶ τοῦ ἐδδόμου τῶν μυστηρίων τοῦ 
ἁγίου ἐλαίου ἀναγκαῖόν ἐστιν εἰπεῖν, ὅπως τε xal 
τοῦτο Ex τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ὑπάρχει παραδοθὲν, καὶ 
αὐτὸς τοῦτο ἠλείψατο, οὐ δι᾽ ἑαυτὸν, δι᾽ ἡμᾶς δὲ, ὡς 
xdi τοῖς λοιποῖς μυστηρίοις ἐχρήσατο, xal «(va τὴ» 
ἰσχὺν ἔχει. Παραδέδωχε τοίνυν αὐτὸ, ἡνίχα τοὺς μα- 
ϑητὰς ἀπέστελλεν αὐτοῦ δύο δύο πρὸ προσώπου ἕαυ- 
τοῦ. Οἵ χαὶ πορευθέντες, φησὶν, ἐχήρυσσον ἵνα με- 
τονοήσωσιν. ᾿ὑρᾷς χαὶ τοῦτο τὸ ἔλαιον ὡς τὰ τῆς 
μετανοίας: τελειοῖ; Καὶ δαιμόγια πολλὰ ἐξέδαλλον, 
Καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀῤῥώστους xai ἐθερά- 
πευον. Ἰδυὺ τὸ ἔλαιον ἀγιαζόμενον τοῖ; μετανοοῦσε 
δίδοται, Καὶ τοὺς ἀῤῥωστοῦντας ἰᾶται, xal θερα- 
πεύει οὐ σώματα μόνον, ἀλλὰ xal τὰς ψυχάς. Καὶ 
περὶ τούτου μαρτυρεῖ ὁ Θεάξελφος, «ε᾿Ασθενεῖ, λέγων, 
τις ἐν ὑμῖν; προσχαλεσάσθω τοὺς πρεσδυτέρο.ς 
τῆς ἐχχλησίας, xaX προτευξάτθωσαν ἐπ᾽ αὐτὸν, ἀλεί- 
ψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίον. Καὶ ἡ 
εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν χάμνοντα, καὶ 78 Ἰγερεῖ 
αὑτὸν ὁ Κύριος. Κἂν ἁμαρτίας ἧ πεποιχχὼς, ἀφ:- 
θήσιται αὐτῷ. »᾿ντηῦθα xal ἄλλη τὶς τῶν xatvoxc- 
μούντων Λατίνων χαταδάλλεται δόξα. Οὗτιι γάρ 
φασι, Τὺ ἅγιον ἔλαιον οὐ χρὴ δίδοσγαι τοῖς ἐλπίδι 
χεκτημένοις ζωῆς, ἀλλὰ τοῖ; ἀποθνήσχουσι μόνον, 
ἐπειδὴ ἀμαρτημάτων παρέχετχι ἄφεσιν" ἀπεναντίας. 
τοῖς ἀποστολίχοῖς ὡς ἐν ἅπασι χαὶ ὧδε xat φρονοῦν- 
τες xal πράττοντες ῥήμασι. Τοῦ γὰρ 8:ab£icou 
βοῶντο;, « Καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ Κύριος, » οὗτοι τοῖς 
μὴ ἐγειρομένοις παρέχειν τοῦτό φασι, χαὶ τὴν ἅ ρε-- 
σιν τῶν ἁμαρτιῶν ἐν τῷ ἐλαίῳ μόνῳ περιορίζουτι" 
χαίτοι γε ταύτην τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρ:ιῶν χεὶ τῇ 
ἐξομολογήσει χαριζομένην ἀεὶ, χαὶ τούτῳ τῷ ἁγίῳ 
ἐλαίῳ πάντοτε τελου μένῳ, χαὶ τῇ χοινωνίᾳ τοῦ σώ- 
ματο; xal αἵματος τοῦ Χριστοῦ xal 8:00 ἡμῶν, τοῖς 
μετανοίᾳ μόνον προσερχομένοις. Ὅτι δὲ ἠλείψατο 
xai ἔλαιον ὑπὲρ ἡμῶν ὁ Σωτὴρ, γαταμαθεῖν ἔστιν 
ix τοῦ μύρου, bv οὗ ἣ προσελθοῦσα ἤλειψνεν αὐτὸν 
πόρνη οὐχ ἡ πλησίον τοῦ πάθους Μαρία ἡ τοῦ Aa- 
ζάρου, ἧτις χαὶ σεμνὴ ἦν, χαὶ εἰς τὸν ἐνταφια: μὲν 
f» αὑτοῦ, ὦ; ἔφη, ἐκεῖνο τὸ μύρον, ὦ; χαὶ ἡ ἐν τῇ 


$05 


DE SACRAMENT!S. 


208 


οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ Atzpou γυνὴ, εἴπερ ἄλλη χαὶ οὐχ A sionis tempore factum est et in ejus scpultu-am 


$ Μαρία ἦν, καὶ τοῦτο γὰρ iv τῷ χαιρῷ τοῦ πάθους 
«εγένηται καὶ εἰς τὸν ἑἐνταφιασμὸν αὐτοῦ xal τοῦτό 
φησιν" ἀλλ᾽ ὅπερ ἢ ἐν τῷ Αουχᾷ γεγραμμένη πόρνη 
«ροσέφερεν, ἢ xat xol; δάχρυσιν ξἕόρεχε, xat ἔλειτε 
«οὺὑς πόδας αὐτοῦ, xaX ταῖς θριξὶν ἐξέματτιν ἐχυτῆς, 
ὃ δὴ χαὶ τῆς μετανοίας ἔλαιόν ἐστιν, εἰχότως αὑτῷ 
φροσαχθὲν καρὰ τῆς ἁμαρτωλοῦ, & οὗ χαὶ αὕτη διὰ 
τῶν τριχῶν ὧν ἐξέμλσσεν ἡλειμμένη, τὴν τῶν πολλῶν 
ἃμαρτημάτων ἄφεσιν εἴλγφεν, ὡς καὶ αὐτὸ παρίστησι 
οὗ Εὐαγγέλιον ἐναργῶς. Φησὶ γὰρ πρὸς τὸν ἔχοντα 
τὴν οἰκίαν ὁ Κύριος Σίμωνα πρῶτον μὲν «hv xapa- 
δολὴν τῶν δύο χρεωφειλετῶν, ὧν ὁ μὲν ὥφειλε δηνά- 
ρ᾽α πενταχίσια, ὁ δὲ ἕτερος πεντήχουτα xai ὅτι 
ἀςεϑεῖσιν αὗτοξς, ποῖος τῶν δύο πλέον ἀγαπήσει τὸν 


τὸ χρέος ἀφέντι: Eipqxózoz δὲ τοῦ Σίμωνο;, «"Qxt i D 


«ὸ πλεῖον ἐχαρίσατο, » εἴρηχεν ὁ Κύριος" « Καλῶς 
ξγης..υ Καὶ στραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖχα, τῷ Σίμωνι 
ἔφη, « Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖχα; Εἰτῆλθόν σου 
εἰς τὴν οἰκίαν, ὕδωρ ἐπὶ τοὺς πόδας μοὺ οὐχ ἔδωχα:" 
αὕτη δὲ δάχρυσιν ἔξδρεξέ u^» τοὺς πόδας. Ἐλαίῳ 
τὴν χεφαλήν μου οὐχ ἤλειψας " αὕτη δὲ μύρῳ ἤλειψέ 
μου τοὺς πόδας. Οὗ χάριν λέγω oct, ᾿Αφέωνται αἱ 
ἄφαρτίαι αὐτῆς αἱ πολλαὶ, ὅτι ἡγάπησε πολύ. "Q δὲ 
Qtyov ἀφίεται, ὀλίγον ἀγαπᾷ. » Βλέπει;, ὅτι τοῦτο 
det τὸ ἅγιον ἔλαιον: ᾿Αμαρτήσαντες, προσερχό- 
pila θείοις ἀνδράσι" xal μετανοοῦντες, τὴν ἐξαγό- 
φτυσιν τῶν ἑπταιαμένων ποιούμεθα. Ὧν τῇ ἐπιταγῇ 
προσφέρομεν ἅγιον ἔλαιον τῷ Θεῷ εἰς τύπον αὐτοῦ 
τῆς ἐλεημοσύνης xat ἱλαρότητος, ἐν f] χαὶ τὸ θεῖον 
καὶ Qa gbv ἀστράπτει τῆς χάριτος φῶς. Καὶ γὰρ xal 
«Mta προσφέρομεν. Ἐπεὶ δὲ xa ἡ εὐχὴ προσάγε- 
«αι, καὶ τὸ ἔλαιον ἁγιάζεται, οἱ χριόμενοι τῷ ἐλαίῳ 
«τὴν ἄφεσιν τῶν ἀμαρτημάτων &52!/3x00 31v, ὦ; χ:ὶ 
bv ἀλεεναμένη. 


ΚΕΦΑΛ. NZ. 


Διατί καὶ ἔλαιον ἐν τῷ ἁγίῳ καὶ μεγάλῳ μόρῳ, καὶ 
ἔλαιον ἐν tq eU yeAa. o. 


Πῶς: δὲ xai ἔλαιον Ev τε τῷ θείῳ xal μεγίστῳ μύρῳ, 
ὃ τὴν σφραγῖδα φέρει τοῦ Πνεύματος, xal ἔλαιον ἐν 
τῷ τῶν μετανοούντων xat ἀῤῥώστων ἐλαίῳ ; Ὅτι 
χἀχεῖ καὶ ἐνταῦθα τύπον θείου ἐλέους ἔχει τὸ ἔλαιον. 
Ἐχεῖ μὲν γὰρ ἐν τῷ μύρῳ τὴν σωτηρίαν ἡ ἵν καὶ 
τὴν ἀπὸ τοῦ θανάτου λύτρωσιν, καὶ τοῦ ζωοποιοῦν- 
to; καὶ ἱλαροῦ Πνεύματος τὴν σφραγῖδα σημαίνει, 
δι ὦ καὶ τοῦ χαταχλυσμοῦ τῆς ἁμαρτίας ἐῤῥύσθη- 
μεν. Διὸ xoi ἐν τῷ ἐπὶ τοῦ Νῶε χαταχλυσμῷ περι- 
στερὰ εἰς τύπον τοῦ Πνεύματος χάρφος ἐλαίας ἐν τῷ 
σιόματι ἤΆ, φέρουσα τὴν σωτηρίαν ἐδίλου. Καὶ ἐν τῷ 
χαταχλυσμῷ δὲ τῇ; ἁμαρτίας τῷ τοῦ Κυρίου 
βαπτίσματι ἐν εἴδει περιστερᾶς τὸ Πνεῦμα χατί ρ- 
χιτο, τὸν θεῖον ἔλτον xal τὴν χάριν μαρτυροῦν. Καὶ 
ἐνταῦθα δὲ εἰς τύπον τῆς θείας, ὦ; εἰρήχαμεν, 
ἐλεημοσύνης εἰς ἡμᾶς χαὶ συμπαθείας τοῦτο τὸ 
ἔλαιον προπαγόμενον ἁγιάζεται, xal δι᾽ αὐτοῦ τὸν 
«οὐ Θεοῦ ἔλεον ἐπισπώμεθα. Ἰχανὰ ταῦτα πρὸς 
ὁπίδειξιν τῶν τῇ: Ἐχχλησία; ἱερῶν μυστησίων, 1| 
καὶ πλειόνων ἔχετε χρείαν ; 


p Pro»itii Spiritus sancti 


ut ipse ait. Hoc vcro unguentum quod. mulier ia 
Luca descripta attulit, qu:& etiain lacrymis rigavit 
et unxil pedes ejus ct copilis suis tersit, quod 
certe est peenitentiz oleum, ipsi jure oblatum a. 
peccatrice, quo et ipsa ex capillis, quibus pedes 
tersit uncta, innumerorum peccatorum remissio- 
nem accepit ; quod ipsum clare subjungit Evaug-- 
lium. Hosp:ti enim Simeni primum narrat Christus 
duorum debitorum parabolam, quorum unus quin- 
gentos, alter quinquaginta denarios debebat, et zre 
remisso, uter amborum magis dilexerit remissorem 
interrogat. Declarauti autem Simoni eum esse cui 
plus donavit, dix't Dominus * « Rect^ judicasti, » οἱ 
conversus ad hanc mulierem , Simoni dixit: Vides 
hanc umwlierem? lutravi in domum tuam : aquam 
prdibus meis non dedisti; hzc autem lacrymis 
rigavit pedes meos : oleo caput meum non unxisti ; 
hec autem unguento unxit pedes mcos. Quam- 
obrem dico tibi : lRtemittuntur ei peccata multa, 
quoniam dilexit mukum. Cui autem minus dimit i- 
tur, minus diligit. » Videsne quid hoc sacrum si- 
gnificat oleum ? Peccato coutaminati, ad Dci viros 
accedimus et, voluntate mutata, confessionem agi- 
mus delictorum quorum jussis sacrum Deo offe:i- 
mus oleum in imaginem ejus miscricordiz et ju- 
cunditatis, in quibus divinum et jucundum ad nos 
gratie suze lumen jaculatur. Et etiam lucem vofferi- 
mus. Cum autem oratio conjuncta fuerit et oleum 
fuerit. consecratum, boc oleo uncti- remissioncu 
peccatorum inveniunt, ut et ipsa ineretrix cum Sal- 
vatoris pedes uniisset, et inde ipsa uncia fuis- 
set. 


Ἴρνη x90:3233 τοὺς πόδας τοὺς σωτηρίγυς, xXxil- 


CAPUT 1Ὺ1]. 

Qucre olei sus sit in. sancto. et magno unguento sive 
chrismate. nec minus adhibeatur oleum. in. euchic- 
lwo peuiteutium et infirmorum 
Cur vero adhibeatur oleum in sancto ct mago 

unguento, quod sigillum prae se fert Spiritus sancti, 

cur etiam oleum in euchelzo penitentium et infiru 9- 

rum? Quia et hic et tunc divinz misericordia locum 

tenet oleum ; si quidem ia unguento, salutem no- 
bis et mortis redemptionem, nec non vivificauitis ac 
sigillum  przsignili-a:, 
cujus etiam gratia a peccatorum diluvio redempti 
sumus. Quapropter teinpore diluvii Noe, columl.a, 
Spiritus sancti vicem gerens, olive palmam in Οἵ 
afferens, salutein portendebat; ita etiam, svb 
diluvio peccati in Domini baptismo sub s;ece 
columbz Spiritus preügurabitur divinam miseri- 
cordiam et graiüam testificans. Ex tunc, utpote 
diximus, pro divina eleemosyna et charitate erga 
nos, oleum istud oblatum consecratur et hujus 
virtute Dei misericordiam conse juiinur. Num ha:c 
salis sunt ad explanationem sacrorum Ecclesie 
mysteriorum, pluribusve tibi opus e.t? 


- -- 


201 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


On 
e V 


Clericus. Sufliciunt. li»c, domine, nec cwteris À — KAnpixóc. "Ixavi, δέσποτα, xoY οὐ χρείαν E, out» 


opus est nobis; nisi a te postulemus ut singula 
nisteria exponas, ct sacra. nobis explanes sym- 
bola, ucsque eoccas qualis uniuscujusque sit pera- 
ctorum virtus, 

Ponifcx.. Wud , frater, supra nos, ut jam dixi- 
mus, vi.tutisque et sapientie sublimioris proprium 
esL; quod si enim et Dionysius et Maximus cum eo 
treinore et pavore, quem hic referre non est meun, 
tain sacris rehus iucumlere eurabaut, quomodo 
tandem de liis nobis disserere licebit ? Cum autem in 
Deum, qui omuia potest, fidere expediat, ipse enim 
fidelibus prastat juxta filem ac secunduui cbarita- 
tem, eosque docet. quod. ipse cliaritas est; quum 
aliunde nos pro tua loquamur charitate, 0s nostrum 
aperiendo sermcnenm liabere confidimus. Et ccce 
curamus, propter obedientiam in claritate Christi, 
tuam ad.mplere postulationem. De singulo autem 
sacrorim symbolorum quidquid ex sanctissimis 
Scripturis audivimus loquemur; quaeque etiam 
nus docuerunt Patres nos:ri, dicemus, in quantum 
cosnovisse potuimus. Καὶ iu. primis loquimur de 
divino Laptisuio, siquidem apud nos primum sese 
haliet inter mysteria. Insuper priusquam baptismus 
eonferatur carnalis nativitas nobis tribuitur, et 
hinc dicendum est quaenam preces in illa primum 
peragi Jebeant. Quemadmodum enim in carne 
Hascimur, ita 3d regenerationem per Spiritu: 
sanctum perducimur, ct Ecclesia Christi vtpote 
immaculata et in Christo sanctificata, in. fidelibus 
statim peccalum. nostrum ac carnalem  purificat 
nativitate. 


CAPUT LVII. 


Quare sacerdos preces peragat super nato infante ὃ 


Nato infante de wwuliere pia. vocatur. sacerdos, 
Deum:que glorificat, gratias agens quo: natus sit 
homo in mudo, ac Dominicx crucis impressione 
natum benedicit, et perseverare et baptismum οἱ 
uncconeim suscipere precatur. Quiz vero ad. sslutem 
epectaat orante. matre, ipsi coterisque cum ea imu- 
lieribius gratiam et purificationem confert, eisdem- 
que facultatem praebet sauciifleare opera, nec ullo 
modo. ianpediri, sive immundo communicare, sive 
de fallacibus peccati speciebus dubitare, quum 
semel immunditia ac voluptatis partum pr:vstitere, 
quem Sane corruptionis ac mortis initium quidani 
pradicant, uti revera est. 


CAPUT LiX. 


F.rpositie si.gulorum que fiunt. ante. baptismum, in 
baplisio el post. baptismum. 


lusuper qui signavit aquam signo crucis in. proc- 
mium divini baptismatis, domum consp:rgil, et 
infaite in fronte signato propter mentem, necnon 
in ore propler locutionem et spiritum atque in 
corde propter vim vitalem, ita ul servatus maneat 


in salutarem baptismum, his ita perfeciis, egreJi-- 


n 


ἄλλων. Πλὴν δεόμεθά oov, ἕχαστιν ἐχθεῖναι τῶν 
μυστηρίων, xai τὰ ἱερὰ ἡμῖν ἀναπτύξχι σύμβολα, xol 
διδάξαι ἡμᾶς τίς ἑκάστου τυγχάνει τῶν τελουμένων 
ἡ δύναμις. 
᾿Αρχιερεύς. Ὑπὲρ ἡμᾶς, ὡς εἰρήχαμεν, τοῦτο, 
ἀδελφὲ, καὶ δυνάμεω;,καλ σοφίας ὑψηλοτέρας. El γὰρ 
Διονύτιός τε χαὶ Μάξιμος μεθ᾽ ὑποστολῆς τε καὶ εὖλε- 
εἰας ἔσης οὐχ ἔστιν εἰπεῖν, ἐγχτιοεῖν ἐπεχείρουν τοῖς 
τοιούτοις ἱεροῖς πργμασι, πῶς ἡμῖν ἔσται δυνατὸν 
ὄρα περὶ τοιούτων ἐφερμηνεύειν ; ᾿Αλλ᾽ ἐπειδή περ 
τὸ θαῤῥεῖν εἰς Θεὸν πάντα ξύναται, αὐτὸς γὰρ τοῖς. 
πιστεύουσι παρέχει χατὰ τὴν πίστιν, καὶ διὰ τὴν 
ἀγάπην δὲ χορηγεῖ, ὅτι xal ἀγάπη ἐστί" λοιπὴν xal 
ἡμεῖς διὰ τὴν ὑμετέραν λέγοντες ἀγάπην, πιστεῦο- 
μεν λαδεῖν λόγον ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματος ἣἧ μῶν". 
Καὶ ἰδοὺ ἐγχειροῦμεν δι᾽ ὑπαχοὴν ἐν ἀγάπῃ Χριττοῦ 
ἐχτελέσαχι τὴν ὑμετέρχν αἴτησιν. Καὶ xeot ἑκάστου 
τῶν ἱερῶν συμθίλων ὅπερ ἔγνωνεν Ex τῶν ἱερωτά- 
των Γραφῶν ἐροῦμεν. Καὶ ὅπερ ἂν ἡμὲῆς οἱ Πατέρες 
ἡμῶν ἐδίδαξαν λέξομεν, χαθόσον ἐξισχύσαμεν γνῶ- 
vas. Καὶ δὴ πρῶτον λέγομεν περὶ τοῦ θείου βατετί- 
σματος * ἐπεὶ xal τοῦτο ἀρ ἢ τῶν εἰς ἡμᾶς μυστἡ- 
piov. Πλὴν ὅτι xal πρὸ τοῦ βαπτισθῆναι σαρχιχὴ 
γέννησις ἡμῖν γίνεται, ὁητέον xal mp: τῆς Ev ταύτῃ 
πρότερον τελουμένης εὐχῆς. Ἐπεὶ γὰρ γεγευνημές 
νοι σαρχὶ, οὕτω: εἷς τὴν ἀναγέννησιν τὴν διὰ τοῦ 
Πνεύματος ὁῇξηγούμεθα, ἡ Ἐχχλησία τοῦ Χριστοῦ, 
ὡς ἄσπιλο; οὖσα xai ἡγιασμένη ἐν Χριστῷ, ἐν τοῖς 
εὐσεόίσιν εὐθὺς τὴν ἁμαρτωλὸν ἡμῶν χαὶ Ex σαρτὸς 
γέννησιν ixxaÜaipe:. 


ΚΕΦΑΛ. NH. 


Διατί ἂν τῇ τοῦ βιἔξους γεννήσει εὐχὴ παρὰ 
τοῦ ἱερέως rlrecai. 

Ka τεχϑέντος τοῦ βρέφους παρὰ γυναιχὸ; εὑσε- 
δὺς, ὁ ἱερεὺς παραγίνετα:, χαὶ δοξολυγεῖ τὸν Θεὸν, 
εὐχαριστῶν, ὅτι ἄνθρωπος γεγέννηται ἐν τῷ χόσμῳ " 
χαὶ σφραγίτας, εὐλογεῖ τὸ τεχ΄ ὃν, xat διαμένειν χαὶ 
δέξασθαι τὸ βάπτισμα καὶ τὸ χρίσμα αἱτεῖται. Τῇ 
μητρί τε τὰ πρὸς σωτηρίαν εὐχόμενο;, μεταδίδωσιν 
αὐτῇ τε xal tal; σὺν αὐτῇ γυναιξὶ χάριτος xot 
ἁγιασιοῦ, ἄξειάν τε παρέχει ἐνεργεῖν τὰ ἔργα αὖ- 
τῶν, χιαὶ χατὰ μηδὲν ὅλως χωλύεσθα:, ἢ ῥύπου 
μετέχειν, f| ἐνδοιάζειν ςθονεριἷς τοῦ ποντροῦ φά- 
σμασιν, ἐπειδὴ τῷ τῆς ἁμαρτία; χαὶ ἐξ ἠἡδηνῆς ἐξ- 
υπηρέτησαν τόχῳ, ὃν δὴ τὴς φθορᾶς xat 102 θανάτου 
πρηοίμιόν τινές qaot χαὶ ἔστιν. 


ΚΕΦΑΛ. ΝΘ’. 


Δήιϊωσις κατὰ μέρος τῶν zp) τοῦ βαπείσματος, 
καὶ ἐν τῷ βαπείσματι, καὶ μετὰ τὸ βάπτισμα 
τειϊουμένων. 


᾿Αλλὰ χαὶ σφραγίξας ὕδωρ τῇ σημειώσει τοῦ 
σταυροῦ, εἰ; προηίμιον τοῦ θείου βαπτίσματος χα- 
ταῤῥαντίζει τὸν οἶχον. Καταστφραγίσας δὲ xal τὺ Bcé- 
qo; τῷ μετώπῳ διὰ τὸν νοῦν, xal τῷ στόματ: διὰ 
τὸν λόγον χαὶ τὴν πνοῖν, xol τῇ χχαρδίᾳ διὰ τὴν ζω- 
exo δύναμιν, Goss μένειν πεφυλαγμένον εἰς τὸ 


209 


Τὴ δὲ ὀγδόῃ Lp£rca προάγετα: τὸ Bgézgo; ὅτὸἪὸ᾽ ct) 
τῷ Θεῷ, xa: π᾿ b τῶν Ξυλῶν, οὐ v3p ἐτιατα ξν. Ez: 
low τῷ βαπτίσματι, στρανέξει πάλιν αὐτὸ εἰς τὰ 
μέτωπον, xai τὸ στόμα, χαὶ τὸ zr. ὁ ἔτρεις " 
xil δίξδωτιν ὅνοια τούτω δι" εὐχῆς uci, 2-2 
ἂν οἱ τεχόντες ϑελήσαιεν, 1:0 οὗ χα: Baz: 
KESAA. S. 
Ὅτι xal ἐν τῇ ἐγδόῃ ἡμέρᾳ d Κάριος ti ἔγεμει 
εἴληφεν, Ἰησοῦς x.n5e:c. 
Καθάπερ τοῦτο γέγονε xai ἐν τῷ Κυρίῳ * ἐν τὸ 
ὀγδόῃ γὰρ περιτμηθεὶς, Ἰησοῦς ἐπκεχλύῦη. "Haut; 
δὲ οὐ περιτομὴν ἔχομεν - πεπκλήρωχε vlp ὁ Σωτὲρ 
τὸ τοῦ γόμου ἀντὶ ἡμῶν, χαὶ τῇ ς νοιχῆς διυλείας 
ἐρύσατο. Δέξωχε δὲ περιτομὴν ἄλλτν ἐν ὅλῃ 3$ οὐ- 
eet, τὸ θεῖον βάπτισα, ὅπερ οὐ sípxa τέμνξ:, ἀλλ᾽ 
ἁμαρτίας χαθαίρει. "Exasto» Cb τῶ» βρεφῶν ὡς 
Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς ἐν τῷ ἰδίῳ βαπτίζεται διόματι. 
Οὐ μὴν δὲ βαπτίζονται πάντες Ἰωάννης xai Mapa, 
ὡς τῶν ἁπλουστέρων xal ἰδιωτιχῶν τινές φασιν. 
Ἐν τῇ ὀγδόῃ δὲ ἡ περιτοιὴ τότε f» τοῖς Clo 
δαίοις. Τὸ ὄνομα 6k νῦν ἐν αὐτῇ οἱ πιστοὶ λαμθά- 
νομεν, ὅτι ἀναχαινισμὸς ἡ ὀγδόη. Πληρωθείση: γὰρ 
«ἢ; ἐδδύμης fjv ἡ ζωὴ αὕτῃ κχέχτηται, δι᾽ ἔπτὰ 
τυχλουμένη τῶν ἡ περῶν, τῇ ὀγδόῃ πάλιν ἀπλόχεται. 
"0 σηλεῖον τῆς ἀνασυτάσεώς ἔστι, xal τῆς aloví^o 
ζωῆς προοΐμιο»ν. Ἐν Ὑὰρ τῇ ὀγδίῃ χαὶ ὁ Κύριος 
ἐξανέστη. χαὶ τὴν τελευταίαν ἡπεῖς ἡμέραν τῇς 
α'ωἰου ζωΐῖς ἐλπίζοιλεν. “Πτις χαὶ ἀπέραντος ἔσται, 


LE ΣΔΟΣΆΜΕΝΤΙΣ. 


σωτήριον βάπτισμα, οὕτως ἀπολύτας, 75, Στέσχετας. ἃ tur. Octava acteui die, affertucirfacs a quibus 


zi? 
KIT 
3d Deum, et pro foribus, noa enis Loptis:uo adliuc 
sanctiÉcatus est, rursus s'euat eum ia fronte et ia 
ore atque iu pectore saec nios, eique per. sacram 
orationem dat nomen qealeumque veluetint ejus 
pareates, quoeum Lapüzatur., 


CAPUT LN. 


Qued Dominus quoque octava die komen &ce;t ct 
Jesus appellatus est. 


Que:1admodJum icm in Domino faetum est ; oec- 
tava. enim die circus cises vocatus est. Jesus. Nos 
vero circumcisiosen: non habe::us ; nam lezem pre 
nebis adimplevit Saiator, et a legali servitute nos 
eruit, sed in omni natutra aliam dedit eireumcisio- 
nem, divinum laptisma, quod uon càrnem amputat, 
sed peccatis purgat. Infantes sin;zli ut. Jesus Chri- 
stus in proprio noa»ine haptizantur, siquidem non 
omnes baptizantur in nomime Joannis ct Maris, 
prout dixerunt quidam mente simplices οἱ idiot. 
Die quidem octava tunc erat. Judais circuwcisio, 
nos vero fideles eadem die nomen accipimus quo- 
niam octava est renova:io. Nam impleta hebdomade 
quam ipsa consecuta est vita septem dierum circulo 
contenta, rursum die octava revertitur, quo. si- 
gnum est resurreetionis, zternzeque vitze prooemium. 
Quippe octava die resurrexit Doin nus, nosqua 
uliimam diem stern? vitr sperazius, qu. nescit 
occasum, pront didicimus. Igitur in ipsa die octava 


χαθὰ διξδασχόμεθα. "Ev ταύτῃ οὖν τῇ óp52 οἱ μὲν (C; Juézi quidem secundum masculos tantum utpote 


"hoóilot περιετέμνοντο χατὰ τὰ ἄῤῥενα μόνον ὡς 
ἀπελεῖς, σφραγιζόμενοι τῷ μοοίῳ τῇς fbovtz, προ- 
μιρτυροῦυτες μὲν χαὶ αὐτοὶ τὴν ἀνέστατ'» τῇ 
bbs, χαὶ ἐν τῷ περιτέμνεσθαι Cb, στ ααίνοντες ὡς 
ἡ ἰδουΐ͵ τῆς σαρχὺς παυθίσεταί ποτε, xai ἄφθαρ- 
τς ἔστοι ζωὴ, xal μὴ διὰ sapxb; ἐνεργου λέντ, μὴ 
wWvi. δὲ τοῦτο, μηδὲ τὴν ἀληθῆ περιτομὴν τὴν 
τῆ; ἀμαρτίχς χατανοοῦντε: ἀπόθεσιν, ὅπερ ἐστὶ τὸ 
ἔχον βάπτισμα. Τοῦτο γὰρ τὸ ἀφθάρτους ὅλους 
εἶναι χαὶ ἀσινεῖς ἐχδιδάσχει, χαὶ μὴ χατά τι λελω- 
(ημένους * ὁ γὰρ περιτεμνόμενος τὴν σάρχα λελώ- 
ἔηται, χαὶ τὸ ἄρτιον οὐ περιφέρει τῆς φύσεως" xal 
ἔτι οὐχ ἀπαθὲς ἐξ T5ovr; τίχτεσθλι ἡμᾶς. Διὸ xoi 
κοῦτο λέλυται τὸ ἐξ ἑδονῇς τίχτεσθα!. Δοθήσεται δὲ 
ἡμῖν διὰ τοῦ βαπτίσματος τὸ οὐχ Ex θελήματος aap- 
κὺς, οὐδὲ Ex θελέτλατος ἀνδρὸς, ἀλλ᾽ ἐχ Θεοῦ τίχτε- 
σθαι. Τοῦτο δ᾽ ἐσ-ὶ τὸ διὰ λουτροῦ τῆς παλιγγενε- 
cia; ἀναγεννᾶσθαι, Ὅθεν χαὶ τῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ τὸ 
ὄνομα λαμηάνει υὲν τὸ βρέφος, ὥτπερ ὁ Σωτὴρ τὸ 
Σωτέριον Ἰησοῦς ἐπιχληθείς “ σῳφραγισθὲν δὲ xol 
εὐχὴν λαθὼν ἱερὰν, ὡς προσαχθὲν τῷ Κυρίῳ, xal 
σημειωθὲν τῷ σταυρῷ τὸ μέτωπον, ὡς ἔφην, διὰ 
“ὃ νοητιχκὸν, τὸ στόμα διὰ τὸ λογιχὸν, χαὶ τὴν xap- 
δίαν διὰ τὸ ζωοποιὸν, xaX τῇ βίδλῳ τῇ αἰωνίῳ γρα- 
ςὶν διὰ τοῦ ἐπιτεθέντος αὐτῷ ὀνόματος, imavép- 
ἡεται τῇ μητρ'. Τὴ τεσσαρακοστῇ δὲ ἡμέρᾳ πάλιν 
προσάγεται ὑπὸ τῆς μητρὸς τῷ ναῷ xal τοῦτο ὡς 
δῶρον Θεῷ προσχομίζεται, Ὁ ἱερεὺς γὰρ πρὸ τῶν 
θυρῶν στὰ; τοῦ ναυῦ (οὐ γὰρ θέμις πρὸ τῆς εὐχῆς 


imperfecti circumcidebantur, memhro voluptatis 
signati pretestantes quidem et ipsi resurrectionem 
per diem octav:un, et. per circumcisionem iudicau- 
tS Uinc cessaturam carnis voluptatem, vitamque 
futuram incorruptibilem ueque per carnem opera 
turam ; sed nec istull scientes, neqve veram circum. 
cisionem peccati aversionem cogitantes, quod cst 
sanctum baptisma ; hoc enim nos docel esse incor- 
ruptos et omnino inlactos nec in aliqua. parte sau- 
cios. Na:n. qui circumciditur secunduur. carnein, 
editor, neque circum(ert naturz integritatei, et 
quoniam nequaquam absque peccato ex voluptate 
nascitur, ideo noluit nos ex voluptate generati ; 
nobis vero per baptisma dabitur nasci non ex vo- 


D luuntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo, 


quod est per lacerum regenerationis iterum nasci, 
Unde octava die nomen quidem accipit infaus , 
sicut. Salvator gomine salutifero Je-us vocatus, si- 
gnatus vero, ct sacra oratione accepta, utpoto l'eo 
oblatus, sizhatusque crucis signo, prout. disi, in 
fronte propter mentem, in ore pcoptee loquelam, etin 
corde propter vitalem potentiam, necnon in ielerno 
libro per impositum ei nomen inscriptus, mati 
restituitur. Die autem quadragesima rursus a imatro 
in templum apportatus vclut donum Deo. offertur. 
Namque sacerdos prz foribus templi adstaus (nan 
enim fag est ante preces inyredi) matre simulqua 
lufante signatis et per orationcs sanctiflcatis, matri 
quidem purgationem exhibet a voluptaria sor 


211 


SYMEONIS TIHESSALONICENSIS ARCHIEP. 


7:2 


que conceptione qui post partum absolvit diem A εἰσελθεῖν) χαὶ τὴν μητέρι σφραγίσας ἅμα τῷ Bpt- 


illam quadragesimam in qua infans in ca perfectus 
est et exsnltare ccpit; eique dato in templum in- 
gressu, quum ad hanc horam digna non esset 
quia ingrederetur et cum sancto communicaret , 
infantem in manibus accipieos, Simeonem referens 
Dominum puerum amplectentem, illud « Nunc di- 
mittis,» clamat sacerdos obsecrans ut infans a pec- 
cato solutus lumen videat Christum, revelationem 
gentium et gloitam novi Israel, et Spiritu regene- 
ratus Deum facic ad faciem conspieiat. Si infans 
baptizatus est, ad altare eum affert eumque circum- 
gestat, quasi adorationem faciens, monstrans eum 
esse oblationem Deo, et factorem adorat. Si vero 
baptizatus nondum fuerit infans, stans ante interco- 
lumnia et propter infantem pra altari adorationem 
faciens, illum matri restituens dimittit. Unde infans 
fit cateeliumenus ; mater autem faeultatem accepit 
utpote purificata in templum ingrediendi et myste- 
riis adesse, quando poterit et voluerit ; qux quidem 
ia fiunt. 


ρίῳ ποιήσας, xaX τῇ μητρὶ παραδοὺς αὐτὸ, ἀπολύει. Ἐντεῦθεν οὖν τὸ μὲν βρέφος 


φει, xal ἁγιάσας αὐτοὺς εὐχαῖς, xal εὖ μὲν μητρὶ 
τὴν ἀπὸ τῆς ἐνηδόνου xal ῥυπώδους γεννήσεως 
κάθαρσιν παρασχὼν, πεπληρωχυίας μετὰ τὸν τό- 
xow τὸ τεσσαραχονθήμερον, ἕν ᾧ χαὶ τὸ βρέφος 
ἂν αὐτῇ ἐτελέσϑη χαὶ σχιρτᾷν ἤρξατο" xal δοὺς 
αὐτῇ τὴν ἐν τῷ ναῷ εἴσοδον, μέχρι τότε μὴ οὔσης 
ταύτης ἀξίας τοῦ εἰσελθεῖν, μηδ χοινωνῇσαι τοῦ 
χαθαροῦ, τὸ καιδίον sl; χεῖρας αὑτὸς λαδὼν, τὰ 
τοῦ Συμεὼν ἐχτυπῶν ἀγχαλισαμένου βρέφος τὸν 
Κύριον, τὸ, « Νῦν ἀπολύεις, ν ἀναδοᾷ, ix τῆς 
ἁμαρτίας λυθῆναι τὸ βρέφος ὃ ἱερεὺς εὐχόμενος, xol 
φῶς ἰδεῖν τὸν Χριστὸν, τὴν ἀποχάλυψιν τῶν ἐθνῶν xal 
δόξαν τοῦ νέου Ἰσραὴλ, "774. γεγεννημένον χαὶ αὐτὸ 
Πνεύματι, καὶ Θεὸν ὁρῶν ἄντιχρυς. Καὶ εἰ μὲν τὸ 


DB βρέφος βεδαπτισμένον ἐστὶν, εἰσάγει τοῦτο x&v τῷ 


θυσιαστηρίῳ, xal χύχλῳ αὐτὸ περιάγει, ὥσπερ 
ποιῶν xal προσχύνησιν, δηλῶν ὡς ἀνάθημα τοῦτο 
Θεῷ, καὶ προσχυνεῖ τῷ ποιήσαντι, Εἰ δὲ μήπω βαπ- 
τισθέν ἔστι τὸ παιδίον, πρὸ τῶν διαστύλων στὰς, 
καὶ διὰ τοῦ βρέφους προσχύνησιν ἐν τῷ θυσιαστη- 
ἐστὶ χατηχού- 


μένος" fj δέ γε μήτηρ ἄδειαν εἴληφε τόν τε ναὸν ὡς; χαθαρισθεῖσα εἰσιέναι, xal τῶν ΠΟΘΡΝΕῸΝ μετέ- 
ystv, ὁπότε ἑτοίμως ἔχει χαὶ βούλεται. Ka* ταῦτα μὲν οὕτως. 


CAPUT LXI. 


Consideratio eorum qua in. divino baptismo peragun- 
tur. 


At ea quas ad sanctissimum baptisma pertinent 
jam edisce. Primum quidem scito tempus bap- 
tísmi non esse neque diem neque lioram przstitu- 
tam, ne absque sacramenti illuminatione decedat 
infans ; verum δὶ mors timeatur, omnia statim post 
vativitatem secundum formam fiunt, nisi qued 
abest oratio atque pius sanctusque sacerdos, sed 
si dederit tempus, neque timeatur mors, statim 
post sacrum confertur baptismus ut mysteriis in- 
fans communieet. De quo dixit Dionysius omnia 
niysteria nos per communionem sanctiflcare ; haec 
enim est omnium finis. Debet autcm sacerdos sa- 
cras preces bene recitare et dicere attento animo, 
el lente, nisi fucrit necessitas, ita ut audiatur eas 
pronuntians. Nam a Patribus didicimus sseps 
phantasmatibus territos hoc pat, quoniam qui eos 
baptizaverüut sacerdotes sine mentis advertentia 
exorcisinos dixerunt aliasque preces sacras. lgitur 
εἱ fuerit facultas, non semel tantum oportet ab 
initio dicere exorcismorum verba precesque alías, 
sed pluries. Nam in euclhologio octies vel decies 
ros scribitur recitandas, quoniam antiqua erat Ee- 
clesie consuctudo ; singul s quhlem diebus per sep- 
tet dies a catechistis sacerdotibus baptizatis illze 
dicebantur, rursum autem a pontifice vel a bapti- 
zaturo sacerdote, sicque Laptizabantur 4 pontifice 
41 sacerdote. Nos vero novimus pios presbyteros 
ter sine intermissu illas dicentes et ita baptizautes. 
Divinissimum autem baptisma fit sd hunc modun. 
Adducitur baptizandus, si infans quidem, a muliere 
allatus et praesente sponsore, si vero aetatem habet, 
»olus, queniam libenter. oportet cum accedere, et 


ΚΕΦΑΛ. ΞΔ". 


“Θεωρία περὶ τῶν τελουμένων ἐν τῷ θείῳ βακπτί- 


σματι. 

Tà τοῦ ερωτάτονυ δὲ βαπτίσματος χαταμάνθανε 
ἤδη" xal πρῶτον μὲν ὡς οὐχ ἔστι τούτου χαιρὸς 
ἡμερῶν ἣ ὡρῶν, μὴ ποτε ἀφώτιστον ἀπέλθοι τὸ 
βρέφος. ᾿Αλλ᾽ εἰ φύύος θανάτου, πάντα εὐθὺς τῷ 
γεννηθῆναι τὰ χατὰ τύπον γίνεται" πλὴν μετὰ προσ- 
οχῖς, χαὶ ἱερέως εὐλαδοῦς τε xa νήφοντος" xai el'ye 
δίδωσιν ὁ, χαιρὸς, χαὶ μὴ φόδος θανάτου, μετὰ τὴν 
ἱεριυργίαν εὐθὺς, ἵνα χαὶ μεταλάδῃ τὸ βρέφος τῶν 
μυστηρίων. Καὶ περὶ τούτον φησὶ Διονύσιος, ὡς 
πάντα τὰ μνστήριχ τελειοῦσιν ἡμᾶς τῇ κοινωνίᾳ. 
Τοῦτο γὰρ τὸ πέρας πάντων ἐστίν. Ὀφεΐδλει δέ γε 
ὁ Ἱερεὺ; xal τὰς ἱερὰς χαλῶς μελετῆσαι καὶ λέγειν 
εὐχὰς, xol μετὰ προσοχῆς, καὶ ἀργῶς, εἰ μὴ τις 
ἀνάγχη ἀναγινώσχειν ἐν ἐπηχόῳ. Ἤχουαται γὰρ 
ἡμῖν παρὰ Πατέρων, ὡς οἱ ὑπὸ ςασμάτων δειμα- 
τούμενοι πολλάχις, διὰ τοῦτο πάσχουσι τοῦτο, ὅτι- 
περ οἱ βαπτίσαντες ἱερεῖς οὐ μετὰ προσοχῆς τοὺς 


D ἀφορχισμοὺ; εἶπον, xoi τὰς ἑτέρας ἱερὰς εὐχάς. 


Εἴπερ οὖν ἔστιν ἄδεια, οὐχ ἅπαξ μόνον χρὴ λέγειν 
τὰς ἀπ᾽ ἀρχῆς τῶν ἀφουρχισμῶν, xol τὰς ξτέρα; 
εὐχὰς, ἀλλὰ πολλάχις. Καὶ γὰρ ἐν μὲν τῷ εὐχοχο- 
Υἱῳ ὀχτάχις ἢ δεχάχις γράφεται λέγεσθαι, ὅτι xal 
συνήθεια ἣν ἀρχαία τῆς ᾿Εχχλησίας, xa0' ἑχάστην 
μὲν ἐν ἑπτὰ ἡμέραις ὑπὸ τῶν χατηχητῶν ἱερέων 
τοῖς βαπτιζομένοις ταύτας ")έγεσθαι, τῇ ὀγδόῃ δὲ 
πάλιν ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως, ἣ τοῦ μέλλοντος βαπτίσαι 
ἱερέως " xai οὕτως ἐδαπτίξοντο ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως 
ἃ ἱερέιυς " ἡ μεῖς δὲ εἴδομεν εὐλαξεΐῖ; ἱερεῖς τρὶς ἀπα- 
isi λέγοντα: ταύτας, xal οὕτω βαπ:ίζοντας. 

Τὸ βάπτισμα δὲ τὸ θειότατου γίνεται οὗτω προσάγεται 
ὁ μέλλοιν βαπτισθῆναι, εἰ μὲν βρέφος, ὑπὸ γυναιχὺς 
χατεχόμενον, xal τοῦ ἀναδήχου πορόντος “ εἰ δ᾽ ἡλι- 


912 


DE SACRAMENTIS. 


214 


χίαν ἔχει, μόνος, ἐπεὶ xaX ἑκουσίω; δεῖ τοῦτον προσ- A sponsor cum eo. Hic enim pres ejus est erga 


ἔρχεσθαι, xal ὁ ἀνάδοχος σὺν αὐτῷ. Αὐτὸς γὰρ αὖ- 


τοῦ ἐγγυητὴς εἰς Χριστὸν, ὥστε τηρεῖν τὰ τῆς π'- 


στεως, Xal χριστιανιχῶς ζῆν, xal τὸ ὄνομα δὲ δηλοῖ. 
"Avéloyo; vip, εἷς ξἑχυτὸν οἷον δναδεχήμενο 
ΚΈΦΑΛ. EB. 
Ὅτι χρὴ τὸν ἀνάδοχον τοῦ βακπειζομένου óp0ó- 
δοξον slvat xal εὐσεδῆ. 

Ἔνθα δὴ xai προσεχτέον, ἀναδόχους ποιεῖσθαι 
φιλευσεδεϊὶῖς xal διδασχάλους σχεδὸν τῆς πίστεως. 
"A32" ἐμοὶ ἤχουσται λίαν ἄτοπον καὶ βαρύ. Τοὺς γὰρ 
διώχτας καὶ ὑδριστὰς τῆ: πίστεως, ἀθέους τε xal 
αἱρετικοὺς, εἰς ἀναδοχὴν (οἴμοι !) τῶν τέχνων αὐτῶν 
«ἴνες διά τι προσχαλοῦνται ἀνθρώπινον xal τὸ μυ- 
στήριον ἀθετοῦσιν οὗτοι " χαὶ τὰ τέχνα οὐ φωτίξου- 


σιν, ἀλλὰ σβοτίζουσι μᾶλλον. Καὶ ὁ ὑπουργῶν B 


ἱερεὺς χοινωνὸς δείχνυται τοῖς ἀλλοτρίοις Θεοῦ. 
'Kat πῶς ἂν ὁ βλασφημῶν εἷς Θεὸν τὴν εὐσέδε'αν 
ἐχδιδάξοι : ᾿Αλλὰ τίς χοινωνία φωτὶ πρὸς σχότος ; 
Ἥ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου, ὡς γέγραπται ; 
Ὃ τὰ τοιαῦτα ποιῶν χατάχριτο;" xal ὁ τὰ τῶν 
ἀσεθῶν δεχόμενος βρέφη, εἰ μὴ πρότερον χαθο- 
μολογήσωσιν οὗτοι ἅγιον εἶνα: χαὶ θεῖον τὸ βάπτισμα, 
xii ἁμαρτίας καθαρτιχὺν, 77 xaX ἀναγεννῶν ἐν 
Χριστῷ, xat Χριστιανὸν εἶναι τὴν τοῦτο δεχόμενον 
(sl γὰρ τοῦτο, ὃ μὲν ὅτι πιστὸν ἕσται τὸ βρέφος 
ὁμολογῆσει,, αὐτὸς δὲ ὑπὸ φόδου τινὸ; ὑποχρύπτε- 
«a0, καλὸν δέχεσθαι καὶ ἁγιάζειν τὸ βρέφ΄ς, μὴ- 
ποτε xal ληφθείη οὔτω παρὰ Θεοῦ. Ἴσταται οὖν 
σὺν τῷ ἀναδόχῳ ὁ βαπτιζόμενος, δειχνὺς, ὅτι Exou- 
σίως προσῆλθε, xol τὸν ἐγγυώμενον ἔχει. Καὶ τοῦ 
ἱερέως εὐλογήσαντος, εὐχαριστεῖν δεῖ ἐξ ἀρχῆς χαὶ 
πάντοτε τῷ Θεῷ ἐπὶ τῇ τοῦ ἀπολωλότος σωτηρίᾳ, 
εὐθὺς γυμνῷ ὄντι χαὶ ἀπεριχαλύπτῳ μετὰ περιθο- 
λαίου μόνου, ἐμφυσᾷ τῷ χατηχουμένῳ στανροειδῶς 
«ρἷτον ὁ ἱερεύς. Καὶ διὰ μὲν τοῦ ἐμφυσήματος. τὴν 
ἐν τῷ ᾿Αδὰμ πρώτην ἐχείνην ἔμπνευσιν ἀναζωπυ- 
pel, ἐπεὶ, « καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὑτοῦ, 
φησὶ, πνοὴν ζωῆς. » Καὶ ὁ ἱερεὺς δὲ Χριστὸν τὸν 
Θεὺν τυποῖζ. Ὅθεν xal χαλὸν μετὰ τὴν χοινωνίαν 
Χριστοῦ βαπτίζειν τε καὶ ἐμπυέειν.. Τρίτον δὲ ἐμ- 
φυσᾷ διὰ τὴν Τριάδα, ὅτι χοινὴ τῆς Τριάδος ἐστὶν 
ἡ χάρις xal dj ἐνέργεια, Σταυροείδῶς δὲ διὰ τὸν 
σαρχωθέντα ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ παθόντα σαρχὶ τῆς 


Christum, ita ut fidem servet et Christiane vivat ; 
quod ipsutn nomen ostendit, sponsor.enim vocatur 
quoniam aliquo modo ipse pro eo spondet. 


CAPUT LXII. 
Susceplorem baptizandi recte de fide seutientem εἰ 
pium esse debere. 

Unde attendendum est sponsores fieri pietatis 
amicos et simul fidei doctores. At ego audivi renv 
nimis absonam nimiumque gravem : nam persecu- 
tores et conviciatores fidei, atheos etiam ac hzreti- 
cos ad spondendum, lieu ! pro suis pueris cujusquam 
humani commodi gratia quidam advocant ! Hi mys- 
terium aspernantur, filios non luce perfundunt, 
sed magis tenebris involvunt, et ministrans sacer- 
dos inimicis Dei se communicare demonstrat. Et 
quomodo blasphemans pietatem erga Deum edoce- 
bit? Sed quz societas lucis ad tenebras ? vel quz 
pars fideli cum infideli, prout scriptum est ? Male- 
dictus qui talia agit, uecnon qui impiorum infantes 
suscipit, nisi prius isti confiteantur sanctum divi- 
numque esse baptismum, a peccatis purgare, in 
Christo regenerare, et Cliristianum esse eum qui hunc 
accepit (nam si ita est, cum alius quidem confitea- 
tur infantem esse fidelem, alius vero ex quodam 
melu dissimulet, bonum est infantem suscipere et 
sanctificare, ne sic a Deo deprehendatur). Stat ergo 
cum sponsore baptizatus, ostendeus se libenter ac- 


; cedere, et przedem habet. Postquam benedixer:l sa- 


cerdos, oportet ahinitio semperque gratias Deo agere 
de salute ejus qui pericrat ; statim in catechumenum 
nudum et vestibus exutum soloque velamine indu- 
tum in modum crucis ter exsufflat sacerdos. Per 
hune quidem inflatum primam illam in Adam in. 
spirationem exsuscitat, de qua dictum est : «Et in- 
spiravit in faciem ejus spiraculum vitz ; » sacerdos 
vero Christum Deum figurat, ideo bonum est post 
communicationem Christi baptizare et insufflare. 
Ter autem inspirat propter Trinitatem, quoniam 
communis est Trinitati gratia et. operatio ; verum 
in crucis formam sufflat propter unum e Trinitate 
Christum pro nobis crucifixum, carneque passum 
qui per crucem victoriam retulit. Quamobrem cru- 


Τριάδος ἕνα Χριστὸν, xol τῷ σταυρῷ τὴν νίκην D cis signum sacrificium ejus indicat. humilitatemque 


o:nsáysvov. Διὸ καὶ ὁ σταυριχὸς τύπος τὴν θνσίαν 
αὑτοῦ δηλοῖ, ταπείνωσίν τε καὶ νίχην, ὅτι δι᾽ αὐτοῦ 
«ἃς ἐδύνας ἔλυσε τοῦ θανάτου, xat χατήργησε τὸν τὸ 
χράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου διάδολον, xaX τὰς ἀντιχει- 
μένας ἐθριάμέευσε πονηροτάτας δυνάμεις. "Ev ip δὴ 
σταυρῷ καὶ ἡμεῖς νιχῶμεν ἐν Χριστῷ τὸν διάδολον, 
χαὶ τοὺς διΐμονας ἐχτρεπόμεθα. Καὶ. σημεῖον ὁ 
σταυρὸς τοῦ Σωτῆρος χαὶ στραγί; τὲ χαὶ τρόπαιον. 
Τρὶ; οὖν ἐμφυσήσα; τῷ χατηχουμένῳ ὁ ἱερεὺς, xal 
«ρὶ:; σφραγίσας πάλιν τῇ χειρὶ τῷ σημείῳ τούτῳ 
τῷ σταυριχῷ διὰ τὸ, « Αἱ χεῖρὲς σου ἐποίητάν με 
καὶ ἔπλατάν με, ν καὶ ἐν τῷ μετώπῳ τε, ὡς ποοει- 
ρήχειν, διὰ τὸ vor τιχὸν, χαὶ ἐν τῷ στόματι διὰ τὸ 
λυγιχὺν, χαὶ ἐν τῇ χαρδίχ διὰ τὸ ζωτιχὺν, ἐπιτί- 


οἱ victoriam, quouiam in eo dolores mortis solvit, 
et destruxit eum qui habebat mortis imperium, nem- 
pe diabolum, et adversarias triumphavit nequissi« 
mas potestates. In cruce etiam nos quoque vincimus - 
in Christo diabolum et demones fugamus ; et crus est 
Salvatoris sigillumque ac tropsum. ἔτ postquam 
sacerdos ter in catechumenum insufflavit, eumdem- 
que ter iterum in manu hoc crucis signo obsignavit 
propter illud : « Manus tua» fecerunt me et plasma- 
verunt me. » Neenon in fronte, sicut supra dixe- 
ram, propter mentem, οἱ in ore propter locutionem 
atque in corde propter vitalem potentiam, imponit 
ei anum utpote consecratam et in SpiriLu operan- 
tem, precesque sacras prenuntiat. Δι priusquau 


215 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


216 


insufflaret et signaret. ut dictum cst, zona solvit et À θησι τὴν χεῖρα αὐτῷ ἡγιασμένην οὖσαν, καὶ Ev τῷ 


vestibus exuit. catechumenum quem nudato capite 
pedibusque nudis producit ad o:ientem spectantem. 
Quid in hoc significat? Quoniam oportet acceden- 
tem ad Deum ct verum lumen jam counspicientem, 
quod ostendit oriens (inde enim lux venit) liberio- 
rem esse a vitiis, et solutum ab infidelitate, necnon 
ab omni malitia liberatum, et ab indumento peccati 
alienum, atque servitutem Deo profltentem. Ideo 
igitur stat nudus ; et insuper hominem per pecca- 
tum nudum esse factum et amisisse indumentum a 
Deo contextum ista nuditatis forma testatur. Nam 
accedens ad abjiciendas peccati et infidelitatis sor- 
des, ut totus fiat novus, ut fórmau novi Ádam 
induat et melior quam antea habebatur revertatur, 
nuditatem exhibet, et turpitudinem testatur, sicque 
stans mundatur  trans(igurationem inquirens. Sed 
ne protrahentes sermonem, satietatem auribus fa- 
ciamus, summatim jam de proposito loquamur. 
Poatifes quidem et sacerdos baptizans ipsum re- 
fert Dominum in omnibus omuia facientem, quum 
ejus gerat. potestatem, qui primum fecit idemque 
rursum reficit. Baptizatus autem lapsum Adam in- 
dicat cum accedendo animi libertatem demonstrat. 
Si vero iufans a quodam (deli afferatur, idem si- 
gnificat in fide et non in necessitate affertur ; spon- 
sor autea] predem tam secundum (idem quain 
secunium vitam exhibet. θυ. vestibus et zona 
exutus adstat cum tunica scse ostendit omnem 


abjicere malitiam, a peccati vinculis absolvi, nuduih ( 


errore et. corruptione ad. Christum accedere, nec- 
non declinaudo nudatum fuisse, priore amissa stola 
quam modo veuit splendidiorem per baptisma iu- 
duturus, Verum ad orientem spectat lucem veram 
inquirens, que "Trinitas est et unus e Trinitate 
. Christus incarnatus qui venit de Thwman, id est, 
ab oriente, quzrens etiam paradisum a quo decid't 
ad orientem plantatum. At insufflatur ἃ pontifice 
propter primam inspirationem | qua! renovatur ; 
ter autem. insuíflatur. propter divinam  operatio- 
nem vivificze Trinitatis, nam ab ea creatus cst et 
recreatur lomo, et signatur vero manu pontificis 
per crucem, quoniam manus Dei nos plasmaverunt, 
Filius et Spiritus. Porro crux est Christi signum 
atque tropzum ; nam per cam victor demones deji- 
cit, et nunc per ipsum crucis signum daemonia fu. 
μαι. Sed. in fronte primum signatur, ut initiatus 
mente sanctificetur, errore fugato ; secundo autein 
os signatur, ut secundum loquelam sanctificetur et 
confiteatur veritatem ; tertium vero pectus, ut sil 
corde mundus, Deum videat, niliil oecultet et. in 
co vivat, movcavur et. maneat, Postea — benedicit 
Deu:n pontifex, quia dignum est eum benedicere de 
inventione ejus qui crat perditus et de hominis 
salute. Deinde manus impositio propter comfouni- 
calionem grati: et renovationem. Prima quidem 
oratio fit in nomine Trinitatis; nam per eam bap- 
tizatus Deo. soli offertur et sanctificatur, necnon 
wostulatur ut ille Trinitatis nomen semper. confitc- 


Πνεύματι πλάττουσαν᾽ xal τὰς ἱερὰς εὐχὰς ἐπιλέγει. 
᾿Αλλὰ πρὸ τοῦ ἐμπνεῦσαι xal σφραγίσαι, ὡς εἴρηται, 
ἀπολύει τῆς ζώνης xai ἀποδύει τὸν χατηχούμϑνον, 
ἀσκεπῇ τε τὴν χεφαλὴν, καὶ τοὺς πόδας γυμυὼν 
παρίστητι, κατὰ ἀνατολὰ; ὁρῶντα. Τί ἐν τούτῳ 
δηλῶν; "Ott ὁ προσερχόμενος τῷ θεῷ, xal πρὸς τὸ 
φῶς τὸ ἀληθινὸν ἤδη βλέπων, $ δηλοῖ ἡ ἀνατολὴ 
(ἐκεῖθεν γὰρ ἔρχεται τὸ φῶς), ἐλεύθερος χρὴ εἶναι 
τῶν παθῶν, xal λελυμένος τῆς ἀπιστίας, καὶ γυμ- 
νὸς πάσης χαχίας, xai περιθλήματος ἁμαρτίας 
ἀλλότριος, xal τὴν δουλείαν ὑποδεικνὺς τῷ Θεῷ. 
Διὰ τοῦτο τοίνυν ἵσταται γυμνός. Καὶ ἔτι δὲ, διὰ 
τὸ γυμνὸν γεγονέναι τῇ ἁμαρτίᾳ τὸν ἄνθρωπον, 
xai τὴν θεοῦφαντον ἀπολέσαι περιδολὴν, τοῦτο «ὃ 
σχῆμα τῆς γυμνώσεως μαρτυρεῖ. * Ἐπειδὴ γὰρ 
προσέρχεται, τὸν ῥύπον τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς 
ἀπιστίας ἀποδαλέσθαι, xal ὅλος γενέσθαι νέος, 
xaX τὴν μορφὴν τοῦ νέου ᾿Αδὰμ ἐνδύσασθαι καὶ 
εἰς τὸ χρεῖττον ἢ πρότερον ὑπῆρχεν ἐπανελθεῖν, 
τὴν γύμνωσιν δείκνυσι, χαὶ μαρτυρεῖ τὴν αἰσχύ ἣν 
χαὶ οὕτως ἱστάμενος: ἐχχαθαίρεται, τὴν ἀναμόρφω- 
σιν ἐχζητῶν. Ἵνα δὲ μὴ μηχύνοντες τὸν λόγον 
χόρον ταῖς ἀχοαῖς ἐμποιήσωμεν, χεφαλαιωΐῶς εἶ- 
πωμεν ἤδη περὶ τοῦ προχειμένου. 'O μὲν ἀρχιε- 
ρεὺς καὶ ἱερεὺς βαπτίζων, αὐτὸν ξχτυποῖ τὸν τύ - 
ριον, τὸν ἐν πᾶσι «à πάντα ποιοῦντα, ἐπεὶ χαὶ τὴν 
αὑτοῦ φέρει δύναμιν, τὸν καὶ πλάσαντα πρότερον, 
καὶ αὖθις ἀναπλάττοντα * ὁ βαπτιζόμενο:; δὲ τὸν 
παραπεσόντα Ἀδὰμ, ἐπεὶ καὶ τὸ προσέρχΞαθαι, τὸ 
ἑχούσιον τῆς γνώμης δηλοῖ, Εἰ δὲ νήπιος παρὰ τι» 
νος πιστοῦ προσαγόμενος, τὸ προσάγεσθαι ἐν πίστει 
καὶ μὴ κατ᾽ ἀνάγχην σημαίνει, ὁ ἀναδεχόμενος δὲ 
τὸν ἐγγυώμενον κατά τε πίστιν xal βίον. Τὸ ἀπο- 
δύεσθαι δὲ καὶ ἀπολύεσθαι ἐστῶτα γυμνὸν μετὰ 
περιζώματος τὸ ῥίπτειν πᾶσαν καχίαν, χαὶ τῶν 
δεσμῶν τῆς ἁμαρτίας ἐλευθεροῦσθαι, xol γυμνὸν τῶν 
τῆς πλάνης τε χαὶ φθορᾶς προσέρχεσϑαι τῷ Χριστῷ" 
καὶ ὅτι γυμνὸς γέγονε πλανηθεὶς, τὴν πρὶν 78 ἀπο» 
λέσας στολὴν, ἣν νῦν ἔρχεται λαμπρότερον διὰ τοῦ 
βαπτίσματος ἐπενδύσασθαι. Πρὸς ἀνατολὰς δὲ ὁρᾷ, 
κ᾽ φῶς τὸ ἀληθινὸν ἐχζητῶν, ὅπερ ἐστὶν ἡ Τριὰς, 
χαὶ ὁ εἷς τῆς Τριάδος Χριατὸς σαρχωθεὶς, ἐλθὼν Ex 
θαιμὰν, ἤτοι ἐξ ἀνατολῶν, ἀλλὰ xal τὸν παράδεισον 
οὗ ἐκπέπτωχε φυτευθέντα χατὰ ἀνατολάς. Ἔμφυ- 
σᾶται δὲ παρὰ τοῦ ἀρχιερέως, διὰ τὸ πρῶτον ἐμφύ- 
σημα, ἀναχαινίζεται γάρ. Τρίτον δὲ ἐμφυσᾶται, διὰ 
τὴν θείαν ἐνέργειαν τῆς ζωοποιοῦ Τριάδος. Δι᾽ αὐτῆς 
γὰρ ἐπλάσθη, χαὶ ἀναπλάττεται. Σφραγίζεται δὲ 
χειρὶ ἀρχιερέως διὰ σταυροῦ, ὅτι χεῖρες Θεοῦ ἡμᾶς 
ἔπλασαν, ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα. "O σταυρὸς δὲ 
σημεῖον Χριστοῦ xal τρόπαιον. Δι' αὑτοῦ γὰρ vuxfj- 
σας, τοὺς δαίμονας ἔθραυσε" xal νῦν ἀπ᾽ αὑτοῦ, 
ἐκτυπουμένου τοῦ σταυροῦ, τὰ δαιμόνια φεύτγει. 
Ἐν τῷ μετώπῳ δὲ πρῶτον σφραγίζεται, ἵν᾽ ἁγιᾶ» 
σθῇ ὁ τελούμενος τὸν νοῦν, τῆς πλάνης: φυγαδευ- 
θείσης. Δεύτερον δὲ τὸ στόμα, ἵνα τὸν λόγον ἁγια- 
σθῇ, xal ἀνομολογῇ τὴν ἀλήθειαν. Καὶ τρίτον τὸ 
στῖθος, ἵνα τὴν καρδίαν Tj καθαρὸς, xat θεὸν ὁρᾷ, 


€ 0455 Ghi Tee ELO - cu D χες SES 8: 
ue. cm il^ 09 φῶς, Sedes e 
τ Ξρ ades σε cm ERI ας, . iE 
1 ime. 0. o Ἐπ τὼ τος Ξε πῶς 
“-τ--Ἤ-. X ocu τ... τ ὌΞΟΣ ὑπο 
B cue ποσόν σα ὡς Ὁ πὸ 2 EE - EC EE. 
Pun A. IL2z2:—cm lp c m 
rer. c cei eme GET, PP EHE S aM Ls 
ιν uiris EE ru lee E - MPL LN NE LE 
Rot. m ee up eue Ur we UMP LL ELMAR 
poc τ  Ξπ v m o Wm c uc τς m veru 
reri Ev ΞΕ ἜΣ LC EE 
iL --.--- lI c --ιξ-.-.:-. τ. .- .--- 
τσ m. 5 enl $1. LEN ET 
2. — —o— Ic τ. τ 5 
AME D—— m LE ELM — c o 
Aul Lam. oclo: mic oi. 
πες — τσ ogt£ocl AC, Toc a4. «-0 
χε ao ΞΘ m Uo cies QURE pee m 
Buzz. iL -Ξ στ τὸ τσ ῖς o Éiocirf- 
νἱξεὼς EX -.--. το coi-o 01 EI mI ὥς τὸς 
αὐθϑι; x:-z τ — :ττοσπο' τὸ τὸ το τ τὸ τοῖς 
Bo: Eo le τὸ ιξΞ ὑππτ τ τς το ζω 
χα! τ vC (mo .. --ς τς. Cullzi $ τ τὸ εἰς 
fuc. τ € l0 χρετισστς ἰς- fra22 Ri 
δξιῖ τε. i—- σπιιξτς. τ ἄς. ἔξῖισσι, ical 
$597. 923 0-479 (X9. τυβῖξι οι οὶ - AEN Lo 
poe 4X3 q.32211693 0.9 wi 4 Dolce 
Jj secs wc: c 0 σεῖο σοθονιεο ιν τς 
yu. xxm FI. .a τειαήο ει, τε τ νὴ 
1$:2:.084 $9. ἘῚ oils Ie ExEDOA VA SSaN 
ἀξεῖ πα 5 9 4 -..799 Ἐξ $29 29:900» Py vn 
ΩΣ dos xc* 12.095 SUIS: καὶ ne. πὰ 
£:55:39 z.0u.-22.4. "E. τὸ τέλει ἐξ τῆς chóqnid 
δ 2: B v3: 2.o2vy οἰ πὸ visznt ΕΣ ρον s 
δ: πεισί το, ὁ ἀφγιξετὶς ὡς πρὸς δυσμὺς, τὸῦ 
σγέτου! ix τοῦτο. ὅτου μένου Qo ἔστιν ὁ δ' ὁδι- 
γος. Αἴρειν τε τῖς χεῖρας: αὐτὴν Rue x95. ἢ τσ 
xw.tuiesu, ὅτι οὖν ἴχξι τί ὁ βαπτιζόμενος χα γρὺμ- 


pisi. ἔτυπ τ τῶν τοῦ ποντροῦ" χαὶ ὅτ: τὴν δτιυο- 
ρου λένην ὑπὶο ἡ λῶν ἄρχεται ἐχμιλεϊσῆαι, Rai λ΄. - 
72.4 πδρχεγεύετει παρὰ τοῦ ἀρχιερίως, 4 


zb πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῖς 9 4 À 


"Anni 


tt) Σατανᾶ 9 


τὰ put. Καὶ ὁ βαπτιζόμενος vh» ἀποτα ἣν τοῦ 
τοντ O2 ποιεῖται , χιὶ το αὐτοῦ ἐπι τελεῖ) τς 


n ^Y 


iol . Ut iei; πον (hr 
Τριάδος, 
Ἔρωτας £i nao 


ποῦ La is dy) 1754 


ν 
4^1 


xal 
uT4 ΤΌ: iat 


τοῦ 22 
αἰεὶ: τς 
de Hs SEMEN 


, 
s^ ^^ 


$t: | d 73. Riot Λα $5, meth (53 
i23» YasClliltjailza Lia lb $524 γὴν it noie 


- 
- " 
᾿ἂ 
o S. n M ^ - 
" T 3 πὸ * - .. 
“5 ^" his ^ 
- e i x 
T *. -ς "ς t Ἢ 
TN PR * x φ 
"€ Y «᾽ Mox 
Y . € *1*— 
- 
"» 4 τ 4 
UO ^w 1 D 
uL S OM . v ᾿ x Ν 
ποις d $3 . . D $0N SN n 
x ἜΡΟΝ DEL US 1 Hn . 
᾿ς M "1 - ' t; LU " 
€ 0 9 D b LY . . .* 
δε Md 9 «ὁ . " . . 
METEL UT UNS 
x ταν ἂν ἔν καὶ " 4 
*» SW' , ιν οἵ LO N 00. N e 4 
Η * x. 4 * , L 
1 S 2 διε εἰς, ἡ NV t* -" " ιν 
- "MS * ?o. NS Ἢ 
᾿ δ - . 1 M Eu 
. : LEN ΠΟ EID 
M ΔῸΣ ΔῈ χε eem Net bow 
Now φὰς A δι ει o Ep Xon cM MENS US 
Y και: ME et ΡΥ ym CA αὐ REN RIEN Son ι 


“ἢν ν᾿ EI μιν ἢ t oix ou! 
m ᾿ τις : ^ UM τὶ ἢ 1.7 


bow uvm 


T T*uUNl [ERN DEAE v iU τὰν 1 SeesItul. "x ἢ 1) " ] Vs 


ι σιν nh] ba ctu) oce an monos st ser st san 
ecu παθόν Noctu gn sod nn Vv) UI 
new sbeeie qvac a prusses os Neon n 
δὰ ἋἸ }}1} eÀdboaeaci cvs ati 1 f s a tts v9 vo v ben nr (8 


baptizatts Τὰ amat gor ene niae 


U pimie MES 2 lion 1} 4) |] ul {1 dua ἢ aa {Π} 15. 


onem o venuti ΠΛ rp τιν Fe Estero C v dera 
πη Δ θα Dresd, vel «ἀν da !anfo n acis 
Tiinitatis quar eias tita ed κι «ἀνα Prado vun 

εᾶἃιὶ 


xtüm fer sciescitatus : e Miro 1} 9 αν 
h "111. feroasseuseel ἢ ν΄ «a Δ [κι “8, 
ον: ΔἸ τι 
nifestam ΜΙΆ] δ 1.» enim oportet nalla pur ule re 
pontilex : 


Crue, d cuti ' 


e du cum nulla, » τ αἴ}. ld sot os (ned 
Alte eb dubbi n binemliolia fih: 
(quod ter fac ut fiiia eH malim gennntbetba , cid 
iu glor unius do Δ΄ DE one 11} oui rum 
yum propellit Po 6 llam n Πρ ἡ τ ennt 
Cs 44 nid eda 


Ut, rn ad Tocem addacu uy binds, 


sd veribuvem, Lt deat pontha € Dn 


(ἢ 61 odo du enn ἔπ εν Pr een 
poten m, 41 eadein, cegendibdlt ὁ {τ nin moii Pg n. 
sol spi ndcnbenm (onlltesi, nt (oni nini ann 
“εν, ᾿ς μι eclesia coria ὅν mb 


bam rduare ni μα μι ν(ς One d ea peers fnnt 
' | 


44,,1Ὁ4}.,,0,1 a5: 4 un ia ain "TEL 


2SoO4€qUaM "5a &5])-^ nnn ὶ 


dass dn deribu. por tnn 


219 


SYMEONIS THESSALONICRENSIS ARCIIEP, 


220 


confitetur. quoniam veritatem annuntiat istamque Α γὴν, ὁ ἀρχιερεὺς, « Ἐμφύδησον αὐτῷ, » φησὶ, t0j- 


oportet coram angelis et hominibus pr:edicare 
per quam salvus erit, Deumque universornm annun- 
tiare sperte est necessarium, consubstantialem dico 
Trinitatem et solum qui est Deumn, sed et unius a 
Trinitate Verbi Dei factam propter nos e Virgine 
incarnationem. Hoc igitur ter facto, et postquam ter 
rursum interrogatus : Fateris Christum? ter respon- 
dit es corde et dixit: « Fatemur eum, » pontifex 
aldit: « Et adora eum.» Et signatuscruce per 
manum ejus, quod Christi confessionem connotat et 
manifest:tionem, postquam ter adoraverit ostendens 
servitutem et veram cum confessione obedientiam, 
aid orientem convertitur, et benedicit pontifex Deum 
qui vult omnes salvos fieri ; sic enim oportet 


τέστιν ἐχ τῆς xapbia; ἀπόῤῥιψον, καὶ ἀπὸ χαρδίας 
ἀθέτησον, χαὶ χαταίσχυνον τὸν ἐχθρόν. Καὶ τοῦτο 
ποιεῖται τρὶς διὰ τὸ ἀσφαλὲς τῆς ἀποταγῆς τοῦ “τονὴ- 
poU, χαὶ εἰς δόξαν τοῦ ἐν Τριάδι μόνου Θεοῦ ἡμῶν, 
τοῦ χαταδαλόντο; τὸν πονηρόν. ᾿Εΐτα στρέφει τοῦτον 
χατὰ ἀνατολάς " πρὸς τὸ φῶς γὰρ ἀνάγει ἀπὸ τοῦ 
σχότους, xal kx τοῦ ψεύδους πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Kat 
φησιν ὁ ἀρχιερεύς * « Eixk, Καὶ συντάσσομαι τῷ 
Χριστῷ, χαὶ πιστεύω εἰς ἕνα Θεὸν Πατέρα παντοχρά- 
τορα, ν xal τὰ ἑξῆς, Δεῖ γὰρ αὑτὸν τὸ τρισέλιον 
καθαρῶς ἀνομολογῆσαι φῶς, ὡς ἂν καὶ τῇ καρδία 
δέξηται τὴν λάμψιν αὐτοῦ. Τὴν ὁμολογίαν οὖν τοῦ 
ἱεροῦ Συμδόλου πᾶταν λαμπρῶς τῷ στόματι λέγει. 
Καὶ τοῦτο ποιεῖται τρὶς, βεδαιῶν τὴν ὁμολογίαν, 


de omnibus gratías agere, et prwsertin. de ho- P ἅμα δὲ xoi εἰς τιμὴν, ὡς εἰρήχαμεν τῆς τρισυπο- 


minum salute. Et ita suscipiens ipsum catechu- 
menum per manum quasi perditum inveniens, in- 
troducit in templum, nempe velut in celum vel 
in paradisum, monstrans seeum ad Dominum 
qui amiserat reducere. Gaudium vero manifestans 
quo cum angelis gaudet de peccatore penitentiam 
agente: « Gaude, gratia plena, » ait cantando, et 
ingreditur. Ipsa enim est causa salutaris lztitize, 
porta salutifera, quz salutem nobis dispensavit, ve- 
ramque Deo lztitiam Verbum Deum ex ipsa incar- 
natum sancto et virgineo partu. genuit ad nostram 
instaurationem, Insuper Simeonem referens ponti- 
fex adducit in conspectum altaris baptizatum, 
ijlicans se eum offerre; jubet etiam illum ter 
Deum adorare, quoniam in gratiam Dei rediit per 
conversionem quemadmodum ille prodigus, necnon 
Ad dignitatem fllii et ad incorruptionem, primam 
Spiritus stolam, quo nondum melius et excelleu- 
tius pervenit, per divinum baptisma. Sed ut certa 
sit conversio et confessio, sponsorem quoque vocat 
pontifex, quem jubet ter altare adorare in quo ha- 
hitat Deus, hinc demonstrans se tidem dare tute ser- 
vandi in flde piaque conversatione bapuzatum. 
Dein si infans quidem fuerit baptizandus, incliua- 
tus hunc suscipit sponsor coram sacris foribus ja- 
centem, velut e manibus Christi. Si vero statem 
habet, baptizatum e manu accipit, idem significaus, 
nempe se eum ἃ Christo suscipere, et quod przs 


illius factus est erga Christum, spiritualisque erit D 


ejus pater. Unde illum prehendens adducit ad sacram 
piscinam ostendens initiatum libenter, non'autem 
vi accedere ad baptismum, ducet ctiam ad testes 
scilicet primo et praecipue Deum, deinde pontifi- 
cem et adstantes fideles qui omnes suut mysteriorum 
testes, ipsum etiam sponsorem eum adducentem, 
ct przsertiin divinos sanctissimosque angelos qui 
invisibiliter adsunt et letantur de salute divina- 
«que baptizati in spiritu nativitate illumque in ece- 
lis adscribunt, jam familiares et amici facti ab 
emundatione ex divino lavacro obtenta et. ungu- 
enti signaculo. ldeo necessarium est tunc cum pie- 
tate et gaudio adesse fideles fere omnes, et cre- 
dere angelos adstare qui letantur de peccatore 


στάτου Θεότητος. Ὁμολογεῖ δὲ τοῦτο φανερῶς, ἐπεὶ 
τὴν ἀλήθειαν χαταγγέλλει " καὶ ὅτι ἐνώπιον ἀγγέλων 
δεῖ χαὶ ἀνθρώπων ταύτην χηρύσσειν, δι᾽ ἧς xat σω- 
θήσεται. Καὶ τὸν Θεὸν τῶν ὅλων χαταγγέλλειν χρὴ 
παῤῥησίᾳ, τὴν ὁμοούσιόν φημι Τριάδα, τὸν μόνον 
ὄντως ὄντα Θεὸν, ἀλλὰ χαὶ τοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδος τοῦ 
Θεοῦ Λόγου τὴν ὑπὲρ ἡμῶν tx. Παρθένον σάρχωσιν. 
Τοῦτο οὖν ποιησσμένου τρὶς, xat ἐρωτηθέντος αὖθις 
τρὶς, € Συνετάξω τῷ Χριστῷ ; » xal ἀποχριϑέντος 
τρὶς Ex καρδίας, xal εἰρηχότος, « Συνεταξάμην αὖ- 
τῷ, » ὁ ἀρχιερεύς qnot, « Καὶ προσχύνησον αὐτῷ, » 
καὶ σφραγισαμένου σταυρῷ διὰ τῆς χειρὸς αὑτοῦ, 


ὃ τὴν τοῦ Χριστοῦ ὁμολογίαν δηλοῖ χαὶ σημείωσιν, 


xal προσκυνήσαντος τρὶς, ἐνδειχνυμένου τὴν ὃου- 
λείαν, καὶ τὴν ἀληθῆ μετὰ τῆς ὁμολογίας ὑποταγὴν, 
στρέφεται πρὸς ἀνατολὰς, xal εὐλογεῖ τὸν Θεὸν 6 
ἀρχιερεὺς τὸν πάντας σωθῆναι θέλοντα. Οὕτω γὰρ 
δεῖ εὐχαριστεῖν ἐπὶ πᾶσι, χαὶ μᾶλλον τῇ τῶν ἀνθρώ» 
πων σωτηρίᾳ. Καὶ οὕτω χρατήσας αὐτὸν τὸν χατη- 
χούμενον τῆς χειρὴς ὡς τὸν ἀπολωλότα εὑρὼν, εἰσ- 
ἀγει εἰς τὸν ναὸν, ὡς εἰς τὸν obpxvhv δηλονότι, ἣ 
τὸν παράδεισον, δειχνὺς, ὡς προσφέρε! τοῦτον τῷ 
ἀπολωλεχότι δεσπότῃ. Τὴν χαρὰν δὲ δηλῶν, ἣν μετὰ 
τῶν ἀγγέλων χαίρει ἐπὶ μετανοοῦντι ἀμαρτωλῷ, 
€ Χαΐρε, χεχαριτωμένη, ». φησὶν ὑμνῶν, xal εἰσέρ- 
χεται. Αὕτη γὰρ ἡ ἀπαρχὴ τῆς σωτηρίου χαρᾶς, fi 
σωτήριος πύλη, ἣ τὴν σωτηρίαν ἡμῖν οἰχονομήσασ:, 
xai τὴν ἀλιθῇ χαρὰν τῷ χόσμῳ, τὸν θεὸν Λόγον σε- 
σαρχωμένον ἐξ αὐτῆς γεννήσασα ἁγίως τε xai παρ- 
θενικῶς εἰς ἡμετέραν ἀνάπλασιν. Καὶ τὰ τοῦ Συμεὼν 
δὲ ἐχτυπῶν ὁ ἀρχιερεὺς, προσάγει τοῦ θυσιαστηρίου 
ἐνώπιον τὸν βαπτιζόμενον, δηλῶν, ὡς ὅτι προασέφε- 
ps. Καὶ ποιεῖ τοῦτον τρὶς προσχυνῖσχι Θεῷ “ ὅτι 
xal χατήλλαχται τῷ Θεῷ δι᾽ επιστροφῆς, ὥσπερ 
ἐχεῖνος ὁ ἄσωτος, xat πρὸς τὴν υἱοθεσίαν xa! ἀφθαρ- 
σίαν τὴν πρώτην στολὴν τοῦ Πνεύματος, ὅσον οὕπω 
ἔρχεται μειζόνως τε χαὶ χρειττόνως, διὰ τοῦ θείου 
βαπτίσματος. "Iva δὲ xal fj ἐπιστροφὴ χαὶ ἡ ὁμολο- 
γίαν ἀσφαλὴς f, καὶ τὸν ἀνάδοχον χαλεῖ ὁ ἀρχιερεύς. 
Καὶ προσχυνήσαι τρὶς λέγει τῷ θυσιαστπηρίω, ἐν 
ᾧπερ οἰχεῖ ὁ θεὸς, διὰ τούτον δηλῶν, ὡς λόγον παρ- 
ἐχε!, φυλάξαι ἀσφαλῶς ἐν τῇ πίστει xol τῇ εὐσεδεξ 


πολιτείχ τὸν βαπτιζόμ:νον. Εἶτα εἰ μὲν βρέφος 


421 


DE SACRAMENTIS. 


293 


ἐστὶν ὁ μέλλων βαπτίξεσθαι, xoa; λαμθάνει τοῦτον Α penitentlam agente, necnon baptizatum tunc ' 


ὁ &váloyoz, ἐνώπιον χείμενον τῶν ἁγίων θυρῶν, 
ὥσπερ ἀπὸ τῶν χειρῶν τοῦ Χριστοῦ * εἰ δ᾽ ἐν ἡλιχίᾳ, 
λαμδάνει τὸν βαπτιζόμενον ἀπὸ τῆς χειρὸς, τὸ αὑτὸ 
δηλῶν, ὅτι ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ -τοῦτον παρέλαδε, xol 
ἐγγυητῆς γέγονεν αὐτοῦ εἰς Χριστὸν, χαὶ πνευματι» 
xk; ἔσται πατήρ. Ὅθεν xol χρατῶν, προσφέρει τοῦ- 
' we tfj ἱερᾷ χολυμδήθρᾳ, δειχνὺς, ὡς ἐχουσίως καὶ 
οὐ χατὰ βίαν προσέρχεται τῷ βαπτίσματι ὁ τελού- 
μενος, xai ἐπὶ μάρτυσι πρῶτον μὲν xaX ἐξαιρέτω; τῷ 
80 θεῷ, ἔπειτα δὲ τῷ ἱεράρχῃ xal tol; παρατυχοῦ- 
«x πιστοῖς, οὗ πάντες μάρτυρες τῶν τελουμένων εἰσὶ, 
καὶ αὐτῷ δὴ τῷ ἀναδόχῳ τῷ καὶ προσάγοντι τοῦτον, 
χαὶ μάλιστα δὴ τοῖς θεῖος: xol πανάγνοις ἀγγέλοις, 
ἀοράτως τέτε παροῦσι, καὶ εὐφραινομένοις τῇ τοῦ 
βεπειζομένον ἐν Πνεύματι θεογενεσίᾳ xoi σωτηρίξ, 
«οὶ ἀπογραφομένοι; αὐτὸν ἐν tol; obpavol; xo 
γιαορίμοι;, καὶ φίλοι; γινομένοις, ἀπό τε τῆς Ex τοῦ 
(sio λουτροῦ χαθάρσεωξ, xal τῆς σφραγῖδος τοῦ 
μόρου. Διὰ xat ἀναγχαῖον παρεῖναι τότε μετ᾽ εὑλα- 
Gela; τε χαὶ χαρᾶς ἅπαντας σχεδὸν τοὺς πιστοὺς, 
xmi πιστεύειν ὡς πάρεισιν ἄγγελοι, οἵ χαίρουσιν 
às ἑνὲ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντε * χαὶ ὅτι παραδίδο- 
«zs τότε ó βαπτιζόμενος ἀγίῳ ἀγγέλῳ φύλαχι " xol 
οὗτος ἔσται πάντοτε μετ᾽ αὐτοῦ, τὰ φθονερὰ διώχων 
δαιμόνια, χαὶ πᾶσαν ἐπήρειαν τοῦ δολιωτάτου ἐχ- 
Φροῦ, εἴγε μόνον ὁ βαπτισθεὶς χαθαρὸν τηρήσει πί- 
στει χαὶ ἔργοις τὸ βάπτισμα, καὶ εἰς τὴν βασιλείαν 
διασώσει τοῦτον τῶν οὐρανῶν. Ὅτι οὖν μέγιστον τὸ 
ἔργον τοῦ Θειοτάτου βαπτίσματος, διὰ τοῦτο πρότε- 
gev καὶ ἢ Ἐχχλησία διὰ τῶν ἀρχιερέων ἐν zal; χα- 
φολικαῖς ἐχχλησίαις ἐποιεῖτο τὰ τῶν προσερχομένων 
βεκιίσματα, xoi καθ᾽ ὃν χαιρὴν ἐν ταῖς ἑορταῖς τῇ 
θείς λειτουργίψ, τὸ, «Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐδαπτίσθη- 
t£, » ψάλλομεν, χαὶ μάλιστα δὴ τῷ μεγάλῳ Z266á- 
ἕῳ πρὸ τῆς δείας ἱερουργίας, τῶν πολλῶν ἀναγινω- 
σχοιιένων ἀναγνωσμάτων ἀπὸ τῶν θείων poor τῶν. 
Ἐπειδὴ τὸ ἱερώτατον βάπτισμα xai ἀναγέννησίς 
ἔστι, χαὶ ἀνάπλασις, χάθαρσίς τε χαὶ φωτισμὸς χαὶ 
υἱοθεσία, καὶ χάρισμα χαὶ ἁγιασμὸς, χαὶ μυρία ὅσα 
φασὶν οἱ Πατέρες. Τυποῖ δὲ ἐξαιρέτως τὸν θάνατον 
«εὖ Χριστοῦ, xal τὴν τριήμερον ἔγερσιν. ὍὋ δὴ χαὶ 
ὁ χα:ρὴς bulvo; χαθαρώτερον παριστᾷ. ᾿Απὸ γὰρ 
«93 θανάτου τοῦ Χριστοῦ xal τῆς τριημέρου ταφῆς 


commit? .gancto angelo custodi, qui semper erit 
eumée* oortifera profligans dz:monia omnemque 
dolosissimi*" iáigilof Ansultum, modo tantum ba- 
ptizatus puruni ultodi Jide et operibus ba- 
ptismum, eumque ín εξ πυ δι» coelorum salvabit. 
Igitur quoniam maximum δεῖ. Opus divini baptis- 
matís, ideo prius Ecclesia per pontijjeis;li*catho - 
licis Ecclesiis conferebat baptismum acbedénflius , 
etin tempore quo in divino sacrificio psalfimus?:: 

« Quicumque in Christo baptizati estis, » et. prae-" 
cipue in magno Sabbato ante divinum sacri^cium, 
pluribus lectis e divinis prophetis lectionibus ; quo- 
nism baptismus sanctissimus regeneratio est, et re- 
novatio, et purgatio, et illuminatio, et filiorum 
adoptio, et gratia, et sanctiflcatio et sexcenta alia 
qu: dixerunt Patres. Refert autem in primis mor- 
tem Christi et. resurrectionem tertia die factam, 
quod tempus;zillud proprie declarat, quippe a morte 
Cbristi ejusque triduana sepultura et resurrectione 
immortalitatem et incorruptionem accepimus, futu- 
ramque illam exspectamus resurrectionem et re- 
novationem  seeternamque vitam cujus primitize 
factus est Christus qui quum solus sit sine pec- 
cato passus pro nobis peccatoribus, licet inori non 
deberet utpote omnino peccati immunis, pro nobis 
mortuus est. Nam peccatum est mortis aculeus, 
ut dicunt Isaias οἱ Paulus, £eu principium, radix 
atque auctor. Ipse vero Christus etsi peccatum non 


C fecisset, neque deberet mori, pro nobis mortuus 


est, et, morte devicta resurrexit, passionesqua 
nostras et damnationem solvit patiendo qui per se 
erat. impassibilis ; factus quoque dux vitze ncstra 
in coelos assumptus est, et nos qui illum in bap- 
tismo induimus a ccelo eum exspectamus, quando 
nos resuscitabit et incorruptibilitatein prorsus tri- 
buet cujus arrhas modo per baptismum dedit. Si- 
militer οἱ in omni tempore necessarium est bapti- 
zare, ne quid incominodi fortasse accidat et ali- 
quis non sanctificatus decedat, id est sine baptismo, 
et ingens inde erit damnum; qui enim non b?pti- 
zatus fuerit, non salvus erit. Oportet autem, quan- 
tum fleri potest, baptismos cum solemnitate et po 

testate conferri, sacerdotemque esse diligentem et so- 


xai τῆς ἀναστάσεως τὴν ἀθανασίαν xal ἀφθαρσίαν p) brium, nam maximum Dei opus operatur, nempe lio- 


ἑλάξομεν, xat τὴν μέλλουσαν ἐχείνην ἐλπίζομεν 
ἀνά 5ταοίν τε χαὶ ἀνακαίνιτιν, χαὶ ζωὴν τὴν αἰώ- 
νιον, ἧ; γέγονε Χριστὸς ἀπαρχὴ, ὁ μόγο; ὧν ἀνα- 
μάρτητος, παθὼν ὑπὲρ ἡμῶν τῶν ἁμαρτωλῶν, xal 
ὁ μὴ ὀφείλων ἀποθανεῖν, ὦ; μὴ ἀμαρτήσας ὅλως, 
δπὲρ ἡμῶν ἀποθανών. Ἢ γὰρ ἁμαρτία τοῦ θανάτου 
ἐστὶ τὸ χέντρον, ὡς Ἡταῖα; χαὶ Παῦλος λέγονσιν, 
ἧτοι ἡ ἀρχὴ xai ῥίζα xai πρόξενος. Αὐτὸς δὲ ὁ 
Χριστὸς μὴ πκεποιηχὼς ἀμαρτίαν, xol μὴ ὀφείλων 
ἀπυθανεῖν, ἀπέθανε δι᾽ ἡμᾶς * xal διὰ τοῦτο χαταρ- 
γήσας τὸν θάνατον, ἐξεγήγερται, χαὶ τὰ ἡμέτερα 
κάϑη καὶ τὴν χατάχρισιν ἔλυσε, παθὼν ὁ ἀπαθὴς 
δι᾿ (20:09 * γενόμενός τε ἀρχτγὸς τῆς ζωΐς ἡ πῶν, 
εἰς τοὺ; οὐρανοὺς ἀνελέφθη. Καὶ οἱ ἐνξεξυκένοι 


minis instaurationem. Sed ad propositum redeamus. 
Preeunte pontilice, adducit baptizatum sponsor ad 
sacram piscinam, przs libenter accedentem. Adstat 
pontifex Christum ipsum referens, ejus habens po- 
testatem, et repletur piscina aqua Jordanem expri- 
mens. Áccenduntur etiam lumina quibus osten.litur 
Spiritus illuminatio, et quia baptizatus ex tenebris 
venit ad lucem et jam fit filius lucis. Cireum alia- 
re thus incendit pontifex, bonum odorem et sancti- 
ficationem Spiritus significans, qui omnem luit 
peccatorum faetorem, sanctus enim Spiritus. Deinde 
Ix nedicit et celebrat pontifes regnum sancte Tri- 
nitatis unius Dei, nam ipsa regnat sola, et nune 


reguavit a maligno eripiens mundo. regeneratum, 


ΣΝ SY 


YXMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIILEP. 


93 


Postea dictis a diacono pacis precibus et. obsecra- À fjuctc αὐτὸν τῷ βαπτίσματι, ἀπ᾿ οὐρανοῦ αὐτὴν Ex- 


tionibus, et popu'o clamante : Kyrie, cleisán; nam 
vere magna ibi decernitur. niseric diaz, im. lium 
adoptato eo qui prius erat pocéutorzet fnimicus, 
pontifex pro semetipso org St D&eedtur postulans 
uta Deo puritatem οἵ "ptofitialonem inveniat, ne 
dum alios purgat, ipse jeceatis inquinatus invenia- 
tur; viuum iam deposcit et gratiam bene et 
conyeffieiy- tiio.lo mysterio ministrandi. Magnum 
.5, stejni € est mysterium angelis cireumstantibus, Chri- 
** 10 formam aquis largiente, Spiritu sancto adve- 
^ wiente, et baptizato ex. po!luto et. peccatore et. in- 
mundo et inimico et corrupto jam. 8ancto. et puro, 
et fiio Dei et incorruptibili facto. 0 magnam gra- 
tiam ! O donum Dei ! O ingentem erga nos. benefi- 
cientiam οἱ gratiam! [deo completis precibus, 
pontifex ab oratione cxsurgeus : « Magnus cs, 
Domine, claniat, et mirabilia opera tua, » Quod ter 
iterat, trinitatem deitatis laudans, et benefacientem 
wagnifi ans. Deinde ad incarnatum * pro nobis Dei 
Filium orationem erigens, ejusque a principio om- 
»ià expouens miraeula, mysterium ejus et incatua- 
tonem ex. Virgine in Spiritu factam in memoriam 
revocat ejusque in Jordane baptismum quo nos 
instauravit confringens capita. dracohum in aqua, 
prout divit Propheta. [deo deprecatur cum ut 
adsit per advenientem Spiritum sanctum et aquam 
sanctificet, nam irdivisus est Filius a Patre et Spi- 
ritu, et commuuis est eis gratis, Ter aquam manu 
in formam crucis signat, Christum rep'aesentaus, 
ct flagitat ut eam faciat. fontem immortalitatis et 
ctera. Deinde γον elapso tempore, rursus.in 
aquam ter insufflat divinam ei gratiam copiosiorem 
infundens, Christum imitans, etillud ; « Et Spiritus 
Dei ferebatur super aquas, » rursum | per baptisma 
fiori comprobans. Iilam quoque iterum manu signat 
crucem figurans, et. ait : « Confringantur a. signa- 
eulo signi crucis Lu: omnes adversarize potestates. » 
Cietera autem dicit. ut. spiitalis sit aqua atque 
sancta ueque in ea lateat quidquam  imaligni, sed 
pedus fiato οἱ adversaria cumcue propellat, οἱ 
possit baptizatos in ca reficere, sanctificare et filios 
reddere et liberos luc's efficere, Sic igitur depreca- 
tus et data pace que est. Jesus Christus, ibi enim 
»lest pax quie exsuperat omnem sensum. Christas, 
ipse quoque pacem accipit pontifex. Et inclinato 
capite, iu Seinetipso iterum precatur, in trauquilliia- 
te, pacificum et p'acidum ubique advocans Jesum 
dicendo : « Tu. qui in. Jordanem. ingressus. aquas 
eanctilicasti, accipe nes servos tuos coram te proci- 
denles, eL sanctifica aquas istas et. nos, fiantque 
nobis in σατο anime et corporis.» Et exsur- 
£18, monstrans. Cliistum nos lapsos erigere liym- 
nis eum celebrat tanquam omnium sanctificaterem.» 
Tunc ergo piena. est. piscina. Spirilus, Οἱ sancta 
aqua qua iuvisibilier Cliristum gerit in semetipsa. 
Se) cum oporteat etiam eam esse signum d.vium 
wisericordi», hoc quoque facit sanctum oleum; 
aque cnim significat ablutionem ct purgationem, et 


δεχόμεθα * ὅτε xal ἀναστήσει ἡμᾶ:, χαὶ τὴν Σφθαρ- 
σίαν τελέως χορηγήσει, ἧς τοὺς ἀῤῥαθῶνας νῦν διὰ 
τοῦ βαπτίσματος δέδωχεν. Ὅμως χαὶ ἐν παντὶ χαι- 
(9 ἀγχγκαῖόν ἔστι βαπτίζειν, μὴ ποτέ τι χώλυμα 
γένηται, xal τις ἀπέλθῃ ἀμύητος, τουτέστι γωρὶς 
βαπτίσματης. Ka πλείστη Ex. τούτου ἔσται ζημία. 
Ὃ γὰρ μὴ βαπτισθεὶς οὐ τωθήσεται. Δέον δὲ ὅσον 
ἐγχωρεῖ ποιεῖν τὰ βαπτίσματα μετὰ λαμπρότητές 
τΞ Xa εὐλοθδείας. Τὸν ἱερέα τε χρὴ προσεχτιχὸν xal 
νηφάλιον εἶναι, Τοῦ Θεοῦ γὺρ «b μέγιστον ἔργον 
διενεργεῖ, τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀνάπλασιν. ᾿Αλλ᾽ ἐπὶ 
τὸ προχεΐμενον ἔλθωμεν. Τοῦ ἀρχιερέως προηγηυ- 
μένου͵ προσάγει τὸν βαπτιζόμενον ὁ ἀνάδοχο: τῇ 
ἱερᾷ χολυμδήθρχᾳ * ὃ ἐγγυώμενος τὸν ἑκουσίως 
προσερχόμενον, KaY ἵσταται ὁ ἀρχιερεὺς, τὸν Xpi- 
στὸν αὐτὸν ἐχτυπῶν, τὴν αὑτοῦ δύναμιν ἔχων. Καὶ 
“πληροῦται fj χολυμδήθρα ὕδατος, τὸν Ἰορξάνην τυ- 
ποῦσα, αὶ ἀνάπτονται φῶτα, τὸν φωτισμὸν δηλοῦν- 
τα τοῦ Πνεύματος" καὶ ὅτι ὁ βαπτιζόμενο; kx τοῦ 
σχότους ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, xal υἱὸς φωτὸς ἔδη 
γίνεται. Θυμιᾷ τε κύχλῳ τὴν χολυμδήέθραν 6 ἄρχιε- 
psc, τὴν εὐωδίαν χαὶ ἁγιωσύνην δηλῶν τοῦ Ἡνεύ- 
ματος, τοῦ πᾶσαν δυσωδίαν ἁμαρτημάτων ἐχπλύ- 
vovto :. ΘᾺ Αγιον γὰρ τὸ Πνεῦμα. Εἶτα εἰ λογεῖ xal 
ὑμνεῖ τὴν βασιλείαν τῆς ἁγίας Τριάδο; τοῦ μόνου 
Θεηῦ ὁ ἀρχιερεύς. Μόνη γὰρ αὕτη βασιγεύει" καὶ 
ὅτι νῦν ἐδασίλευσεν, ἐκ τοῦ πονηροῦ ῥυσαμένν, τὸν 
ἄρτι ἀναγεννώμενον. Εἶτα λεγομένων τῶν εἰρηνιχῶν 
προσευχῶν καὶ αἰτήσπεων παρὰ τοῦ διαχόνου, xol 
τοῦ λαοῦ τὸ, » Κύριε, ἐλέησον, » ἐχδοῶντος" ὄντως 
γὰρ Extlae τὸ τοῦ Θεοῦ μέγα ἐπιδραδεύετα: ἔλεος, 
υἱοηετουμένου τοῦ πρὶν ἐχθροῦ τε xal ἐναγοῦς, 

ὁ ἀρχιερεὺς εἰ; ἑαυτὸν εὔχεται ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ζητῶν 
Ex Θεοῦ χάθαρσίν τ: καὶ ἰλασμὴν εὑρεῖν, ἵνα uiv 
ἄλλους καθαίρων, αὐτὸ: μεμολυσμένος ταῖς ἁμαῷ»» 
πίαις ε"ρεθῇ. Καὶ ἰσχὺν ἐξα:τεῖτα: καὶ χάριν, καλέων»ς 
τε χαὶ ὡς πρέπον ἐστὶν ἐξυπηρετῆται τῷ μυστηρία φ. 
Μέγα γὰρ τὸ μυστήριον, ἀγγέλων περιισταμένιασ 
Χριστοῦ μορφουμένου tol; ὕδασι, Πνεύματος ἀγ Sio 
ἐπιφοιτῶντος, xal τοῦ βαπτιζημένου ἀπὸ ῥερυπωξξ."ἱ 
vou xal ἁμαρτωλοῦ χαὶ ἀχαθάρτου xai ἐχθροῦ -“ΞΞ 
φθαρτοῦ ἁγίου γινομένου xal χαθαροῦ xol ι ---ποὶ 


p 9:9 xaY ἀφθάρτου. Ὧ τῆς μεγάλης χάριτος ! 


τῆς Copsd; τοῦ Θεοῦ ! ὦ τῆς πρὸς ἐμᾶς cócoycammmms! 
χαὶ χάριτος ! Διὸ xa πλυρωθεισῶν τῶν αἰτήσει» t 
ἐξαυαπτὰς ὁ ἀρχιερεὺς &mh τῆς εὐχῆς, « Μέγας 
Κύριε, ἐχδοᾷ, καὶ θαυμαστὰ τὰ ἔργα σου." Kal τὸ ««αἰὐξῈ 
ἀναχράζει τρὶς, τὸ τρισσὸν ἀνυμνῶν τῆς θεύότη Β΄ 
χαὶ μεγαλύνων τὸν εὐεργέτην, Εἶτα πρὸς τὸν c —E— 
χωθέντα ὑπὲρ ἡμῶν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὴν εὐχὴν & E 
φέρων, xal τὰ ἀπαρχῖς τούτου πάντα χαταλέ--- Ξ3Ξ 
θαυμάσια, τέλος χαὶ τὴν σάρχωσιν εἰς ómtópvrwr *" 
ἄγει τούτου τὴν Ex Παρθένου ἐν Πνεύματι, xol d 
βάπτισμα ἐν τῷ Ἰορδάνῃ, δι᾽ οὗ ἡμᾶς ἀνέπλεα» A 
συντρίψας τὰς χεςαλὰς τῶν δραχόντων ἐπὶ coo GF 
«oc, ὡς ὁ Προφήτης φησίν. Ὅθεν xaX παρεῖνα!: - 
τὸν ἐχδυσωπεὶ διὰ τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ ἀγίου 1 SI 
ματος, xat ἁγιάσαι τὸ ὕδωρ. ᾿Αχώριστος γὰρ. ὁ 


25 


DE SACRAMENTIS. 


£26 


τοῦ Π᾿τρὸὺς xal τοῦ Πνεύματο, xax χοινῇ dj χάρις A jam sanctificata est; oleum vero divinam patefacit 


αὑτοῖς. Καὶ σφραγίζει τρὶς τῇ χειρὶ σταυροειδῶ ; τὸ 
ὕδωρ, τὸν Χριστὸν ἐντυπῶν αὐτῷ. Καὶ ποιῆσαι 
αὑτὸ εὔχεται ἀφθαρσίας πηγὴν, καὶ τὰ λοιπά. Εἶτα 
μετ᾽ ὀλίγον πάλιν ἐμφυσᾷ τῷ ὕδ: τι τρίτον, τὴν θείαν 
χάριν αὐτῷ δαψιλέστερον ἐντιθεὶς, μ'μούμενος τὸν 
Χριστὴν, xu: τὸ, ε« Πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω 
"τοῦ ὕδατος, » διὰ τὸ βάπτισμα, ἐξαρχῆς εἶναι μαρ- 
τυρῶν. K xl τφρεγίζει αὐτὸ πάλιν τῇ χειρὶ σταυρὶν 
ἐχτυπῶν, xaí φησι, € Συντριδήτωσαν ὑπὸ τὴν ση- 
μείωσιν τοῦ τύπον τοῦ σταυροῦ οου πᾶσαι αἱ ivav- 
«ία: δυνάκεις. ») Καὶ τὰ λοιπὰ δὲ λέγει, ὥστε πνευ- 
ματιχὸν εἶναι τὸ ὕδωρ xal ἅγιον, x3 μηδὲν ὑπο- 
χροδῆνα: τούτῳ τοῦ πονηρηῦ, ἀλλὰ μᾶλλον ἐναντίον 


αὑτῷ xai διωχτήριον εἶνα: τοῦτο, xal ἀναπλάττειν 


χαὶ ἁγιάξειν χαὶ υἱοθετεῖν «05; βαπτιζοιλένους ἐν 
τούτῳ δυνάμεγον, xal quiz τέχνα ποιεῖν. Οὕτως 
οὖν ἐπευξάμενος, χαὶ εἰρήνην 000;, 0; ἐστιν Ἰησοῦς 
Χριστὸς, πάρεστι γὰρ ἐχεῖσε ἡ ὑπερέχουσα πάντα 
νοῦν εἰρήνη Χριστὸς, χαὶ ἀντιλαδὼν τὴν εἰρήνην ὁ 
ἱεράρχηξι. xai xiva; τὴν χεφαλὴν, xa0' ἑαυτὸν 
ih, εὔχεται, ἐν ἡσυχίᾳ, τὸν εἰρηνικὸν χαὶ ἡσύχιον 
καὶ πανταχοῦ προσχαλούμενος "Izooüv, « Σὺ, λέ- 
τῶν, 6 ἐν Ἰορδάνῃ παραγενόμενο; χαὶ ἁγιάτα;: τὰ 
ὕδατα, δέξαι χαὶ ἡμᾶς ξουλιχῶς σοι προσπίπτοντας " 
xzl ἀγίαστον ταῦτα τὰ ὕδατα χαὶ ἡμᾶς" 
γενίσθιοσαν ἡ αἷν 


χαὶ 


niisericordiam ct bonitatis ejus duleedinem, quain 
vulneratis et contusis ab hoste communi largitur, 
prout in Evangeliis ait Christus. Quod etiam in 
Noe monstratum 651, quippe columba rediit. a4 cna 
qui in arca super aquas erant ramum olive ore 
ferens. Ramus autem olive quod. ore ferebat, erat 
in exemplum misericordiz, et imuensz Dei boni- 
tatis ; ideo hic in baptismate sanctum offertur oleum. 
lta vero sanctificatur : affertur in quo/Jam vase 
mundo ad pontificem, seu ad sacerdotem, si nou 
adest pontifex, et in illud insufflat, ct ter illud manu 
signat signo crucis. Insufflatione quidem gratiam 
Spiritus manifestat, quam a Christo pontifex accc- 


B pit quando divino ore in apostolos insufflavit ; cruce 


vero refert ipsum pro nobis crucifixum' qui per 
crucem salutem nobis adimplevit. Ideo perfectos 
facit crux, εἴ absque cruce nullum ex divinis niyste- 
riis perficitur. Postea caput inclinans deprecatur ut 
sanctificetur oleum Spiritu sancto, ab ipso qui ad 
Noe per columbam ramum olive? emisit, et oieum 
in lege przescripsit atque apestolis commendavit, 
Completa autem oratione, actisque gratiis, primo 
in formam crucis in aquam infundit oleum ter san- 
ctum modo consecratum, | iusignissimum canens 
cantum : Alleluia. 


el; ὑγείαν ψυχῆς τε χαὶ σώματος. » Kal ἀναστὰς, δειχνυ; ὅτι πεσόντας fu6- 


Χριστὸς ἀνήγε:ρεν, ἀνυ νεῖ, ἐχρωνήσας τοῦτον ὡς πάντων ἁγιασμόν. Τότε τίνυν πλήρης dj χολυμβυ- 
ὃρα τοῦ Πνεύματος, xaY ἅγιον τὸ ὕδωρ, χαὶ τὸν Χριστὸν φέρον ἀοράτως ἐν ἑαυτῷ. "Ems δὲ xal τὸν 
τύπον τοῦ θείου ἐλέους παρεῖναι: δεῖ, καὶ ἅγιον ἔλαιον ἐνεργεῖται. Τὸ μὲν γὰρ ὕδωρ σημαίνει τὴν 
ἰχελυσίν τε χαὶ xáfüaps:w, xai ἤδη ἡγίασται " τὸ ἔλαιον δὲ 55 θεῖον ἔλεος δείχνυσι, xai τὸ ἱλαρὸν 
αὐτοῦ τῆ; χρηστότητος. Ὃ óh καὶ τοῖς τετραυματισμένοις παρὰ τοῦ χοινοῦ ἐχθροῦ xal μωλωπισθεῖσι 
πιρίχεται, ὡς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις φησὶ 888 Χριστός. Τοῦτο χαὶ ἐπὶ τοῦ Νῶς ἐδείχθτ, Περιστερὰ γὰρ 
ἦλθε τοῦ; el; τὸ ὕδωρ ἔτι οὔτι μετὰ «τῆς χιδωτοῦ, χάρφος ἐλαίας τῷ στόματι φέρηυσα. Kal τὸ μὲν 
ὕδωρ τὸ βάπτισμα προετύπον, f) περιστερὰ δὲ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον * τὸ χάρφοης δὲ τῆς ἐλαίας ὃ ἐν τῷ 
δτόμχτι ἔφερεν, εἰς δεῖγμα τοῦ ἐλέου; fjv, xal τῆς ἀπείρου τοῦ Θεοῦ χρηστότητη;. Ὅθεν xal ὧδε ἐν 


τῷ βαπτίσματι ἔλαιον προσάγεται ἅγιον. ᾿Αγιάζεται δὲ 
f» τῷ ἀρχιερεῖ, ἣ τῷ ἱερεῖ, εἰ μὴ πάρεστιν ὁ ἀρχιερεύς " 
"ózp στχυροῦ τῇ χερὶ, τῷ μὲν ἐμφυσήματι τὴν χάριν 


οὕτως * προσάγεται δι᾽ ἀγγείου τινὸς χαθα- 
xal ἐμφυσᾷ τούτῳ. Καὶ στραγίζει τρίτον 


τοῦ Πνεύματο; δηλῶν, fiw ἔλαδεν ἀπὸ τοῦ 


Χριστοῦ τῷ ἐν τοῖς ἀποστόλοι: θείω ἐμφυσήματι ὁ ἀρχιερεύς * τῷ δταυρῷ ὃξ τυπῶν αὐτὸν τὸν σταυ- 
δυλίντα ὑπὲρ ἡμῶν, ὃς διὰ τοῦ σταυροῦ τὴν σωτηρίαν ἡμῖν ἐτέλεσε. Διὸ xal τελειοποιὺὸς αὐτὸς ὃ σταῦ- 
P*, xal χυρὶς σταυροῦ οὐδὲν τελεῖται τῶν θείων. Εἶτα χλίνας τὴν χεφλλὴῆν, ἐπεύχεται ἀγιασθῆναι τὸ 
ἔλαιον τῷ ἀγίῳ Πνεύμσοτι, ὑπ᾽ αὐτοῦ ' τοῦ καὶ ἐπὶ Νῶε τὸ κάρφος τῆς ἐλαίας διὰ περιστερᾶς ἀπυστεῆλαντυς, 
καὶ ἐν τῷ νόμῳ τοῦτο δεδωχότο; τὸ ἔλαιον, xai τοῖς ἀποστόλοις παρεσχηχότο;, Τελέσας δὲ τὴν εὐχὴν, 
Xi εὐχαριστήσας, ἐγχέει πρῶτον τῷ ὕδατι σταυρηειδῶς τὸ ἁγιασθὲν ἅγιον τρὶς, τὸ πολυύμνητον 


Suy 3spa, τὸ ᾿Αλληλούϊα. 
ΚΕΦΛΑ. ΞΓ΄. 
Τί σημαίγει τὸ ᾿ΔΑ.1.1η.ούτα. 

Τοῦτο δὲ τὸ dapa, τὸ ᾿Δλληλούϊα, οἱ ἐμπνεόμενοι 
τῷ ἁγίῳ Πνεύματι ἔλεγον προφῖται. Ὃ δὴ ἐπ'δη- 
Bia, θεοῦ σημαίνει, καὶ τὸ, «€ Ἔρχεται ὁ Θεὺς, xal 
ποῦ τον αἰνεῖτε, ν προφητιχῶς τεθὲν xal ἀδόμενον, 
tà τὸ μέλλειν τὸν Κύριον ἔρχεσθλι, xal xatà τὴν 


. CAPUT LXII. 
Qua. sit vis et sententia vocis Alleluia, 

Hic est cantus, alleluia, quem sancto Spiritu in- 
spirati dicebant prophiet;c, Quod 3d ventum Dei signi- 
ficat, et duplex sonat οἱ is:ud : Venit Deus, οἱ illud, 
l psum landate, proplietice quidem cantatus fuit, quia 
venturus erat Dominus tam secundum priorem adei.- 


τ ριώτην αὐτοῦ xal τὴν δευτέραν rapovolav, xal τὴν 
4 X y αὐτοῦ ἀεὶ ἀποστέλλειν ἐν ἐμῖν ἐν ἁγίῳ Πνεύ- 
Ua. A χαὶ ἀεὶ τὸ ἔσμα τοῦτο ἡ Ἐχχλησία μελῶν 
ag τὸν Χοιστὸν 22869252, xal ἐξ οὐρανοῦ τοῦτος 
& acr (oulyn, ὡς; εἰρίχαμεν. Ὃ μὲν οὖν θεῖος Διο.υ- 


SS. ἐν τῇ ἱερᾷ κολυμδήθρχᾳ μύρον ἐγχέενθα!: 


tum quam secundum posteriorem, et gratiam suam 
seiuper erat in uobis iu sancto Spiritu emissurus. Id o 
semper hoc canticum cantitat £cclesia, qux Cliri- 
stum accepit, eumque à coelo, ot dixinmus,exspectat, 
D.vus quidem Dionysius in sacra piscina dieit 
infundi unguentum ; nunc vero. infunditur. oleu:n 


32] | | SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. | 228 
quod est unguenti procemium, postea autem unguen- A λέγει" νῦν δὲ τοῦτο ἐγχεῖται τὸ ἔλλιον, mpool- 


tum. At putare licet sanctum Dionysium hoc oleum 
utpote unguenti procmium unguentum appellare, 
quonigm in eo quidem baptizatus principium acci- 
pit sanctificationis, οἱ ad divina ungitur certamiua, 
posterius autem perfecte confirmatur et sanctifica- 
tur atque signatur unguento gratiz przsstantissimo. 
Ideo de duobus in baptismo fit memoria. Pontifex 
vero, postquam  consecraverit oleum, baptizatum 
sanclificat, Sed qux» erat necessitas baptizatum 
postea unguento liniri, si in baptismate esset unguein- 
tum ? Igitur ex hoc oleo ungit ipse primum jamjam 
baptizandum dicens : « Ungitur iste oleo Letiti:e 
ln nomine Trinitatis. » Est autem letitia. Spiritus 
qui uos bene et jucunde salvos facit; clamat enim 
David : « Redde mihi letitiam Salutaris tui, et Spi- 
ritu principali confirma me. » Deinde a capite per 
quendam diaconum aut ministrum totuin corpus 
ungitur; quippe ad divina certamina omuino pra- 
paratur, non enim ut cadat accessit, sed ut Christum 
imitetur quem induit, οἰ contra malignum pugnet 
οἱ sicut vir decertet ; luctantes vero quondam oleo 
carnem oblinebant, Tunc ergo in aquam ingreditur 
omnino nudus, quemadmodum natus est et primus 
plasmiatus est houno ; sed hic quidem divinara illam 
primum habebat stolam, et, licet nudus essel, non 
erubescebat ; nuuc vero nudus natus in carne fert 
signa turpitudinis et transgressionis; sed aquam 
s.^C!am ingressus peccati quidem  turpitudiuem 
rejicit, iminortalitatis autem | gloriam et. indumea- 
tum accipit. Illo enim a capite in quo sunt. omnes 
sen3us οἱ viget imperii facultas deprehenso, ct in 
aquam semel demerso, pontifex seu sacerdos cla- 
^ amat: « Daptizatur iste servus Dei iu nouine Patris,» 
εἰ statim euin retrahit. Fostea deuittit iterum di- 
cens : « ct Filii, » et iterum retrahit. Et. tertio 
demituit dicens : « et Spiritus sancti. » Et sic eum 
educit sanctificatum divinissimo baptismate, simul 
quidem per aanctam Trinitatem eum iustaurans et 
sancüificans, el tres personas in uua deitate pradi- 
caus, dicendo : In noniine, quod unitatem Diviuita- 
tis aperit, deinde Patris, et Filii et Spiritus sancti, 
quod confessio est trium. divinarum indivisibilium 
et iuconfusibillum personarum ; simul autem per 


pov ὃν τοῦ μύρου" τὸ μύρον δὲ ὕστερον. "Eg: 
δὲ λογίσασθαι xai τὸν ἱερὸν Διονύσιον, τοῦτο τὸ 
ἔλαιον ὡς προοίμιον τοῦ μύρου μύρον καλεῖν, ὡς 
διὰ τούτου μὲν τοῦ βαπειζομένου ἀπαρχὴν λαμ- 
6ávovtog τοῦ ἁγιασμοῦ, xal πρὸς τοῦς θείους ἀγῶ- 
vag ἀλειφομένου, ὕστερον δὲ ἐνισχνομένου τελείως 
καὶ τελειουμένου xal σφρχγιζομένου τῷ τελεωτάτῳ 
μύρῳ τῆς χάριτος. Διὸ χαὶ τῶν δύο τούτων ἐν τῷ 
βαπτίσματι μέμνηται.. Ὃ δὲ ἀρχιερεὺς μετὰ τὸ 
ἁγιάσαι τὸ ἔλαιον τὸν βαπτισθέντα τελειοῖ. ᾿Αλλὰ 
xai τίς ἣν χρεία τὸν βαπτιζόμενον ὕστερον μύρῳ 
χρίεσθαι, εἰ ἐν τῷ βαπτίσματι ἣν τὸ μύρον ; "Ex 
«ούτου οὖν τοῦ ἐλαίου χρίει πρῶτον αὐτὸς τὸν ἤδη 
μέλλοντα βαπτισθῆναι, « Χρίεται, λέγων, ὁ δεῖνα 
ἔλαιον ἀγαλλιάσεως εἰς τὸ ὄνομα τῆς Τριάδος. » Ἢ 
ἀγαλλίασις δὲ ὑπάρχει τοῦ Πνεύματος, σώζοντος 
ἡμᾶς ἀγαθῶς τε καὶ ἱλαρῶς. « ᾿Απόδος po: γὰρ τὴν 
ἀγαλλίασιν τοῦ Σωτηρίον aou, ὁ Δαδὶδ ἀναδοξ, xal 
Πνεύματι ἡγεμονιχῷ στήριξόν με. » Εἶτα ἀπὸ κε- 
φαλῆς ὑπό τινὸς; διαχόνου ἣ ὑπηρέτου ὅλον τὸ σῶμα 
χρίεται. Πρὸς γὰρ τοὺς θείους ἀγῶνας ὁλοτελῶς 
εὑτρεπίζεται. Οὐδὲ γὰρ ἵνα ἀναπεπτωχὼς T), προσ- 
ἤλθεν, ἀλλ᾽ ἵνα μιμῆται τὸν Χριστὸν, ὃν ἐνδύεται, 


. καὶ κατὰ τοῦ πονηροῦ παλαίῃ τε xat ἀνδρίζηται. Καὶ 


οἱ ἀγωνιζόμενοι δὲ τῇ σαρχὶ ἐλαίῳ πάλαι ἢλείφον- 
το. Τότε οὖν εἰσάγεται γυμνὸς ὅλος εἰς τὸ ὕδωρ, 
χαθὰ χαὶ γεγέννηται, καὶ χαθὰ πρῶτον πέπλασται. 
᾿Αλλὰ πρῶτον μὲν εἶχε τὴν θείαν ἐχείνην στολὴν, 
καὶ γυμνὸς ὧν, οὐχ ἡσχύνετο " νῦν δὲ γυμνὸς γενη- 
θεὶς, ἀπὸ τῆς σαρχὺς φέρει τὰ «ἧς αἰσχύνης τῆς 
παραδάσεως. Πλὴν εἰσελθὼν τὸ ὕδωρ τὸ ἅγιον, τὴν 
μὲν αἰσχύνην ἀποῤῥίπτει τῆς ἁμαρτίας " τῆς ἀφθαρ- 
σίας δὲ τὴν δόξαν ἀπολαμδάνει 3 xe χαὶ τὸ ἔνδυμα. 
Λαδόμενος γὰρ αὑτοῦ ὁ ἱεράρχης ἣ ὁ ἱερεὺς τῖ; 
κεφαλῆς ἐν fj τὰ αἰσθητήρια πάντα καὶ τὸ ἡγεμόνι- 
xbv ἐνεργεῖ, καὶ καταδύσας εἰς τὸ ὕδωρ ἅπαξ, àva- 
6od, « Βαπτίζεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ ὁ δεῖνα εἰς τὸ 
ὄνομα τοῦ Πατρός, » Καὶ εὐθὺς ἀναδύει τοῦτον. Εἶτα 
χαταδύει πάλιν λέγων, « Καὶ τοῦ Υἱοῦ. » Καὶ πάλι 
ἀναδύει. Καὶ ix τρίτον χαταδύσας, φησὶ, « Καὶ τοῦ 
ἁγίου Πνεύματος. » Καὶ οὕτως ἀνάγει τοῦτον τεῖβ- ὁ 
λεσμένον τῷ θειοτάτῳ βαπτίσματι, ἅμα μὲν χαὶ 4 
διὰ τῆς ἁγίας Τριάδος αὐτὸν ἀναπλάττων καὶ τε. : 


tres immersiones el eductiones triduanam sepultu- D λειῶν, χαὶ τὰς τρεῖ; ὑποστάσει; ἀναχηρύττων ἐν 


rau et resurrectionem δἰ χη} {68 8 ejus qui pro no- 
bis carne crucifixus est et resurrexit. 


μιᾷ τῇ Θεότητι, εἰς τὸ ὄνομα λέγων, ὃ δηλοῖ τὸ o 
ναδιχὸν τῆς Θεότητος, εἶτα τοῦ Πατρὸς χαὶ τοῦ 


Υἱοῦ καὶ τοῦ ἀγίου Πνεύματος, ὅπερ ἡ ὁμολογία ἐστὶ τῶν τριῶν θείων ἀδιαιρέτων xal ἀσυγχύτο" 
προσώπων, ἅμα δὲ διὰ τῶν τριῶν χαταδύσεών τε χαὶ ἀναδύσεων τὴν τριήμερον ταφὴν καὶ τὴν &v&- 
στασιν αἰνιττόμενος τοῦ ὑπὲρ ἡμῶν σαρχὶ σταυρωθέντος xal ἀναστάντος. j 


CAPUT LXIV. 


Quod diversa sit sententia formula , « Daptizatur ser- 
vus Dei,» et [ormule, « Ego baptizo servum Dei.» 


Dicit : Baptizatur, nequaquam : Ego baptizo, sic- 
ut Latini in lioc. etiam innovantes, baptizati liber- 
tatem testang pontifex. Illud enim : Ego baptizo, 
non ostendit libenter baptizari eum qui illuminatur, 
fieri enim potest ut 3i quadam et contra voluntatem 
baptizati tipgat eui solus ἃ semetipso baptizator. 


KEO9AA. EA'. 


“Ὅτι τὸ, « Βαπτίζεται ὁ δοῦνιος τοῦ Θεοῦ, » € οἵ" 
« Βαπτίζω ἐγὼ τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ, νδιαφέρεε" 


Βαπτίζεται δὲ, φησὶ, xal οὐ, Βαπείζω ἐγὼ, a» 
ol Λατῖνοι χἀν τούτῳ καινοτομοῦντες, τὸ ἐχοῦ CO * 
ποῦ βαπτιζημλένου μαρτυρῶν ὁ ἀρχιεοεύς. Τὸ τᾶ! 
Βαπτίφω ἐγὼ, οὐχ ἐμφαίνει τὸ ἐχκουσίως βχπτίζε σθ- 
τὸν φωτιζόμενον. ᾿Ενδεχόμενον γὰρ χαὶ κατὰ bow 
στείαν τινὰ, χαὶ παρὰ γνώμην, xal αὐτὸν Bano 


32) 


ζεται, » xol τὸ ἑχουτίως σημαίνει, xal παρ᾽ ἐμοῦ 
4039 ἀρχιερέως fj ἱερέως, xai τὸ ἔργον ἤδη ποιοῦντος 


χαὶ τοῦ ἐν Τριάδι μόνου Θεοῦ, οὗ χαὶ τὸ ὄνομα τῷΤ:Ύ 


βακτιξζομένῳ τρανῶς ἐπιλέγεται. Οὕτως οὖν ἀναγεν- 
νηϑεὶς ὁ βαπτισθεὶς, ἐξέρχεται χαινὸς ὅλος χαὶ πε- 
φωτισμένος xal Yib; Θεοῦ τῆς ἱερᾶς χολυμδήθρας 
«ὃ: μητρὸς füuov τῆς πνευματιχῆς, τῆς ἀντὶ τῆ΄ς 
αυρϑενιχῆς χαθαρᾶς xai ἁγίας μήτρας. Ὡς γὰρ ὁ 
Χριστὸς ἀπὸ τῆς Παρθένου, ἵνα τὸν ῥερυπωμένον 
xx04py τόχον, καὶ ἡμεῖ; ἀπὸ τῇ; ἀγνῆς χολυμδή- 
θρα:, xai ὡς bul αἷμα χαθαρὸν xoi γαστὴρ ἁγία 
«ἧς Παρθένου ἐν ἁγίῳ [Πνεύματι τὴν τοῦ Λόγου clp- 
Ἰάσατο σάρχωσιν, xai ἐν ἡ ἵν ὕξωρ χαϑαρὸν τῆς 
χυλυμβήθρας xal Πυεῦμα θεῖο) τὴν xa0apiv ἀνχ- 
τέννησιν ἐξετέλεσε. Πλὴν ὥσπερ ἐχεῖσε ἐν τῷ τοῦ 
Σωτῆρος: βαπτίσματι χαὶ Πνεύματος χάθοδος fv, ἵνα 
δείξη ὅλον τὸ πλήρωμα ἐν τῷ σαρχωθέντι σωματιχῶς 
«ἢ: Θεότητος, xal ἐν ἡμῖν τὸ χρίσμα τοῦ μύρου 
μετὰ τὸ βάπτισμα, ἵνα χαὶ ἡμεῖς λάδωμεν τὴν χά- 


DE SACRAMENTIS. 
ἂφ᾽ ἑαυτοῦ τὸν βαπτίζοντα μόνο". Τὸ 8*3, « βαπτί- A lioe. autem 


$5f) 
: Daptizatur, et liberam voluntatem 
significat, et. intelligitur istud : Α me pontifice seu 
sacerdote, moustratur opus tum asentis, tum unius 
in Trinitate Dei, cujus nomen baptizato adjungitur. 
Baptizatus crgo sic regeneratus egreditur totus 
novus et illuminatus, Deique fllius ac sanctz pi- 
scinz matris nostra spiritualis, ex vulva natus pura 
et 82ncta pro virginali utero. Quippe Christus ex 
Virgine genitus ut. immundu;u emundaret partun, 
ita et nos ex pura piscina, et sicut ibi sanguis puras 
et venter sanctus Virginis in sancto Spiritu Verbi 
iucarnationem effecit, itla et in nobis aqua munda 
pisciuze sanctusque Spiritus puram regenerationem 
perfecit, Praterea quemadinodum ibi in baptismo 
Salvatoris Spiritus descendit, ut ostenderet corpora- 
liter in incarnato habitare omnem plenitu.linem 
divinitatis, ita et in nobis fit unctio unguenti post 
baptisma, ut nos accipiamus gratiam Spiritus. Ait 
enim : « Ex plenitudine ejus nos onines acc-piu.us, 
gratiam pro gratia. » 


(v τοῦ Πνεύματος. «€ 'Ex τοῦ πληρώματος αὐτοῦ γὰρ, φησὶ, xai fjuel; πάντες ἐλάδομεν, xal χάριν 


ἀντὶ χέριτος. » 
ΚΕΦΑΛ. EE. 
T! παρέχει τῷ βαπτιζομένῳ τὸ χρίσμα, ἤτοι τὸ 
μύρον. 

Διὸ καὶ τῷ θείῳ τοῦτον παρευθὺς χρίει μύρ:, 
ὅπερ v5» ἔλαιον μόνον ἐστὶν, ἀλλὰ χαὶ ἐχ πλείστων 
ἄλλων εἰδῶν εὐόσμων guyxslpsvovy, παριστάνον xal 
ἐν συμδόλοις τὸ πολυδύναμον, χαὶ τὸ τῶν ἐνεργειῶν 
φοιχῆλον τε xal πολυειδὲς τῶν χαρισμάτων ποῦ Πνεύ- 
ματος, xal τῆ: αὑτοῦ ἁγιωσύνης τὸ εὔοσμον. Aibo- 
«αι οὖν τοῦτο hulv, xal ὡς σφραγὶς Χριστοῦ xal 
φημεῖον, ἐπεὶ xat Χριστὸς δι᾽ αὐτὸ τοῦτο χατονομά- 
ζεται, ὅτι τὴν τοῦ Πνεύματος ὅλην δύνχμιν χαὶ σω- 
βαιιχῶς εἶχεν ἐν ἑαυτῷ παρὰ τοῦ Πατρός. Καὶ 

"Hsatzg τοῦτό φησι, « Πνέῦμα Κυρίου ἐπ᾽ ἐμὲ, οὗ 
εἴἶνιχεν ἔχρισέ με. » Καὶ ἡμεῖς δὲ ἐξ αὐτοῦ τὴν χά- 
Ρν λαθόντες ἐν τῷ μύρῳ, Χριστιανοὶ χαλυύμεθα, 
χαὶ χριστοὶ Κυρίον ispév: o0 γὰρ ἀπαξ οἵ xat' αὐτὸν 
πλεῖῆθαι ἡμᾶς" ὅτι χαὶ νἱοὺ: Θεοῦ θέσει καλεῖ ὁ 
mk φύτιν Υἱὸς xal θεοὺς χατὰ χάριν ὁ φύσει, xal 
Χριστοὺς; ἐν τῇ χάριτι ὁ χατὰ φύσιν ἔχων τὴν χάριν ὲν 
ἑυτῷ ὡς 4$ τοῦ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος xat ἀδιαίρετος 
b vi Πνεύματι. Χρίων οὖν τὸν βαπτισθέντα ἤδη ὁ 
ἐρχιερεὺς οὕτω φησί" « Σφραγὶς- δωρεᾶς Πνεύμα- 
Ὡς ἁγίου. "Aufjv. » "Ex τούτου δηλῶν, ὡς σημεῖόν 
$t τοῦ Χριστοῦ τὸ χρίσμα, ἐπεὶ xal σταυροτύπως 
ἔεται ὁ χριόμενο:, χαὶ τὴν δωρεὰν χορηγεῖ τοῦ 
ἀγέου Πνεύματος. 
ΚΕΦΛΛ. Ξζῷ. 
"Or, δυνάμει xdc βαπτισθεὶς καὶ χρισθεὶς ἐν 


«ΦΦρυτῷ ἔχει τὰ θεῖε χαρίσματα, κατὰ καιρὶν 
€ixoxaAvatópsra, πιὴν τῆς ἱερωσύνης. 


«Δυνάμει γὰρ ὁ βαπτισθεὶς χαὶ χρισθεὶς ἐν ἑαντῷ 


E rmi τὰ ϑεῖα χαρίσματα" xol ἀναλόγως ἀποχαλύπτε- 


Wi x τούτῳ ταῦτα χατὰ χαιρὴν, καθόσον ἑαυτὸν Exza- 
3 ζῆ, xai χαθότον ἄξιον ἑαυτὸν τοῦ ἐνεργ:ἶν ταῦτα 
ἂς αὑτῷ ἀποδείξη, πλὴν τῆς θείας μόνης ἱερωπύνης. 
^n, γὰρ ὡς δῶρον ἴδιον, xal μόνον ἔργον θεοῦ, τῇ 


c 
ὃ 


CAPUT LXV. 
Quid baptizato chrisma sive unguentum conferat ? 


Quapropter illum protinus sacro linit unguento, 
quod non est solum oleum, sed et quoddam compo- 
situm ex multis aliis speciebus odorum, symbolice 
exprimens omnipotertiam variasque operationes οἱ 
multiformia Spiritus charismata, ejus|[ue bonum 
sanctilicationis odorem. Istud ergo nobis datur etiaui 
ut sigillum et signaculum Christi, quoniam Christus 
ideo dixit se in semetipso a patre liabere corpora» 
liter omnem Spiritus virtutem ; et Isaias hoc ait : 
« Spiritus Domini super me, eo quod unxit me; » 
nos vero, gratia ex eo in unguento accepta, Chris- 
tiani vocamur, et Cliristi Domiui sumus ; nam n»n 
fastidit ipse nos taliter appellare, quoniam filios 
Dei per adoptionem vocat qui natura Filius est, et 
deos secundum gratiam. qui natura Dei est, ct 
cliristos in gratia qui natura gratiam liabet in semet - 
ipso .utpote Dei Patris Verbuin a Spiritu indivisum. 
Idcirco jam baptizatum ungens poutifex sic ait : 
« Signaculum doni Spiritus sancti. Amen. » Unde 
p monstrat chrisma esse Christi signum, quoniam in 

formam crucis unctus linitur, Spiritueque saucti 

donum largitur. 


CAPUT LXVI. 


Quod baptizatus unctusque chrismate, habeat virlute 
ac potentia ín se divine gratie dotes tempore ma- 
nifestandas, excepto sacerdotio. 


Quippe in potentia baptizatus οἱ unctus in semet 
ipso babet divina mysteria, ct conveuienter in se 
ea secundum tempus abscondit quamdiu semetipsum 
puruin exhibuerit et dignum monstraverit ut in eo 
illa operentur, prater divinum sacerdotium; istud 
enim utpote douuim propriu:n-et solum opus D 


231 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCITIED. 


3 


2 


a manuum impositione donatur, et nullus, quamvis A χειροτονίᾳ χαρίζεται. Καὶ οὐδεὶ; kvtoyf3zi tt τῶν 


miraculum patret, quidquam ex sacerdotis munc- 
ribus operabitur. absque. manuum impositione ; 
sanationes autem facere et. prophetare, et mundi- 
tiam 1.1) corpore quam mente custodire, οἱ vere 
virginalem vitam ducere, ct oratioui continuo atque 
trainquiille indulgere, ad charititem divinam fervere 
εἴ moveri, divinis illuminationibus dignari atque 
sacris revelationibus οἱ mysteriis ceelestibusque 
Yyisionibus ac similibus, fere secundum angelos 
fieri, ut plures facti sunt, ἀν absque manuum 
impos:tione per gratiam ex. baptismo οἱ unguento 
hanc virtutem consceuti. sunt et. consequuntur, οἱ 
talibus digni sunt habiti. Qux de hac re sufliciunt. 
Porro ante unctionem, post baptisma, pontifex, 
baptiz^to veste indito qu: ab illo benedicitur, gra- 
tias Deo agit, laudans eum de salute regenerati in 
aqua et spiritu; deinde depzecatur ut ille chrismate 
dignu- fiat et per istud &ono ac sanctificatione diviui 
Syirituis, nam sanctus monstratur et Christo s'gna- 
lus, et angelis divino unguento notus ; el ja: non 
nisi 2gre inimicis expugznabilis, tantummodo sit 
vig lans; flazitat quoque ut ille mysteriorum com- 
σα αὐ. consequatur, neque in posterum Sit 
filius carnis, scd filius regni Dci. 


CAPUT LXVI. 


Quare baptizandi tondentur, induunturque. cucullo 
el humerali sindone. 


Post unctionem, sanctissiniim. scilicet. unguen- 
tuin, tondel capillos capitis ejus in modum crucis, 
tum. quidem quoniam caput habet £üristum, et 
nudato capite debet orare, ut. docet. Paulus; tum 
vero quouiam in hac tonsura quoddam signaculum 
facit ; nam in mocum crucis eum tondet, uL onines 
superfluas cogitationes ejiciat. Quamobrem monachi 
ctiam tondentur. Et omnis fidelis superflua. neque 
usibus vitae necessaria debet aspernari ; iusuper ut 
primiti: et sacrificium liumani corporis a baptizato 
criees Curisto offeruntur, sunt enim velut totius 
corporis suffimentunm. ldeo. illos mauu tenens, ne- 
quaquam ubi ferl casus projicit, sed in loco 
saucto deponit. gitur. ita. indutus tunica. vir 
baptizatus ct unctus, cxsisque capillis, cuculluin 
ia capite accipiens, qui eliain: vocatur capitis teg- 
men, tuniea quidein innocentiany et novam infan- 
tiam atque puritatem ostendens, cucullo autem 
praesidium quod est ex Deo atque sensuum  custo- 
diam, plerique enim sensus in capite colliguntur ; 
deinde ctiam linteolum candidum ferens quod 
iudumentum quoque dicitur, in signum diviui lu- 
minis et angelicae puritatis, nam filius lucis factus 
est bapiizatus, et omnino intemeratus ac purus 
monstratus est, ita perfectus stat ; si :etatein quidem 
habet, ipse candelain portat iu ostensionem et glo: 
riam divinissimz lucis ; si infans, spoasor vice ejiis 
eani portat, ct Ecclesi: cantores cauunt : « Qui- 


B 


C 


D 


ἱερῶν, εἰ xat σημειοφόρο;, χωρὶς τῆς χειροτονίας. 
Ἰάματα δὲ ποιεῖν xal προφντεύειν xal χαθαρεύειν 
σώματί τε καὶ λογισμοῖς, καὶ ἀληθῶς παρθενεύειν, 
χαὶ προσεύχεσθαι διην:χῶς τὸ xal ἀῤῥεμζάττως, 
xai πρὸς ἀγάπην θείαν θερμαίνεσθαι xal κινεῖσθαι, 
καὶ θείων ξλλάμλψεων ἀξιοῦσθαι, χαὶ ἀποχαλύψεω") 
ἱ:ρῶν καὶ μυστηρίων xat θεωριῶν οὐρανίων, χαὶ 
τῶν τοιούτων, xal xav ἀγγέλους σχεδὸν γενέσθα!, 
ὡς χαὶ πλεῖστοι γεγόνασι, καὶ τῆς χειροτονία: χωρὶς 
πολλοὶ διὰ τῆς χάριτος ἀπὸ τοῦ βαπτίσματος xol 
τοῦ μύρον, δύναμιν ἔσχον τυχεῖν, χαὶ τυγχάνουσι, 
χαὶ τῶν τοιούτων χαταξιοῦνται. Καὶ ταῦτα μὲν 
περὶ τούτου, Πρὺ δὲ γε τοῦ χρίσματο; μετὰ τὸ pà- 
πτίσμα ὁ ἀρχιερεὺς, ἐνδυομένον 159 βχπτιζομένου 
χιτῶνα, ὃς εὐλογεῖται παρ᾽ αὐτοῦ, τὰ τῇς εὐχαρί- 
στίας πρὸς Θ:ὸν ἀναφέρει, ἀνυμνῶν αὐτὸν ὑπὲρ τῇς 
σωτηρίας τοῦ ἀναγευνηθέντος τῷ ὕϑατι χαὶ τῷ 
Πνεύματι. [{ἶἷτα χαὶ τοῦ χρίσματος ἀξιωθῆναι ἔχδυσ- 
ωπεῖ, xil τῆς δωρεᾶς δι᾽ αὐτοῦ xal τῆς ἀγιωσύνῃης 
τοῦ θείου Πνεύματος. Αγιος γὰρ ἀναδείχνυται xal 
ἐσφραγισμένος Χριστῷ, xal ἐπιγνωστὸς τοῖς ἀγγέ- 
λοις τῷ θείῳ μύ ον», καὶ τοῖς ἐχθροῖς οὐχ ἁλώσιμος, 
εἰ μόνον γρηγορῶν εἴη. Καὶ τῆς χοινωνίας δὲ τοῦτον 
τῶν μυστηρίων ἐπιτυχεῖν ἐξαιτεῖται, xal μὴ τέ νον 
ἕτι σώματος εἶναι, ἀλλὰ τέχνον τῆς τοῦ Θεοῦ βασι» 
λεία: 
KEbAA. EZ'. 


Διατί ἡ κουρὰ ἐν τοῖς βαπτιζομέγνοις τε.λεῖται͵ 


καὶ τὸ ἔγδυμα τοῦ xovxovAlov xal τοῦ ἀνη- 
δόιου. 


Μετὰ τὸ χρίσμα, τὸ πανάγιόν φημι μύρον, χείρει 
«ἃς τῆς χεφαλῆῇς αὐτοῦ σταυροειδῶς τρίχας, ἅμα 
μὲν xai διὰ τὴ χεφλλὴν ἔχειν τὸν Χριστὴν, χαὶ ἀπε: 
ριχαλύπτως ὀφείλειν προσεύχεαθα:, à; χαὶ ὁ Παῦλος 
διδάσχει, ἅμα δὲ καὶ ὡς σφραγῖδὰ τινα τοῦ το ποιῶν, 
τὴν χουρὰν, ἐπεὶ χαὶ σταυροΞιδῶς τοῦτον χείρε", 5a 
xai πᾶν περιττὸν τῶν ἐννοιῶν ἀποῤῥίπτῃ. Διὺ δὴ 
καὶ οἱ μοναχοὶ ἁποχεέρονται. Καὶ πᾶς πιστὸ; τὰ 
περιττὰ χαὶ μὴ τοσοῦτον εἰς χρῆσιν παρχιτεῖσ!αι 
ὀφείλει, "Ezt δὲ xal ὡς ἀπαρχὴ χαὶ θυσίᾳ τοῦ ἀν 
θρωπείον σώματος ἀπὸ τοῦ ϑαπτισθέντο; αἱ τρίχες 
Χριστῇ προσφέρονται, Τοῦ γὰρ ὅλου σώματος 9 
ἀναθυμίασίς εἰσι. Διὸ καὶ ὁ ἱεράρχης ταύτας λα δῶν: 
οὐχ ὡς ἔτυχε ῥίπτει, ἀλλ᾽ ἐν τόπῳ ἱερῷ «(07,677 
Οὕτω μὲν οὖν ἐνδυσάμενος χιτῶνα ὁ βαπτισθεὶ z.» X 
χρισθεὶς, χαὶ ἀπηχαρεὶς, xai χουχούλιον ἐν τῇ X" 
φαλῇ λαδὼν, ὃ δὴ καὶ περιχεφαλαία χαλεῖται, Ὁ 
τὸ μὲν διὰ τὴν ἀχακχίαν xal τὸ νηπιῶδες ἔτι χα 0€? 
θαρὸν, τὸ δὲ εἰς σχέπην τὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ xa «P 
axi» τῶν αἰσθητηρίων, αἱ πλεῖσται γὲρ αἰσθ 2 5 
χαθίδρυνται ἐν τῇ χεφαλῇ, εἶτα xal χιτῶνα »& v 
ἐπάνω φορέσας, ὃ καὶ ἀναθύλιον λέγεται, εἰς cU Ae 
τοῦ θείου φωτὸς, xal τῆς ἀγγελιχῇ: 8. χαθαρότητ -- 
υἱὸς γὰρ φωτὸς ὁ βαπτιηθεὶς, xal ὅλος ἄσπιλός 3 
X. x4Üaphg ἀπεδείχηη, οὕτω τελεσθεὶς, ἵστατε, 
Εἰ μὲν ἐν ἡλικίᾳ ἐστὶ, λαμπαδηφοροῦντος αὑτοῦ ^ 
ἐνδειξίν τε καὶ δόξαν τοῦ θειοτάτου φωτός" εἰ δὲ ZA. 
βρέφος, λαμπαδηφοροῦντος τοῦ ἀναδύόχου χέριν a— 


213 


DE SACRAMERNTIS. 


234 


τοῦ, ol μὲν τῆς ἐχκλησίας ὑμνῳδοὶ, τὸ, « Ὅσο: εἷς A cunque mn Christo baptizati estis. » Pontifex vero 


Χριστὸν ἐδαπτίσθητε, » ἄδουσιν " ὁ ἀρχιερεὺς δὲ 
ἔτι χαὶ τὰς λοιπὰς τῶν εὐχῶν τετελεχὼς, ὅπως τῷ 
βαπτισθέντι τὰ τοῦ βαπτίσματος διαμείνῃ ἀμόλυντα, 
καὶ τὰ τῆς σφραγῖδος ἀνεξάλειπτα, χαὶ τὰ τῆς χου- 
ρᾶς γένηται εἰς ἀσφάλειαν τῶν αἰσθητηρίων, xal 
sale ἕτερα εἰς σωτηρίαν ἐπευξάμενος, καὶ δοξηλο- 
γήσα: τὸν Θεὸν, λαμδάνει χαίρων τὸν βαπτισθέντα 
πάλιν ἐχ τῆς χειρὸς, τοῦ ἀναδόχου συνεπομένου͵ Καὶ 
χορείαν ποιήσας, ὡς: τοῖς ἀγγέλοις συγχορεύων χαὶ 
συνηδόμενο-, τρὶς τὴν χολυμδήθραν κχυχλοῖ, ἐπὶ τῇ 
πνευματιχῇ μητρὶ χαίρων, καὶ ἐπὶ τῷ γεγεννημένῳ 
Πνεύματι θείῳ ἐξ αὐτῆς. Καὶ τὸ, ε Ὅσοι εἰς Χρι- 
στὸν ἑδαπτίσθητε, » σὺν τοῖς ἄδηυσι μελῳδεῖ. Εἶτα 
τὸ « Μαχάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ “ἀνομίαι, » xat τὰ 


completis precibus caíferis, ut baptizato gratia 
baptismi integra maneat, et sigillum indelebile, et 
tonsura in tutelam sensuum, plura que alia ad sa- 
lutem deprecatus, et glorificans Deum, rursus gau- 
dens baptizatum manu  prehondit, consequente 
sponsore. Jacta insuper chorea, quasi cum angelis 
saltiaret et lzetaretur, ter piscinam circuit, de matre 
spiritali gaudens atque de regenerato ex ea in Spi- 
ritu sancto, et. illud : « Quicunque in Christo bapti- 
zali estis, » cum cantoribus modulatur. ac illud : 
« Beati quorum remiss: sunt. iniquitates, » et reli- 
qua illius ex psalmis qui hyimnilogi dicuntur ; ipse 
vero baptizato prziens in conspectum altaris ducit, 
et ibi eum tremendie commubionis facit partici- 


ἑξῆς τοῦ Ψαλμοῦ τῶν ὑμνῳδῶν λεγόντων, αὐτὸς τὸν B pein. 


βακτισθέντα προπορευόμενος, τοῦ θυσιαστηρίου E 


 φρ:χτῆς μεταδίδωσι. 


ΚΕΦΑΛ. zh. 
Ὅτι τὸ τέλος τοῦ βαπτίσματος xal τοῦ μύρου, 
ἡ κοινωνία τῶν μυστηρίων. 

Τοῦτο γὰρ καὶ τὸ τέλος τοῦ μυστηρίου παντὸ:, 
ἵνα τῆς πλάνης ἀπαλλαγέντε: xal τοῦ ῥύπου τῆς 
ἀναρτίας, καθαροί τε γεγενημένοι xal ἐσφραγισμέ- 
νοι Χριστῷ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, τῆς σαρχὸς χαὶ τοῦ 
algato; αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ χοινωνήσωμεν, xal 
ἄχρως ἐνωθῶμεν αὐτῷ. Τοῦτο γὰρ ὃ χαὶ διὰ τοῦ 
Προφήτου φνσίν’ « Ἐνοιχήσω ἐν αὐτοῖς; καὶ ἐμπ:- 
ριπατήσω: ν χαὶ ὅπερ αὑτὺς ηὔξατο πρὸ; τὸν [1- 
τέρα, λέγων, ε Ἵνα ὥσιν ἐν καθὼς ἡμεῖς, » xal τὸ, 
« Ἰδοὺ ἐγὼ μεθ᾽ ὑμῶν εἶμι πάσας τὰς ἡμέρας. » 
Ἐπειδὴ ἄχρι τότε διὰ τῶν μυστηρίων καὶ ἀοράτως 


ps9" ἡμῶν ἔσται. Τέτε δὲ ὡς ἔστιν ὀφθήσεται, ὡς ὁ C 


ἡγαπομένος φησί. Καὶ διὰ τοῦτο σεσάρχωται ἐχ Παρ- 
βένου, ἵνα ἡμῖν ἐνωθῇ. Τούτου τε χάριν ἐσταύρωται, 
ταὶ τὸ αἷμα ἐξέχεε δι᾽ ἡμᾶς, ἵν᾽ αὐτοῦ χοινωνῶμεν. 
Καὶ πρὸ τοῦ στανροῦ διὰ τῆς ἱερουργίας τὰ μυστῆ- 
pus δέδωχεν, ἵνα μεθ᾽ ἡμῶν f, καὶ χοινωνοὶ ὧμεν 
αὐτοῦ, νῦν τε χαὶ ἐν τῷ μέλλοντι, χαὶ τῶν ἀγαθῶν 
αὐτοῦ μετέχωμεν πάντες, ὅτι τοῦτο ἡγάπησε. Καὶ 
ὁ Πατὴρ αὐτοῦ οὕτω τὸν χόσμον ἢγάπησεν, ὥστε 
«τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωχεν, ἵνα πᾶς ὁ πι- 
ατιύων εἰς; αὑτν μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾽ ἔχῃ ζωὴν αἰώ- 
νιον. Καὶ διὰ τοῦτο παραπλησίως: x&xotvtovnxs σαρ- 


pmpos0tv φέρει, χἀχεῖ τῆς χοινωνίας αὐτῷ τῆς 


CAPUT LXVIII. 


Quod finis el scopus baptismi et chrismatis fit com- 
munio mysteriorum. 


lllud enim finis est omnis mysterii, ut remoti ab 
errore et a sordibus peccati, purique facti et 
Cliristo signati in. sancto Spiritu, carnem. et. san- 
guinem ipsius Christi communicemus, et arcte ei 
conjungamur. Hoc enim dixit per proplietam : « In- 
habitabo in eis, et perambulabo ;» ct quod ipse pc- 
tebat a Patre dicens : « Ut sint unum sicut et nos ;» 
et illud : « Ecce vobiscum sum omnibus diebus ;» 
nam usque ad ultimum diem mysteria invisibiliter 
erit nobiscum ; tunc autem sicuti est videbitur, ut 
dixit dilectus discipulus. Propterea etiam incarna- 
tus est ex Virgine, ut.nobis adunetur ; hujus causa 
crucifixus est, et sanguinem propter nos effudit ut 
illum in communioue accipiamus, et aute crucem 
per sacrificium dedit mysteria ut. nobiscum sit, et 
nos ejus participemus , quoniam hoc dilexit, et 
Pater ejus ita mundum dilexit ut Filium suum uni- 
geuitum daret, ut omnis qui credit in eum noa 
pereat, sed habeat vitam zternawm. Propterea simi- 
liter participavit carni et sanguini, ut noa habea- 
inus communionem cum eo, quoniam hic est ve- 
rus Deus et vita zterna, ut rursum ait dilectus 
apostolus; ipsi verz luci gloria in secula. Amen. 


Je τε xa. αἵματος, iva χοινωνίαν ἔχωμεν μετ᾽ αὐτοῦ. "Ott οὗτός ἐστιν ὁ ἀληθινὸς Θεὸς xal ἡ ζωὴ ἡ 
«Αἰώνιος, ὡς πάλιν ὁ ἡγαπημένος φησίν. Αὐτῷ τῷ ἀληθινῷ φωτὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. ᾿Αμήν 


Ὃ μὲν οὖν ἀρχιερεὺς μετὰ τὸ μεταδοῦναι τῷ βαπτι- 


[συγ pontifex quidem, postquam  baptiza/o 


σθέντι τῆς χοινωνίας, εὐχαριστήσα: τῷ Σωτῆρι, xax D communionem ministravit, gratiis actis Salvatori, 


ἀπολύσας, εὐλογήτας τε τὸν βαπτισθέντα μετὰ τοῦ 
ἀναδόχον, ἀπέρχεται" ὁ βαπτισθεὶς δὲ εἰς τὸν οἶχου 
πορεύεται, προπεμπόμενος μετὰ φώτων ὡς; υἱὸς 
φωτὸς ἤδη * χαὶ τὸ, ε Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐδαπτίσθητε 
οἱ προπέμποντες μελῳδυῦσιν. Ἑνεδύτατο γὰρ ὁ ὕα- 
κιισθεὶς τὸν Χριστὸν ἐν ἑαυτῷ καὶ ἐμορρώθη Χρι- 
οστὸς ἐν ἑαυτῷ " xal ἡ χάρις αὐτῷ xou Πνεύματος 
ἐπεδέμῃησεν. Ὃς δὴ xai προσεύχεσθαι xal τὰ ἱερὰ 
ἄμφια, τὸ χουχούλιον δηλαδὴ καὶ τὸ ἀναδόλιον, ὃ xal 
ἐμφώτιον λέγεται, xal ἔνδυμα πρότερον fj», xa οἱ 
φωτισθέντες ἄνωθεν ἐπενδύοντο, ἄχρι χαὶ ἑδδόμης 
PATROL. Ga. CLV. 


οἱ dimittens atque benedicens baptizatum cum 
sponsore, recedit. Baptizatus autem in domum 
vadit deductus cuim uvernis, ut filius lucis, et 
illud: « Quicunque in Christo baptizati estis » 


. deducentes concinunt ; quippe baptizatus Christum 


in semetipso induit, et Christus iu eo tormatus est, 
el gratia Spiritus in eum supervenit. Qui orare: 
debet et sacras vestes induere, nempe cuculluin et 
linteolum quod etiam luminosum dicitur indumen- 
tain, et prior erat amictus quem illumiuati seu bap 
tizati- superinduebant usque ad septimam die! 


8 


215 


SYMEONIS TRESSALONICENSIS ARCHIEP. 


215 


propler sanctaia cbrisma, et minime salvari, sed A fja£pa; ἐνδεξύτθαι ὀγεΐλει διὰ τὸ χρίσμα τὸ ἅγιον, 


in festis vestibus manus dctergere utpote coa«cera- 
(us. Verum post bebiomadem, quoJ ostendit hujes 
vitae septies miserze spati;m, debet in templum ad 
sacerdotem accedere εἰ per eum ablui. Sacerdos 
- cum sacris precibus eum lavat in. spoegia et aqua 
in locis «apitis οἱ manuum quos sanctio linivit un- 
f"ento, non autem in aliis membris; bze enim 
baptizatus lavat in loco solitario ne quid illorem 
sacrorum nempe aquz baptismi et enguenti deci- 
dens conculcetur. Quamobrem ad hoe qui ztatem 
habet, a sacerdote moneatur ad vigilandum, ut 
precetur et aliis in templo congregetur, et purus 
maneat, et assiduo mysteriis participet, boc enim 
vera est vita. Si vero. infang est, mater de eisdem 
aldmoneatur et precipiatur ut post hebdomadem 
infantem abluenduma sacerdote deferat, et omnino 
ab ipsa lavetur, et. aqua lavacri in loco solitario 
mundoque effundatur. Sed ei vestes in quibus per 
septem — dies infantem involvit in. secessu. debet 
sbluere, ct assidue infantem ad communionem 
mysteriorum afferre ; ita enim magis erit servatus 
el confiima'us ἃ Christo, 


xii ph ἀπονίπτεσθχι Qao; * τοῖς ἀμφίοις 65 τούτοις 
&ázocaf ttv τὰς ytipac ὡς fiyvuaapévo; ὥν" μετὰ δέ 
γε τὴν ἑήζόμη» ὃ δηλοῖ τῇς ἑπταδιχῆς ταύτης ζωῆς 
«ἷν περαίωσιν, προσελθεῖν ἐν τῷ ναῷ xai τῷ ἱερεΐ 
xa: 86 δι᾽ αὑτοῦ ἀπολούσασθαι, τοῦ ἱερέως δι᾽ εὐχῶν 
ἱερῶν ἀΞξοκλύναντος αὑτὸν ἐν σπόγγῳ χαὶ ὕδατι ἐν 
οἷς ᾿λείψατο τόποις τῆς χεφαλῖς τε χαὶ τῶν χειρῶν 
τὸ ἀγ'ὠτατον μύρν, πλὴν τῶν ἄλλων μερῶν τοῦ 
σώματος:. Ταῖτα γὰρ αὐτὸς ὃ βαπτι:θεὶς ἀποκλύνε- 
τῖι ἐν ἰδιάζοντι τόπῳ, ὥ; ἂν μὴ τῶν ἁγίων ἐχείνων 
tt, τοῦ ὕξατο; φημὶ τοῦ βαπτίσματος ἣ τοῦ μύρου 
ἐχπεσὸν, χαταπαττθῇ. AD xal περὶ τούτου ὁ μὲν ἐν 
fluxa ὧν φυλάξασθαι παραγγελίαν λαδέτω παρὰ 
τοῦ ἱερέως, ὡς xal τὸ προσεύχεσθαι, xal συνάγεσθαι 
τοῖς vaol;, xai χαθαρεύειν, γα: συνεχῶς μετέχειν 
τῶν μυστηρίων τοῦτο γάρ ἔστιν fj ὄντως ζω εἴ 
δὲ βρέφος ἐστὶν, ἡ μήτηρ περὶ τούτου ἀτφαλιξέσθω. 
καὶ παραγγελίαν ἐχέτω, μετὰ τὴν ἑἐδδόμην ἡμέραν 

προσαγαγεῖν ἀπολούσασθαι παρ᾽ ἱερέω; τὸ βρέφ᾽ς, 
ἀποπλυθτναί τε παρ᾽ αὐτῆς ὁλοσώμως, xal τὸ ἀπό- 
λουμα χυθῆναι Ev ἰδιάζοντι καὶ χαθαρῷ τόπῳ. ᾿Αλ: ἃ 
χαὶ τὰ ἄμφια ἐν οἷς ἐν ταῖς ἑπτὰ εἴλισσε τὸ βρέφος 


ἡμέραις, ἰδιαξόντως ἀποπλῦναι ὀτζεΐλει, xal συνεχῶς εἰς τὴν χοινωνίαν ἄγειν τῶν μυστηρίων τὸ βρέφος. 
Οὕτω 13p μᾶλλον ἔσται συντηρούμενόν νε xal αὐξανόμενον ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ, 


CAPUT LXIX. 


Contra Latinos, quod. infantes communione arcere 
non oporteat. 


KEO9AA. E. 


Κατὰ Aatírur, ὅτι οὐ δεῖ dgio tür cà Bpézn τῆς 
xou wrlac. 


Nec enim oportet lioc. negligere, ut stulte dicunt C Καὶ μὴ χατά τινας ἀμελεῖν, xat ἐν τούτῳ xa:vo- 


quidam, in lioc etian nova molientes, neque infan- 
tes a cominunione amovere : Quoniam, aiunt, nes- 
ciunt infantes de quo part/cipant. O verbnm insa- 
num simulque absonum ! Et quare ergo boptizas? 
vc] quare linis unguento ? imo Latini non ungunt, 
ut vidicimus, post haptismum, et omnia eis Ec- 
clesie catholieze sunt contraria. Qui autem recte 
sapit, queim2dmelum ipse in fide infantem Deo 
effert, et per fidelem sponsorem confessionem fa- 
cit, et regeneratur in regnum coelorum infans bapti - 
zatus, οἱ linitur unguento et consecratur, el si 
woriatur, civis fll regni Dei, ita per fidelem ad 
communionem afferatur, quoniam ipsa cst vita 


eterua, Et sicut qui non renatus fuerit per aquam D αὕτη ἐστὶν ἡ ζωὴ ἡ αἰώνιος. Καὶ ὥσπερ « ὁ μὴ áva- 


el Spiritum, non intrabit in regnum coelorum, ita 
« qui non manducaverit carnem Filii hoininis, » ut 
ipse dixit Dominus, « et non biberit ejus sanguinem, 
non babebit vitam aeternam. » 


liac de divino baptismate pro mea vir- 
tute summatim et dixi et seripsi vobis, cha- 
rissimi; et vos ea pro viriule vestra acci- 
pite; sermones erunt vobis sublimiores, quia 
sublimiora sunt mysteria ; hzec enim humiles nos 
propter vos qui nos interrogastis et propter alios 
etiain non ita in omni parle sciscilantes nec ta- 
men scientes rationes eoruin qua fluunt, scripsimus ; 
propter quam causam vobis de caeteris dicemus sicut 
poatula-tis, mysteriis. 


τομοῦντα: ἀλόγως, xal ἀφιστᾷν τὰ βρέφη τῆς xo:- 
νωνίας. Ὅτι οὐχ ἴσασι τὰ βρέφη, φασὶ, τίνος χοινω- 
vou3t, Ba6al τῆς ἀλογίας ἅμα καὶ ἀτηπίας 1 Καὶ. 
διατί βαπκτίζεις λοιπόν ; ἣ διατί χρίεις τῷ pop»; 
Μᾶλλον δὲ Λατῖνοι οὐδὲ χρίονσιν, ὡς μανθάνομεν, 
τῷ βαπτίσματι * καὶ πάντα abtot; ἐναντία τῇ xa0o- 
λιχῇ Ἐχχλησίᾳ. Ὁ &£ γε ὀρθῶς φρονῶν, ὥσπερ ab- 
«τὸς ἐν πίστει προσάγει τὸ βρέφος τῷ Θεῷ, καὶ διὰ 
πιστοῦ ἀναδόχον τὴν ὁμολογίαν ποιεῖται, xal ἀνα- 
γεννᾶται εἰς τὴν βασιλείλχν τῶν οὐρανῶν τὸ βαπτι- 
ζόμενον βρέφος, καὶ χρίεται τῷ μύρῳ χαὶ τελειοῦ- 
ται, xal ἀποθνῆσχον, τῆ; βασιλείας ἐστὶ τοῦ Θεοῦ, 
οὕτω xal διὰ πιστοῦ προπαγέσθῳ τῇ χοινωνίᾳ. Ὅτι 


γεννηθεὶς δι᾽ ὕδατός τε καὶ Πνεύματος οὐ μὴ εἰσέλθῃ 
εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, οὕτω καὶ. € ὁ μὴ ea- 
γὼν τὴν σάρχα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου (ὡς εἶπεν 
αὐτὸς ὁ Κύριος), μηδὲ πιὼν αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐχ 
ἕξει ζωὴν αἰώνιον.» 

Ταῦτα περὶ τοῦ θείου βαπτίσματο; κατὰ δύ- 
ναμιν, ἐν συνόψει εἰρηχὼ;, xa ἔγραψα ὑμῖν ἀγα- 
πητοὶ, καὶ δεχτέον τὸ χατὰ δύναμιν. Ὑφηλότε- 
ροι δὲ λόγοι ἔσονται ὑμῖν παρὰ τῶν ὑψηλοτέρων 
τὰ θεῖα, Ταῦτα γὰρ οἱ εὐτελεῖς ἡμεῖς δι᾽ ὑ μᾶς &po- 
τήσαντας, xal διά τινας ἴσω; τοὺ; πάντη μὴ ipsu- 
νῶντα;, μηδὲ τοὺς λόγους εἰδότας ὅλω: τῶν γινομέ- 
νων, γεγράφαμεν. Av ἣν αἰτίαν xal περὶ τῶν λοι- 


- ty ἐροῦμεν ὑμῖν ὡς ἐξζητήσατε μυστηρίων. 


! DE SANCTO UNGUENTO. 28 


ΚΈΦΑΛ. σ΄. Α CAPUT LXX. 
" xph τὸ ὕδωρ τοῦ βακλτίσματος xal τὰ 1οι- Quod sacerdotis est aquam bap'ismi et cetera sacra 
share dcpalec περιστέ.1.1ειν τὸν ἱερέα. recie curare. 


ἔλὴν προτενχτέον xai ἐν τούτοις, ἀγαπητὲ, τοῖς Ceteram attendenduia est in iis, dilecte, rebus 
μά τισι παρορωμένοις, xal δοχοῦσιν ἐχείνοι: εἷς — quse a quibusdam despiciuntur istisque parva vi- 
μικροῖς. Καὶ ὁ ispápync xaió ἱερεὺς τοῖς τε — dentur esse. Pontifex. et sacerdos reliquis sancti 
φάνοις τοῦ ἀγίου ἐλαίου τῆ: ἀγαλλιάσεω:, μὴ G; — olei letitie nequaquam ut fert casus, utatur ; nam 
χε χρήσθω, προτύπωσις γὰρ τοῦτο τοῦ θείου illad figura est divini unguenti, sed eas custo- ' 
pou, ἀλλὰ τηρείτω, xal ἐν τῇ λυχνέχ ἀναλισχέτω diat, in vase proprio et consecrato contentas et in 
| θυσιτστηρίου, ἐν ἀγγείῳ χεχτημένος xal ἰδίῳ — lampade altaris combarat ; sed absit ut iis in cibum 
καὶ ἡγιασμένῳ ^ xai μὴ ὡς τροφὴν χρήσθω. Kat — utatur, et divina baptismatis aq«a in qua absor- 
θεῖον ὕδωρ τοῦ βεπτίσματος ἐν ᾧ ἡ ἀμαρτία pum est peccatum, et Christus venit, et super- 
τεπόθη. x3: ὁ Χριστὸς ἦλθε, xil τὸ Πνεῦμα τὸ — vemit Spiritus sanctus, et homo reformatus est, 
ὸν ἐπεδήμησε, xa: ὁ ἄνθρωπο: ἀνεπλάσθη, περι- — conservetur, οἱ in loco sancto effundatur, ne, 
λαττέτεα, xal ἐν τόξῳ ἐκχεέτω ἱερῷ, [va μὴ ὡς — utcunque reciderit, effusa a nescientibus myste- 
vyrv ἔἐχχυθὲν xazazair0f ὑπὸ τῶν μὴ εἰδότων τὸ B rium conculcetur. [ize 8462, nequaquam minor 
'στῆριον. 7 Τοῦτο τὸ ὕδωρ χατ᾽ οὐδὲν ἐλαττοῦμε. — qnam sanctorum  Theophbaniorum , aqua, p'ures 
ν τοῦ τῶν ἁγίων Θεοφανίων. ἕ:ι 0: χα! πλείονας — complectitur preces ad reformationem  baptiz:ti, 
χόμενόν ἐστιν εὐχὰς, πρὸς ἀνάπλαειν τοῦ βγ- una cum olcojubilationis. idcirco veneratione et 
τιζομένου, ἀλλὰ χαὶ τὸ ἕἔλατον zz; ἀγαλλιάτεω; δέ. — honore digna est. Doc propter ignaros 'dicium 
αι. Διὰ τοῦτο εὐλαξεῖσϑαι χρὴ καὶ τιμᾶν αὐτός — velim. Plerosqce enim ob id in incuria constitutos 
μὲ ταῦτα λέγω διὰ τοὺ; ἀγνοοῦντα;. Ev yip et nihili facientes ipse vidi ; et bis super ego iu- 
dec πλείστους περὶ ταῦτα ἀμελῶς ἔχοντας, χαὶ — mz cond:tionis bomo, de profundis ingemui. 
mv ὡς: οὐδὲν αὑτὰ ἐγουμένου: - xa: ἐπὶ τούτοις à; εἶχον εἰδέναι μηδὲν ὧν, ἐκ βάθους ἐστέναξα. 


ΠΕΡῚ ΤΗΣ IEPAX ΤΕΛΕΤΗΣ 
TOY ATIOY MYPOY. 


DE SACRO RITU SANCTI UNGUENTI. 


Ἰλχόλουθον δ᾽ ἂν εἴη μετὰ τὸ xxviqpws βάπτισμα C — Postquam de sanctissimo baptismate Joeuti su- 
καὶ περὶ τοῦ θείου popoo ἕρεῖν, ὅπως τελεῖται. — mus, dicendum esset de divini olei conseerstione, 
Ἑχινὰ δὲ xal πρότερον ξερὶ τούτου εἰξήχερεν, xii — Sed pries satis mulia de eo diximus, et ín memo- 
πὶ ἐχρήσατο τούτῳ ὁ Yescko, καὶ ὅτε παραξεδαχα- riam redezimus Domisum Solvatorem ceo usem 
tv οἱ ἀπόστολο:, x21 ὁ διάδιχος τούτων ἱερὸς Ao- esse, mobisque 2posio'os illed tronsemisisse, et de 
Bsuc περὶ τούτου λέγει, χαὶ ὅτι ἐν τῷ νόμῳ 02:0 — eo smCCeSSOrEm corum sanctum Dionysum locu- 
e, εἰ καὶ ἀτελέστερον Ev ἔτι, &c οὗ Bassi; ἐχ;ἔυν- — wm esse. Adtidimus quod ia lege. i'Iiud erat, etsi 
» καὶ ἀρχιερεῖ; - vu» δὲ πέντε χριόπεθλ παστοῦ, — minoriesset sanctilste, quo reges et summi ponti- 
κκὶἰ Χριστιανοὶ διὰ τοῦτο παλούμεθε“- τὸν χρέστν ces wagrbamiar. "unc asiem omnes ungimes 
ip καρέχει τοῦ θείου Πνεύματος, αὐτῶν $2323 — deles, εἰ ideo Chrístiami nominamer : sactie»em 
hv χάριν αὗτοῦ * χαὶ ὅτι πάντ: μὲν τὰ χερέτμττε,  cewim mobs prestat divisi Spiritus, igswm nempe 
3i σωματιχῶς ἐδέξατο ὁ Xperzh; ὁ Yakgp Rae, ejes gratiam. Omaia quidem chasis wota et cor. 
Mw? αὑτὰ xal ἐν Exvtip φύσει, Θεοῦ Msc ὥν «Ex ,»Μννἴπεε accepit Christus Solvator noster, ἴα seipso 
D) πληρώματος δὲ αὐτοῦ, xil fasi; ᾿πλέάνοχεν 8 πρέπεχίμεε possidens, cum Dei Verbum sit, « De 


ἄριν,» ὡς τὸ Εὐαγγέλιον γράτε:, x3t 379a; τοῦτο Μειαέιαδίαες satem ejos et nos gratiam λεείριπος,» 
ριστοῦ, xal σφραγὶς degei; Πιεΐχατος &r5o D et scribi Evaogeliom. Εἰ illad Christi sigoaeulum 
σεί, Ka: τοῦτο, ὃ διὰ τῶν ἐπιϑέξεων τῶν quo» εἰ φαΐ Syiritas sancti signacolem est; et illut ot 


| ἀπόστολοι D.aCov. Καὶ δεὰ τῶν χειρῶν τῶν "Azs- — quod per impesit.onem mansum scceperunt 29o- 
téusy οἱ 0xb Φιλίπκου βαπ--σβέντε: ἐδέξχ»υ. — 605; εἰ 4qesd pef mane) 2pesielorg n ii qui 5 
αὶ οἱ ὑπὸ τοῦ Παύλνυ μετὰ τὸΆ δάττι:;,α qu  VPedippe boptizaó 9gmé, geevenpert , εἰ ἡ quibns a 
πϑέντες, οὗ Df» IFa2a2 ἦγον». "Avz τῆὸὄὀς τῇ; Poele βία Bogüismem mowue impositas sum, *yi- 
πιϑέσεως τῶν χε:ρῶ» vows ξέδοεας "πὸ τῶν ἀτν- σαν solium secrgerunt, Jaspeedti ie en 

ων τοῖς ἐν Χριστῷ βιπτιζνλένις. Ἢ ἔπεοδιτ-ς *-- bwo, iiiad eleven 2b ψγινυ 4040 

ἃ τῶν χειρῶν, χαὶ ἢ τῆς χάρττας ixuuaxsz, τὸς, 4" $9 Chiste bogirabes ef )pos e ὁ 


2 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCTII[EP. 


nuum et gratie invocalio iis qui in sacerdotiam A εἰς τὴν ἱερωτύνην yttpotovougboor; τὶ 


ordinati sunt, servata est; qni quidem prius et 
illam unctionem in baptismo recipiunt et habent 
jim tanquam. Chrisii unctionem et signum et Spi- 
ritui sancti donum. Accipiunt vero per manuum 
pontificum impositionem, et ordinationem et in 
ignearum linguarum forma Spiritus adventum. 
« Sedit, inquit enim, super unumquemque eorum ; 
et repleti sunt omnes Spiritu sancto. » 


CAPUT LXXI. 
De apparatu et elizatione sancti unguenti. 


lta igitur sanctissimum unguentum consecratur. 
Sauctissimus patriarcha, clero cireumstante, quo- 
niam ipse est fons sacerdotii, et qui cum eo sunt 
sacerdotium ab eo acceperunt et accipiunt, abit in 
locum designatum, ad olei coctionem, et sacra 
stola voelitus, qua quidem ab excelso scceptam 
Spiritu gratiam significat; et sacro omophorio, 
quod Christi Incarnatianem ostendit, Deum in tri- 
pus personis laudat. Atque ita fiunt preces : « Rex 
e«lestis ; » et Trisagion : « Sanctissima Trinitas; » 
el : « Pater noster. » Necesse est euim ut in divi- 
nis operibus principium sit Spiritus sancii invoca- 
tio, ct ante omnia invocetur Spiritus sanctus. « In 
Spiritu sancto, ait Paulus, oramus. » Et postquam 
patriarcha dixit: « Tuum est regnum; » ΟἹ, « De- 
nedictus es, Christe Deus, » troparion dicitur, 
ei quedam cum eo, quibus dictis, patriarcha 
oleum infundit in. urnam, in qua decoquetur ur- 


gueuntum, Et manu benedicit, ostendens seipsum C 


opus illud incipere, et divinas res apparare. Intro- 
ducitur autem reliquum oleum a ministris. Et sic 
rursum pairiarcha ignem subter incendens, tanquam 
Spiritus sancti mysterio serviens, ceetum dimittit el 
ipse abit, O eum autem illud unguenti sacri coquitur 
a quodam prudenti et docto viro, cum tinulta cura ; 
quod peragit presertim in magna illa et sancta 
feria quarta, qua liec peccatrix inulier pretioso 
ungvento Dominum unxit. Et tunc ea pars Evan- 
gelii qua illud memorat legitur. Et sc coquitur 
olewn, misericordiam Dei immensam siguificans. 
για autet8 aromatum species tunc etiaro teruu- 
tur et parantur. Et quando liic coctio peracta. fue- 
ri, tunc. rursum. adest patriarcha. Εἰ aromata, 
postquam ea bencdixerit, in decoctum oleum infuu- 
dit; quie sane varia Spiritus sancti dona indi- 
cant. Sic igitur preparatur et coquitur oleum. Pa- 
iriarcelia vero dimittit et recedit. Oleum rifrigescit. 
Per has quidem preces et patriarche. benedictionem 
sanctum est, nondum autem sacro ritu couse- 
cratum. 


Οἵ δὴ xai τὸ χρίσμα μὲν τοῦτο πρότερον b 
πτίσματι λαμξάνουσι, χαὶ ἔχουσιν ἤδη ὡς 
χρίσμα, χαὶ σφραγῖδα, χαὶ ξωρεὰν τοῦ [Iv 
λαμθάνουσι δὲ τῇ ἐπιθέσει τῶν ἀρχιερατιχὶ 
xai τὴν yetpotovlav, χατὰ τὴν ἐν εἴδει 
Ὑλωσσῶν ἐπιδημίαν τοῦ Πνεύματος, « "E 
v3p, φηϊὶν, ἐφ᾽ ἕν ἔχαστον αὑτῶν, χαὶ ἐπ 
ἅπαντες Πνεύματος ἁγίου. » 
ΚΈΦΑΛ. OA'. 

Περὶ τῆς ὑπηρεσίας τε καὶ ἑψήσεως τ 

μύρου. 

Τελ:ῖται οὖν τὸ πανάγιον μύρον οὕτως 
τατος πατριάρχηξ, τοῦ χλήρον συμπαρόν' 
ἐπεὶ πηγὴ οὗτος τῆς ἱερωσύνῃ: ἐστὶ, χαὶ οἷ 
ἐξ αὑτοῦ ἔλαθον xol λαμθάνουσιν, ἀπέρχε 
τὸν ἀποτεταγμένον ἑψεῖσθαι τὸ μύρον τό 
περιδαλλόμενος ἐπιτραχήλιον ἱερὸν, ὃ δὴ, τ 
χορηγονμένην χάριν δηλοῖ τοῦ Πνεύματος, x 
ρῖον ἱερὸν, ὃ τὴν σάρχωσιν ἐμφαίνει Χρισ 
qct τὸν ἐν Τριάδι Θεόν. Καὶ οὕτω προσευχ 
τοῦ ε Βασιλεῦ οὐράνιε » λεγομένου, τοῦ 1 
« Παναγία Τριὰς,» καὶ « Πάτερ ἡμῶν. 
xaloy γὰρ εἰς τὰ θεΐα ἔργα τοῦ Πνεύϊ! 
προσευχὴν εἶναι ἀρχὴν, χαὶ τὸ Πνεῦμα περ 
ἐπιχαλεῖσθαι τὸ ἅγιον. « "Ev τῷ Ilvsó aatt 
λός φησι, προσευχόμεθα. » Καὶ τυῦ nap 
πόντος, € Ὅτι σοῦ ἐστιν dj Βασιλ:ία, »' 
Υἱὸς εἶ, Χριστὲ ὁ Θεὸς, » τροπάριον λέ: 
τινὰ ἕτερα οὺν αὐτῷ. Ὧν λεγομένων, ὁ π 
ἐγχέει zb ἔλαιον τῷ ἀγγείῳ, ἐν ip ἑψεῖται 
Καὶ εὐλογεῖ τῇ χειρὶ, δειχνὺς, ὅτι αὐτὸς 
ἔργο"), καὶ αὐτὸς τοῖς θείοις ὑπηρετεῖ, 
6: καὶ τὸ λοιπὸν ἔλαιον παρὰ τῶν ὑπηρι 
οὕτω πάλιν ὁ πατριάρχης πρῶτος ὑπανάψε 
ὡς τῷ τοῦ Πνεύματος ἐξυπηρετῶν μυστηῃρ 
ται ἀπόλυσιν χαὶ ἀπέρχεται Τὸ ἔλα ον δὲ 
μύρου ἑψεῖται παρά τινο; εὐλαθοῦς, 88 
στήμην εἰδότος, μετὰ πολλῆς ὅτι προσοχῆς 
ἐψεῖ μάλιστα χατὰ τὴν μεγάλην xal ἁγία" 
ὅτε χαὶ fj πόρνη ἐχείνη τῷ πολυτιμήτῳ gi» 
ριον ἤλειψε. Καὶ τὸ περὶ τυύτου τότε ἀνα 
Εὐαγγέλιον. Τὸ μὲν οὖν “Ἔλαιον ἑψεῖται 
λοῦν τοῦ Θεοῦ τὸ ἀμέτρητον ἔλεος. Τὰ εἰ 


Ὁ ἀρωμάτων διάφορα ὄντα τρίδεται χαὶ ᾿ 


χαὶ ἑτοιμάζεται. Καὶ πρὸς τὸ τέλος ἐλθι 
ἑψήσεως τοῦ ἐλαίου, πάλιν ὁ πατριάρχης 
tat, xai τὰ ἀρώματα εὐλογηθέντα παρ᾽ αἱ 
γέται ἐν τῷ ἐφομένῳ ἐλαίῳ, ἃ χαὶ ἐμς 
ἁγίον Πνεύματος τὰ ποιχίλα χαρίσματα. 
σχενααθὲν xal ἑψηθὲν γίνεται τὸ μύρον. 

πατριάρχης ἀπολύει τε xal ἀπέρχεται" τὶ 


" Ψυχρανθὲν διὰ μὲν τὰς προσευχὰς xol τὴν εὐλογίαν τοῦ mazpiáoyou ἅγιόν ἐστιν, οὕπω δὲ τε 


τῇ ἱερᾷ τελετῇ. 
CAPUT LXXiI. 
De sancli unguenti sacro ritu. 
Postridie, que dies est. sancta οἱ inagna feria 
quinta, infunditur illud oleum iu propriuum vas, 
quod vocatur alabastrum, in. bujus formam quod 


KEOAA, OB. 
Περὶ tnc ἱερᾶς ceAecrc τοῦ ἁγίου 
Κατὰ τὴν ἐπαύριον οὖν, ἥτις ἐστὶν ἡ 
μεγόλη Πέμπτη," εἰσάγεται τοῦτο τὸ μύρι 
τῆρι ἰδίῳ, ἅπερ καλεῖται ἀλάθαςτρον, εἰς 


311 
ξνχυδέντας -Ὦ πεφαλῇ τοῦ Ἴησοῦ παρὰ τῆς πόρνης 
πύρτυ, * τῆς ἀδελφῆς τοῦ Δατάρου Ἀαρίας καὶ 
διὰ χολύχν στα izpou σχεπασθὲν͵ ἐν τῷ σχευοφυλα- 
zuwcfbem τὸς προσκομιδῆς- Ὑενομένης. Ko τῆς 
Grim. 2rrcovprim; ἐναρξαμένης, τῆς μεγάλης 
εξνδδα τελουμένης, πρῶτον μὲν ὁ ἐπὶ τῆς εὐταξίας 
πιεεύετα: - εἶξΞα ul ἀναννῶστα: λαμπαοδηφόροι, τὴν 
δῖον e» ξϊνεύμπτος ἔχτυποῦντες ἔλλαμψιν corta 
& πρῶώπξις τῶν ρων, χατίγων τὸ ἀλαδαστρον τοῦ 
αὕϑοῦ ταῖς γερσὶν͵ αὑτὴν φανερῶν τὴν γάριν τοῦ 
Βιεῦχπεος. Διὰ τοῦτὸο vip xai D πρῶτος; τοῦτό 
χεπέγει ὡς πειλξώτεσῃς ὧν. Ἕππροσθεν δὲ χαὶ ἐκ 
τλχτίου πούξου καὶ δεισθεν διάχυνοι EL, δώδεγχὰ 
πχτέγουιξ: Ἐτίρυτας, ὡς ὁ μέτας φησὶ Διονύσιος, 
ουτέποι ὅποια. Ατλοῦσι δὲ ταῦτα τὰς θείας ἀγ- 
TAX. δυνάμεις καὶ τὸ νυερὸν αὑτῶν χαὶ ἀσώμο- 
ὧν "ἐπεὶ χαὶ τὸ Σερασὶ; ἕν πξέρυξι καὶ τὰ Ἀτ-- 
pua τὸς πρυφέταις hepibr- καὶ ὥσπερ ἐκεῖνα 
εὐστξαλεται τὴν pip» δεγόμενα͵ καὶ ἡμεῖς ἀφεῦλ- 
μεν τῦξα, χαὶ διὰ zww rip-uf£wsv πιερύγνων δείκυυ- 
ξεν xsh ὥππιρ ἐν τὶ urnvi ὑπεράνω τῇς χεξιστον 
τὸς τεσειδοῖς ἐκείνης Ἐτρουδὶ). ἦν τορευτά τΞ καὶ 
Ἰλυστὰ, τοῖς πξέρυξ: cul. οἱκεῖσις αὐτὴν εἰς τιμῦν 
STERLÍZTIDWTR, ὡς ἐν-ὺς τὰ Beim ἕν -αῖς τίλαξ' τοῖς 
εϑίνε:ς ἔγυυπαν ξ τ: οὕτω καὶ ὑπεράνω τοῦ μύρου 
rh τῶν ἀγῶωσν ταῦτα καὶ fn) τῆς ἱερᾶς τρατέτης 
to, ὡς τὰ ὑδιηλύξερη xtETDBÉvSV πιΐξιυν, καὶ 
tie» ἀντὶ τὸς saEI τῆν ἀχήβδειαν. CET-iTLp 
ἐχεξ πος δν τῶΖντα, rx) ἄρτι: δτυμκο ἀντὶ τοῦ 


ὅσων 


DE SANCTO ὈΝΟΓΈΝΤΟ. 


912 


À in caput Jesu ἃ peecatrice aut sorore Lazari Maria 
eBusum est, sacroque velo proicctam, in sacrario 
ponitur, facta translatione, E1 sacra liturgia incep!a, 
el solemni introita, primus incedit, qui cirremo- 
Ὦ5π| re;il, deinde lectores qui lampades ferunt, 
alque ita divinam sancti Spiritus illuminationem 
Teprzsen:anl; deinde primus sacerdotum , alala- 
si!rum manibus Leneus, ipsam Spiritus grati sm ma- 
nilestaus. ldeo cnim ci primus illud tenet, ta:- 
quam perfeclior ; ante cei a latere ed a tergo, set 
dix^oni duodecim ferentes alzs, wt miagnms ait 
Dionysius, id est flahella Wig vero indicant divi- 
Has et aupelicas virtutes. illarumque — intellipen- 
tiam ci spiritgalitatem. Esjenim Seraphim et Che- 
rubup proplheis alis muniti »npeii apperbrre. EA 
quemadmodum ille atr / coutrabeli)ulur pratiatn 
accipienies, ila ΟἹ nos pgraiiau comprehendere dc- 
bemus, idque per przdicigs alas osiendimos. E: 
quemadmoinm in tabernaca!o illius arc qus ἢ- 
pura eral, erant Cherubim imscnlpia el iBciss. 
propris afi eam, bonoris causa, preirgentia, 
quipp* quz inlus divina oracm]a is tabalis lay- 
δ΄ Ἐ coliueret, ita δ᾽ supra oleum boc ei ala ἘΣ 12 
Οἱ supra sacram menssm qw excrisera ogniipenl, 
ΕἾ veriLaem nec tautsmmsdo umbhram. Ba ecu 
exmia οἷσι ἄστει, (d panes ὕστε, pre ψέγω dic 
δῖ vivere Pane; e&& irr»3toralium sxnguints ὁ}. - 
n pre savgeujme ῬΠΙ Dei; et o:c0m suction. 
pro dono sancti Spiritas, là »w'em est ΤῊΣ niv, 


ipe τοῦτον -92 ζῶ τος, xx ἀνύγιυν θυωότων CQ ipsnm ce'pes δὲ sznpuis Clun, pre neis inde- 


172312 καὶ —puSE vw Ri, ἀντὶ τοῦ z:pz-n; coL (7j 
Ajwo,xsà faz» τὸς nice ἄντ CTI denk. 
Uo ἀγίαν πεΐαπτι: Ewczybz E LT; lw;ivc 
iow, αὐτὸ τὸ sins καὶ αἴμα c0» XgpuzcoL τὸν 
ἡπὴν ἀπαύστως ψυύχξνυν͵ xx: f pnim- τὸς δεωυν: ὅς 
79) jer cuu» Wheels. MÉÉcR δὲ -τ-αἶἰ; aL --- - 
Q1. ἔτος cà ζετῖξις i$ τακπτὶ δ: ἄνυντα Irpycc2: 
αὶ ς ζυνΐχν ὡς ἔδει; —pushk jest; cun dcc 
xli χοεπὰ -RI.izrzusgb τῇς εἴσιζαν. àuk-x: 
δὲ χιέρυτες. παὶ ξεὰ cis ξευιξεπᾶϊζα ἶἴν ταΐτων͵ 
ei γάρις τοῦ Πνεύματως ἐξ ἀργῆς Pusrkex, 
Aud διὰ τὰ δὺς: Xrepva τὸ zxvtop -αρστσυρια, 
ξώδεχα ττέρ.τας ἔγτντε. ἝΞ τὰ τιῖριτες τῷ 
ἕν χαὶ 82 πτέρυγε- τῷ EP, gar - D σα IL τῶν 
Piya γέγραπεσ:. WO de τῆ» ττευνες -νᾶ- 
Ξσισ τὰ Χιρν» δ ;, ἔξσττ: τε ide - Xm. 
τα τη δὲ niil. gez τάξεως $ τὰ Σι-τωῦ Σ. 
Δι ὑκὲρ τὸν wa» ess ἢ Ἔχενπτα, τὸᾶ τῶν 
ἐξ ττερύγων τέξεται T1 το. ἘΦ. ὭΣ ἴκῖεζε gol 
διχίκ α ἀντὶ τῶν i. Zeozz a. ces D)» τὲ σν᾿- 
Ὑνῶσται 8 coliensro, SE πετέχτοτε: inixssn τὰς 
Ἔχέρυτας ÜUrnrwoi: ixzcigadbe, τοῦ τὰ Xi πι- 
τέχοντος πρετδυτέρνυ, cups αὐτῷ τἔιοντες, παὶ 
*ey ἐπκιτχιάζοντες. Ταύτας dà τάταενεις "ín τὰς 
Rips. τὰς ἀτίας, 2 πατρεῦσχις- πατσ:ττα τὰς 
Χργτῖδος τῆς 5:2d:, xa: λασδάμε τὸ :ὄπο ix πῶ 
χειρῶν τοῦ zpisfocipnno, zx. τῆ E “ὁ Ξπτ-ιῖἷῖτπ τῶν 
πέδτ, píí.o.a χαὶ -us) Locas ΟΣ ὥς ddr 
ἔτι διδοὺς τῷ nope τῆν τ» ἢ ὡς τ: τέ) $v-z- 


simemies eliara: δὲ απο 10 den) vrBemxutes Ὁ Στ1- 
1u&. οι ἀυδόδεοιπεη sais δὰ βουνοί», re5qu ἄ:- 
cim enmul bom, mere sole, ἘΣ ΝΟΣ priscedes- 
&es ΕΣ rehgpous erde «occos9ic6 ἐπ τοὶ. οι." 
vere ale e$ prugp&eg Oundecum ἀπε γι τς. qoas Sy- 
41." Ὁ mb mie Sgurrns savecü qr. d o Rr 
60» Chorum sei taberu»"r um 51:517» el 
ü-cua su hasemna 


“τς 
v wx 6en3 δδ[᾽΄ 5 €» .5.s'1 
κὶς ale.» 5:4: qnod qmm de Serie. ττ 
τσ δον es Quds- vr» rir: quaes 2.. 
οὐ πυλάων e$ ses xs So03)Àgm  ἔνᾷυ» mers 
eros; free τὴ qux (τ αλλ. leo €um ix 
pra lerem sit ἔλείεπει Spec cou ses voram τῶν 
f£;ct et ἀπικιλέεσισα fae i2 τὶ ro Θεὸ 28.» 
de crm SenigAnm. qusmbe rwr leckeres ἵν 00-- 
ref. 62405 Qu X x5 (^4, cmm 5 -- 
e mut γι ἔτ €u ex-e Duet peesbvwecis, 
biusuecum Gp  IvTUEÉeS εἴ Latus sbemáriites. 
Pusrevcam jm xd 42 126 bene ociej petenda 
μια .2.:32 s ἡ puautecs dewennest, e$ aber: 
aergt ὦ: maubms σέ eri, σέ 1 diia vt 
manus dee ovem ἔχ νῷ οἷον bene, 
qvas dens aeudem (»ewvracs, edd mac 
sarivwiaCceaerw arat EnLwm emesieata «- 
dem ^t Pe» ehtaca doas upat, 6d nione imperf cis 
et το mamie r»9ecrsentit. v9. Ow 209r — 214 
accum enuserrais m si, bi famen 

prev es esp ot ab ji!o heaetieinm est, 

verisimilius vilelor. γον Comet 


9:3 


SYMEONIS TDESSALONICENSIS ARCHIEP. 


21^ 


priecelit. Primum. enim oleo ungimur, ct deinde A σμένῳ ταῖς προσευχαῖς. Ka γὰρ ἡγιασμένα μὲν χαὶ 


mysteria partieipamus, Et altare. primum quidem 
eleo sanctificatur ; deinde in eo sacra liturgia per- 
ficitur. Oportet enim primum nos sanctificari, οἱ 
lunc sacrata. recipere. Deposito igitur in divina 
mensa, sinistro latere disci , oleo, patriarclia, li- 
Uirgiam. operatur, οἱ postquam sacra peregil, οἱ 
dixit : « Et erunt misericordis Dei opera, » et prius- 
quam diaconus dicat : « Ounium sanctorum. facta 
commemoratione ; » redit ad sanctae mensa gradus, 
et discooperiens oleum, ter illud signat. Consecra- 
tionem jam. oleum accipit, et non oportet illud 
tegi, sed discoopertum esse, et pure ac immediate 
consecrationem recipere. 


τὰ δῶρα xal ἀνατεθειμένα Θεῷ, ἀλλ᾽ ἔτι ἀτέλεστα 
xaX ἀντίτυπά εἶσι. Τὸ μύρον δὲ, εἰ xat οὕπω τετε- 
λεσμένον, ἀλλὰ δὶς τὰς πρησευχὺς ὑπὸ τοῦ ἀρχιε- 
ρέως ἐδέξατο, xal εὐλογηθὲν Tv ὑπ᾽ αὐτοῦ " ἢ ὡς 
xaX ἀναγχαιότερυν ἐμοὶ δοχεῖ, διὰ τὸ προχαταλαμ- 
δάνειν τὸ μύρον τῆς χοινωνίας" πρῶτον μὲν γὰρ τῷ 
μύρῳ χριόμεθα, ἔπειτα δὲ χοινωνοῦμεν τῶν μυ- 
στηρίων. Καὶ τὸ θυσιαστήριον πρωτον μὲν τῷ μύρῳ 
χαθαγιάζξεται " ἔπειτα δὲ ἐν αὐτῷ τὰ τῆς ἱερουργίας 
τελεῖται, Δεῖ γὰρ πρῶτον ἁγιασθῆναι ἡμᾶς, xa 
τότε τὲν ἅγιον ὑποδέξασθαι. 85; οὖν ἐν τῇ θείᾳ τρα- 
πέξῃ ἐξ ἀριστερῶν τοῦ δίσχου τὸ μύρον ὁ κατριάρ- 
χῆς, καὶ τὰ τῇ; λειτουργίας ἐνεργῶν, μετὰ τὸ τε- 


λειῶσαι τὰ "Avia, xal εἰπεῖν, « Καὶ ἔσται τὰ ἐλέη τοῦ μεγάλου Θεοῦ, » πρὸ τοῦ εἰπεῖν τὸν διάχονον» 
« Πάντων τῶν ἁγίων μνημονεύσαντες, » ἀνέρχεται εἰς τὴν χρηπῖδα τῆς ἁγίας τραπέζης. Καὶ ἀποκαλύ- 
qas τὸ μύρον σφραγίξει τρίς. Τὴν γὰρ τελετὴν ἤδη τὸ μύρον δέχεται. Καὶ οὐ δεῖ χεχαλυμμένον εἶναι, 
ἀλλ᾽ αὐτὸ καθαρῶς τε xal ἀμέσω; τὴν τελετὴν ὑποδέξασθα'. 


CAPUT LXXIII. 
Consideratio precationis super unguento. 

Postquam signavit, descendit pontifez, caput 
"inclinat et primam dicit orationem : «Domine mi- 
sericors, et Pater luminum. » Viden' misecicordi:xe 
Dei oleum esse aymbolum ?- Et reliqua qus in oleo 
sunt divinorum douorum sunt figure. Sed ecce et 
pure Spiritus gratiam aceipit, Pergit enim Ponii- 
fex: «aquo omnis bona gratia et omne donum 
perfectum. » Et : «Tu. es quiin lege et prophetis 
illud dedisti et apostolis tuis, Émiite. in illud Spi- 
ritum sanctum uum, et consecra loc regium un- 
 guentum, spirituale charisma, animas et corpora 
sanctiücans. » Ecce sanctificatum est oleum ; sanc- 
tificationem Spiritus illi tribuit. « Oleum exsultatio- 


KE9AA. OI". 
6sup.a τῆς τοῦ μύρου &bxfic. - 

Ὅθεν μετὰ τὸ σφραγίσαι xavépyesac καὶ xA vet 
τὴν χεφαλὴν ὁ ἀρχιερεὺς, καὶ τὴν πρώτην λέγει 
εὐχὴν, « Κύριε τοῦ ἐλέους, χαὶ Πάτερ τῶν φώτων. » 
Ὃρᾷς ὅτι ἐλέου; Θεοῦ τὸ ἔλαιον σύμδολον ; Καὶ τὰ 
λοιπὰ δὲ τὰ ἐν τῷ μύρῳ τῶν θείων δωρημάτων 
ἐστὶν ἐχτύπωσις, ᾿Αλλ᾽ ἰδοὺ καὶ χαθαρῶς τοῦ Πνεύ- 
ματος τὴν χάριν εἰαδέχεται. Ἐπάγει γὰρ ὁ ἂρ- 
χιερεὺς, « Παρ᾽ οὗ πᾶσα δότις ἀγαθὴ, καὶ πᾶν δώ- 
ρημα τέλειον. » Καὶ ὅτι εΣὺ εἶ ὁ xal ἐν τῷ νόμῳ 
καὶ τοῖς προφήταις δοὺς αὐτὸ xal τοῖς ἀποστόλοις 
σου. Ἐξαπόστειλον εἰς αὐτὸ τὸ Πνεῦμά σου τὸ ἅγιον. 
Καὶ τέλεσον αὐτὸ χρίσμα βασιλιχὸν, χάρισμα Iveu- 
patuxbu, ἁγιαστιχὸν ψυχῶν xal σωμάτων. » Ἰδοὺ 


nis.» Eximie illud oleum nominat, tanquam mise- C ἀγιαζόμενον τὸ μύρον. ἡ ὺν ἁγιασμὸν παρέχει τοῦ 


ticordiz Dei donum. «Quod in lege praecessit.» Ecce 
figura erat quod in lege adhibebatur oleum. «Illu- 
xit autem in novo Testamento. » Vides manifestius 
datum esse oleum in gratia, abundanter. nobis Spi- 
ritus sancti dono prestito ἢ «In quo uncti sunt 
sacerdotes el pontifices, propheta et reges.» Et 
ipsi primitias Spiritus accepere, ut Moyses et sep- 
tuaginta viri, qui de Spiritu qui in Moyse erat, 
accepere ; ut Aaron et Samuel ; et postquam Saul 
uncius est et peccavit, David per unctionem, et 
qui eos seculi sunt. « Per quodet ipsos tuus sanc- 
tus apostolos, inquit.» Vides et adventum Spiritus 
sanctam in illos unctionea fuisse ? « EL omnes. qui 
per lavacrum regenerationis ab episcopis et pres- 
byteris regenerati sunt. usque liodie. » Ecce non 
modo pontifices et sacerdotes et propheta et reges 
divinum oleu: acceperunt ; sed et quotquot in 
Christo baptizati, christi Domini facti sunt. Ideo 
et potestate babent fideles ex hac unctione(si modo 
se ipsos in sanctitate custodiant) el prophetandi 
et charisinala operandi, et sexcentis aliis divinis 
Spiritus donis ditescendi. « Ita, Deus omnipoteus, 
consecra, illud adorandi et sancii tui Spiritus ad- 
ventu. » Rursum flagitat sanctissimi Spiritus ad- 
ventum. Ex Potre enim per. Verbun in. :2ncto 


Πνεύματος. «"EXatoy ἀγαλλιάσεως. » Ἑξαιρέτως δὲ 
ἔλαιον αὐτὸ καλεῖ, ὡς δόσιν θείου ἐλέους. Τὸ προο- 
δεῦσαν μὲν ἐν νόμῳ. Ἰδοὺ προτύπωσι: τὸ τοῦ νόμου 
ἦν μύρον. Ἐχλάμψαν δὲ ἐν τῇ καινῇ Διαυήχῃ. 
Βλέπει: ὡς τρανότερον δέδοται τὸ μύρον ἐν τῇ χά- 
ριτι, πλουσίως ἐν ἡμῖν χορηγηθείϑης τῆς δωρεᾶς 
«οὔ ἁγίου Πνεύματος; Ἐν ᾧ ἐχρίσθησαν ἱερεῖς 
χαὶ ἀρχιερεῖ;, προφῆται xal βασιλεῖς. Καὶ αὐτοὶ 
γὰρ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ Πνεύματο; ἔλαδον " ὡς Μωϑ- 
σῆς xai οἱ ἑδδομήχοντα ἐχ τοῦ Πνεύματος, οἵ ἕλα- 
6ov τοῦ ἐπ᾽ αὐτῷ " ὡς; ᾿λαρὼν xat Σαμουὴλ, χαὶ τοῦ 
Σαοὺλ χρισθέντος xal ἁμαρτήσαντος, ὁ Δαδιδ διὰ 
χρίσματος * xa ἔτι οἱ χαθεξῆς. « Ac οὗ καὶ αὐτοὺς 
ἔχρισας τοὺς ἁγίους σον ἀποστόλους, ? φησίν. Ὁρᾷς 
καὶ τὴν ἐπ᾽ αὐτοὺς τοῦ [Π]νεύματο; ἐπιφοίτησιν 
χρίασμα ἅγιον o03av; xal πάντας τοὺς διὰ λουτροῦ 
παλιγγενεσίας ὑπὸ τῶν κατὰ χαιροὺ; ἐπισχόπων 
καὶ πρεσδυτέρων ἀναγεννηθέντας ἕως τῆς σήμερον. 
Ἰδοὺ οὐ μένον οἱ ἀρχιερεῖς καὶ ἱερεῖς καὶ προφῆται 
καὶ βασιλεῖς τὸ θεῖον ἔλαδον μύρον, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐν 
Χριπτῷ βαπτισθέντες πάντες χριστοὶ Κυρίου γενό- 
p&£vot* διὸ χαὶ δύναμιν ἔχουσιν οἱ πιστοὶ ἀπὸ τοῦ 
χρίσματος τούτον (εἰ μόνον τηροῦσιν ἑαυτοὺς ἐν 
ἁγιχτμῷ) χαὶ πρηφητεύειν, xal ἰάματα ἐνεργεῖν, 
χαὶ υρίχ ἄνλα πλουτεῖν θείου. Πνεύματος; χαρί- 


245 


DE SANCTO UNGUENTO. 


916 


σματα. ε Nat, δέσπητα S) Θεὲ παντοχράτορ, àv&- 4 Spiritu omnia in nobis fiunt. Et quemadmodum 


δειξον αὐτὸ τῇ ἐπιφοιτήσει τοῦ προσχυνητοῦ xai 
ἁγίου σον Πνεύματος. » Πάλιν τὴν ἐπιφηίτητιν 
ξξαιτεῖται τοῦ παναγίου Πνεύματο;, "Ex ἰγὰρ τοῦ 
Πατρὸς διὰ τοῦ λόγου ἐν ἁγίῳ Πνεύματι πάντα ἐν 
Suiv γίνεται. Καὶ ὡς τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ 
ἐστερεώθησαν, τῷ Πνεύματι δὲ τοῦ avóuatoz αὐτοῦ 
πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν" ἐν αὑτῷ γὰρ τῷ Πνεύματι 
τετελείωνται" οὕτω καὶ ἐπὶ πάτῃ δωρεᾷ, fi; ix 
τοῦ Πατρὶς διὰ τοῦ Αόγου ἐν ἁγίῳ χορηγεῖται 
Πνεύματι, καὶ μάλιστα μετὰ τὴν τοῦ Θεοῦ Λόγου 
ὧτὲρ ἡμῶν οἰχονομίαν. Ὁ μὲν γὰρ Πατὴρ εὐξοχεῖ. 
Ὃ δὲ Υἱὸς αὐτουργεῖ " τὸ δὲ ἅγιον Πνεῦμα τελειοῖ. 
« ἝἜνδυμα ἀφθυρεία: χαὶ σ:ραγῖδα τελειοποιὸν, 
ἐχτυποῦσαν tof; τὸ θεῖόν σου λουτρὸν δεχομένοις 
τὴν ἁγίαν σου óvosaclav, xal τοῦ “μονογενοῦς δου 
Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου σου Πνεύματος. » "Evbuua 
ἀφϑαρτίας, ὅτι ζωοποιὸν τὸ Πνεῦμα, καὶ ἀθανασίαν 
παρέχει. Σφραγῖδα τελειοποιὸν, ὦ; τῆς ἁγίας Τριά- 
δος; τὴν χάριν νέμον ἡμῖν χαὶ τὸ ὄνομα " ἐπεὶ χαὶ ἐν 
τὰ Τριάδι τελειούμεθ. «. El; τὸ εἶνας δὲ αὐτοὺς 
ἐνώπιόν σου ἐπιγνωστοὺς, » τουτέστι γνωρίμους σοὶ 
τῷ Θεῷ. Ὧ τῆς διυρεῖς τοῦ θείου μύρου 1 ὦ τῆς 
μεγίστης χάριτος ἴ πόσου ἄρα ἀπολιμπάνεται δώρου, 
ὃ μὴ τούτου τυχὼν «οὔ χαρίσματος; ε Οἰχείους, 
φησὶ, xol πολίτας, δούλους σου xai παιδίσχας. » 
"Qut ἐχ τοῦ μύρου ἐστὶ τὸ οἰχείους εἶναι Θεῷ xal 
δούλους γνησίους τοὺς εὑσεδεῖς. Μεγίστη ὄντω; ἡ 
δωρεά. « ᾿Αλλὰ xai ἡγιασμένους, φησὶ, ψυχῇ τε 
καὶ σώματι. » Ἰδοὺ χαὶ ἁγίους τούτους ποιεῖ xo 
ἀναμαρτήτους " ἐπάγει vip, ε ᾿Ἀπηλλαγμένους 
κάσης χαχίας, xai πάτης ἁμαρτίας λελυτρωμένους 
τῇ περιδολῇ τοῦ ἐνδύματος τῆς ἀφθαρτίας.» Ὃ ξὴ 
μετὰ τοῦ λουτρηῦ τὸ μύρον ἐστί. Καὶ ópa μέγιστον 
ἄλλο δῶρον. « Ἐπιγινώσχεσθαι δὲ, φησὶ, διὰ τῆς 
ἁγίας σου τούτης σημειύσεως ὑπὸ ἀγίων ἀγγέλων 
καὶ ἀρχαγγέλων, xal ὑπὸ πάσης ἐπουρανίου δυνά- 
μεως. » Ὥστε σύμμορφοι τοῖς ἀγγέλοις διὰ τοῦ 
μύρου γινόμεθα, καὶ ἐπιγνωστοὶ διὰ τούτου τούτοις 
ἐσμέν. Λοιπὸν οἱ μὴ χρισθέντες τῷ μύρῳ οὔτε τῷ 
Θεῷ, οὔτε τὸϊς ἀγγέλοις γνώριμοι, καὶ ἀσφράγιστοι 
οὗτοι καὶ ἀσημείωτοι τῷ Χριστῷ. Ὅρα δὲ xa) ἕτε- 
pov μέγα δῶρον. Καὶ φοδερούς φησι πᾶτιν ὑπάρχειν 
τοῖς πονηροῖς καὶ ἀκαθάρτοις δαίμοσιν. "xs οἱ 
σεσημειωμένοι τῷ θείῳ μύρῳ xal τοῖς δαίμοσι 
φοδεροί. "D τῆς μεγίστης τοῦ Θεοῦ χάριτο: Ὅρα 
δὲ ἔτι xai τί ἄλλο ἡμεῖς οἱ πιστοὶ διὰ τοῦ θείου 
μύρου γινόμεθα. « Ἵνα isl σοι, φησὶ, λαὸς περιού- 
σιος, βασίλειον ἱεράτευμα, ἔθνος ἅγιον, ἐτφραγι:μέ- 
vot διὰ τοῦ ἀχράντου σου μύρου τούτου. Λοιπὸν διὰ 
τούτου τὴν σφραγῖδα τῆς ἁγίας Τριάδος ἐν ἑαυτοῖς 
περιφέρομεν. Ὁ μὴ χρισθεὶς ἄρα τῷ θείῳ μύρῳ 
τούτῳ ἀσφράγιστο;. ᾿Αλλὰ καὶ τί μέγιστον ἄλλο 
δῶρον παρέχεται ἡ εὐχὴ ; διὰ τοῦτο γὰρ χαὶ πᾶσαν 
ἐξέθηκα, ἵνα γνῶμεν τὶς διὰ τοῦ μύρου δωρεάς. 
« Καὶ ἔγοντες, φησὶ, τὸν Χριστόν σου ἐν ταῖς χαρ- 
Blau; αὐτῶν, εἰς κατοιχητήριόν σου τοῦ Θεοῦ xal 
Πατρὸς ἐν ἁγίῳ Πνεύμχτε. ν» Ἰδοὺ δι᾽ αὑτοῦ χαὶ ὁ 
Χριστὸς ἐν ταῖς χαρδίαις ἡμῶν" xai κατοιχητήρια 


Verbo Domini coeli ἤγιηδιὶ suut, Spiritu vero oris 
ejus omnis virtus eorum ; in ipso enim Spiritu per- 
fecti sunt ; ita et de omni dono quo! ex Patre μοῦ 
Verbum in sancto Syirita praststur, οἱ praescrtim 
post Verbi Dei pro nobis incarnationem. Pater 
enim approbat, Filius operatur, sanctus autem Spi- 
ritus perficit. « Indumentum immortalitatis, et 
perfectionis signaculum imprime in eis qui divinum 
tuum baptisinum recipiunt, sanctum tuum nomen 
el unigenitis Filii tui, et Spiritus sancti tui. » Indu- 
mentum immortalitatis, quia. vivifleat Spiritus et 
immortalitatem praestat ; signaculum perfectioi.is, 
tanquam nobis sanctíssim:e Trinitatis gratiam et 
nomen tribuens ; quonia: in. Trinitate. cousecra: 


B mur.« Ut sint et ipsi coram tecogniti, » id est, tibi 


Dco noti. O Divini olei donum ! O maxima:n. gra- 
tiam ! quanto igitur dono caret qui non illud cha- 
ris:ina obtinet! «Famili«res tui οἱ cives, inqu't, 
servi tui et ancillae, » ita ut ex boc oleo fiat ut pii 
familiares et servi Dei sint: maxima sane gratia! 
«Sed εἰ sanctificati anima et corpore. » Ecce eus 
sanctos eilicit et mnndos. Perzit. enim : «Owmni 
maitia liberati et omni peccato mundati, vesti- 
mento immortalitatis hujus circumdati ; quod -ano 
fii post baptismi unciioncm, | Ft vide maximum 
aliud donum. «Noscantur, inquit, per sanctum 
tuum signaculum, a sanctis augelis et archangclis 
et ab omni caelesti Virtute. » là ut Augclis confor- 
mes per oleum flamus, et cognitu faciles per. illud 
iis simus. Qui noa uncti sint oleo neque Deo ne- 
que angelis noti sunt. neque Christo sigiati et in- 
signiti. Vide et aliud magnum donum. « Terribiles 
sint, inquit, omnibus malis et impuris daemonibus.» 
lta ut qui diviuo uaguento signati sunt, formidandi 
siut d:emonibus. Ὁ maximam Dei gratiam ! Vide au- 
tein. adbuc quid aliud nos (deles per divinum 
oleum fiamus : «Ut sint tibi, inquit, populus dites, 
regale sacerdotium, geus sancta, signali loc sin- 
cero oleo tuo.» Igitur per illud in nobis sanct» 
Trinitatis signaculum circumferiimus. Qui non igitur 
divino illo unguento unctus est, ille non est signa- 
tus. Sed quoduam maximum donum oratio Lec 
prestat ? leo igitur eam totam exposui, ut nove- 


D rimus quas gratias per oleum accipiamus. « Et lia- 


bentes, inquit, Christum tuum in. cordibus nostris, 
in sedem tuam Dei et Patris in sancto Spiritu.» Ecce 
per illad Christus habitat in cordibus nostris, et 
douicilia et templa Dei cousecramur et Patris et 
Filii ejus Jesu Christi et saucti Spiritus. Illud igitur 
unguentum perficit baptisma et Trinitatis templa 
nos efficit. Ideo et post baptisina datur. Et adven- 
Uni Spiritus saucti in nobis przstat, quem ostendit 
Salvator in Jordane baptizatus. Et per iliud un- 
guentum spirituales, οἱ gratia armali sumus, et 
divina Trinitate signati sanctiücamur quidem et 
mundamur et regeueramur in sancta aqua, Trini- 
tatis invocatione, Per lioc autem ungueutum dona il- 
liusaccipiunt, Et quemadmodum qui non bapti 


217 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


18 


non mundatur, ita qui post baptismum non unctus est À χαὶ ναοὶ τελούμεθα τοῦ Θεγῦ x3V Πατρὸς, ὡς καὶ 


signaculum οἱ impressionem Trinitatis non habet, 
neque gratiam Spiritus. Inter se adh:rent divina 
mysteria, et quemadmodum non dividitur Trinitas, 
nec dividuntur ejus dona. Postquam igitur hanc 
orationem perfecit patriarcha, vocem extollit, ad- 
deus : « Sanctus es, Deus noster et in sanctis re- 
quiesc' s ; » pro ain pleto n vsterio gratias agens. 
« Sacrilicans igitur est unguentum , ulpote gratias 
pristans οἱ sanctissimi Spiritus sanctificationem. 
Deinde : « Pax omnibus, » inquit. Et illud conve- 
nientissime,. Pacis enim przstitor est sanctus et 
suavissimus Spiritus, Et pos:quam diaconus dix't: 
«Gapi a nostra Domino inclinemus, inclinat caput. 
Oportet enim in tantis donis, demitti οἱ Deo gra- 
tias agere. Et secundam addit orationem : « Tibi 
omnium Deo et regi. » Collum cordis gratias ageu- 
tes inclinamus. Gratos id servos facere decet. Et 
quare? Quia, « cum ind'gni essemus , dignatus es 
nos mysteriorum tuorum aininistros efficere. » Et 
vere inaximuin est donum ; nos enim terrestres et 
corruptibiles ccelestium ministros effecit. « Et mise- 
ricordiam tuam confitentes quam super nos abun- 
danter effudisti. » Ecee et rursum docet. quare 
oleum sanctificetur, nempe in signum misericordi:e 
Dei. Effudisti autem dixit propter Spiritum sanctum, 
quem promisit per Joelem sein omnem carnem 
effusurum. «Ut per te, inquit, recipiamus sanctifica- 
tionem, tanquam unguentum in capite, oramus. » 
Ecce est unguenti hujus eximia virlus, sanctifica- 
tio. « Quare, ait, unguentum nomine mutatum est 
et nomen accepit unigeniti Filii tui, Christi Dei 
nostri, in quo omnis mundus salvatus est, sive vi- 
sibilis, sive invisibilis. » E cantico canticorum 
hymnum orationis celesti et festivo et. odoratis- 
simo animarum Sponso concinit pontifex. Deinde 
assurgens, vocem extollit : «Te decet super omnia 
adoratio, Patrem οἱ Filium et Spiritum sanctum 
et nunc et semper et in secula seculorum.» Id est, 
iu solua adorandus es et nemo alius, et omnes tu 
sauctificas, et tibi ah omnibus debetur adoratio. 
τοῦ Ἰωΐλ. 


“οὐ Υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, χαὶ τοῦ ἁγίου 
Πνεύματος. Τοῦτο ἄρα τὸ μύρον τελειοῖ τὸ βάπτισμα, 
xai τῆς Τριάδος ναοὺ: ἡμᾶς ἀπεργάξεται. Διὰ τυῦτα 
μετὰ τὸ βάπτισμα δίδοται" xol τὴν ἐπιφοίτησιν 
χορηγεῖ τοῦ Πνεύματος ἕν ἡμῖν, ἣν ἔδειξεν ὁ Zwtto 
βαπτιζόμενος ἐν τῷ "lopbávn. Καὶ διὰ τούτου τοῦ 
pÓpou πνευματιχοὶ xai χεχαριτωμένοι γινόμεθα, 
χαὶ τῇ θείᾳ Τριάδι ἐσφραγισμένοι. ᾿Αγιαζόμεθα μὲν 
γὰρ καὶ καθαιρόμεθα xa* ἀναγεννώμεθα ἐν τῷ ἁγίῳ 
ὕξατι τῇ ταύτης ὀνομασί. Διὰ τοῦ μύρου δὲ τὴν σγρα- 
Υἷδα ταύτης xal τὰς δωρεὰς λαμδάνομεν. Καὶ ὥσπερ 
ὁ μὴ βαπτισθεὶς οὐ καθαίρεται, οὐδὲ ἀναγεννᾶται 
εἰς τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον’ οὕτως ὁ μετὰ τὸ βϑάπτισιιτ 
μὴ χρ':σθεὶς οὐ τὴν σφοαγῖδα xaX σημείωσιν ἔχε: τῆς 
ἁγίας Τριάδος, οὐδὲ 9]. τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος. 
᾿Αλλέλων γὰρ ἔχουται τὰ θεῖα μυστήρια χαὶ ὥ:πεο 
ἀδιαίρετος fj Τριὰς, xal τὰ ταύτης δωρήματα. Ταύ- 
τὴν οὖν τὴν εὐχὴν τελειώσας 6. πατριάρχης, ἔχφω- 
νεῖ, ἐπιλέγων, « “Ὅτι ἅγιος εἴ ὁ Θεὸς ἧκῶν xal 
&ylot; ἐπαναπαύῃ, » ἀχολούθως τῷ μυστηρίῳ εὐχα- 
ριστῶν. ᾿Αγιαστιχὸν γὰρ τὸ μύρον ὡς παρτ:χτιχὸν 
τῶν χαρίτων χαὶ τοῦ ἁγιασμοῦ τοῦ παναγίου Πνεύ- 
ματος. Εἶτα, ε Εἰρήνη πᾶσι, » φησί. Καὶ τοῦτο 
&paoblo;. Εἰρήνης γὰρ χορηγὸν τὸ εὐθὲς xa 
ἱλαρώτατον Πνεῦμυ. Καὶ τοῦ διαχόνου εἰπόντος, 
c Tà; κεφαλὰς ἡμῶν τῷ Κυρίῳ κλίνωμεν, » κλίνει 
τὴν κεφαλήν. Δεῖ γὰρ ὑποπίπτειν ἐν τοῖς οὕτω με- 
Υἴστοις δώροις, καὶ εὐχαριστεῖν τῷ Θεῷ " καὶ τὴν 


Q δευτέραν ἐπιλέγει εὐχήν " « Σοὶ τῷ Θεῷ τῶν ὅλων 


xai βασιλεῖ τὸν αὐχένα τῆς καρδία; εὐχαριστοῦντες 
ἐχλίναμεν. » Τοῦτο γὰρ δέον τοὺς εὐχαρίστους δοῦ- 
λου; ποιεῖν. Καὶ τίνος χάριν; ε 'AvO' ὧν ἀναξίους 
ὄντα: ἡμᾶς, διακόνους γενέσθαι τῶν θείων δου £0U- 
των χατηξίωσας μυστηρίων. » Kat ὄντως «b δῶρον 
μέγιστον. Τοὺς γηΐνους γὰρ xai φθαρτοὺς ὑπηρέ- 
τας ὑπέδειξε τῶν ἐπουρανίων. « Καὶ τὸν ἔλεόν 
σου χηρύττοντε:, ὃν ἐφ᾽ ἡμᾶς πλουσίως ἐξέχεας. » 
Ἰδοὺ καὶ πάλιν διδάσκει, διατί τὸ ἔλαιον ἁγιάξεται" 
ὅτι εἰς θείου τύπον ἐλέους. Τὸ δὲ ἔχχέαι διὰ τὸ 
Πνεῦμα, ὅπερ εἶπεν ἐχχέαι ἐπὶ πᾶσαν σάρκα διὰ 


« Δέξευθαι, φισὶ παρὰ σοῦ τὸν ápuacuhy, ὡς μύρον ἐπὶ χεφαλῆς ἱχετεύομεν. » Ἰδοὺ 


χαὶ ἡ τοῦ μύρου ἐξαίρετος δύναμις ὁ, ἀγιασιός. « Διότι, φησὶ, μύρον ἐχχενωθὲν ὄνομα τῷ μονο- 
γενεῖ σου Υἱῷ, Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν, ἐν ᾧ σύμπας ὁ χόσμος εὐωδιάζεται, ὅσος δριτὸς καὶ ὅσος ἀόρα- 
τος ἀπὸ τοῦ "Acpato; τῶν ἀσμάτων" τὸν ὕμνον τῆς εὐχῆς τῷ οὐρανίῳ καὶ ὡραίῳ χαὶ εὐωδεστάτῳ 
τῶν ψυχῶν νυμφίῳ προσάγων ὁ ἀρχιερεύ;. Εἶτα ἐξαναστὰς ἐχφωνεῖ" «€ Ὅτι πρέπει go: ἡ παρὰ 
πάντα πρυαχύνησις τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ χαὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. » 
Ἰουτέστι, Σὺ μόνος προσχυνητὸς, xai οὐδεὶς ἄλλος, καὶ πάντας σὺ ἁγιάζεις, xa fj παρὰ πάντων ὀφείλει, 


ταί cot προσχύνησις, 
: CAPUT LXXIV. 


Quod omnes quidem fideles unguentum, soli autem 
episcopi el sacerdotes impositionem manuum sus- 
cipiant. 
llis actis el dictis, unguentum jam super sacram 

mcusam consecratum est et ex eo omnis baptizatus 

el unguitur, el signatus sanctificatur ; el saneta 
cum templis aliaria inuncta consecrantur et plena 
fiunt gloria Dei et sanctitate. Et reges deinde uncti 
in christos Domini consccranQur, et sanctorum 


ΚΈΦΑΛ. OA. 


Ὅτι πιστοὶ μὲν πάντες τὸ μύρον δέχονται, μόνοι 
δὲ παρὰ πάντας ἀρχιερεῖς τε καὶ ἱερεῖς τὴν χει- 
pororl(av. 

Τούτων πραχθέντων xoY λαληθέντων, τὸ μύρον 
ἤδη ἐπὶ τῆς ἱερᾶς τραπέζης τετελεσμένον ἐστί xal 
ἐξ αὐτοῦ πᾶς βαπτισθεὶς xat χρίεται, χαὶ σημειού» 
μενος ἀγιάζεται. Καὶ τὰ ἱερὰ σὺν τοῖς ναοῖς χριό- 
μενα, χαθιερηῦται θυσιαστῆοια, xat πλήρῃ δόξης 
8:02 χαὶ ἁγιασμοῦ γίνεται, Καὶ θασιλεῖς δὲ ἐκ δευ" 


49 DE SANCTO UNGUENTO. 


200 


tpo2o χριόμενοι, εἰς χριστοῦ; Κυρίου τελειοῦνται, À principes ostenduntur. Pontifices autem οἱ sacer- 


'ai τῶν εὐσεδῶν ἄρχοντε; ἀναδείχνυυται. Οἱ ἀρχ'ε- 
»εἷς δὲ xai ἱερεῖς μόνο: τῇ χειροτονίᾳ τελοῦνται, ἢ" 
δὴ οὔτε βασιλεὺς, οὔτε μοναχὸς ἐπιδέχεται. Ἰδίᾳ δὲ 
αὕτη ἡ χάρις ἐστὶ, καὶ τῆς παντουργοῦ xax ἀναπλατ- 
τούσης χαὶ ἁγιαζούσης τὰ πάντα δυνάμεω;. Ὅμως 
εἰ ἐξιτάτεις, καὶ τὰ; χειροτονίας ἐν τῷ μύρῳ τε- 
λειουμένας εὑρήσεις. 

Κληρικός. “Ἕγνωμεν, δέσποτχ, πεοὶ τῶν εἰρημέ- 
νων ἀχριδῶς, καὶ εὐφροσύνης ἐκλήσθημεν * xal yá- 
ρῖς τῷ ἐνεργοῦντι ταῦτα δι᾽ fud, Θεῷ. Τράνωσον δὲ 
ἐμῖν xol περὶ τῶν ἑξῆς * xal τοῦτο μιᾶλλον ὃ νῦν εἴ- 
ρῆχας δήλωσον, πῶ; χαὶ αἱ γειροτονίαι ἐν τῷ μύρῳ 
τίνονται, 

ΚΕΦΑΛ. OE'. 


dAAnAor τε.1ειοῦνται. 

Ἁρχιερεύς. "Iva fj διαδοχὴ ἀεὶ μένῃ τῆ; χάριτος 
bb τοῦ Χριστοῦ el; ἡμᾶς, οὔτε τὸ μύρον δίχα μύ- 
(Ὁ τελεῖται, οὔτε χειροτονία χωρὶς tuo μύρου. Διὸ 
111 ἱερωσύνη ἐν τῷ μύρῳ γίνεται. 99 Καὶ τοῦτο 
TA) ἐντεῦθεν * ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ προτίθεται xai 
* litat τὸ μύρον. Χωρὶς δὲ θυσιαστηρίου οὐ δυνα- 
«ὧν τελεσθῆνα:. Τὸ θυσιαστήριον δὲ προχεχρισμένον 
ἐπὶ τῷ μύρῳ, xai δι᾿ αὐτοῦ χαθηγίαστα!. Ἐν τῷ 
μύρῳ ἄρα τὸ μύρον ἐχτελεῖται. Καὶ πάλιν διὰ τοῦ 
ἀρχιερέως τὺ μύρον ἱερουργεῖται * xat χωρὶς ἀρχι:- 
pf; οὐ δυνατόν. Οὗτος δὲ χεχρισμένος τῷ μύρ:» ἐν 
s βαπτίσματι, xa χειροτονίαν ἔχων τῇ χάριτι τοῦ 
Πνεύματος. Ἔξ ἀλλήλων ἄρι τὰ χαρίσματα δίδον. 
ται" ἐπειδὴ τοῦ αὐτοῦ xal μόνου ἐν Τριάδι Θεοῦ τε- 
los δωρήματα. Καὶ αἱ χειροτονίαι δὲ ἐν τῷ μύρῳ 
Ἰίνονται, ὡς ἔφημεν * αὗται γὰρ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ 
Ἰεοῦνται, Τὸ θυσιαστήριον δὲ τῷ μύρῳ χεχρισμέ- 
νον ἰστὶ, xa! χωρὶς θυσιαστηρίου οὐδεὶς τῶν ὀρθο- 
Ui χειροτονεῖται, "Ev τῷ μύρῳ Soa καὶ ἡ χειρο- 
τυνία τῶν ἱερέων, ἰδίᾳ xai τὴν χειροθεσίαν xat τὴν 
ἐπίχλησιν τοῦ Πνεύματος ἔχουσα. Κα!ινοτομυῦσι δὲ 
xi οἱ τῷ μύρῳ ἐν ταῖς χειροτονίαις νομιχῶς γριό- 
μενοι Λατῖνοι, χαὶ χωρὶς τοῦ θυσιαστηρίου χειροθε- 
Wüg£vot , χαὶ ἀχαρίτωτοι οὗτοι. [lap' ἐπισχόπον δὲ 
16e» τὸ μύρον τελεῖται, ὡς xal ἐν τῇ τελ:τῇ τοῦ 
ρου τοῦτο ἐπιγέγραπται, «Ὅτι quz στιχὸς ὁ ἐπί- 
δοπος, χαὶ τελείαν ἔχων τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, 


Ὅτι δι᾽ d 1j Aor. δίδονται τὰ μυστήρια, καὶ 0c ὰ 


dotes soli ordinatione consecrantur; quam neque 
rex neque monachus accipiünt, Ea autem est sin- 
gularis gratia et hujus virtntis omnipotentis qu:e 
ownia format οἱ sanctificat. Attamen, $i inquiras, 
et ordinationes in oleo consecratas invenies. 


Clericus. Novimus, domine, de praedictis accura - 
te et letitia impleti sumus. Et. gratias Deo, qui pro- 
pter nos hac operatur, Explica autem. nobis et 
ea que sequuntur, et illul primum quod dixisti, 
ordinationes in unguento fleri. - 


CAPUT LXXV. 
Quod invicem dantur sacramenta et mutuo inticem 
perficiuntur. 

Poutifez. Ut grati: successio. semper a Christo 
ad nos perinaueat, neque unguentum sine unguento 
consecratur, neque ordinatio absque unguento. Ideo 
el ordinatio in unguento fit. Et illud inde nosces : 
in altari deponitur oleum et consecratur, et absque 
altari non potest consecrari. Altare vero antea olo 
consecratum est et per illud sanctificatum. In oleo 
igilur oleum sanctiticatur. Et rursum per poutili- 
cem unguentum consecratur, et sine pontifice non 
potest. Ille vero oleo consecratus est in baptismate, 
et ordinationem habeus Spiritus sancti gratia. Alia 
igitur aliis dantur. charismata ; quoniam cjusdem 
ac solius in Trinitate Dei dona. consecrant. Et or- 
dinationes in unguento fiunt, ut dicimus : ipsa 


'enim in. altari consecrantur. Altare vero unguento 


unctum est ; et absque altari, uemo orthodoxorum 
ordinatur. In. unguento igitur et sacerdotum. ordi- 
natio, cui proprize sunt et manunm impositio et Spi- 
ritus invocatio. Innovant autem Latini in ordinatio 
nibus, ut in lege fiebat, oleo uncti, et »bsque altari 
ordinati, atque sic absque gratia. Ab episcopo autem 
solo ungueutum consecratur, ut et in unguenti con- 
secrationis ritu inscriptum est : « Quia episcopis 
magis illuminatus est et perfectam habet Spiritus 
gratiam, ideoqne possidet et gratiam lumeu diviium 
tradendi; » id est ebarismatum donum, Patrem 
luminum Deum itmitans. 


13: διὰ τοῦτο xat τὴν μεταδητιχὴν πλουτεῖ τῶν θείων φώτων χάριν " » τουτέστι τῶν χαρισμάτων τὴν LN 


μάν τὴν Πατέρα τῶν φώτων θεὸν ἐχμιμούμενος. 
KE9AA. 0G'. 
Ὅτι ἑπτὰ τελετὰς ἔχει ἐν ἑαυτῷ ὁ ἐπίσκοπος. 


Διὸ χαὶ τελετὰς ἑπτὰ περιφέρει χατὰ τὸν ἀριθμὸν 
τὸν θείων ἐνεργειῶν τοῦ Πνεύματος. Αὗται δέ εἶσι 
βάπτισμα, μύρου χρίσις, ἀναγνώττου σφραγὶς, yst- 
ρδισία ὑποδιαχόνου, χειροτονία διαχόνου, πρϑσθυ- 
*ipoo, καὶ &ztox/mou. Ἔν τούτοις οὖν τετελεσμένος, 
“ἣν μεταδοτιχὴν μόνος χέχτηται χάριν͵ Διὸ μόνος 
)δὶ τὰς χειροτονίας χαὶ τὸ μύρον ἐνεργεῖ. AU αὐτῶν 
ἃ τῶν δύο φθάνει τε πανταχοῦ, καὶ τὰ πάντα αὐτὸς 
ἐ ἐργεῖ, τὸν Θεὸν ἐχμιμούμενος, xaX τὴν αὐτοῦ πλου- 
ἴων χάριν. Καὶ γὰρ ὁ ἀρχιερεύς ἔστιν ὁ τὰ πάντα 


CAPUT LXXVI. 


Quod sepien potestates ceremoniarum curandarum 
in. se habet episcopus. 


[deo et septem consecrationes circumfert juxta 
numerum divinorum Spiritus sancti donorum. like 
autem sunt, baptismus, unguepti unctio, lectoris 
Character, subdiaconi ordinatio, diaconi, presbyteri 
et episcopi. In iis igitur consecratus, transmittendi 
solus gratiam possidet. Ideoque solus ordinationes 
ct oleum operatur. Per hzc autem duo quenlibet 
in locuin se transfert et omnia ipse operatur, Deum 
imitans et divitiarum ejus possidens gratiam, Et- 
enim pontifex est qui omnia «per sacerdotes et 


251 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIEP 253 

einteros clericos. (cum ipsos ordinaverit) in my- Α διὰ τῶν ἱερέων xat τῶν λοιπῶν χληριχῶν (χειροτο- 

sterlis operatur, Et Dionysius illud dieit. νήσας αὐτοὺς) ἐνεργῶν ἐν τοῖς μυστηρίοις. Καὶ 
Διονύσιος τοῦτό φῆσι. 


Clericus. Et quomodo id fit, Pater? 
CAPUT LXXVII. 


Quod solun ab episcopo sacrum unguentum manuum - 
que impositiones ? el per eum in omnibus sacris 
ritibus gratia episcopalis pra'stutur. 


Pontifex. Audi. Nemo  s»cerdos sacra facere in 
spiritu. valet, aut aliud quoddam operari, nisi or- 
Jinationem lhiabeat. Rursum. sacerdos mysteria non 
operatur sine altari. lllud autem oleo sanctificatur. 
Oleum autem. per episcopum solum consecratur. 
lyitur sine episcopo neque sacrificium, neque sa- 
cerdos neque oninino altare. igitur hzec omnia per 


Κιηριχός. Καὶ πῶς τοῦτο γίνεται, Πάτερ ; 
ΚΕΦΑΛ. OZ. 


"Oti παρ᾽ ἐπισκάπου μόνον τὸ μύρον xal αἱ χει- 
ροτονίαι, xal δι' αὑτοῦ ἐν πάσαις ταὶς ceAetaic 
ἡ ἐπισκοπικὴ φθάνει χάρις. 


᾿Αρχιερεύς. "Axoucov. Οὐδεὶς ἱερουργεῖν ἱερεὺς 
ἰσχύει ἐν πνεύματι, ἣ ἄλλο τι διενεργεῖν, εἰ μὴ χεῖ- 
ροτονίαν ἔχῃ. Αὕτη δὲ Ex τοῦ ἀρχιερέως ἐστίν. "Apa 
ἡ ἀρχιερωσύνη δι᾽ αὐτοῦ ἐνεργεῖ. Αὖθες ὁ ἱερεὺς οὐ 
τὰ: μυσταγωγίας ἐνεργεῖ χωρὶς θνσιαστηρίου. Τοῦτο 
δὲ διὰ τοῦ μύρου ἁγιάζεται. Τὸ μύρον δὲ διὰ τοῦ ἀρ- 
χιἐρέιως μόνου τελεῖται. "Apa χωρὶς ἀρχιερέως οὔτε 


episcopum sunt, Rursum nemo baptizat, nisi ordi- B θυσία, οὔτε ἱερεὺς, οὔτε θυσιαστήριον ὅλως. Λοιπὸν 


uationem habeat; ea. auteni est. per episcopum. Et 
rursum non potest baptzare sine oleo; id autem a 
pontilicatu venit. lgitur. omnia. divina mysteria et 
in omnibus consecratis episcopatus. operatur. Et 
absque episcopali potentia, neque altare erit, ne- 
que ordinatio, neque sacru oleun, neque baptis. 
mus, neque ij;itur Cliristiani, Per haac igitur ve- 
ris chrissianisinus, et omnia Christi per hanc my- 
steria. Beuc autem non unzuntar sensibiliter qui 
ordinantur, quia nihil materiale operantur, seil 
onnia spiritualia, et quia ad rerum accesserunt 
wnguentum, quod Christus est, cujus unguentum 
»ometn acccpit, 


CAPUT LXXVIII. 


Quod [ons sacerdotii est Christus, et ab illo percus - 
cessores ejus gratia derivatur, 


Ex divinis igitur illis manibus et ore benedietio- 
nem et inspirationem et ordinationem recipientes 
et gratiam, nos qui consecrati sumus gratiam, 
accipimus per eos quos sanctificavit per succes- 
Sioueim. Et fons grati: nobis Christus, qui et ope- 
ratur omnia in omuibus. 

Clericus, Et quomodo septem solum modo accipit 
consecrationes Pontifex, cum sit monachus ple- 
rumque et communionis particeps? 

Pontifex. Communionem accipere omnibus fide- 
libus datum est , ueque estin pontifice consecratio, 


scd consecratur ipsum sanctissimum Christi corpus D ἱερουργηθῆναι αὐτὸ τὸ maváytov σῶμα Χριστοῦ xà -Ξῷ 


et sanguis οἱ fidelibus ounnibus in communionem 
datur. Et est secundum 55 ipsam ea sola, omuium 
consecrationum consecratio, tradita tantummodo 
in commünionem. Status vero monachi est poni- 
tenliz proprius status; qui lapsum purificat, et 
sustollit eum qui decidit. Non autem consecrat in 
pontificem. Ideo et absque eo statu episcopi coa- 
slituuntur, Monachi vero qui non recte vivunt, 
non ad sacerdotium pervenire valent. Viden' bonum 
Ecclesio ordinem ? 

Clericus. Et de iis. didicimus, Igitur, domine, 
qua consequuntur, nos doceas, Necessaria qui- 
dam eoguitu nobis occurruat — inquisitione fata. 


πάντα ταῦτα διὰ τοῦ ἀρχιερέως εἰσί. Πάλιν οὐδεὶς 
βαπτίξει, εἰ μὴ χειροτονίαν ἔχῃ * αὕτη δὲ ἐξ ἀρχιε- 
ρνέως. Καὶ πάλιν οὐ δύναται βαπτίζειν δίχα τοῦ μύ- 
ρου. Τοῦτο δὲ τῆς ἀρχιερωσύνης ἐστίν. "Apa πάντα 
τὰ θεῖα μυστήρια καὶ ἐν πᾶσιν ἱερωμένοις ἧ ἄρχιε- 
ρωσύνη ἐνεργοῦσά ἔστι * χαὶ χωρὶς ταύτης οὔτε θυ» 
σιαστήριον ἕτται, οὔτε χειροτονία, οὔτε μύρον ἅγιον, 
οὔτε βάπτισμα * οὔτε ἄρα Χριστιανοί. Ac αὐτῆς οὖν 
ὁ ἀληθὴς Χριστιανισμὸς, xal τὰ τοῦ Χριστοῦ 93 δι᾽ 


αὐτῆς πάντα μυστήρια. Καλῶς δὲ οὐ χρίονται e. . 


χειροτονούμε"οι αἰσθητῶς, ὅτι οὐδὲν τῶν ὑλικῶν ἐνερ- 
γοῦσιν, ἀλλὰ πάντα πνευματιχὰ, καὶ ὅτι τῷ ἀληθινῷ 
προσήγγισαν μύρῳ, ὅπερ ἐστὶν Ἰησοῦς Χριστὸς, οὗ 
μύρον ἐχχενωθὲν ὄνομα. 

ΚΈΦΑΛ. OH'. 


“Ὅτι πηγὴ τῆς ἱερωσύνης ὁ Χριστὸς καὶ ἐξ &xsl- 


vov διὰ τῶν διαδόχων αὐτοῦ ἡ χάρις pstoge 
τεύεται. 


Ἐχ τῶν θείων οὖν ἐχείνων χειρῶν xal τοῦ στόμε- 
τος λαθόντες τὴν εὐλογίαν xal ἔμπνευσιν xal τὴν 
χειροτονίαν καὶ χάριν, διὰ τῶν ἐξ ἐχείνου ἁγιασϑέν- 
«ων χατὰ διαδοχὴν τὴν χάριν ol ἱερωμένοι λαμδάν» 
μεν" καὶ πηγὴ ἡμῖν τῆς χάριτος ὁ Χριστὸς, ὃς 3 
καὶ ἐνεργεῖ τὰ πάντα ἐν πᾶσι. 

Κληρικός. Καὶ πῶς ἑπτὰ μόνον λαμδάνε: τελετὰς 
6 ἀρχιερεὺς, μοναχὸς; ὧν, πολλάχις καὶ χοινωνίας 
μετέχων ; 

᾿Αρχιδρεύς. Τὸ χοινωνεῖν πᾶσι πιστοῖς πρόχειτεις 
χαὶ οὐ τελετὴ εἰς τὸν ἀρχιερέα ἐστὶν, ἀλλ᾽ εἰς ἢ 


αἷμα, καὶ τοῖς πιστοῖς ἅπασιν εἰς χοινωνίαν δοθῆνει" 


x. al dicit Renten «5. 


καὶ ἔστι xa0' ἑαυτὴν αὕτη μάνη πασῶν τελετῶν st 5- 


λετὴ. μεταδιδομένη μᾶνον εἰς κοινωνίαν. Τὸ σχῆμά ; 
δὲ γε τοῦ μοναχοῦ τῆς μετανοίας ἐστὶν ἴδιον᾽ ὃ χαὶ 

καθαίρει τὸν πταίσαντα, ἣ ἀνυψοῖ τὸν προχόπτοντλ. 

Οὐ τελειοῖ δὲ εἰς ἱερέα. Διὸ xal χωρὶς τοῦ σχήματος 

ἐπίσχοποι καθιστῶνται. Μοναχοὶ δὲ μὴ τὸν βίον ἀρ’ 

μόδιον ἔχοντες, οὐ πρὸς ἱερωσύνην ἐλθεῖν ἰσχύουσιν» 

'Opd; τὴν εὐταξίαν τῆς Ἐχχλησίας ; 


Κληρικός. Καὶ ὑπὲρ τούτου ἐμάθομεν. Λοιπὸν» 
δέσποτα, καὶ τὰ ἀχόλουθα δίδηξον ἡμᾶς. ᾿Αναγχαΐά' 
γὰρ viva ἡμῖν πρὸς γνῶσιν ἔρχονται, τῆς ζητήσεον 
Y op vns. 


DE SACIA LITURGIA. 


EJ 


ΠΕΡῚ ΤΗΣ IEPAX ΛΕΙΤΟΥΡΓΊΑΣ. 


DE SACRA LITURGIA. 


LÀ 


ερεύς. Χάρις ὑμῖν, 65:19h, 66 ὑμῶν vip A — Pontifex. Gratias vobis, frater; per. vos et ipse 


ythg πρὸς τοῦτο χινούμενος, τινὰ τῶν ἀναγ- 
μανϑάνω. Καὶ οὐχ aibcouat τοῦτο ὁμολογεῖν. 
lz οὖν xai δι᾽ ἐμὲ, χαὶ ἔτι λέξω τὰ χατὰ δύ-- 
Καὶ λοιπὸν ἀχόλουθον ἂν εἴη, περὶ τῆς φρι- 
αἱ θείας lecoupylac διαλαθεῖν. Οὕτω γὰρ xal 
ig ἐχτίθησι Διονύσιος, μετὰ τὴν τελετὴν τοῦ 
mu μύρου περὶ ταύτης εἰπών, Πλὴν μήτις 
Ὡς Spa; ὑποπτεύσειε, μηδὲ ὑψηλοφροσύνην 
γκαλέσειε, περὶ τῶν οὕτω μεγίστων ἐπιχει- 
λέγειν, ἃ δὴ ἀποστολιχοὶ καὶ θεῖοι ἄνδρες fjp- 
'ᾶν, καὶ τοιοῦτοι, ὡς 9-tpaoDr vat τῶν οὐ α- 
οἱ Θεοῦ μυστέρ'α ἄῥητα μνηθῆναι. Οὐχ ἵνα 
περιταΐτερην εἴποιμεν, μηδαμῶς ἡμῖν, Κύριε, 
τη ἔλθοι ἀπόνοια, xa) βλασφημ΄α μᾶλλον εἰ- 
ἀλλ᾽ ἁγιαζόμενος τὸν νοῦν &x τῶν εἰρημένων 
€, καὶ ὀδηγούμενος ὡς τέχνον xal δοῦλος αὖ- 
; φῶς γνώσεως θειοτέρας, ἐξ ὧν ἐχεῖνοι οὐρα- 
τὶ ἀξίως αὐτῶν συνεγράψαντο, ὅσου ἐγχιυρεῖ 
"ἐχείνων χὰμοί τε xal τοῖς ἀδελφοῖς ἐχτίθηλι 
xg. Καὶ τοῦτο ἐπιταγὴ ἐχείνων xai χέλευσμ“" 
, ἐπεὶ ταῖς εὐχαῖς αὐτῶν τῆς αὐτῶν χάρ'τος 
θα, ἀναγχαῖον περὶ ὧν ἐνεργοῦμεν θείων, 
uv xai μεριμνᾷν, ἵνα πρὸς γνῶσιν χειρχγω- 
t μείζονα χατὰ τὴν ἐχείνων ἐχμίμησιν" ὅτι 
του χάριν οὗτοι τὰ 0:la ἡρμήνενον. Τὰ μὲν 
pi τῆ; ἱερᾶς λειτουργίας, ἣν εὐχαριστίαν xal 
av ΘΑ͂ ὁ ἱσπαπόττολος ὀνομάζει ἱερὸ; Διονύ- 
ε τούτου xai λοιπῶν ἄλλων ὁμοίων αὐτῷ λα- 


ad id mois, aliqua necessaria disco. Et id non 
erubesco fateri. l'ropter vos igitur et propter me, 
dicam adhuc pro viribus. Oporteret igitur ut. de 
terribili ae divina cousecratione dissereremus. [18 
enim magnus Dionysius deponit, et post divini olei 
ritum, de ea locutus est, Sed nemo tamen nos 
audaces suspicelur esse, neque superhiam nobis 
exprobret, si de tantis dicere tentamus, que apo- 
Stolici et divini viri interpretati sunt; et tales, ut 
In celos sublevarentur et. ineffabilihus  myste:i's 
initiarentur. Non ut quid ultra dicamus ; procul a 
nobis absit, Domine, !alis cogitatio, ant potius 
blasphemia ; sed mente sanctificatus ex iis qua 
dixerunt et directus tanquam filias et servus 
eorum ad divinz scientiz lumen, iis qu:e ipsi coe- 
leste et digne conscripsere, quantum licet, ea ab 
ipsis mutuata et mihi et fratribus in charitate ex- 
pono. Et lioc est eorum consilium et mandatum. 
Et quoniam per eorum preces, eorum quoque 
gratia digni habemur, necesse est, ut de iis qus 
operimnur divinis, inquiramus diligenter, ut ad ma- 
jorem  perducamur scientiam juxta ipsorum imi- 
lationem ; hujus enim scientie gratia, ii divina 
interpretati sunt. Qua igitur sacre liturgie suvt, 
Eucharistiam et communionem nominat ille »po- 
stolorum similis sanctus Dionysius. £xeo et cxteris 
ipsi similibus animum sumentes, et de aliis pro 
viribus jam diximus, nempe de sacro templo, de 


τὰς ἀφορμὰς, xol ἐν ἄλλοις εἰρήχαμεν κατὰ QC sacris indumentis et de sacra doctrina, Nunc vero 


v, περί τε ναοῦ θείου, xaX τῶν ἱερῶν ἐνδυμά- 
ε' περὶ τῆ: ἱερᾶς μυσταγωγίας * χαὶ νῦν ἀχο- 
: «οἷς εἰρημένοις ὡς ἐν βραχεῖ τὰ περὶ τούτου 
Ug ἐρμληνεύσομεν διά τε τὸ τοῦ λόγου ἐπόμε- 
ἃ τὴν τάξιν τῶν μυστηρίων. Κοινωνία τοίνυν 
ἱνωσις Θεοῦ pe ἡμῶν, θέωσις ἡμῶν, ἁγια- 
(άριτο; πλήρωμα, ἔλλαμψι;, ἀποτροπὴ παν- 
ἱνείου. Χορτγία παντὸς ἀγαθοῦ, xal τί ἕτε- 
θεοῦ σύγχρασίς τε χαὶ xotwivia ; Τοῦτο μυ- 
y μυστηρίων, χαὶ ἁγίων ἁγιασμὸς, καὶ ὄντως 
ἅγιον, xai τελετῶν ἁπασῶν τελετῇ, xal τε!ε- 
, τε καὶ τελεστιχή. Ἐπεὶ xal ὁ μόνος τελετάρ- 
moe αὐτὴν εἰργάσατο καὶ παρέδωχε, xil αὖ- 
"mw αὕτη" xai ἵνα μένῃ μεῦ᾽ ἡμῶν αὐτὴν 
δωκεν. Ὃ μὲν οὖν θεῖος Διονύσιο; συνάγων 
; τελετῆς τῆς με  ἱστχ; ταύτης τῇ μεγίστῃ 


consequenter de liturgia dicemus breviter et pro 
viribus, tum propter orationis consequentiam, tum 
propter mysteriorum ordinem. Communio igitur 
est Dei unio nobiscum, nostri deificatio, sancti - 
catio, gratize. plenitudo, illuminostio, omnis adver- 
sarii eversio, omuis boni concessio, et quid aliud 
nisi cum Deo immistio et communicatio ?* id es! 
mysteriorum mysterium, et saneturum sanctifica - 
tio et vere sanclum sanctorum, et consecrationum 
omnium consecratio ; et consecrationis operator, et 


facta consecratio ; quoniam et solum Verbum 


consecrationis priucipium eam operatum est et tra- 
didit, et ipsum ea est ; nobis et ea tradidit ut 
nobiscum maneat. Magnus igitur Dionysius hujus 


D iantze consecrationis maxima periodo et cogitatione 


mysteria omnia exposuit tàuquam in compeudia, 


Py 


tYW£zO0*S[S THESSSLONICENSIS ARCBhIEP. 


A4 rft vina. deest, utet de aluo moueri, Ὁ vpisn τε xi: bna, πάντα ἐν ἐπιτόμῳ ἐν 


"in ovd^t dejslos «t miti.si diecipe» Tow tus 
(ina ipeili, quomo mazivtri doctr. mom penetrar i- 
i4? Sed Linen, quantum. potuimue, 234 anima- 
tnn vestrarum Inmen, ex ipso discere et etiam ex 
bis qui post enm gratiam accepeie et divinis nostris 
potribus, pro viribus dicemus, ut nos interrogavi- 
tis, Ideo et de. dís quie in. propositione et quz in 
ultari consecrantur, omnibus disserere curabimus, 
inquirentes, ut. valemus , quas rationes unnm 
quodque. habeat, Atque. sanein Christo dicimus. 


CAPUT LXXIX. 


Quid significet antistitis de sede episcopali deicensio, 
el quid per aacra vestimenta, illorumque induitio- 


Wen no elu: ? 

Pontifez o throno 8uo descendit ; is est Dei des- 
ecnsius ; Οἱ ter adorans. Desin, gratiam οἱ virtu- 
tem divina. perliciendi efflagitat, ostendens se. esse 
sei vu. [ej et ipsius. virtute ipsius ministerio ser- 
vire, Deinde. sacras. vestes. induit, qux septem 
»Mul, propter septem Spiritus sancti dona. Ex au- 
antem yunt : sticharium, epitrachelium, zona, 
eph anieia, gremlale, phaxuolium, saccus, poly- 
staurium, ac. tandem. omophorium. Omnes aimul 
Christi in arnationem ostendunt, et qua ad Inear- 
Pallonem pertinent, Unaquzque vero — propriam 
slgnifica'ionem habet, Sticharium, quod albun est, 
lumen Dei reprasentat. purum, et. quod naturain 
nostram Deus puram creavit οἱ assumpsit, Si vero 
rubrum Sit, propter passionem est, quia propter 
nos sanguiuem effudit Verbuin incarnatum. Qua in 
ipso videntur flumina, cliariswma!a doctrin:e osten- 
dunt, et etiam Salvatoris nostri sanguinis rivos. Ideo 
et solummodo ea fert episcopale sticharium ; ut 
et mandyas (cappa). Ipse quidem episcopus provi- 
dentem οἱ comprehensivam οἱ protegentem 
g'atiam Dei reprzsentat et totum. corpus colligit 
et comprehendit. Flumina autem significant varios 
doctrine motus, ex duobus testamentis perenniter 
scaturientes ex Vetere et ex Novo ; qui duo testa- 
menta pocula indicant : et adbuc eam qu: in 
pectore, id est in corde aperta est, Evangelii Chri- 
sti scientiam quod Evangelium ordinatus in capite 


Χ23 Aaar57:1:1 θεωρεῖ, ὡς χαὶ περὶ τῶν 
TEAM 1.27 *, 0/0850 ^ ἡμεῖς ὃξ ἀδρανεῖς ὄντες x 
cA tt) aa 9r» αὐτοῦ μαθηταὶ, πὼς τὰ 
χατωπεν- "O;itw; $307 ἰσχύσαμεν. εἰς q 
τῶ Φυχῶν $a6y Ex τούτου xatapaelv, xal 
ἡοιπῶ» τοῦτον διαδόχων τῆς χάριτος xal Oc 
τέρω» ὑμῶν, χατὰ δύνα λιν ἐροῦμεν, ὡς ἐξτ 
δι) xat πεοὶ τῶν ἐν τῇ προθέσει χαὶ τῶν E 
σιχσττρίῳ τελουμένων ἀπάντων διαλαθεῖν 
σομεν, ἐξετάζουτες ὡς ἰσχὺς, τίνας λόγους 
ἔχει. Καὶ δὴ λέγομεν ἐν Χριστῷ. 

KE6AA. ΟΘ΄. 


Τί 6n.loi ἡ τοῦ ἱεράρχου ἐκ τοῦ θρόνου 
σις, καὶ τὰ ἱερὰ ἐνδύματα, καὶ τὸ tavi 


Β σασθαι. 


Ὁ ἱεράρχης χατέρχεται τοῦ θρόνου αὖτο 
ἡ Θεοῦ συγχατάδατις, χαὶ προσχυνήσας 
Θεῷ, ἐξαιτεῖται χάριν xa δύναμιν τοῦ ἐκχτε, 
θεῖα, δεικνὺς ὅτι δοῦλος Θεοῦ, χαὶ τῇ αὖτ 
τοῖς αὐτοῦ ἐξυπηρετεῖ. Εἶτα τὰ ἱερὰ ἐνδύετα 
ἑπτὰ ὄντα διὰ τὰ; ἑπτὰ ἐνεργείας τοῦ [Ivi 
Ταῦτα δέ εἰσι στιχάριον, ἐπιτραχήλιον, ζώ 
μανίχια, ἐπιγονάτιιν, φαινόλιον, ἣ cáxxoc, 
σταύριον, xal τέλος ὠμοφόριον. ἍΛπαντα ὁ 
ἐνανθρώπησιν δηλοῦσι Χριστοῦ, καὶ τὰ 4i 
θρωπήσεως. Ἰδίᾳ δὲ ἔχαστον σημασῖάν Eyet 
μὲν στιχάριον λευχὺν ὃν, τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ x 
(bv, xai ὅτι καθαρὰν τὴν φύσιν ἡμῶν ἔχ! 
προσείληφεν. Εἰ ób πορφυροῦν, διὰ τὸ πάθο 
αἷμα ἐξέχεε δι᾿ ἡμᾶς ὁ ἐνανθρωπήσας λ΄γι 
αὐτῷ δὲ ποταμοὶ, τὰ χαρίσματα τῆς διδα 
ἔτι δὲ χαὶ τοὺς τοῦ αἵματος τοῦ Σωτῇῆρ: 
χρουνούς. Διὸ xal μόνων τούτους τὸ ἀρχι 
στιχάριον χέχτηται " ὡς xa! ὁ μανδύας, αἱ 
τὴν προνοητιχὴν xal συνεχτιχὴν xal Gxs: 
χάριν ἐχτυπῶν τοῦ Θεοῦ, χαὶ ὅλον τὸ σῶμα 
χαὶ συλλαμδάνων. Οἱ ποταμοὶ δὲ τὰ διάφορι 
δασχαλίας χινήματα, Ex τῶν δύο πηγάζοντα 
Διχλθηχῶν, τῆς παλαιᾶς τε χαὶ νέα:, ἃς br 
πώματα * xal ἔτι τὴν ἐν τῷ στήθει ἦτοι τ 
ἀνεῳγμένην γνῶσιν τοῦ Εὐαγγελίου Χριο 
καὶ ἐπὶ χεφαλῆς χειροτονούμενος ἄνεῳγμ 
ξατο. Διὸ xal, « Ὃ πιότεύων εἰς ἐμὲ, qun 


apertum | accepit. [deo « Qui credit. in me, inquit, D μοὶ &x τῆς χοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος 


flumina de ventre ejus fluent aque vivze, » id est, 
Spiritus saneti virtutes, ut. ipsum docel sacrum 
Evangelium, dicens : « Id autem dicebat, de Spiritu 
quem debebant accipere credentes iu eum.» Et quia 
graliam accipimus, non vero naturam Spiritus, 
addit : « Nondum enim erat Spiritus sanctus, quia 
1 adwm era gloriücatus. » Quid illud? 
8 e«nctus ? "Etenim erat οἱ est 

"am οἱ hypostasim ; et 

δ est, Sed nondum data 

oniam nondum oblata 

fied enim est : « Jesus 

» ^ im Christi 


ἤτοι τοῦ Πνεύματος αἱ évipys:at, ὡς αὐτὸ 
τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον, λέγον, « Τοῦτο δὲ EX 
τοῦ Πνεύματος, οὔ ἔμελλον λαμδὄάνειν ol πιι 
εἷς αὐτόν" χαὶ ὅτι χάριν λαμδάνομεν, καὶ 
φύσιν τοῦ Πνεύματος, ἐπάγει, « θὕπω 
Πνεῦμα ἅγιον, ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάς 
τοῦτο λέγων, « Οὔπω fjv Πνεῦμα ἅγιον; ? 
ἦν, χαὶ ἔστι, xal ἔσται, χατὰ τὴν φύσιν 
ὑπόστασιν" xai πηγὴ χαρι:μάτων ἀεί E 
᾿Δλλ’ οὕπω ἐδόθη τὰ τούτου χαρίσματα, ἐπι 
$ διὰ σταυροῦ προτηνέχθη θυσία. Τοῦτο 
«ὃ, « "Utt Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη * » d 
Χριστοῦ ὁ σταυρός. 


DE SACRA LITURGIA. 
Α 


ΚΕΦΑΛ. IT. 

τοῦ ἀρχιεραειχοῦ μανγδύου τε, καὶ τοῦ ἐγ- 
οἰπκίου, καὶ τῆς ποιμαγτιχῆς ῥάδδου. 

ἔντος οὖν χαὶ θανόντος xat ἀναστάντος xat àv- 
ὃς Χριστοῦ ὑπὲρ ἡμῶν, τότε τὸ Πνεῦμα χατ- 
αὶ τὴν χάριν ἐλάδομεν " xol ix τῆς Χαρδίας 
στῶν οἱ ποταμοὶ τῶν δωρεῶν ῥέουσ!. Καὶ 
δηλοῖ ὁ μανδύας " xal ἡ σφραγὶς δὲ xal ὁμολο- 
)Ἰς πίστεως ἐν τῷ τοῦ ἀρχιερέως στήθει Exxps- 
ἢ διὰ σταυρίου ἣ ἐγχολπίου τινός. Καὶ τοῦτο 
) τῷ στήθει διὰ τὴν Ex καρδίας ὁμολογίαν. Ἢ 
; δὲ ἣν χατέχει, τὴν ἐξουσίαν δηλοῖ τοῦ Πυε - 
, χαὶ τὸ στηριχτιχὸν τοῦ λαοῦ, xal τὸ ποῖ μαν- 
καὶ τὸ ὁδηγεῖν δύνασθαι, χαὶ τὸ παιδεύειν τοὺς 
Ἰῦντας, xal τὸ συνάγειν εἰς ἑαυτὸν τοὺς μα- 
Διὸ χαὶ λαδὰς ὡς ἀγχύρας ἄνωθεν ἔχει, καὶ 
κεῖν τοὺς θηριώδεις τε xal λυμαντιχοὺς, xal 
ἰαΐον τὸν ctauphv τοῦ Χριστοῦ δηλοῖ χαὶ τὸ 
ιον, ἐν ᾧ xat νιχῶμεν, καὶ στηριζόμεθα, xal 
μεθα, xal ποιμαινόμεθα, χαὶ σφραγιζόμεθα, 
ειδαγωγούμεθα, χαὶ ἑλχόμεθα εἰς Χριστὸν τὰ 
νεχροῦντες, καὶ τοὺς πολεμίους διώχομεν, 
ἄντοθεν φυλαττόμεθα. ᾿Α)λὰ χαὶ τὸ λαμπάδα 
γὴν προηγεῖσθαι αὐτοῦ τὴν λάμψιν δηλοῖ τῆς ἐν 
ρχιερεῖ χάριτος, χαὶ τὸ δι᾽ αὐτοῦ μεταδοτιχὸν 
; πρός τε ἱερατιχοὺς, xai τοὺς λοιποὺς πιστοὺς 
ας. ἔζέντα vào τὰ δῶρα ἐν πᾶσι διὰ τῆς ἀρ- 
πιχῆς χάριτος, καὶ οὐδὲν χωρὶς αὐτῆς * 0:5 καὶ 
rtixb, ὁ ἀρχιερεὺς παρὰ τῷ ἱερῷ Διονυσίῳ xa- 
t, καὶ τὸν Πατέρα ἐχμιμεῖται τῶν φώτων, xal 
θινὸν φῶ; τὸν Ἰησοῦ», χαὶ τῶν ἀποστόλων 
ἣν χάριν, οἱ φῶς τοῦ κόσμου ἐχλήθησα". Καὶ 
ἱκπαχαλιχὸν δὲ χάρισμα τὸ φῶς προϊὸν σημαί- 
ἣν λάμψιν παρέχον τῆς τοῦ Θεοῦ γνώσεως xol 
ἀριτῶν, καὶ ἔτι τὴν ἀγγελιχὴν xal θείαν xai 
ἱαρμένην xai φωτεινὴν τῶν ἱερῶν ἀνδρῶν βιο- 
καὶ μάλιστά γε τῶν διδασχάλων, περὶ ὧν γέ- 
ται, € Λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἕμπρουθεν τῶν 
"ων, ὅπως ἴδωσι τὰ χαλὰ ὑμῶν ἔργα, καὶ δο- 
δι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς " » καὶ 
τι πρὸς τὸ φῶ; ὁδηγεῖ ὁ ἀρχιερεὺ:, ἐκμιμούμε- 
ἱριστὸν τὸ φῶς τοῦ χόσμου, ὡς ἔφη, ὅτι xal 
ιὑτοῦ πλουτεῖ χάριν, χαὶ πρὸς αὐτὸν ἄγει τοὺς 
(vous αὑτῷ. lauta μὲν τὰ τοιαῦτα δηλοῦσι, 
τι μείζονα, οἷα ἄν τις ἐν. οἦσοι τῶν θείων. 

ΚΈΦΑΛ. ΠΛ’. 


&ztà τὰ tov ἀρχιερέως ἱερὰ ἐγδύματεα, καὶ 
[va καῦτα, καὶ τί éxac cov τούτων Cnot. 


| δὲ ἀρχιερεὺς ἐνδύεται μὲν, ὡς εἰρήχαμεν, τὸ 
ἔριον, à; ἔνδυμα ἀφθαρσίας φῳτεινὸν xat áyco- 
$» τὸ χαθαρὴν xai φωτιστιχὸν ᾿Ιησοῦ, xal τὸ 
ἀγγέλων ἀγνὸν χαὶ λαμπρὸν δηλοῦν * xai τὴν 
v φησιν ἀπὸ τοῦ Ψαλμοῦ, «ε ᾿Αγαλλιάσεται ἡ 
| μου ἐπὶ τῷ Κυρίῳ. ». Εἶτα τὸ ἐπιτραχήλιον, 
ἄνωθεν ix τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ χεφαλῇ; δοθεῖσαν 
" σημαῖνον * χαὶ fj εὐχὴ τοῦτό φησιν, « Εὐλογη- 
ἡ θεὸ; ὁ ἐχχέων τὴν χάριν αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς ἱε-. 


C 


D 


258 
CAPUT LXXX. 
De episcopali pallio εἰ pectorali theca, el de pasto - 
rali baculo. 

Postquam Christus sacriflicatus est et mortuus 
est οἱ resurrexit et pro nobis in celos rediit, tunc 
Spiritus sanctus descemdit et gratiain accepimus, 
Et ex fidelium corde flumina donorum fluunt, 
Et illud cappa significat. EL signum ac confesso 
fidei in episcopi pectore suspenditur per quod- 
dam crucigerum seu quoddam  pectorale ; et 
illud est in pectore, propter confessionem 4085 
ex corde fit. Baculum autem quod gestat, potentiam 
Spiritus significat et populi firmandi ac pascen- 
di officium, et dirigendi potestatem et. inobedientes 
docendi ct ad seipsos reducendi qui longe aberra- 
verunt (ideo ia superiore parte quasdam ansas 
tanquam. anchoras habet ), et. persequendi eos qui 
feri sunt et rabidi. Demum significat Christi eru- 
cem et troprum in quo et vinciinus. οἱ firmamur 
el dirigimur, et pascimur, οἱ signamur , et doce- 
mur, et trahimur in Christum, eupiditates malas 
mortificantes, et hostes persequimur, et undique 
custodimus. Et quod ante ipsum lampas praefertur, 
id ostendit splendorem gratie qux est in episcopo, 
et ejus traditionem et sacerdotibus et. czeteris om- 
nibus fidelibus. Omnia enim θὲ dona in omuibus 
per episcopalem gratiam, et nihil sine ea. ldeo et 
Lucifer episcopus apud sanctum Dionysium nomi-. 
natur, et Patrem luminum initatur, et veruin lu- 
nien. Jesum, οἱ apostolorum habet gratiam, qui 
lumen mundi appellati sunt. Et doctrinze charisma, 
lumen prizedens indicat, illuminationem przebens 
el Dei scientie et virtutum ; et adhuc angelicam et Ὁ 
divinam et mundalam οἱ lucilam sanctorum viro- 
rum vitam, et precipue doctorum de quibus scri- 
ptuin est : « Luceat lux. vestra. coram liominibus 
ut. videant opera vestra bona et glorificent Patrem 
vestrum qui in celis est. » Et adhuc ad lumen 
ducit episcopus, Christum, lumen. mun.li imitans, 
ut dixit; ejus gratia ornatur abunlanter, οἱ ad 
eam ducit eos qui ipsum sequuntur. Il:ec quidem 
talia. indicant, et adhuc mojora qualia quis divina 
cogitare velit. 


CAPUT. LXXXI. 
Septem esse indumenta episcopi, et que&nam hac (*), 
et quid per singwla significetur. 

Episcopus induitur quidem, ut diximus, sticha- 
rio, tanquam immortalitatis et sanctitatis indu- 
mento lucid», puritatem et lumen Jesu, augelorum- 
que munditiam el splendorem ostendente. Et ora- 
tioneur ex. psaluio excerptam dicit ; «Exsultabit 
auima mea in Domino. » Deinde epitrachelio in- 
duitur, eam qux de sursum e colo a capite data 
est, gratiam indicante. Et id exprimit oratio: « Be- 
nedictus Deus, qui effundit gratiam suau in'sacer- 


f$ σειχάριον, τὸ ἐπιτραχήλιον, dj ζῴνη, τὸ ἐπιγονάτιον, τὰ ἐπὶ μανίχια, τὸ φαινόλιον, τὸ πολυ- 


ριον. 


- 


:4 


datam vi.tuteim cirea renes posila, Et testatur era- 
vo. [um enim cingitur, dicit : « Denedictus Deus 
«qui peecingit me. virtute, » Simul diaconii opua 
&gniürat, Diaconus eni: et. ipse cireameingitur ; 
et allie. sapientiam ac puritate, qua in renibus 
et lunbis sit3. est... Deinde. gremiale. induit, quo.l 
woriis victoriam ostendit, et. Salvatoris resurre- 
ctionem, quod romplieg formam habet, et illud d.- 
cit oratio: « Accingere τοι θα tua, super femur 
tuum, potentissime ; » sic iudicans elt potentiam et 
victoriaii et resurrectionem | Christi per puritatem 
et inuocentia:n : ideo. enim οἱ illud circa lumbos 
suspenditur. ε Et specie tua et pulchritudiue tua, 
inquit, intende, prospere procede et. regna, pro- 
pter veritatea et mansuetudineur et justitiam, pro- 
pter. veritatem. quien quia ipse est. veritas : » et 
c wisericordia. et. veritas ante faciem. Domini ; » 
τυροῦ imansustudinem vero, quia. patienter. do- 
lores sus iuuit ; eb propter justitiam ; quia, cum nun 
pAeavisset, mortuus, mortem occidit. Deinde ac- 
cipit epimanieia. quie quidem Dei opus, cteationem 
indicant, Et id oratio. dieit : « Dextera. tua, Do- 
mue, glorificatà est. in virtute; » et. illul : « Ma. 
nas Ure fecerunt me et plasmaverunt me. » A lhuc 
vere et quod manibus. peregerit. mysteria. sua, 6 
mauus bgatas habuerit, Deinde plüienorinm , sive 
eiceus. sit, sive. polystauvium; quà quidea clamy- 
dei significant qua in pissiune indutas est... Et sac- 
cu niagis saccus, et. poly-taurium proteectricea el 
eustodientein et. in. omnibus providenteu gratiaut 
Dei, per quam et inter. nos visus eit. el passione. 
*uslinuit. 
CAPUT LXXXII. 


Quo! humerale ex luna neque ex ulla alia materia 
parari. oportet. Et quosuam denoteul qui eyi.co- 
jwn induunt. Et quil ejus veraus occidente. pio- 
(ἐχδιιᾷ. 


Ultimum est. omophorium, quod ab h:m-ris 
poatilicem. cireum/lans errantis. ovis l»minunque 
silutem eb. revocationeim repraesentat; cujus qvi- 
d.i) Silvator formas. suscept, in qua ct passus 
por crucem nos salvavit. UnJe ex lua couticitar, 
Lande el retro et iu pe toie in foomaum δἰ αν quas 
tior cruces habet, quae «τὰς ἀνε repeasea- 
Lut, Βὲ dta. quideus dudutus stab. eurclex. Fi 
lucdueit eos. qui ipii δε uistragt, ἢν perio suut 
diaconi, algeloa sigurlcantos ,— qui. lacaruat.Qui 
uysliiuu) auum prabueraut. Cua quious did- 
conta qui bini. procedast, propter bougar cunuruiu 
ordiuga quon nultaaiur qui m Iorra 4L, cun si- 
᾿ς δ κοι μὴλ (eU pouufca pos diaco- 

M& il, quam uai ct 
MIA peone 340 adveatu, 
Male, iA bius wind, 

agi. Pune igitut 

GAMMA Coli, v 

M ται Q c ves 

ewe a. 

ÉÁ 


A EET wA. Panis... 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIITEP. 350 


εἰν 8 $028, 2. Dein !e Zona : qux reprzsentat a Deo A pstg αὐτοῦ.» Εἴτα τὴν ζώνην, τὴν ἀπὸ 


ἐχτυποῦταν περὶ τὴν ὁσφὺν τιθε λέ την" xil ἡ εὐχὴ 
μαρτυρεῖ" ἐν τῷ περιζωννύεσθχἑ zr5t v5p, « Ἐὺ- 
λογητὸς ὁ Θεὸς, 6 περ'ιζωννύων με δύναμιν. » "Aga 
6k xaX τὸ τῆς διαχονίας ἔργον δι λοῖ " ὁ γχρ διαχονῶν 
περιξζώννυται" χαὶ ἔτι τῖν σωφροπύντνυν xat ἀγνεξαν, 
ἐπὶ τοὺς νεφροὶς χειμένην xax τὴν 03927." Er:s:za τὸ 
ἐπινονάτιον, τὴν χατὰ τοῦ θανάτου vixr,v δηλοῦν, χαὶ 

Θ6 τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάστασιν, ὅπερ χαὶ ὡς σχῆμα 

ῥομφαίας ἔχει" xal fj εὐχὴ τοῦτό crt, « Περίξζωται 

τὴν ῥομφαίαν σοὺ ἐπὶ τὸν μηρόν 35», δυνατὲ, » ix 

κούτου xai τὴν δύναμιν, xal τὸν νίχτν, ΧΑῚ τὴν 

ἔγερσι» τοῦ Χριστοῦ διὰ τῇς χαθαρότττος Χαὶ ἂν- 
αιαρτηπίας δηλῶν. Διὰ τοῦτὸ vip χαὶ αὑτὸ ἐπὶ τῆς 
ὀπφύος ἐχχοέμαται. « Καὶ τῇ ὡρλιότητἪ 329 xal τῷ 
x1^.:t σον, φησὶ, χαὶ ἔντειναι xal χατευ" δοῦ καὶ 
βασίλευε ἕν:χεν ἀλιθείας χαὶ πραότγτος Χαὶ δι- 

καιοσύνης. " Καὶ ἀληλείας piv, ὅτι: αὐτός bzw ἡ 

ἀλήθεια, « xal ἔλεος χαὶ ἀλήθεια πρὸ τιροτώπρυ τοῦ 

Θεοῦ. « Πραότητος δὲ, διὰ τῶν παῦτ μάτων tt» 2zo- 

μονήν, Καὶ διχαιοσύνης, ὅτι μὴ ἀμαρτήπ:ες:, θανὼν, 

τὸν θάνατον ὥλεσεν. Εἶτα λαμδάνει cà ἐπιμανίχια" 
$ δὲ τὸ παντουργικὸν σημαίνουσι ποὔ Θεοῦ " xali 
εὐχὴ τοῦτο λέγει " € Ἡ δεξιά σον, Koo:e, ξεδέξχσται 

b, 12471. ν» Καὶ τὸ, « Αἱ χεῖρές σου ἐποίτ, :4ν με xal 

ἔπ ατὰν ur. » Ἔτι CE. xa τὸ zal; χερ:ὶ» :tpoupyt- 

31; τὰ υὐστήρια ἔχυτοῦ  χαὶ τὸ τὰς χεῖσας δεθῆ- 

v1:. Εἶτα τὸ ςαινόλιον, ἢ σάχχας ὃν, ἢ πολυτεχζύριον, 

$ àón τὴν ἐν τῷ πάθει τη μαΐνουσ: χλαῖναν, Καὶ τὸν 
3ixxov μᾶλλον ὁ τχχος * χλὶ τὸ πολυσταῦρινν δέ᾽ 
ἀλλὰ χδὶ τ) προνοττιχὴν ΧΙὶ Ξρουρητιχὴν ἐν πᾶσι 
χαὶ Συνεχτιχῆ χάριν τοῦ Θεοῦ, 67 ἣν χαὶ χλ:θ᾽ ἡἧς 
(zr, χιὶ τὰ πλῆη ὑπήνεγχε. 
KEOAA. ΠΒ΄. 

Ὅτι τὸ ὠμοξόριοεν ἐξ épicv, καὶ εδκ ἐξ ἃ lige 
binc δεῖ χατας«διάζες θαι" καὶ τίνας δηλεῦ- 
σιν εἰ τ-ερέγεοντες τὸν ἀρχιερέα" nal τί εὸ 
κίτέι χεσθαι πρὸς δισμας. 

Kai τελευτχΐο) τὸ ὠμηφῆδιον, 8 ἀπὸ τῶν μων 
ἐλίττωυ, τὴν 152 πλευτθέντος προξάτου τῶν ἀνθρώ» 

Tus ὑμῶν ὄτλιϊ σωττ οἶχὺ τε xii dodxkhncvs 5.0 


καὶ τὴν πηρφῆν ἀλέϊλβεν ὁ Zwcho, bv Poxis τλϑὼν 


Θεοῦ ἰσχὺν 
. 


διὰ s:i-.p22 tui; ἔσωξεν" 20r. xzid$ ἐρίου. Καὶ. 
E:zgeid:v τὸ xil ὅπι:θεν xai ἐπὶ τοῦ ce 
D στα γοξιδῶς τῇ 


gig ἔχτι στα δοὺς, τὸῦν σταυρβω» 
σιν ἐχτω πουύτῶς. ἈΣῚ γοτω ai. Ζτιλισά σεις ἵστα- 
21 ἃ ἀη)χιβγδις" xil rj avt] τῆςς Ὁ πὴ ρὲ τῇ ΣΣνΤ2ς. 
Οὗτοι ἀὰ 2ιχονοί iif τοὺς Στ aW. τύπηῶντες τῇ 
ϑαϑχῶσες ἡπηρετιτατες. Μ-ῦ ὦ» δὴ xz χΖτὰ 5." 
δον A» πῃαπο, δυσα ξνων uà τῆν ἐν 9001205 εὐτ2- 
τῆς, κατὰ τουτῆς TX 
σις προπορε. ται. 12700 τὸ.) Σοχίερίως δπκισθεν 
ADIRe ÓolOgd Qu. ἄτα τὸς 79.72. ὡς ταπεινῶς τί 
χα. εὐτελῶς To πολιτειυμευςς ὁ Σωτὴ2 χατὰ τὴν 
36:92 "aute. 209. Tie χα: τοῦ ποοσώπιυ αὐτὸν 
τοὺς ἀπνιτηλοςς Χεστειλε. iex dl. οἴσπερ xd 
jv liae rowcel9Tno ἀγτε 91 Ὃ χἂν oj. ἄρχιξ 


τὸς Cg. τὰς TO. Jocfual τητΣ: TÀAIQ sici τῶν 


Sue. δὺ alanuwcal 36 ἐπὶ 


AA ;e* τῆν κέν τὰς τῆς τοὶ R22 τι 12:12 0$ 


"Te 


a, 


|j DE SACRA LITURGIA. 


KE9AA. IIT". 

εἶγεε τὸ Jap6dveuw εὐλογίαν παρὰ τοῦ 
"v ἀρχιερέως τούς τε ὑπ᾽ αὐτὸν dpyie- 
lspsic τὸ καὶ xAnpixobc, ὃν τῷ μέν .1ει»ν 
ρὰς αὑτῶν στοὰς ἐνδύεσθαι, καὶ μετά- 
“οιεῖν. : 

εὺὑς δὲ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ, πρῶτον τῷ àp- 
poaxuvicac, τὴν ὑποταγὴν ἐπιδειχνὺς, xal 
ἀξιωθεὶς, ποιεῖται τὴν προσχομιδήν * δεῖ 
ἣν προηγεῖσθαι τῶν θείων ἔργων, xal alcet- 
χώρησιν * διὸ πρότερον εὐλογίαν λαδὼν, xal 
ενὸς τὴν χεῖρα τοῦ ἱεράρχον εἰς τὸ ἱερηυρ- 
ρχεται, ὡς χαὶ πρότερον ἐν τῷ μέλλειν ἐν- 
«ἃς ἱερατιχὰ; αὐτῷ στολὰς οἱ διάχονοι, 
ὑντες οὗτοι xat ἱερεῖς καὶ ἀρχιερεῖς, πάντες 
ιοῦντε: xat' ὀφειλὴν, ὦ; διὰ τῆς τοῦ πρώ- 
09 ἀρχιερέως χειρὸς οὗτοι χεχειροτόνηνται, 
pel; χαὶ ἱερεῖς εἰσί τε χαὶ χληριχοὶ, καὶ 
εὐλογίας μετέχουσι, χαὶ τὴν ταπείνωσιν 
ὃσι xal τὴν τάξιν" χαὶ ὅτι προσέρχονται τῷ 
' δὐλογίας χαὶ συγχωρήσεως" xal μετ᾽ ὑπο- 
|. wa εἰρήνης τὸ τῆς διαχονίας ἐχτελέσαι 
ἔρχεται. ᾿Απελθὼν οὖν μετὰ τὴν συγχώρη- 
ὁλογίαν τῶν ἱερέων ὁ δεύτερο;, ἐπειδὴ τὰ 
| «fic ἱερουργίας τελεῖ, καὶ ὡς τὰ δευτεραῖα 
ποῦ ἔχων ἐστὶν, ἣ μᾶλλον εἰπεῖν τὰ τῶν 
Ψ ἐμφαίνει τυπιχὰ αἰνίγματα xal πράνγμα- 
ιηρόχμανα, ἐν τῇ προθέσει γὰρ λέγει τὰ 
| σφαγῆς xai τοῦ θανάτον Χριστοῦ, ἐχ τοῦ 
καὶ τῶν λοιπῶν, χαὶ ἐν τῷ τὰ δῶρα προ- 


263 
CAPUT LXXXLI. 


Quid significel! quod benedictionem ab archiepiscopo 
accipiunt. qui sub eo sunt. episcop?, sacerdotes et 
clerici, quaudo volunt sacras stolas suas. induere, 
atque caput et corpus coram illo inclinant. 


Sacerdos in altari primum ante pontificem se 
prosternit, obedientiam ostendens, et bencediciione 
accepta, oblationem facit, Oportet enim orationem 
divina opera praecedere et veniam implorari. [dco 
prius benedictionem accipit et. manum Pontiticis 
osculatur, quam ad sacrificandum abeat. lta et 
prius faciunt diaconi , cum sacras sibi proprias 
vestes in eo sunt 1 induant, indicantes ii. ei si- 
cerdotes οἱ episcopi, dum id faciunt, se manu 
primi Pontificis ordinatos esse et per eum sc 0556 
et sacerdotes et episcopos, et clericos ; et benedic- 
tionem participant et humilitatem servant οἱ 0:« 
dinem. Et aJ Deum cum benedictione «t. venia 
accedunt. Et cum. obedientia et pace unusquisque 
sui ministerii officiis fungitur. Postquam igitur 
post veniam et benedictionem, secundus ex sacer- 
dolibus recessit, qui secundus est quon' am sacri- 
fi-ii procemia conficit οἱ tanquam seeundum locum 
habet. Hie enim prophetarum typica aznigmata , 
Sive rc8 sive sermones manifestat. In proposit'one 
enim dicit que ad immolationem et inortetmn Cliristi 
pertinent. apud Isaiam et. czteros  prop'ctas ; et 
dum oblationes prayparantur, Daptiste actus usque 
ad Domini adventum. Daptista enim, dum laptiza- 


ιν, xai τοῦ Βαπτιστοῦ ἅπαντα, ἕως ἦλθεν ὁ (C bat , Christum | pradicabat et cum. annuutiabat ci 


δ Βαπτιστὴς γὰρ βαπτίζων Χριστὸν ἐδίδα- 
περὶ αὐτοῦ χηρύττων ἦν, καὶ αὐτῷ ὑπῆρ- 
ἐτῶν, xal ἐνταῦθα ὁ δεύτερος τῶν ἱερέων 
£ Ἀπέρχεται οὖν οὗτος, xai μετὰ τῶν λοι- 
wv τὰ ἱερατιχὰ περιθάλλεται ἄμφια. Τρὶς 
φνυυνῆσας τοῦ θυσιαστηρίου ἐνώπιον, xal 
m*vo ὁ ἀρχιερεὺς, εὐξάμενος χαὶ αὐτὸς, καὶ 
t ἀσκασάμενος τράπεζαν, δειχγὺ; τὴν mp^c 
Βὴν αὐτοῦ xai τὴν ἕνωσιν, xal ὅτι ἀπὸ τοῦ 
βίου ἡγίασται. "Exaatov εὐλογεῖ ὡς καὶ ὁ 
; φῶν ἱερῶν ἐνδυμάτων τε καὶ ἀσπάζεται" 

ϑὴ περιθδάλλεται, δειχνὺ:, ὡς ἡγιασμένα 
ἂν τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ ἁγιάζεται, xal 
μεταδοτικά εἶσι πάλιν ὑπενδυόμενα. Περι- 
υῦν πέντε ἐνδύματα, ὦ; τέλειος xal αὐτὸς, 
γποιὸν ἔχων χάριν. Πέντε γὰρ αἱ τέλειαί εἰ- 
)ρεις τοῦ σώματος, xal πέντε αἱ δυνάμεις 
ll ἃς καὶ ὁ ἱερεὺς ἁγιάξε:, βαπτίζων xal 
iv ἄνθρωπον. Ἔστι δὲ ἃ ἐνδύεται στιχά- 
ψαχήλιον, ζώνη, ἐπιμανίχια, χαὶ φαινό- 
Eh δὲ ταῦτα διὰ τὸ χαθαρὸν τῆς χάριτός 
MESevÓv * κολλάχις δὲ χαὶ πορφύρεὰ χατὰ 
᾽ν νηστειῶν, διά γε τὸ πενθεῖν ἡμᾶ; &pap- 
, ust διὰ τὸν σφαγέντα ὑπὲρ ἡμῶν, ἵν᾽ εἰς 
y ἐλθόντες τοῦ πάθους αὐτοῦ, αὐτὸν μιμη- 
ὃ καὶ μέλλομεν ἑορτάζειν. Τινὲς δὲ τῶν 
φρεοδυτέριυν, ἦτοι οἱ σταυροφόροι, τῶν 
πετῶν τί τινες, καὶ ἐπιγονάτιον ἔχουτι. 
πανὰ δωρεάν ἐστιν ἀρχιερατιχὴν, o; xal 


ipsi ministrabat. ld igitur secundi sacerdotii est 
officium. Abit igitur hic et cum reliquis sacerdoti- 
bus sacras vestes induit, Ter igitur se ante al are 
prosternit, et preces quas recitat episcopus, ipse 
dicit; et sacram mensam osculatur, ostendens 
suam in Deum charitatem et cim eo unionem, et 
se per altare sanctificari. Unnmquodque indumen- 
torum benedicit, ut episcopus, εἰ osculatur. Et sic 
igiur vestes sacras induil,, ostendens eas esse 
sanctificatas, et in eruce Christi sanctilicari et 
rursus indutas sanctificationem tracere. Quinque 
vestibus circufndatur, tanquain et ipse consecratus, 
et consecrantei gratiam. labens. Quinque enim 
sunt. perfecti sensus corporis et quinque anim:e vir- 
(0.65, quas sacerdos saunctificat , baptizaus el san- 
etificaus hominem. Vestes igitur quas induit, sunt 
sticharium, epitrachelium , zona, epimanicia et 
phenoliwin. Albz autem sunt , propter gratie ptt- 
ritstein ac splendorem ; szpe vero rubre, tempore 
jejuniorum, ut eos qui peccaverunt. poeniteat. et 
propter Eum qui pro nobis immolatus est, ut ad ^ 
memoriam passionis ejus redeuntes, Eum imit.- 
mur; quam passionem in eo sumus ut celebremus, 
Quidam autem primorum presbyterorum, ii nempe 
qui erueem gestant, et quidam archimandrite gre- 
miale babent. lloc autem dignitatis episcopalis e-t. 
Nemo enim, excepto episcopo, cruce» in pfiznolio 
el supra caput gestare potest, neque grenmiale. lis 
tamen, eo quod prz aliis primi ordinati sunt, cru- 


263 SYXLONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 

cem habere rupra capul et greuisle in divino s2- A ὁ σταυρός. Οὐδεὶς γὰρ πλὴν τοῦ ἄρ 
crificio gestare datur; quoniawu cum sacerdotio, εἰ σταυρούς τε bv τῷ φαινολίῳ καὶ ἐπὶ. 
judicis ordinationem habent, maximum ip Ecclesia τὸ ἐπιγονάτιον φορεῖν δύναται. Τούτοι; 
sinisterium : iique pastores animarum el pro- τῷ πρώτου: τῶν ἄλλων yetporovstaÜat, 
curatores constituti suut el. quaedain signa primi 25; ἔχειν σταυρὸν μόνον, xaV &ntyt 
Pastoris ferunt, ut et illum imitentur. ἱερουργΐᾳ φορεῖν δίδοται. Ἐπεὶ pe! 
σύνης γχαὶ χριτοῦ χειρύτονίαν οἱ μὲν ἔχονσι καὶ διαχονία: μεγίστης ἐχχλησιαστιχῇῆς τινος |: 
vig ψυχῶν xal οἰχονόμοι καθίστανται, χαὶ σημεῖά τῖνα φέρουσι τοῦ πρώτου ποιμένος ἃ 
ἐκμιμῶνται. 


CAPUT LXXAXIV. KE94AA. [lA'. 
De illis quee in offertorio sive missa percguntur. Περὶ τῶν ἐν τῇ προσκομιδῇ τε. 
Sacerdos qui secundas batet im proposit-one , Ὃ δεντερεύων δὲ τῶν ἱερέων ἐν τῇ 


abieus eum diacono qui sacra vasa przparavit, ελθὼν μετὰ διαχύνου τοῦ τὰ ἱερὰ oxi 
post,uam ter Deugpi adoravit, facit benedictionem. πίϑαντος, προσχυνήσας τρὶς τῷ θεῷ, 
Et ex pauibus allatis unum sumens signal cuspide ἢ Trtóv^ xal Ex τῶν προσφερομένων ἅ 
in formam crucis, ut salutarem Chrisli passionem — 6v, σφραγίζες τοῦτον μετὰ τῇ λόγ͵ 
repriseutel, el memoriam faciat, ut diclum est, δώς, τὸ σωτήριον “πάθος ἐξειχονίζων 
ejus dolorum, Et ter addit : « In. memoriam Do- τῶν αὐτοῦ μεμνημένος, ὡς εἴρηται, 
wii et Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi; » Καὶ τρὶς ἐπιλέγει, « Εἰς ἀνάμνησιν τ 
manifeste ostendens, quod Ejustraditionem opera- θεοῦ xai Zuttüpo; ἡμῶν Ἰησοῦ Xpto 
tur. Deinde per cuspidem repraesentans eam 4182 τω: δειχνὺς, ὡς τὴν αὑτοῦ ἐνεργεῖ πι 
Dominus vulneratus est , dividit in signo oblatum διὰ τῇς λύγχης, ἐχτυπούσνης ἐχείνην, 6 
in quator paries hzc [saim verba referens : Κύριος, ἀνατέμνει ἐν τῇ σφραγῖξε τε 
« Tauquam ovis ad occisionem ductus est, » et προσφορὰν, xà zv. Ἣ ταῖου ἐπιλέγων. 
cstcra, ostendens pranuntiatum mysterium. Post-— τὸν ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, » καὶ τὰ λοιπὰ͵ 
quam autein dixit: « Sublata est e ierra vita ejus,» χηρυττόμενον τὸ μυστήριον. Ὅτε δὲ 
oblique cuspidem  introducens , aufert cum signo αΐρεται ἀπὸ τῆς γῖς ἡ ζωὴ αὐτοῦ, » & 


quadripartitum pauem et eua in. disco deponit. λίγχτν εἰσαγαγὼν, ἐχφέρε: μιτὰ τῆς | 
τετραμερῖ, τὸν ἄρτον * xai εἰς τὸν Olai 
C :053:v. 
CAPUT LXXNV. KEO9:A. IE. 
Quid denotet in prothesi sive sacello ad dexiram δ- Ti σημαίνει ὁ ἐν τῇ προθέσει ἅγιο 
malis sito rotunda mensa, el rcliqua. tá cuaxád. 
Discus igitur colum repraesentat, εἰ idciico Ὃ μὲν οὖν δίσχο; τυποῖ τὸν οὐρανὸν 


rotundus cst, et Dominum calurum continet. Qui κχ- χλοτερῆς ἐστ', χχὶ τὸν τοῦ o3pave 
autem dicitur asteriscus , s(ellas el eai qua in σπότην. Ὁ λεγόμενος δὲ ἀστερίσχο; 
nativitate Christi apparuit, iudicat, ul et vela. paz, xat αὐτὸν τὸν ἐπὶ τῇ γεννήσει; 
significant firmamentum, pannos et sindonem se- ὡς xal τὰ χαλύμματα τὸ στερέωμα, t. 
pulchri et linteamina ; simul enim repr2sentat et xai τὴν σινδόνα τοῦ τάφου xal tà i 
4υ ad Incarmationem et. qua ad crucifizionein ,— γὰρ xai τὰ τῇς σαρχώσεως xal τιυῦ 0 
quia ideo incarnatus est. ut pro nobis immoletur.— atv, ὅτι διὰ τοῦτο σεσάρχωτα:, ἵνα ot 
S.d et Propositio figuram refert speluncze et prsepii, ἡμῶν. ᾿Αλλὰ xa: ἡ πρόϑες ς τύπον ἑ 
Calix vero significat eum in quo Cliristus sangui- — Aaíou τε xal τῆς φάτνης. Τὸ ποτῆρι: 
rem »uum cousecravit. ldeo postquam dixit eas ποῖ, ἐν ᾧ τὸ αἷμα ispooptrssv ὁ Xx 
proplieticas voces in panem, quise immolatiouem et D μετὰ τὸ εἰπεῖν τὰ πριφητιχὰ ἐν τῷ 
saciificium Jesu praenuutiant, nempe:« Ecce aguus— σφαγὴν προχαταγγέλγουσι xal τὴν € 
Dei qui tollit peccatum inuudi ; » et : «Sublata este σοῦ, « Αὐτὸς γὰρ ὁ ἀμνὸς τοῦ θεὸ 
teria vita ejus ; postquam nempe passus resurrexit ἁμαρτίαν τοῦ xóspov,» xaX « "Hon - 
et ascendit in eugilos. ubi vivens est et unde nos ἣἧ ζωὴ αὐτοῦ,» μετὰ τὸ πάθος éGavac 
sauctificat ; dividit rursum paueu per inedium τοὺς οὐρανοὺς ἀνελθόντος, xal ζῶν 
sacerdos, crucem faciens , in. omnibus ostendeus ἡμᾶς ἁγιάξζοντος, τέμνει πάλιν τὸν ( 
id esse Christi crucifixionem, ct ostendens id esse μέσον ὁ ἱερεὺς, σταυρὸν ἐνεργῶν, 
Christi sacriüdcium , cerueifixsionem nempe. Et ii- τοῦ Χριστοῦ thv στχύρωσιν, xal th 
molatur, inquit prophetice, agnus Dei pro mundi εἶνχι λέγει Χριστοῦ, τὴν σταύρωτσι 
vita ac salute, Deinde puagit cuspide panem ἃ θύεται, «m5, προφητιχῶς, ὁ ἀμνὸς 
dextris, omnia illa figurans quie in. salutari salva- τῆς τοῦ χύσχου ζωῇ; xa: σωτηρίας. I 
toris corpore facta sunt. Et. statim linedicens οἱ τὼν ἄρτον ἐχ δεξιῶν τῇ λόγχῃ, πάντ 
vinum eb agu Micem infundi dicens : Xov xal ποιῶν, ὅσα δὴ εἰς τὸ σωτὶ 
dum pungl s militum lancea latus — XZotfoo; ἐγέν:το. Ναὶ εὐθὺς εὐλογὰ 


CUm 


255 


DE SACRA LITURGIA. 


266 


xat *b ὕδωρ, εἰσάγει τῷ ποτηρίῳ λέγων, ἐν τῷ A ejus aperuit; et dum infundit. vinum cum aqua : 


vor:stv μὲν, t Εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ 
τῆν πλευρὰν ἕνυξεν, » ἐν τῷ εἰσάγειν δὲ τὸν οἶνον 
σὺν ὕδατι, « Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ, » 
καὶ τὰ λοιπὰ, μαρτυρῶν ὡς αὐτὴν τὴν θυσίαν καὶ 
ἱερουργίαν ἐνεργεῖ τοῦ Χριστοῦ" χαὶ ἃ πέπονθεν 
ὑπὲρ ἡμῶν ἐχτυποῖ, τὴν ἀνάμνησιν αὐτοῦ ὡς παρ- 
ὄδωχεν ἐνεργῶν. 
ΚΕΦΑΛ. ΠΩ’. 
Διατί ἔνζυμος προσφέρεται ἄρτος. 

Ὃ μὲν οὖν ἄρτος: ἕνξυμός ἐστιν, ὡς ἔμψυχός τις 
& τῆ; ζύμης ὧν, καὶ ἀληθῶς ἄρτιος. Ma ρτυρεὶ δὲ, 
ὡς καὶ τέλειον ἦν τὸ πρόσλημμα, ὃ ὑπὲρ ἡμῶν ὁ 
τοῦ Θεοῦ προσελάδετο Λόγος * Καὶ σὰρξ ἐγένετο, μὴ 
ἐλλοιωθείς - χαὶ μετὰ ψυχῆς λογικῆς τε xal νοερᾶς 
ἦν, αὐτὸ τὸ ἀνθρώπινον προσλαδόμενο: - xai ὦ; 
θεὸς τέλειο;, καὶ ἄνθρωπος τέλειός ἐστιν, ἵνα χαὶ 
ἐμὲ ὅλον ἀναπλάσῃ. Καὶ τρία δὲ tv αὐτῷ, διὰ τὸ 
τριμερὲς τῆς ψυχῆ:, xai διὰ τὴν τιμὴν τῆς Τριάδος" 
ἅλευρον μετὰ ζύμης, ἅτις δηλοῖ τὴν Ψυχὴν, xal 
ὕδωρ ὅπερ δηλοῖ τὸ βάπτισμα, χαὶ ἄλα;, ὃ σημαίνει 
ἣν νοῦν καὶ τὶν διδασχαλίαν τοῦ Λόγου. Ὅς πρὸς 
τοὺ; μαθητὰ; ἔφησεν, « Ὑμεῖς ἔστε τὸ ἅλας τῇ; 
Tic? οἱ διδάσχαλοι δηλονότι. Καὶ, «Ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς 
ὅλας, » τὴν γνῶσιν xal τὴν ἀγάπην ἅμα δηλῶν, ὅτι 
18 τῆς Τριάδο; εἷς ἐστιν ὁ σαρχωῦείς. "Ejnu£vog 
ἃ ὁ ἄρτος ἐν πυρὶ, ὅτι Θεὸς ὧν, ὅλος ἡμῖν ἡνώθη, 
τὶ τῆς αὐτοῦ ἡμῖν δυνάμεως καὶ ἐνεργείας pez- 
Üwxu* μᾶλλον δὲ ὅλος ὅλῃ ἡμῶν ἠἡνώθη τῇ ἀπ- 
ἀρχῇ. 

ΚΕΦΛΛ. ΏΖ'. 
διατί τετραμερὴς ὁ προσ ερόμεγος elc ἱερουργίαν 
ἄρτος. 

Τετραμερὴς 6b ὁ ἄρτος," ἀλλ᾽ οὐ χυχλοτερής τ 
13 ἄζυμὸς, ὡς ὁ παρὰ Λατίνων θυόμενος, ὅτι xal 
τίλειος, ὡς; εἰρήχαμεν, διὰ τὸ τέλειον τὸν ἄνθρωπον 
ov ἔχ τε ψυχῆς xal τῶν τεσσάρων στοιχείων τὸν 
Óiy προσλαδέσθαι" xal ὅει τετραμερὴς πᾶ; ὁ χό- 
(px, χαὰὶ αὐτὸς ὁ Aóyo; τοῦ χόσμου δημιουργός * 
γα ὅτι kx τεσσάρων στοιχείων t5 σῶμα ὃ πρ᾽σελά- 
ἔδον ἃ Τριστό: * xal ὅτι τὰ πέρατα πάντα τοῦ χό- 
δου ἡγίασε σαρκώδεις ὁ Αόγοφν xal τὰ οὐράνια xal 
ti 99 ἐπίγεια  χαὶ ὅτι τούτου τὸ σχῆμα a- 
Ὧ2 τυποῖ τὸν σταυρὸν, δι᾽ οὗ προτ:παγεὶς ἐν αὐτῷ 
καὶ ἀποθανὼν, ἡμᾶς xal τὸν χόσμον πάντα ἀνώρ- 
ἔωσεν. 


ΚΕΦΑΛ. ΠΗ’. 


Ὅτι οὐχ ὀρθῶς xár τούτῳ ποιοῦσι Λατῖνοι, ἄζυ- 
μά τε καὶ κυκιοειδὴ ταῦτιι προσφέροντες" σε- 
σάρκωται γὰρ ὁ Χριστός " τὸ σῶμα δὲ ἐκ στοι- 
χείων. 
᾽Δλλ' οἱ Λατῖνοί φασιν, ὡς τὸ χυχλοτιδὲ -, χαὶ τὸ 

ἔναρχον αὐτοῦ σημαίνει xal ἀτελεύτητον τῆς Θεότη- 

τος. Καὶ τί τοῦτο οἱ ὀρθοδόξως φρονοῦντέ: φαμεν ; 

θὺ περὶ θεολογία: γὰρ νῦν ὁ λόγος. Τὸ μυστήριον δὲ 

τῆς σχαρχώσεως χαὶ τοῦ πάθους χηρύττεται, xal τὰ 

fis ἐνλυθρωπέσεω; ὧδ: ἐχτυποῦνται xal τῆς σταυ- 

βώσιως. “Ὅμω; οὐδὲ τὸ σχῇ λα τοῦτο ἀφείθη fj χατε- 

λείφθη, ἀλλ᾽ ἐν τῇ σφραγῖδι ὁρᾶται. Καὶ ἀναγκαῖον 
PíTROL. On, CLV. 


« Et coniínuo exivit sanguis et aqua. » Et extera 
testificans hoc modo se operari sacrificium et 
oblationem Christi, Et qua pro nobis pertulit , 


figurat, commemorationem Ejus, ut commendavit, 
faciens. 


CAPUT LXXX VÍ. 
De senibus virtute et prudentia ornatis. 
Panis igitur fermentatus est, tanquam animatus 
sit fermento, et vere completus. Testificatur vero 
veram assumptionem fuisse quam pro nobis as- 
sumpsit Dei Verbum. Et Verbum caro factum est 
non mutatum. Et cum anima rationali et spirituali 


B erat, ipsa humanitate assumpta. Et tanquam Deus 


C 


D 


perfectus est et tanquam homo, ut et me totüm 
refoi met. Et tria in eo sunt,propter triplicem ani- 
m: facultatem - et. propter Trinitatis honorem. 
Triticeum far cum fermento , quod animàm 
ostendit, et aqu» qux baptismum significat, et sal, 
quod mentem et doctrinam Verbi indicat ; quod 
Verbum discipulis dixit : « Vos estis sal terrx, » 
nempe doctores. Et « [labete in vobis sal,» 
scientiam οἱ charitatem simul significans, quia et 
Trinitatis unus est, qui est incarnatus. Coctus 
autem panis in ignc est, quio, cum sit Deus, totus . 
nobiscum unuitus est, et nos sux potentia et virtu- 
tis participes effecit ; imo vero totus totis rostri 
primiuis unitus est. ) 


CAPUT LXXX VII. 

Quare panis ad sacram Missam oblatus sit quadran- 
᾿ gularis es quadripartitws? — 

Quadripartitus vero pauis est, neque rotundus 
et azymus, ut apud Latinos, oblatus panis, quia et. 
perfectus, ut diximus, eo quod Deus totum homi. 
nem, animamque el quatuor elementa assumpsit. 
Et quia quadripartitus est universus mundus , et 
ipsum Verbum, quod mundum creavit ; εἰ quia 
quatuor elementis constat corpus a Christo as- 
sumptuin, et quia omnes fines mundi sanctificavit 
Verbum incarnatum, et coelestia et terrestria ; οἱ 
quia hac panis forma crucem flgurat , per quam 
*ruoilizng Οἱ mortuus nos et mundum universum 
erexit. Pres 


CAPUT LXXXVIII. 


Aon recte in hoc facere Latinos, quod infermentatae 
el rotundas hostias offerunt, cum. Christus carnem 
assumpserit ex qualuor constantem elementis. 


Sed Lalini dicunt panem rotundum οἱ sternita- 
tem et iumortalitatemn Deitatis reprzssentare. Et 
quid hoc dicemus nos qui ortbodoxe sentimus ? 
Non de Theologia agitur. Annuntiatur [ncarnatio- 
nis ct Passionis mysterium, et Inca:natiouis eruci- 
fixionisque figurantur mysteria. Tamen non hujus 
forma rejecta est. et derelieta, sed in signo visa 
est: el ibi magis necessarium, quia qu:e ad Sal- 


9 


E RCTMEJNi: CEERL4QSCWGaUWAUG τ  Γ EP. :e3 


«οὐδ΄ ΣΤ ΘΝ nütgesLo ὩΡΤΊΣΣΣ α LEER 4 LL C» X I— CE Qi) 7242 € um€"-az; 752 Zaun. 
s; 0 DEBACCIBMET..: G(m παν τυ [aum cuo x -:ΞΙΖΣ: c» Écc rx. b τῷ πήματι 32192 
e με o BEVCIBLO 1 — EBéuo BD. Thee Τῷ c—áüe Ξε: i trinod-r.c 33 Ὦ' πῇ: «0n ἐν 
L4] fe 1 o! Ao:  ARROD : 5 Ὡς 56 Ἧὁ- —$ τὸί ho—- τοῖα ξι. ὅτις rvGnzi4. ἔστ', xai 
wAF"  CICT"eSPCIT OG: ἀπ; δ τὶ ΘΠ 5. in— cL τς : τξζλος, Ὁ Στὰ: í Lato dux 
1nwecls ἜΞΩ — whecAnc CXSES ὁ GUN ἘΞ α΄ «- -' faGipo CX 2: ἔξει τττον Αὐγον 
met o TAHLO . "UT χε ὁ Ὅς, Φ'ὁ τ τ c ἜΚΡΞΩΣΣ dig. dx, Κα: Θεῖν 
-"Ὦ Γξα .: A» - νῦὰ amnis χε. τ, ἢ xz τ ὖῦΡ icllc3. τ] τεξενιδίδντα d- 
o "Ao νοἵττσ,  -MAUONNENDOP ὦ ὦ ACUEMERE Wü xc ——e—m. κε. τ χσαᾶ Ἐς: 15:3. xal 
49 Cuese o CO——nare 02 ὁ GEB 44 D&-o— — ποῖ xz»bm-a—— “τυ λό. 3x 09 155 μένην 
aul. Ξ παρ ἃ τοῦδ GETCI4LS 48. τισι τὸ τῷ τς ἄν: τας, Ζ2...2 zz. ci τῆς ἀσβριοί 
a — CH. Ιπ|πιειλις — Jut  UAENUSSÉ. 5 8 πότ Ξ ἃ ΣΞ ἵἱεξὶ Givi τος 24722073. ὡς 
““ ΟἹ c--. 1 n aum GAHDIISZB cuo “- —LolBÓ4D0m——ÁAID ει τα. ἘΣ LL 0:5 υἕἔ- 
. 77€ o Üicu.i. Cw Ὁ ἃ  AZUEM c. “ὦ icm i —— Lil IIT &lnI€— 2262. Ao 
-€  . τυ. 00 πῶσ: ἘΓΙΞΙΣ 01 Lo DX ——€. κῶς TrmorlÁGinb. dali gi 


wa τ pam 4-.2 dna τ της ἢ - 2 ὥξξν TTE ἘΣ. Pa»; ἕαδε: τος τῆς 
a "ααρι.... ἴδ uuwctee  WipDe lcd] 9 ——c τ TE A— e £2—T.. Ὥλτο lb» ὙΣ2 τὸ 

0070890 Ὡς. 00xXS ERA Ὁ c3 —— loglIm&-— ἘΞ ImuaM-E IIl ττῆστ. irmXz367iszca τῷ 
« Go 0€ cortada. νι ἘπΠΙῚΣ ὁ ν᾿  -- - Ἐπ LIT LX Emm τὸ £272. xii τίς 


"oca τῶν Δ aM ΦΦ--.,Ο͵,͵ 1 0l πΞ lÍgjImeTgER- σῷ τ CD m$ IX. TIARU 


"E os κ᾿ "πος AER 060007 o 0c c ILS ———w- IX .—: Ὦ ὦ," 12: 3 vw 
"t μοι τ tuse  αστο IIlE OZ ULIIR ΞΞ EX ΣΞτΣ τῶν ἔτεσιν 
-— 0093 -oelr«eBo co f o οὐδ τ Ζ- τ ILLI Ξτ rzLaxmRt ξΞ ID τσὶ τ, 
, 2 c amate :4 E BO “ὦ ὦ πὸ Lo ετ:ττπτὼ τοῖς τῶν ἔωσι. "Ui. Zu 
UÉ-. mds Ὁ cM ce τ στὴν Il ILLcT3L ^M Im C LCD Col. mA. 462124 
"EN 4-e2 δ. Ὁ τω: - um τῷἪἢ. .-- TI. EX CER i.a τὸῦ τόξε σι, 
CS PEN . “Ἢ a me TDi OA. 7o MÁÁLIL CLE S inc ἔξ πο Uwe τὸ; 
P Ao Sada ih ae «πῶς CR τὸ IT &lTI EL X€.,8 T2273&::. τὸ 
EE 0 - -*2 0 4 τὴν ἀπ tis. τῷ αι ὅτι imme. στ 7-4 4:99 41221575 
^- -» —- e ead e πω o7 PUE: lem 
« 
ΝΣ ; &d.- JU. 
in —U ES cT: mo τ κε EUÓEovT.-w. 
T. - €; Meade ες Ad» Ud -5 ub us 7. 0t. 2 € oim o τὸ δ 
MEE δν I νὰ et . ec s cL le cec adt: $65 jR 
- ! "n ZEE ^. 2l πο. lA. απ τῷ τυ χες A3. i1. 


ν. o - Mà 000094 soam, wrel ΣῈΣ c ὩΣ 0A lsbxE6u 
E "E 20 ρποώϑῳ Alec. 079 au Ξ Ἔν CENXEC «Στ: l1 3.74, τῦ- 


: o Bo. -- - 27M. OG—a τῷ TMECTETLO “Ξιᾶ TI RIRACUU 

τ rr cie evo zo2UER -- 0$ Oo... "Uu ael. 0:5 

m . AR SE SEE nm vA-. do CEYTUIL.4 ἃ.: GE. Pe---m ἀξ: Kai 

* -—-— ᾿ῳ 08 d o a Axe t S9 2. 20 IET" llo .-—- TM tcoUGWEN 792 

. » - 2 asc 0 5- —j o. συ HEP. Ὁ Wo Hu. Ξε. ξξξεν δ' τι ixi- 
: "n : -φ €ho (039.4. wa.uo o 7 7S Sep NI Ex. καὶ περὶ 
.--$ μιτῳφφείμδρροας aede Ὁ νος» πὰς Ue. cM. ὩΣ, DUTV Ur. 7322477274. 

. " 200 0 mae ce pipes . umo BA ARTE τ οτος τ Lo?» Ξ τυ ξας ζο χοῦν 
" ο. e. δοιαρραιθαθ ἘΞ ἐδ xa τῷ 22 " ZXLL de. C. .2i1EXTIET ἀπὸ τονὺς 


ον oo rS ρου “κα Ma dia o s"-^vesh —elpay. ED οἷς CTU. Ss msn. 4:5 καὶ 
—o ἀνα VAemag dee ae VÉEEAAMAMO, s uU DERE com ooo e τ AR τα ἅτε wov 
soa Nau 03 vex) RE RADL, ΣΙΝ teme -Epsil-. Ὁ £217 "EDTCOBICID'SIS ILT? GA-4 τὸ χαὶ 
Sax an cw e Pes ea, desta R. Dena ὡς ἴστετος DDEc no Ton εξ. εις ἀνδρωτος 
lua Wa ce» uibem, τὸ we Quae ve ru. — MA ἴνιστς VS 4 mrcce 2X dz ordy- 
(AM, ἡ Νὰ QUA ORUM bdpip E Cwyumardel uno ἬΜῚΞ.ἘῚ ROADS Rack. cw BEXDSRIS 
ex ub, « bwin, ath amus Fro μος wwe Ἔν ond ΡΝ es - Ξ ἴατχα τμῶν ὑπὲρ 
" ———— Án cR A 
δὰ φῶ c Ro uu i3 00 08M 70 àRAÓÀ 3&7 0177-— diemjiceact 

innt punica fnt udi. LY «νι indi o2 0c 77. XI EE ἘΣ 

MA, ων ὡς πιο [OC ς τὰς wm d. 2.9 Qaris 


νυ 
ΚΕΦΑΛ. t. 


TU τό" « Ὁμοιώθη ἡ βασιλεία 
ζύμῃ. » 


Μὴ ἀποσείου δὲ τὴν ζύμην τῆς ἀφθαρσίας, fi 
"ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, διὰ ἐὸ συνάγειν 
4“ καὶ ἑνοῦν ἑαυτῇ xal ἀλλοιοῦν ἐν ἑαυτῇ τοὺς τῷ 
θείῳ χηρύγματι πειθομένους. Ἣν δὴ καὶ γυνὴ, 1 
Ἐχκλήσία τοῦ δπερουρανίου νυμφίου, ἔχρυψεν εἰς 
ἀλεύρου σάτα τρία, τὰς τῶν σωζομένων τρεῖς τά- 
ξεις, δούλων xaX μισθίων, καὶ υἱῶν, χαὶ τῶν ἐν γά- 
up οωφρονούντων τε χαὶ παρθένων, ἕως οὗ ἐζυμώ- 
θη ὅλον ἐν τῇ ἀναστάσει τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείτς 
ἀξιωθὲν, ἡ καὶ tob; πρὸ τοῦ νόμου δικαίους, χαὶ 
«τοὺς κατὰ νόμον καὶ ἐν τῇ χάριτι συναθροίσασα. 
Ὃ δὴ καὶ fj χάρις τοῦ Ἐῤαγγελίου τετέλεχεν. Αὐτὸς 
qàp 6 Σωτὴρ, ἡ θεία ὄντως xat χαθαρωτάτῃη ζύμη, ὁ 
καὶ ἄρτος τῆ; ζωῆς, xal βασιλεὺς ὧν αἰώνιος, τούς 
«s πρὸ νόμου χαὶ τοὺς ἐν νόμῳ σαρχωθεὶς;,, xal εἰς 
vv χόσμον ἐλθὼν ἔσωσε, τῶν δεσμῶν ἀφαρπάσας, 
sal τοῖς εἰς αὐτὸν πιστεύσασιν ἤνωσεν, Ὃς κατ᾽ ἄλ- 
àov πᾶλιν σχοπὸν ὡς ζύμη χαθαρά τε xoi ζῶσα 
πρύπτεται" οἷον τῇ λογιχῇ χτίσει αὑτοῦ κατὰ τὸ 
φαρὸν ἀναλόγως τρισσῶς διαιρουμένη, τοῖς ἀγγέλοις 
δηλαδὴ, καὶ τοῖς ἁγίοις τοῖς ἀπελθοῦσι, xal τοῖς πι- 
στεύουσιν εἰς αὐτὸν καὶ ζῶσιν ἡμῖν, ἕως οὗ ἐζυμώθη 
ὅλον, ἐξαναστὰν ὅλον δι᾽ αὐτοῦ, καὶ ἕν ἅπαν γεγονὸς, 
μετασχούσης αὐτοῦ τῆς δόξης, τἧς τε τῶν ἀγγέλων 
αὐτοῦ xal τῆς ἡμετέρας φύσεως. 


ΚΕΦΑΔ. LA'. 


κῶν οὐρανῶν 


“Διατί ἐν τῷ νόμῳ μὲν ἄζυμοι ἄρτοι, ἐν δὲ τῇ ν 


χάριει ἔγζυμοι. 

Ἔσο οὖν καὶ αὐτὸς ἐζυμωμένος ἐν τῷ Κυρίῳ, xol 
tic ζύμης σκούδαζε εἶναι τῆς βασιλείας φῶν οὐρα- 
νῶν, καὶ μὴ ἐκ τῶν ἀζύμων ἄρτων «πεῦδε μετέχειν 
φῶν νομιχῶν " ὅτι ὁ νόμος σκιά ἐστι χαὶ εἰχὼν ἄψυ- 
Ὡς καὶ οὐ ζῶτα" xal διὰ τοῦτο ὡς νεχροὺς xal 
φιυώδεις τοὺ; ἀζύμους προεῖχεν ἄρτους, ol xat οὐχ 
ἀκλῶς ἐλέγοντο ἄρτοι, ἀλλ᾽ ἄζυμοι, τὸ ἄρτοι χατὰ 

. φεξαηχὴν παὶ χλῆσιν ἔχοντες μόνην. Καὶ χοινωνὸς 
ἴω» τῆς μεγάλης «οὔ Μελχισεδὲκ θυσίας, ἧς ἄρτος 
οὐκ ἄζυμος καὶ οἶνος, προοίμια τῆς τοῦ Μελχιφεδὲχ 
ποινῆς θυσίας, τοῦ αἰωνίου καὶ ἀληθοὺς Μελχισεδὲκ 
διὰ ἀρχιερέως μόνου Ἰησοῦ Χριστοῦ, περὶ οὗ γέ- 


DE SACRA LITURGIA. 


?70 
CAPUT XC. 


Quis sensus. verborum Matth. xui, 55. : 
regnum. celorum fermento. » 
Ne rejieias fermentum  incorruptionis, cui si- 
mile est regnum colorum, eo quod secum uniat 
et immutet eos qui divine predicationi obediunt 
quod fermentum mulier, Ecclesia coelestis spon- 
si, abscondit in farine satis tribus, eorum nempe 
qui salvaptur, tribus ordinibus, servorum et mer- 
cenariorum, flliorum, οἱ virginum in nuptiis sa- 
pientigm, donec fermentatum est totum jn resur- 
rectione, regno Dei dignum habitum ; quod regnum 
et eos qui ante legem justi erant, et eos qui in lege, et 
eos qui in.gratia, congregavit. Quod quidein Evan: 
gelii gratia perfecit, Ipse enim Salvator, divinum 
perfectissimumque fermentum, et papis vitze, οἱ rex 
seternus, et eos. qui ante legem et eos qui in lege, 
incarnatus et in mundum ingressus, salvavit, illos 
vinculis abripiens, et illos cum iis qui in se cre- 
diderint univit, qui ia alium quidem scopum, 
tanquam purum el vivum fermentum abscondi- 
tur, rationali creatur prsesenti tempore. triplici- 
ter divisum, angelis nempe, saactis qui mortui 
sunt, et iis qui in ipsum eredunt nobisque vlven- 
tibus; donec fermentaunn sit totum, resurgens 
per ipsum οἱ totum illud unum eRectum, cum 
ipsius glorise particeps erit οἱ angeloraem natura et 
nostra. ΄ 


« Simile eit 


CAPUT XCI. 


Quare sub lege panes in[ermentati, sed sub Evangeli 
gratia (ermeniati ἢ 

Esto igitur et tu in Christo fermentatus, et eura 
ut regni colorum fermenti sis particeps. Neque ex 
azymis legis panibus partem habeas. Quia lex 
unibra est et imago non animata nec viveus. Lt 
ideo, ut mortuos, ct meras figuras, azymos panes 
babebat, qui non simpliciter panes dicebantur, 
sed azymi, panis tantummodo per participationem 
nomen retinentes. — Particeps exto magni illius 
Melchisedech sacrificii, cujus panis non azvmus, 
et vinum, procwia novi Melchisedech sacri&cii, 


-et—aierpi et veri. Melchisedech et solius Ponti- 


ficis Jesu Christi. De quo scriptum est: « Ta 


qpem:ms, € Ji- εἴ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα xasà τὴν ἢ es sacerdos. ἴῃ aeternum. secundum — ordinein 


válso Μελχισεδέχ, » Ei δ᾽ οὐκ ἐθελήσεις, Uso μετὰ 
τῶν ἀζύμων x«i ἀμνὸν ἄλογον θύσεις, καὶ χατὰ 
ωιβαίους μεϑέξιις, ἢ καὶ σννεορτάσεις αὐτοῖς " 
thi eh ἄζυμα ὡς ξένια λήψῃ, ὃ τοῖς ἐμοῖς Πατράσι 
«νοῦν ἀπηγόρενται" ἣ καὶ περιτληθήσῃ χαὶ aa66a- 
ψίϑεις " φοῦϑο γὰρ ἀκόλονθον᾽ ἐπεὶ χαὶ οὐδὲν βδε- 
iputÓv 0€ ^. ποινωνεῖς γὰρ καὶ τραπέζη; πολλάχις 
esi; Ἰουδαίοις * καὶ μικρά τις διαφορὰ τούτων πρὸς 
eb οῶν θεοχτόνων καὶ ἀθέων. ᾿Αλλ᾽ ἡμῖν οὐδὲν χοι- 
φὸν πρὸς αὐτούς. « Καὶ τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν" ἰδοὺ 
qiqeve τὰ πάντα χαινὰ, » βοᾷ Παῦλος xai ὡς ἀντὶ 
φᾳερινυμῆς βάπτισμα ἡμῖν ἐστι, καὶ ἀντὶ ὑυσίας ἀλό. 
10. ὁ ἀμνὸς «τοῦ Θεοῦ, xal ἀντὶ ἀζύμων ἄρτων ὁ 
ξιζυμος τῆς βασιλείας τοῦ Χριστοῦ, ὅς ἐστιν ὁ ὧρ.ος 


Meichisedech. » Quod si nolis, forte cum 22γ- 
mis et agnum irrationslem immolabis, et cuiu 
Judzis participationem habebis , aut cum iis 
festa celebrabis ; aut azyma, tanquam peregrina 
accipies, quo ineis Patribus interdictum est ; et cir- 
cumcideris, et Sabbata observabis. ld enim cousc- 
quens est. Et nihil horrebis, cum iis inensz accumbes; 
el parum intererit ipter te et hos Dei inteifectores 
ei impios. Sed nobis nibilcum iis commune est. « Et 
vetera transierunt : ecce nova facta sunt omnia, » 
inclamat Paulus. Et quemadmodum pro circumci- 
sione nobis est baptisiius, et pro immolatione agni 
irrationalis, ipse Agnus Dei, ita proazymis panibus, 
panis regni carlestis et Chris; qui est. panis vivus, 


[1] 


 —-— 


es 


; es Bn dex s 
: "ü etn g * aM 
9. * T $ * 
Ξ 1 
* , 
! , 


“ΠΗ 
ΤῊ -» 


273 


DE SACRA LITURGIA. 


271 


: τὰ τοῦ νόμου πάλιν τελῶμεν, Χριστὸς ἡμᾶς οὐδὲν Α in Spiritu; neque carnes oblatas οἱ saugulncm 


ὠφελήσει, πάλιν ὁ Παῦλός φησι. Χριστὸ; γὰρ πάντα 
πληρώσας ὑπὲρ ἡμῶν, ἡμᾶς ἡλευθέγωσεν. Ἐπεὶ xai 
περιετμήθη μὲν ixslvo;, ἀλλ᾽ ἡμεῖς οὐ περιτεμνό- 
μεθα βαπτιζόμεθα δὲ ἐν Πνεύματι * χαὶ οὐ χρέα 
θυόμενα καὶ αἷμα ἐσθίομεν, ἀλλὰ τὴν σάρκα xaX τὸ 
αἷμα αὑτοῦ. Δῆλον οὖν μᾶλλον, ὅτι ἡ θυσία αὐτοῦ 
τοῦ φριχτοῦ ἄρτου χαὶ ποτηρίου, χαὶ οὐ τὸ τοῦ νό- 
pou Πάσχα fjv ἡ παράδοσις, ὅτε φησὶ, «ε «Τοῦτό 
ἔστιν ἡ xav) Διαθήχη ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι. » Καί " 
Τοῦτό ἔστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς καινῆς Διαθέχης. » 
Ὡς xai rp^ τούτου τὴν ἑαυτοῦ σάρχα διδοὺς ἡμῖν 
εἰς τροφῖν, De, « Λάδετε, φάγετε " τοῦτό ἐστι τὸ 
σῶμά μευ. ν Ὅπερ οὐδὲ δύνῃ μιμεῖσθαι αὖ * τοσοῦ- 
«τον ὑπ᾽, τοῦ ἀζύμου χατεχρχτήθη“, Καὶ οὐδὲ τέμ- 
ψεῖν δύνῃ, xal παρέχειν τὸ σῶμα, ὥτπερ οὐδὲὴ᾽ τὸ 
αἷμα - χαίτοι γε τούτου λέγοντος, « Πίετε ἐξ αὐτοῦ 
πάντες " τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, ν» ᾿Αλλ᾽ οὐδ᾽ αὐτὸ 
σὺ ἐνεργεῖ;. Καὶ γὰρ τοῖ; προσερχομένοις σοι χοι- 
wev:lv οὐ μεταδίδως τοῦ ποττρίου " τοσοῦτον πάντα 
χεχαιγοτόμηχας. ᾿Αλλ ἡμεῖς ἐν Χριστῷ ἱερουργοῦ- 
μεν χατ᾽ ἀὐτὸν, xal τὸν ἄρτον χλῶμεν, ὡς ἔχλασεν 
αὐτός " xal ἡμεῖς ἐσήηΐέομεν, ὡς ἔφη, xal τοῖς πι- 
στοῖς μεταδίδομεν " xal τέλειον ἄρτον προσάγομεν᾽" 
ἐπεὶ xal τέλει)ςς ἄνθρωπος αὐτὸς, xal εἰς τὴν τῆς 
νομεκῆς θυσίας ἀναίρεσιν, ἐπεὶ πέπαυται 109 φανεί- 
σης τῆς ἀληθείας. Καὶ πιστεύομεν ὡς xal ἔνζυμον 
«ἔλειον ἄρτον ἱερούργησεν ὁ Σωτὴρ εἰς τὸ [Ιάσχα ὃ 
ἐπεθύμησεν, εἴγε xal τὸ νομιχὸν εἰργάσατο πρότε- 


manducamus ; sed ipsius carnem et sanguinem. [Δ - 
let igitur magis ac magis quod oblatio hujus reve-* 
rendi panis ct calicis, non autemlegís Pascha trade- 
batur, cum dicat : « Hoc cst novum Testamentum 
in meo sanguine; » et: « Hic est sanguis meus novi 
Testamenti » quemadmodum et prius carnem sum 
nobis in cibum tribuens, dicebat ! « Accipite, man- 
ducate : [Toc est corpus meum » quod tu nou po- 
tes imitari; adeo azymo teneris; neque dividere 
potes, et prebere corpus ; quemadinodum | neque 
sanguinem. Illo tamen dicente : Bibite ex eo omes : 
bic est sanguis meus, sed tu non facis. Qui enitn tecum 
volunt communicare, eis non offers calceui ; a leo 
omnia innovasti. Sed nos in Christo sacrificamus πος 
cundum ipsum ; el panem frangimus, ut ipse fregit ; 
et nos bibimus, ut ipse dixit ; et flleclibus calicem 
tradimus ; et perfectumi. panem. offerimus ; quoniam 
et ipse perfectus homo ct ín legalis sacrificii. abla- 
tionem, quonian cessavit, quaudo apparuit veritas. 
Et credimus Christu.n. fermentatum. et. perfectum 
panem sacrilleasse in. Paschate quod. desideravit, 
elsi legale Pascha prius peregit. Etenim. cum re- 
cumberet ct catinum haberct in quo intinxit Judas, 
non legale ttnc Pasclia operatus esse videtur. Quinia 
enim in illo Paschate igne assa esse oportere dicit, 
neque in aqua cocta. Veriaimile est igitur Pascha 
legale alio tempore eum celebrasse, οἱ tunc. suum, 
Pascha quod desideravit. Εἰ id szpius dico, desi 


pos. Ἕπεὶ ἀναχείμενος ὧν, xol τρυδλίον ἔχων tv ip (* derans cgo in ipso hujus viventis Paschatis flerl 


l6zjev ὁ ᾿Ιουύδας, οὐ τὸ voy:xbv τότε ἐνεργεῖν Πάσχα 
φλίνεται " πάντα γὰρ ἔχεζ ὀπτὰ πυρί φησιν εἶναι ὁ 
νέμος, καὶ μὴ ἐν ὕδατι ἐψόμενα, Εἰχὸς οὖν ἐν ἄλλῳ 
καιρῷ τὸ νομιχὸν τελέσαι, καὶ τότε τὸ ἑαυτοῦ Πάσχα, 
περ καὶ ἐπεθύμησε, Καὶ τοῦτο λέγω πολλάχις, 
ἐκιδυμῶν χἀγὼ ἐν αὐτῷ τούτου τοῦ ζῶντος Πάσχα 
πάντοτε γεύεσθαι ἐλέει αὐτοῦ νῦν τε xal ἐν τῷ μέλ- 
Wt " xal τοῦτο εὔχομα: ἐμοὶ διαπαντὸς εἶναι χαὶ 
κᾶϑι τοῖς ἀδιλφοῖ;. Καὶ τὸ ἱερὸν δὲ ἱερουργοῦντες 


am -- 


ndn 


parliceps, ipsius misericordia, et nuuc et in futa- 
ro seculo, Et inihi id esse peropto semper et omui- 
bus meis fratribus. Et sanctum calicem consecran- 
tes inipso Christo Deo nostro, qui seipsum nobis 
dedit, et fratribus ex eo bibendum, ut jussi sumus, 
in claritate damus, unum effecti, ut oravit, et cuim 
eo simul cuim Patre et Syirituin unitate constituti. 
ut dixit. Sed hiec. sufficiunt ; et plusquam proposuit 
uus breviter dicere, diximus, sermone ipso coacti. 


ππτέριον ἐν αὐτῷ Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν, τῷ ἑαυτὴν ἡμῖν δεξωχότι, xol τοῖς ἀδελφοῖς πίνειν ἐξ αὐτοῦ 
πᾶσιν, ὡς ἐχελεύσθημεν, παρέχομεν ἐν ἀγάπῃ, ἕν γινόμενο: ὥσπερ ηὔξατο, xal σὺν αὑτῷ μετὰ Πατρός 


τι καὶ Πνεύματος ἔν ὑπάρχουτες, ὥτπερ ἔφη. 'AXÀ' ἱχανὰ ταῦτα * xai πλέον $ προεθέμεθχλ ἐν ἐπιτομῇ 


λέγειν, εἴπομεν, ὑπὸ τοῦ λόγου βιασθέντες. 
KAnpixdc. ᾿Αναγκαῖα εἰρῖ θαι, δέσποτα, xal τῷ 


Uu qáp'; ὑπὲρ τούτων" ἀσφαλίξουσι γὰρ ἡμᾶς, D 


καὶ κερὶ τοῦ 02002 τε xil ἀληθοῦς; πολλὴν παρέ- 
Two τὴν σύνεσιν xai βεθαίωτιν. 

Apziepsóc. Πλεῖστοι, ἀδελφὲ, θεῖοι ὄντω; καὶ 
ἀξηλοὶ τὴν διάνοιαν εἰρήχασι περι τούτων " καὶ ὡς 
περέλχον ἠγοῦμχι xal τολμηρὺν τὸ λέγειν χἀμὲ 

- περὶ τούτων ταπεινὴν ὄντα. [[λὴν ἡ ἀγάπη βιάζεται, 
Myssüe οὖν καὶ αὐτοὶ τὸ χατὰ δύναμιν παρ᾽ ἡμῶν. 
Ἰὰ τελεώτερα δὲ παρὰ τῶν μεγάλων ἐπιζητοῦντες 
pevüáve:s, “Ὅτι πᾶς ὁ ζητῶν εὑρήσει, φησί. 

ΚΕΦΑΛ. &D'. 
Περὶ τῶν ἐν τὴ προσκομιδῇ τελουμένων. 

Οὕτως ὁ ἱεοεὺς τὸν ἔνζυμον ixclvoy ἄρτον ix μέσου 
te) ἄρτου ἐξαγαγὼν, δηλῶν χὰν τούτῳ ὡς ix τῆς 

ἡψιετέρα; φύτεως καὶ οὐχ ἐξ ἑτέρας οὐσίᾳς σεσάρν 


C'erions. Quz. necessaria sunt dixisti, Domine, εἰ 
pro iis Deo gratias. Nos enlm firmant et de eo quod. 
rectmn est ac verum multam intelligentiam et. cere 
titudinem prastant, 

Pontifex. Mulü, frater, mente vera divina ac 
excelsa praediti de iis locuti sunt, et quasi super- 
fiuum ac temerarium de iis meipsum tam humile. 
disserere opinor. Cogit tamen caritas. Accipito 
igimr et vos quie possum pro. viribus dicere. Per- 
fectiora vero a maguis inquirentes discite ; quia 
oinis qui quarit. invenit, ut dictum ost. 

CAPUT XCII. 
De iis qua in Missa peraguntur. 

Sic igitur postquam sacerdos fermentatum illum 
panem ex medio pane assumpsit, ostendens lioc 
modo Christum ex nostra ntura ncque ex. alia 


2:5 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIIEP. 


2.6 


substantia inearnatnm esse. Salvatorem et ex uaa A χωται ὁ Σωτὴρ, καὶ ἐχ μιᾶς γυναικὸς εὐλογημένης 


mullere, benedicta et sanctissima et. semper Vir- 
gine Maria; et postquam «calicem vino et aqua 
lmplevit juxta traditionem ; et alias Deo offert par- 
tes. Quod egitur! ex viuo et aqua, ipsas res 
iudicat. « Uuus militum, inquit enim, lancea latus 
ejus aperuit et continuo exivit sanguis et aqua. » 
llic igitur calix, et ex illo Salvatoris latere est, qui 
dixit : « llic. est. sanguis meus qui pro vobis εἴς 
fuiditur. 
CAPUT ΧΟ]. 

Contra Armenios (aquam cum vino offerre recusantes). 

Sanguis vero cffusus est cum aqua, ut dicit 
Fvangelium, et ex eo latere bibiuus, et Chryso- 
stomus szpe de eo loquitur. Quem Armenii inse- 
etsntur, et. universi Patres idem aiuat. Et toium 
Hlud quod effluxit communio est a latere Salva- 
toris, quoniam 6 Dominico corpore scaturivit. ΕΔ 
es co est neque ex alio, etsi unum, sanguis, alte- 
rum, aqua dicatur. Et vere, ut dicitur, bzc sunt 
sanguis et aqua. Duos enim oportebat esse fontes 
per quos regeneraremur et viveremus in Spiritu; 
et ex ipsa vita ii efluxerunt. Et ideo semper. ne- 
cesse est ut. in calicem reverendum, quemadmo- 
dum et vinum, ita et aqua. ivfundatur, in mysterii 
peprzsentationem. Neque 8408 solum, ut vult im- 
pia hydroparastatarum hzresis, mysteriorum tradi. 
tonem evertens; et ut gentilium athes εἰ impia 
Kcrt opinio qua vinum ut malum arcet, et noa 


καὶ ἁγίας etic ᾿Δειπαρθένου χόρης, καὶ τὸ ποτήριον 
ἐχπληρώσας ἐν οἴνῳ καὶ ὕδατι χατὰ τὴν καράδοσιν, 
καὶ ἑτέρας τῷ Θεῷ προσφέρει μερίδας. τι μὲν 
οὖν ἐξ οἴνου καὶ ὕδατος, αὑτὸ τὸ πρᾶγμα δηλοῖ" « Εἷς 
τῶν στρατιωτῶν γὰρ, φησὶ, λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευ- 
ρὰν ἕνυξε, χαὶ εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ. » 
Τοῦτο οὖν τὸ ποτήριον, καὶ ἐξ ἐχείνης τῆς πλευρᾶς 
ἐστι τοῦ Σωφῆρος, νοῦ εἰρηχότος, « Τοῦτό ἔστι τὸ 
αἷμά μον τὸ ὀκὲρ ἡμῶν ἐκχυνόμενον. ᾽ 
ΚΕΦΑΛ. LT*. 
Κατὰ ᾿Αρμενίωγ. 

Αἷμα δὲ ἐξεχύθη σὺν ὕδατι, ὃ: τὸ Ἐδαγγέλιον λέ- 
ytt, καὶ ἐχ τῆς αλευρᾶς ταύτης πίνομεν. Καὶ ὁ 
Χρυσοῤῥήμων πολλάχις τὸ περὶ τούτον φησῖν, ὃν 
'Δρμένιοι διαδάλλουσι " καὶ ol χαθόλου τῶν Πατέρων 
τοῦτό φασι. Καὶ ὅλον ἐκεῖνο τὸ ῥεῦσαν χοινωνία 
ἐστὲν ἀπὸ τῆ; πλευρᾶς τοῦ Σωτῆρος, ἐπειδὴ ἐκ τοῦ 
κυριαχοῦ ἐξέδλυσε σώματος. Καὶ ix. τούτου ἐστὶ 
καὶ οὐχ ἄλλου, εἰ καὶ τὸ μὲν αἷμα, τὸ δὲ ὕδωρ λέ- 
γεται. Καὶ ἀληθῶς ταῦτα, ὡς μεμαρτύρηται, αἷμα 
καὶ ὕδωρ εἰσίν. Ἐπειδὴ γὰρ ἔδει τὰς δύο πηγὰς 
φανῆναι, δι᾿ ὧν ἀναγεννώμεθα καὶ ζῶμεν Ev Πνεύ- 
pat, ἐξ αὐτῆς τῆς ζωῆς αὖται ἡμῖν ἐπήγασαν. 
Διὰ τοῦτο καὶ ἀεὶ &vayxaloy εἶναι ἐν τῷ ποτηρίῳ 
«p φρικτῷ, ὡς καὶ τὸν οἶνον, καὶ τὸ ὕδωρ εἷς τὴν 
«οὔ μυστηρίον παράστασιν" xal μήτε ὕδωρ μόνον, 
ὡς ἣ τῶν Ὑδροκαραστατῶν δυσσεδὴς λέγει αἶρε- 
σις, τὴν τῶν μυστηρίων παράδοσιν ἀνατρέπουσα, 


ebrietatem, pessimi bujus qui ipsam movet, dz- € ὡς καὶ ἡ τῶν ἐθνιχῶν ἀϑεῖα τε xai δυσσέδεια, 


umouis impulsione; qui πος Christianos excitat ut 
Lauc sacerrimam vietimam reprobemus, aut potius 
ut nos opprobrio aspergamus ct evertamus. Neque 
solum vinum adhibetur secundum bizreticos Ar- 
menios, aliam sape hzresim promcre volentes et 
po;ori modo labentes, ut et in aliis a veritate pro- 
cul distantibus illis accidit. Cum enim Nestorie 
vellent resistere, qui ia Christo divisionem "esse 
docebat, et separatim Verbum esse, aeparatim vero 
bumanitatem, 60 usque venerunt ut dicerent unam 
esse ia Christo naturam, incarmationem ejes im- 
prohe destruentes. Quomodo enim Deus Verbom 
lucarnatum, una esset natura ἢ et quaoam ea esset 
natura, diviname an humans? DestreumM igiter 


ὡς καχὸν ἀποτρεπυμένη τὸν οἶνον, xat οὐ τὴν μέ- 
θην, ὑποδολῇ τοῦ χινοῦντος αὐτοὺς πκονηροτάτον 
108 δαίμονος. καὶ καϑ᾿ ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν 
ἐρεθίζοντος εἷς ἀθέτησιν μὲν δῆθεν τῆς ἱερωτάτηῃ:; 
θυσίας, αἰσχύνην δὲ μᾶλλον αὐτῶν καὶ ἀποτρυκὴν, 
μὴτε οἶνον μόνον χατὰ τοὺς αἱρετικοὺς ᾿Άρμενίους, 
βουλομένους δῆθεν ἄλλην ἀνατρέπειν αἵρεσιν, καὶ 
χείρονι περιπέπτοντας, ὡς καὶ ἐν ἄλλοις τοῦτο τού- 
«οἰς συνέδη παρατρακεῖσι τῆς ἀληθείας. Νεστορίῳ 
τὰρ ὄλθεν οὗτοι ἀνθίστασθαι θέλοντες, διαίρεσιν δο- 
δόξοντι ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ͵ καὶ ἰδίᾳ τὸν λόγου, Hg. 
nal τὸ ἀνθρώκινον ξαγματίζοντι, εἰς τὸ μίαν λέγειν 
ἐπὶ Χριστοῦ φύσιν ἦλθον, τὴν οἰχονομίαν αὑτοῦ 
ἀϑετοῦντε: οἱ δείλαιοι. Πῶς γὰρ ὁ Θεὸς Αόγος σαρ- 


hanc unam wabrsm. lta contra diviaa dogmata D χωϑοὶ-, μία φύσις ; Καὶ τίς αὕτη ἡ φύσι: θεία ἥ 


procedunt, hydroparastatarum ἰδ haresim iaser- 
gt Chrysostomus, dieendo. quod dictum ἃ Christe 
ew : «€ Non bibam amodo, de hoe genimine vitis. » 
Vile sutem vinuw, ROM aquam generet. Linre- 
eli. quidem evertit, τοῦ noa aquam reprobat. 
Neo emit dizit viuum tolum Sia6 aqua; sed vi- 
ta viuum, Won aquam gceerab — dgüur vinum 
exse iw calice. Oportet ; sod οὐ cum illo aquam ; 
quoniam ambo ex diviao cilluserunt latero.. Sed 
ἀνθ eris perfidia wultes a recta via ἃ etit. Nes 
wWew, regiam viam Vaeales, ul sanguinem ei 
(quan ὁ Iter vivificanu alfiuxisse edecti. sumas, 
(à VIA Cw aqua ie calicem infundimus, οἱ san- 
«ieiuna Yualwi cun furavenatule rene effuisus, 


ἀνθρωπίνη ; ᾿Ανατρέκουσιν ἄρα μίαν. Οὕτως ἀκπ- 
εναντί:ς τῶν θείων διγμάτων βαΐνουσι. ΤῈ τῶν 
Ὑδρουκαραστιατῶν δὲ αἱρέσει καὶ 6 Χρυσοῤῥήμων 
ἀνθίσταται, ἐν τῷ λέγειν τὸ εἰρημένον δκὸ Κυρίου, 
ε Οὐ μὴ πίω ἀπάρτι Ux τοῦ γεννήματος τῆς ἀρ- 
φέλου. » Λμπελος δὲ αἶνον, οὐχ ὕδωρ γεννᾷ. "Ava- 
φρέπει μὲν γὰρ τὴν αἴρεσιν, οὐχ [ἀ ποδάλλεται δὲ 
τὸ ὕδωρ. Οὐδὲ γὰρ ἔφη οἶνον μόνον χωρὶς τοῦ ὕδι- 
τος: Y ἡ ἄμπελος οἶνον γεννᾷ, καὶ οὐχ δδωβ.» 
Ae mv ὀφείλει μὲν εἶναι καὶ ὁ οἶνος, ἀλλὰ xal τὸ 
ὅδωρ civ αὐτῷ, ἐπειδὴ xil ἄμφω ix τῆς θείας 
ἐῤῥυτονν τλὲι ρᾷς. ᾿Αλλ᾽ αἱ παρατροπαὶ τοῦ ἀπα- 
«-:ὦνος πολλοὺς ἀπκεκλάνεταν τ; εὐθείας. "Hyri; 
δὰ τὰν βα:ιλιχὴν ὁδὸν τρέχοντες, &3x:p αἷτα xai 


2/1 


DE SACRA LITURGIA. 


“418 


ὕδωρ ix thc πλευρᾷς ἐδιδάχθημεν τῆς ζωοποιοῦ A quemadmodum ἃ Chrisjo Deo noatro accepimus ἐξ 


&ojfeu1at, οὕτω xal οἶνον σὺν ὕδατι τῷ ποτηρίῳ 
εἰσάγομεν" καὶ τῇ ἁγίᾳ Τριάδι μετὰ τοῦ ἐνζύμῳω 
ἄρωτο προσφέρομεν, ὡς xoi παρελάδομεν παρὰ 
Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, χαὶ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ, 
χαὶ φῶν Πατέρων ἡμῶν. Καὶ ὁ μὲν ἄριος ἔνζυμος 
«ἄωδεν ἡμῖν οὕτω παρεδόθη προσάγεσθαι - xat αἱ 
ἱεραὶ εἀχαὶ μαρτυροῦσι, καὶ ἡ πάλαι καράδοσις xot 
συνήθεια" xol τὸ ποτήριον ὅδ, οἶγος χαὶ ὕδωρ. Καὶ 
περὶ τούτου ἡ θεία παριστᾷ τοῦ Χρυασοῤῥήμονος 
λειτουργία, καὶ ἔτι σαφέστερον ἢ τοῦ θεοφάντορος 
Βααιλείου. Μετὰ γὰρ τὸ εἰπεῖν, ε Καὶ λαδὼν ἄρτον 
ἐγ ταῖς ἁγίαις αὐτοῦ καὶ ἀχράντοις καὶ ἁἀμωμήτοις 
χεροὶ, καὶ ἀναδείξας σοὶ $i Θεῷ καὶ Πατρὶ, εὐχα- 
ριατήσας͵, εὐλογήσας, ἁγιάσας, χλάτας ἔδωκε, » 


«ὦτε ἐπάγει, « Ὁμοίως δὲ καὶ τὸ ποτήριον Ex. τοῦ Β 


γεννήματος τῆς ἀμπέλον λαδὼν, κεράσας, εὐχᾷρι- 
δτῆσας, εὐλογήσας, ἁγιάσας, ἔδωχεν. » Ὁρᾷς; « "Ex 
«οὔ γεννήματος τῆς ἀμπέλυν λαδὼν, φησὶ, καὶ χε- 
passe, » τουτέστι ὕδατι μίξας. Τοῦτο γὰρ τὸ xe- 
ράσας. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ θεῖος Ἰάχωφος ἐν τῇ λεγομέγῃ 
αὐτοῦ ἱερᾷ λειτουργίᾳ, αὔτῃ δὲ εὑρίσχεται ἐν πολ- 
λοῖς, οὕτω φησί’ « Καὶ λαδὼν τὸ ποτήριον καὶ χε- 
ράαας ἐξ οἶνον καὶ ὕδατος. » Καὶ πάντες δὲ οὕτω 
προσίφερον ἡμῶν οἱ Πατέρες ἐν ταῖς χαθολικαῖς 
ἐκχλησίαις, καὶ τοῖς ἀποστολιχοῖς θρόνοι;. Καὶ 
ᾶωϑεν ἢ διαδοχὴ παρ᾽ αὐτῶν ἡμῖν φὕτη τῆς ζωοθύ- 
«90 θυσίας. Οὐ γὰρ ἔχ τινων μερικῶν, οὐδ᾽ ἐν γω- 
vig τὰς παραδόσεις ἐλάδομεν, ἀλλ᾽ ἀπὸ πάντων 
ἄνωθεν τῶν διαδόχων τῶν ἀποστόλων xal τῶν ὁμο- 
λογητῶν Πατέρων, τῶν καὶ θαύμασιν ἀστραψάντων, 
ὁμοῦ συνηγμένων πολλάχις ἐν τοῖς ἡμετέροις ὁρίοις, 
κεὶ τί φιλοχρίστῳ μᾶλλον πόλει τῇ Κωνσταντίνου * 
ἅτις δὴ καὶ ἐν Χριστῷ τεθεμελιῳμένη ἐστὶ καὶ 
ηὐξημένη, σρντηρουμένη τε διὰ τῆς παναγίας αὖ- 
οὖ Μητρός. Ἔνθα δὴ καὶ τὸ τῶν ἐν Νιχαίᾳ Σύμ- 
δον τῆς πίστεως τελεσθὲν ἐσφραγίσθη ὑπὸ τῆς 
οἰχουμενιχῇς δευτέρᾳς θείας συνόδου. Καὶ ὁμοῦ οἱ 
Πετέρες τότε καὶ μετὰ ταῦτα πολλάχις ὁμοῦ συνηγ- 
μένοι ἐκ τῶν περάτων ἁπάντων, καὶ πολλάχι; ἅμα 
. Βρουργήσαντες, τὰ τἧς μυσταγωγίας ἀχριδῶς ἡμῖν 
παραδιδώκασιν ἅπαντες. Καὶ ἢ Ἐχχλησία ἐξχιρέ- 
τως αὔτη τῆς Κωνσταντίνου παρὰ σὰς ἄλλας τὸ 
ἠχριδωμένον ἔχει xai χαθαρὸν χαὶ ὀρθὸν τῆς πί- 


et ab [pelus apostolis et Patribus nostris. Et panis 
quidem fermeniatus desursum nobis ita offerendus 
esse traditus est? ἘΠ᾿ sapctse orajiones testantur. et 
antiqua traditio 4. censgetudo. Ef calix vipum est 
et aqua. Et de hoc.divina afürmet Chrysostomi 
liturgia; e adliuc manifestus, theologi Besilii li- 
turgia. Postqu3m enim dixit τ εἰ accepto pane io 
sanctis et puris et iunocenjibus manibus suis, et 
oblato fibi Deo Patri, gratias ageus benedixit, san- 
ctidcavit ac fregit deditque, tunc addit : « Simi- 
liter et calicem de genimine vitis accipiens, et mie 
scens , gratias .agens , benedixit ,^ sanctificavit 
deditque, » Vides? De genimine vitis accipiens, 
inquit, et misceng: scilicet, aqua. lllud enim voz 
miscens significat. Sed et sanctus Jacobne, in ea 
qug ipsi tribuitur, liturgia, et qux malus in locis 
reperitur, ita dicit : « Et accipiens calicem, mi- 
scensque vino et aqua. » Et omnes ila id uohjs tra- 
diderunt Patres nostri in catholicjs Eeclesjis, et 
apostolicis sedibus. Et desursum vivif)rantis yicti- 
m 3b ipsis ad uos successio pervenit. Non enim 
ex quibusdam partibus et tanquam in angulo tra- 
diiones accepimus; sed ab omnibnss desursum 
epostolorum εἰ coneprdium Patrum tradirienibus, 
qui miraculis illuxerunt, sxmpiusque nostris in 
regionibus convenerunt ; et in Ghristi amautcm 
civitatein Constantinopolim, que sane in Christo. 
fundata est et aucta, et a sanctissima ipsius Matre 
custodita, Ibi sane et Niczenum Symbolum fidei 
perfectum est et ἃ secunda orcumenjca et divina 
synodo eiguatum ; et simul Palres tunc οἱ postea 
ssepius congregati ex omnibus nibus el sspius 
una sacra facientes, mysteriorum celebrationiy ritum. 
accurate omnes tradiderunt. Et hzc Constantinopo- 
litana Ecclesia supra alias (idein Christi accuratam 
et puram ct rertam et uon mixiam retjnet, invul: 
neratasque ab initio traditiones; quippe qu.e pie- 
tate constituta sit, et pastores in ipsa apostolis 
sequzvi visi sunt, ducemque οἱ nomine primunt 
inter apostolos habuerit fundamentum ; et ἃ Chri- 
stianis imperatoribus, Constantinoque et cateria, 
pro Christo strenue operati, condita fucrit ον 
custodita, Et in iuquisitionibus qwe de d.vinis 


σεως Χριστοῦ καὶ ἀκίδδηλον, καὶ τὸ τῶν θείων p dogmaubus: et aliis sacris traditiqnibas  babitze 


ἑπαρχῆς περαδόσεων ἀπαράτρανστον. Ἐπειδὴ καὶ 
εὐσεδείᾳ συνέστη, καὶ ποιμένες ἐν ταύτῃ ἰσαπόστο- 
λὸι ὥφϑησαν * xal τὸν χορυφαῖόν τε χαὶ πρωτόκλη- 
tw ἐν ἀποστόλοις ἔσχε ἘΦ). Δι θεμέλιον" καὶ παρὰ 
Χριστιανῶν βασιλέων, Κωνσταντίνον τε χαὶ λοιπῶν 
ὁπὲρ Χριστοῦ ζηλωσάντων, ᾧχοδομήθη τε καὶ πε- 
φύλαχται. Καὶ ἐν tal; χατὰ χαιροὺς ζητήσεσι περί 
1€ θείων δογμάτων xal τῶν ἄλλων ἱερῶν παραδό- 
etuv οὗ μόνο" εἷς τις ὁ ἀρχιερατεύων ἐν ταύτῃ vo- 
μοθετῶν ἦν, ἀλλὰ προστάγιιττι xal σπουδῇ εὐσεδῶν 
βασιλέων οἱ ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰχουμένην τῆς εὖσε- 
Θεία: προσταττοῦντες ἀρχιερεῖς συνηθροίζοντο. Καὶ 
ὃ Ῥώμης παρῆν, fj δι᾽ ἑαυτοῦ, ὥς ποτε ὁ ᾿Αγαπη- 
*5;, xai ὕστερον Μαρτῖνος, ἣ διὰ τοπτηρητῶν * xal 


quicunque ubique terrarum inelytissimi 


sunt, non modo unus ille qul episcopus in ea erai, 
legem ferebát; sed jussu et cura piorum impera- 
torum; qui per totum orbem religionl praerant 
episcopi eongregabantur. Et Romz episcopus ade- 
rat aut ipse, 0t quondam Agapetus et postea. Mar- 
tinus, aut per vicarios; et aderat Alexandriz episco- 
pus et Antioehe et diving urbis Jerusa'em; et 
hab-.- 
bantur. Et unanimi consensu dubia dissolvehant, 
infallibilia vero e& vera definitionibus firmabaut 
ct optime stabiliebant. Et iJ ab apostolis acceperat. 
Quando enim de circumcisione ab aliquibus agi 
copptum est, non ausi sunt. Paulus εἰ Darnabas 
legem ferre; sed apostolorum synodo eonsidere, 


ἊΣ 


Af. 


-—- : 
καὶ - n 
D d D 

- "n 

Lm) 

P 

A . 
- «“ 


DE SACRA LITURGIA. 


ntovhv δὲ τἶς τι! 
πανευ ὦ, ἀπηττόγων, (0; 
), ὡς ποώτων ἱερέων γαὶ δι- 
ἔν, X1 τῶν μετ᾽ αὐτοὺς ὑπο 
ἰἱχότων, τῶν ἁγίων ἱ“ρτοχῶν, 
κων μαρτύριον, xa* τῶν ὁτίων 
τελευταῖον 65 εἰς ttis χαὶ 
ῦ χατὰ τὴν ἡ λέραν ἁγίου, fj 
,. κ᾿ Χουσ' στόμγυ Τατρὺς, ἣ 
υργία ἰστὶ, xal πάντων 5160 
δὴ πάντες ἐν Χριττῷ ἤνωυτα', 
τῆς ἀναιυυήσεως τοῦ Κυρίου 
εἴσθ.ε τῶν δούλων αὑτοῦ * χαὶ 
ὕτως αὐτὸν τεχούσης, ὡς cl- 
pta τῖς σιυτηρίας ὑμῶν ἔχτε- 
ν ἁγίων ἀγγέγων, ὡς γαῦθυ- 
στηρίῳ, χαὶ Ov αὐτοῦ ἡ ἵν 
)λαττόντων ἡμᾶς * ἔπειτα τῶν 
οῦ μυστηρίου προφητῶν xal 
; xai σφραγὶς ὁ Βαπτιστής " 
τρύχων. ἀποιτόλων τε χαὶ οἵ 
19, μεθ᾽ ὧν χαὶ τῶν δ'αδόχων 
τοῦ χαρποῦ τοῦ χηούγματος, 
ὧν ὁσίων " χαὶ τέλος πάντω) 
4 ταύτῃ τῇ ἱερᾷ πάντες ὁμοῦ 
orot ἅγιοι xai ἡνώθησαν τῷ 
ἡγιάσθησαν, zal τούτῳ ἡ λᾶς 


ς ἐπίσχεψαι ἡμᾶ;, φησὶν, ὁ 
plv πάντα τὰ πρὸ; σωτηἰαν 
τὴν αἰώνιον, » Kazavoct; , ὡ;ς 

al μερίδες ; xaY εἰς μνήμντν 
δι᾽ αὐτῶν εἰς σωτηρίαν ἡμῶν 
(ουσι γὰρ xaX οὗτοι τῷ μυστη- 
) ὡς; συνηγων!τμένοι Χριστῷ, 
μείζονος, τῇ χοινωνίᾳ τῆς Gto- 
tà ἡμᾶς αὐτῷ καταλλάσσουτι 
| μᾶλλον ὅσῳ τούτων μεμνή- 
λλονται al μερίδες f| el; σῶμα 
pata τῶν ἁγίων " ἀλλὰ μόνα 
ραὶ χαὶ θυσίαι δι᾽ ἄρτου χατὰ 
, καὶ ἐπ᾽ ὀνόματι τούτων αὐτῷ 
τῇ ἱερουργίᾳ τῶν μυστηρίων, 
ὡνίχ ἁγιαζόμεναι, χαὶ εἰς Exet- 
ὃν ἁγιασμὸὴὸν παραπέμπουσπαι, 
y ἁγίων εἷς ἐμᾶς ὥσπερ δὴ 
Uto γίνεται, ἡνίχα μνησθῶμεν 
χηῖς f| τοῖς λειψάνοις αὐτῶν, ἣ 
ἐγχωμεν. Αὐτοὶ μὲν γὰρ ἀμέ- 
τοῦ Θεοῦ * δεχόμενοι δὲ xal τὰ 
y fud; ἁγιάζουτιν. Εἰ οὖν tv 
' αὐτοῖς τὸ προσφέρειν εἰς τι- 
V, πολλῷ γε τοῦτο μᾶλλον ἀπο- 
ἄτῃ θυσίᾳ. Ei γὰρ xal àjio; 
τ τῆς τοῦ Χριστοῦ χοιιωνίας 
Y διὰ τῇ; αὐτοῦ ἱερουργίας ἣν 
νἐδωχε γίνεσθαι, μεγίστης ss- 
ς συμπονήσαντες xa! συνῦοα- 
οἱ θειόταλτο: ἄγγελοι, €, χαὶ 


kv χαὶ us Δ davere Domini 


3:9 
lueirnationem ; aliam. autem in 
honorem ac memoriam sanctorum et benedictorum 
apostolorum, tanquam — Christi ministrorum, ct 
primorum sacerdotum ac fl lei magistrorum ; etin 
nemoriam eorum qui. post illos pro pietate certa- 
vere, sanctorum. nempe pontiieum, sanctorum οἱ 
triu:phaniium martyrum et piorum cum omnibus 
sinetis, Denique. offert in. honorem ac. memoriam 
hu us sancti cujus est dies festus, οἱ Patris nostri 
Chrysostomi, aut Dasifii, cujuscst liturgia. Εἰ 
omnium Simul rursus sanetorum ^. eua omues in 
Clristo uniantur ; οἱ necesse sil. ut cum comme- 
moratione Domini commemoratio sanctorum cjus 
fiat ; ct primo quidem hujus, qui semper. virgo 
ru:n genuit, ut dictum est ; per quam salutis. no- 
δίγι mysteria effecta. sunt ; deinde. sanc:orum 
angelorum, qui mysterio. subiinistravere 96. per 
illud nobi-cum uniti sunt, οἱ uos custodiunt ; (0 - 
inde eorum qui €a quie ad mysterium pertineut, 
pradixerunt, prophetarum et. justorum, quorum 
inclytissimus el quasi signaculum ext Παρ θα ; 
deinde praconum qui Deum videruut, apostolo- 
rumque qui mundum illuminaveruut ; com quibus 
et pontificum qui ipsis successerunt ; ac. praedica- 
tionis fructus, martyrum et piorum. Est denique 
omuium simul, quoniam hac sacra victiuwa omnes 
simul angelique ac homines sancti cum Chris ὁ 
uniti δ et in ipso s»nctificati, et eo uos uniunt. 

*« Ad horum quasumus preces respice in. nos, 


C Deus, et nobis dona αν: ad salutem utilia sunt, et 


po:tmodum vitam zternam. s Videu' ut loco sanecto- 
rum particule posite sunt? ut ad. ipsovrum comme- 
morationem ac honorem et ad nostram salutem con- 
Uibuunt? Nam sancti quoque mysterio illi horrendo 
participant ut Christi commilitones, imo gloriz οἱ 
clevationis majoris participatione salutaris sacri- 
ficii quod nos Demino conjungit, dummodo sincera 
mente illius mysterii memoriam faciamus. Parti- 
culà autem non. in corpus Domini aut iu sancto- 
rum corpora mutantur, sed solummodo dona $un* 
ct saerificia oblata per panem ad exemplum Domini, 
atque hioc tilulo sauctificii oblatze οἱ per. mystc- 
riorum operationem et. unionem  sanciificate in 
eos quoque quorum locun tenent, sanctiflcationom 
conferunt, nobisque ipsis per sanctos trausmittunt, 
Ei hoc per preces fit si corum memores templis 
corum aut reliquiis. aut imaginibus appropiuqua- 
mus. Dum enim sancti ipsi a Deo. iniuediate sau- 
ciificantur, nos deinceps sanclificant, Quod si in 
cxteris preces no-tras Leti acceptas ref. ruut, wul- 
to gratiori animo eas in sacrilicio ac mysteriis 
recipient. Nam si immaterialiler el. spiritualiter 
Cliristum in animis recipiunt, per sacrificium in 
«uo se mundo obtulit, summam gloriam obtinen!, 
quia couperantes conglorificantur. Sed divini qu:- 
que angeli: utpote nobiscum conjuncti, et iu iry- 
slerio cooperasites, gratiae conpotes iunt, l'rici- 
pue autem. Dei Verbi Mater, maguie iucarnationis 
scia, diviu — unionis officina, magni sacrificii 


28! 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIILEP. 


254 


F dix, genitrix et causa quae Condüori apparuit, prz Α αὐτοὶ ἡμῖν ἑνωθέντες xal τῷ μυστηρίῳ za0vzovo- 


Ow nibus gloriam confert et per Filium in ipsa incar- 
natum et virpinaliter ac sancte nobiseum coadu- 
uatom mire illustrator. [deo etiam ab cjus dextris 
stat et à dextris saneti. panis part'cuiam ejus no- 
mine sacratam pouimus, per id ostendentes, quod 
14 omnibus ereaturis prazsiat et Deo proxiina astat 
ἃ sinistris angelorum et omnium sanctorum, quippe 
qui omnes secundum ordinem occupant wiulto 
n feriorem quain is quem illa tenet. Per illam enim 
isti glorificantar et ex ea no« per angelos salvamur, 
et per ipsam Deo adjungimur. Post hoc sacerdos 
czteras quoque offert partículas, primas quidein 
pro summo pontifice qui sacrificii est fons, deinde 
pro toto ordine sacerdotali et lis qui mysterium 
operantar. Oportet euim presertim revereri opera- 
rium ut. Paulo quoque videtur ; deinceps pro regi- 
bus tidelibus, qui pietatis caus3e salutemque om- 
nium defendunt ; tunc pro populo Christofideli et 
pro monasterii pra posito et pro qeteris. fratribus ; 
deinde pro menasteril — prepesito caeterisque 
fratiibus, οἱ quidein ín monasterio. 8it. exremo- 
mia, si autem in templo, pre fendatore et pro 
8 concione; pro eo qui sacra facit et iis 
pro quibus dowa offert, postreme pro iis qui in 
Chri-to mortui suut et pro toto ordine sacerdotali ac 
wionastico ; inseper pro omnibus reciz fidei asse- 
vlis et si pro quibusdam aliis vult. Sed in (ine par- 
ticulam coilectivam pro qualibet anima christiana 
bon: fidei offert, et ad Deum preces. coumuneg: 
dirigit, quas iu vigilantium litania dicimus. Recipe, 
Dmine, hocce sacriticium super altari tuo coelesti 
pro quatiiet anima Christiana vevata et. angu- 
stata que miseratione tus opus habet et quse. se- 
queutur, usque ad 8:em. 5186 vero particulas 
pro vivis ac mortuis oblat.s subter pane 88- 
cfrato ponit pro nobis humilibus qui miscricordia 
opus habernius et commi erationem Del invocsmus. 
Sci-ndum 3auteim qnod ἰβ participatione borren- 
d rum mysteriorum, sacerdos eavere debet ne de 
particulis, sed de carne Dominica somat ad iis 
offerendum qui ad sacram mensam accedunt, Nam 
tametsi per unionem sanguinis saeratissimi omnia 
jn unum redacta. sunt, sanguinis quoque Dominici 


Υύσαντες, κοινωνοῦσι τῆς yéprsoc. Ἐξαιρέτως δὲ d 
τοῦ Θεοῦ Aóyou Μήτηρ, ἡ τῆς μεγέλης οἰκονομίας 
ὁπηρέεις, τὸ τῆς θείας ἐνώσερυως πρὸς ἡμᾶ; ἔργα» 
στήριον, ἢ τοῦ μεγάλου τούτου θύματος ῥίζα τε καὶ 
γεννήτρια xal αἰτία τῷ Ποιητῇ φανεῖσα, πρὸ πάν- 
των τὴν δόξαν κομίζεται καὶ τὴν ἔλλαμψιν πρω»- 
τοδίτως ἂχ τοῦ σαρκωθέντος ἐξ αὑτῆς δπὲρ λόγον 
παρθενιχῶς καὶ ἁγίως, xav ἡμῖν ἐνωθέντος ἄχρᾷᾳ 
χρηστότητι. Διὸ καὶ ἐχ δεξιῶν τούνου vapiscatat, 
καὶ ἅμα ἐκ δεξιῶν τοῦ ἱεροῦ ἄρτου τὴν ὑπὲρ αὐτῆς 
μερίδα τίθεμεν, τοῦτο δηλφῦντες ix τούτου, ὡς 
ὑπερτέρι πάντων αὕτη, καὶ ἐγγντέρα ἘΘ θεῷ" 
ἐξ ἀριστερῶν δὲ «ov ἀγγέλων xal τῶν &ylwv ἀπάν» 
των, ἐπεὶ τὴν δευτέραν οὗτοι πάντες ἔχουσι τάξιν" 


Β μᾶλλον δὲ οὐδὲ περαδαλλομένην Om; «pb; τὸν 


ἐχείνης ὑπεροχήν. Ac αὐτῆς γὰρ καταλάμπονται, 
καὶ ἐξ αὐτῆς πρώτης ἡμεῖς διὰ τῶν ἁγίων σοιζό» 
μεθα. Ὅτι καὶ διὰ ταύτη; Θεῷ ἠνώθημεν. Τοῦτο 
οὖν τελέσας ὁ ἱερεὺς, ἔπειτα χαὶ λοιπὰς προσφέρει 
μερίδις " προηγουμένως μὲν ὑπὲρ τοῦ ἀρχιερέως, 
ἐπεὶ τῆς ἱερωσύνης ἐστὶ mor): ἔπειτα δὲ ü«ko παν- 
τὸς ἱερατιχοῦ τάγματος, τῶν λειτουργούντων τῷ μυ- 
στηρίῳ * δεῖ γὰρ πρῶτον λαμδάνειγ τὸν χοπιῶντα, 
ὡς καὶ τῷ Παύλῳ δοκεῖ" εἶτα ὑπὲρ τῶν πιστῶν βα- 
σιλέων τῶν προμαχούντων τῆς εὐσεδείᾳς, xai eu- 
τηρίας αὐτῶν, χαὶ τοῦ φιλοχρίστου λαοῦ * μεθ᾽ od; 
«οὔ χαθηγουμένον, εἰ ἐν μονῇ τὰ τῆς τελετῆς, xal 
«ἧς λοιπῆς ἀδελφότητος " εἰ δὲ ἐν ναῷ τινι, ὑπὲρ τοῦ 
ἀνεγείραντος, f) τὴν μνήμην τελοῦντος, καὶ τῶν συν» 
αγομένων ἐκεῖσε * χαὶ ἔτι ὑπὲρ τοῦ προσενεγχόντος, 
καὶ ὅπὲρ ὧν τὰ δῶρα προσήγαγε τελενταῖον δὲ ὑπὲρ 
«ὧν ἐν Χριστῷ χοιμηθέντων, xal παντὸς ἱερατιχοῦ 
τάγματος χαὶ μοναχιχοῦ * xal ἔτι πάντων τῶν ὀρθο- 
δόξως τελειωθέντων πιστῶν " ἀλλὰ xal ὑπὲρ ὧν ἔτι 
βούλεται ἢ ὀφείλει ὁ ἱερεύς. Καὶ τελευταῖον χοινῶς 
προσφέρει μερίδα ὑπὲρ πάσης Ψυχῆς Χριστιανῶν 
ὀρθοδόξων " xai τὴν εὐχὴν ἐπιλέγει πᾶδαν, πρὺς 
Θιὸν ἀνετέρων τὰ ῥήματα, ἣν λέγομεν ἐγ εὖ τῶν 
ἀγρυπνιῶν λιτανείᾳ, « Πρόοσδεξαι, Κύριε, λέγων, 
τὴν θυσίαν ταύτην εἰς τὸ ὑπερουράγμόγ σον ὥὃνοια- 
στήριον ὑπὲρ πάσης ψυχῆς Χρισειανῶν, θλιδομένης 
«ε xai καταπονουμένης, ἐλέους σου καὶ βοηθείας 
ἐπιδεομένης, ν xal τὰ λοιπὰ ἄχρι τέλους. Καὶ ταῦ- 


communio facta. est etiamsi solum panem sumpse- p τας τὰς ὑπὲρ τε ζώντων xal «εθνεῦτων μερίδας 


rit, Sed quia quilibet Gdelis corpus et. sanguinem 
Christi debet sumere, sacerdos sanguinem ac cor- 
pus in eochleari offerens fidelibus sacram cenam 
suutere fociat, Certum sane est quod omnes parti- 
culze corporis et sanguinis Christi participant, ubi 
8.1.6] in calice depositse sunt, et sic communicaus 
corporis ac. saaguinis particeps δι. Mihi autem 
satius videtur consuetudinem sequi corpus Domini 
instrumenti, supra memorati ope sumendi. Jam vero 
videamus quomodo per hunc ipsum typum et com- 
municandi actum Jesu ipsum et totam ipsius Ec- 
clesiam pres oculis babomus. ipse. quidem lux vera 
«οἱ: Ecclesia vero. vitam eiernam possidet et. ab 

est. ipee namque per paneu repra- 


ὑποχάτω τοῦ ἱεροῦ ἄρτον τίθησιν, ὡς ὑπὲρ ἡμῶν 
«ὧν ταπεινῶν v postvtyOslaac τῶν ἱλασμοῦ xal ps- 
σιξείας δεομένων, xat τὸ μέγα ἔλεος τοῦ Θεοῦ &xes- 
δεχομένων. Ἰστέον δὲ, ὡς ἐν τῇ κοινωνίᾳ τῶν φρι- 
χτοτάτων μυστηρίων προσέχειν δεῖ τὸν ἱερέα, καὶ 
λαμδάνειν oüx ἐκ νῶν μερίδων, ἀλλ᾽ ix τῆς σορχὸς 
«ἧς Δεσποτιχῆ:, xal χοινωνεῖν τοὺς προσερχομέγου:. 
El γὰρ καὶ τῇ ἐνώσει τοῦ πκαναγίον αἵματος iv γεγό» 
νασι πάντα, xal κοινωνία τοῦ αἵματος γίνετ:ι τοῦ 
Δεσκποτιχοῦ, εἰ xat διὰ μερίδος τις χοινωνήσει. ᾿Αλλ᾽ 
οὖν ἐπεὶ χρεία καὶ ἐκ τοῦ σώματος ὁμοῦ xal τοῦ αἷ» 
ματος τοῦ Χριστοῦ χοινωνῆσαι πάντα πιστὸν, μετὰ 
«οὔ αἵματος καὶ τὸ σῶμα λαμδάνων τῇ λαό!δι ὁ ἱε- 
ρεὺς τὸ Δεσποτιχὸν, ποιείτω τῷ προσερχομένῳ τὴν 


235 


DE SACRA LITURGIA, 


986 


ποινω αν, Kel ἀληθὲς plv, ὅτι πᾶσαι χεχοινωνήχα- A sentstur, mator autem per particulam a dextris ; 


σιν al. μερίδες τοῦ σώματός τε χαὶ αἵματος τοῦ Χρι- 
στοῦ εἰσαχϑεῖσαι τῷ ποτηρίῳ, καὶ σὺν αὑταῖς ἐνω» 
θείσαις χοινωνεῖ ὁ μετέχων τοῦ σώματος xol τοῦ 
αἵματος" πιεὴν χρεΐττον, ὥς γε νομίζω, τὸ ἐπιτηρεῖν 
xai ἐκ τοῦ θείου σώματος τῇ λαδίδι λαμθάνειν. “Ἴδω- 
μὲν δὲ κῶς καὶ διὰ τούτου τοῦ θείου τύπου xal τοῦ 
ἔργου τἧς ἱερᾶς προσχομιδῆς τὸν ᾿Ιησοῦν αὐτὸν, xal 
τὴν Ἔχχλησίαν αὐτοῦ μίαν πᾶταν δι. ὥτιεν, μέσον 
αὐτὸν τὸ ἀληθινὸν φῶς, τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον χεχτὴ- 
μένην, χαὶ φωτιζομένην ὑπ᾽ αὐτοῦ xai συνεχομέ- 
γεν, Αὐτὸς μὲν yàp διὰ τοῦ ἄρτου μέσον ἐστίν" ἡ 
Μήτηρ 8i διὰ τῆς μερίδος΄ ἔχ δεξιῶν * ἅγιοι δὲ χαὶ 
ἄντελοι ἐξ ἀριστερῶν * ὑποχάτω δὲ ἅπαν τῶν αὐτῷ 
πιστεινδσάντων τὸ εὑὐσεδὲς ἄθροισμα. Καὶ τοῦτό ἔστι 


sancti autem atque angeli ἃ sinistris, et superne 
tota pia cohors eorum qui in eum erodunt. Hone 
autem est magnum mysterium : Deus in hominibus 
et Deus in medio deorum deificatorum a vero D«o 
qui pro ipsis carnem assumpsit. Et sic regnum fu- 
turum et vite sternz conversatio : Deus a. nobis 
visus et gustatus*. nulla vero rsgio infidelibus. et 
dissentientibus. Quid enim commune luei eum tene- 
bris ? Angeli quidem pravos a probis discernent. 
Quare fas non est sacerdotem pro heterodoxis obla- 
tionem aut commemorationem facere, ut nec pro 
manifestis peccatoribus atque impeenitentibus, quia 
oblatio iis in judieium erit, ut etiam iis qui jn. im- 
paeuitentiz statu mysteria horrenda adeunt, ut 


τὸ μέγα μυστήριον * Θεὸς ἐν ἀνθρώποις xai Θεὸς ἐν B dicit divinus 'aulus 


μέτῳ θεῶν, θιουμένων ix τοῦ χατὰ φύσιν ὄντως Θεοῦ σαρχωθέντος ὑπὲρ αὐτῶν. Καὶ τοῦτο fj μέλ- 
λουσα βασιλεία xai τῆς αἰωνίου ζωῆς τὸ πολίτευμα * Θεὸς μεθ᾽ ἡμῶν ὁὀρώμενός τε xal μεταλαμθανόμενος. 
Κάϊ οὐ χώρα ἀπίστοις, οὐδέ γε μὴν ἑτερόφροσι. Τίς γὰρ χοινωνία φωτὶ πρὸὺς σκότος ; Ἐπεὶ xal ἐξα- 
φυσι, φησὶ, τοὺς πονηροὺς ix μέσου τῶν δικαίων οἱ ἄγγελοι. Διὸ xal οὐ θέμις ὅλω; ἱερέα τινὰ ὑπὲρ 
ἃτεροδόξον προφέρειν f) μνήμην ἄγειν αὑτοῦ * ἀλλ᾽ οὐδὲ ὑπὲρ τῶν προδίλως ἁμαρτανόντων, χαὶ ágstae 
νοήτω; ἐχόντων ὅτι εἰς κατάκριμα a2vol, ἡ προσαγωγὴ, R7 χαϑὰ δὴ καὶ τοῖς ἀμετανοήτω; xowo- 


νυῦσι τῶν φρικτῶν μνστηρίων, ὥσπερ ὁ Ocio; Παῦλός; φητ'. 


KE9AA. &E'. 
Διαεί θυμίαμα μετὰ τὴν τροσχομιδήν. 
Tíáv προσχομιϑὴν τοίνυν ἐν τούτοιφ τελέσας ὁ le- 


CAPUT XCV. 
Quare sufitus pos; Missam? 
Postquam igitur in his oblationem perfecit sa 


proc, τῷ Θεῷ προσφέρει θυμίαμα εἰς εὐχαριστίαν C cerdos, Deo profert incensum in gratiarum | actio- 


-:Ὁ ἔργου καὶ τῆς ἐνεργείας ἐπιδημίαν τοῦ Πνεύ- 
μανος. Ἑούτου γὰρ τύπον touts! τὸ θυμίαμα, καὶ 
ἢ εὐχὴ μαρτυρεῖ λέγονφα, « θυμίαμά σο:, Χριστὲ ὁ 
θεὸς, πρησοφέρομεν εἰς ὁσμὴν εὐωδίας " ὃ προ:δεξά- 
μενος εἰς τὸ ὑπερουράνιόν σου θυσιαστήριον, ἀντι- 
χατάπεμψον ἡμῖν τὴν χάριν τοῦ παναγίου σον Πνεύ- 
ματος. » "Aga καὶ τὸν Θοὸν τιμῶν ὁ ἱερεὺς διὰ τῆς 
προασγωγῆς χαὶ εὐωδίες τοῦ θυμιάματος, καὶ δει- 
κυὺς. ὡς καὶ μετὰ τοῦ Πνεύματος; ἐνεργεῖ, καὶ ὡς 
ἀπὸ τοῦ μυστηρίου τούτου ἡ χάρις τοῦ Πνεύματος 
εἰς τὸν κόσμον ἐκχέχυται. 


ΚΈΦΑΛ. Q'*. 


nem aclionis et virtutis adventum sancti Spiritus : 
bujus euim typum gerit lncensum, ut tesistur ora- 
tio dicens : « lucensum tibi, Christe Deus, profe- 
rimus in odorem suavitatis; quod suscipiens in 
altare tuum supercoeleste, vieissiim  demitte nobis 
sanctissimi tui Spiritus gratiam. » Simul Deutn 
honorat sacerdos per oblationem et incensi suavi- 
tatem, estenditque quod eum Spiritu operatur, 
et quod isto mysterio gratia Spiritus in mundum 
effusa est. 


CAPUT ÁKCMI. 


T1 4 ἀστερίσκος her jer τε καλύμματα, p Quid notatur per stellulam et sacra opercula ac ve- 


Ab πρῶτον μὲν εἰς τιμὴν τοῦ Σωτῆρος, τὸν ἀστε- 
pisuov θυμιῶν, ὑπεράνω τοῦ ἄρτου τίθησιν, ἐπιλέ- 
Tw, « Καὶ Heb ὁ ἀστὴρ ἐλθὼν, ἔστη ἐπάνω οὗ ἦν 
17) παιδίων, » ἐν συμόδόλοις δειχνὺς τὰ πραχθέντα 
b» τῇ γεννήσει. Ἐπεὶ xal σπηλαίου xoi φάτνης 
εαὖὐπον εἰρήχαμεν εἶναι τὴν πρόθεσιν. Εἶτα, τὸ τοῦ 
δίοαπου κάλυμμα λαδὼν, σημαῖνον σὺν τοῖς ἄλλοις 
παλύμμασι τὰ σπάργανα, τὰ ψαλμιχὰ λέγει, ἃ δη» 
τοὔσί τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Λόγον" ε« Ὁ Κύριος 
ξδασίλευσεν, εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο, » καὶ τὰ Ege- 
EA. Καὶ τὸ ἐν τῷ ποτηρίῳ ἑνὶ ὃ καὶ πλεΐοσιν, ἐπι» 


ad ure τὰ δηλοῦντα ὁμοίως τοῦ Κυρίον τὴν aápxe- . 


&w* « Ἑ κχάλυζεν οὐρανοὺς ἡ ἀρετὴ αὐτοῦ, καὶ τῆς 


lamentum ἢ 


ideo primem quidem in honorem Salvatoris, 
stellulam sufliene saper peuem ponit, adjiciens : 
« Et ecce stella veniens stetit supra ubi erat puer; ἡ 
symbolis ostendens quz fáctis. sunt in. nativitate, 
siquidem spelunese presepisque typam oblationem 
esse diximus, Deinde, disei velum sumens, quod 
cum aliis velis pannos signifieat, psalmorum dieit 
verba, qux Verbi incarnationem ostendunt ? « Do« 
minus regnavit, decorem indutus est ; » et caetera ; 
Suiit etiam velum quod est in cslice uno ' vel in 
peuribus, addeus significantia pariter Domini in- 
carnationeu : « Opcruit celos virtus cjus et sa- 
pientia. ejus plena est terra. » lpse autem. est qui 


- m -- -— In 
ξεν πῶς ^ 324i 
-* o. -* -———M *. - e -— - - o - LJ a ὩΣ a i -^ 9 hs ^ --.am 2 
o - o - - - Mà. - - 9-9 "iu *» 
— - -—— [o Y - --—— M m - 
' zi ἜΣ. Erg ἘΣ Pose is urs Pike 
i! — “πὶ pru - το - ud Drm a --ν Ripe «T eu amdD - Ἔν -—— τὸ 2.»; — À 
De | - ^ -m [m - 2-4 EE. ὦ ^-—-4de “οὐ 5» 
- μπὲ « μὲ 
-—— 2 - - o" . - “πὰ m a « . -. -- 
P -- - - bad iz E — o Aot. τς e ra T22 
. ΕἾ m E o P SE er 
E -— 2: rd am -— — — - . 
1 7 - ΣΟ -2e ΡΝ πΞ «« πω a -- « δὲ 
: Me ruo cem coe DIM eel E με uu Weg EE EU MU 
- ps s QD XT VES zum eS. M eU 
- -- » 
Fh e m » -- ^e. - . 
5 πο Ἷ Ξ απ fZl1 l1 7. ΦΟΣΟΣΣ 
Lene) DEUS - m GN sm - - " - - - 4m -. R4 
- mm^ ὡς τὰ -- "- - ἂν -φ» - oU 5229" 
- -..-Ἱ A Ἢ x -— € 1 
ud oie e z- vc. m9 oi : zz 2, A3. 
-— - . —-— imos - — e - “Σ. Ἐν τον Ms. 5 
-- mcum - * — LIED d n 1 
- - «om -- m om m 4 -* t1. 
-- --- .“--. Ὡς τὺ τ 
- -- - ^ -— “πα -.7 - -9 £...z- 
gio. «ἡ d LM  ς- ED uo e “οἷς 
SU! E .- xke 14 mv SERIES. ἐξ zoxmvwo ἐὰν 5 
sl - -— ὦν -——— ὀ ἠ ἐσθ, - “α..“5πῈ "“- 
- - - - Ὁ αὶ τὔδιν «καὶ am. ui - - LI XI] 
- τ : ger EU UNE. e ΩΝ rii rie 
- 
- - — «πὶ — — 0$. 
ὼ - - - -- - Li -—— " d^» t$ 
- a- - - p^ d * 
- -— ww - Γ Ld μὲ - - Le ἐς ἐπ 
-- E eic ed - - τῶ — mm f wow 
eS --— δ: EX z^ e M - - o * o- mou 
—— «“-.. -— 5o — 4.....- 
ME ; y nme A B cct pee τ ἐπ Meo 
- πὰ «- - ^ - "o-—- A A—1 9 —-— . ταὶ τῷ ὦ» 
- A— - - Wü 9 4 Be He um am. - -— m δ 
- OMHHRND ^ -— hu 
᾿ ns *-—- -— omo EUN -- i-e ug Bru 
LJ πῶ κω »".» -——— πὰ τ - ταν - - -— a «a — AD 
- -— . o -  — n - ume Ded - «A “ὦ ἂν ὦν ub 
-- - - “Ὁ “ὦ -———— 9 eden - 2 -—— 2 
Ξ - - - -- - -———— m - τᾶν Á— ὦ -— am^ 
— - ——- — 49 —  ——Ó "a m$ — -- "- - --n 
“ὡς E -- -.. - "A. ov ^ - . -m .P, * 
A— --» - — or Lnd - δη -— NA 
«- Cem ---Ἠ “ὦ - €- Rer ? * v 
-- —o ὦ - παν LI HUMEZEAZD -— ^. - ὦ Gam T 
- — ^ o —— πὸ» * 
T7 - "— P E ΤΣ ΞΙΤΣΩΣ uem Ξ 5 
- 
e “ἘΣ "o- € - * TS. - Tm. 
Li hd - 9 ^ o—-—— w- -— P πρὸ -— 
ibo -— ^A ἄν » - ἂν - - 9 - 
“- - — — S. τα — 
- -— - Νὰ 
T * d ^Wmerm ^ mcm wm D - E: 
—- "mme - 9 - -— ph. ead 
- - — -- m 
- - - ^ - -—— »5 
a - 
RE "ὦ -** Piu — 
— à 
A A -Ὁ-: 
- - - qve 
a" - - -- —-— 
: uL deu T 
'- - “- nix - - P ^d 
* : wel m o ES cock 
- E ῷ- V. iof mex om 2d 
. he ὅς eem: ἃ 
-- "x "— -— "OMS UEDOSMETEESUEED 
* ᾧ - -- z ^. - - - - - “τὰ . - 
- 
- * o.c. ὁ εὐ 4 - - - dp pi Ed . ἘΣ ἐξ zTTE — «τῶ "4 
z . “ὦ 2^ uUa erm -— 0 ΜΡ 
o-——À «" ὦν EU. JD, δᾶ Ἢ ku a * i » 4 .2"Ὁ ^ e s » * x. - -—— — "A M m Late 


DAS 0. w39 MUR. 544 ὁ MASA οὐαὶ ας, ως ὦ - 0:09 ἽΝ Zex 7075 (ees obs iugo Gm rec 32g- 
Uu: ἵν JGARETMAQ2AA4RUGEG., ὦ (πες Er 
eub cuiu. ONUS ΟΝ... DUBIE Ὁ ΘΠ ΝΕ ἃ Ero rr «πον  N —4 I DxT- 
ub Ch ΑΘ ΘΝ. δ, .uotiumeénpureeue — E 3t mmt 2-2 . c. ἔνα (oc i3 
CoD σα. ἐδ am cuiu. De τισι, Q6 UI. EN CT D oue- WEE UN . “ΊΣΞΣ 
«ἢ αι. qq. δούδσδ, meSEUN gcouxÜemrt0veiinci -— πε πὶ 3 QUI σα 4- "ES es Ἐξ ἘΣ 
ΗΝΗδΕΝ aba ME amt wecxsesn. RE€ l0 22 00222 7.7. .. τὴν E ΞΘ ΘΒ. de 
— MEEFUCABDelre ὦ. ὑπ τὸ τὸ - το 20.2 ἐπ' τα 


τος, -- A—0 A T-. Q7 ^ -— ^ El". z42 


Fg 


a BS : ἃ HaliHd —-:7  ς.. .7 7 | ὩΣ πον mon 


tout? 1 a .- 2b νος Ὁ πο UN st Pd os F-AE - 20-P EE 
*- ad 


289 


DE SACRA LITURGIA. 


9:0 


χαθηγουμένοις τοῦτο γίνεσθαι ἔθος. Τὸ δὲ θυμιᾷν ἐξ A altari sumit initium, ac per ipsum diaconus cvan- 


ἄρχτις τῆς lepoupyía; οὐ μόνον ἕνδον, ἀλλὰ xA 
ἔξωθεν, xal ἐν τῇ μεγίστῃ τῶν θεσσαλονιχέιον ἐχ- 
χλησί ἔστιν ἰδεῖν γινόμενον, ἐν τῇ πρώτῃ τῆς 
ἱερᾶ; λειτουργία; εἰσόδῳ θυμιατοῦ ἐχ τοῦ θυσ!α- 
στηρίου ἐξερχομένου δι᾽ οὗ ὁ διάχονος, xat τὸ Εὐχγ- 
τξλιον χαὶ τὸν ἀρχιερέα, καὶ τοὺς σνλλειτουργηὺῦν- 
τας αὑτῷ ἱερωμένου; θυμιᾷ. Ὃ δηλοῖ τὴν ἀπ᾽ οὐ- 
βανοῦ χάριν xal δωρεὲν ἐχχυθεῖσαν τῷ χόσμῳ διὰ 
15708 Χριστοῦ xai εὐωξίαν τοῦ llvsupato;, xal 
πάλιν εἷς τὸν οὐρανὸν δι᾽ αὐτοῦ ἀναχθεῖσαν. Kal 
«οὔτ. πάντοτε ἡμῖν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ γίνεται. 
Τὰ μὲν oj) πεοὶ τῆς προσχομιδῆς οὕτιυ, ἐν ἧ 
καὶ πάντες πρεσθύτεροί τε προτφίρηυσι περὶ ὧν 
χρεία, καὶ μάλιστα τῶν τὴν ἑορτὴν τελούντων xal 
τοῦ ἀρχιερέως, xal ὧν ἀνάγχη λοιπῶν * καὶ οἱ διά- 
πόνοι ὃὲ πάντες διὰ τῶν πρεσθυτέρων. Οὐδὲ γὰρ 
δέμλι:- προσφέρειν διαχόνους δι᾽ ἑαυτῶν. Ἐπεὶ τὸ 
χάξισμα τὸ προσχομίξζειν Θεῷ οὐχ ἔχουσι. Atáxovot 
τὰρ εἷσε, τὴν λειτουργιχὴν ἀξίαν ἔχοντες μόνον. El 
οὖν οὗ δυνατὸν αὐτοῖς ἱερατιχὺν ἐνδύσασθαι ἄμφιον 
δίχα εὐλογίας ἀρχιερέως ἣ ἱερέω;, οὔτ᾽ ἐνάρξχσθα! 
tivo; ἱερᾶς τελετῆς ἄνευ πρεσδυτέοου ἣ εὐλυγίας 
τοῦ πρεοδυτέρου, πῶς ἄρα οὗτος: by ἑχυτοῦ mpoo- 
πομΐσει; Καὶ εἰ ὁ χανὼν ἀπαγορεύει διάχονον πρὸ 
φοῦ lzpieq μετατχεῖν xal τῶν τιμίων δώρων τε- 
λειωθέντων, ἵνα τηροίη τὴν ἑαυτοῦ τάξιν ἕχαστος, 
πῶς ἕν τοῖς δώροις προσχομίσει διάχονος ; Διὸ τὸ 
φρὴν γινόμενον ἐν Θεσσαλονίχῃ, xal νῦν ἐν τῷ ἁγίῳ 


--} 


gelium, archisacerdotem, et ininistros sacros enm 
ipso liturgiam exequentes, thurificot : quod sigui- 
fi at eccelo gratiam et. donum. devenisse mundo 
per Jesum Christum. et bonum Spiritus odorem, 
et iterum ad coelum per ipsum esse sublata; οἱ 
hoc semper nobis fit. per. Jesum Christum. Qua 
circa oblationem liunt, ita se habent : in qua 
sane ctiam cuncti. presbyleri pro. iis quibus est 
opus, offerunt ; prxsertim vero profestum  eclkc- 
brantibus, ipsoque pontifice, ac de'nceps reliquis, 
quibus necesse est. Similiter or:nes diaconi off.- 
runt per presbyteros. Ncque eniin fas est diac: nis 
per se ipses olferre ; quandoquidem donum offe- 
rendi Dco non habeut; siquidem diaconi sunt, 
ministerii diguilate tantum praediti. Si igitur fieri 
non potest ut. ipsi sacerdotale vestimentum sine 
pontificis aut. sacerdotis henedictione induant. aut 
ullum sacrum mysterium sine presbytero incloeut, 
quanam ratone per se ipsos offerent ? Et si canon 
vetat. diacanum ante. sacerdotem coumnimnionis 
participem fieri, quamvis przclara munera sint 
consecrata, ut quilibet suum gradum servet, quo- 
modo in oblatione munerum diaconus offeret? 
ldeo quod prius factum est Thessalonic:e et. nunc 
fitin sacro monte Atho, non est bene. ordinatum 
nec conveniens, Et super hoc est. ottendendum. 
Si quis autem diaconorum proferre velit partes 
ob debitum, per. presbyteros hoc faciat, retinente 


ὄρει τῷ "A00, τὸ διαχόνους προσφέρειν, οὐχ εὔταχτον (; Quidem preshytero oblationem et sortem, οἱ pro- Ὁ 


e ἁρμόδιον. Καὶ προσεχτέον τὸ περὶ τούτου. Εἴ 
tu δὲ τῶν διαχόνων προσφέρειν βούλοιτο Θεῷ με- 
px; xaz' ὀφειλὴῆν, διὰ τοῦ πρεσθυτέρου τοῦτο 
Ὁ μείτω" χατέχοντος μὲν τοῦ πρεσβυτέρου τὴν 
προσφορὰν καὶ τὴν λόγχην, xai ἐν τῷ ἐξά ειν τὴν 
μερίδα λίγοντος, « Πρόσδεξχι, Κύριε, τὴν θυσίαν 
τούτην δὃπὲρ τοῦ δεῖνος, τιμῆς μὲν xai μνήμης εἴ 
«νος τῶν ἀγίων, ἱλασμοῦ Ck καὶ ἀφέσεώς τινος τῶν 
ζώνεων ἢ τεθνεώτων τοῦ διαχόνου δὲ ἐν ἑχάστῃ 
μεοῖδι λέγοντος, « Mvfjisüntt, Κύριε, ὑπὲρ τιμῆς 
mel μνήμης » οὔ βούλεται ἁγίου, ἢ ὑπὲρ ἀφέσεως 
Ἀνάστου ὧν χρείαν ἔχει" ἢ μᾶλλον ὃ καὶ ἀκριδέ- 
sUpev λέγειν, « Μνήσθητι, Δέσποτα,» ὑπὲρ ὧν 
βυΐλεται. Οὐδὲ γὰρ ἄδεια τούτῳ ἀναφέρειν τρὸς 
Gelbe τὸς quvà;, παρόντος τοῦ ἱερέως. Εἶτα χαιρὸς 
δίδυεται cho ἐνάρξεως τῆς λειτυυργίας παρὰ τοῦ 
Δρχιερέω; τῷ πρώτῳ τῶν διάχόνων. Οὐδὲ γὰρ 
χωρ᾽ς αὑτοῦ τι πράττεσθαι δυνατόν. Καὶ ὁ μέγας 
ἀρχιερεὺ; Ἰησιῦς τοῦτό φησι, ε Χωρὶ; ἐμοῦ οὐ 
δύνασθε ποιεῖν οὐδέν. » Ὃ μὲν οὖν διάχονο; τὸν 


ferendo partem dicente ; « Suscipe, Domine, hane 
hestiam in talis gratiam ; honoris quidem ac me- 
noris, si de quodam sanctorum | agitur, propitia- 
tionis autem ac remissionis, si de quodam vivorum 
vel mortuorum ; diaeono autem ad. unamquamque 
partem dicente : Memento, Domine, in honoren 
ac memoriam illius (tem. intendit) sancti, vel in 
remissione: uniuscujusque corum ouibus opus 
est; vel quod. melius et accuratius est dicere, 
Memento, Domine, super his in quos cst voluntas. 
Non antem illi fas est pr:esente sacerdote, voces ad 
Deum attollere, Deinde datur ab. archisacerdote 
primo diaconorum occasio mini-terium incipiendi ; 
non enim absqve c ipso aliquid fieri possibile esi. 
Summus sacerdos δ᾽ sus lioc 8.1 2 Sine me mhil 
potestis facere. Diaconus igitur. sacerdotem bene- 
dicere invitat : sacerlos autem. benedicit. Deum, 
ipse qui fecit oblationem in propositione ; οἱ ita 
sequentia funt, sicut. i. interpretatione liturgi:e 
juxta vires copiosius explicavinus. 


ξερῖα εὐλογεῖν προτχαλεῖται " ὁ ἱερεὺς δὲ εὐλογεῖ τὸν Θεὸν, αὐτὸς ὁ xal τὴν προσχομιζὴν ἐν τῇ προ; 
δέσει ποιῆσας" xal οὕτω τὰ ἀχόλουθα γίνεται, ὡς xal πλατύτερεν ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τῆ: λειτουργίας 


κατὰ δύναμιν ἡρμηνεύσαμεν. 
109 κεφλλ. Z'. 
Tira τυχοῖ ὁ ἀρχιερεὺς, καὶ τίνας οἱ σὺν αὑτῷ. 


Καὶ euvoxzuxcote po? ὧδε λέγομεν, ὡς ol μὲν ἔνδον 
τοῦ βήματος ἱερεῖς τὰς ἐπονρανίους πρώτας δηλοῦτι 


CAPUT XCVII. 
Quenam episcopus et qui cum eo sunt significant ? 


Et hic compendiose dicimus stantes. quidem in- 
tra sanctuarium) Sacerdotes, primos -calestes. on- 


DE SACRA LITURGIA. 


301 


ᾳαντᾶται ὁμοίως ónb ψαλτῶν, xat εὐφημεῖται. Καὶ A niam Christus est janua ovium supernarum ac vitz), 


πλείονται αἱ πύλαι, διὰ «b, « "Aparte πύλας * » xdi 
ἀσπαζομένου ταύτας τοῦ ἀρχιερέως (ἐπεὶ Χριστὸς 
ἢ θύρα τῶν προβάτων τῶν ἄνω καὶ τῆς ζωΐ-), 
ἀνοίγονται. Ὁ Χριστὸς γάρ ἔστιν 6 000; ἡμῖν τὴν 
εἴτοϑον εἰς τὰ ἅγια διὰ τοῦ καταπετάσματος τῆς 
Φαρνὰς αὐτοῦ. Καὶ εὐλογεῖ ὁ ἀρχιερεὺ; τοὺς τὰς 
Ug; ἀνοίγοντας, 0t: 11 Κύριος τῶν δυγάμεων ὁ 
Χριοτάς. Καὶ θνμιᾷ εὐθὺς τὸ θυσιαστήριον χύχλῳ, ὅτι 
θρόνος νοῦτο Θεοῦ καὶ ἀνάπανσι;. Καὶ αὐτὸν τυποξ 
οὖν Χριστὸν ἐσφαγμένον καὶ ζῶντα, xal vonvo; 
ἐκεῖσε θυόμενο, χείμενον, xot ἀκαύστως ἱερουργ΄ ὑ- 
μενον, xal τὸν χατὰ ἀνατολὰς ἐφ᾽ ὑψηλοῦ θρόνον 
Θεοῦ͵ τὴν εἰς οὐρανοὺς χαθέδραν Χοιοτοῦ Ex δεξιῶν 
τοῦ Πατρὸ; σημαίνοντα. "ἔνθα χαὶ αἱ βαθμίδες τὰς 


ἀνοδάσοις καὶ τάξεις τῶν τε ἀγγέλων στμαίνουσι, ὃ 


xs! τῶν ἱερῶν ἀνδρῶν τῶν ὑψηλοτέρων, ἐν aT; καὶ 
οὖ διάκονοι κάθηνται. Εἶτα μετὰ τὸ θυμίαμα ἡ εὖ- 
ψημία βεσιλέων τε xal ἀρχιερέων, ἐπειδὴ νελέσας 
τὴν οἰκονομίαν Χριστὸς xai ἀναληφθεὶς, ἀρχιερεῖς 
εὐσεδεῖς xai βασιλεῖ; δι᾽ αὐτῶν πιστοὺς συνεστή- 
este, Ka! μετὰ τοῦτο διχπρίῳ σφραγίζει τὸ ἱερὴν 
Εὐαγγέλιον, τὰς δύο τοῦ Χριστοῦ ἐ ἀρχιερεὺς δηλῶν 
ψύϑεις, ὃς vf) ὑποστάσει εἷς ἐδτιν ἀδιαίρετος. Καὶ 
τῷ τριπηρίῳ πάλιν ἐν τῷ ὑμνεῖν τὸν Τρισάγιον, εἰς 
9, « ἀόξα llatph xai Υἱῷ xai ἁγίῳ Iiveüpatt, » 
ὅτι τρία τοῖς προσώποις, xal ἕν τῇ φύσει, ἡ Τριάς 
ἔστιν, ἧς καὶ τὴν γνῶσιν à; φῶς καὶ τοῦ διφυσῦς 
φοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδης σεταρχωωμένου τὸ Εὐαγγέλιον 


Dapjev ἐν ὅλῳ τῷ χόσμῳ. Καὶ εὔχεται καταρτι- C 


σθῆναι τοῦτο ὡς ἄμπελον ζῶσαν, ζωογονοῦσάν τε 
πλὶ οὐφγραίνουσαν χαὶ ἄνωθεν φυτευθεῖσαν. “Ἔπειτα 
παὶ ἢ εἰς τὸ ἱερὴν σύνθρονον ἄνοδος καὶ καθέδρα 
γίνεται, τὸν τύπον σώζουσα τοῦ ἀνελθόντος εἰς οὐ- 
βανοὺς Ἴησοῦ Χριττοῦ, Ex δεξιῶν τε τοῦ Πατρὸς 
χαθίσαντος. Καὶ εὐθὺς τοῦ ᾿Αποστόλου ἡ θεία ἀνά- 
quee, ὅτι ἀνελθὼν Χριστὸς, τοὺς μαθττὰ: ἀπέ- 
δτειδε κηρύξαι τῷ χόσμῳ παντὶ τὸν Κύριον, Εἶτα 
«ὸ ἱερὸν ἐπ᾽ &46wvo; μετὰ τὸ ᾿Αλληλούϊα χηρύττε- 
4«1ι Εὐχγγέλιον, δτι τοῦτο ἀπελθόντε: ἐχέρυξαν ol 
ἀπόστολοι. "Ott δὲ τὸ χήρνγμα Ἰησοῦ Χριστοῦ xal 
τὰ αὐαγγελιχὰ ῥήματα αὐτοῦ εἰσι τοῦ Χριστοῦ, ὡς 
λειτουργὸς Χριστοῦ ὁ ἀρχιερεὺ;, ἐν τῷ ἀναγινώ- 
Θκεσῦαι ἐχδάλλει τὸ ὠμοφόριον. ᾿Αλλὰ χαὶ δίδωσιν 


aperiuntur : Christus enim est qui dedit nobis in- 
troitum ad sancta per velsniem carnis ejus. Et. be- 
nedicit pontifez eos qui januas adaperiuut, eo qnod 
Dominus virtutum est Christus, et statim altare 
thurificat, quod illud est Dei thronus et requies ; et 
ipsum figurat Christum immolatum ac viventem, 
et ibi spiritaliter in sacrificio jacentem, et indesi- 
nenter pontificatu fungentem, et illum ad orieuteim 
in altissimo thronum Dei, sedem Christ in. celis, 
ad dexteram Patris, sijnificantem. Ibi quoque gra- 
dus, ascensiones ét ordines, significaut angelorum 
sacrorumque virorum excelsorum, ubi nec. diaeoni 
sedent. Deiude, thuriticat ono. facta, giatulatio fit 
regum ac pontificum, eo quod Christus, ccononia 
functus assumptus, pontifiecs piog regceque per. ip- 
$08 fiJeles secum constituit, Postea duplo siguat 
sacrum Exangelium sacerdos, duas Christi signifi- 
cans naturas, qui subsistentia unus est. indivisibi- 
lis ; et secunda vice terin celebran:lo sacro trisagio 
per verba : Gloria Patri et Filio et Spiritui san. t», 
quoniam tría sunt in personis et unum in substan- 
tia, quod est Trinitas, cujus cognitionem sicut lum: p, 
hecnon unius e Trinitate, natura. duplieis οἱ incar- 
nat!, Evangelium in toto mundo illus'ravit, Et pre- 
catur hoe ordine bono prosperare tauquam viteu 
vivam, fecundam, letificantem 5c desuper bere 
cultam. Exinde lit in. sacrum throuum. commnnis 
congressus ac consessus, typum servaus Jesu. Chri: tí 
in celos assurgentis et ad. dexteram fatris. eonsi- 
d ntis, Et stati fli Apos'oli divina lectio, quoniam 
in celum — elevatus. Christus discipulus misit ad 
Domiuum universo mundo. pravicandum. Deinde 
post alleluia super. amboneni. sacrum pradica:ur 
Evangelium, eo quod abeuntes iliud Apostoli pradi- 
caverunt. Quouian autem prconium est Jesu- 
Christi ipsiusque evangelira verha, pontfex, ut 
ejus minister, iu hoc legendo cjicit lhuinerale, Set 
et lectori prius ac. posterius dat pacem. et bene- 
dictioneni ; hanc quidem, ad virtutem capieudam 
praedicandi, illan autem in mericelem / operis, 
quatenus predicanti primum apostolica verba 
prsesiant. ae benedictionent, non tamcn pet »senet- 
ipsum habet paces, sed per primum eorum qui 


εἰρένην τῷ ἀναγνόντι, xal εὐλογίαν πρότερόν τε xa D sub. ipso sunt pontificem vel presbyterum, eo quod 


ἄσετερον" τῆν μὴν εἰ; τὸ δύναμιν λαδεῖ) τοῦ xnp5- 
Un, τῆν δὰ εἰ: ἀντιμισθίαν τοῦ ἔργον, ὡς χαὶ τῷ 
ἀνχγνώσαντι πρότερον τὰ ἀποστολιχὰ ῥήματα εἰρή- 
wav παρέχει xat εὐλογίαν" πλὴν οὐ δι᾽ ἑαυτοῦ τὴν 
εἰρένην, ἀλλὰ διὰ τοῦ πρώτου τῶν ὑπ᾽ αὐτὸν ἀρχιε- 
ρέως ἢ ἐρεσόυτέρου, ὅτι xal οὗτοι τότε τάξιν ἔχου- 
σιν ἀποστόλων, ὁ πρῶτος ἀρχιερεὺς δὲ τὴν τάξιν 
ἔχει Χριστοῦ. Διὸ αὐτὸς μὲν εἰρηνεύει τὸ Εὐαγγέ- 
lov, ὥς τὸν τύπον ἔχων Χριστοῦ" ἐχεῖνοι δὲ τὸν ᾿Από- 
Φιολον ὡς τύπον σώζοντες ἀκοστόλων. Καὶ οὐδὲ ἀφ᾽ 
ξευτοῦ τοῦτο ποιοῦτιν * ἀλλ᾽ εὐλογίαν λαδόντες τὴν 
εἰρήνην λέγουσι». Ὅτι τὸ ῥῆμα τῆς εἰρήνης ἴδιόν 
ἔσει τοῦ Χριστοῦ καὶ χληρονομία ἡμῖν δπ᾽ αὐτοῦ 
χλταλν θεῖσα. Εὐθὺς δὲ τὸ χατελθεῖν τὸν ἀρχιερέα 


et isti tunc ordin-m apostolorum tenent, primus 
sutem pontifex ordinem babet Christi. ideo ip«e 
quidem Evangelium pace donst, utpote qui Christi 
typum gerit ; isti vero Apostolum, utpote qni locum» 
servant apostolorum, nec tanquam a semetips » 
hoe faciunt; sed accepta benedictione  peceu 
dicunt, eo quod verbum pacis Christi proprium 
est hzreditasque nobis ab illo relicta. Statim a:- 
tem pontifex e consessu descendit in. signum. b«- 
Bedietionis super reges, eo qnod Christus, per 
praedicationem devicto mundo, pium regnum ex 
infidelitate ad (idem vocavit et constituit ; ac b«e 
nedixit, atque per pentifica'um benedicere pergit. 
Deinde catechumcnorum £t expulsio, sizviticans 


295 


STYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCIIiEP. 


9 ὃ 


separationem peccatorin ἃ justis post Evangelii A τοῦ συνθρόνου δηλοῖ xal εὐλογεῖν πὲ» τῶν 8.5:- 


prieconium ἧι fine. seculorum. Postquam — enia 
prad:catum fuerit Evangelium in universo muulo, 
ín testimonium — omnibus gentibus, tunc, ait, ve- 
nieb finis. Idcirco. post. catecliimenos magnis ! fit 
secundus. introitus, siguilicens secundum e cuelo 
cum gloria. Chrisii adventum. Unde fit iste. cum 
multo comita:u, propter fulgentem. hanc Christi 
gloriam, cum qua. tinc veniet; scd. et humerale 
carau lhabeus crucem. retinetur, ut. manifestum 
Christi signum, qui tunc. e ccelo, sicut. scriptum 
est, coram o nnibus apparebit ; deinde lucifcri ac 
doryphori; ct deductus. per mysteria. Chri-tus, 
qui panis cst coelestis, et calix perpetus ΡΠ, 
et hostia vivificans ac inexhausta ; qui enam 
tanquam immolatus per agnum. tunc Cconspieitur, 
quoniam et vivens et. vulneratus. videbitur, — Vi- 
debunt enim. in. quem confixerunt , deicid:r vi- 
delicet ; nos autem, fide in. ipsum habita, in. ipso 
letabimur : ipsius enim livere ncs sanati su- 
mus. Deinde clauduntur. quidem. janum, quo- 
niam et ordo est in futuro; et visibilia non 
sunt imperfccetis οἱ inferioribus execlsa, omuibus 
noscibilia sunt mysteria ; cnim et tunc multis erit 
occultus et paulatim apertus Jesus, Deinde port:e 
eperiuntar, sicut. et tunc proficieitibus et perfe- 
ctioribus visio  proportiona a erit, Et. confessionc 
proclamata Symboloque lidei ab omnibus profes- 
$0, quie sunt dil:ctionis et unionis angelis ct ho- 
minibus per. amplexationem flant. et. ostendun- 
tur, quoniam et. (ine. erit. unanimitas, cunctique 
amici et difecti erunt ; et Jesus optima victima 
in medio erit o nuiuim — sanctorum suorum, ut vin- 
culum pacis et unionis, et sacerdos et hostia, 
uniensque omnes, et. omnibus unitus : attamen 
juxta proportionem : non enim. omues immediate 
illius erunt participes ; κο puri quidem absque 
velis propius erant. tanquam sacri ministri. et ad 
perfectiora proxime facti. 


λέων, ὅτι νιχήσας τὸν χόξμον τῷ χηρύγματι ὁ Χρι- 
GT, τὴν εὐσεδῇ βασιλείαν ἐξ ἀπιστίας sl; πίστιν 
ἐχάλεσε καὶ συνεστήσατο" xol εὐλόγησε, xai sülo- 
γῶν ἐστε διὰ τῆς ἀρχ'ερωτύνης, Εἶτα fj τῶν χατῆ- 
χουμένων ἐξέλευσις, διλοῦσα τὸν χωρισμὸν τῶν 
ἁμαρτωλῶν ἀπὸ τῶν διχαίων μετὰ τὸ χήρυνμα τοῦ 
Εὐαγγελίου ἐν τῷ τέλει τῶν αἰώνων, Μετὰ τὸ κη- 
ρυχθῆναι γὰρ τὸ Εὐαγγέλιον ἐν ὅλῳ τῷ χόσμῳ, εἰς 
μαρτύριον πᾶσ: τοῖς ἔθνεσι, «Τότε ἥξει, φησὶ, τὸ τέ- 
Aog» 0 xal μετὰ τοὺς χατηχονμένου; lj δευτέρα 
μεγάλη εἴσυδο;, δηλοῦσα τὴν μετὰ δόξης ἀπ᾽ οὐρα- 
νοῦ δευτέραν τοῦ Χριστοῦ παρουσίαν. Ὅθεν xal μετὰ 
δορυφορίας αὔτη γίνεται πλείστης. διὰ τὸ τῇς δόξης 
ἐχείνης τοῦ Κυρίου λαμπρὸν, με΄" ἧς τότε ἐλεύπἐ- 
ται. ᾿Αλλὰ xal τὸ ὠμοφόριον ἔμπροσθεν τὸν σταῦυ- 
ρὸν ἔχον κατέχεται, τὸ ση:ἴον ἐμ φαῖνον τοῦ Ἰητοῦ;, 
ὃ τότε ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ φανήτεται ἔμτρογεν, ὡς 
γέγραπται εἶτα λαμπαδηφόροι χαὶ δορυφόροι" xal 
προπεμπόμενος διὰ τῶν μυστηρίων Χριστὸς, ὁ 
ἐπουράνιος ἄρτος, χαὶ τὸ ποτίριον τῆς διηνεχοῦς . 
εὐφροτύνης, ἣ ζωτιχή τε xal ἀδαπάνητος θυ" ηδία " 
ὃς χαὶ ὡς ἐσφαγμένος διὰ τοῦ ἀμνοῦ κχαθορᾶται 
τέτε, 02: xal ζῶν 1E E ναὶ μεμωλωπισμένος óz9t- 
σεται, "Odovzat γὰρ ol μὲν, εἰς ὃν ἐξεχέντησαν, ol 
θ:οχτόνοι δηλονότι, ἡμεῖς δὲ οἱ εἰς αὑτὸν πιατεύσαν» . 
τες, εὐφρανθησόμεθα ἐν αὐτῷ. Tip γὰρ μώλωπι αὖ- 
οὖ ἡμεῖς ἰάθημ:ν. Εἶτα χλείονται μὲν αἱ θύρλι, ὅτι 
«ὐξις καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, καὶ οὐ θεωρητὰ τοῖς ὑπο- 


C δεεστέροις καὶ κατωτέρω τὰ ὑψηλὰ, οὐδὲ πᾶσι 


γνωστὰ τὰ μυστήρια, ἐπεὶ χαὶ τότε χεχαλυμμένος 
ἔσεαι πολλοῖς͵ xal χατὰ μιχρὺὸν ἀνοιγόμενης ὃ Ἴη- 
σοῦς. Εἶτα αἱ πύλαι ἀνοίγονται, ὡς xa τότε τοῖ; 
προχόπτουσι xai τελεωτέροις f θεωρία ἀνάλογος 
ἔσται. Καὶ τῆς ὁμολογίας; κηρυχθείσης, χαὶ τοῦ 
Συμδόλου τῆς πίστεω; παρὰ πάντων &vupoloyn- 
θέντος, τὰ τῆς ἀγάπης ἀγγέλοις τε xal ἀνθρώποις: 
διὰ τοῦ ἀσπασποῦ καὶ τὰ «fj; ἐνώσεως γίνεταί τε xa'az 


δείχνυται ὅτι xal ὁμόνοια ἔσται τότε, xal πάντε; φίλοι xa ἀγαπητοὶ ἔσονται. Καὶ Ἰησοῦς τὸ xdi 
στον ἱερεῖον μέσο" ἔστα: πάντων τῶν ἁγίων αὐτοῦ, εἰρήνη πάντων. ὧν xal ἑνότης, xal ἱερεὺς χαὶ i - 
ρουργ'ύμενος, xal ἑνῶν πάντας, καὶ ἑνηύμενὸς πᾶσι" πλὴν ἀναλόγως " o) γὰρ πάντες ἀμέσως tom 
«oU μεθέξουσιν " ἀλλ᾽ οἱ μὲν ἀχραιφνῶς, καὶ παραπετασμάτων χωρὶς, ἐγγὺς ἔσονται, καὶ ὥσπερ Lamm 


ρουργοὶ χαὶ τῶν τελεωτέρων ἁπτόμενοι. 
CAPUT XCIX. 


(Quod sicut et in colis et in terra, ita stant ordine et 
mysteriis communicant iu sacrario el exira sacia- 
rium sacerdotes el laici. 


£t hoc ibi significat, primus pontifex, pro- 
pinquans, οἱ attingens, οἱ sacrificaus — inysti« a, 
ipaumjue, «qui pro nobis immolatus cst quo 
expri:ens ; bi vero, per ipsum — inediatorem | par- 
ticipantes et fruentes, Unde etiam in. sanctuavio 
episcopi et sacerdotes etsi cum. ipso ministrent, 
nom tamen appropinquant sicut. primus. — Alteri 
vero sacratoruim | post istos inferiorem habent or- 
dinen, uec eadem dicere possunt ; οἱ postremo 
venlunt ad sumendam commmionem, sicut ordi- 


“ἡ 


ΚΕΦΑΛ. L8. 


Ὅτι ὡς καὶ év αὐραγοῖς, καὶ ἐπὶ γῆς κατὰ tdt, — z 
ἵστανται καὶ κοινωνοῦσι τῶν μυστηρίων, δα... 
τε τῷ βήματι xal ἐχεὸς, ἱερωμένοι xal Jammu 

᾿ «ot. 

Καὶ τοῦτο δηλοῖ ἐνταῦθα 6 πρῶτος ἀρχιερ:ὑ «.2 
πλησιάζων τε χαὶ ἁπτόμενος, χαὶ θύων τὰ μυστιχο 554 
χαὶ αὐτὸν τὸν τυθέντα ὑπὲρ ἐμῶν ἐχτυπούμενος:- «" 
οἱ δὲ, διὰ μεσίτον αὐτοῦ μετέχοντές 4: xai ἀπ᾽ 
λαύοντες, Ὅθεν xal ἐν τῷ βήματι οἱ ἐπίσχοποί - 
χαὶ ἱερεῖς εἰ xa: συλλειτουργοὶ, ὅμως οὐχ ἐγγίζου τϑε- 
ὡς; ὁ πρῶτος. Ἕτεροι δὲ πάλιν τῶν ἱερῶν μετ᾽ a E 
τοὺ; ὑποδεεστέραν ἔχουσι τάξιν, χαὶ οὐ τὰ αὐτὰ a 
γῶιν δύνανται, χα! ὕστερον ἔρχονται πρὸς τὴν oa — 


x5 χοινωνίχν, ὡς οἱ τῇ; λειτουρ εχῆς ὃ ἄχονοι 


N 


191 


DE SACRA LITURGIA. 


293 


$^ μετὰ δὲ τούτου; πρὸ τῶν ἱερῶν πυλῶν ἄλλοι, À nis liturgici diaconi. Post. ipsos autem alii qui 


ὑποδιάχονοίῖ τε, χαὶ σὺν αὐτοῖς ἀναγνώσταις ol 
ὄμνῳξοῖ * μεθ᾽ οὖς πάλιν χοινωνοῦσιν οἱ τοῦ μονχ- 
χικοῦ σχήματος, ὡς προέχοντες τοῦ λαοῦ. Καὶ μετὰ 
τούτους χατὰ τάξιν αὖθις οἱ λαῖχοί. Οὐδὲ γὰρ καὶ 
οὗτοι πάντες ἐπίσης. Οἱ μὲν γὰρ χαλῶς ἴστανται, ol 
δὲ μετανοοῦντές εἰσιν. "A. δὴ πάντα ixásvou τῶν 
μετεχόντων Θεοῦ τὴν τε τάξιν δηλοῖ χαὶ ἀνάδασιν, 
xal τὸ ἁρμόδιον καὶ πρέπον τῆς χοινωνίας. Ὁ ἀσπα- 
σμὸς δὲ σὺν τῇ ὁμολογίᾳ τῆς πίστεως, τὴν ἐπὶ τῇ 
ὁμολογίᾳ τοῦ θεοῦ συμφωνίαν καὶ τὴν εἰρήνην δηλοῖ 
καὶ τὴν ἀγάπην. Μετὰ δέ γε τὸν ἀσπαπμὸν ἡ τῶν 
μυστηρίων ἱερουργία τῇ ἐπιχλήσει τοῦ Πνεύματος 
γίνεται. Ὅτι μία ἡ δύναμις τῆς Τριάδος, χαὶ τοῦ 
Υἱοῦ σαρχωθέντο;, ὁ Πατὴρ εὐδοχῶν ἧν, ὁ Υἱὸς δὲ 
εὐτουργῶν, xai τὸ Πνεῦμα συνεργοῦν τὸ πανάγιον. 
Μετὰ δὲ τὴν ἱερουργίαν ἡ ὑπὲρ ἁπάντων ἀνάμνησις 
&à τὸ σωτηριῶδες τῆς θυσία; Καὶ τῶν ἁγίων δὲ ἡ 
ἀναχήρυξις, ὅτι συνέπαθον αὐτῷ, καὶ νῦν συνδοξά- 
ζονιαι. Ἐξαιρέτως δὲ ἡ τῆς Παναγίας xal μόνης 
θεοτόχου ἀνάμνησις, ὅτ' xal νῦν xal τότε τὸ χοινόν 
ἰστι καντὸς χόσιου σωτήριον" fiv χαὶ πάντες ἀνὺυ- 
μνοῦμεν, ἐπεὶ xal δι᾽ αὐτῆς τὴν σωτηρίαν ἐλπίζο- 
μεν. Μετὶ δὲ τὴν μνήμην ἁπάντων ἡ αἴτησις παρὰ 
φῦ ἀρχιερέω; ὥσπερ ἐπισφράγισμα τῶν "αἰτήσεων 
ἑπασῶν, ὥστε δοῦναι ἐν ἑνὶ στόματι xal μιᾷ xapbia 
εὐτὸν δοξάζειν τὸν ἐν Τριάδι Θεὸν, χαὶ τὰ ἐλέη τοῦ 
ϑαρχωθέντος xai τυθέντος ὑπὲρ ἡμῶν xal ἱερουρ- 
γηθέντος καὶ προχειμένου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μεγά- 


le) θεοῦ εἶναι πάντοτε μεθ᾽ ἡμῶν. "Extra τὴν τῆς C 


υἱοδεσίας χάριν ἐν ἡμῖν ὁ ἱεράρχης προσεύχεται, 
κεἰ ἱξαιτεῖται χαταξιωθῆναι ἡμᾶς, Ὁ 1. διὰ τοῦ κατὰ 
φύσιν Υἱοῦ ἤδη τεθυμένου τοῖς μυστηρίοις xal προ- 
κειμένου, χαλεῖν ἡμᾶς Πατέρα, τοὺς φύσει χτίσμα- 
κά τε χαὶ δούλους, τὸν Θεὸν τὸν ἐπουράνιον. Μετὰ 
δὲ τὴν προσευχὴν χὰὶ τὴν εἰρήνην καὶ τὴν χλίστιν 
εἷς χεφαλῇς, ἃ δὴ τὴν πρὸς Θεὸν δουλείαν δηλοῦσι 
»εαὶ ἕνωσιν, ἡ τοῦ ζωηφόρου ἄρτον γίνεται ὕψωσι:, 
αὐτὴν τυκοῦσα τὴν ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ Σωτῆρος σταύ- 
Quo * καὶ τὸ αὐτὸν τὸν Χριστὸν ἐλθεῖν, καὶ ἑαυτοῦ 
δ plv μεταδοῦναι, ὅτι xal οὗτός ἐστίν ὁ ὑπὲρ ἡμῶν 
φετιυρωθεὶς, καὶ αὐτὸν δείχνυσιν ἡμῖν μυστικῶς ὑπὲρ 
δι μῶν πεπονθότα. Διὸ χαὶ « Προσέχωμεν, » ἐχδοᾷ, 
εἴπει γνῶναι ἡμᾶς τὸ μυστήριον. Καὶ ἐπάγει, « Τὰ 
7" Apa τοῖς ἁγίοις "» δηλῶν, ὡς ὁ σταυρωθεὶς ἅγιος, 
ws) οἱ τούτου μέτοχοι ἅγιοι ὀφείλουσιν εἶναι, xal 
"Eis πάντες βοῶσιν, « Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος Ἰη- 
«πἰὺς Χριστὸς, ν τὴν ὁμολογίαν λέγοντες, ἥτις ἔσται 
τπακοὶὶν τῷ μέλλοντι, ὡς Παῦλός φησι. Διὰ γὰρ τού- 
“Ξιοιοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ σαρχωθέντος xai σταυρω- 
Sir; ἡγιάσθημέν τε xal τοῦ θανάτου ἐῤῥύσθη- 
£X xai τῆς ἀθανασία: ἐτύχομεν " ὃς καὶ τότε 
E 33 ἐμὶν θεωρία τε xa ἀπόλαυσις, ὅτι ἀπεθάνομεν 
περότερον μὲν, ἰσοθεῖᾳ χλαπέντες, xal παρὰ καιρὸν 
ἀφάνατοι xoi θεοὶ γενέσθαι ζητοῦντες, γεγόναμεν * 
Υὐγδὲ ἀνέστημεν, xai ζῶμεν, καὶ θεοῦ μετέχομεν 
] τῶν χαρίτων, καὶ θεοί ἐσμεν, ὡς τῶν τῇ παραδάσει 
ἔναγτίων νῦν γεγονότων, τοῦ Θεοῦ σαρχωθέντος 
V) ἀθλγάτου ὑπὲρ ἡμῶν, xat δούλου μορφὴν ἔνδυ- 
PATROL. Ga. CLV. 


stant ante fores sacras, subliaconique ac cuin 
ipsis lectoribus cantores. Post istos dona commu- 
nicant hi qui sunt monastici status, tanquam  pa- 
pulum przecedentes. Et post istos, secundum or- 
dinein, iterum laici ; non enim et hi sunt omzes 
equaliter; alii namque honorabiliter adstant, alii 
vero pouiteuntes sunt: quz cuncta uniuscujusque 
comiunicantium -Deo ordinem et ascensionem, 
et conciunitatem, el convenientiam  communio- 
nis ostendunt. Aimplexatio cam fidei confessioue 
concordiam et pacem et dilectionem in confes- 
sione Deisiguificat. Post autem amplexationem 
mysteriorum operatio sacra fit invocatione Spiri- 
lus; quoniam una est potestas Triuitatis, et cum 


B Filius caro factus est, Pater erat benevolens, Fi- 


lius autem per se agens, et Spiritus sanctus coo» 
perans. Post sacram operationem fit super omnibus 
memoria propter virtutem hostize salutiferam, et 
sanctorum praeconium, co quod cum ipso passi 
sunt, et nunc conglorificantur ; et excellenter 
sanctissimz  uuiczque  Deipare recordatio, «quo- 
niam el uunc et tunc communis est salus universi 
mundi, quam etiam omnes celebramus, co quod per 
ipsam speramus salutem. Post omnium memoriam 
oratio fit a pontifice, tanquam omnium orationum 
sigillum, ut sic detur ín uno ore unoque corde 
ipsum glorificare Deum in Trinitate constantem, ct 
miserationes ejus qui pro nobis incarnatus, et 
immolatus, et in sacrificio oblatus, Jesus-Cliristus, 
magnus Deus, sempcr esse nobiscum intendit. 
Postea filiationis gratiam in nobis fleri precatur 
sacerdos exoratque nos fieri dignos per Filium na- 
turalem jam ijinmolatuim ac jacentein, ut nos. vo- 
cemus Patrem, nos qui natura sumus creatura ac 
servi, Deum qui in ccelis est. Post hanc autem ora- 
lionem et pacem et capitis inclinationem, quz servi- 
tutem ac unionem ad Deum significant, vivifici panis 
fit elevatio, ipsam tlgurans pro nobis Salvatoris cru- 
cifixionem, necnon ipsum Christum venisse, ac 
semet'psum tradidisse pro nobis: ipse namque 
est qui pro nobis crucifixus est, et ipsum illa 
nobis ostendit mystice pro nobis passum. lIdeo- 
que « Advertamts ». clamat, ut nos intendamus 
mysterium ; et addit : « Sancta sanctis » siguificaus 
quod crucifixus est sanctus οἱ illi qui sunt ipsius 
participes, debent 6350 saucti ; et omnes flde cla- 
mant : « Unus sanctis, unus Dominus, Jesus Chri- 
stus, » confessionem dicentes, quz, sicut ait Paulus, 
erit in seculo futuro : per hunc enim unigenitum 
Filium incarnatum et crucifixum sanctificati sue 
mus, et a morte sumus liberati, iuortalitate:que 
obtinuimus ; et ille tunc nobis erit jucunda visio 
necnon fruitio. Nam mortui quidem fuinius, 85.0.8 - 
litatem cum Deo subripientes, οἱ prater opportu- 
nitatem immortales et dii lieri quierentes ;. nati 
vero sumus nunc, atque surreximus ac vivimus, 
et Dci gratiarum sumus participes, t.nquam con - 
wariis trangressioni nunc factis, cum D. usimmor- 


iQ 


:99 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


«00 


talis pro nobis est caro factus, servique formam A σαμένου, xal θνητοῦ, xal χατὰ τὰ κτίσματα TeYo- 


et mortalis indutus, et secundum creaturas effectus 
atque vere homo demonstratus, et pro nobis im- 
molatus. Unde stultitia quidem erat nostrum ten- 
tamen, quo volebamus fleri deos et transgredi, 
siquidem impossibile est nos qni creature sumus, 
deos ficri. OEconomia vero Dei Verbi, tanquam 
solius omnipotentis, vera fuit et bona, propterque 
nostram salutem. Unde nobis summe unitum est, 
quod supra nos erat, et carne pro nobis mortuum 
est, quod erat. suunmum bonitatis ; οἱ iminortali- 
tatem ac Deitatis gloriam per suam mortem nobis 
praestitit. Videtisne quantum mysterium ? Deinde 
fit saori fractio panis : propter nos euim ἢϊ fractio 
ejus qui infragilis est, ut omnes ipsius simus par- 
ticipes ; et qui indivisibilis est, pro nobis dividitur, 
sibi nos uniens, et, sicut. oraverat, unum faciens. 
Est autem calicis adunatio divini panis in calicem 
iutroductio, quoniam unus est Christus, licet in 
calice paneque videatur, et idem sit per panem 
robur et per calicem letitia. Pax etiam est nostra. 
Postea fit communio, quia hic est. omnium finis, 
Dei cominunicatio, quod est summe bonum ac 
desiderabile. Secundum ordinem vero fit ista, sicut 
dictum est, propter bonam ordinationem ac justi- 
tiam, et ab humilitate genitam pietatem ; unusquis- 
que enim in suo ordine, mysteria participat. Justus 
enim ac rectus cum sit Dominus, in justitia semet- 
ipsum nobis omnibus prebel. Unde quidem solug 
&c primus hunc immediate participat pontifex, sic- 
ut in archangelis primi primum participant, et 
per ipsos medii, et post ipsus csteri, sicut ait 
Dionysius. Unde etiam per summum sacerdotem 
episcopi et presbyteri, οἱ per sacerdotes reliqui om- 
wes sacerdotes et diaconi. Ultimo vero sacris 
divini panis reliquiis in calicem intromissis osten- 
ditur omnibus istud, quod est Christus, ipsum 
ipsius vere corpus et sanguis, qua propter nos 
suum populum peculiarem, sacravit, et gustari, 
videri, tangique przbet ac desiderat. Idcirco popu- 
lus sanctus ex anima videt illum et adorat, et ab 
ipso salutaria petit, dum diaconus quidem clamat 
progrediendum esse cum metu Dei ac flde, ne 
forte quidam participare procedentes, in judicium 
sibi participent ; summus vero sacerdos progre- 
dicentibus dat per ansam participare. Et hoc. secun- 
dum [8812 visionem : quoniam non omnes oportet, 
ut dictum est, immediate divinorum ac tremendo- 
rum esse parlicipes ; el quoniam super divinis 
vereri circumspectionemque tenere necesse est. 
Si Cherubim revereantur, quanto magis nos opor- 
tet revereri, cum etiam in his non typum, sed 
ipsam veritatem conspicimus ἢ Ideo ad pontilicem 
vel sacerdotem divina mysteria distribuentem 
oporlet procedentem ad cominunicandum adorare 
et veniam expostulare, tanquam ab omnibus 
filelibus prius; et ipsum in calice viventem cum 
sanguine panem, usque ad solum ex aniinu oportet 
adorare, et sic mauus in crucem colligere, in ser- 


νότος, καὶ ἀληθῶς ἀνθρώπου δεδειγμένου, καὶ τεθυ- 
μένου ὑπὲρ ἡμῶν. Ὅϑεν ἀφροσύνη μὲν ἡ ἡμῶν 
ἐγχείρησι;, τὸ βουληθῆναι γενέσθαι θεοὺς χαὶ πα- 
ραθῆναι" ὅτι καὶ ἀδύνατον γενέσθαι θεοὺς ἡμᾶς 
χτίσματα ὄντας. Ἢ οἰχονομία δὲ τοῦ Θεοῦ Λόγου, 
ὡς παντοδυνάμου μόνον, ἀληθής τε χαὶ ἀγαθὴ, xol 
ὑπὲρ τῆς ἡμῶν σωτηρίας. Ὅθεν xal ἡἠνώθη ἄχρως 
ἡμῖν, ὅπερ ὑπὲρ ἡμᾶς ἦν" xal ἀπέθανε δι᾽ ἡμᾶς 
capxt, ὕπερ ἣν τὸ ἄχρον τῆς ἀγαθότητος " xal τὴν 
ἀθανασίαν χαὶ τὴν τῆς Θεότητος δόξαν διὰ τοῦ θανά- 
του αὑτοῦ ἡμῖν δχορήγησεν. 'Opáte τὸ μυστήριον 
ὅσον ; Elta ὁ μελισμὸς τοῦ ἱεροῦ ἄρτον γίνεται. 
Ὑπὲρ ἡμῶν γὰρ μερίζεται ὁ ἀμέριστος, ἵνα πάντες 
αὐτοῦ μετέχωμεν * χαὶ ἀδιαίρετος ὧν, δι᾿ ἡμᾶς διαι- 
ρεῖται, ἑνῶν ἡμᾶ; ἑαυτῷ, xal ἕν ποιῶν, ὥτπερ τῦ- 
ξατο. 'H τοῦ ποτηρίου δὲ ἕνωσις, τὸ εἰσαγαγεῖν ἐν 
τῷ ποτηρίῳ τὸν θεῖον ἄρτον, ὅτι εἷς ἐστιν ὁ Χριστὸς, 
εἰ xai ἐν ποτηρίῳ xal ἄρτῳ χαθορᾶται" καὶ ὁ αὐτὸς 
στηριγμός τε διά τοῦ ἄρτου, καὶ εὐφροσύνη διὰ τοῦ 
ποτηρίου * xat εἰρήνη ἡμῶν ἐστι. Μετὰ τοῦτο 1) xot- 
νωνία, ὅτι τοῦτο τέλος ἁπάντων, 1j Θεοῦ χοινωνία, 
χαὶ τὸ ἄχρως τοῦτο ἀγαθόν τε χαὶ ἐφετόν. Κατὰ 
τάξιν δὲ χαὶ αὕτη, ὡς προειρήχαμεν, γίνεται διὰ 
τὴν εὐταξίαν τε χαὶ διχαιοσύνην, καὶ τὴν ἀπὸ τῆς 
ταπεινοφροσύνης εὐλάδειαν. Ἕχαστος γὰρ àv τῷ 
οἰκείῳ τάγματι μετέχει τῶν μυστηρίων. Δίκαιος γὰρ 
ὧν καὶ εὐθὺς ὁ Κύριος, ἐν δικαιοσύνῃ ἑαυτὸν ἡμῖν 
τοῖς πᾶσι παρέχει. Ὅθεν xal ἀμέσως μὲν τούτου xal 
μόνος καὶ πρῶτος xotfovst ὁ ἀρχιερεύς" ὡς καὶ iv 
«οἷς ἀρχαγγέλοις οἱ πρῶτοι πρῶτον μετέχουσι, χαὶ 
δι᾿ αὐτῶν οἱ μέσοι, xai μετ᾽ ἐχείνους οἱ λοιποὶ, ὥς 
φησι Διονύσιος. Ὅθεν xai δι᾽ ἀρχιερέως ἐπίσχοποί 
τε xal ἱερεῖ;, χαὶ διὰ τῶν ἱερέων οἱ λοιποὶ πάντες 
ἱερεῖς χαὶ διάχονοι. “ὕστερον δ᾽ αὖθις εἰσχομισθέν - 
τῶν τῶν ἱερῶν λειψάνων τοῦ θείου ἄρτον ἐν τῷ le— 
pp ποτηρίῳ, δείχνυται τοῦτο πᾶσιν, ὅπερ ἐστὶν ὦ 
Χριστὸς, αὐτὸ αὐτοῦ ἀληθῶς τὸ σῶμα καὶ αἷμα, B 
διὰ τὸν λαὸν αὑτοῦ τὸν περιούσιον ἡμᾶς ἱερούργηα: ΞΞ 
καὶ γεύεσθαι xol βλέπειν καὶ ἅπτεσθαι παρέχει —À 
xaY ἐφίεται. Διὸ καὶ ὁ ἱερὸς λαὸς ἐχ ψυχῆς ὁρᾷ scam 
τον, καὶ προυχυνεῖ, xai τὰ πρὸς σωτηρίαν αἰτεΐτειν 
τοῦ διαχόνον μὲν βοῶντος τὸ προσελθεῖν μετὰ φόιαι 
Θεοῦ xal πίστεως, ἵνα μετασχεῖν τινες post) 


D τίς, μὴ εἰς χρίμα μετάσχωσιν ἑαντοῖς " τοῦ ápy— 


ρέως δὲ τοῖς προσελθοῦσι μεταλαδεῖν διδόντος διὰ 

6ibo; " xaX τοῦτο χατὰ τὴν ὁπτασίαν τοῦ 1 1 3 "Hoo NB 
ὅτι o) χρὴ πάντα; ἀμέσως μετέχειν, ὡς cUm 
ται, τῶν θείων τε καὶ φριχτῶν" xat, ὅτι ἐπὶ c 
θείοις εὐλαθεῖσθαι δεῖ xal συστέλλεσθαι. Καὶ εἰ 

Χερουδὶμ ηὐλαδεῖτο, πολλῷ γε μᾶλλον ἡμᾶς εὐλα 8998 
σθχι χρὴ, καὶ ταῦτα οὐ τύπον, ἀλλὰ τὴν ἀλήθεξεαιαα 
ὁρῶντας αὑτὴν. Διὰ τόν τε νέμοντα ἱεράρχην ἣ F 
pía τὰ θεῖα μυστήρια δεῖ τὸν προσερχόμενον pese 
λαθεῖν, προσχυνεῖν χαὶ σνγχώρησιν ἑξαιτεῖσθαι, “αν 
καὶ παρὰ τῶν πιστῶν πάντων πρότερον. Kal a 
δὴ τὸν ἐν τῷ ποτηρίῳ ζῶντα ἄρτον μετὰ τοῦ a 2" 
τὸς ἄχρις ἐδάφους ὁλοψύχως δεῖ προσχννεῖν' — 34 
οὕτω τὰς χεῖρας δεομεῖν στανριχῶς εἰς ἔνδειξιν S 


301 


DE SACRÀ LITURGIA. 


202 


δουλείας χαὶ τῆς τοῦ ἑδσταυρωμένου ὁμολογίας " ἐπεὶ A. vitutis ac crucifixi confessionis signu:n; siquidem 


καὶ αὗτου χοινωνῆσαι προσέρχεται" xal οὕτω μετὰ 
φίδου xai φρίχης καὶ ταπεινώσεως χαρδίας πρησέρ- 
χεσθαι. Κοινωνοῦσι τοίνυν εὐθύς * πρῶτον μὲν οἱ 
καὶ πάντοτε χατὰ κᾶσαν ἱερουργίαν χοινωνοῦντες 
ὑποδιάχονοι, ὅτι μετὰ τοὺ: διαχόνους οὗτοι * χαὶ οὐχ 
ἅδεια τούτοις ἔνδον τοῦ βήματος κοινωνεῖν * ὅτι οὐδὲ 
ἐνεὸς χεχειροτόνηνται" ἔπειτα ἀναγνῶσται χαὶ go- 
vayol* xai μετ᾽ αὐτοὺς οἱ Aaixol* οὔτε γὰρ ἐντὸς 
τοῦ βήματο; πλὴν ἀρχιερέων, πρεσδυτέρων χαὶ 
διαχόνων τις ἄλλως μεταλαμδάνει, ὅτι καὶ al τρεῖς 
«ἄξει; αὗται ἐντὸς μόναι χειροτονοῦνται τοῦ βήμα- 
«ὁ:. Οἱ λοιποὶ δὲ ἔξωθεν τούτου οὔτε εἰς τὰς χεῖρας 
tbv θεῖον ἄρτον λαμδάνουσιν, ὑποδεδηχότες τῇ τά- 
ξει χαὶ τοῦ ἐσχάτου μέρους τελοῦντες τῷ βαθμῷ, 


ad ipsum participandum venit ; et ita cum metu 
ac iremore atque humilitate cordis procedere. 
Cominunicant ergo statim, primo quidem illi qui 
semper ín sacra functione communicant subdiaco- 
ni, quoniam post diaconos isti sunt, nec ipsis lici- 
tunm est intra sanctuarium communicare, eo quoi 
non intus ordinati sunt ; deinde lectores et moua- 
chi, et post ipsos laici : non enim intra sanctuarium, 
preter pontiflces, presbyteros et diaconos, aliquis 
alius communicat ; quoniam tres illi ordines ipsi 
" soli intra sanctuarium ordinantur, Ceteri vero ex 
tra illad, nee in 1nanus divinum panem aciipiunt, 
ut iuferiores ordine terminantesque ultimam istius 
partem, etsi virtute prz:emineant. [taque uuusquis- 


ziv ἀρετῇ ὑπερέχωσι. Διὸ xai Éxaotov τοῦτον χρὴ B que illorum debet suum ordinem servare, sicut et 


τὴν τάξιν αὐτοῦ τηρεῖν, ὡς καὶ ὁ Παῦλος παραγ- 
γχᾶλλει, « Ἔχαστος, λέγων, ἐν fj. ἐχλήθη τάξει, ἐν 
«αὐτῇ μενέτω" » ἵνα καὶ μᾶλλον ὁ θεμέλιος τῶν 
ἀφετῶν kv τούτῳ εὑρίσχηται, fj ταπείνωσις " fios; 
καὶ ἐν ἀγγέλοι; ἐστί" x τὶ ἐν τῷ μέλλοντι οὕτως ἔσται. 
ε Ἕχαστος δὲ, qnoi πάλιν Παῦλος, ἐν τῷ οἰχείῳ 
«τάγματι. » Ὕστερον δὲ πρὸς τὸν λαὸν d εὐλογέα δί- 
bat, ὡς ἀπὸ τοῦ Σωττιρος αὐτοῦ, ἣν δὴ ὁ ἱεράρχης 
ποιεῖται, xai σωτηρίαν πᾶσιν ἐπεύχεται. Εἶτα xai 
ϑυμιᾷ ἐν τῇ τραπέζῃ πάλιν τὰ ἅγια, τὰ τῆς "Ava- 
λήλεως λέγων, εὐχαριστῶν τῷ ὑπὲρ ἡμῶν χαὶ σαρ- 
κωδέντι xal παθόντι χαὶ ἀναστάντι σαρχὶ, καὶ εἰς 
ebpzvouc ἀνυψωθέντι, χαὶ ζῶντι, καὶ τῆς δόξης αὖ- 
τοῦ thv yv πᾶσαν πληρώσαντι. Καὶ εὐλογήσας τὸν 
θεὸν, δίδωσιν ἀπ:νεχθῆναι τὰ περιλειφθέντα τῶν 
ἁγίων ἐν τῇ προθέσει, καὶ παρὰ τῶν διαχόνων Gv - 
κιβῆναι. Ὁ δεύτερος δὲ τῶν ἱερέων τὴν ὀπισθάμδω- 
wi εὐχὴν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ ἔξωθεν τοῦ ἱεροῦ βήματος 
εἰς ixfixoov ἐχφωνεῖ, εὐχόμενος μὲν ταύτην τὴν τε- 
δλευιαίαν εὐχὴν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, ἔργον δὲ ποιῶν τοῦ 
épyuplux * ὅτι χαὶ αἱ ἀρχαὶ τῶν εὐχῶν χαὶ τὸ τέ- 
Ae; ἔργον αὐτοῦ. Ὅμως xai ὁ ἀρχιερεὺς ταύτην 
Kov μυστιχῶς πρὸς τὸν Θεὸν ἀναφέρει. Διὰ τοῦτο 
οὖν χαὶ προσελθόντα σφραγίζει τὸν ἱερέα, μετὰ τὸ 
αἰκεῖν τὴν εὐχὴν, ὡς ὑπηρέτην ὄντα αὐτοῦ. Αὐτὸς 
δδ'' κάλιν ὁ ἱεράρχης τὸ εἰλητὸν εἴλήσας, χαὶ τὸ 
ἘΒλεγγέλιον θεὶς, καὶ ἀσπασάμενος 10:5 καὶ τὴν ic- 
Φιντράπεζαν, δηλῶν ἐχ τούτου ὡς ἐχεῖθεν ἐγίχστα:, 


30i ἠνωμένος τῷ θυσιαστηρίῳ ἐστὶν, ἐπεὶ τὰ τῇς D 


δλιπουργίας τετέλεχε, πρὸς τὰς θύρας τοῦ βήματος 
Ein, χαὶ τῷ λαῷ τὸ ἀντίδωρον ἀπονέμει " ὅτι o5 
τὸ βήματο; ὁ λαὸς, xat ὅτι τοῖς ταπεινοῖς ὁ ὑψηλὸς 
Θιγχατέρχεται, xal ἑαυτὸν αὐτοῖς δίδωσι πολυτρό- 
*w. 

KEOAA. I" 
ἔἤκρ) cob drzibópov, sal ὅτε ἡγιασμένος ἄρτος 


οὗτος. 


* Τοῦτο δὲ τὸ ἀντίδωρον ἡγιχσμένο; ἄρτος ἐστὶν, ἐν 
τῇ χροθέστει προσενεχθεὶς, οὗ τὴ μεσαίτατον ἐχὄλη.- 
ἂν ἱερουργήθη, καὶ σῶμα Χριστοῦ γέγονεν. "Avi 
Y9), τοῦ μεγάλου ἐχείνου δώρου τῆς φριχτῆς xot- 
Vac, ἐπεὶ οὐ πάντε; ἐχείνου ἔχανοηὶ usza7jcel», 


Paulus precipit, dicens : «Unusquisque in quo vo- 
catusest ordine, in hoc permaneat; » ut etiam magis 
in hoc inveniatur virtutis fundamentum, humilitas, 
qua vel in angelis adest, et in futu:o sic erit. « Unus- 
quisque, ait denuo Paulus, in proprio o*diue. » 
Postreinum ad populum, tanquam ab ipso Salvatore, 
datur benedictio, quam pontifex concedit, omnibus 
deprecans salutem. Postea tburifilcat iterum saucta 
super mensam, ea qua refectionis sumi dicens, 
gratias ageus illi qui propter nos est incarnataus, 
passus est, resurrexit carne et in celos ascendit, 
et vivit, et gloria sua universam terram finple'. 
Et postquam benedixit Deuin, reliquias sanctífica- 


C torum in propositione dat auferendas, et a diaconis 


separatim administrandas. Secundus autem e sa- 
cerdotibus profectionis orationem propter populum 
extra sanciuarium, ita uL audiatur, pronuntíat, 
faciens quidein hanc ultiiiam oratio:em pro po- 
pulo, sed opus agens pontificis : nam initia precum 
sicut et finis opus illius sunt. Attamen et ponti- 
fex iutus ad Deum istam  mysteriose profert, 
Propterea regredientem signat sacerdotem, post- 
quam bic orationem dixit, tanquam jpsius mi:il- 
strum. Ipse vero rursum Pontifex convolvens invo- 
luerum Evangeliumque positum super inensau 
osculatus et istam, significans ex isto quod exinde 
fuit sanctificatus, εἰ unitus est. aliari, cum ea qux 
sunt liturgiz complevit, exit ad sanetuarii portas, 
et populo antidorum distribuit ; quoniato non e.t 
sanctuarii populus, et quoniam humilibus exc«l- 


sus condescendit, semetipsumque dat. eis mulilfur- 
n'iter. 


CAPUT C. 
De aniidoro et quod hic eu panis benedictus. (qui 


τῇς toO distribuittur non communicunii- 
u5. 


loe autem antidorum sanctificatus est. pania iu 
oblatioa« prolatus, eujus maxime mediu "in, 
consecratum est factumque. Christ 
igitur loco magni tremenda coma 
quoniam non omnes illius possunt 4 


43 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


34 


hoc pro illo datur, et antidorum proprie cognoini- À τοῦτο δίδοται ἀντ᾽ Exs[vou, χαὶ ἀντίδωῤον οἰκείως 


natur : nam etiam Dei gratiz donum przstat, si- 
quidem et ipse sanctificatus est panis, sorte signatus, 
sacrisque verbis ditatus. Non tamen est participa- 
tio corporis Christi. Hl: enim sunt mysteria : illud 
aulem est solum sanctificationis communicatio , 
divinam gratiam a propositionis verbis praestans, 
Tandem populum, cum denuo signavit et benedi- 
ctionem a Domino deprecatus est, pontifex dimit- 
tit, postquam verum Deum nostrum Christum, per 
merita sanctissima ipsius Matris et omnium san- 
ctorum, omnium misereri cuuctosque salvare sup- 
pliciter exoravit; praedicans simul et contestans 
nos per Salvatoris occonomiam sacramque [un- 
ctionem esse salvatos ac salvaudos ; cooperante 
precibus adjutrice maximi mysterii Deipara, cum 
omnibus qui ex illo sanctificati sunt. Tuac conti- 
nuo psallentium chorus, aJ reges et ad ipsum pon- 


tificem, non pure przedicantes lominem, vota fa- - 


ciunt, fidele regnum et orthodoxum pontificatum 
permanere deprecantes, opusque sacre liturgia 
propter nos semper libere exerceri. Quos et popu- 
lum cum ter ultimo signavit, ac benedixit pontifeg ; 
carmen « Nunc dimittis » scorsum dicit, Simconis 
recordatus, cum exsultans Christum excepit. Et 
tunc sacra. deponit vestimenta. Cum orationes ab- 
solvit, pro omnibus gratias agit el ter genibus ad 
altare flexis abit. Talia sunt ea qua respiciunt ad 
anagrum sanctumque mysterium. Maximos quidem 


secundum istud οἱ supra nos poscerent sermones : € 


sed juxta potentiam nostram, ut erat possibile, 
brevius complevimus et apeeulati sumus ; quoniam 
super illud multi divini viri excelse mirificeque 
locuti sunt, et nos non oportet ea tenlare quas su- 
pra nos suut. Hzc enim etiam sunt propter vos. 


προσονομάζεται, ὅτι xaX δωρεὰν χάριτος 11 && παρέχει 
Θεοῦ, Ἐπεὶ χαὶ ἡγιασμένος ἐστὶ χαὶ οὗτος ἄρτος, 
σφραγιζόμενός τε τῇ λόγχῃ, χαὶ ἱερὰ δεχόμενος Pi. 
ματα" οὗ μὴν δὲ 4) χοινωνία τοῦ σώματος τοῦ Χρι- 
στοῦ. Τὰ μυστήρια γὰρ ἐχεῖνά εἰσι" τοῦτο δὲ ἁγια- 
σμοῦ μεταδοτιχὸν μόνον, καὶ δωρεᾶς θείας πάροχον 
τῆς ἀπὸ τῶν ἐν τῇ προθέσει ῥημάτων. Τέλος τὸν 
λαὴν πάλιν σφραγίσας, xal εὐλογίαν παρὰ Kuplou 
ἐπευξάμενος ὁ ἀρχιερεὺς, ἀπολύει, τὸν ἀληθινὸν 
Θεὸν ἡμῶν τὸν Χριστὸν διὰ τῶν τῆς Παναγίας αὐτοῦ 
Μητρὸς πρεσδειῶν χαὶ πάντων τῶν ἁγίων ἐλεῆσαι 
πάντας χαὶ σῶσαι ἐπιχαλεσάμενος, χηρύττων ἅμα 
χαὶ μαρτυρῶν, ὅτι διὰ τῆς τοῦ Σωτῆρος οἰχονομίας 
xai τῆς ἱερουργίας σεσώσμεθά τε xal σωθησόμεθα, 
συνεργούσης ταῖς εὐχαῖς τοῦ ὑπηρέτου τοῦ μεγίστου 
μυστηρίον, τῆς Θεοτόχον, xal πάντων τῶν ἡγιασμέ- 
νων Ex τούτου * ὅτε πωρευθὺς ὁ τῶν ψαλλόντων χο- 
ρὸς τούς τε βασιλεῖς εὔχεται μετὰ ὕμνον, xal αὑτὸν 
τὸν ἀρχιερέα, οὐ τὸν ἄνθρωπον ἀπλῶς εὐφημοῦντες, 
ἀλλὰ xa τὴν πιστὴν βασιλείαν, xai τὴν ὀρθόδοξον 
ἀρχιερωσύνην διαμένειν εὐχόμενοι, xal τὸ ἔργον τὸ 
τῆς ἱερουργίας ὑπὲρ ἡμῶν αἰωνίως ἀχωλύτως διεν- 
ἐργεῖσθαι. 00; xal τὸν λαὸν τοὶς σφραγίσας ὕστερον 
πάλιν, xal ἐπευξάμενος ὁ ἀρχιερεὺς, τὸ, « Nuv 
ἀπολύει;, » xaÜ0' ἑχυτὸν xal τὰ λοιπὰ λέγει, τοῦ 
Συμεὼν μεμνημένο;, ἡνίχα τὸν Χριστὸν ἀγχάλαις 


ἐδέξατο. Καὶ τὰ ἱερὰ ἀποτίθεται ἄμφια. Προσευξά- 


μενος οὖν xal ἀπολύσα;, ὑπὲρ πάντων εὐχαριστεῖ " 
χαὶ τρὶς τῷ θυσιαστηρίῳ προσχυνήσας, ἀπέρχεται. 
Τοιαῦτα χαὶ τὰ τῆς μεγάλης καὶ ἱερᾶς τελετῆς, 
μεγίστους μὲν xat' αὑτὴν xal ὑπὲρ ἡμᾶς ἔχονσα 
τοὺς λόγους, κατὰ δύναμιν δὲ ἡμετέραν ὦ: ἣν δυνα- 
πὸν συνοπτιχώτερον συντεθεῖσά τε xal θεωρηθεῖσα, 
ἐπεὶ πολλοῖς περὶ ταύτης λέλεχται θείοις ἀνδράσι 


χαὶ ὑψηγόρως xai θαυμαστῶς" καὶ οὐ δεῖ χατατολμᾷν ἡμᾶς τῶν ὑπὲρ ἡμᾶς" καὶ ταῦτα γὰρ δι᾽ 


ὑμᾶς. 

Clericus. Gratias Dco, quod super hujusmodi 
rebus tam excelsis et tam divinis sufficienter ad- 
jui sumus : cupimus aulem et discere ea quae 
spectant ad iuitiotionem ac consecrationem tem- 
pli, rationesque diviuorum in hoc symboloruin 
habere. 


KAnpixóc. Xápi; τῷ Θεῷ, ὅτι xal περὶ τῶν λίαν 
οὕτως ὑψηλῶν τε χαὶ θείων πραγμάτων τούτων 
ἱκανῶς ὠφελήθημεν. Ζητοῦμεν δὲ μαθεῖν χαὶ τὰ 
περὶ τῆς τελετῆς xal χαθιερώσεω; τοῦ ναοῦ, ὡς ἂν 
καὶ τῶν ἐν τούτῳ θείων συμθόλων τοὺς λόγους ἔχω- 
μεν. 


DE SACRO TEWPUY. 


e 


IIEPI TOY ATIOY NAOY 


ΤῊΣ TOYTOY KAOIEPO*EOY. 


DE SACRO TEMPLO 


: EJUS CONSECRATIONE. 


᾿Ἄρχιερείς. Kai περὸ τοῦτον ἔγυνπει:͵ ΘΕ: i- À —Peanfer. EX scmper be, Des daete, diceuwee-ve 


δόντος. Ἔπεϊ xil ixihej5vs, τερὲ cx 299 Ücin» a9» 
xel τῆς ἱερᾶς 1sromgzis; εξρῃεῦτε: La; xx: τετὲ 
407190 διαλαθεῖν εξ χα τερὶ τῇ: "x; pr-9v-- 
vía; ixistoo vas» it geea. ^ne» ἀνίρευν. Er vi; 
ὥσπερ χρεξαν ἔχει ρχιεφξιωος ἢ Ξεξέκας ἢ hum 1z9n.5- 
yíz, xal ἡ qgegooréz dà appiphae. póvo» χε: ἢ 25 
μόρου τελετὰ, οὕτω x3i 793 ÜjzzigzG. dévvzm 
ταῦτα, ὅπερ ἐστὶν ὁ xmi; - b» c» θυξεσστιτῖν τ 
καὶ ispoupriz κεὶ χειρυτνιῖκ; xx: τὶ χῦρον τίνετε:. 
"Avayrajos οὖν ε: Ξεῖν χη xrz τῆς TUS wmv» xxÜe- 
ρώσεως. Ἕν αὐτῷ Ὑὰ cb» ναῷ τῷ ϑνξτεεετῖ ροῦν 
αἔγνυται. Ka: (Là τιὰ Φυπισστερέυν dex ὁ ovx 
ἔστι" χιορὶ; δὲ θυΣισστείαν οὗ νοεῖς éaak τριασεν- 
χῆς μόνον οἶχος, πετέχων τῇ; Elk τῶν εὐχῶν χένες 


quemim ed comsbqerms C9 mos; de divine ungernie 
saraqee kisrpa lecses δὲ bec eta dassrrere : 
demie de drm enrzwscspescee cansecrxrorvm 
bonanem erdmitieme Fienim qomadeedum espe 
est penlbce, vel sscerdste τέσ bturgxe, paati - 
Sce vere tatem erdencgtbtes asgetebqee muin- 
Beni, tac Cx (gom ia i306 0$ Ca£0mss laco; 
bac amíem est tewplem. [δ altari. enam &t Etarzi», 
εἰ οεκκνδιαν»ς εἰ Sacrem unpe^atwum. Weste 
apemr et de icm cemweraieee quia ipo 
Ba*qee temple Gracter 3kare, et per 3tare sa 
ctam cesi vmgdam ; et cnr olor: aen 61 tes ghe», 
sed taste cria doaass, seam eviliemaw 
bemofectseneem pirücipams, men Dec: gferutiber- 


ἁγιωσύνης, οὐ Θεὸ δίξες xriusaz, JR xzcx.- D Sacelgu, mec gis ψουδες, mr disi polbm-es vir- 


tiger: τοῦτο), οὐδὲ ἱτχὺν Amy» Üeirs, τὰ; ἐν 
εὐτῷ hair? —postogi; τρὶς Θεῦν ἀκατέρετν dci τὸς 
ἐν αὐτῷ χάρετος- οὐδὲ Ξροσρέρενδθαει ἐν τὸ P» zi» 
tpazi,rz τὰ θεῖς Lepz, xii hà τῶν iar» εἰ- 
JW», Th; τοῦ STI2082 τε Sz9Qx:3b4., ri; Soaz xx: 
εἶμα Χριστοῦ kvap Üe2azc: χεξαξά,.: 2: Kai 
Wh τράτεϊξ D3:c» ἐν αἴ τῷρ. δοὶ ha vivi-z. ταῦτα, 
zai lovaniv Epr, xsi veh; Lxipyg Ocv. χεὶ τοῦτο 
(rue. οἱχυδομεῖτα: xxi ἀνιάνττα-. 
115 KESA:. PA". 
Περὶ oixofcgac érice vecc, καὶ ttyac ἐξὶ fe 
pli. 


Ὃ μᾶλεων eixslonrzz: θεῖον ναῦν τρυξέρχετσε 
τῷ ἀρχιερεῖ, x3) bQarcríls: πρὸς τοΐξων τὸν iy 
9v. θὺδὲ γὰρ ἐξόν τινι χωρὶς ἀξχερετεχῖςς —puzs- 
T UE, 7017772; ἐξιγειρεῖν. Θεῖς vào brxczli τὰ 
AU δοχιμῇ τὰ θεῖα τἱ' εσῦΣι pok, χα: P» Du $e 
τὸν θεὸν εἶναι ἀρχὴν τῶσν τάντων ἄρχειν xii τε- 
acto 2; ἐστιν 1-277; X223 2 9: Hs 
Tuo. Ez δὲ τὸν ϑούσον Xs χάδ' τ: dd 
αὐτοῦ ὁ ἀρχ ερεύς. SMaxaí33. οὖν οὔτις τ MírV- 
διμεῖν ϑέγοντα, μέποτε ἐπ: prio mb» τῷ Traci dé, 
ὡς περὶ τοῦ ΞΌΡΥ b» τῷ ELzvTRa p vírpETIIS, 
ivenluu ἵνα ab ἀρξάμενίς τις eUx ἔχτερέσε, 
ἢ μέποτε τελετδεις xz: ἅγιασθε:ς ἀπενξ  ναὶς 
τῶν, χαὶ ἀργῶν 12:2:3:, ὦ; τὸ -τρῖς pgcíz a 


tmi- preces aestras que £xni ia ea 2d Des 2:16.:- 
lesdi per z7202s$ ips. inkzr^sdem. Nec ia e» isper 
mem d:za prygesi pessrget deoa. perqua- 
sasonréstales preces d$ cras ignem ia cenpes ct 
saaprwmem» Chri ^93 9 $:9719 caveri Ὁ! 
ect Um esi m 62 mex bes et 15 &5t, et 
vuwimem babeaet, ef ἱεανείπ ὦ Do5 :4. ;cod etian 
sac comstrexmr e$ s3octodcuter. 


CAPUT CL. 
δὲ adifcatome semcó Leumpl, ef preces quando 
ejas [umdamea:sm μια τ, 

Qai vali divinum ἐεπορέσαν zii5core, ponticezo 
ιἷδμι εἰ 2b sio prt comceiéemem : 506 C?im C9i- 
masnm adecsere - (viso p3smquc jure d. vina- 
«se prelobese divina &cri occesae est, et im dii 
más proecoowm ttc Doum, emuangsam a9cbve» x 
COémsemanilertm, qu 694 —Chrutes Jew, ig 
devus Pom σ΄. τομὴν Raum CoóroL i655. 
jpeMá mcbT«cnéa, (Comibóxi μιν, Prebins 
BERUF 4e ONU qui vul xédibcar^, scjmamóe qu- 
dem nc oi, mos amici. ptrbcot, nest 6e ge 
is Esp seru4wm ed. -rn. δὲ 4 
peséqexe ἔθ». ΜΔ, mon porbuai, d nequ 
feism 6$ :9es0cral91B LcxRP 9:3 p^6tca desc 
* 


35 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


3*8 


et oHosum remaneat, tanquam necessaria usui A ἔχων. Διὸ xal ἐξεταζόμενος ὁ οἱχοδομῆσαι βουλόμε- 


non habens. Ideo, examine facto, qui vult zedifi- 
enre, data raiione quod in finem zdiflcabit, et 
omnia necessaria suppeditabit, juhetur zdificare. 
Et effodiuntur fundamenta ; et parantur materiz. 
Et cum tempus zdilicandi venerit; ipse poutifex in 
loco sistit, Et sacram indutus stolam , clero ipsi 
adstante, Deum  benedici!, pro divino opere gra. 
tias agens ; et oratione trisagii a clero facta, ipse, 
incenso benedicto, thuribulum accipiens, funda- 
menta et foveas in modum crucis benedicit, omnia 
thurificatione sanctificans. Spiritus enim gratiam 
ficensum , et. Christum erux figurant. Cunctas 
eliam presentes materias thuriflcat, sanctificans 
eas, tanquam ad sanctam Dei domum przeparatas. 
Deinde, thuriflcatis adstantibus et ad opus accensis 
atque sanctificatis, venit ad orientem fundamento- 
rum. uhi est hemicyclium sanctuarii, et sacram ora- 
tionem faeit, deprecans Deum Verbum, Jesum Chri- 
stum qui proprio sangaine suam zdiflcavit Ecclesiam, 
ut etiam li»c domus ipsi zedificata recteIn ipso fan- 
detur &c permaneat. Et doxologia dicta, ipse lapides 
et caleem vivam vel lutum aliquo instrumento 
sumit. Et in fundamenta descendens, in crucem 
lapides ponit eos signans, sicque demonstrat se 
Christum petram inconcussam 86 fundamentalem 
posuisse. Juxta medium autem lapidum in parva 
quadam fovea, tanquam in sepulcro, candelam 


assumens et oleum infundens atque accen ens. 


henedicensque, ponit, demonstrans quidem per 
oleum lei misericordiam, que domus exstructione 
suppeditabitur, perlumen vero desuper illumina- 
tionem a lumine vero factam. et ipsum boc unicum 
lumen, Christum, in seprlcro pro nobis positum, 
et in oleo, quoniam oleo gratie nos unxit, et quo- 
niam per oleum sive ungueutum domus initiabi- 
tur; et quoniam lumen Cliristus nobiscum erit, et 
in domo residens, oriens ex alto. Postquam autem 
curavit hanc lucernam tuto. manere propter sa- 
cram. illuminationem, et ad pulehre figurandam 
Ecclesiam, sicut. dilectus, in. Apocalypsi, se didi- 
«isse ait septem lucernas esse Ecclesias, et lapidem 
»uper illam imposuit, quoniam Christus petra 
super Ecclesiam suam insidet, e fundamentis 


νος, xal δοὺς λόγον ὡς εἰς τέλος οἰχοδομήσει, καὶ 
τὰ χατὰ χρείαν ἅπαντα ἑτοιμάσει, προστάττεται 
οἰχηδομεῖν. Καὶ ὀρύσσονται μὲν οἱ θεμέλιοι" ἑτοιμά- 
ζονται δὲ αἱ ὕλαι. Καὶ τοῦ χαιροῦ τοῦ οἰχοδομεῖν 
ἐπιστάντος, αὐτὸς τῷ τόπῳ ἐφίσταται ὁ ἀρχιερεύς. 
Καὶ ἱερὰν ἐνδυσάμενος στολὴν, τοῦ χλῆρου συμπαρ- 
ὄντος αὑτῷ, εὐλογεῖ τὸν Θεὸν, εὐχαριστῶν τῷ θείῳ 
ἔργῳ. Καὶ προσευχῆς γινομένης τοῦ Tp:caylou 
παρὰ τοῦ χλήρου, αὐτὸς εὐλογήσας θυμίαμα, θυ- 
μιατήριόν τε λαθὼν τοὺς θεμελίους χαὶ τὰ ὀρύγ- 
ματα σταυροειδῶς εὐλογεῖ, πάντα τῷ θυμιάματι 
ἁγιάζων. Τὴν χάριν γὰρ τυποῖ τοῦ Πνεύματος τὸ 
θυμίαμα, xat ὁ σταυρὰς τὸν Χριστόν. Καὶ ἔτι πάσας 
θυμιᾷ τὰς ἐχεῖτε ὕλας, χαθαγιάζων αὐτὰς, ὡς εἰς 


B ἅγιον οἶχον Θεοῦ εὐτρεπισθείσας. Εἴτα χαὶ τοὺς 


παρατυχόντας θυμιάσας, χαὶ πρὸς τὸ ἔογον εὐθύνας 
xal ἁγιάσα;, ἔρχεται ἐν τοῖς ἀνατολιχοῖς θεμελίοις, 
ἔνθαπερ τὸ θυσιαστήριον συστῆναι μέλλε:. Καὶ κατὰ 
τὸ μέσον στὰς τῶν τῆς ἀνατολῆς ὀρυγμάτων, ἔνθα 
τὸ τοῦ βήματος ἡμιχύχλιον, εὐχὴν ἱερὰν ποιεῖται, 
δεόμενος τοῦ θεοῦ Λόγου Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ τὴν 
ἑαυτοῦ Ἐχχλησίαν τῷ ἰδίῳ θεμελιώσαντος αἵματι, 
καὶ τὸν οἰχοδομούμενον οἶχον αὐτῷ καλῶς ἐν αὐτῷ 
στηριχθῆναι χαὶ διαμένειν. Εἶτα δοξολογῆσας, αὑτὸς 
καἷς χεροὶ λίθους λαμδάνει καὶ ἄσδεστον ἣ πηλὸν 
ὀργάνῳ τινί. Καὶ χατελθὼν ἐν τοῖς θεμελίοις, τίθησι 
τοὺς λίθους, σταυροειδῶς σφραγίσας αὐτοὺς, δειχνὺς 
ὅτι τὸν Χριστὸν τὴν ἄσειστον πέτραν θεμέλιον τέ- 
Osixs, Κατὰ δὲ τὸ μέσον τῶν λέθων ἐν σμικρῷ τινι 
λάχχῳ, οἷον ἐν τάφῳ, κανδήλαν λαδὼν, καὶ ἐμδαλὼν 
ἔλαιον χαὶ ἀνάψας, εὐλογῶν τε, τίθησι" δειχνὺς διὰ 
μὲν τοῦ ἐλαίου τὸν ἔλεον τοῦ Θεοῦ, ὃς ἔσται χορη- 
γ)ύμενος διὰ τοῦ ἀνεγειρομένου οἴχου, “διὰ δὲ τοῦ 
φωτὸς τὸν ἄνωθεν φωτισμὸν παρὰ τοῦ φωτὸς τοῦ 
ἀληθινοῦ, καὶ αὑτὸ τὸ μόνον φῶς τὸν Χριστὸν ἐν 
τάφῳ τεθέντα δι᾿ ἡμᾶς, καὶ ἐν ἐλαίῳ, ὅτι ἤλειψεν 
ἡμᾶς ἐλαίῳ τῆς χάριτος, χαὶ ὅτι δι ἐλαίου, ἦτο «ε 
τοῦ μύρον, ὁ οἶχος τελειωθήσετα:" χαὶ ὅτι τὸ φῶ» «ςς 
ὁ Χριστὸς μεθ᾽ ἡμῶν ἔσται, χαὶ ἐν τῷ οἴχῳ χατοιε...- 
χῶν, ἡ ἐξ ὕψους ἀνατολή. Οἰχονομήσας δὲ καὶ τ8:--" 
φωταγωγὸὺν ἐχείνην ἀσφαλῶς μένειν διὰ τὸν icm 
φωτισμὸν, χαὶ διὰ τὸ καλῶς εἰχονίζειν τὴν "Exxummm: 
σαν, ὡς ὁ ἣγαπημένος ἐν τῇ ᾿Αποχαλύψει φησὶ L3 


egreditur. Et iterum. aliam facit. orationem, ut Ὦ θεῖν τὰς ἑπτὰ λυχνίας εἶναι τὰς Ἐχχλησίας, —— : 


Dei providentia protectioneque surgat domus ac 
pulehre perficiatur exorans, necnon. ut ipsius fun- 
daimcnta ipsaque semper inconcussa permaneant, 
et :edificantes ab injuriis οἱ noxiis sint immunes 
(hoc autem dicit, eo quod invidiosa sunt d:imonia, 
et soper bis divinis malefica) , proferentesque Deo 
res ad zedificationem | necessarias, divitem ab ipso 
mercedem recipiant, Postquam hec - complevit et 
siguavit. ct ultima prece firmavit, abit Domino 
gratias agens. Opus autem jam fleri ccepit. Cum 
vero cuncia, adjuvante Deo, completa sunt, inte- 
riora atque exteriora, sacrarium vel sanctuarium 
ad orientem constilutum, tabula propositionis ad 
dexteram, et ad siniswram diaconatus sedes ordi- 


λίθον ἐπάνω ταύτης θέμενος, ὅτι Χριστὸς ἡ mi—— 
ἐπικάθηται τῆς Ἐκχχλησίας αὐτοῦ, ἐξέρχεται ww 
θεμελίων. Καὶ πάλιν ἑτέραν ποιεῖται εὐχὴν, προνιαανν 
Θεοῦ xaY σχέπῃ τὸν οἶχον ἐγείρεσθαι καὶ τελε ταῖν 
θῆναι καλῶς ἐξαιτούμενος, xal τοὺς θεμελίους αὖ-- a 
xal αὐτὸν ἀσαλεύτους διαπαντὸς διαμένειν, ἀνε: um 
ρεάστους τε εἶναι τοὺς οἰχοδομοῦντας καὶ ἀδλαῦαε «S 
τοῦτο δὲ λέγει, ὅτι φθονερὰ τὰ δαιμόνια xal 

τούτοις τοῖς θείοις ἐ πηρεαστιχά" τοὺς προσφέρον“ «Y 
πε Θεῷ τὰ πρὸς τὴν οἰχοδομὴν 116 τὸν μι» --"σί 
πλουσίως παρ᾽ αὑτοῦ λήψεσθαι. Ταῦτα ceM aa; — Ὁ 
σφραγίσας καὶ ἐπευξάμενος, ἀπέρχεται eüyapiom m 
τῷ Κυρίῳ. Τὸ δὲ ἔργον ἤδη ἐνήρξατο γίνεσθαι. BEBE TÀ* 
των δὲ σὺν Θεῷ τελεσθέντων, τῶν τε ἐντὸς χαὶ- τῷ 


309 


IE GE ΤΕΈΖΕ 


$oM 


ἔξωσθεν͵ τοῦ pair ^us wx. Wwe υἱὲ θέματι, xexrR A eum. zwmdbe err* da ἐυπεθένκδο GaMENS ἃ S ARD 


kvatelk, Lgnsé vm, πεὸ τὰ; i:be zomdabumae. Za ἂν. 
ξιῶν͵ lC ἀριστερὼσο ὅδ uma Acne, wrv uam, 
τοῦ ἄμβωνός τε kw ix/ mc wm» Bias, τξ 
ize; ἔστι͵ usi τῶν δκον- δον. τοῦς ania. 
ivt; τε τοῦ βϑέχατος τῶν zoe» xnfmgume xcb τῶν 
πιύνων τῶν μελλάν-που τὰν inzks τρῦτανυν ἄσνττ-ῦ. 
(sv, χαλῶς ἐβτρειτχὅιωι͵ ἢ πιξ διὰς ἐξα: x3 
εἷς ἐρείδεται xia, ἔς πιὸ πάκαν. υὔττττα, X ἐπεὶ 
σιόνων τετρατών:» sesion A acu Bbwrmn dass 
λεγομένου, ποὶ τῆς τεατέτας τῆς σᾶς πειῶς 
«ροευτρεκευθείτεης͵ ἀλλὰ xr: ve σε» Saaoss 
χρευοδῶν, exroess τε ie ve xxck τὸ ταρυτξαεοο E—a- 
paenévers, &vrgégets: τὸῪλςεν τῷ, z2yzgul —x;-3. D 


«αἰ. pede duantus seihie cewfiacai - £A τῶ. 
chua, tTusR Cleriem ἐδ o ceDewriug, svteane 
SRONMCONR ποτα bem dsgecktel vd um 
3aendrum et ene enqper. qw o dobet cameees: 
wel precelummis qualbrampelhi^es πίνει; aedes 
ber τουςῖ ψαν ἤν») quà ἄκουα bou ved xta κνὰς- 
fce ond eo aa Coma eta vasaqeh sWTA 
ουυδεσδοοεν PcRQaraza : bunc reme pombdis edic- 
ταῦρον lor sehe qur wmiires guess je 
qu smt xà cesecrideebsA φρο Raria. Dec a 
em comm  Cechema eR οἱ adco pet postes endi 
πδῦνῖς wRsEPOCDRA, pente adveae*. e 62 que Ca 
φεκεξυδοὸς τοῦδ eperaber, et sheer. 


& δι᾽ δπηρέτου E2maziSEur 24 xx: τὰ τοὺς τῷ» xr ipenxs: ἐτ-τζᾶει - καὶ vertu; πευγϑέντιες, 
ἃς διέξεισι χετὰ pim τὰ err, ἃ ᾿πγερεὶς magxrvíwlr. xai τὸ τῆ: πυϑιετώστως ἔνεττις, ὃ κοὶ 


ἔχουσιν οὕτως. 
KEO4A^. ΡΒ. 

Περὶ cuc τοῦ d-icv θεςιαςτηρίες mei race 
E&S«xSy ξεως 


Ἴδωμεν δὲ χεὶ &is; ὡς ἔἐνχωρτῶν x:* Σσιατὶν 
ἐρῖν, τὰ τῆς θεωρίας αὐτῶν. Ἔξχετε: εἰς τὸν “αϑ-:-- 
μωδῆναε μέλλοντα ναῦν 6 àopzgt2;, Exx! χεὶ Θεῖς 
fife πρὸς ἡμᾶς, $2$; &vrissr. Ka: ἔνδίε:α ἔπσνεχ 
tà hàppupatuxk, Ce:xvo; τὰν ὅπὲο ἥμενν Ὃν} Θεοῦ 
λόγου σάρχωιν. 

ΚΈΦΔΑΔΑ PT". 
Διατί d ἀρχιερεὺς περιξάλλεται σιν δένα καὶ 
ζώστνυται. 


Ἕτάνω δὲ τούτων τερδάλλεται i τῶν ὥχων» 
θυδόνα λευχὲν, διἤχουταν ἔχρι τῶν Ξοδῶν͵ εἰ; τὸν 
τὸν τοῦ Χριστοῦ τῆς ixi τῷ τάτῳ σινδόνο:. Ex 
Tip τὸ μνῆμα τοῦ Χριστοῦ ἐγεῖραι μέλλει xai ἁγιά- 
eu, τὴν ἱεράν φημι τράπεζαν, χεὶ τὸ τοῦ μνή,α- 
ὃς ὡς μιμούμενος τὸν Χριττὸν θαπτόξενον Exo ποῖ. 
Καὶ τρισὶ ζώναις περιζώννυται τὴν σινδόνα εἰς 
δόξαν τῆς Τριάδος" ὄπισθεν τοῦ αὐχένος, διά τε τὸν 
νοῦν χαὶ τὴν τῆς δουλείας πρὸς Θεὸν ἔνδειξιν, ὑπὸ 
tk μασχάλας περὶ τὸ στῆθος, διὰ τὸ λογιστικόν * xal 
*tp! τὴν ὀσφὺν, διὰ τὸ χαθαρόν τε xa ἰσχυρόν" xal 
τὸ μὲν τοῦ Πατρὸς, τὸ δὲ τοῦ Αὐγου, τὸ δὲ τοῦ 
ζωυποιοῦ xai χαθαροῦ Πνεύματος. Καὶ ἐν ταῖς χερσὶ 
δὲ ὁμοίως μανδύλια περιτίθεται, ὡς μανίχια divo 
ένα τῇ σινδόν:. Καὶ ταῦτα τρισὶ δεσμεῖται ἔχαστον 

ζῶναις, εἰς τύπον τῆς Τριάδος τῆς παντουργοῦ. 
4 Αἱ χεῖρές a2o γὰρ, » πρὸς τὸν Πατέρα λέγει Δαδιδ, 
6 γΡς δηλονότι καὶ τὸ Πυεῦμα τὸ ἅγιον, « ἑποιήσάν 


Re xal ἔπλασάν με. » Καὶ ἐννέα γίνονται ζῶναι οὗ p €. 


ἀνγέα οὗτοι δεσμοὶ, τὰ ἐννέα δηλοῦντες τάγματα τῶν 
ἃ γγέλων, τριαδιχῶς τὴν Τριάδα χηρύττοντα. ᾿Αλλὰ 
“ποσὶ ὡς: διάχονο:; μεγίστου ἔργου ὁ ἱεράρχης, περι- 
ζώννυται οὕτω, τὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ αἰτούμενος δύνα- 
ἔχιν χαὶ ἑτοιμάξεται πρὸς τὸ Épyov: ἴσως δὲ χαὶ τὰ 
ἕερατιχὰ τιμῶν ἄμφια, xal μὴ καταχραίνων αὐτὰ 
τὸ τῶν ὑγῶν τοῦ ἔργου μεταχειρήσει. 
ΚΈΦΑΛ. PA. 


Διατί ἐν τῇ τοθιερώσει A γαοῦ ἐξάγονται ol 
Jaixo 


ἀρξάμενος δὲ ἐνεργεῖν, ἐξάγει πάντα͵ τοὺς μὴ 


CAPCT CR. 
De samiczo ἐἰξασὶ et Lcunpli iae quretiemc. 
V»deassus autem εἰ δος. qusatem. leet et. nelus 
esi pessabele, speculaiemes corem. Veelt ad cón- 
setraadem tusplem pestifer, s yaMem e Des 
vemit 3d nes, οἱ hes sancticaret ; et iuduit enia 
vestimenta penti&c3ka, Dei Verbi pte nobis iacar- 
: S 
CAPCT Cii. 
Quare ant:stes sindonem induit seque cingit. 


Seper his 3atem sindonem circumiwduit albam 
ab humeris ad pedes usque decurreatem, ia typum 
Christi siadonis ad sepaltaram : Christi namque 
mNaenaementas excitare debet ac ssuctilicare, sa- 


C CT38B, 310, PACRSAER, Ci qui monumenti sunt, ut, 


per imitationem, Christum sepultum exprimat. 
Tribus autem zonis sindonem praciogit, in honerem 
Trinitatis : post collum propter mentem εἰ servi- 
tatis ad Deum  sigaificationem ; sub axillas cirea 
pectus, propter rationem ; et circa renes propter 
puritatem et fortitudinem ; una quidem in honorem 
Patris ; alia vero in honorem Filii ; tertia ia bono- 
rem vivi&icantis et puri Spiritus. In manibus autem 
pariter ch/rotheess induit propter tortilia sindoni 
unita, Et enamquodque eorum tribus alligatur 
zonis in typum omnipotentis Trinitatis. « Manus 
enim tuz, » inquit David ad Patrem, Filius scilicet 
et Spiritus saactus, « fecerunt me, et plasmaverunt 
» Et novem zonz fiunt h»c novem vincula, 
novem figurantia angelorum ordines, qui numcro 
ternario Trinitatem przdicant. Sed etiam ut operis 
maximi minister pontifez ita precingitur, a Deo 
potentiam petens et ad opus paratur; forsitan 
autem propter sacerdotalium indumentorum reve- 
rentiam, ne materiaruin operis traciationo comiua- 
culentur. 


CAPUT CIV. 


(uare in templi inauguratione laici excedere ju- 
betur. 


Actionis autem initio, cunctos, sacro. cl 


411 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


3:2 


nou insignitos expellit. Nam cum delet consecrare A σφραγῖδα ἱερὰν ἔχοντας. Ἑπειδὴ yàp καθ epoov 


domum, consecratos etiam sacerdotali charactere 
eunctos oportel adesse ministrareque secundum 
uniuscujusque statum, non autem ex ordine laico 
quemquam : intus enim qui reperitur, sacer debet 
esse minister, sicut οἱ sacra domus est qua sancti- 
ficatur. Propter hoc igitur exiguntur laici, donec 
consecratum sit templum, tanquam ad altare non 
pertinentes. 
CAPUT Cv. 
Quare mota exportantur. 

Exigitur autem etiam e templo quodcunque mo- 
bile, quoniam quodcunque mobile imutatur ab ali- 
quo necnon trausfertur, ipsum vero debet esse 
recte positum, nec unquam in his qus continet 
subire mutationem, Ideo sacr:e. imagines vasaque 
sacra et reliqua qux loco dimoveri possunt, foras 
eiiguntur, ut ea qua constant etl non. movenda 
sunt in ipso sanctiflcentur. Et sic janu» claudun- 
tur. Coelum enim jam fit sanctique Spiritus adve- 
nit potentia. Ideo àolos qui de ccelo sunt, id est, 
eousecratos oportet adesse, nec ullum alium videri ; 
sancla namque sanctis consecrataque sacris, donec 
completa sint ; et tunc. per participationem aliis 
eliam permittuntur, non tamen immediate, sed 
per complura aulza. Ingredientes enim postea ora- 
nes laici fideles, ct cum ipsis poenitentes, unus- 
quisque proprium occupat locum. Attamen omnes 
extra sanctuarium remanent. Clausis itaque pro- 
pterea januis, Deum benedicit pontifex ; et facta 
'Trisagii precatione necnon oratione « Pater noster, » 
post recitationem et glorificationem, addit ponti- 
fex orationem : « Domine Deus noster, qui cuucta 
facig, » ipsum Dium exorans ut fiat principium 
operis, el ipsi feral presidium. 


CAPUT CVI. 
Quare ceromastice et aromata adhibentur. 

Et assumpto vase, ubi est ceromastice una cun 
aromatibus, qualia myrrba, aloe et cztera, qua 
cuncta sepulturam Salvatoris figurant, quoniam ct 
sepulerum monuimentumque sacra mensa figurat, 
sicut el cera aique mastiche tanquam glutinantía 
propter necessitatem adhibentur et tanquam con- 


μέλλει τὸν olxov, καὶ χαθιερωμένους τῇ τῆς ἱερω- 
σύνης σφραγῖδι πάντας ὀφείλει παρεῖναι χαὶ ὑπηρε- 
κεῖν ἀναλόγως ἕχαστον, xal uf) τινα τῶν ἐν λαϊκχοὶς 
τεταγμένων, ἐπειδή περ ὁ εὑρεθεὶς ἐντὸς εἶναι xal 
ἱερὸς ὑπηρέτης ὀφείλει εἶναι, ὡς καὶ ἱερὸς οἶχος ὁ 
χαθαγιαζόμενος " ἐξάγονται τοίνυν οἱ λαϊκοὶ διὰ 
τοῦτο, ἄχρις 117 ἂν ἀγιασθῇ ὁ ναὸς, ὡς xai τοῦ 
θυσιαστηρίου ὄντες ἐχτός. 
ΚΈΦΑΛ. PE. 
Διατί ἐξάγονται τὰ χιγούμενα. 

Ἐξάγεται δὲ xa πᾶν χινούμενον τοῦ ναοῦ, ὅτι πᾶν 
χινούμενον ὑπό τινος μεταδαίνει χαὶ μετατίθεται. 
Λυτὸς δὲ ὀφείλει ἄρτιος εἶναι, χαὶ μηδέποτε μετα- 
κινηθῆναι τῶν ἐν αὐτῷ. Διὸ xai εἰχόνες ἅγιαι, xol 
σχεύη ἱερὰ, καὶ λοιπὰ χώραν ἔχοντα μετατίθεσθαι, 
ἐξάγονται ἔξω, ἵνα τὰ ἑστῶτα xal μέλλοντα ἀχίνητα 
εἶναι ἐν αὑτῷ χαθαγιασθῇ. Καὶ οὕτως αἱ πύλαι 
χλείονται. Οὐρανὸς γὰρ γίνεται ἤδη, καὶ Πνεύμα- 
τος ἁγίου ἐπιφοιτᾷ δύναμις. Διὸ χρὴ μόνους τοὺς 
κοῦ οὐρανοῦ εἶναι, τοὺς ἱερωμένους δηλαδὴ, xai μη- 
δένα ἄλλον ὁρᾷν. Τὰ γὰρ ἅγια τοῖς ἁγίοις, χαὶ τὰ 
ἀφιερωμένα τοῖς ἱεροῖς, ἕω: τελεσθῶσι, καὶ τότε 
χατὰ μετοχὴν xal τοῖς ἄλλοις παρέχεται " πλὴν ἐμ- 
μέσως, καὶ οὐχ ἀμέσιυς, xal διὰ παραπετασμάτιωον 
τινῶν. Εἰσερχόμενοι γὰρ μετὰ ταῦνα οἱ λαϊχοὶ πάν- 
τες πιστοὶ, καὶ σὺν αὐτοῖς οἱ μετανοοῦντες, ἕκαστος 
τὸν οἰχεῖον AapÓávet τόπον. Ὅμως δὲ πάντες 
ἔχτός εἰσι τοῦ ἱεροῦ βήματος. Κλειομένων τοίνυν 


Ο τῶν θυρῶν διὰ ταῦτα, εὐλογεῖ τὸν Θεὸν ὁ ἀρχιε 


ρεύς. Καὶ προσευχῆς γινομένης τοῦ Τρισαγίου, xat 
τοῦ, Πάτερ ἡμῶν, μετὰ τὸ ἐχφωνῆσαι xal δοξά- 
σαι, εὐχὴν ἐπιλέγει ὁ ἀρχιερεὺς, « Κύριε ὁ Θεὸς 
ἡμῶν ὁ πάντα ποιῶν" » δεόμενος αὐτὸν τὸν Θεὸν 
γενέσθαι ἀρχὴν τοῦ ἔργον καὶ συναντιλαδέσθαι 
αὑτῷ. | 
KEQ9AA. PG'. 
Διατί κηρωμαστίχη τε xal ἀρώματα. 

καὶ λαδόμενος τοῦ ἀγγείου, ἔνθα ἣ χηρωμαστίχη 
μετὰ τῶν ἀρωμάτων ἐστὶν, οἷον σμύρνης τε καὶ 
ἀλώὠης xaX τῶν λοιπῶν, ἃ πάντα τὴν ταφὴν εἰχονί- 
(ous. τοῦ Σωτῆρος, ὅτι xal τὸν τάφον χαὶ τὸ μνῆμα 
ἡ ἱερὰ εἰχονίζει τράπεζα, ὡς χαὶ ὁ χηρὸς καὶ ἡ μα- 
στίχη xal ὡς χολλητιχὰ διὰ τὴν χρείαν εἰσάγεται, 


]unctiva connectivaque, propter Cbristi usque ad D χαὶ ὡς ἐνωτιχὰ δὲ xol συνδέοντα, διὰ thv τοῦ Xpi- 


mortem erga nos dilectionem οἱ unionem, hzc 
infundit in columnas, vel columnam, vel basim 
propriis manibus, Dei significans opus, addens ut 


in baptismate cazterisque sacramentis, « In nomine. 


Patris, et Filii, et Spiritus sancti ; » principium 
enim et tinis est omnis boni Trinitas. Et a mi- 
nistris infusa plurima ceromastice paululumque 
refrigerata, cantores quidem canunt psalmum : 
« Exaltabo te, Deus meus;» el hunc :« Dominus pa- 
scit me, » in gloriam Dei. Ponlifex autem auxilian- 
tibus sibi presentibus episcopis et sacerdotibus et 
cxteris, sumit mensam el super bases pouit, 
firmans eam atque stabiliens. Εἰ postea benedicit 
Deum. Oportet enim illum benedicere super omni- 


στοῦ ἄχρι xai θανάτου πρὸς ἡμᾶς ἀγάπην xaX ἔνω- 
σιν, ἐχχέει ταῦτα τοῖς χίρτιν, f| τῷ χίονι, f τῷ βωμῷ 
οἰκείαις χερσὶ, τὸ ἔργον δηλῶν τοῦ θεοῦ, ἐπιλέγων 
ὡς ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος χαὶ τῶν ἄλλων τελετῶν, 
« El; τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Ylou, xai τοῦ 
&ylou Πνεύματος. » ᾿Αρχὴ γὰρ καὶ τέλος παντὸς 
ἀγαθοῦ ἡ Τριάς. Καὶ ὑπὸ τῶν ὑπηρετῶν τῆς πλείο- 
νος ἐκχεομένης χηρωμαστίχης, xal μιχρὸν Ψψυχρανθεἰ- 
σης, οἱ ψάλται μὲν ψάλλουσι ψαλμὸν, τὸ, « Ὑψώσω 
σε, ὁ Θεός μον, » χαὶ τὸ, « Κύριος ποιμαΐνει με, » 
εἰς δοξολογίαν Θεοῦ. Ὃ ἀρχιερεὺς δὲ, συναντιλαμ- 
6avopéívtov αὑτῷ χαὶ τῶν συμπαρόντων ἐπισχόπων 
χαὶ ἱερέων χαὶ λοιπῶν, λαμδάνει τὴν τράπεζαν, χαὶ 
τίθησιν ἐπὶ τῶν χιόνων, ἀσφαλιζόμενος αὑτὴν χαὶ 


313 


DE SACRO TEMPLO. 


3:1 


ἐρείδων. Καὶ μετὰ τοῦτο εὐλογεῖ τὸν Θεόν. Δεῖ γὰρ À bus divinis illius propter nos operibus. Deinde pro 


αὐτὸν εὐλογεῖν ἐπὶ πᾶτι col; θείοις ὑκὲρ ἡμῶν Ec- 
γοις αὐτοῦ. Εἶτα πρὸ τῶν ἁγίων θυρῶν, τάπτς τε 
εὑτρεπίζεται, xal προσχεφάλαιον ἐν αὐτῷ, xa διὰ 
τὴν τῆςς ἀρχιερωσύνης τιμὴν, ἥτις ἐστὶ τοῦ Χριστοῦ, 
xai τῶν ἱερῶν ἀμφίων, ἵνα μὴ χαταστρωθῶσι τῷ 
ἐδάφει, σταυροὺς xal εἰκόνας ἔχοντα, xal διὰ τὸ μὴ 
εἶναι ἔτι τὸ ἔδαφος ἅγιον. Τοῦτο γὰρ χαθιερωϑὲν, 
«ἐμιόν ἐστι, xal πλεῖστοι τοῦτο ὦ; οὐρανοῦ ἔδαφος 
ἣ σπάζοντο τῶν θεοφιλῶν. Ἔνθα δὴ παρογενόμενος 
ὃ ἀρχιερεὺς, χαὶ γόνυ χλένων χαὶ τὸν αὐχένα χατὰ 
ἀνατολὰς, καὶ πάντων χλινύντων ὁμοῦ, τοῦ διαχόνου 
βοῶντος, ε Ἔτι χαὶ ἕτι, χλίναντες τὰ γόνατα, ν ὁ 
ἀρχι:ρεὺς ἐνώπιον χείμενος τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴν 
ποιεῖται ἐν χατανύξει, λέγων, « Ὁ Θεὸ: ὁ ἄναρχος 


foribus disponitur tapes et in eo pulvinus ob pon- 
tificatus honorem, qui est Christi, οἱ sacrorum 
vestimentorum, ut, cruces οἱ imagines habentia, 
non in solo prosternantur eo quod nondum est 
sanctificatum solu:n : lioc enim cum  sanctificatum 
est, plerique piorum ut celi pavimeutum osculan- 
tur. Ibi porro cum adest pontifex, σοι collumque 
fl«ctens ad orientem, omnibus simul flectentibus, 
clamaute diacono : Adhuc et. adhac genua flecten- 
tes ; pontifex in conspectu Dei prostratus, orationem 
in compunctione facit, «dicens : « Deus principio 
carens ac sempiternus. » Hanc autem etiam dicunt, 
si qui sint cum ipso pontilices. Et exorat eum, qui 
M oysen in antiqui tabernaculi erectionem et Besc- 


καὶ ἀΐδιος. » Τὴν αὐτὴν δὲ λέγουσι, xal εἴπερ εἰσὶ B leelem in illius ornameutum roboravit, sapientem- 


σὺν αὐτῷ ἀρχιερεῖς. Καὶ ἑξαιτεῖται, τὸν ἐνισχύσαντα 
εἷς ἀνέγερσιν τῆς πάλαι σχηνῆς τὸν Μωῦσῆν, χαὶ 
εὶς χατάρτησιν αὑτῇς τὸν Βεσελεὴλ, xal τὸν Σολο- 
μῶντα σοφίσαντα, εἰς ἀνοιχοδομὴν 118 xat τελείω- 
σιν τοῦ πάλχι ναοῦ, καὶ τοὺς ἀποστόλους ἐνισχύ- 
σαντα el; ἀνέγερσιν ἐν ὅλῳ τῷ χόσμῳ τῶν ἱερῶν 
θυσι:στηρίων, xdi τοῦτον τὸν ναὸν ἀγιάσα:, xol 
Gxfwoua δόξης ποιῆται αὐτοῦ, xal πολλῶν ἀγαθῶν 
παρεχτιχὸν, xal τοῦ μεγάλου θύματος ἐργαστήριον" 


que Salomonem effecit, in xdificationem ac conse- 
cretionem veteris templi, quique virtute donavit 
apostolos ut in universo mundo sacra erigerent 
alt:ria, hoc etiam sanctilicare templum, ipsiusque 
glorix€ tabernaculum efficere, ut sit bonorum om- 
nium communicatio magnzque victim: officina ; 
et czelera qux enuimerat oratio, Et postquam glori- 
ficavit Deum, surgit, sacr: que mensa propinquat, 
et quie baptismaíis sunt exprimit. 


καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα dj εὐχὴ χαταλέγει. Καὶ δοξολογῆσας τὸν Θεὸν, ἐγείρεται, xal τῇ ἱερᾷ προσεγγίζει 


«ραπέζῃ, χαὶ τὰ τοῦ βαπτίσματος ἐχτυποῖ. 
. KESAA. PZ', 
Διατί ὕδατι ἐκπιλύνεται ἡ τράπεζα. 


* CAPUT CVII. 
Quare sacra mensa abluitur aqua. 


Ἐπεὶ yàp τὸν Ἰησοῦν ἡ τράπεζα εἰχονίζξει, πέ- C Cum enim Jesum, vite petram et anguli lapidem 


«pav ζωῖΐς χαλούμενον xal λίθον γωνίας, χαὶ τὰ τοῦ 
βαπτίσματος αὑτοῦ δέχεται, xal τοῦτο χατὰ δύο 
τρόπους, αἰσθητόν τε χαὶ γοητὸν, ἵνα χαὶ χαθαρὰ 
γένηται ἐχπλυθεῖσα, xai χαθλγιασθῇ τῷ ὕδατι, τὴν 
κάθαραιν μετὰ τοῦ Πνεύματος δεξχμένη, ἐπεὶ xal 
Πνεύματος χαθίσταται ὄργανον" διὰ τοῦτο χλιαρὸν 
προσφέρεται ὕδωρ. Καὶ τοῦτο εὐλογεῖται δι᾽ εὐχῆς. 
Καὶ γὰρ τὸν ἐν Ἰορδάνῃ βαπτισθέντα προσχαλεῖται 
εἰς ἁγιατμὸν τούτου τοῦ ὕδατος Ó ἀρχιερεὺς, xal 
18) εἴωσιν τοῦ ἱεροῦ θυσιαστηρίου. Εἶτα νίτρον mtpos- 
ἄγεται τούτῳ, δι' οὗ εὐλογουμένου τρεῖς ποιεῖ 
σταυροὺς ἐν αὐτῇ. Καὶ τοῦ χλιαροῦ ὕδατος ἐχχυ- 
θέντος τρὶς, εἰς τύπον τῆς ἁγίας Τριάδος. διὰ τῶν 
ἂντιμινσίων ἡ ἱερὰ ἐχμά:σεται τράπεζα. 
ΚΕΦΑΛ. PH'. 
Περὶ τῶν ἱερῶν ἀντιμιγσίων. 


Ταῦτα δὲ τὰ ἀντιμίνσια ix λίνου ὑφάσματός εἶσι" 


vocatum, significat mensa, 408 sunt ipsius bapti- 
smatis etiam suscipit, et hoc duobus medis, sensi- 
bili ac intelligibili, ut et abluta pura flat, et aqua 
sanctificetur, puriflcationem cum Spiritu recipiens, 
quoniam Spiritus etiam constituitur instrumentum. 
ldeo tepida profertur aqua, qua per orationem 
benedicitur. Etenim illum qui baptizatus est iu 
Jurdane pontifex in. sanctificationem hujus aque 
sacrique consecrationem — altaris invocat. Deinde 
sal immittitur ei, per illudque benedictum tres 
precando cruces facit. Et aqua tepida ter effusa, 
ia typum sanctze Trinitatis, per Antiminsia sacra 
mensa detergitur. 


CAPUT ΟΥ̓́Τ]. 


De sacris antiminsiis swe mappyis, sacrarum mensa- 
rum vicariis. 


Hac sutem antimiusia ex lineo texto sunt et 


χαὶ ἀντὶ τραπέζης ἱερᾶς γίνονται. "À 6f καὶ ῥαπτό: “ pro sacra mensa fiunt Consuta prius parantur, sic- 


μενα πρότερον ἑτοιμάζεται, ὡς ἡ διάταξις γράφει, 
καὶ πάντα τελεῖται ἐν αὐτοῖς, ὅσα χαὶ ἐν τῇ θείᾳ 
«τραπέζῃ. Καὶ χαιρηοῦ καλοῦντος ταῦτα διαχρίσει 
ἀρχιερίω; τελείω; ἀγιασθέντα, χατὰ τόπους ἐξ- 
αποστέλλονται, ἔνθα οὐχ ἔστι θυσιαστήριον, xal ἐν 
αὑτοῖς ἡ θεία τελεῖται τῶν μυστηρίων ἱερουργία. 


KE9AA. Ptr. 


Περὶ τῶν τεσσάρων ὑςασμάτων τῶν ἐν τῇ θείᾳ 
τραπέζῃ. 
Διὰ τούτων οὖν ἐχμασσομένη fj τράπεζα ἀπὸ τοῦ 


ut constitutio scribit, et in eis omnia perficiuntur, 
quz etiam in divina mensa. Et occasione poscente, 
pontificis judicio, perfecte sanctificata hxc secun- 
dum locos emiuuntur, ubi non 651 altare, atque 
in eis divina perficitur mysteriorum celebratio. 


CAPUT CiIX. 
De quatuor velamentis sacre mense. 


Per hac igitur aqua sanctificata deturgitur.: 


315 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


316 


sa, ve peralia quatuor textilia, quae finaliter in A ἀγιασθέντος ὕδατος, fj δι᾿ ἑτέρων τεσσάζων ὑφασμά- 


quatuor sacre mensa angulis, in typum quatuor 
divinorum Evangelistarum, pouuntur. 


CAPUT CX. 
Quare vino el aqua rosacea abluitur. 

Post extersionem, vinum odoriferum ac rosa- 
tum afferuntur. Hec autem unguenti divini pro- 
πα sunt in. honorem sepulturz Jesu, siquidem 

,el iste de peccatrice dixit: « Quid molestia infer- 
tis mulieri ? in. diem sepulture mes servavit 
illud. » Sunt etiam ad significandum, quod altare 
istud, ad imitationem Melchisedech. vinum odori- 
ferum et viviflcum per gratiam Deo proferet : in 
omnibus eniin. divinis adducuntur. prophetiae. In- 
fundens autem hzc in modum crucis super mensam 
pontifex exclamat :; « Asperges me hyssopo et 
mundabor, » et sequentia psalmi, ter adjiciens, in 
firmamentum simul ac honorem Trinitatis. 


CAPUT CXI. 
Quare imbuitur unguento, acciniturque alleluja. 


Deinde infert altaris consecrationem, sacrum 
unguenti, et alleluia intonat, quod est propheti- 
cum carmen, przsentiam Dei Deique laudem signifi- 
cans : « Venit, inquit, Dominus ; » primum et 
secundum, ut diximus, adventum ejus suggerens , 
οἱ continuam ad nos Spiritus presentiam. Ideoque 


Ecclesia eoutinuo szpiusque canit, ac presertim ( 


in divinis consecrationibus ac ante divinum Evan- 
gclium, utpote per quod demonstratur Dominus. 
' Tres igitur ex hoc ungento super sacram mensam, 
medio et utrinque, cruces facit pontifex, el per 
wres illas totam illam inungit. Cum enim unguentum 
uomen est Christo Deo nostro elicitum, mensa quse 
significat illum ibi sepultum unguento ungitur : et 
tota GL myrum, quoniam bec Spiritus gratiam recipit. 
Et ideo, sicut diximus, alleluía canitur, quoniam ibi 
Deus habitat, et illa fit Spiritus charismatum offi- 
cina, In hac enim perficiuntur tremenda mysteria, 
sacerdotumque ordinationes οἱ sanctissimum uy- 
guentum, et Evangelium ponitur, el subter sunt $a- 
cre martyrum reliquie, ita ut vere sit mensa ista 
altare Christi, thronus glorie, habitatio Dei, Chri- 
&li monumentum, sepulcrum 80. requieliouis lo- 
cus. Postquam autem myirlia sacra mensa inuncta 
est, statim illam superinduit, dum cantantur psalmi : 
« Quam dilecta tabernacula tua ; » quoniam fit Dei 
tabernacu'um sedesque gloriz. 


D 


των, ὕστερον τιθεμένων ἐν ταῖς tíscapot τῆς 
ἱερᾶς τραπέζης γωνίαις χατὰ τύπον τῶν θείων εὖ- 
αγγελιστῶν. | 
ΚΈΦΑΛ. PT. 
Διατί ἐχπιιύνεται o!yq καὶ ῥοδοσταγματι. 
Μετὰ τὸ ἐχμάξαι οἶνος εὔοσμος καὶ ῥοδόσταγμα 
προσχομίζεται, Ταῦτα δὲ προοίμια τοῦ θείου μύρου 
εἰσὶν εἰς τιμὴν τῆ: ταφῆς τοῦ Ἰησοῦ, ἐπεὶ χαὶ o2- 
τὸς περὶ τῆς πόρνης ἔφη, « Τί χόπους παρέχετε 
τῇ γυναιχί ; εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μον 
τετήρηχεν αὐτό" » ἅμα δὲ καὶ εἰς ἔνδειξιν, ὡς τὸ 
θυσιαστήριον τοῦτο οἶνον εὐώδη διὰ τὴν χάριν καὶ 
ξωτιχὸν, xatà μίμησιν τοῦ Μελχ'σεδὲχ, προσκχομί- 
Get τῷ Θεῷ ἐν πᾶσι γὰρ τοῖς θείοι; xal προφητεξαι 
προάγονται, Ἐχχέων δὲ ταῦτα σταυροειδῶς τῇ 
τραπέζῃ ὁ ἱεράρχης, ἐχδοᾷ, « Ῥαντιεῖς με ὑσσώπῳ, 
xai χαθαρισθήσομαι, » χαὶ τὰ ἑξῆς: τοῦ Ἑαλμοῦ, 
τρὶς ἐπιλέγων, εἷς βεθαίωσιν ἅμα xaX ᾿τιμὴν τῆς 
Τριάδος. : 
KE94A. PIA'. 
Διατί χρίδεται μύρῳ, xai τὸ 'AAdnAosta γψά.1. 
Aeta!. 


Εἶτα xai τὴν τελείωσιν φέρει τοῦ θυσιαστηρίου, 
τὸ μύρον τὸ ἅγιον, καὶ τὸ ᾿Αλληλούϊα ἐχφωνεῖ, ὃ 
προφητικόν ἔστιν Ropa, ἐπιδημίαν θεοῦ καὶ αἴνεσιν 
Θεοῦ δηλοῦν, καὶ, « Ἔρχεται, λέγει, ὁ Κύριος, » τὴν 
πρώτην αὑτοῦ χαὶ δευτέραν παριστῶν, ὡς εἰρήχαμεν, 
παρουσίαν, 319 καὶ τὴν διηνεχῇ πρὸς ἡμᾶς ἐπιδη- 
uíav τοῦ Πνεύματος. A χαὶ ἡ Ἐχχλησία διηνεχῶς 
χιὶ πολλάχις ἄδει, καὶ μᾶλλον ἐν ταῖς θείαις τιλε- 
«αἷς καὶ πρὸ τοῦ θείου Εὐαγγελίον, ὡς δειχνυμένου 
ποῦ Κυρίου δι᾽ αὑτοῦ. Τρεῖς οὖν ἐξ αὑτοῦ τοῦ μύρου 
ἐπὶ τῆς ἱερᾶς τραπέζης μέσον χαὶ παρ᾽ ἑχάτερα 
ποιεῖται σταυροὺς ὁ ἀρχιερεύς " χαὶ διὰ τῶν τριῶν 
ἅπασαν ἀλείφει ταύτην. Ἐπεὶ γὰρ μύρον ἐκχενωθὲν 


ὄνομα Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν, χαὶ ἡ δηλοῦσα τοῦτον 


τὸν ἐν ταύτῃ ταφέντα τράπεζα, μύρῳ χρίεται " καὶ 
ὅλη γίνεται μύρον, ὅτι xal αὕτη τὴν χάριν τοῦ 
Πνεύματος δέχεται. Καὶ διὰ τοῦτο, ὡς ἔφημεν, xai 
τὸ ᾿Αλληλούϊα ἄδεται, ὅτι ἐνδημεῖ ἐν ταύτῃ Θεός" 
καὶ τῶν δωρημάτων τοῦ Πνεύματος γένεται ἐργα- 
στήριαν. Ἐν ταὐτῇ γὰρ τελοῦνται τὰ φριχτά τε xal 
μυστιχὰ, χαὶ αἱ τῶν ἱερέων χειροτονίαι, τὸ ἑερώτα- 
τον μύρον, xat τὸ Εὐαγγέλιον τίθεται, χαὶ ὑποχάτω 
τὰ ἱερὰ τῶν μαρτύρων λείψανα. Ὥστε ἀληθῶς καὶ 
θυσιαστήριον Χριστοῦ αὕτη fj τράπεζα, xat θρόνος 
δόξης, xài χατοιχητήριον Θεοῦ, xal μνῆμα καὶ τά- 
φὸς Χριστοῦ xol ἀνάπαυσις. Μετὰ δὲ τὸ χρισθῆναι 
τῷ μύρῳ τὴν ἱερωτάτην τράπεζαν, ἐπενδύει ταύτην 


εὐθὺς, Ψαλμῶν ἀδομένων, « "Üc ἀγαπητὰ τὰ σχηνώματά σου, » ἐπεὶ xal σχήνωμα γέγονε θεοῦ καὶ 


κατοιχητήριον δόξης. 
᾿ CAPUT CXII. 


Quid inniant velamenta. et contiguum sacre mensc 
iusiratum, ceteraque qua in illa conspiciuntur. 


Et primo quidem juxta quatuor sacr:e mensas an- 
gulos ,uatuor ponuntur textilia, nomina evang-lista- 
rum, unemquodque unum, labentia, quoniam 
totam. Ecclesiam exprimit inensa, ex extreinis adu- 


ΚΕΦΑΛ. PIB'. 
Τί τὰ ὑφάσματα xal τὸ xacacdpxa, xal τὰ Aouzáà 
ἐν τῇ θείᾳ τραπέζῃ. 

Καὶ πρῶτον μὲν τὰ τέσσαρα ὑφάτματα τίθενται 
xatk τὰς τέσσαρας γωνία: τῆς ἁγίας τραπέζης, τὰ 
ὀνόματα τῶν εὐαγγελιστῶν ἕχαστον ἕν ἔχοντα, ὅτι 
τὴν "Exx)nslav ἅπασαν ἣ τράπεζα ἐχτυποῖ, ix τῶν 


3.7 


DE SACRO TEMPLO. 


418 


περάτων συστᾶσαν τῷ Κυρίῳ, xal ἐπ᾽ αὐτῷ olxo- A natam Domino, super «psum zdifleatam | per evan- 


δομηθεῖσαν διὰ τοῦ εὐαγγελιχοῦ χηρύγματος, τῷ 
λόγῳ τε τῆς χάριτος ὡς ἀπὸ λίνου τοῦ ἐχ χλόης 
χαθαρῶς ἀναδιδομένου, xal πειρασμοῖς χαθαιρομέ- 
vou, συνεξυφανθεῖσαν αὐτῷ, xal d; ἀπὸ λίνου 
διχτύων δι᾽ ἁλιέων σαγηνευθεῖσαν αὐτῷ * διὸ xal 
ταῦτα τὰ τέσσαρα χαὶ τὸ χατασάρχα καὶ τὸ εἷλη- 
«᾽ν ἀπὰ λίνου. Μετὰ δὲ τοὺς εὐαγγελιστὰς λεγομέ- 
νου; τὰ τέσσαρα ταῦτα, τὸ χατασάρχα τίθεται, ὃ 
δηλοῖ τὴν σινδόνα ἐπὶ τῷ νεχρωθέντι δι᾽ ἡμᾶς θείῳ 
αὦματι. Εἶτα τὸ τραπεζοφόρον ἐφαπλοῦτα:, ὅπερ 
λαμπρότερον ὃν, εἰς τὐππον τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ἔστιν, 
ὅτ: καθέδρλ Θεοῦ τὸ Oustacthpu s, ἣ xot διὰ τὰ 
ἐμάτια τοῦ Σωτῆρος ὡς τὸ φῶς ἀπαστράψαντα. Εἶτα 
εἴθεται τὸ εἱλητὸν, χαὶ αὐτὸ εἰς δήλωσιν τῆς νεχρώ- 


σεως ἅμς Χριστοῦ xo τῆς ἀναστάσεως, ὅτι xal 


μετὰ τὴν ἔγερσιν οἱ ἀπόττολοι τοῦτο μετὰ τῶν ἐν- 
καφίων εἶδον ἐντετυλιγμένον εἰς ἕνα τόπον. Διὸ xal 
«οὔτο εἴλημένον ἐστὶ, χαὶ εἰλητὸν λέγεται " καὶ ἐπὶ 
τῖςς χεφαλῆς fjv τοῦ Χριστοῦ, xal τὸ ἱερὸν ἐπ᾿ αὐτῷ 
Ἐῤαγγέλιον ἀντὶ τοῦ Σωτῆρος τίθεται, 

ΚΕΦΑΛ. ΡΙΓ΄. 

Τί ἡ Jvyría δη.λοῖ, καὶ τὸ ἐν 0Jq τῷ οἴχῳ 

θυμέαμα. 

Εἶτα xai λυχνία προσφέρεται xal θρυαλλὶς xai 
φῶ;, διὰ τὴν δι᾽ ἑλαίον θυσίαν, xal ὅτι λυχνία 
Χριστοῦ ἡ Ἐχχλησία, ὡς ὁ ἢγαπημένος φησί. Καὶ 
ἣ λυχνία τοῦ νόμου τύπος ταύτης, χαὶ θείου ἐλέους 
διὰ τοῦ ἐλαίου μετάδοσις, χαὶ θείου φωτισμοῦ χο- 


ρηγία διὰ τοῦ ἀναπτομένον φωτός. Καὶ ἐπὶ τούτοις C 


θυμίαμα διὰ τοῦ ἀρχιερέως ἂν ὅλῳ τῷ θείῳ οἴχῳ 
διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ χάριν ἐν Χριστῷ ἐν ὅλῃ 
τῇ οἴχου χένῃ. 
ΚΕΦΑΛ, PIA. 
Διατί δλον τὸν οἶκον yplsi τῷ μύρῳ. 


Εἴτα χαὶ τοῦ μύρου χοίσις ὄπισθεν τοῦ θυμιῶντος 
ἀρχιερέως παρ᾽ ἀρχιερέως ἑτέρου 190 ἢ ἱερέως, 
ὅτι αὐτὸς μὲν τοῦ μύρου ἐνήρξατο, χαὶ τὸ ἱερὸν θυ- 
σιαστήριον χαθηγίασε * χαὶ διὰ τοῦ θυμιάματος ὅλον 
εὐωδιάζει τὸν οἶχον. Τὸ μύρον δὲ τελειοῖ ὡς ἐξ ἀπαρ- 
3n« τῆ: ἱερᾶς τραπέζης xol ὅλον τὸν οἶχον, χαθὰ 
δὴ χαὶ διὰ τοῦ προσλήμματος τῆς σαρχὸς πᾶσαν 


ἡμῶν τὴν φύσιν τῇ θείᾳ χάριτι, ἣν ὄπισθεν αὑτοῦ - 


χατὰ μετοχν λαδόντες παντὶ τῷ χόσμῳ μετέδωχαν 
ol ànósto)o:. Οὕὔτω θυμιάσας πόντα τὸν οἴχον xal 
ἁγιάσας, καὶ ὁ ἐφεπόμενος προτροπῇ τούτου χρίσας 
τῷ μύρῳ ὅλον τὸν οἶχον, εἰς τὴν ἱερὰν ἐπανα- 
χάμπτει ὁ ὀρχιερεὺς τράπεζαν, δηλῶν, ὅτι ἄναρχός 
ἔστι χαὶ ἀτελεύτητο; ὁ Θεὺς, xal ἀρχὴ τῶν ὅλων 
γινόμενος, χαὶ τέλο; πάντων ἐστί. Τελειώσας οὖν 
διὰ τοῦ θυσιαστηρίου τὸν οἶχον, πάλιν ὧς; εἰς ἀρχὴν 
πρὸς τὸ θυσιαστήριον ἔρχεται. Καὶ ἀποδοὺς τὸ θυ- 
μιατήριον χαὶ νιψάμενος, εὔχεται ἐνώπ'ον τῆς ἱερᾶς 
τραπέζης, λέγων, « Κύρις τοῦ οὐρανοῦ xai τῆς 
γὔῇτ, » xat ὅτα ἡ εὐχὴ περιέχει, ἵνα πληρωθῇ δόξης 
χαὶ ἁγιασμοῦ καὶ χάριτος τῇ ἐπιφοιτέσει τοῦ θείου 
Πνεύματος ὁ ναὸς, χαὶ τὸ ἐν αὑτῷ θυσιαστήριον σχή- 
νωμᾶ θτῖον xai θρόνος ζόξης γένηται, xal ὥστε τὰ- 


D 


gelicam prsedicationem ; verbo gratie tanquam ex 
lino de viridi lierba pure orto experimentisque pu- 
rlficato, ]psi contextam , et tanquam a linoretium 
per piscatores ipsi sagena congregatam. Ideoque 
quatuor ista et Catasarca et involucrum linea sunt. 
Post bec outem quatuor, evangelistas dicta, poni- 
tur Catasarca, quod sindona super divino pro no- 
bis mortuo corpore siguificat. Deimde trapezopho- 
rum explicatur, quod uti splendidius, in typum est 
glorie Dei, quoniam Dei thronus est altare ; vel 
propter vestimenta Christi Salvatoris sicut lumen 
refulgentia. Postea ponitur involucrum, et hoc ad 
demonstrationem mortis Christi simul ac resurrec- 
tionis ; quoniam post resurrectionem hoc apostolií 
viderunt cum linteaminibus in uno loco plicatum. 
Ideoque involutum est illud, et involucrum voca-. 
tur. Super caput Christi erat, et super illud Sal- 
vatoris loco sacrum Evangclium ponitur. 


CAPUT CXII. 


Quid candelabrum, atque in tota. sacra ade suffi- 
tus significat. 


Deinde profertur lampas et ellychnium et lumen 
propter sacrificium per oleum : quoniam, ut ait 
dilectissimus, lucerna Christi est Ecclesia, et lam- 
pas est illius typus legis, et divinae misericordiae per 
oleum significatur communicotio, sicut el divine 
illuminationis ductus per accensum lumen. Et in- 
super incensum per pontificem in tota divina domo 
spargitur, propter gratiam qux de coelo in uni- 
versa terra per Christum babetur. 


CAPUT  CXIV. 


Quare totam &dem unguento perlinit (episcopus 
vel sacerdos). 


Deinde myri inunctio post thuriflicantem pontifi- 
cem fit ab alio pontifice vel sacerdote, quoniam 
ipse myri primitias obtulit et sacrum altare con- 
secravit ; et per tlhuriflceationem totam odore 
suavi domum iinplet. Myrrha autem. perflcit velut 
ex inijiatione sacre mense totam domum, qua- 
tenus per carnis susceptionem totam naturam no- 
stram divina Christus perfecit graga, quam post 
ipsum per participationem accipientes universo 
mundo communicaverunt apostoli. Postquam ita 
totam thurificavit domum ac sanctificavit, οἱ ille qui 
sequitur ejus vestigia myrrha totam domum inun- 
xit, ad sacram mensam redit pontifex , ostendens 
quod sine principio sineque (ne Deus est, et cum 
sit omnium principium, finis etiam omnium est. 
Cum igitur per altare domui perfecit, rursus tan- 
quam initio ad altare venit : et, reddito tliuribulo, 
lavatus coram sacra mensa deprecatur, dicens : 
« Domine celi et terrz, » et alia quecunque com- 
plectitur oratio, ut divini Spiritus pr:esentia, tem 
plum gloria, sanctitudine et gratia repleatur , et 
quod in ipsu est altare, divinum tabernaculum δὲ 
thronus glori flat ; ita ut orationes in. ipt 


ec 


a1? 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


- 


92) 


lata, ad altare Dei coeleste sursuni* ferantur. Et À προσφερομένας ἐν αὑτῷ δεήσεις ἀναφέρεσθαι εἰ: τ 


postquam alta voce Ueum hymno celebravit, pacem 
omnibus a Deo gratie dicit. Et cunctis caput. in- 
clinantibus, aliam orationem, qua est ultima de 
consecratione, ait : « Gratias agimus tibi, Domi- 
ne, » et cetera cum humilitate dicens, « quo- 
niam hanc quam ipsein apostolos infudisti gratiam, 
et super nos peccatores infudisti. Ideo te depreca- 
mur, reple gratia tuum hoc altare, ut in ipso 
oblat: hosti transmutentur in sanctissimum 
corpus et sanguinem Filii tui unigeniti , ad salutem 
universi mundi, necnon indiguitatis nostr» ; » et 
postquam voce magna deprecatus est, gratias agit. 
Et lampade propriis manibus per oleum accensa 
desuper e sacra mensa ponit in istius honorem, 
quoniam altare Christi facta est, et, sicut diximus, 
Christi flgurat Ecclesiam, lumine gratis fulgentem, 
et hoc lumen adductum mundo przeferens. 


CAPUT CXV. 


Quod post inaugurationem episcepus exuit sindonem 
et reliquias sanctorum reponit. 


Si ne igitur quidem potest consecrationem per- 
ficere, sacra exutus stola, abit, et opus crastina 
die perficit ; alias autem, solam ejiciens sindona, 
quoniam monumentum Christi perfecit, cum sola 
pontificali stola, reliqua operatur, reliquias depo- 
nit, januarum aperturam facit, et sacrum adimplet 


sacrificium, quoniam ipsum est divinorum omnium 
consummatio. 


CAPUT CX VI. 
Quare reliqui& martyrum sub altari deponantur. 


In sanctum igitur vetus templum reversus ubi 
reliquias deposuerat, duabusque deprecatus ora- 
tionibus, Dco gratias exprimentibus, propter do- 
num reliquiarum martyrum, eas super, caput. ge- 
stat. Et cum venerit, deponit eas ex more: non 
enim fas est absque martyrum reliquiis vel ossi- 
bus sacris operari consecrationem, quoniam mar- 
tyres Ecclesie fundamenta sunt super Salvatoris 
fundamento aedificata. Oportet etiam illas sub alta- 
ri esse, quoniam istud est Ecclesia; quoniam et 
thrunus Dei est et Christi Dei monumentum ; unde 
quoque myrrha ungitur, et Evangelium habet, et 
sub ipso pulchre sunt sanctorum reliquie, et sino 
reliquiis non est possibile consecrationem operari, 
sicut sancti declaraverunt. Sacrz vero reliquiz pri- 
us deponuntur in templum eo quod sanctificata sunt 
Christi membra et altaria, tanquam propter ipsum 
iinmolata. In sacratissimum imponuntur discum, 
quia parem eum Domino participant honorem, ob 
ipsum certamina passa. Super consecratam ponun- 
tur mensam, siquidem cum Christo mortuz sunt, et 
considere cum ipso super thronum glorix€ merue- 
runt. ldeoquc super caput cum disco tollit eas 
pontifex , sicut ipsa divina mysteria, corpus et 
sanguinem Christi, honorans. Eteniin. si. Paulus 


D 


«τοῦ Θεοῦ ἐπουράνιον θυσιαστήριον. Καὶ ἐχφώνως 
τὸν Θεὸν ἀνυμνήσας, εἰρήνην ἅπασι λέγει ἀπὸ τῆς 
toU Θεοῦ χάριτος. Kal χλινάντων πάντων τὰς χεφα- 
λὰς, εὐχὴν ἑτέραν τὴν xal τελευταίαν ἐπὶ τῇ χα- 
θιερώσει φησίν" « Εὐχαριστοῦμέν σοι, Κύριε, » χαὶ 
τὰ λοιπὰ λέγων ἐν ταπεινώσει, ε ὅτι ἣν ἐξέχεας χά- 
ριν ἐπὶ τοῖς ἀποστόλοις, χαὶ ἐφ᾽ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτω- 
λοῖς ἐξέχεας. Διὸ δεόμεθά σου, πλήρωσον χάριτος 
τὸ θυσιαστήριόν σου τοῦτο, ὥστε τὰς ἐν αὑτῷ προσ- 
φερομένας θυσίας μεταποιεῖσθαι εἰς τὸ πανάγιον 
σῶμα xaX αἷμα τοῦ μονογενοῦς σου Υἱοῦ, πρὸς σω- 
τηρίαν τοῦ χόσμου παντὸς, καὶ τῆς ἡμῶν ἀναξιότη- 
τος, » καὶ ἐχφωνήσας εὐχαριστεῖ. Λυχνίαν «s ἀνάψας 
ταῖς χερσὶ δι᾽ ἐλαίου, τῆς ἱερᾶς ἄνωθεν τραπέζης 
sl; τιμὴν αὐτῆς τίθησιν, ἐ πεὶ θυσιαστήριον Χριστοῦ 
γέγονε, xaX ὅτι τὴν Ἐκχλησίαν εἰχονίζει Χριστοῦ, 
ὡς εἰρήχαμεν, τῷ φωτὶ τῆς χάριτος λάμπουσαν, 
καὶ ποῦτο τὸ φῶς χορηγοῦσαν τῷ χόσμῳ. 
ΚΕΦΑΛ. PIE. 


Ὅτι μετὰ τὴν καθιέρωσιν ἐκθάλ.ῖδι τὴν σινδόνα 
ὁ dpxispsbc, καὶ τὰ «1είψανα κατατίθησιν. 


Εἴπερ οὖν ἀδυνάτως ἔχει τελειῶσαι τὰ τῆς χαθνε- 
ρώσεως, ἀποδυσάμενος τὰ τῆς ἱερᾶς στολΐς, πο- 
ρεύεται, xol τὸ ἔργον τῇ ἐπαύριον τελειοῖ" εἰ δ᾽ 
οὖν, τὴν σινδόνα μόνην ἐχθδαλὼν, ἐπεὶ τὸ μνῆμα 
Χριστοῦ τετελείωχε, μετὰ μόνης τῆς ἀρχιερατιχῆς 
στολῆς xai τὰ λοιπὰ διενεργεῖ, xaX τὰ λείψανα κα- 
τατίθησι, τὴν ἄνοιξίν τε ποιεῖται τῶν πυλῶν, καὶ - 
τὰ τῆς ἱερουργίας ἐχτελεῖ, ἐπείπερ αὔτη τῶν θείων 
πάντιον ἐστὶν ἡ τελείωσις. 


'ΙΚΕΦΛΛ. PIG. 


Διατί λείψανα τῶν μαρτύρων ὑπὸ τὸ θυσιαστή- 
ριον κατατίθεται. 


Εἰς τὸν ἅγιον τοίνυν παλαιὸν ναὸν ἀπελθὼν, ἔνθα 
προαπετέθη τὰ λείψανα, χαὶ εὐχὰς δύο εἰρηχὼς, 
εὐχαριστίαν ἐγούσας Θεοῦ, ἕνεχα τῆς δωρεᾶς τῆς 
ἀπὸ τῶν μαρτυριχῶν λειψάνων, ἐπὶ χεφαλῆῇς φέρει 
ταῦτα. Καὶ ἐλθὼν χατατίθησιν ὥσπερ ἔθος. Οὐδὲ 
γὰρ θέμις δίχα λειψάνων μαρτυριχῶν f) ὁσίων ἁγίων 
καθιέρωσιν ἐνεργεῖν, ὅτι θεμέλιοι τῆς Ἐπχχλησίας 
εἰσὶν οἱ μάρτυρες, ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τοῦ Σωτῆρος 
ἐποιχοδομηθέντες " χαὶ ἐν τῇ ἐχχλησίᾳ δέον τού- 
πους ὑπὸ τὸ θυσιαστήριον εἶναι, ἐπεὶ χαὶ τοῦτο ἡ 
Ἐχχλησία, ἐπεὶ χαὶ θρόνος Θεοῦ ἐστε χαὶ μνῆμα 
Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ. Ὅθεν xol μύρῳ χρίεται, καὶ τὸ 
Εὐαγγέλιον ἔχει, xa ὑπ᾽ αὐτῷ χαλῶς τῶν ἁγίων 
εἰσὶ τὰ λείψανα, καὶ χωρὶς λειψάνων οὐ καθιερῶσαι 
δυνατὸν, ὡς οἱ ἅγιοι ἀπεφήναντο. Τὰ λείψανα δὲ 
προαποτίθεται 39] εἰς ναὸν, ὅτι ἡγιασμένα xal 
μέλη Χριστοῦ χαὶ θυσιαστήρια ὡς τεθυμένα ὑπὲρ 
αὐτοῦ. Καὶ εἰς ἱερώτατον ἐμδάλλοντα: δίσχον, ὅτι 
τῆς ἴσης μετέχουσι τῷ Δεσπότῃ τιμῆς, ὑπὲρ αὑτοῦ 
διηγωνισμένοι. Καὶ ἐπὶ χαθιερωμένης τραπέζης 
τίθενται, ἐπεὶ συναπέθανον τῷ Χριστῷ, χαὶ τῷ θείῳ 
τῆς αὑτοῦ δόξης θρόνῳ τυγχάνουσι παριστάμεγοι. 
Διὰ τοῦτο xal ἐπὶ χεφαλῆς μετὰ τοῦ δίσχου Ó dp- 
χιερεὺς αἴρει ταῦτα, ὡς αὑτὰ δὴ τὰ θεῖα μυστήρια 
τὸ τοῦ Δεσπότου σῶμα χαὶ αἷμα (τιμῶν, EL γὰρ πρὸς 


49] 


DE SACRO TEMPLO. 


393 


πάντας πιατυὺς τοῦτο Dawió. ττσιν, « "Ygai; ἔστε A ad onnes fideles hoc ait: « Vos estis. corpus 


copa Χριστοῦ xai μέλη ix μέρους, πολλῷ ys μᾶλ- 
λον σῶμα Χριστοῦ χαὶ μέλη ἔσονται ob ὑπὲρ tT; 
δόξες τούτου ἐγωνισμένοι, xal τὸν θάνατον αὑτοῦ 
μιμησάμενοι. 
ΚΕΦΑΆΛ. PIZ. 
Διατί ἐκ παλαιοῦ ναοῦ sic τὸν νέον τὰ Jeí ara 
αι. 


Διὸ xal μετὰ προπομξπτ,ς xal θυμιαμάτων φώτων 
τε χαὶ ὕμνων ix παλαιοτέρου προηγιασμένου ναοῦ 
εἷς τὸν νέον ἄγονται, δειχγύντος τοῦ ἔργου, ὅτι οἱ 
μὲν ἅγιοι ἀεῖ εἰσι μετὰ τοῦ Θεοῦ " γίνονται δὲ xal 
μεθ' ἡμῶν, χαθὰ ὁ Χριστός. Καὶ ἐγχαινιζομένης 
τῆς αὐτοῦ χάριτος ἐν ἡμῖν, καὶ οὗτοι σὺν ἡμῖν γί- 
νονται, Καὶ ὥσπερ χατὰ διαδοχὴν ἢ χάρις πρὸς 


Chris οἱ membra de. membro, » multo. magis 
Christi corpas erunt. et membra, qui proptec ejus 
gloriam certaverunt, ipsiusque mortem imitati suut, 


CAPUT CX VII, 
Cur ex antiquo templo in norum portentur reliquie. 


160 cum pompa, thurificatione, luminibus et 
hymnis ex antiquiore templo prius consecrato in 
novum portantur, opere significante, quod sancti 
quidem semper cum Deo sunt, unt. autem. etiam 
nobiscum, sicut et Christus ; et cum iunovatur in 
nobis ipsius gratia, simul isti nobiscum sunt. Et 
quemadu:odum per t aditionem ad uos gratia venit, 


ἡμᾶς, ὡς ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος διὰ τῶν ἀποστόλων καὶ D tanquam a Salvatore per apostolos et successores 


τῶν διαδόχων αὑτοῦ ἄχρι; ἡμῶν ἔρχεται διὰ τῆς χει- 
ρυτονίας, οὕτω καὶ διὰ τῶν κρώτων ναῶν εἰς νεωτέ- 
βους ναούς" ὡς xal τὸ μύρον διὰ τοῦ μύρου διὰ τοῦ 
x£xpt3p.£vou θυσιαστηρίου τελούμενον" ἐχ τούτου δι- 
δισχομένων ἡμῶν, ὡς οὐχ ἡμεῖς ἀφ᾽ ἡμῶν, ἀλλ᾽ ἢ χά- 
ρις τοῦ Πνεύματος ἐνεργεῖ, ἥτις ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος 
ἡμῶν ὡς πηγῆς ἀρξαμένης, διὰ τῶν μαθητῶν αὖ- 
τοῦ χαὶ τῶν χατὰ χαιροὺς Πατέρων εἰς ἡμᾶς ἐλή- 
λυθϑε. Καὶ μᾶλλον τὸ ἀσφαλὲς χαὶ βέδαιον ἔχομεν " 
ὅτι οὔχ ἡμῖν θαῤῥοῦμεν, ἀλλὰ τῇ διὰ τῶν Πατέρων 
τοῦ Πνεύματος χάριτι, ὡς xal fj εὐχὴ τοῦτό φησιν, 
« Εὐχαριστοῦμέν σοι, λέγουσα, ὅτι ἣν ἐξέχεας χά- 
ριν ἐπὶ τοὺς ἀγίους σου ἀποστόλους χαὶ τοὺς ὁσίους 
ἡμῶν Tlaxípa;, ἠξίωσας xat μέχρις ἡμῶν τῶν τα- 
πεινῶν ἐκτεῖναι. » Λέγονται δὲ χχὶ εὐχαριστήρι:ο:, 
ὡς εἰρήχαμεν, εἰς τὸν παλαιὸν ναὺν παρὰ τοῦ ἀρ- 
χιερέως εὐχαὶ, καὶ ὕμνοι χαθ᾽ ὁδὸν ἄδονται, xal 
φῶτα xal θυμιάματα εἰς τιμὴν τῶν ἀγίων προσ- 
φέρεται. Καὶ ἐγγὺς τοῦ νέον ναοῦ πολλάχις τὸ, 
« Δόξα aot, Χριστὲ ὁ Θεὸς, » λέγεται, εἰς τιμὴν αὖ- 
τοῦ, χαὶ τῶν ἀποστόλων χαὶ τῶν μαρτύρων αὑτοῦ, 
xai δόξαν τῆς ἁγίας Τριάδος, ἣ κήρυγμα τῶν ἀγίων. 
ΚΕΦΑΛ. PIH'. 


Διατί κλείονται αἱ πύλαι, καὶ τὸ "Apat& πύλας 
ἄδεται. 


Εἰσελθόντος δὲ τοῦ ἀρχιερέως τὸν νάρθηχα τοῦ 
γέου γαοῦ, αἱ ἔνδον μεγάλαι πύλαι χλείονται, xal τὸ, 
« Ἄρατε πύλας ἔξωθέν τε xal ἔσωθεν, » ψάλλεται, 


ejus ad nos usque per ordinationem transmissa, 
sic eliam per autiqua ad recentiora templa; sicut 
ei myrrha per myrrham et inunctum altare sauctifi- 
catur. Ex loc edocemur quod non nos tauquam 
a uobis, sed gratia Spiritus operatur, qux a Salva- 
tore nostro velut ἃ primo foute, per ipsius diaci- 
pulos et juxia tempora per Patres, ad nos veuit. 
Et ita magis firmiter et magistuto. stamus; quo- 
niam non in nobis, sed in ea qus& per Patres. venit 
Spiritus gratia eoufldimus, sicut οἱ oratio dicit : 
«Gratias agimus tibi, quod quam super sanctos apo- 
stolos tuos et super sanctos f'atres nostros infudiatl 
gratiam, usque ad nos humiles extemndero dignatus 
es. » Dicuntur autem gratiarum preces, ut praefati 
sumus, in veteri templo per pontificem, οἱ hymni 
secundum iter e»nuntur, luminaque ac incensa in 
honorem &anctorum proferuntur. Et proper novum 
templum szpe dicitur : «Gloria tibi, Cliriste Deus ; » 
in ipsius honorem et apostolorum et martyrum 
ipsius, et iu sancte Trinitatis gloriam, et in sanc- 

lorum pracon um. 


CAPUT CXVIII, 


Quare claudantur sacre edis [ores, accinaturque 
illud (Psal. xxii, 7), AUollite portas. 


Cum autem ad novi templi warthecen.— advenit 
pontfex, interiores magna  januie clauduntur, et 
istud: « Autollite portas, » ab intus et e£tror»um cani- 


ὅτι τὸν Χριστὸν τυποῦσιν ol. μάρτυρες, καὶ αὐτὸς D tur ; quoniam Christi typum gerunt. martyres et 


ὁ ἀρχιερεύς * ὁ δὲ ναὸς τὸν οὐρανόν. "A τοίνυν ἐν τῷ 
ἀνέρχεσθα: ὑπεράνω των οὐρανῶν ἄγγελοι ἐμελῴ- 
δουν, ὥς φησιν ὁ θεῖος Δαδὶδ, ταῦτα καὶ νῦν μελῳ- 
δεῖται, τῶν ἱερῶν εἰσαγομένων λειψάνων. 'O δὲ 
ἀρχιερεὺς, τάπητος αὖθις εὐτρεπισθέντος, χλίνει 
τὸ γόνυ τῷ τοῦ οὐρανοῦ Δεσπότῃ, xal εὔχεται. Καὶ 
ἐπιφέρει τὴν εὐχὴν τῆς εἰσόδου, συλλειτουργοὺς 
προσχαλούμενος καὶ συνεισιόντα: ἀγγέλου;. Καὶ 
οὕτω σφραγίζων τὰς τοῦ ναοῦ πύλας χαὶ ἀνοίγων, 
ὡς εἰς τὸν οὐρανὸν εἴσεισιν, ὡς διὰ τοῦ μεγάλου 
τοῦ Πατρὸς μάρτυρος Ἰησοῦ Χριστοῦ tfj; οὐρανίου 
ὄχηνῆς διανοιχθείσης ἧἡκμἶν, αὶ εἰσοδεύει ὁ ápyis- 
ἐεὺ, σὺν τοῖς “τῶν ἁγίων λειψά.οις xat τῷ θείῳ 
Κυαγγελίῳ. ᾿Αχολούθως ἄρα χαὶ ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τῆς 


ipse pontifex, templum vero cuelum. Quz proinde 
canebant angeli, sicut ait. divus David, cum super 
angelos conscendit, hec etiam nunc coucinuntur, 
sacris ingredientibus reliquiis. Pontifex autem, 
tapete rursum disposito, Domino coll genua flectit 
et orat. Et applicat orationem introitus, cooperato- 
res et comites advocans angelos. Et ita siguans 
templi januas et aperiens, tanquam in calum  in- 
greditur, ut per magnum Patris martyrem Jesum 
Christum celi tabernaculo nobis recluso, Inirat 
pontifex cum sauctorum reliquiis et divino Evan- 
gelio. Porro conforwiter in expositlone  lituraia 
dictum est, quod primus introitus resurrect 

et ascensionem Salvatoris figurat ; claugi 


333 


SYyEONIS THESSALONICENSIS ARCHILIEP. 


321 


ac apertura divinarum portacuws, introitum. [à Α λειτουργία,, λέλεχται, 6; ἡ πρώτη εἴσοδος τὴν àvá- 


colum re-que factas. ab angelis in ascensione 
Christi; siquidem ecelum supra ceelos et. ibideu 
Sauctum sanctorum, quo sanctissimus Jesus cor- 
poraliter. introivit, exprimit altare, nec. omnino 
est illo humilius, quoniam et ipsum sacrificatum 
:psiusque divinas praesentes potentias liabet, Post. 
quam enim ad nos descendit, et in hoc mundo 
per carnem conversatus est, istas etiam. deduxit; 
sed nec locus est qui dividateum: ubique enim 
a lest. 


CAPUT CXIX. 
Quare genu inclinet episcopus. 


Deinde pontifex, positis in mensa foris parata B 


sacris reliquiis cum disco, humilitatem et servitutem 
manifestans, Deo genu flectit. In. conspectu novi 
templi consecrati est ut. ad calum prostratus, 
fidem habens quod plenum est Dei gloria et angeli 
iu ipso sunt, et simul indicans quod Deus propter 
nos ad nos descendit, et in inferiores partes infer- 
ni devenit, et animas eripuit, atque suscitalus, 
Ip coelos intrans nos exaltavit. Uude cantores qui- 
dem psallunt extrinsecus illud : «Attollite ponas ; » 
alii autem intrinsecus hoc : «Quis est. iste *» et 
actiones angelorum in ascensione Salvatoris, ut 
dictum est, imitantur. Primi enin. tunc ab humi- 
lioribus didiceruut mysterium, ut Paulus ait, 
quoniam per Ecclesiam cognita est principatibus 
ac potestatibus multiformis et etiam primis ange- 
lorum incomprebhensibilis sapientia Dei, quod Deus 
erit in carne, ex coufesso magnum mysterium. 


CAPUT CXX. 


Que si ralio et sententia precationis enceniorum 
ante templi fores. 


' Pontifex: autem genu flectit, et propter. novum 
templum deprecatur, ut, cum gratia dedicatum 
ὁδί, maneat ut perpetua Dei officina, animarum 
portus et ganatio, instrumentumque sit orationum 
ac divinorum wmysteriorum, et in secula maneat 
inconcussum. 


CAPUT CXXI. 


Quod sit necessarium in quovis divino templo ence- 
nia quotannis celebrari. 


Quem porro typum dedicationis quotaunis per. 
fici necesse est in omni templo, necnon dedicatio- 
eem celebrari iu gratiarum actionem erga Deum, 
et gratie renovationem iu divino templo, majorem- 
que Losiram sanctificationis portipationem — ac 
custodiam, Sicul inos erat antiquis, juxta testimo- 
mium quod de veteris templi dedicatione Evange- 
liww reddit ; et passim scriptum est, et Theologus 
de hoc etiam loquitur. Omnes festivitates hoc 
«tam indicant. De cunctis mysteriis recordatio- 
wem faciendam esse traditum ost * ipse Christus 
ims noster de mysteriis. communion? 


στασιν ἐχτυποῖ xal τὴν ἀνάληψιν τοῦ Σωτῆρος * καὶ 
ἢ χλεῖσίς τε καὶ ἄνοιξι: τῶν θείων θυρῶν τὴν εἰς tv 
οὐρανὸν εἴσοδον, χαὶ τὰ πραχϑβέντα 1212 τιῖ: ἀγ- 
γέλοις ἐπὶ τῇ τοῦ Χριστοῦ ἀναλήψει, ἐπειδὴ τὸ ὑπερ- 
ἀνω τῶν οὐρανῶν xol τὸ ἐχεῖσε ἽΔγιον τῶν ἁγίων, 
ἔνθα εἰσῆλθε καὶ σωματιχῶς ὁ ὑπεράγιο; Ἰησοῦς, 
τὸ θυσιαστήριον ἐχμιμεῖται * xal χατ᾽ οὐδὲν ἐχεένου 
ὑποδεέστερον" ὅτι xal αὐτὴν ἱερουργούμενον ἔχει, 
xai τὰ; θείας αὐτοῦ παρούσας δυνάμεις. Συγχατα- 
63; τὰρ ἡμῖν xaX ἐμπεριπατήσας τῷ χόσμῳ τούτῳ 
διὰ συρχὸς, xol ταύτας χατήγαγε. Καὶ οὐδὲ τόπος 
ἐστὶν ὁ τοῦτον διείργων * πανταχοῦ γὰρ πάρεστιν. 
ΚΈΦΑΛ. ΡΙθ'. 
Διατί γονυκχιλιτεῖ ὁ ἀρχιερεύς. 

Ὃ 8$ ἱεράοχῃς, τιθεὶς ἐν ἑτοιμασθείσῃ ἔξωθεν 
τραπέζῃ τὰ ἅγια λείψανα σὺν τῷ δίσχῳ, γονυχλι- 
τεῖ, ταπεινούμενος, τῷ Θεῷ, xal τὴν δουλείαν 
ἐμφαίνων" xal ἐνώπιον τοῦ ἡγιασμένου νέου ἐστὶ 
ναοῦ, εἰς οὐρανὴὺν προσχυνῶν, πιστεύων, ὡς TÀÍ- 
pns δόξης Θεοῦ ἐστι, καὶ ἄγγελοί εἶσιν ἐν αὐτῷ, xal 
ἅμα ἐμφαίνων, ὅτι χαὶ Θεὸς χατῆλθε δι᾿ ἡμᾶς πρὸς 
ἡμᾶς, καὶ εἰ; τὰ χατώτερα κατέδη μέρη τοῦ ἄξζου, 
xai τὰς Ψυχὰς ἐξείλετο, xal ἀναστὰς, εἰς τοὺς οὐ- 
ρανοὺς ἡμᾶς εἰσελθὼν ἀνύψωσεν. Ὅθεν xal τῶν 
μελῳδῶν μὲν ψαλλόντων τὸ, « Ἄρατε πύλας, » ἔξω- 
θεν, ἑτέρων δὲ ἐντὸς τὸ, « Τίς ἐστιν οὗτος, » xal 
τὰ τῶν ἀγγέλων ἐπὶ τῇ ἀναλήψει ἐχμιμου μένων τοῦ 
Σωτῆρος, ὡς εἴρηται " χαὶ γὰρ οἱ πρῶτοι τότε παρὰ 
τῶν ὑποδεεστέρων ἐμάνθανον τὸ μυστήριον, ὡς xal 
Παῦλός φησιν, ὅτι διὰ τῆς Ἐχχλησίας ἐγνώσθη xal 
«ταῖς ἀρχαΐς καὶ ταῖς ἐξουσία'ς 3) πολυ ποίχιλος cogta 
τοῦ Θεοῦ, ἡ xal τοῖς πρώτοις τῶν ἀγγέλων ἀχατα- 
νόητος, ὅτι Θεὸς ἔσται ἐν σαρχὶ, τὸ ὁμολογουμένως 
μέγα μυστήριον. 

ΚΈΦΑΛ. PK'. 
Τί δύναται ἡ πρὸ τῶν πυιλῶν ἐγκαινίων εὐχή. 


'O ἀρχ΄ερεὺς δὲ χλίνει τὸ γόνυ, χαὶ ὑπὲρ τοῦ 
ναοῦ προσεύχεται, ὡς ἐπεὶ ἐνεχαινίσθη τῇ χάριτι, 
μένειν αὑτὸ cl; τὸ διηνεκὲς ἐργαστήριον θεῖον, χαὶ 
Ψυχῶν λιμένα χαὶ ἰατήριον χαὶ ὄργανον εἶναι τῶν 
προσευχῶν καὶ τῶν τοῦ Θεοῦ puc:npluv, καὶ εἰς 
αἰῶνας μένειν ἀσάλευτον. 

ΚΕΦΑΛ. PKA'. 


Ὅτι ἀναγκαῖον ἐν παντὶ θείῳ vao. τελεῖσθαι τὰ 
ἐγχαίνια. 


“Ὅνπερ δὴ καὶ τύπον τῶν ἐγχαινίων ἀναγχαΐον 
«ελεῖσθαι χατ᾽ ἔτος ἐν παντὶ ναῷ, xai τὰ ἐγχαίνια 
ἐνεργεῖσθαι εἰς εὐχαριστίαν Θεοῦ καὶ τῆ; χάριτος 
ἀναχαινισμὸν ἐπὶ τῷ θείῳ ναῷ, χαὶ εἷς ἡμῶν τοῦ 
ἁγιασμοῦ μετάδοσιν μείζονά τε xaX συντήρησιν, ὡς 
χαὶ τοῖς παλαιοῖς εἴθιστο, χαθὼς τὸ Εὐαγγέλιον 
μαρτυρεῖ περὶ τῶν τοῦ παλαιοῦ ναοῦ ἐγκχαιενίων, 
xal πολλαχοῦ γέγραπται, xal ἡ Θεολόγος περὶ τού- 
του λέγει φωνή. Καὶ αἱ ἑορταὶ πᾶσαι τοῦτο ση- 
palvoust * xal ἐπὶ πᾶσι τοῖς μυστηρίωις 1j ἀνάμντι- 
σις παραδέδοται γίνεσθαι. Καὶ αὐτὸς Χριστὸς ὁ θεὸς 
ἡμῶν περὶ τῶν μυσττρίων τῆς χοινωνίας αὐτοῦ 


335 


DE SACRO TEMPLO. 


c26 


τοῦτο εἴρηχε * « Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνά“ A dixit; «Hoc faciteln meam commemorationem. » 


μινησιν. » Δ:ὃ χαὶ ἀεὶ τὴν ἀνάμνησιν ἐνεῤγοῦμεν, ὡς 
ὃ Σωτὴρ εἴρηχε, χαὶ χατὰ τὴν μεγάλην μάλιστα 
Πέμπτην, ὅτε ταῦτα παρέδωχεν, εἰ χα! τὸ ἔργον 
«ἢ; ἱερουργίας ὑπὲρ πᾶν ἔργον. Καὶ τὰ τοῦ νιπτῇ- 
poc τότε τελοῦμεν" xal τὰ τοῦ βαπτίσματος δὲ, iv 
τῷ καιρῷ τῶν θΘεοφανίων, el; ἐγχαίνια τοῦ θείου 
βηπτίσματος χαὶ ἡμῶν τῆς χάριτο; ἀναχαινισμόν. 
Καὶ τὰ λοιπὰ πάντα, ὡς τὰ τῆς γεννήσεως χατὰ 
σάρκα, xal τῆς; σταυρώσεως ἀνυμνοῦμέν τε xal 
τυποῦμεν͵ xal τῆς ταφῖς, τῆς ἀναστάσεώς τε xal 
ἀναλήψεως, xal τῆς χειροτονίας αὐτῆῇς ἧτις ἡ ἐπι- 
δημῖία ἐστὶ τοῦ Πνεύματος χατὰ τὴν Πεντηχουτέν, 


193 KT&4A. ΡΚΒ'. 


Ὅτι χρὴ ἕκαστον τῶν ἱερωμένων τὸν καιρὸν 
ἀορτάζειν τῆς χειροτονίας αὐτοῦ" ἣ χὰν ἰ6- 
ρουργεῖν ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ. 

Ἣν καὶ ἔχαστον τῶν ἱερωμένων ἑξτρτάζειν χρὴ, 
καθ᾽ ὃν χεγειροτύόνηται γρόνον, xoi τῷ [Ινεύματι 
χαθηγίασται, χαὶ τὴν ἡμέραν σεδάζε:θαι xal τι- 
μᾶν, ὡς μεγάλα xai ὑπὲρ ἔννοιαν δωρηταμένην 
αὐτῷ τὰ δωρήματα ἣ χἂν προσέχειν τὴν ἡμέραν, 
καὶ ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ τῷ Κυρίῳ εὐχαριστρῦντα, 
τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ μένειν ἐν αὐτῷ ἐξαιτούμενον. 
Καὶ ἑχάστου ὃὲ νχοῦ χρὴ χατὰ τὴν ἡμέραν τελεῖ- 
σθαι τῆς χαθιερύσεως τὰ ἐγχαίνια. Ὃ δὴ χαὶ ὁ νό- 
pos ἐνήργει πρότερον ἕν τε τῇ ἱδούσει τῆς σχηνῆς, 
χαὶ τῇ ἀνεγέρσει τοῦ ναοῦ. Καὶ ἡ Ἐχχλησία δὲ 
«τοῦ Χριστοῦ πολλῷ λαμπρότερον ἐξετέλει, ἐπειδὴ 
xal εἰχόνα τὸν lephv ἔχει ναὸν τοῦ παναγίου xai 
ζῶντο; ἐχείνου νχοῦ, τοῦ Κυριαχοῦ λέγω σώματος, 
ὃ δὴ χιδόμησεν ἑαυτῇ ἀληθινὴ χαὶ ζῶσα Σοφία, 
ὁ Θεὸς Λόγος ἐνανθρωπήσας, οὗ χαὶ τὸ μνῖμα φέ- 
ρει διὰ τοῦ θυσιχστηρίον, xal τὰ λοιπὰ ἐχτυποῖ. 
Καὶ τοσοῦτον διαφέρει τοῦ νομιχοῦ τὴν σάρχωσιν 
Χριστοῦ σχιωδῶς προτυποῦντος ὁ xa0' ἡμᾶς ἱερὸς 
ναὸς, ὅσον σχιᾶς dj ἀλήθεια, χαὶ ὅσον Μωῦσῆῃς δοὺς 
λος ὧν, ὡς Παῦλός φησι, Χριστοῦ τοῦ χατασχευά- 
δαντος tà πάντὰ Δεσπότου. Καὶ ἔπεισί μοι θαυμά- 
ζειν, κῶς τοῦτο τὸ ἔργον πέπανται. Πλὴν ἐξετάζων 
ἔγνων, ὡς ἐπειδήπερ fj Κωνσταντίγου δεδούλωταί 
ποτε Λατίνοις, τῶν τῆς Ἐχχλησία- φυγαδευθέντων 


ldeoque semper commemorationem facimus, ut 
Salvator dixit ; et pressertim in magna die quinta, 
cum lac tradidit, etsi opus liturgie sit super 
omne opus. Ea qua lavationis sun!, etiam tunc 
operamur. Qu:& sunt autein. baptismatis, in tem- 
pore Epiphaniz fiunt, in divini baptismatis dedica- 
lion"n et in nostre gra3tix rei.ovationem. Caetera- 
que cuncta recordamur, sicut nativitatem secundum 
carnem, crucifixionem, sepulturam, resurrectia- 
nem, ascensionem et n'anvum impositionem, quz 
sancti Spiritus est adventus in die Pentecostes. 


CAPUT CXXII. 


Quod decet quemlibet sacerdotem quotannis tempus 
ordinationis suc festum agere, a'que illo die sacra 
[acere. 


Caput etiam unumquemque consecratorum opore 


tet .celebrare Juxta tempus quo uanuum  imposi- 


C 


tionem suscepit et Spiritu sancti(icatus est ; et diem 
hane venerari et. honorare, et in ipsa sacrum Do- 
mino in gratiarum actionem facere; siquidem illa 
dies ipsi magna citraque cogitationem  charis- 
mata prestitit; debet etiam orare ut in seipso 
Dei gratia maneat. Cujusque vero templi secun- 
dum diem consecrationis oportet dedicationem 
celebrari. Quod porro lex prius operabatur in 
constructione tabernaculi etin adiflcatione tem- 
pli ; Ecclesia vero Christi multo splendidius exsc- 
quitur, siquidem sacrum templum habet imagi- 
nem illius sauctissimi viventisque templi, Domi- 
nici dico corporis, quod sdificavit sibi vera vi- 
vensque Sapientia, Deus Verbum homo factus, cu- 
jus et monumentum gerit, per altare czteraque 
typo exprimit. Et tautum differt ἃ legis templo 
incarnationem Christi umbratiliter prafigurante, 
quod apiid nos est templum, quantum. ab uunbra 
veritas, quantumque Moyses qui servus erat, ut 
ait Paulus, a Christo qui cuncta sicut Dominus 
disposuit. Et mihi subest mirari, quomodo istud 
opus desierit. Attamen inquirendo cognovi quod, 
postquam urbs Coustautini Latinis olim | asser iit, 


xai ἀποιχισθέντων ἀλλαχοῦ, ταῦτα fpynot* xat p Ecclesise fidelibus ἴῃ exsilium pulsis et undique 


ἐπειδὴ μετὰ πολὺν ἐπανῆλθον χρόνον, xa0' ὃν ταῦ α 
ἡμέληται, ὡς ἔθος γεγονὸς μὴ ἐνεργεῖσθαι, πέπαυ- 
«αι χαὶ ἐξ ἐχείνης τῆς Ἐχχλησίας ὡς ἐχ μητρὸς 
x&v ταῖς ἄλλαις παρηχολούθησεν. “Ὅτι δὲ ἀναγχαῖον 
xai παραδεδομένον ἣν ἐξαρχῆς, χαὶ ἡ Ἐχχλησία 
τοῦτο μαρτυρεῖ πάλιν τοῦ ἱεροῦ χαὶ ζωοδόχου τάφου 
Χριστοῦ, τὰ ἐγχαίνια τοῦ ναοῦ ἑορτάζουσα. Kal μή 
τις τοῦτο πρόφασιν εὑρηχὼς εἴπῃ, ὡς; ἀρχοῦνται 
οἱ χαθϑόλου ταύτῃ τῇ ἑυρτῇ, ἐπεὶ ἑνὸς ταῦτα ἐγχαί- 
για ναοῦ " πάντες δὲ ὁμοίως θεῖοι ναοὶ, καὶ Χριστοῦ 
τάφοι τε χαὶ χατοιχητήρια. Διὸ χαὶ ἐπὶ πᾶσι τοῖς 
νακῖς ἐτελεῖτο, xal τοῖς συναξαρίοις τοῦτο ἀναγινώ- 
σχομεν. 


dispersis, haic cessaverunt; et postquam longe 
teminpore redierunt, quo durante baec fuerant ue- 
glecta, eo quod mos non perfcien.li invaserat, 
desicrunt, et ex ista Ecclesia, ut ex matre, hoc 
etis in alias transivit. Quod autem necessa- 
rium et traditum 23b initio fuerit istud, hoc te- 
statur vice sua sacri vivilicique sepulcri Chris!i 
Ecclesia, templi dedicationem celebraus. Et ne 
quis hoc nactus occasionem dicat qnod cunctis 
suíficit prorsus hzc festivitas; quoniam bic 
est unius templi dedicatio; cuneta vero pariter 
divina, templa et Christi monuaenta et babita- 
cula sunt. ideo de cunctis templis celebratur, ct in 
synaxariis boc legimus. 


321 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIEP. J28 


CAPUT ΟΧΧΊΙ. 


Quod encenia in Ecclesia Thessalonicensi etiamnum 
quotannis celebrautur. 

Sancta vero Thessalonicensiw;n Ecclesia, ΟΣ 
antiqua traditione usque ad hodiernum diem, hoc 
semper operatur in catholicis — ecclesiis. Cele- 
bratur quidein vespere, et ín aurora quoad se- 
quentia. 


CAPUT CXXIV. 
De ordine enceniorum. 


Mane vero congregatis clericis ipse pontifex 
vel sacerdos encznia perficit. Incepta litania cum 
ceris et luminibus, in primum templum abeunt, 
ubi in. consecratione templi, cujus babentur en- 
czmnia, saciz reliquie prius erant depositze. Ibique 
sacerdote liturgiam faciente, glorificant hi qui 
litaniam exsequuntur, cantus proprios a novo 
templo usque ad antiquum psallentes. Deinde 
in sntiquo templo liturgia antiphonz dicuntur, 
usque ad primuin introitum, dictum parvum ; erx- 
hinc significato, quod juxta traditionem novura 
templum exinde perfectum est. Tunc qui litur- 
giam ibi celebrat sacerdos ad altare hic positum 
ingreditur, et ea qu» sunt liturgia per(icit; qui 
vero litaniam exsequuutur,[post introitus orationem, 
egrediuntur templo litaniamque rursus aguut ad 
novum templum abeuntes, lumina ferentes, et pro- 
prios cantus ut iu consecratione concinentes. Cum. 
que prope teinplum facti sunt, magna voce ter can- 


KES9AA. PKT". 
Ὅτι tá érxaíria ἐν τῇ Θεσσαλονικέων ὅτι γί- 
γογται Ἐχκχιησίᾳ. 

Ka: ἡ τῶν θεσσαλονιχέων δὲ ἱερὰ Ἐχχλησία ix 
παραδύσεω: ἀρχαίας μέχρι τῆς σήμερον τοῦτο ἀεὶ 
ἐνεργεΐῖ ἐν val; χαθολιχαΐῖς ἐχχλησία:ς. Καὶ τελεῖται 
μὲν ἑσπέρας χαὶ ἐν τῷ ὄρθρῳ τὰ τῆς ἀχολου- 
θίας. 

ΚΈΦΑΛ. ΡΚΔ'. 
Περὶ τῆς τάξεως τῶν ἐγχαιγίων. 

Πρωΐῖ δὲ συναγομένων τῶν χληριχῶν, ἣ ὁ ἀρχιε- 
ρεὺς αὐτὸς, εἴτε ὁ ἱερεὺ:, τὰ ἐγκαίνια ἐχτελεῖ, Καὶ 
ἀρξαμένης λιτανείας μετὰ χηρῶν χαὶ φώτων, εἷς 
τὸν πρῶτον ναὸν ἀπέρχουται, ἔνθα προαπετέθη τότε 
ἂν τῇ χαθιερώσει τοῦ τὰ ἐγκχαίνια ἔχοντος: ναοῦ τὰ 
ἅγια λείψανα. Κἀχεῖ λειτουργοῦντος τοῦ ἱερέως, 
δοξολογοῦσιν οἱ λιτανεύοντε:, τὰ ἰδιόμελα ἀπὸ τοῦ 
νέου ἄχρι τοῦ παλαιοῦ ναοῦ ψάλλοντες. “Ἔπειτα τὰ 
«ἧς λειτουργίας ἀντίφωνα λέγονται ἐν τῷ παλαιῷ 
ναῷ ἄχρι τῆς πρώτης εἰσόδου, τῆς λεγομένης μι- 
κρᾶς * ἐχ τούτου δειχνυμένον, ὅτι χατὰ διαδοχὴν Ev- 
τεῦθεν ὁ νέος ναὺς τετελείωται. Τότε δὲ ὁ μὲν ἐκεῖσε 
λειτουργῶν ἱερεὺς εἰσοδεύει εἰς τὸ ἐχεῖσε θυσιχστή- 
ριον, xaX τὰ τῆς λειτουργίας ἔκτελεῖ οἱ λιτανεύον- 
τες δὲ μετὰ τὴν τῆς εἰσόδου εὐχὴν ἐξέρχονται τοῦ 
ναοῦ, xai λιτανεύουσιν αὖθις εἰς τὸν νέον ναὸν 
ἀπερχόμενοι, λαμπαδηφοροῦντές τε χαὶ τὰ λοιπὰ τῶν 
ἰδιομέλων ὡς xai Ev τῇ καθιερώσει μέλποντες. Καὶ 
ἐγγὺ; γενόμενοι 191, τοῦ ναοῦ, μεγαλοφώνως τρὶς 


tmt: «€ Gloria tibi, Christe Deus; » et intrantes (α ἄδουσι τὸ, « Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεός " » καὶ εἰσελ- 


in narthecen, clausis speciosis partis, extrinsecus 
quidem hoc: « Attollite portas, » cum melodia 
cantores  intonant ; intrinsecus autem istud : 
« Quis est iste? » ceteri. cantores concinunt, 
augelos in ascensione Christi imitantes. Et hoc 
ter dicitur, Ultimo vero cum illi qui foris sunt ca- 
uunt:.« Dominus virtutum ; » quasi eos qui suut 
intus edocentes: de Jesu Christo, rege gloriz: 
« hic est Dominus virtutum, » pontifex vel sacer- 
dos genua [flectens super paratum tapetem et 
pulvinum, orationem enceniurum dicit et surgens 
adjicit. consequenter introitus orationem ; sig- 
nansque portas, aperit, et ingreditur cuin his qui 
cum ipso sunt, el interea canitur in ingressu et 
processu ad altare: « Quam superni firmamenti 
decorem; » in 60 quod cotum alterum esse con- 
cinunt ecclesiam, qua quoque (tota luminosa 
est per faces ac lampades, si quidem facile est, 
si non per ea qua suut in potestate, necnon 
incenso repletur. Et ita sacri inysterii reliqua 
complentur; et pro Cherubico istud « Sileat » 
canitur, tanquaur in consecratione; pro alio au- 
tem. communi, « Domine, dilexi decorem domus 
tux, » Apostolus autem οἱ Evangelium | in en- 
cAaia leguntur, Quiz cerle reperies in antiquis 
Evangeliis circa vigesimam secundam aut vigesi- 
mas tertiam Decembris, 


E 


θόντες τὸν vápÜnxa, χλειομένων τῶν ὡραίων πυ- 
λῶν, ἔξωθεν μὲν τὸ, « Ἄρατε πύλας, » μετὰ “μέλους. 
οἱ ψάλται ἄδουσιν, ἔνδοθεν δὲ τὸ, « Τίς ἐστιν οἷὗ- 
τος, » ol λοιποὶ ψάλται, τοὺς ἀγγέλους μιμούμενοι 
ἐπὶ τῇ ἀναλήψει Χριστοῦ, Καὶ τοῦτο λέγεται τρίς. 
Ὕστερον δὲ τῶν ἔξωθεν ψαλλόντων, « Κύριος τῶν 
δυνάμεων, » οἱονεὶ τοὺς ἐντὸς διδασχόντων περὶ 
Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ βασιλέως τῆς δόξης, ε Οὗτός ἐστιν 

ὁ Κύριος αὐτῶν τῶν δυνάμεων, » ὁ ἀρχιερεὺς, ἣ ὁ 
ἱερεὺς, γόνυ χλίνων ἐπὶ εὐτρεπισμένῳ τάπητι χαὶ 
προσχεφαλαίῳ τὴν εὐχὴν λέγει τῶν ἐγχαινίων ᾿ χαὶ 
ἐγερθεὶς, ἐπιφέρει τὴν τῆς εἰσόδυυ ἀχολούθως εὐχήν᾽ 
xai σφραγίζων τὰς πύλας, ἀνοίγνυσί τε χαὶ εἴσεισι, 
σὺν τοῖς σὺν αὐτῷ, ψαλλόντων ἅμα ἐν τῷ εἰσέρχε --- 
σθχι xal εἰσοδεύειν εἰς τὸ θυσιαστήριον, « Ὧ: το «- 
ἄνω στερεώματο; τὴν εὐπρέπειαν, » ὦ: οὐρανὸν ἔταιεε:. 
pov ἀνυμνοῦντε; τὴν Ἐχχλησίαν, f xai ἔατιν ««ααἱ 
λόφωτος διὰ λαμπάδων τε xal φωταγωγῶν, εἴπεεξξξεξα 
ἐστὶν εὐπορία * εἰ δ' οὖν, τῶν χατὰ δύναμιν, x—— 
θυμιάματος ἐχπληροῦσαι" xal οὕτω τὰ λοιπὰ τας 
θείας ἐχτελεῖται μυσταὶ ωὡγίας. Καὶ ἀντὶ Xapo, CP 
xoü μὲν τὸ, ε Σιγησάτω, » ἄδεται, ὡς xat ἐν 
καθιερώσει * ἀντὶ δὲ ἄλλου χοινωνιχοῦ τὸ, « Küpass—— 
ἡ γάπησα εὐπρέπειαν οἴχον σου. » Καὶ ᾿Απόστο —— 
δὲ xai Εὐαγγέλιον τὰ τῶν ἐγχαινίων ἀναγινώσ--“Ξ 
ται. "A δὴ xal εὑρήσεις ἐν παλαιοῖς Εὐαγγελβκει 
κατὰ τὴν εἰχοστὴν δευτέραν τοῦ ΔεχεμδρίουῖῖἿἵ  ——7 
εἰχοστὴν τρίτην. 


3 
KE9AA. PKE. 


"Oti xal ἐν τῇ Κωγνσταντινουπόλει ἐτελεῖτο 
ἐξαρχῆς τὰ ἐγκαίνια. 


Ὅτι τὰ ἐγχαίνια ἐτελεῖτο πάλαι τῆς ἐν Κωνσταν- 
τινουπόλει μεγάλης τότε Ἐχχλησίας * ἔδει οὖν τοῦτο 
καὶ νῦν γίνεσθαι, xal ὑπὲρ πᾶσαν ἑτέραν ἑορτὴν 
ἔχτελεῖσθαι, ὅτι xal ὡς ἀπὸ πηγῆς, τούτου δὴ τοῦ 
θείου ναοῦ, ὡς; ποταμοὶ ἐν πάσῃ γῇ σχεδὸν οἱ Xp:- 
στοῦ ἱεράρχαι ἔχρέουσι, xal τὰς λοιπὰς ἐχχλυ σίας 
ὡς χαὶ τὰς ψυχὰς τῶν πιστῶν χατάρδουσί τε χαὶ 
ἀνχψύχουσι " καὶ δέον ἀναχαινίζειν x&xelvrv τὴν 
πρώτην xai ταύτα; τῇ χόριτι. Ἐπιδημία γὰρ xai 
αὖθις γένεται Πνεύματος * καὶ ἡ χάρις ἐγκαινίξεται 
πλέον ἐν ἡμῖν διὰ τῶν ἱερῶν δεήσεων xal εὐχῶν " 
καὶ εἰς τὸ μένειν ἐν ἡμῖν τὴν χάριν λαμδάνομεν 
δύναμιν. Καὶ περὶ τούτου μὲν ἀρχείτω τὰ εἰρημένα. 
Ὃ ἱεράρχης δὲ μετὰ τὴ χλῖναι τὸ γόνυ καὶ εὔξα- 
σθλι ἐν τῇ χαθιερώσει mph τῶν πυλῶν, ἐξαναστὰς 
τῆς εὐχῆς, τὴν ἔγερσιν δηλῶν τοῦ Σωτῇρο;:, ὡς 
προδεδήλωται ἐν τῇ ἀναμνήσει τῶν ἐγχαινίων, ἐπι- 
φέρει τὴν τῆς εἰσόδου εὐχήν. Καὶ λαθὼν πάλιν τὰ 
ἱερὰ τῶν μαρτύρων ἐπὶ τῆς χεφαλῇς λείψανα, σφρΑ- 
Tot: τὰς πύλας. Καὶ ἀνοίξας, ποιεῖται τὴν εἴσοδον, 
φώτων xal θυμιαμάτων πελληρωμένου τοῦ ναοῦ, 
τὸν ἐν τῷ οὐρανῷ φωτισμὸν καὶ τὴν εὐωδίαν τῆς 
χάριτο; τοῖς bxslas πᾶσι διαδομένην δηλούντων - 
xa ὅτι πλήρης ταύτης ὁ οἶχος Κυρίου, ὡς καὶ ὁ 
Ἱεζεοχιὴλ ἔδλεψέ τε καὶ ἔλεξε, « Καὶ εἶδον xaX ἰδοὺ 
πλήρη: δόξης ὁ οἶχος Κυρίου. » Τοῦτο δὲ τὸ θυμία- 
pa xai ἀντὶ τῆς νεφέλης ἐστὶν ἣν ἐπλήρωτε. ἁγια- 
ζημένην τὴν τοῦ μαρτυρίου σχηνὴν, χαὶ τὸν τοῦ 
Σολομῶντο; ναὺν, τῆς χιδωτοῦ εἰσελθούσης, δηλού- 
σὴς τῆ; νεφέλης τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Εἰἱσοδεύει δὲ 
ὁ ἀρχιερεὺς μετὰ χαὶ τῶν συμπαρόντων αὐτῷ ἱερω- 
μένων. xaX τοῦ ἱερέως τοῦ τὴν προσχομιδὴν ἐχτελέ- 
συντο; ἐν τῷ θείῳ νέῳ ναῷ τὰ τῶν τριῶν ἀντιφώ- 

γῶν τετελεκότος, χαὶ ix τοῦ βήματος ἐξελθόντος 
νετὰ διαχύνου ἣ χαὶ μόνου χρατοῦντος τὸ Εὐαγγέ- 
ho) xal τὴν εὐχὴν τῆς εἰσόδου ποιησαμένου, xal 
τὴν εἰσέλευσιν τοῦ ὀρχιερέως προσμένοντος. Αὐτὸς 
piv γὰρ ὁ ἀρχιερεὺς τὰς εὐχὰς ποιεῖται τῶν ἀντι- 
979v ἐν τῷ ναῷ ἔνθα τὰ λείψανα ἀπέχειτο " ἔπειτα 
ἐκεῖ εν ἀρξάμενος τῆς ἱερᾶς λειτουργίας, τὸ μιτα- 
δητιχὴν τοῦ ἁγιασμοῦ ix. τῶν προτέρων εἰς τὰ με- 
τέπειτα δεικνὺς διὰ τούτου ἐν τῷ χαινῷ νχῷ μετὸ 
τὴν τῶν Evxatvlov εὐχὴν, ἀναστὰς, τὴν τῆς συνύδου 
ἐ πισυνάπτιι. Διὸ xal τότε εἰσοδεύων μετὰ τάντων 
ἄρχ ερέων 195 δηλαδὴ, lez lev τε καὶ τοῦ χλήρου, 
ὅζἈ) -οὔ οἱλοχρίστον ἐφ: πομένου λαοῦ, μετὰ 102 ἱερέως 
7955-099 τοῦ τὴν προ:χομιδὴν ἐνεργήταντο;, χατὰ τὴν 
€ 2 2.» ἐφεπομένου, εἴσεισι ἔνωτιν ποιούμενος Ex τοῦ 
παλαιοῦ ἐν τῷ νέῳ ναῷ, τοῦ θείου ἔργου τῆς ἱερᾶς 
Φιει-ουργίας. Ἐπεὶ xal τοῦτο ἕν, χἂν ἐν διαόρεις 
Y Corsat τόποις. Εἰσελθὼν οὖν τὸ βῆμα, τὰ μὲν λεί- 
x74 τίθησι τῆς ἱερᾶς doo τραπέζης, ὡς ἄξια τοῦ 
9:i:,, θρόνου, xat τὴς ἴση; παρὰ vou Δεσπότου θείας 
τὼ όντα 1:5, διὰ τὸ παθεῖ) ὑπὲρ αὐτοῦ. Αχδὼν 
ἢ 0441242, αὐχλῳ ταύτην κατὰ τὸ £o; Duis; 


Ἄτιος. Gn. CLV. 


DE SACRO TEMP'O. 
A 


C 


330 
CATUT CXXV. 


Quod C Poli mos a primis temporibus invaluit enccenia 
quotannis celebrandi. 


Q'oniam encznia celebrabantur olim Ecclesiae 
lunc magua  Constantinopolitane, decebat utique 
istud et nunc fleri et super omnem aliam festi- 
vitatem celebrari, co quod tanquam a. fonte, tem- 
plo scilicet hoc divino, veluti flamina in omnem 
fere terram, Christi pontifices effluunt, czeterasque 
Ecclesias sicut et. animos fidelium irrigant ac rc- 
ficiunt. Et oportet hunc primum sicut et istas 
gralia renovari : adventus enim denuo fit Spiri- 
ts; el gratia magis renovatur in nobis per 
Sacras preces et orationes, servandique grati.m 
in nobis Sumimus potestatem. Et super hoc qui- 
dem dicta sufficiant, Pontifex autem, postquam ge- 
nua flexit et oravit in consecratione coram jantis, 
surgens ab oratione, ad resurrectionem 9:1- 
vatoris significandam, ut osteusum est in en- 
czeniorum recordatione, orationem introitus aji- 
cit. Et denuo sumens in capite sacras martyrum 
reliquias, signat portas, et postquam aperuit, fa- 
cit. introitum luminibus ac incensis repleto te:n- 
plo, qux coli splendorem suavitatemque grati;e 
cunctis illic habitantibus traditam ostendunt ; indi- 
cantque repletám ista domum Domini, sicut E;e- 
chiel vidit et dixit : « Vidi, et ecce plena gloria 
domus Domini. » Istud autem incensum est etiam 
pfo nube qua replevit sanctiflcatum testimcnii 
tabernaculum, atque Salomonis templum ingressa 
arca, sanctum Spiritum nube significante. Ingre- 
ditur autem. pontifez cum astantibus sibi sacris 
ministris atque sacerdote qui perficit oblation: m 
in novo divino templo, ea que trium antiphoua- 
rum sunt, complevit, e sanctuario egressus «εἰ 
cum diacono vel solus portans evangelium, oratio - 
nemque introitus fecit et ingressum  pontilicis 
evspectat. Ipse. namque pontifex preces antipha- 
narum fecitin. templo ubi reposit:e fuerant rcli. 
quie ; deinde exhine initio sacra lituryie sum- 
pto, ad traditionem — sanctificationis ex prio- 
ribus in posteriora per illud in novo templo 
significandam, post enczzniorum orationem, sur- 


p δ 15, orationem congressionis subnectit. ldeo- 


que tunc ingrediens cum omnibus, pontificibus 
scilicet, sacerdotibus ct clero, populoque christiauo 
comitante ; cum isto sacerdote qui fecit oblatio 
nem sccundum ordinem consequente, intrat, divini 
operis sacra liturgi: ex antiquo. in novo temp!o 
unionem faciens: nam istud, licet in diversis 
liat locis, unum est. Ingressus itaque sanctuarii, 
sacras quidem reliquias supra sacram mensam 
pon, utpote dignas hoe divino throno, necnoa 
a Domino parem surlitas divinum honorem, eo 
quod propler illum pass sunt; sumceus au. 
tem iscensam, iai. justa morem circulo thuril- 
Cal. 


li 


231 
CAPUT CXXVI. 
Quare unguento reliquie per[undantur, ponanturque 
sub allari. 

Deinde, sacras reliquias in 1heca argentea vel 
swrea vel lapidea prius parata inserens, divinam 
ipsis myrrbam infundit : conjuncti iamque sunt 
Christo vero unguento, suavitateque gratise repleti 
martyres ; insimul autem hoc in sepulturam Christi 
et istorum ostendit, siquidem eiiam sub. Christi 
sepulerum , sacram scilicet. mensam, tanquam 
sepulti deponuntur, et quoniam passurus atque 
sepelieudus Salvator mulieris unguento inunctus 
est. Tunc involvit hoc veluti marsupium, οἱ undi- 
que munit pontifex, ne quid sacrarum illarum re- 
liquiarum auferatur, subque mensam bas reliquias 
loco fundamentorum deponit, quoniam etiam 
sunt , et sine illis non potest. fieri sacrum. Depo- 
nuntur autem subter mensam ciborii intus, in me- 
dio duarum columnarum 23d orientem consisten- 
tium, quonism et isti sunt lidei columnae, Eccle- 
siamque confessioue sicut et. sanguine contirmant, 
ct Qiientem sine. vespere. Christum, imitati suut 
ac zelaverunt, Deiude, postquam orationein sacram 
fecit et. gratias super. depositione martyrum egit, 
bocque dixit denum ipsis ccelitus concessum, quod 
ju universa terra. dispergerentur eorum reliquiz, 
ia mdificationem | scilicet Ecclesizs, et in cura- 
tionem ac sanclificationew fidelium, exorat ut 
Dominus cousueta  predigià, utens illis, in hoc 
templo perficiat, in spiritalem corporalemque 
plorum sanationem. Et alias. iterum adjungit duas 
orstienes ut cum — ipsis partem habeamus in 
Christo, nevuot per ipses custoditi, sanati ac 
sanctificati, hie et in. futurum. salvi. simus. Hie 
enim est eujuslibet epeiris divini lin:s, no-tr3 salus. 
Cum  gutur haee propter. istum perficit poutifex, 
dap eeàsteneu, et. Tersauctis. canitur. Et con- 
wwe qui »uut divine Sacreque erationis. perfi- 
eiumtut, et quotidie usqus. ad septeus dies, propter 
»-erà Spiritus chanimata, iu gheriam eius qui 
tewpum iehabtavit etin. perpetuum. Ταῦ." euom 
«ἰ tiu» euekjaüierum  s3nedssód οὶ usque 
conaecialken δὶ d quo. ja wie quamdam 
wadiuwewm, (iam mtis perfciemtar: qux 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 
A 


332 
KE9AA. PK. 
Aia τί μύρον ἐπιχέδται τοῖς «εἰ άνοις, xal ὑπὸ 
τὸ θυσιαστήριον κατατίθενται. 

El:a τὰ λείψανα ἐν γλωσσοχόμῳ ἀργυρῷ ἣ 
χαλχῷ ἣ λιθένῳ προευτρεπκισμένῳ ἐνθέμενος, καὶ 
μύρον αὑτοῖς θεῖόν Exyéa;, ἡνωμένοι γάρ εἰσι 
Χριστῷ τῷ ἀληθινῷ μύρῳ, καὶ vj; εὐωδίας τῆ; 
χάριτος οἱ μάρτυρες ἔμπλεοι, ἅμα δὲ xax τὸ, Ev- 
ταφιασμὸν Χριστοῦ xal ἐούτων δηλῶν, ἐπεὶ xal 
ὑπὸ τὸν τάφον Χριστοῦ, τὴν ἱερὰν τράπεζαν, ὡς 
θαπτόμενοι χχτατίθενται, καὶ ὅτι μέλλων πάσχειν 
xai θάπτεσθαι τῷ γυναικὸς μύρῳ tyolagzo ὁ Zwutr, 
σχεπάξει τὸ à; γλωσσόχομον ἐχεῖνο, xai πάντοθεν 
ἀτφαλίζεται ὁ ἀρχιερεὺς, ἵνα μὴ τε τῶν ἁγίων 
ἐχείνων λειψάνων ἀφαιρ:θῇ. Καὶ ὑπὸ τὴν τράπεζαν 
ὡς θεμελίους ταῦτα τὰ λείψανα χατατίθησιν, ὅτι xal 
εἶσι" xal χωρὶς ἐχείνων οὐχ ἔστιν ἱερουργεῖν. 
Τίθενται δὲ ὑπκοχάτωθεν τῆς τραπέζης τοῦ χιδωρίου 
ἐντὸς, μέσον τῶν δύο χιόνων τῶν πρὸς ἀνατολὰς 
ἱσταμένων, ἐπεὶ χαὶ στῦλοι οὗτοι τῆς πίστεως, 
χαὶ ἐπερείδοντες τὴν "Exxlnoíav τῇ ὁμολονίᾳ τε 
xai τοῖς αἴμασι, καὶ τὴν ᾿Ανατολῖν τὴν ἀνέσπερου, 
Χριστὸν, ἐχμιμησάμενοι xal ζηλώσαντ:ες. “Ἔπειτα 
καὶ εὐχὴν ποιησάμενο: ἱερὰν, xal εὐχαριστήτας 
ἐπὶ τῇ χαταθέσε: τῶν μαρτύρων, χαὶ τοῦτο δωρεὰν 
αὑτοῖς ἄνωθεν δεδομιέντιν εἰρηχὼς, τὸ σχορ-πίνεσθα: 
τούτων ἐν πάτῃ vf τὰ λείψανα, εἰς οἰχοδομὴν 
δη) αδὴ τῆς CExxànsia; xol ἰατρείαν xai ἁγιααμὸν 
τῶν πιστῶν, εὔχεται tà; συνήθεις θαυματουργυίας 
τὲν Κύριον xax ἐν τῷ ντῷ τούτῳ δι᾿ αὑτῶν διενεργεῖν 
εἷς τε τυχικὴν τῶν εἰ Ξεζῶν χαὶ σωμπστιχὴν θερα- 
παν. Ναὶ ἑτέρως αὖθις ἐπιτυνάπτει 520 εὐχὰς, ὡς 
ἂν μερίζα ἔχωμεν iv Χριστῷ μετ᾽ αὐτῶν, χαὶ ἵνα 
6C 2l09 y τρουρούμεννξ τε χαὶ ἑώμενοι xa) Àv:ajc- 
urw, xivtal6a f:p:zuleurÓ3 xal τῷ μέλλοντι. 
Τοῦτο vig τῶλος θείων ἔσνγοῦ παντὸς, ἡ ἐπετέρα 
ϑωϊτοίΣ. Tal.:a οὖν ὑπὲρ τοῦτοῦ xai 6 ἀρχ'ερεὺ: 
br:aisx. (à χα: οὖν. Rai ὁ Τριδάγιος ἅ3ε-:χ'. 
Kai χαυδεξος τὸ τῇς δεῖς: ἱερν. ογέδι; τελεῖται " χαὶ 
x19 ἐμέξα, jc: τῶν ἔξτὰ, διὰ τὰς τοῦ Πνεύνχατος 
y3ova.. εἰς Gli. 12:52 τοῦ τὸν ναὸν χατοιχή τεν- 
τος, K3i εἰ; τὸ Co du. Τοῦτο xal b τελετὴ τῶν 
bvxxralw? ταῦ Ἰερωτᾶτο; vwi92 παὶ τῆς τούτου 
πεδιτρώτεελς. Ἔν ᾧ καὶ ἀγντιῖνσιΣ τελεῖται χατὰ 


saec Wee MA δυο διίλια, de eco δὰ lecum p 3erzaw τινὰ Ξαδαδοςν, τὴν δίναμιν τῆς ἱερᾶς 


decwatur ado veens imitationem — tabecsas uli, 
wap tee potewtiam) quam Δ8.} wiuito Sca 
swwt; bells ew (xlestis pomis ἴτας epece s3- 
evo venitur, Coarcduatur autc e usbeesta 
pA JAVA. Wheel wh. wa pop qui teunpóum, 
vii dde peeepeenantilbus, vel tepubere ics, 
wA e τὸν NANUANMA GACCURQUAM WRYSIND NAME Qa- 
liit 
Qu CXXVII 

pog «€ qutt McWwaqet 3 οὐδε 
δ 
aM ἃ ἀνὰ wok 


Nei, pene 


Xiritab2a tIaiziQq. x3i ἀπὸ τόκου εἷς τόπον 
ἀϊόκτια xz:i alaxste τῆς Ξλιι σχενᾷς, μείζονι 
τοῦτε; χυτὰ AL πεχτταῖνα δύναπειν. CO γὰρ 
ἔπε δὲ cx; δδτι; ὃ τῶν E» τούτοις ἱερουργεῖτλι, 
λξωωτει δὲ veeal dspasoel ΧΣ: χατ᾽ ἀνάγχην, καὶ 
ba. aix ἔστ: ταὶς, τοὶ ἔτι m9 ἀνδοῦτιν ἀποῦτ.- 
πεῖσιν, d xal dacingl.ro στεςς, ὡς ὃν τὸ μὲν 
baarvAi. ἔπ τὸ oki. £aillac. 

ΒΕΔ PRI. 

Bi τἰς fer Aer Στ ντίωσ Zpdc τελετῆς, 
su. δὰ C. ἐσ. Id r ἀξ; νιν τὰ driapir- 
ἰζι ἃς 
"M i CulcImM τοὺ το ττὰ ἔΞΈΣ E3-i Ξῶντὰ τοῖς 

QuAL«tg. τὰς τὐ IDCM πεν τεοῦτον ΒΘ χόγοι, μέ- 


333 


DE SACRO TEMPLO. , 


334 


νον, ὅτι οὗ καθιδρυμένα clot, xat ob pita ναοῦ. Οἱονεὶ A quam liec non constituantur, *intque sine templo ; 


γὰρ αὐτοῖ; ἅπας ὁ κόσμος ἐστὶ ναός" καὶ ὅτι οὐχ 
ix λίγων, ἀλλ᾽ ἐξ ὑφασμάτων εἰσὶ, χαὶ μᾶλλον ix 
λίνου" ὅτι τὰ τοῦ πάθους διενεργοῦσι, καὶ ὡς ἐντά- 
$:& εἶδι, xai ἀπὸ γῆς ταῦτα. Ὃ λίνο; γὰρ ἀπὸ γῆς, 


ὡς xai ἐπὶ γῆς τοῦ Σωτῆρος τὸ μνῆμα γέγονε... 


Πάσας οὖν ὁμοίως τῇ τραπέζῃ τῇ ἱερᾷ καὶ αὐτὰ 
δέχονται τὰς εὐχὰς, αὐτῇ ἐπιχείμενα. Καὶ μνήμην 
αὐτῶν ὁ ἀρχιερεὺς ποιεῖται ἐν τῷ τὰς εὐχὰς λέγειν" 


καὶ ὁμοίω; ἁγιασθῆναι δυσωπεῖ τῇ ἐπιφοιτήσει τοῦ. 


θείου Πνεύματος - χαὶ ὁμοίως ἐχῆλύνει, χαὶ ῥαν- 
εἰζει, xal ἀλείφει τῷ μύρῳ τρὶς ποιῶν ἑχάστῳ 
σταυρὸν, ὡς χαὶ ἐν τῇ τραπέζῃ διὰ τοῦ μύρον, 
ἐπιψάλλων τὸ ᾿Αλληλούϊα, Καὶ ὡς ἐν τῇ τραπέζῃ 
τίθησι τέσσαρα ὑφάσματος μέρη εἰς τύπον τῶν 
εὐαγγελιστῶν ὧν ἐπιγράφει xal τὰ ὀνόματα xal 
δίο ἄλλα (a τῷ ἀντιμινσίῳ, ὅπερ ἐστὶν ἡ τράπεζα, 
συνάπτει τε xal συῤῥάπτει" τὸ μὲν ὡς χατασάρχα, 
καθὰ xai ἐν τῇ τραπέζῃ εἰς τύπον τῆς σινδόνος, fj 
νεχρὸν ἐνείλησε τὸν Χρισξὸν ὁ Ἰωσήῆφ᾽ τὸ δὲ, ὡς 
τραπεζοφόρον, εἰς τιμὴν τοῦ θρόνου Θεοῦ. Θρόνος 
'γὰρ αὐτοῦ τὸ θυσιαστήριον xal ἀνάπαυσις; Καὶ 
εἰλητὸν μέσον τούτου συῤῥάπτεται εἰς τύπον τοῦ 
σουδαρίου. Καὶ οἱ ταῦτα δηλοῦντες ψαλμοὶ xai ἐπὶ 
τούτοις ὡς χαὶ ἐν τῇ θείᾳ τραπέζῃ λέγονιαι, ἐπεὶ 
χαὶ μὴ χαθιερώσεως γενομένης, χρείας οὔσης ἀντι- 
μινσίων, ἐπάνω ἱερᾶς ἡγιασμένης τραπέζης τῶν 
ἀμφίων αὑτῆς ἐξχιρομένων, καὶ ἀλλουμένων τῶν 
ἀντιμινσίων αὐτῶν, ἡ τῆς χαθιερώσεως τάξις γίνε- 
ται. Ἃ χαὶ δεῖ ἐξαιρέτως παρὰ ἀρχιερέως γίνεσθαι" 
κατ᾿ ἀνάγχην δὲ προτροπῇ αὐτοῦ παρ᾽ εὐλαδοὺς 
ἱερέως πεῖραν τῶν θείων χεχτημένου, ὃς xoi ἐπεν- 
δύεται σινδόνα ἐπάνω τῶν ἱερατιχῶν, χαθὰ δὴ xat ὁ 
ἀρχιερεὺς ἐν τῷ τὰ ἀντιμίνσια ἁγιάζειν. Τελευταζον 
οὖν τούτοις xal μερίδες ἁγίων λειψάνων, γο::θεῖσαι 
τῷ μύξῳ ἐξ ἀνατολῶν αὐτῶν, ἐν ψμιχρῷ τινι ὑφά- 
σμᾶτι λίνου, ἀντὶ σχεύους- ἐπιδάλλονται xal συῤ- 
ἐάττονται. Καὶ πάντα ἀπαραλείπτως γίνεται xai 
ἐν αὑτοῖς, ὅσα χαὶ ἐν τῇ θείχ χαθιδρυμένῃ τραπέξῃ " 
ὅτι xal ἔχαστον αὐτῶν ἱερὰ τράπεζά ἐστι, xal 
δόξης θεοῦ πεπληρωμένα εἶσί. Καὶ δεῖ αὑτὰ μὴ εἰς 
τὸν τυχόντα ἁπλῶς χεῖσθαι οἶχον, μηδ᾽ ἄπτεσθλι 
τούτων λαϊχοὺς, ἐπεὶ καὶ οὐ χρεία οὐδ᾽ ἀνάζχη " 
διὰ γὰρ τὴ» ἱερουργίαν εἰσί" xal χωρὶς ἱερέως 


aliquo modo enim totus mundus ipsis est templum; 
insuper autem nonex lapidibus, sed ex textia, prze- 
sertimque ex lino sint; quoniam ea quz passionis 
sunt operantur, et quasijffunebria sunt: et bac a terr», 
Liuum enim est a terra sicut et de terra Salvatoris 
monumentum (fuit. Omnes ergo pariter hac mensa 
Sarra preces accipiunt et qua: super illam posita, 
jllorumque memoriam facit pontifex, cum preces re- 
citat ; pariter ctiam hzc visitatione divini Spiritus 
sanctificari suppliciter rogat ; nec non pariter quo- 
que abluit, aspergit, et inungit unguento ter uui- 
caique faciens crucem, sicut et in mensa per un- 
guentum, adjiciens cantum Alleluia. Et tanquam iu 
mensa, quatuor ponit texti partes, in typum evan- 
gelistarum, quorum etiam inscribit nomina. Duo 
quoque alia texta antiminsio, quod est mensa, 
squalia conglutinat ac cornserit ; et unum quidem 
tanquam involucrum corporis, sicut et in. mensa, 
in typum sindonis, qua mortuum Christum Joseph 
involvit; aliud autem tanquam trapezaphorum 
in honorem throni Dei: thronus enim illius est 
altare locusque requietionis. Et involumentum 
in medio ejus consuitur, in sudarii typum , et biz. 
siguiflcantes psalmi, super istis velut super diviua 
mensa dicuntur; nam etiam consecratione non 
facta, si untiminsiis opus sit, supra sacram mensam 
sanctificatam vestimentis ipsius exutis, explicatisque 
ipsis aotiminsiis, ordo consecrationis fit: qua 


C precipue oportet a pontilice fleri ; juxta neeces- 


sitatem vero, illius vice, a circumspecto sacer- 
dote, divinorum experientiam nacto, qui sindona 
super sacerdotalia vestimenta induit, sicut et pon- 
tifex cum antiminsia sanctificat. Postremum igi- 
wr istis etiam sacrarum reliquiarum portiones, 
ad ipsorum orientem, inunctz: unguento in aliquo 
parvo linteo texto, vasculi loco, imponuntur et 
consuuntur. Et omnia continue fiunt et in istia, 
quacunque facta sunt. in divina mensa defixa ; 
quoniam unumquodque eorum sacra mensa est, 
ac Dei gloria repleta sunt, Oportet etiam illa non 
in qualemcanque domum reponi, nec a laicis 
coulingi : siquidem nec utilitas nec necessitas est : 
suut enim propter sacri. celebrationem, et absque 


ἱερουργία οὗ γίνεται. Λοιπὸν ταῦτα φνλαττέτωσαν D sacerdote non fit sscri celebratio. Ceterum isia 


ἱερεῖς λαμδάνοντες χατὰ χρείαν παρὰ τοῦ ἱεράρχον. 
Οὐδὲ γὰρ ἱερεῦσιν ἄδεια ἐνεργεῖν δι' αὐτὼν χωρὶς 
ἐνδόσεως τοῦ ἀρχιερέως. Οὕτω μὲν οὖν ὁ ἅγιος 
ναὸ: ἀνεγήγερται ἤδη xal τετελείωται, xal χατὰ 
δύναμιν ἡμετέραν τὰ ἐν τούτῳ ἐθεωρήθη. "Aca δὲ 
λείπεταί τι πρὸς τοῦτο θεωρῆσαι xol ἕτερον ; 


Κιηριχός. Ὥς ἦν δυνατὸν, Πάτερ, μαθεῖν ἡμᾶς, 
μεμαθήχαμέν τε xal ἔγνωμεν εἰ δὲ καί τι πλέον 
ἐστὶ, xal περὶ τούτου δηλῶσαι ἡμῖν δεόμεθα. 


ΚΕΦΑΛΟΡΚΙΓ. 
Tí ἄρα ὁ ναὸς ἐκτυποῖ, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ. 


Δρχιερεύς. Καὶ τὰ εἰρημένα ὑπὲρ ἡμᾶς, μᾶλλον 


custodiant sacerdotes a pontifice juxta necessitatem 
rccipieutes; nou enim sacerdotibus licet cum eis 
divina peragere sine licentia pontificis. Sic qui» 
dem igitur sanctum templum jam surrexit et conse- 
cratum est; et. pro viribus nostris quicunque a1 
lioc respiciunt jam consideravimus. Porrone autem 
aliud quid insuper restat considerandum ? : 
Clericus. Sicut possibile erat, Pater, nos discere, 
didicimus ctedocti sumus ; si vero quid. sliud ame 
plius est, de hoc nobis fieri demonstratiounein roga- 
mus. ; 
CAPUT CXXVIHI. 


Que sit templi et. rerum, que in eo sunt, signifi 
catio, 


Ponifex. Et qua: dicta..suut. suprá ^fi08 / eraut, 


- z 
α΄" - "5 
. - -" - 
- cames 
.- PR p 
- at 
. . * 
-— 
- 
- 9 
- 
-" 
2 - 
. 
1 
e^ . . 
à - - ὰ 1] - - 
- - 
.« - » 3... - - 
* - . --— 
- " - . 
à - :2- 
* diem 
i - - 
- Pans ig --- . -- - 
μὰ 
14 H «4 x 
- etin 
"T ; P 5-- a- "» ἘΣΤῚ 


ὧν ἘΣ , οἱ c Lo£4!7 0. ἀκ 
. M cou. ὡς απ C "— 
—— " : 4.1 Sra RT 
* 5. 3 Qa n LE 8:15 3. - 
ts ΡΝ E z PT... 14d 
à at! on EAE ^u. aos. dede. 
Ὁ ΟΝ ἢ E id TOP -t ὅτ 
. —— τσ T -77U ,. P 
' "T "PU HOME - 
we .» PEST 08 "i Ξ 
ες zuo TE e pes dem 
ess - aie : -— - 


ap n9. ρον πο... ἃ 


ai wdenieoda abet oou euo weit (ja T 
E eU sdb ow faga ava Pal aT 
: o: 0,57 4 CH Test gd. ΒΞ 

soatMos o db t pe TIAE dun so ΠΣ σ 

Ey cag Wes Cox wofnet rise t. 
S dad : v í(aliffilo  J6laciM.2 


LEHNT og I£OrnWum 01: 


ss ν΄. QT 9 11... Γ etr ΜῈ -C .Ill- 


15 81b 111. Palau E abe EET PER LL Lec 


fao cw €) ΜΠ a ΠΏ ΠΗ" dHanldid, 


ἢ. 


M * abun nado 9 i£? 7? aniio 


ilt 24} wn s; gym THommin cau 


(ow ^ces bars De, aer qaum ὃ 


60 steven RS AneTADEAZS Oeo Ζ τὼ 


ἀρ ὁ σε δὲ 1.46 nominis d. .... 
δάση εν datar csl, 36 nos. ἐστε} π 
"αν ^E omen ^t 0926460 De adu 
, Mat ες, Mua qui solus est 
8 9066 ianefa, 9m IM Ante ngerautar ac τᾶς 


ja ge* (πο. 


1-7 . - o- ει 


. 
- -— — Jo V 


m Esc ὑπ: -— * IÉnD- X. τ 

7 --- « . En cem ewe rem LU. SRImUMS Miu 

- *- 
- - A »-- ——  — — — ἢ 
- - “- -- - munt *- 8 - σαν ὦ Βα. δ 
5 “... -- « NS IL ταις wine. eu 
i - 
m - A Es a am oS ^h i: eta ἃ 
«- - 
- - - EXER -— » [d - 
» -— - -- πᾶν - — - aqu π᾿» αἱ - τῷ δ᾽ 2 L1 
- -— - “ὦ. GE - αν -"» -— 9 [El ^9 y 
- -—- - dila -"-- be ""- » -- τῷ a "AM o -.e 
- - 
i ὮΙ τις τὶ ἘΞ "7-2. WL l4 
-- o αὐ...» m d we T - ^ as 
- - - -— D— ^ -ÁÀ ὩΣ x m dna m "€ uir" 44 ἣν - Hi - 
- -- - a——use mpe ^ -- . LI uon --— mà 
—— - - o— — aD oe -- n d wede -- -- - 
-- - -. - - - — EIERD -e- éw- 
- - “πα ——— — «αἴ... κα - - - du -9- - c5 
ὦ - zm — -— o 0; ὦ, Ὁ "- Q - 
- - - - c ἄμ. ΓΤ - m P [y 
- . - -— .- — 9 -- " - - x. 
- -— - "» “- — - rob * e» » o» * - d -- 
- - — -—M - - - "- - - -- -— - Ld 
- ---— - -- oae 99 - dem 
- - -- OPES - — - -- . -o- 
- - a - — [dud - - - - «ὦ à - να. 
- - - - -——— p» "- --- g^ - -» o - 
- [SEL Dd -— - -—— d * πρταῦλ *-— — "-- 
- 
T i p ΣΞΞΣΣ E ME EE NE 
᾿ -m γῶν -— —-Àe "T - -— I ". ἵν 
-— ὦ - -—- -— - » «αν. » -»m - "Hm -- *-—— ma - 
—- 
i -- -- -^ -o- -—AS o - - -— € LIII - -—- ?» - - 
ame — τὰ P ^ - ὦ P -— - P —— -ΦΟ  -—-— ὦ 
- - r1 p e-- -" o &( , * 

-— - *- « -» -—-- - P- -—-e 

- - -— - - »- -—-«—» » 9 - - €: 
- -.“- "-—- Θ΄ Ὁ -25be.a » . -"-- * 
-- - ΒΗ -- 

LI m d e] -- fae "a - - -- 2 "e y ᾿ς 

΄“- - - - - VT cw ὐξεν --——A^.-9 " --— ὦ 
aea - — - “ὦ - -— -—— 7 0» "B 0-0 

am 
ἧς lw - - -— “- - om om ep - -ow-— —-—p αὐτο ἔ “- «ν΄. ὃν - 
diam d - - - - -— -- -- aal 2, —— | oodd - - "^ 

Γ- - inse d -——  -— ὦ» *« » € Ind m - "-—- - - 

--- το m LL —R e P. τ. "o "- αν - - 
p τς ΤΣ Li - -* -—À " uUüm H " e 
- - -o- -- --- *-- πῃ - "o -—— τ 

-- - - - 
E - - - - - - "- -— 9 - " - P 
Do E. * ^ - . - -— - - - ὦ σ΄ - - o- - 
- - — - 
—- Ld -"-- ^ - — ὦ —-— — - - 
- - Li -"- - o- — -— - -— "e. -"-a "9 utm -—m 
-—— - - - -— mcm . —-— ——-— e - - - 
- - -- — - - mi - 4 m - Wn? 
s δ — oma — 
- - - - - - τ΄ mi - —— Ὁ... ὦ ῶι.: «-." a Dum. 
- - - 
WA πὸ ως 01 T" — Du Ll IÍ4nc T.- 
« ω 

- . - PI il -— 99 , o — v - — 

-—— A - — - - — m - - - --- aa» ced "m  —— » "ὦ 
- - « 

ν uu - -- * -—-— -.- -— --- -" » ν᾿ 
- - -— - dimaeam RED ὅν -— -— *» - Ll - "s , d » 9 
τ΄» -—— - - » w - E —— x * ax . 

2 -—-- Ὁ -— »- ες -ἵ —- em Psi LIP --- 

*- * .* PT E TE "P. .. "m - '"ϑω - 0 i-a -—— Ὁ 

» "- . --—- a - de» -5 - «ο m» Am -—---- ὦ ὦ ὦ - 

- - - * 
— m: *. "".» —— 9 7,2 "“- LU 3- *—- - -- --— 
- BEER - "unde -— 4 “αἱ «—-—— -— ὦ Loss] -9 , 7c - - 

- - - - 

Π σ - - P» v -o-- - "5 — 9 * πῃ - - 4 - 
- - del Plon wm Mb - dh xp m - "am - m 5m Fon - exor ὡ " 
ρον, δε s qul dg cuqgcl m pls 

- - - - 

e - "ὦ - -n —— - πὸ *- ^n. [sl 
pu ése.» -o— --»- "M - - » - Ld ed ^" - d'a δὅϑ᾽ι᾽υ - 

I -- » -——— -» - T - A— Band - ". - " " 
wv: * δρσαεαι. -- cn -- - —— -- — -» καὶ - - - ὦ“ ἃ 

- - 

ms - - a - " - 

wc) M E Lo cm LU τος XU. τὸ E 


decpiddmegeie oo gU cmi [mee porte: 
ΞΡ d.c IUUD m uprcem ὑπ ἘΞ s 
pa Mg cé dee o D SALE. ER UE mulie DaxpTI Tf RI. 
ELDER Ero Σ τὸ ELM Aes 
ὑπ X4 l1Z.T o Tull 7Id Στ πο $2 τ το σις: 
Wc Qo0m. ὃ COERGESO 290004 I oq fan 
ΣΦ Ξ ΤΕΣ ee c -— θεὼ azules rj soe s ξ 5. 
gd.) xol vna "uum les. 9l 0 ree T pys 
—eixyhniiTl c χο Στ 2.0 aum "MA. . 
M Im.ATECALSOIDTAQTILIDTI πὶ Ci cic. 
252925. EXQIQ $$. ΤΟ Στ 8. χὰ 252 99 
11i TX. τ. DGRQUi. TAUT2. τὸ. (i72. τ. D.-. 
ausu »$2if.. 


331 
ΚΕΦΑΛ. PKe. 
Ὅτι τὰ xaJaià τὰ τῆς χάριτος προετύπου. 


Τοῦτο οὖν καὶ πρὸ τοῦ νόμου ἐναρξάμενον ἦν. 
Ἑπεὶ xal "Αδελ εἶχε θυσιαστήριον, ἐν (p ὠσφράνθη 
Νύριος ὀσμὴν εὐωδίας. Καὶ ἅγιον ἦν, εἰ καὶ ἄψυχον. 
Ναὶ τὰ προσαγόμενα χρέα ὄντα ὡς ἀφιερωμένα 
ἅγια fjv, χαὶ Θεὸς ἐν τούτοις ὥφθη. Καὶ Νῶε εἶχε 
θυσιαστήριον. Καὶ ᾿Αὐραὰμ ἔπηξε, θῦσαι θέλων 
τὸν υἱὸν, xal τὸν Θεὸν ἐχεῖσε χατεῖδε. Καὶ Ἰαχὼδ 
λίθους θεὶς, θυσιαστήριον χαθηγίασε, χἀχεῖσε θεὸν 
εἶδε’ τρανότερον δὲ ὁ Μωυσῆς, ἐπεὶ xal τὰ τῆς χά- 
ῥριτος διηνοίγετο. Καὶ ἡ Σχηνὴ ἐχ δερμάτων οὖσα, 
ἁγία ἦν, χαὶ τὰ ἕνδον πάντα, xal ἡ χιδωτός τε xal 
τραπέζα, προγράφοντα τὰ ἐνταῦθα, καὶ πρὸ τούτων 
τὴν ἁγίαν Παρθένον, "Ayta. ἁγίων ἧσαν χαὶ ὦνο- 
μάξοντο. Καί τις ἁψάμενος τούτων παρὰ τὴν τάξιν 
ἀπώλετο. Καὶ ἅγιοι ἄρτοι ἧσαν, o0; οἱ ἱερεῖς μόνον 


ἤσθιον, τὸν ζῶντα τυποῦντες ἄρτον, xal ὕδατα χα-᾿ 


θχρμοῦ, xai ἔλαιον, xal λυχυία, καὶ φῦτα, xol 
πῦρ, καὶ λουτῆρες, καὶ πυρεῖα, xai θύματα, καὶ 
πάντα ἅγια ταῦτα, ὡς χαὶ τὰ πυρεῖα τῶν ἐναντίων 
᾿Ααρὼν τῷ ἀρχιερεῖ ἀργῆσαι μὲν, ὡς παρὰ ἀνιέρων 
προσαχθέντα, ὡς ἐπ᾽ ὀνόματι δὲ Θεοῦ γεγονότα, μὴ 


el; χρῆσιν εἶναί τινι. Διὰ τοῦτο πᾶσαν ὕλην ὀνό- - 


patt Θεοῦ χαθαγ.α:θεῖσαν εὐλαδητέον, χαὶ τοὺς 
χκερμάμους xal λίθου: χαὶ ξύλα, καὶ τὰ λοιπά. Πάντα 
γὰρ ἡγιασμένα τῷ θείῳ ὀνόματι, χαὶ χάριτος εἰσὶ 
πλήρη, xai μεταδοτιχὰ χαρίτων τε xa ἁγιασμοῦ. 


198 ΚΕΦΑΛ. ΡΛ’. 


Ὅτι τῶν ἱερῶν οἴχων καταφρονηταὶ, καὶ τῶν 
ἄλλων ἁγίων d xóAAvrtat. 


Καὶ τοῦτο πολλάχις προδήλως εἴδομεν, xal τοὺς 
αὐτῶν δὲ χαταφρονητὰς χαὶ τὸν Ζᾶν ἐχεῖνον χαὶ 
σύματι πεπονθότας καὶ ἀπολωλότας εἰς τέλος, οὐχ 
la χαὶ 600, ἀλλὰ καὶ πλείστους * χαὶ τοὺς οἴχους 
δὲ ἐν οἷς ὅλαι ἁγίων οἴχων ἐτέθησαν, ἣ χαταστρα- 
φέντας εἷς τέλος, ἣ μὴ τὸν ἐνοιχήσοντα χεχτημέ- 
νους. 

ΚΕΦΑΛ. ῬΛΑ΄. 
Ὅτι τὸν ἐν Τριάδι μόνον Θεὸν τυποῖ ὁ γαός. 


ὈῈ SACRO TEMPLO. . 898 


CAPUT CXXIX. 
Quod rebus Veteris Testamenti res gratie evange- 
lic& adumbrate fuere. 

Hzc igitur etiam ante legem initium habuerunt ; 
siquidem et Abel habuit altare, in. quo Dominus 
odoratus est odorem suavitatis ; et sauctum erat, 
licet inanimum ; et oblata, qux» carnes eraut, tan- 
quam consecrata, eraut saneta ; et Deus. in. ipsis 
visus est. Noequoque áltare habtit ; ct Abraham 
aliud construxit, filium immolore volens, et ibi 
Deum aspexit. Jacob etiam, positis lapidibus, altare 
sanctificavit, et Deum ibi quoque vidit. Manifestius 
autem Moyses, siquidem ea qua grati, sunt ape- 
riebantur. Tabernaculum, ex pellibus confectum, 
sanctum erat, el omnia qus erant intus, arca ct 
mensa, pr:figurantia qux hic sunt et ante illa san- 
ctam Virginem, Sancta sanctorum erant οἱ voca- 
bantur. Et qui przter ordinem illa contigerat, per- 
ditus est. Erant etiam sancti panes, quos sacer- 
dotes soli comedebant, quique panem vivum flgu- 
rabant, aqua purilicationis et oleum, et cande- 
labra, et ignis, et balnea, ct thuribula et incensa, 
lic omnia sancta erant, ita ut thuribula adversan-- 
tium Aaron pontifici inania quidem manerent, tan- 
quam a profanis oblata, quz vero Dei nomine fue- 
rant consecrata, nemini essent in usum. Idcirco 
quamlibet materiam Dei nomine sanctificatam, 
vasa, lapides et ligua, ceteraque venerandum est : 
cuncta nempe divino nomine sanctificata gratiaque 


C plena vim liabent gratias et sanctitatem. communi- 


candi. 


. CAPUT CXXX. 


Quod sacrarum edium contemptoribus etiam aliorum 
sacrorum [ructus perit. 


Et hoe szpe manifeste vidimus; 5t eorum con- 
temptores, sicut Zui istum, corpore punitos et da- 
mnatos in acternum ; non unum aut duos, sed ct plu- 
rimos ; domos autem in quibus materie sacrazum 
sdium posite erant, funditus eversas, vel non, 
qui illas inhabitet, possidentes. 


:APUT CXXXI. 


Quod per templum unus in Trinitate Deus adum- 
bratur. 


Ὁ ναὺς δὲ ὡς οἶχος Θεοῦ ὅλον τὸν χόσμον τυποῖ. D — Templum autem nt domus Doi totum mundum fi- 


"Ott xal πανταχοῦ xal ὑπὲρ τὸ πᾶν ὁ Θεός. Καὶ 
τοῦτο διλῶν, διαιρεῖται εἰς τρία. Ὅτι xal Τριὰς ὁ 
Θεό. Τοῦτο οὖν χαὶ ἡ σχηνὴ ἐξειχόνιζεν εἰς τρία 
διῃρημένη, καὶ ὁ τοῦ Σολομῶντος ναὸς, χαθὰ xal 
Παῦλός; qnot. Τὸ μὲν γὰρ Ἅγιον τῶν ἁγίων fjv: τὸ δὲ 
" Aqta* τὸ δὲ "Aqtov χοτμιχόν. "Il σχιὰ γὰρ προέγραφε 
τὰ τῆς ἀληθ.ίας. Ἐνταῦϑα οὖν τὸ ἱερώτατον βῆμα 
εἰς τύπον τῶν ὑπερουρανίων ἐστὶ χαὶ τῶν ὑπεράνω, 
ἔνθα xai θρόνον φασὶ τοῦ ἀΐλου Θεοῦ " τὴν ἀνάπαυ- 
σιν δηλαδή. Καὶ ἡ τράπεζα τοῦτο παρίστησιν, αἱ 
ἐπουράνιοί τε τάξεις χἀχεῖσέ εἰσι καὶ ὧδε" ἀλλὰ 
xaY ἱερεῖς σὺν αὑτοῖς τούτων τὴν τάξιν ἔγοντες. Ὁ 
ἱεράρχης τε τυποῖ τὸν Χριστόν" ὃ ναὸς δὲ τὸν ὁρώ- 
μενον τοῦτον χόσμον᾽ xal τὰ ὑπεράνω μὲν τοῦ ναοῦ 


gurat, quoninm ubique el super omnia Deus cst; 
et hoc indicans, in tres dividitur partes, quoniam 
Deus est Trinitas. Hoc etiam igitur represeutabat 
tabernaculum in tres partes divisum, ncc non Sa- 
lowonis témplum, sicut ait Paulus. Una quidem 
erat Sanctum sanctorum ; alia vero, sancta ; altcra 
autem, sanctum commune, Unibra enim. ca qur 
sunt veritalis praefigurabat. llic igitur sacratissimum 
sanctuarium typum gerit superceelestium et su- 
pernorum, ubi dicunt esse Dei immortalis thronum 
seu locum requielionis. lloc etiam tensa repre. 
sentat, colestesque ordines hic atque illie sunt ; 
sed et sacerdotes cum cis eorum ordinem tenentes. 
l'ontifex autem exprimit Christum; templum vero 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


310 


visibilem hune mundem ; et templi quidem supe- A τὸν ὁρώμενον οὐρανὴν, τὰ χάτω δὲ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς 


viors, visibile ccelum, inferiora vero, ea quz super 
terram sent acipsum paradisum ; exteriora autem, 
partes inferiores et terram ipsam solam, propter 
eos qui irrationabiliter vivunt, nihilque excelsius 
habent, Et quz dicenda sunt istud demonstrabunt. 
Sanciissimum quidem enim sanctuarium intus re- 
cipit pontificem, qui typuin gerit borainis Dei Jesu, 
ipsiusque ditatar potestate ; csteri vero sacerdo- 
tes figurant spostolos, et przcipue arcbangelos et 
angelos ipsoe, unusquisque juxta suum ordinem ; 
apostolos autem pontificesque et sacerdotes cum 
»ngelis dico ; siquidem una est Ecclesia superius et 
inferius, a quo Deus ad nos devenit, et secundum nos 
visus est, οἱ ea quae sunt propter nos exsecutus est ; 
οἱ unum est opus, Domini sacrificatio, communio 
2€ eognitio. Et hoc superius et inferius perficitur ; 
excepto quod illic quidem sine velis et sine sym- 
bolis , hic autem per symbola ; quoniam onerosum 
hoc atque corruptibile vestimentum carnis nos in- 
duimur, Attamen et animz sanctorum superne cum 
ange'is sunt, et cum ipsis hic nostra considerant, et 
nobis divina providentia provident, et nobiscum 
custodes sunt ; in sanctis autem sedibus etiam cuu 
angelis animo: sanctorum immorantur. Intra. pro- 
ἰός sarictuarium, quod, ut diximus, illa qui in- 
telligibilia sunt et supercoelestia designat, solus 
pontifex cum sacria ministris ingreditur; et quse 
sunt in éanctuario, illa qure super coblos sunt, ex- 
primunt. Sacratissimus quidem consessus ascen- 
sionem Jesu significat indicatque illum esre super 


C 


omnem principatum ae petestatem et virtutem in car- - 


ne, atque ad dexteram Patris consedisse. ldeoqué 
post illum gradus sunt uniuscujusque angelorum 
et sanctorum ordinem atque ascensionem exprimen- 
tes ; quoniam et angelis et sanctis analogi sunt or- 
dines et gradus ; el has imitationes bierarchia nos- 
tra ex hierarchia superna possidet, ut ait Dionysius. 


CAPUT CXXXII. 


Quid per mensam el qua in ea sunt : et quod Chri- 
sius omnia. 


Deinde veneranda mensa in medio sacrarii, quae 
Chris!i, monumentum designat, et sancte passionis 
inysterium, quo universalis et. vivens. immelatur 


xai αὐτὸν τὴν παράδεισον" τὰ ἔξωθεν δὲ τὰ xato- 
τερα μέρη xal τὴν γῆν μόνην αὐτὴν διὰ τοὺς ἀλό- 
γὰς ζῶντας, xal μηδὲν ὀῴηλότερον ἔχοντας. Καὶ τὰ 
ῥηθησόμενα τὸ κερὶ τούτου δηλώσει. Τὸ μὲν γὰρ 
ἁγιώτατον βῆμα ἕνδον εἰσδέχεται τὸν ἱεράρχην, ὃς 
τυποῖ τὸν θεάνθρωπον "Incouv, xal τὴν αὐτοῦ πλου- 
-εἴ δύναμιν " οἱ λοιποὶ δὲ ἱερωμένοι, τοὺς ἀποστό- 
λους, xal ἐξαιρέτως τοὺς ἀρχαγγέλου: καὶ ἀγγξί- 
)ονς αὑτοὺς, ἕκαστος ἀναλόγως τῇ τάξει. Τοὺς 
ἀποστύλους δὲ ἀρχιερεῖς; τε xal ἱερεῖς μετὰ τῶν 
ἁγγέλων φημὶ, ἐπεὶ μία Ἐχχλησία ἄνω τε xol 
χάτω, ἀφ᾽ οὗ πρὸς ἡμᾶς: ὁ Θεὸ: παραγέγονε, χαὶ 
χαθ᾽ ἡμᾶς ὥφθη, χαὶ τὰ ὑπὲρ ὑμῶν ἐξετίλεσε. Kol 
ἕν τὸ ἔργον ἡ τοῦ Δεσπότου ἱερουργία xax xov 
νία καὶ χατανόησ'ς. Καὶ τοῦτο Bw τὸ xal χάτω 
τελεῖται. Πλὴν ὅτι ἐχεῖ μὲν χωρὶς παραπετασμά- 
τῶν καὶ συμδόλων τινῶν * ἐνταῦθα δὲ διὰ συμδ᾽- 
λων, ὅτι τὸ βαρὺ τοῦτο γαὶ ὑπὸ τὴν φθορὰν σχο- 
xiow ἡμεῖς περιχείμεδα. ᾿Αλλὰ καὶ οἱ ψυχαὶ τῶν 
ἁγίων ἄνω σὺν τοῖς ἀγγέλοις εἰσὶ, καὶ σὺν αὐτοῖς 
ὧδε περισχοκοῦσι τὰ καθ᾽ ἡμᾶς, χαὶ προνοοῦνται 
ἡμῶν θείᾳ προνοίᾳ, xaX μεθ᾽ ἐμῶν εἶσι ςύλαχες. 
Καὶ ἐν tol; ἁγίοις δὲ οἴχοις ἅλα τοῖς ἀγγέλοις 
al ψυχαὶ τῶν ἁγίων ἐνδιατρίδουσιν. "Evbov οὖν τοῦ 
βέματος τὰ νοητὰ, ὡς εἰρήχαμεν, καὶ τὰ ὑπὲρ τὸν 
οὐρανὸν ἐχτυποῦυντος, ὁ ἀρχιερεὺς μόνος σὺν τοῖς 
ἱερωμένοις εἰσέρχεται" xa* τὰ ἐν τῷ βήματι δὲ τὰ 
Sep τὸν οὐρανὸν ἐχτυποῖ, Τὸ μὲν. ἱερώτατον σύν- 
θρονον, τὸ ἀνυξωθῆναι τὸν Ἰησοῦν, χαὶ ὑπεράνω 
γενέσθαι πάτη; ἀρχῆς χαὶ ἐξουσίας καὶ δυνάμεως 
αὐτὰ capxh;, καὶ ix δεξιῶν τοῦ Πατρὸς καθίσαι. 
A5 καὶ μετὰ τοῦτο βαθμίδες, τὴν ἑκάστου τῶν 
ὀγγέίλων xal τῶν ἁγίων δηλοῦσαι τάξιν τε χαὶ 
ἀνάδαστιν. Ὅτι καὶ ἀγγέλοις καὶ ἁγίοις τάξεις εἰσὶν 
ἀνάλογοι καὶ βαθμοί. Καὶ τὰ μιμήματα ταῦτα ἡ 
x29' ἡμᾶς ἱεραρχία ἐκ τῆς ἄνω πλουτεῖ ἱεραρχ΄ας, 
ὧς φησι Διονύσια;. : 
KE9A4. PAB.. 
Τί ἡ τραπέζα καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, xal ὅτι πάντα 
Χριστός. 

Εἶτα ἡ φρ'χτὴ τράπεζα τοῦ ἱερατείου μέσον, τὸ 
μυῖμα Χριστοῦ δηλοῦσα, καὶ τὸ διὰ τοῦ πάθηυς 
μυστῆριον, ἐν ᾧ χαὶ ἡ παγχόσμιος xal ζῶσα τελου- 


hostia ; et φυοπιοάο Deus quidem requiescit Sal- D μίνη θυσία" καὶ ὡς θεὸς μὲν ἀναπαυόμενο; ὁ σω- 


vatar ; quomodo ἰἰοπ|Ὸὸ vero sacrificotur ; et 
fleo medius omnibus jacet in visionem ac fruitio- 
nem suorum. lline mensa dicitur, eo quod omni- 
lus est Jesus vivificus cibus et delicie ; et pani, 
quie confirmat ; et calix ex vino, quia iatiflcal, 
vivificat, fovet et inebriat, et in pulcherrimam 
transformationem. commutat; et aqua enm. vino, 
quia purificat, sobrietstem generat, irrorat, irrigat 
frnetueque producere donat, οἱ varias qualitates 
prestat. Et omnes sd ipsam mensam prospiciunt, 
-aepüenaliter participant, et qui ci- 

wk, me 

im competit, 

; Εἰ absque 


Et cibus est . 


tto, ὡς ἄνθρωπος δὲ θυόμενος, xaY διὰ τοῦτο 
μέτον πᾶσι 1949 προχείμενος εἴς τε θεωρίαν καὶ 
ἀπίλαυσιν τῶν-οἰχείων. Ὅθεν xat τράπεζα λέγεται, 
Cv: πᾶσίν ἐστιν ὁ ησοῦς τροφὴ ζωτιχὴ xal τρυφὴ, 
xai ἄρτος, ὅτι στηρίζει, καὶ ποτήριον ἐξ οἶνον, 
ὅτι εὐφραίνει xal ζωοῖ xal θερμαίνει, καὶ μεθύ» 
σχει, xxi ἀλλοιαξ τὴν καλλίστην ἀλλοίωσιν “ χαὶ 
ὕδιυρ σὺν οἴνῳ, ὅτι χαθαίρει καὶ νήφειν ποιεῖ, xat 
ἐρητίξει, καὶ ποτίζει, xal χαρπηὺὶς ἐνεργεῖν δίδωτι" 
6.24 poo; παρέχει ποιότητας, xxi πάντες zph- αὐ- 
thv ὁρῶσι τὴν τράπεζαν. Καὶ πάντες μετέχουσιν 
ἀναλόγως, χαὶ ὁ μὴ τραφεὶς ἐχεῖθεν νεχρό;. Καὶ 
ἡ τροφὴ ἀνθρώπῳ προσήχουτα᾽ λογιχοῖς γὰρ ἀνήκει, 
ὅτι xal λόγος ὁ τρέφων᾽ χαὶ χωρὶς afuatos, ὅτι οὐχ 


341 


DE SACRO TEMPLO, ἢ 


349 


ix σαρχὸς οἱ τρεφόμενοι, ὡς οὐδὲ ὁ τρέφων. live)- A sanguine, 60 quod non ex carne sunt qui nutriun- 


ματι yàp γεγέννηται xal vewi* xal ὡς χαρπὸς 


ἀπαθὴς, χαὶ ἐχ καρπῶν τῆ; γῆς ἀπαθῶν τὰ σύμ- 
€ola. φέρει. Ὅτι καὶ ἐκ τῆς γῆς ἄνθρωπος, καὶ 
αὐτὸς ἀπαθῶς τὸ γήϊνον λαθὼν σῶμα, Τούτου οὖν 
χάριν τράπεζα, καὶ ἄρτος καὶ οἶνο; σὺν ὕδατι τὰ 
μυστήρια, xa ἀναίμαχτος ταῦτα͵ xol οὐ θυσία 
σαρχὸς καὶ ἄλογος. 


ΚΕΦΑΛ. PAT-. 


Τί τὸ καταπέτασμα καὶ οἱ τέσσαρες τούτου 
στῦλοι. 


Τετριμερὴς δὲ ἡ τράπεζα, ὅτι ἐξ αὐτῆς ἐτράφη, 
γαὶ ἀεὶ τὰ πέρατα τρέφεται " xal ὑψηλὴ, ὡς οὐρανία 
διὰ τὸ ἐπηρμένον τοῦ μυστηρίου xat ἐπουράνιον, 
xai δλιχῶς τῆς γῆς ὑπερχείμενον * xoi ὑπὸ στύλων 
βασταζομένη, ὅτι ἐκ τῆς γῆς ὑπερύψωται. Καὶ 
στύλου; ἔχει ἀπὸ τῆς γῆς, τοὺς ὑπὲρ αὐτῖς τεθυ- 
μένους, ἀσφαλῶς αὐτὴν ὑπερείδοντας, προρήτας 
χαὶ ἀποστόλους “ χαὶ πολλάχις μὲν πλείστους, ὅτι 
πολλοὶ, πολλάκις δὲ ἕνα, ὃς χαὶ κάλαμος λέγεται 
διὰ τὸν ἕνα τὸν ὑπερέχοντα πάντων Ἰησοῦν. Ὃς 
χαὶ χαλάμῳ τὴν χεφαλὴν ἐτύφθη, xal χαλάμινον 
σχῇ πτρον ἐδέξατο συνθλῶν τὰς τῶν δρεων χεφαλὰς, 
xii ἡμῖν γράφων τὴν σωτηρίαν" χαὶ χιδώριον 
ὑποχάτιυ ταύτης ἀντὶ τοῦ μνήματος. Καὶ ἐν αὐτῷ 
τῶν ὑπὲρ Χριστοῦ τυθέντων τὰ λείψανα, ὅτι ἀληθῶς 
Χριστοῦ τάφο: xat μνῆμα. Καὶ οἱ συνθανόντες αὐτῷ 
ἐκεῖσε συνθάπτονται, xai θυομένου συναπολαύουσιν, 


ὡς καὶ sovavagtávto; τότε συνδοξααθήσονται. Τὸ, 


καταπέτασμα δὲ χαὶ εἰς τιμὴν Ἰησοῦ τοὐϊιμιωτάτου 
τε xal πολυτιμήτου, xal εἰς τύπον τῆς ἐπου ανίον 
σχτνῆῇς. Καὶ Ex τεσσάρων στύλων, διὰ τὸ ix. περά- 
τῶν εἶναι τὸ ἄθροισμα τῶν ἐχ tfj; τραπέζης ζών- 
πων ἔχείνων, xal διὰ τεσσάρων συστῆναι τῶν συγχα- 
ἡεσαμλένων Εὐαγγελίων, χαὶ τῶν χηρυξάντων αὐτά. 
Διὸ χαὶ ἐν ταῖς τέσσαρσι γωνίαι; μέρη ὑφασμάτων 
ἡ τράπεξα γυνὴ δέχεται, ὅτ' χἀχκεῖνοι ἀπὸ vna γὺς 
ci τὰ Εὐαγγέλια γράψαεντε:, χαὶ τὰ οὐράνια cipr,- 
χότες " xal τὰ óvópata τούτων ἐν αὐτοῖ΄. Εἶτα τὸ 
κατατάρχα διὰ τὴν ἐν τῇ νεχρώσει σινδόνα" va 
-“ραπεϊοφόρον, ὡς τόπο: Θεοῦ χαὶ θυσιαστήριον, διὰ 
τὴν τῆς θξίχας δέξης περιδολὴν, xai εἰς τιμὴν τοῦ 
σάργα φοοέσαντος, χαὶ χιτῶνα ἐνδυτα μένου, Οἵ xal 
γάλχψαυτος αὑτοῦ. συνεξέλαμψαν, καὶ τὰ χράσπεδα 
τούτων ἀῤῥωστοῦντας ἰάσαντγ᾽ xax εἰ) ητὸν ἐπ᾽ az- 
vol; διὰ τὸ σουδάριον τὸ ἐπὶ τῆς χεφαλῆ; αὐτοῦ, ὃ 
χωρὶς ἦν ἐντετυλιγμένον εἰς ἕνα τόπον. Καὶ τούτων 
ἄνω τὸ Εὐαγγέλιον, αὐτὸ δὴ τὸ χηρυχθὲν, ἣ μᾶλλον 
ὁ χηρυχθεὶ;, ἵνα χαθαρῶς ὁρᾶται πάντα, αὑτός τε 
ὁ Δεσπότης, xal τὰ αὐτγῦ, ὡς xal διὰ τῶν μυστη- 
plv ὁρᾶτα: θυόμενός τε καὶ χεΐμενος. Διὸ χαὶ ὅπι- 
σθεν τοῦ θυσιαστηρίου αὑτοῦ ἐξ ἀνατολῶν τὸ εὖλο- 
γημένον ὄργανον τῆς θυσίας ὁ θεῖο; ἔσταται σταυρὸς, 
τ:τρχμερὴς ὧν διὰ τὺν ἐν αὐτῷ πρησπαγέντα, τά τε 
ἄνω xai χάτω xal τὰ σύμπαντα πεποιηχότα τε xal 
ονίχοντα, χαὶ τὰ ἄνω τοῖς ἐπὶ γῆς ἑἐνώσαυτα, 
ἄνωθεν χάτω xaxa6ávva, χάτωθέν τε ἄνω ὑψγωθέντα, 
xil ἐν tav: πάντα ἐγώσαντα, xa: τὰ πέρατα 


tur, quemadmodum nec nutriens ; spiritu namque 
genitus est el general ; ct tanquam fructus impas- 
sibilis etiam ex fructibus terrx impatientibus, sym- 
bola gestit; quoniam de terra est homo, et ipse 
terrestre corpus impassibiliter assumpsit. Illius 
igitur causa, mensa, panis el vinum cum aqua 
mysteria sunt, et hec incruenta ; non autem car- 
nalis et irrationalis hostia. 


CAPUT CXXXIII. 
Quid per velamentum et quatuor ejus. columnas. 


Quadripartita vero mensa est, quoniam ex ipsa 
nutrita sunt semperque nutriuntur quatuor mundi 
partes; excelsaque, tanquam coelestis, eo quod 


B excelsum est mysterium et coeleste et omnino super 


lerram. elevatum; et super columnas susteniata, 
quoniam e terra supcrelevatur ; atquede terra co- 
lumnas ihabet , illos qui super illam immolati 
sunt et ipsam luto sustentant , prophetas et 
apostolos; et saepe quidem plurimas , quoniam isti 
multi sunt ; &:epe vero unam, quz? calamus dicitur, 
propter unum qui super omnes est Jesum ; qui ca- 
lamo fuit in capite perculsus, calaminumque scep- 
trum accepit, sustinens capila serpentium el nobis 
salutem scribens. Ciborium autem subter illa pro 
monumento positum est; el in eo sunt eorum qui 
pro Christo fucrunt immolati reliquis , quoniam 
vere Christi tumulus est ac monumentum ; et qui 
cum ipsa mortui sunt, ibi cum ipso sepeliuntur, et 
immolato fruuntur, sicut ipso tnc simul suscitato 
conglorificabuntur. Velum autem est in honorem 
Jesu venerandissimi multisque modis honoran.li, οἱ 
In typum coelestis tabernaculi. Ex quatuor colurn- 
nis pendet, quoniam ex quatuur extremis fit iMo- 
rum qui ex mensa vivunt collectio, formaturque 
per quatuor evangelia quie convocant et per prae- 
cones qui ista praedicant. [deoque in quatuor angu- 
lis, mensa nuda partes textorum accipit, co quod 
et illi de terra sunt qui evangelia scripserunt et 
celestia nuntiaverunt ; et eorum nomina suut. in 
his partibus. Deinde catasarca (corporis involucrum) 
propter sindona, cujus in morte usus habetur ; et 
trapezophorum , sicut Dei locus et altare, propter 


p divine glorie amplexum, et in honorem ejus qui 


carnem super se gestavit et tunica indutus est; 
4118, ipso lucente, colluxerunt, et. orig suis :xgro- 
tantes sanaverunt. Et involucrum super illis, pro- 
pter sudarium quod super caput ipsius posituin, 
seorsum postea inventum est plicatum in uno loco. 
Et super his Evangelium illud quod certe pradica- 
tum est, vel potius ille qui pradicatus est, ut cun- 
cta pure videantur, ipse Dominus et ea 41:8 ipsius 
sunt, sicut per mysteria videtur immolatus οἱ ho- 
stia jacens. Ideoque post ipsius altare versus orien- 
tem stat benedictum immoulationis is:strumentum, 
divina crux, quadripartita, propter eum qui in 
ipsa fuit affixus, qul cuncta inferiora superioraque 
fecil ac conservat, qui suycriora terrenis conjunxit, 


i EN — ΨΙΑ - Lj EM μήν - 9 -»" “- 
l3: - - D 3 -—- - -t 
A ES PEDES TOES UTI &hrl. 
ia τ: Mom ace. ME ipee 
zm τ RE t ipm siis d VIAE T i 
2 -- «ἂν πὰ σα A» »ν apa - 
- om - ^» - α gas - - - 
] ws - ῃ δε (n. de. ERES ὡς οἱ 
, s "5 : : Hte em. LU IK dem rer ud 
uy. UM ILgee Do wo ἀπο 
* - - - zw oye -r * ἘΣ - 
Ἐπ . - x m. -)]-- 
E ῷ -“- «α΄ - NA diner - 
- ΓΝ .« »- " αν κα a». 
- ᾿ Tm ΤΡ δον, τ "P CHE C ἀρ ον d 
d T - - «.«---»» - - E 
za - - - - -a, -— A - - z 
- - Lad - — - a - - οἷ - T 4 ls τὸ 
M Σ e Ἔ a ki $-- p E 
, li a- -— m - -- "- «Ὁ. - -.. » 
- - Aes τῶ tS e -- o» *o- - $a 
* id Ps ἠῶ" --P- s * € - -P 
ae 
" ES : x : ER IER 
E * τὴν τ -——- T “ἢ -- ETE u^ -— 
1 d - oom pto ., ^ * " E - ipe am - - . - -— ÁO τον παθεῖν 
Ll 5, . 5g [*] " A ΄σ - ; z 4: - us ES ur tol TER - sl -- - u 
. - -".- 8» esl [1 . ἂν 5 € ΓΕ 2» ^E T E τῷ Pcia er yat i d 2. 
- 07 au A 9 “Ἂν - »oc .*.* n 1". 4.51 . toe x ΞΕ -— meer 
- - .-— - c -— - - - Lesen 
-- t5 * “68.585 4... 2! 9a ^w ^". à pTo aues. NES : "E .- 5 uk xig 
» - et n p! oos [ p? 5.4 eda 8. μι Me i LA ide en ΞΕ nas 7E fe x τον Aue "R 
Rec cmo Δ eng asi m DAI Jat, 26. t.) 07 A Rs - . ᾿Ξ: EN E AE UE 
-— *-—— — . - - --- E »-.» c » $- -: 
TTL δ᾽ »aka .. TOT “Ἄν. v : 94 e .uu , M Ἢ φ--: 2S et xm "on RS - i mem - 2 - ite “πο fm 
*— 5 οι. ἃ GuaM  ερδι, τὼ í$ ldaucíu eene] et "E , ἄν ed m du nerd qu σὺν 
e - ^"»"- -c -- - σα» “΄,κἰἸἰῖαῦ Ὁ “ . TM - "T a - 
eot Meo di ota. ἃ, ει viov uiutit'or pua. -- e € : - 5 p ME t" 
PS SAM ἤμλιω, peut GiVasvaíur teu. aitibUt 6. —-.. -.- :- τὸ τς Ae AIUL 
5 δ : - - - 
δ.ὶ Malla 49h ouo ui ναὶ baletivutu, ap. puicut τ" rz τ 2-2. κα -. OM CERE NUEVE ES 
* : . ] : 
SUMA: MOS lotieet i) Losses iun. quicv LE: ὀξέος, 1ECEI τετ c ESS dell e E RE 


δεν ARMAND ἄδινλο ὁ 3 ecbpoctedectists. diez. s B COMMERCE WE B CE TOO D 
t δ) ὁ datu ev futu, €. ar yitien su L Mss $us xe Eu anu. xx dec. CNEXSEUEC, CEU Y 
den Mas qii lorgiler, tjuvntatu: tA "I αι} PD we NUES MES MM IET E CEE E Mr 
atl, αὐ 88 «8.6 WÍMieHs, κί ῳ geerisiiin. 2 0 Lo jc. COME CE ΠΡ. 
Γι ὉΠ ucl. ausncu. Tc OMEN E X QNEM ELE E E E: 
«8 Lyr 4 9$jwuleduaiii .- τον us: mz. τὸς Iul ni 2t Cu 
2c w kenuim Cuni .ussas k.slsuliTu. LUI. Teu Il πὸ τὸ CSRÓS 
9. "à Cutclis per ipu uo πὸ τοῦτ LI TD ποῦν L2 D 02A ie ἢ 
τὰ “5. leo (Quuque 5j. lizllds Cus ey JÉSS NES ICD σον" 


" Γ ἦ E ᾿ με - e - - Ὡς 
Aun Οἱ in ipso bOlu- csl — zz πλι νέας τὰ ὧν «αὐ xa 4 RLRITeD Wo τῖν 
Jem cmmes Chs- . oco ἀττὶ τὐτο 2203» 2.93 Tel τ. 
D M τ» - e» « AN 2 - - E ndi . 

'tel (1g " Ls Aut.y t. CPP pn ord “-, .. 5-9. - - * or 9 

. ΕῚ - LI 

Ἐς φρο. Xp o6 fA. πού τειν κτος R$. 

Ξ * -.uo»- - € 3.7 -- - ^ -- ," 

- ὧν Lo κ C.v wadetWh ow ει». » p [] . π΄ * ΄“, ων ὁ. Φ͵ν-- 


A bc Maso. τις 


UT 


ΚΕΦΑΛ. PAA'. 


Τί ὃ κηρὸς προσφερόμενος. 

Καὶ ὃ χτρὸς δὲ xposayópevóg τε xol ἀναπτό- 
μενος, τό τε χαθαρὸν ἡμῶν ἐμφαίνει xal ἀχηλίδω- 
τον τῆ; προσαγωγῖς xal τὸ οἰχεῖον πρὸς τὴν σφρα- 
Υἵδα, διὰ τὴν θείαν σημείωσιν χαὶ τὸ μαλασσόμενον 
χαὶ ὑπεῖχον, διὰ τὴν μετάνοιαν ἀπὸ τοῦ τραχέος 
καὶ τὴν ὑπαχοὴν, χαὶ τὸ εὔχοληον πρὸς τὸ πλάττειν 
διὰ τὴν ἀναμόρφωαιν, καὶ τὸ ἐξ ἀνθέων συγχεῖσθαι, 
διὰ τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, xai διὰ τὸ ἐχ ποὺ λῶν 
χαὶ σχεδὸν πάντων εἶναι, διὰ τὴν ἐχ πάντων προσ- 
αγωγὴν" χαὶ ἕτι διὰ τὸ πρὸς τὸ πῦρ ἑνωτιχὸν, ἤτοι 
τὴν θέωσιν, xal τὸ λάμπειν διὰ τοῦ πυρός" xal ἔτι 
συνέχειν xal μένειν ἀεὶ, διὰ τὸ ἐνωτιχόν τε xal 
Ἀπρτεριχὸν τῆς ἀγάπης τε χαὶ εἰρήνης. 

131 ΚΕΦΑΛ. PAE'. 
Τί ἡ ἄγω καθέδρα καὶ αἱ βαθμίδες. 

Ἥ μὲν οὖν ἄνω χαθέδρα, ὡς εἴρηται, τὴν ὑπερου- 
ράνιον δείχνυσι χαβέδραν τοῦ Ἰησοῦ * αἱ ὑπ᾽ αὑτὴν 
δὲ βαθμίδες τὴν ἐχάστου τῶν ἱεραρχῶν χαὶ ἱερέων 
τάξιν τε χαὶ ἀνάδασιν" ἔνθα δὴ xal οὐ θέμις τινὰ 
ἕτερον καθίσαι, οὐδὲ τῶν διαχόνων αὐτῶν. Τούτοις 
τὰρ ἕτερο; ἀφώρισται τόπος, ὃ xal ἀχολούθως 
ὠνόμασται διαχονιχόν * ἔνθα δὴ χαὶ χαθῆσθαι τού- 
«οὐς ἀχόλουθον " ὑποδιαχόνους χαὶ ἀναγνώστὰς δὲ, 
ἔξωθεν τοῦ βήματος περὶ τὸν σωλέαν" ὃς δὴ xai 
βῆμα καλεῖται ἀναγνωστῶν. 


ΚΕΦΑΛ. PAG". 


Τί τὰ Pide tva σημαίνει, καὶ ὁ ἑπάνω κοσμήτης 
καὶ τὸ πέπιον. 

Τὰ διάστυλα δὲ τὴν διαφηρὰν δειχνύει τῶν αἱ τθη- 

τῶν πρὺς τὰ νοητὰ, καὶ ὡς στερέωμά ἐστι δισφράτ- 
t€ ἀπὸ τῶν ὑλιχῶν τὰ νοούμενα " χαὶ ὅτι τοῦ 
υσιτστηρίου ἔμπροσθεν τοῦ Χριστοῦ οἱ στῦλοι τῆς 
αὐτοῦ εἰσιν Ἐχχλησίας, τοῦτόν τε χηρύσσοντες, 
χαὶ ἡμᾶς ἐπερείδοντες. Ati). xal ὑπεράνω τῶν δια- 
στύλων ὁ χοσμήτης συνέχων, τὸν 'σύνδεσιλον δηλῶν 
tj; ἀγάπη;, xal τὴν ἐν Χριστῷ ἕνωσιν, τῶν Ex τῆς 
γῆ; ἁγίων μετὰ τῶν ἄνω. Ὅθεν καὶ ὑπεράνω τοῦ 
χοτϊμήτου μέσος μὲν ἔστι διὰ τῶν ἱερῶν εἰχόνων ὁ 
Σωτὴρ, ἑκατέρωθεν 0b, ἢ Μήτηρ τε καὶ ὁ Baá- 
ττιστὴ;, ἄγγελοΐ τε χαὶ ἀπόστολοι, χαὶ οἱ λο-ποὶ 
τῶν ἁγίων, τὸ ἐν οὐρα οἷς τὸν Χοιστὸν οὕτω: elvat 
μετὰ τῶν ἁγίων αὑτοῦ, xal μεθ᾿ ἡμῶν εἶναι νῦν, 
xii ἔρχεσῆχι μέλλει» τῶν τοιούτων ἐχδιδα σχόντων. 
᾿Αλλὰ xil; τὸ μνῆμα Χριστοῦ ἐξαιρέτω; εἶχο- 
γίζειν τὸ θῇ .α ποιοῦσι τὰ διάστυλα. Καὶ τάφον 
μὲν εἶναι τὴν ἱερὰν τράπιζαν, ὡς: μνῆμα δὲ τὸ 
βῆμα, τὸ περὶ τὸν τάφον δηλαδῇ. Διὸ καὶ ὁ ἅμύων 
πρὸ τῆ: θύρα: τοῦ μνήματος ἴσταται, τὸν χυλι- 
“θέντα λίθον ἀπὸ τῆς θύρας τοῦ μνημΞίου δεικνύς * 
χχὶ τὸ ὑψηλὺν ἔχει διὰ τὸ τοῦ χηρύγματος ὑψηλὸν, 
καὶ τὸ ἐπάνω χαϑῇσϑαι τὸν ἄγγελον, χαὶ τὴν ἀνά- 
στ ατιν τοῦ Συωτῖοος χηύττειν, Διὸ δὴ χαὶ ἐπὶ τῷ 
üp Cv: οἱ ἱερεῖς σὺν διαχόνο:: τοὺς ἀννέλου: το- 
ποῦντε, τὰ Εὐαγγέλιχ λέγον τιν. 


DE SACRO TEMPLO. 


346 


A CAPUT CXXXIV. 


Quid per ceram qua offertur. 


Cera porro oblata et accensa puritatem et can- 
dorem oblationis nostre demonstrat. Quod idoneum 
e»t ad sigillum, respicit ad divinam impressionem ; 
quod tenerum est ac molle, ad conversionem a du- 
ritate et submissionem ; quod ad agendum facile 
est, ad renovationem ; ex florihus compositio spe- 
ctat ad Spiritus gratiam et ad id quod ex multis οἱ 
propemodum ex cunctis est, ad oblationem ex cun- 
ctis ; atque ctiam ad unionis cum igne facilitatem, 
sive deificationem; et lucere per ignem et adhuc 
consistere et semper manere, ad id quod conjuncti- 
vum est et firmua charitatis ac pacis, respicit. 


CAPUT CXXXV. 
Quid per superiorem cathedram gradusque. 


Cathedra quidem in alto posita, sicut dictuw est, 
supercalestem Jesu cathedram significat ; gra:lus 
autem qui sub ipsa sunt , uniuscujusque pontificum 
ac sacerdotum ordinem et ascensionem, ubi non 
licet alium quemquam sedere, nec ex ipsis diaco- 
nis : istis cnim seorsum alius assignatur locus, qui 
consequenter nominatur diaconium , ubi convenit 
eos sedere, subdiaconos aulem et lectores extra 
sanctuarium circa soleam, qua propterea vocatur 
sanctuarium lectorum. 


CAPUT CXXX VI. 


Quid per interstylia epistyliique compagem superius, 
ornatus causa additam, et per peplum. 
Diastyla vero demonstrant differentiam inter sen- 
sibilia et intelligibilia, et sunt quasi firmamentum 
dividens a materialibus spiritualia ; indicant etian 
quod in conspectu altaris, id est Christi, illi sunt 
ipsius Ecclesia columnz qui pradicant illum ct 
nos coufirmant. Ideo super diastyla' cosmetes. est 
connectens, qui significat vinculum charitatis et imn 
Christo communionem sanctorun de terra cum cce- 
lestibus, Unde quoque super cosmetam medius 
quidem est inter sacras imagines Salvator, utrin- 
que vero Mater et Daptisia, augeli et archangeli , 
p apostoli et reliqui sanctorum, istis indicautibus in 
celis sic esse CGlirislum cum sanctis suis, et nobis- 
cum nunc esse, atque esse venturum. Sed et osten- 
dunt diastyla tanquam Christi monumentum prz. 
sertim esse sauctuarium : sepulcrum quidem esse 
mensam sacram; ut monumentum autem esse 
sanctuarium, quod scilicel. circa tumulum est. 
ideoque umbo coram januis monumenti constat , 
lapidem ab ostio monumenti revolutum ostendens; 
et altitudinem habet propter. praedicatiouis altitu- 
dine.n ; necnon quia desuper stetit angelus ad rc- 
surrcciionem Christi predicandam. ldleo super um- 
bone sacerdotes cum diaconis angelus figurantes 
cvaugelia legunt. 


347 


Quare in concha bematis sit sacellum quoa prothesis 
dicitur et quid hoc significet. 


Ex obliquo vero sanctuarii, armarii locus, qui di- 
citur prothesis, Betlileem et. speluncam describit ; 
Unde est velut in angulo, nec procul ab altari, li- 
cet longius olim essent in magnis templis propter 
vasorum custodiam. (Quod autem est in angulo, 
significat istud primi Jesu adventus paupertatem, 
οἱ egestas loci quasi spelunca obscuritatem ac in- 
firmitatem indicat, 


CAPUT CXX3X VIII. 


Quod protlesis et que in illa sunt, imaginem fe- 
runt. Bethlehemi, et eorum qua circa nativi:atem 
Christi, et adorationis magorum contigerunt. 

Ubi queque, tanquam  przsepe, locus est qui 
oblationem a principio recipit, et est prope altare, 
quoniam proxima Jerosolymis οἱ Christi sepulcro 
Beilileem est; ubi primum depositum fuit pro nobis 
caro factum Dei Verbum; natum quidem de Virgine 
saucta, οἱ ideo de oblatione pura panis educitur; 
Bupra vero semetipsum stellam deducens, quam 
asteriscus signi(icat ; involutunique pannis, quos 
inlicaut velamina ; triaque dona accipiens; et pro 
stis, hzc tria sunt : pro auro, sacra vasa qua 
psi dona sunt oblata ; pro myrrha autem, jnvolu- 
erorum velamina, inter qux vocatum funebre, sin- 
dona myrrhaz conjunctam signiflcans ; et pro li- 
hano, thbymiama. Pro adoratione autem et glori(i- 
catione pastorum εἰ magorum , sacerdotum οἱ 
populi sunt preces et laudes. Et ecce quz sunt 
prothesis in Bethleem considerata sunt. 


CAPUT CXXXJX. 
De semicyclo bematis et de velamento sacra mense. 


Jam videamus etiam ea qua sunt extra tem- 
plum ; quod certe visibilem mundum signifleat ; et 
quasi quidem super eclum sanctuarium , hemicy- 
clium habct. lloc ubique reperitur in omoibus tem- 
ylis, ut quod est supercoeste significet, sicuti 
concha sive prothesis ex obliquo, ut dictum est, 
epeluncam in Bethleem repraesentat. Sacrum autem 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIHTEP. 
CAPUT CXXXVII. À 


- 


948 - 
ΚΈΦΑΛ. PAZ. 
Διατί ἐν xóvxm ἡ πρόθεσις, xal εἰ αὕτη ση- 
μαίνει. ] 
Ὁ kx πλαγίου δὲ τοῦ βήματος τοῦ σχευοφυλαχίου 
τόπος, ὃ: xal λέγεται πρόθεσις, τὴν Βηθλεὲμ χαὶ «5 
σπήλαιον διαγράφει. Ὅθεν χαὶ ὡς ἐν γωνίᾳ ἐστὶ, 
xai τοῦ θυσιαστηρίου οὐ πόῤδω, εἰ καὶ ποῤῥωτέρω 
ποτὲ ἐν vol; μεγάλοις ἦσαν νχηῖς δ'ὰ τὴν φυλαχὴν 
τῶν σχευῶν. Τὸ ἕν γωνίᾳ οὖν εἶναι τοῦτο δηλοῖ, 
τὴν τῆς πρώτης παρουσίας πτωχείαν τοῦ Ἰησοῦ, 
χαὶ τὸ πενιχρὴν τοῦ χωρίου xal ἀφανὲς σχεδὸν τοῦ 
σπτλαίου χαὶ αὐτοσχέδιον. 


ΚΈΦΑΛ. ΡΛΙ". 


Ὅτι ἡ πρόθεσις καὶ τὰ ἐν αὑτῇ τὴν Βηθ.1δὲμ 
δἰχονίζβἝι, καὶ τὰ ἐπὶ τῇ γεννήσει τοῦ Σωτῆρος 


B ἡμῶν, xal τῇ προσχυνήσει τῶν μάγων. 


Ἔνθα καὶ ὡς φάτνη ὁ τόπος ὁ τὴν προσχοιειδὴν 
ἐξαρχῆς δεχόμενος. Kal πλησίον τοῦ θυσιαστηρίου, 
ὅτι χαὶ ἐγγὺς τῶν Ἱεροσολύμων xal τοῦ τάφου 
Κυρίου fj Βηθλεὲμ, ἔνθα δὴ xal προαπετέθη cap- 
χωθεὶς ὁ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν Αόγος, τεχθεὶς μὲν 
ix Παρθένον ἁγίας, διὸ χαὶ ἀπὸ χαϑαρᾶ; προσφορᾶς 
ὁ ἄρτος: ἐξάγεται, ἐπάλυ δὲ ἑαυτοῦ ἀγαγὼν τὸν 
ἀστέρα, ὃν χαὶ 6 ἁστερίσχος ὧδε τυποῖ, σπαργάνοις 
τε εἰληθεὶς, ἃ δὴ σημαίνουσι τὰ χαλύμματα, χαὶ δῶρα 
λαθὼν τρισσὰ, καὶ ἀντὶ τούτων τὰ τρέα ταῦτα, τὰ 
ἱερὰ σχεύη, ἀντὶ χρυσοῦ, τὰ προσαχθέντα δῶρα 
αὑτῷ" ἀντὶ δὲ τῆς σμύρνης τῶν καλυμμάτων 1392 
τὰ πέπλα, χαὶ ὁ καλούμενος ἐπιτάφιος, τὴν σινδόνα 
εὐυπῶν ἐνωθεῖσαν τῇ σμύρνῃ, χαὶ θυμίαμα ἀντὶ 
λιδανωτοῦ " ἀντὶ δὲ προσχυνήσεως καὶ δοξολογίας 
«ἧς παρὰ τῶν ποιμένων xai μάγων al διὰ ἱερέων 
καὶ τοῦ λαοῦ εὐχαὶ xal δοξολογίαι. Καὶ ἰδοὺ τὰ τῇς 
προθέσεως ἐν τῇ Βηθλεὲμ τεθεώρηται. 


ΚΕΦΑΛ. ΡΛΘ'. 


Περὶ τοῦ ἡμικυκίίον τοῦ βήματος, καὶ τοῦ τἧς 
τραπέζης καταπετάσματος. 


Ἴδωμεν δὲ χαὶ τὰ ἔξωθεν τοῦ ναοῦ, ὃς δὴ τὸν 
δρώμενον δηλοῖ χόσμον" χαὶ ὡς μὲν ὑπὲρ τὸν οὖ- 
ρανὸν τὸ βῃήμα τὸ ἡμιχύχλιον ἔχει. Καὶ πανταχοῦ 
τοῦτο γίνεται ἐν ἅπασι τοῖς ναοῖς, ἵνα δηλοῖ τὸ 
ὑπερουράνιον, ὡς; xal ἧ χόγχη, fiov πρόθεσις ix 
πλαγίου, ὡς εἴρηται, τὸ ἐν τῇ Βηθλεὲμ σπήλαιον. 
Τὸ ἐν τῇ θείᾳ τραπέζῃ δὲ ἱερὴν καταπέτασμα, τὴν 


in divina mensa velamentum exprimit Dei iminor- Ὁ περὶ τὸν Θεὸν ἄῦλον σχηνὴν, ἦτοι δόξαν Θεοῦ xal 


15. tabernaculum, sive gloriam Dei et gratiam. 
Etenim ipse quidem 681 velatus, indutus lunine- 
Bicut vestimento, et super altissimo throno glori 
sug sedens ; orbatim vero circa illum, sceraphim et 
angeli-et sanctorum anim: , qui, tanquam colum- 
nas, istcs lioghent. continentes οἱ circunitegentes 
ipsius Evangeliorum notitiam ; quam descendens 
ipse dedit, et ad extrema misit, et cx extremis Ec- 
clesiam suam, quam univit angelis, congregavit. 


CAPUT CXL. 


Quid innuant multa lumina, duodena lumina, terna 
lumina, c«teraque qua in ecclesia acceuduntur. 


Ideoque, ta: quam in coelo visibili, in templo sci- 


χάριν, 7j αὐτὸς μέν ἔστι κχαλυπτόμενος, ἀναδαλλό- 
μενος φῶς ὦ; ἱμάτιον, xat ἐπὶ θρόνου ἐπηρμένου 
τῆς δόξτς αὐτοῦ χαθήμενο:, περὶ χύχλῳ δὲ αὐτοῦ 
xal περὶ αὐτὸν, τὰ ΣΧερχφὶμ xal οἱ ἄγγελοι xal 
αἱ τῶν ἁγίων ψνχαὶ, οὗ xal ὡς στύλους ἔχουσι 
συνέχοντας τούτους xal περιστέλλοντας τῶν Εὐαγ,ε- 
λίων αὐτοῦ τὴν γνῶσιν. "Hy χατελθὼν αὐτὸς δέδωχε, 
καὶ τοῖς πέρασιν ἐξχπέστειλε, xal ix τῶν περάτων 
τὴν Ἐχχλησίαν αὐτοῦ συνεστήσατο, ἦν ἧνωσε τοῖς 
ἀγγέλο!ξφ. 
KEfAA. PM'. 


Τί τὰ ποιϊύφωτα, δωδεχάφωτά τε xal τρίφωπκα, 
καὶ .1οιπὰ dvuxtópera &v τῇ éxxAnzla. 


Διὸ χαὶ ὡς ἐν οὐρανῷ τῷ ὁρωκένῳ, τῷ ναῷ δη- 


349 


DE SACRO TEMPLO. 


3.0 


Aabh. ὡς ἀστέρες τὰ exa ἠώρηντα!, Καὶ ὁ χύ- A licet, tt astra, lumina suspenduntur ; οἱ est lumi- 


χης ἐστὶ τῶν φώτων τὸ στερέωμα ὑπεμφαίνων, 
καὶ τὰ; ζώνας τῶν πλανητῶν. Καὶ ἔτι ἕτερα φω- 
τοδύχα ἀπῃώρηνται σχ:ύη" xal tk μὲν εἰς τύπον 
τοῦ παλαιοῦ πυρίνον στύλου, στυλώδη χαὶ ὄρθια - τὰ 
δὲ τῆς βάτου" τὰ δὲ τοῦ τὸν Ἡλίαν ἁρπάσαντος 
ἅρματο;, ἅπερ εἰσὶν οἱ τροχοί, Καὶ τὰ μὲν τρι- 
λαμπῇ διὰ τὴν Τριάδα, ὡς καὶ τὰ τριχήρια, τὰ δὲ 
ἐπάλυχνα διὰ τῶν χαρισμάτων τὸν ἀριθμόν " τὰ δὲ 
δωδεχάφωτα διὰ τὴν τῶν ἀποστόλων χορείαν, ὧν 
χαὶ μέσον ἕν ἵσταται ὑπέρτερον φῶς, εἷς τύπον τοῦ 
μεγάλου φωτὸς, τοῦ Ἰησοῦ. Ἔστι δὲ xat διχήριον 
τὺ διφυὲς αὐτοῦ δηλοῦν, Καὶ φῶτα μοναδιχὰ, ἢ τὸ 
ἑνιαῖον τῆς Τριάδος δηλοῦντα, fj χαὶ τῶν ἁγίων ἕνα 
τινὰ, πρὸς ὃν ἀπῃώρηται. Φῶς γὰρ κατὰ μετοχὴν, 
xu τῶν ἁγίων ἕχαστος, ὡς καὶ λυχνία ζῶσα d 
ψυχὴ αὐτοῦ ἐστε λάμπουσα. Ἢ στεῤῥότης δὲ xal 
,“δὐπρέπεια τοῦ ναοῦ, xal fj τοῦ ἐδάφου: τερπνότη:, 
τὸ ὡραῖον δηλοῦσι xai χαθαρὸν τῶν ἁγίων xal 
πάγκαλον, xal τὸ τοῦ καραδείσου τερπνόν. Ἐπεὶ 
xzi ὡς παράδεισην εἰρήχαμεν εἰχονίζεσθαι τὸν θεῖον 
νυτόν, Μᾶλλον δὲ xal μείζω παρέχει τοῦ παραδείτου 
τὰ ἐπουράνια δῶρα ob ξύλον ζωῆς ἁπλῶς, ἀλλ᾽ 
αὐτὴν ἔχων τὴν ζωὴν ἱερουργουμένην xat διδοιιέ- 
viv. Καὶ οὐ ξύλον ἔτι χέχτηται γνώσ:ως, τοῖς μὴ 
χατὰ χαιρὸν γευομένοις προξενοῦν γύμνωσιν, ἀλλὰ 
τὴν ζῶσαν σοφίαν, ἑαυτὴν εἰς τροφὴν χσὶ πόσιν 
πκερέχουσαν xal χιρνῶσαν, προσχαλουμένην τε xal 
συνετίζουσαν τοὺς ἄφρονας, χαὶ τὰ θύματα νέμου- 
σαν, €) σῶμα xal αἷμα ἑαυτῆς, xal ὑπὲρ ἡμῶν 
σφαττομένην, xal οὐχ ἔτι λέγουσαν, « Μὴ φάγητε 
ἀπ' αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἀποθάνητε,» ἀλλὰ, εΔεῦτε, φάγετε 
τὸν ἐμὸν ἄρτον, τὸ σῶμά μου, xat πίετε οἶνον ὅν 
χετέρακα ὑμῖν, τὸ τῆς καινῆς διαθήχης αἷμά po». 
Kel ἀπολίπετε ἀφροτύνην ἀπιστίας, xai ζήσεσθε, 
Καὶ ζητήσατε φρόνησιν εὐσεδείας, ἐμὲ δηλονότι τὴν 
πάντων φρόνησιν, ἵνα βιώσητε ζῶντες αἰωνίως * » 
χιὶ τὰ ἑπόμενα τούτοις. Καὶ ἔτι ὡραῖος ὁ ναῦς, ὅτι 
χάλλει ὡραῖος ὁ πρὸς fud; παραγεγονὼς ὡς mav- 
ágwpoc* xaX νυμφίο; οὗτος ὡραῖος " xa fj νε- 
νυμφευεένη αὐτῷ ὡραία, ἡ Ἐχχλησία, à; Aor. 


σ 


num circulus, firmamentum zonasque planetorum 
subindicans; et adhuc sunt. altera. vasa ad rcci- 
piendas luces suspensa ; et alia quidem sunt in 
typum veteris ignitze colamnz, in columne formam 
erecta ; alia vero, in typum rubi ; alia autem cur- 
rus Eliam auferentis, formam exprimunt, et dicun- 
tur rotz; alia sunt ad tria Jumina propter Trínita- 
tem, sicut. et. cerei trifurci ; 4118 septem ἰδ πὶ 
lumina juxta numerum charismatum; alia duode- 
cim, propter apoetolorum chorum ; inter quz? me- 
dium unum assurgit superius lumen, iu typum 
magai luminis, Jesu. Est etiam duplice lumine : 
cereus ad duplicem ipsius ostendendam naturam , 
Iuminaque singularia, qu:e vel Trinitatis unitatem 
significant, vel indicant aliquem sanctorum unum , 
propter quem suspenduntur. Lumen enim est per 
partieipationem sanctorum unusquisque; sicut lu- 
cerna vivens, ipsius anima resplendet. Trinitas 
autem ae templi nitor οἱ pavimenti jucunditas, 
sanctorum pulchritudinem, puritatem ac deco*em 
reprzsentant, sicut et paradisi jucunditatem : s*- 
quidem veluti paradisum typis exprimere diximus 
divinum templum; vel potius majora paradiso 
prestat, celestia dona; non solum vite lignum , 
sed ipsam habet vitam, in sacris immolatam ac 
traditam. Non jam possidet scientie lignum, de hoc 
non opportune edentibus afferens nuditatem ; sed 
viventem sapientiam, semetipsam in cibum et po- 
tum przebentem 3c miscentem, vocantemque et 
excilantem imprudentes , neenon victimas distri- 
buentem, corpus et sanguinem suum; et propter 
nos immolatam; nec jam dicentem : « Ne comelite 
ex 60, ut non moriamini ; » sed : « Venite, comc- 
dite panem meum, corpus meum , et bibite vinum 
quod miseui vobis, Novi Testamenti sanguinem 
meum. Et derelinquite dementiam ineredulitatis, et 
vivite ; et quzerite prudentiam pietatis, me scilicet, 
omnium prudentiam, ut sitis in seternum viventesS;» 
el his sequentia, Est etiam speciosum templum , 
quoniam aspectabilis erat specie qui venit ad nos, 


οἱ irreprehensibilis. Et iste, sponsus cst speciosus ; et ipsi desponsata speciosa, est Ecclesia, tanquam 


immacu'ata. 
139 KE?AA. PMA'. 


CAPUT CXLI. 


λιατί cà ἱερὰ àv cQ νεῷ zéxAa, xal á πολυτελὴς D Quam ob causam sacra sint in templo pepla, et yre- 


κόσμος, xal ἡ διάφορος εὐωδία. 

᾿Αλλὰ καὶ πέπλα τίμια τῷ υχῷ, ὅτι « ὁ Θεὺς εὐπρέ- 
ξειαν ἐνεδύσατο" » καὶ εἰς τύπου τῇ; θεία; ἀρετῆς 
τὶ xal δόξης. Καὶ xóspoc πολυτελὴς, ὅτι δόξα παρ᾽ 
εἰτῷ, καὶ ὡραιότης αὐτῷ καὶ κάλλος. Καὶ ὁ πλοὺ- 
τὸς αὐτῷ τῶν δωρημάτιυν πολύ;. Καὶ εὐωδίας καὶ 
δύρων πλήρης ὁ τόπος. « Ὁσμὴ γὰρ μύρων σου, 
ψηοὶν, ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα. Καὶ σμύρνα xal 
σταχτὴ xai χασία ἀπὸ τῶν ἱματίων σου. » Ἱμάτια 
ἃ Χριστοῦ οἱ χατ' αὐτὸν ζῶντες. Aib σὺν τοῖς εὐώ- 
δισι χαὶ πολυτελίσι xai ψυχὰς καὶ σώματι ἀγνὰ 
χεὶ εὐώδη τούτῳ προτάγειν δεῖ. Ἐπεὶ χαὶ vab; Θεοῦ 
ἡμεῖς ἐξχιρέτω:, ὥσπερ καὶ Παῦλό; φησ'" χαὶ σῶμα 
X3 μέλη Χριστοῦ * χαὶ δι᾽ ἐμᾶς τὰ αἰτῆητὰ ταῦτα, 


tiosus ornatus, et multiplex [γασταπε suffitus. 

Sed et pretiosa pepla suat in templo, quoniam 
« Deus decorem indutus est ; » et in.typum divin:s 
virtutis et glori? ; sumptuosusque ornatus, quonia m 
apud illum gloria, ipsique speciositas et pulchritudo ; 
et munerum divitiae ipsi multsze sunt. Et olentia 
unguentoque plenus est locus. « Unguentorum 
tuorum bonus odor, inquit, super omnia aromata ; 
myrrha et διδοῖς et casia a vestimentis tuis.» Ve- 
stimenta vero Christi sunt illi qui sccundum ipsum 
vivunt. Ideoque cum bonis pretiosisque odoramen- 
Us, animas et corpora casta beneque olenti» ad 
ipsum producere oportet : siquidem nos excellen- 
ter sumus Dei templum, corpusque ac membra 


35] 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


352 


Christi ; et ista. sensibilia propter nos sunt et nos Α ἃ δὴ xal τυποῦτιν ἡμᾶς. Νοητοὶ γὰρ ἡμεῖς ἅμα τε- 


figarant : intelligentes enim constamus simul et 
sensibiles. Et hoc significant quz sunt in sanctua- 
rio ct extra illud, sicut et Salvatorem nostrum, du- 
plum pro nobis factum, Deum vcrum vereque sic 
manentem, hominemque verum el perfícctuim, quin 
Deus esse cessaverit. 
CAPUT CXLII. 
De populi in templo statione. 

S(ant autem etiam in templo secundum ordinem. 
Et primo quidem illi qui sacri ebaracteris cffecti 
8unt parficipes : praestat enim ut Dei opus sacer- 
dotii sigillum. Deinde post istos monachi, qui lai- 
cis omnibus supereminent, tanquam przter omnes 
puríficati, vitamque celsiorem ac coelestem am- 
plexati, castitate paupertateque sibi delectis; et 
ante laicos omnes, ipsosque in auctoritate consti- 
tutos, przter regem ob secundum ehrisma, com- 
munionem participant. Post monachos autem , ve- 
nitut ex aliis hi qui puri(icati sunt, licet ordo nunc 
inutotus sit, Attamen et sursum" manet : nam qui 
puriores aliis sunt, uunc etiam frequentius aliis, et 
fiJenter loquor, communionis sunt participes. 


CAPUT CXLIII. 


Quando imperator intra sacrum. bema. communicat 
et quomodo. 


Imperator intra sanctuarium communicat juxta 
tempus et istud solum unctionis et proclamationis, 
tamen post diaconos, et sicut et antiquis imagini- 
hus cognovimus , non in sacra mensa , sed posito 
oylique antiminsio super quamdam mensulam. £te- 
nim poptifices quidem prius οἱ sacerdotes et dia- 
coni, ex more, vivificum panem et ex consuetis 
sacris calicibus divinum sanguinem participant ; 
postea vero rex accedens sanctissimum panem a 
patriarcha. manu sunit, velut diaconi ; et vivificum 
sanguinem ab ipso patriarcha, labiis, sicut diaconi, 
participat e sacro calice propter ipsum parato, Et 
id desuper fuerat. dispositum ; istum honorem ac- 
cepit ob regni chrisma, tauquam maximi domina- 
toris Eeclesie sancte locum adeptus, istiusque de- 
fensor vocatus, et tanquam Christus Domini, po- 
pulique Chfistiani et univers: terrz imperator ele- 
ctus ; velut pius eniin. etiam cum Ecclesie clero 
connumeratus cst, 


CAPUT CALIV. 
(Quomodo proclamatur imperator. 

ideoque, in coronatione, primo quidem acclama- 
tur a principibus, si per traditionenm regnuu occus 
pat, extolleniibus illum super militarem clypeumin 
conspectu populi ; quod rci militaris imperium et 
regnum indicat. Et a dignioribus extollitur, tan- 
quam ipsorum principatus et. caput factus. Et a 
militibus et populo adoratur fausiisque clamoribus 
excipitur, ut ipsorum dominator creatus. Et dona 
tribuit, ut doininus et benefactor et provisor con- 
stitutus. Dcinde νοι in Ecclesiam , oatendeus sc 


λοῦμεν xai αἰσθητοί. Καὶ τοῦτο δηλοῦσι τὰ τοῦ βή- 
pato; χαὶ τὰ ἔξωθεν, ὡς χαὶ τὸν Σωτῆρα ἡμῶν, δι- 
πλοῦν γεγονότα δι᾽ fjud;, Θεὸν ὄντα χαὶ μένοντα 
ἀληθῶς, καὶ ἄνθρωπον ὑπάρξαντα ἀληθῶς χαὶ ὄντα, 
τὸ Θεὸς εἶναι μὴ τραπέντα. 


ΚΕΦΑΛ. PMB. 
Περὶ τῆς ἐν τῷ ναῷ στάσεως τοῦ «λαοῦ. 

Ἵστανται δὲ xai χατὰ τάξιν ἐν τῷ νχῷ " καὶ πρῶ- 
τὸν μὲν, οἱ ἱ:ρᾶ; μετεσχηχότες σφραγῖδος " ὅπερέ- 
χει γὰρ ὡς τοῦ Θεοῦ ἔργον fj σφραγὶς τῆς ἱερωσύ- 
vns * εἶτα μετὰ τούτους οἱ μοναχοὶ, οἵ xal λαϊχῶν 
πάντων ἐξέχουσιν, ὡς παῤὰ πάντας χεχαθαρμένοι, 
xa τῆς ὑψηλοτέρας ἐπειλημμένοι xat οὐρανίου ζωῆς, 
τὴν ἁγνείαν xal πτωχείαν ἑλόμενοι, Καὶ πρὸ τῶν 
λαϊχῶν πάντων, xal αὐτῶν δὴ τῶν ἕν ἐξουσίαις, 
πλὴν βασιλέως διὰ τὸ δεύτερον yplapa , τοῖς χοινω- 
νίας μετέχουσι. Μετὰ τοὺς μοναχοὺς δὲ οἱ τῶν ἄλ- 
λων χεχαθαρμένοι, εἶ xal ἡ τάξις ἄρτι ἡλλοίωται * 
ἀλλ᾽ ὅμως xai πάλιν μένει, ol χαθαρώτεροι γὰρ τῶν 
ἄλλων καὶ νῦν συνεχέστερον τῶν ἄλλων χαὶ μετὰ 
θάῤῥους εἰπεῖν τῆς χοινωνίας μετέχουσιν. 


ΚΕΦΑΛ. PMT*. 
Πότε ὁ βασιλεὺς ἔνδον τοῦ βήματος κοινωνεῖ, 
καὶ πῶς. 
Ὃ βασιλεὺς δὲ ἔνδον τοῦ βήματος χοινωνεῖ χατ' 
αὐτὸν καὶ μόνον τὸν xatp^v τῆς χρίσεως xat ἀναγο- 


C ρΞύσεως * πλὴν μετὰ τοὺς διαχόνους, καὶ ὡς παρὰ 


τῶν παλαιῶν ὑποτυπώσεων ἔγνωμεν, οὐχ ἐν τῇ ἁγίᾳ 
τραπέζῃ, ἀλλὰ τιθεμένον ἐχ πλαγίου ἀντιμινσίου ἐν 
τραπεζαχίῳ τινί, Οἱ μὲν γὰρ ἀρχιερεῖς πρότερον 
χαὶ ἱερεῖς χαὶ διάχονοι χατὰ τὸ ἔθος τοῦ ζωοποιοῦ 
ἄρτου χαὶ tx τῶν συνήγων ἱερῶν ποτηρίων τοῦ θείου 
αἵματος μετέχγυσι" μετὰ ταῦτα δὲ προσελθὼν ὁ βα- 
σιλεὺς, τὸν ἁγιώτατον ἄρτον τῇ χειρὶ παρὰ τοῦ πα- 
τριάρχου λαμθάνει ὡς οἱ διάχονοι * χαὶ τοῦ ζωοπο:οῦ 
αἵματος παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ πατριάρχου τοῖς χείλεσιν 
ὡς οἱ διάχονοι κοινωνεῖ Ex τοῦ δι᾽ αὐτὸν ἡτοιμτομέ- 
νου ἱεροῦ.-ποτηρίου. Kal τοῦτο ἦν νενολισμένον &w- 
θεν. Καὶ ταύτην εἴληφε τὴν τιμὴν διὰ τὸ χρίσμα τῆς 
βασιλείας, ὡς χαὶ δεσποτάτον τῆς ἱερᾶς Ἐχχλησίας 
τόπον λαθὼν, xai δεφένσωρ ταύτης ἐπιχ᾽ηθεὶς, 
χαὶ ὡς Χριστὸς Κυρίου, καὶ τοῦ Χριστωνύμου λαοῦ 
βισιλεὺς προυχειρισθεὶς, χαὶ πάσης τῆς οἰχουμένης. 
Ὡς γὰρ εὐσεδὴς, χαὶ τῷ χλήρῳ συνηριθμήθη τῆς 
Ἐχχλησίας. 
ΚΕΦΑΛ. PMA'. 
“Ὅπως ἁγναγορεύεται ὁ βασιϊεύς. 

Διὃ xaX ἐν τῷ στέφεσθαι πρότερον μὲν ἀναγορεύε- 
ται ὑπὸ βασιλέων, εἰ χατὰ διαδοχὴν τὴν βασιλείαν 
πλουτεῖ, ἀνυψούντων αὐτὸν ἐπὶ στρατιωτικῆς ἀσπί- 
6oc ἐνώπιον τοῦ )αοῦ, 9 τὴν στρατηγίαν δηλοῖ xo 
βασιλείαν. Καὶ ὑπὸ ἀξιωματιχῶν αἴρεται, ὡς ἀρχὴ 
τούτων γινόμενος 13, xat χεφαλή. Καὶ ὑπὸ ozpz-. 
τιωτῶν xal τοῦ δήμον προσχυνεῖται χαὶ eor, μεῖται, 
ὡς δεσπότης αὑτῶν γεγονώς. Καὶ δῶρα δίδωσιν, ὡς 
χύριο: καὶ εὐεργέτης χαὶ πρηυνοητῆς χαταστάς. Εἶτα 
εἰς τὴν Ἐχχ)ησίαν εἰσελθὼν, δειχνὺς τὴν εἰς Θεὸν 


λ 


303 


ΓΕ SACRO TEMPIO. 


354 


oóxota;hv yal χαταφυγὴν τὸν ὄντα πάντων ἀρχὴν, A Deo submitti et ad ipsum confugere qui cunctorum 


τὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ ζητεῖ. Ἐπεὶ δοῦλός ἐττι Θεοῦ, 
Καὶ τελεσθῆναι βασιλεὺς ἑξαιτεῖται. Av αὐτοῦ γὰρ 
κοῦ Βασιλέως τῶν βασιλέων Χριστοῦ βασιλεῖς βατι- 
λεύουσι" xal αὐτοῦ μόνου 1j βασιλεία αἰώνιος. Ὅϑεν 
xai τὸν ναὸν αὐτοῦ τὸν θεῖον ὡς βασίλειον εἰσέρχε- 
xat ἅγιον, ὥστε Aa6ely τὰ τῆς βασιλείας. 


ΚΕΦΑΛ. PME. 

*0:toc ὑπὸ τῆς ᾿Εκκιἰησίας στέφεται ὁ βασιλεύς. 

Διὸ χαὶ ὁ τὴν ἐξουσίαν ἔχων αὐτοῦ χαὶ ἁγιάζειν 
δυνάμενος ἱεράρχης, ὁ τὴν ἀπαθῇ χεχτημένος xai 
δπέργειον ἀρχὴν τὴν τοῦ Πνεύματος, αὑτὸν ὑποδέ- 
yst2t προσελθόντα. Καὶ οὐχ ἁπλῶς ὅπερ αἰτεῖται δί- 
δωσιν * ἀλλὰ πρότερον τὴν εἰς Θεὸν ζητεῖ τοῦτον πί- 
στιν ἀνομολογἦσαι ὀρθῶς, xat τὴν εἰς τὸ ὑπήχοον 
πρόνοιάν τε χαὶ εὔνοιαν ἐν διχαιοσύνῃ. 


ΚΕΦΑΛ. PMqG'. 
Διατί χρίεται μύρῳ ὁ βασιλεὺς, xal δὐχαῖς ce- 
"λειοῦται. ᾿ 
Καὶ τοῦτο δεδωχότος τοῖς χείλεσι, χαὶ ὑποσημη- 
ναμένου τῇ χειρὶ, δεῖ γὰρ ἀσφαλὴ χαὶ βέδαια εἶναι 
τὰ πρὸς Θεὸν, τὰ τῆς ἀρχῆς αὐτῷ ἐγχειρίζει τοῦ 
ἄμέωνος ἄνωθεν, μέσον τοῦ βασιλευομένου λαοῦ 
ἀναγορεύων χαὶ χρίων εἰς βασιλέα τῷ θείῳ μύρῳ 
χαὶ ἱερωτάταις εὐχαῖς " τῷ μὲν μύρῳ σφραγίξων 
αὐτὸ), τῇ σημειώσει χαὶ χρίσει τοῦ ὄντως παντάνα- 
xw, xai χατὰ μίμησιν αὐτοῦ τοῦτον χαθιστὰς ἐπὶ 

Ti, χαὶ ἐνισχύων τῷ Πνεύματι, xaX μεταδοτιχὴν 

διὰ τῆ; εὐωδέας τοῦ μύρου χαριζόμενος αὐτῷ χάριν, 

εἰς τὸ ἄρχοντας χιτὰ χόσμον xal στρατηγοὺς χαθι- 
στᾷν" ταῖς εὐχαῖς δὲ χκατοχυρῶν xal περιφρουρῶν 
χαὶ ἐνισχύων xal τελειῶν, &x 500 xpatatou xal μό- 

Wu δυνάστου xai Κυρίου τῶν ὅλων τὰ ἐπὶ γῆς xai 

ἐν οὐρανῷ ἀγαθὰ αὐτῷ ἐξαιτούμενος. Διὸ xal μετὰ 

τὴν πρώτην εὐχὴν, τῇ χεφαλῇ αὐτοῦ σταυροειδῶς 
ἐχχέει τὸ μύρον " δειχνὺς ὡς ὁ Χριστὸς αὐτὸν ἔχρισξ, 
χαὶ ὁ γιχήσας διὰ σταυροῦ νιχητὴν αὐτὸν εἶναι πα- 
μαὐχευάζει, xal ὁ τὸ χράτος ἔχων αἰώνιον, χαὶ τὸ 
στέφος ἔχων τῆς δόξη:, χράτος xal τούτῳ νέμει, καὶ 
κιφαλὴν πάντων δείχνυσι. Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ μόνην 
χρίει τὴν χεφαλὴν, xal τὸ Ἅγιος ἀναχράζει, δξι- 
xv ὅτι ix τοῦ ἁγίου χαθαγιάξεται, χαὶ χαθιεροῦ- 
tat βασιλεὺς τῶν ἡγιασμένων εἶνα: ἀπὸ Χριστοῦ. 
Καὶ ταινιοῦται τὴν χεφαλὴν ὁ ἄρχων γεγονὼς πάν- 
των. Καὶ ταινιωθεὶς, ὑποχλίνει τὴν χεφαλὴν, διδοὺς 
τὴν δουλείαν τῷ τῶν ὅλων Δεσπότῃ. Καὶ τὴν δευτέ- 
pv εὐχὴν ἐπ’ δέχεται, ὡς λαμδάνων τὰ μέγιστα, οἷα 
διῦλος εὐγνώμων παρὰ Χριστοῦ, xal ὡς ἐχλεχτὸ; 
αὐτῷ. 

ΚΕΦΑΛ. PMZ. 

Διατί ὁ vécc βασιλεὺς ὑπὸ βασιλέων πατέρων, 

ἣ στρατηγῶν ἐν τῷ μέ.1121ειν χρισϑηγναι προσ- 

γεται. 

Διὸ xai ὡς ἐχλελεγμένος αὐτῷ, ἢ ὑπὸ βαπτιλέως 
πατρὸς, ἣ ὑπὸ τῶν πρώτων τῶν ἐν tal; ἐξουσίαις, 
τῷ ἱεράρχῃ προπάγεται " μαρτυρουμένου κἀν τούτῳ, 
ὡς οὐ τυραννιχῶς ἐλήλυθεν, ἀλλὰ χατὰ νόμους Exàs- 
γεὶς, xat εἰ; τὸ προχειρισθῆναι προσενεχθείς. 


C 


liabet principatum ; et ea quie. sunt ipsius gratie 
quarit. Nam servus Dei est, et consecrari rex ex- 
postulat. Per ipsum enim regem regum Chiistum 
reges regnant ; ipsiusque solius regnum est zeter- 
num. Unde in divinum ipsius templum, velut in 
regiam sacram, ingreditur, ut qux regni sunt ae- 
cipiat. 
CAPUT CXLVY. 
Quomodo in Ecclesia coronatur imperator. 

Ideo qui potestatem ipsius habet οἱ sanctificara 
valet pontifex, accepto principatu indeficiente a:- 
que saperterreno, spiritus princip:tu, progredien- 
tem illum excipit. Et non simpliciter petitum con- 
cedit; sed prius ab isto quzrit ut recte fidem ad 
Deum, et ad obedieudum meutem docilem et beue- 
volam in justitia confiteatur. 


CAPUT CXLV!. 


Quare sacro unguento inungiiur imperator et. preci- 
bus inauguratür. 


Et cum hoc dederit labiis manuque cons:gnaverit, 
tuta enim ac firma esse oportet ea qua ad Deum 
respiciunt, illa qu:e principatus sunt ipsi commitiit, 
ex ambone desuper, in medio populi gubernati 
acclamans, οἱ in regem divino unguento sacra- 
tissimisque precibus inungens; myrrha quidem illum 
signans, charactere et unctione illius qui reipsa 
cuncturum ést dominator ; et ad imitationem ipsius, 
illum constitueus super terram, Spirituque robo- 
rans, et, per myrrlixe suavitatem, largissimam imper- 
tiens ci gratiam, ad duces civiles et militares con- 
stituendos. Precibus autem roborat, circummunit, 
confirmat et consecrat, ab illo qui solus est fortis 
el potens et omnium dominus terrestria crelestia- 
que bona ipsi exoptans. [deo post primam oratio- 
nem, iui caput ejus, crucis forma, mvrrham infundit; 
ostendens quod Christus illum unxit, et qui per 
crucem vicit, illum esse victorem parat, et qui po- 
testatem habet. ;eternam, coronamque glorie ge- 
stit, potentiam et illi tribuit, el omnium caput 
ostendit. )deo enim solum caput ungit; et tum : 
» Sanctus » intonat, significans quod ex sancto 
sanctilieatur, et consecratur, ut a Christo sit san- 
ctificatorum imperator. Et capite cingitur qui dux 
omnium est factus. Et coronatus, subinclinat ca- 
put servitutem prastans omnium Dominatori. Et 
secundam accipit orationem, veluti maxima reri- 
piens tanquam fidelis servus, a Christo, et tanquam 
ipsi electus. 


» 


CAPUT CXLVII. 


Quare.movus imperator perungendus adducitur ab 
imperatoribus parentibus vel a summis ducibus. 


Idco tanquam electus ipsi, vel ab imperatore pa- 
tre, vel a primis eorum qui sunt in auc'or.tate, δὰ 
ponüflcem adducitur. Sic testimonio probatur illum 
non tyraunice veyisse, juxta leges electum e-., 
et ad imperiuin accipiendum, productum fuissc. 


A5 
CAPUT CXLVM., 
Quod olim preces in. Ecclesia etiam. pro. proceribus 
et viris in dignilate constitutis peragebantur. 

Moc etiam sane post imp. erga exteros. ín di- 
gnitate. constitutos. efficiebatur. Etenim post cle- 
ciionem regiamque propositionem, in^ ecclesiam 
ad.luccbantur, et pro sacris januis, super mensam 
antiminsio posito, qua sunt orationis atque bene- 
dictionis a patríarcba fiebant. Et id-o puto negotia 
ducum illorum fuisse prospera, quo Ecclesiz sub- 
mitterentur, οἱ sacras Ecclesi? preces acciperent. 
lex vero postquam unctus est et pontificis de manu 
benedictionem accepit, assumit super caput coro- 
ram ; οἱ crucem, in signum pletatis; et candorem, 
qui pulvis cst in mandylio, potestatis corruptibili- 


SYMEONIS TIIESSALONICENS!S ARCHIEP, 


396 
ΚΕΦΑΛ. PMIF. 

Ὅτι καὶ àxl ἀξιωμαεικῶν εὐχὴ ὑπὸ trc" 
Me aurae S tem 
Ὃ δὴ xal μετὰ τοὺς βασιλεῖς xal εἷς τοὺς ἄλλους 
«ὧν ἀξιωματικῶν ἐτελεῖτο, Μετὰ γὰρ τὴν ἐχλογὴν 
χαὶ τὴν βασιλιχὴν πρόδλησιν προσήγοντο τῇ Ἐχχλη- 
oig , xai πρὸ τῶν ἁγίων θυρῶν ἐπὶ τραπέζη; ἀντι- 
μινσίου τιθεμένον, τὰ τῆς εὐχῆς xal εὐλογία: παρὰ 
τοῦ πατριάρχου 8: Ὁ ἐγίνετο. Καὶ διὰ τοῦτο οἶμαι 
τὰ τῶν ἀρχόντων ἐχείνων εὐοδοῦσθαι, διὰ τὸ ὑποχ» 
πιεῖν τῇ Ἐχχλησία, xal τὰς ἱερὰς λαμδάνειν εὐχάς. 
Ὃ δέ γε βασιλεὺς μετὰ τὸ χρισθῆναί τε καὶ εὐλογη- 
θῆναι ἀρχιερατιχῇ χειρὶ, xal τὸ στέμμα λαύδεῖν ἐπὶ 
χεφαλῆς, χαὶ τὸν σταυρὸν εἰς δεῖγμα τῆς εὐσεδείας, 
xal τὴν &xaxlav, ὅπερ χοῦς ἔστιν ἐν μανδυλίῳ, ση- 


tutem et exinde humilitatem  signilicans; et ab B μαῖνον τὸ φθαρτὸν τῆς ἀρχῆς, καὶ τὴν Ex τούτον τα- 


omnibus acclama:ione fausta dignatus recedit. 


CAPUT CXLIX. 


Quid significet quod pro sacro pallio super impera- 
lorius vestes imperator induit, et quid iunual ex 
levi ligno sceptrum. 


Super regalia vestimenta sacrum etiam indumen- 
tum circumducitur, quod est magni dominatoris, si- 
guificans moderationein et benevolentiam, quam in 
Ecclesiam praestare debet, et pacem. Sumit quoque 
v;rgam, non quamdam gravem ac duram, sed lc- 
vem ac dulcem, ad corrigendum in lenitate, nou 
autem ad irascendum et. destruendum , nec ad 
conterendum et delendum. 

CAPUT CL. 
Quid, quod in Sancta imperator "novus ingreditur. 

Et ita progreditur ante sanctos martyres, quo- 
niam bene regere debet οἱ pacilicare Ecclesiam, ei 
ante illam progredi, et bene moderari illam, et 
tirbulentos persequi, cogereque omnes illi subjici 
et esse servos. Naim et ipse servitutem et. fidem 
illi promittit, non tectus ante tremenda tuysteria, 
progrediens, obedientiamque tanquam matri, illi 
prestaus; pollicetur etiam quod erit per viam 
currens, que secundum Deum est, rectam et non 
erralicam, ad regnum celorum ducentem. Post- 
quam enim templum peicucurrit, iu. signum vitse 
qua nunc est, ad portas altaris consistit, ubi sane 
siat prope sacerdotea pro ipso deprecantes, ut re- 


πείνωσιν, xal παρὰ πάντων τῆ; εὐφημίας ἀξιωθῇ- 
vat xai χατελθεῖν. 
KEeAA. PMe. 


Τί τὸ ὡς f osdd-dd ἱερὸν, ὃ ἐπάνω τῶν βασι.ικῶν 
ἐνδυμάτων λαμδάνει ὁ βασιλεύς " καὶ τί ἡ ἀχὸ 
κούφου ξύλου ῥάδδος. 


"Erávo τῶν βασιλείων καὶ ἱερὸν ἔνδυμα περι- 
θάλλεται, ὃ δεσποτάτου ἐστὶ, τὴν εὐταξίαν σημαῖνιν 
xax τὴν εὐλάδειαν, ἣν ὀφέίλει τῇ Ἐχχλησίᾳ ποιεῖν 
καὶ τὴν εἰρήνην. Καὶ ἔτι ῥάδδον λαμδάνει, οὐ βα- 
ρεῖάν ἐινα χαὶ σχληρὰν, ἀλλ᾽ ἐλαφράν τε καὶ pa- 
λαχὴν, διὰ τὸ παιδευτιχὸν ἐν πραότητι xal μὴ óp- 
υἷλον xal φθαρτιχὸν, μηδὲ συντρίδον καὶ ἀἁρφανί.- 
ζον. 

KEÓAA. PN. 
Τί τὸ εἰσοδεύξδιν εἰς tà Ἅγια τὸν Bacca. 

Καὶ τῶν ἁγίων οὕτω προπορεύεται, μαρτυρῶν, 
ὡς εὐταχτεῖν ὀφείλει xat εἰρηνεύειν τὴν Ἐχχλησίαν, 
καὶ προπορεύεσθαι ταύτης xal κατευθύνειν αὐτὴν, 
xil τοὺς ταραχώδεις διώχεϊν, xal πάντας ὑποχύ- 
πτεῖν αὐτῇ ποιεῖν xal δούλους εἶναι. Ἐπεὶ xal αὖ- 
τὸς δουλείαν αὐτῇ μαρτυρεῖ xal πίστιν, ἀσχεπὴς ὧν 
ἐῶν φριχτῶν μυστηρίων προπορενόμενος, χαὶ óxa- 
xohv μητριχὴν αὐτῇ ἐξυπηρετῶν χαὶ ὅτι τὴν χατὰ 
Θεὸν ὁδὸν ἕσται τρέχων, xol τὴν εὐθεῖάν χαὶ à- 
πλανῆ, εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἄγονσαν. Καὶ 
γὰρ περιδραμὼν τὸν ναὸν, τὴν ἐνταῦθα δηλῶν ζωὴν, 
εἰς τὰς πύλας τοῦ θυσιαστηρίου καθίσταται. Ἕνθα 
δὴ καὶ πλησίον ἴσταται τῶν ἱερέων εὐχομένων ὑπὲ; 


gnum ipsum etiam in pignore sumit. 


CAPUT CLI. 


Quod in bema sive in. sancta. ingressus lmperator 
communicaL. 


Etenim post sacri celebrationem, ad altare sicut 
ad celum rer ingressus, ipsum coeleste regnum 
Jesum Christum, Deum nostrum, participat; et 
reipsa consecratur rex sacra communione, ut ait 
divus Dionysius ; quoniam per ipsam omnia cone 
secrantur, Hac etsi suut extra. subjectum, siqui- 
dem de templo est sermo, sunt tamen consequen- 
da; Dam sermo, qui de stantibus in templo era, 
ad boc nos necessario duxit. 


δὲ χαὶ τὴν βασιλείαν αὐτὴν ἐν ἀῤῥαδῶνι λαμδά- 
νει. 
ΚΕΦΑΛ. PNA'. 


Ὅτι εἰς τὲ βῆμα ὁ βασιλεὺς εἰσερχόμενος 
κοιγωγνεῖ. 


Μετὰ γὰρ τὴν ἱερουργίαν, εἰς τὸ θυσιαστήριον 
εἰσελθὼν ὡς εἰς οὐρανὸν, αὑτῆς μετέχει τῆς οὖρα- 
νίου βασιλείας Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Καὶ 
τελειοῦται ὄντως βασιλεὺς τῇ ἱερᾷ χοινωνίᾳ, ὡς ὁ 
θεῖός φησι Διονύσιος " ὅτι πάντα τελειοῦται δι' αὐτῆς. 
Ταῦτα εἰ xal ἔξω τοῦ προχειμένου" περὶ γὰρ τοῦ 
ναοῦ ὁ λόγος, ἀλλ᾽ ἑπόμενα " ἐπεὶ περὶ τῶν ἰστα;ιέ» 
νων ἐν τῷ ναῷ ἦν ὁ λόγος, καὶ εἰς τοῦτο ἡ “ὅς ἀναγ- 
καίως ἤγαγεν. 


3951 


DE SACRO TEMPLO. 


353 


KAnpixóc. 'Avayxaiócarov, θειότατε δέσποτα. ἃ — Clericus. Maxime necessario, divinissimedomine : 


Καὶ γὰρ ἦν drayxa;or xal περὶ τούτου μα- 
θεῖν. 
ΚΕΦΑΛ. PND'. 
Περι RC. Hin d xal κατηχουμέγων, xal 
π᾿ ἐγχιλήμασιν. ᾿ 
TET us μὲν οὖν ἵσταται ὁ εὐσεδὴς 


λαὸς ἐν τῷ ναῷ, τὸν ὁρώμενον τοῦτον ἐξ οὐρανοῦ 
xal γῆς σημαίνοντι χόσμον xal πάντες μόνοι χω- 
ροῦσιν ἐν τούτῳ οἱ εὐσεύεῖς, οἱ ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ γῇ 
«τὴν τοῦ οὐρανοῦ xal τῆς γῆς εὐσεδῶς ὑμνοῦντες 
Δεσπότην" οὐ μὴν δέ τις τῶν ἀτεδῶν ἣ ἑτεροδόξων 
χαθόλου * ὅτι οὐδὲ συμφῴνητι: Χοιστῷ ποὺς Βελίαρ. 
ἽὝσταυται δὲ τοῦ ἄμδωνος ὅπ'σθεν περὶ τὰ χατώ- 
κερα δὴ τοῦ ναοῦ οἱ εὐσεδεῖς μὲν xxi τὴ" πίστιν 


ὁμολογοῦντες, 136 ἀφώτιστοι δὲ ἔτι, χαὶ τὸ θεῖον Ὁ 


βάπτισμα μὴ δεξάμενοι. Διὸ xal ὡς μήπω πιστοὶ τε- 
)έω;, μηδὲ μέλη ἐσφραγισμένα τῆς Ἐχχλητίας, 
ἕξιυ βάλλοντα: τῶν μυστηρίων εἰσαγομένων. 02 γὰρ 
he χοινωνίας Θεοῦ οὗτοι ἄξιοι. Καὶ χατοιχοῦντες 
γὰρ τὴν τοῦ Θεοῦ χτίτιν, ἀνάξιοι τῆς τοῦ Θεοῦ με- 
«ουσίας, ὡς τὴν φθαρτὴν μόνον γέννησιν ἀσχηχότες, 
οὐ μὴν δὲ χατηξιωμένοι τῆς ἀφθλροίας xal τῆς 
ἀθανάτου ζωῆς. Ἐξάγονται μὲν οὗτοι " ἀλλὰ καὶ οἱ 
καραπεπτωχότες μετὰ τὸ βάπτισμα, xal ἣ θεοῦ 
ἀρνήσει Ἀεριπεσόντες, ἣ αἵματι χρανθέντες ἀδελ- 
φιχῷ, φόνον ἐργασάμϑνοι, ἣ xai ἕτερά τινα πεπρα- 
χότες τῆς χοινωνία:; ἀπείργοντα. 

ΚΈΦΑΛ, PNI*. 


Ὅτι οὗ πάντες νῦν ἐξωθοῦνται μετὰ τῶν C 


xarnxovpérar. 

Οἱ δὴ πάντες ἐξωθοῦντο πρότερον τῶν χατηχου- 
μένων ἐξερχομένων. Νὺν δὲ διὰ τοὺς διωγμοὺς xat 
«ἃ: συνεχεῖς περιστάσεις, οὕτω τῶν Πατέρων χαλὸν 
εἶναι λογισαμένων, χατηχούμενοι μὲν xal ἀρνησά- 
μενοι καὶ φονεύσαντες ἐξωθοῦνται " ol δὲ λοιποὶ 
βάπτισμα μόνον χεχτημένοι ἀφίενται, lola τῇς με- 
«αὐοΐας αὐτῶν παρὰ τῶν πνευματιχῶν Πατέρων 
ἐνεργουπένης. Οὗτοι οὖν οἱ ἐξωθούμενοι περὶ τοὺς 
vápünxa, ἵστανται, ἣ καὶ ἐν τοῖς λατηχουμένοις, 
τῶν φριχτῶν μυστηρίων ἐχτελουμένων. 

ΚΕΦΑΛ. PNA'. 
Διατί γάρϑηχες, καὶ κατηχουμενεία. 


Νάρθηκες δὲ λέγονται, ἤτοι τῶν ναῶν ἀρχαὶ, καὶ D 


χατηχουμενεῖα, ἤτοι τῶν χατηχουμένων ὁ olxo;. *À 
χαὶ διὰ τοῦτο ἐπενοήθη, ἵνα χαὶ οὗτοι δι᾽ ἀχοῆς xal 
ὁράσεως μόνης μετέχωσι τῶν θείων, χαὶ διὰ τῶν 
χειλέων δὲ χαὶ τῆς γλώσσης ὁμολογῶσι τὴν πέστιν, 
χαὶ τὰ τῆς εὐσεδείας ῥήματα ἄδωσιν. Οὐ χοινωνοῦσι 
ἃ τῆς στάσεως τοῖ; πιστοῖς, οὐδὲ τῆς εὐχῆ;, ᾿Αχοι- 
γύνητοι γὰρ xal διιστάμενοι ἔτι. Εἰ οὖν τῆς ἐν λει- 
τουργίᾳ στάσεως καὶ εὐχῆς ἀνάξιοι, πολλῷ γε μᾶλ- 
λον τῆς φριχτωτάτης χοινωνίας. Διὸ καὶ γῆς μόνον 
εἰρήχαμεν σώζειν τύπον τὰ ἐν τῷ νάρθηχι χαὶ τὰ 
τῶν χατηχουμένων, ὡς δίχην ἀλόγων τούτων ἔτι 
ἐπὶ τὴν γῆν διαιτωμένων, xal τῶν μὲν μὴ γεγεννη- 
μένων εἰς τὴν ζωὴν (τῶν ἀδαπτίστων) τῶν δὲ (ἤτοι 
τὧν ἀρνησαμένων καὶ τῶν παραπεπτωχότων) μὴ 
χατὰ λόγον Θεῷ ζητάντων, ἐν τῇ γῇ δὲ xal ἄπιστοι 


de lioc enit nos edoceii necesse erat. * 


CAPUT Ομ}. 


De statione fidelium et catechume:orum εἰ peccatis 
grasaloyum. 


Pontifex. Sic quidem igitur consistit pius po- 
pulus in templo, quod visibilem hunc a coelo e! 
terra mundum significat. Omnes autem et soli (i- 
deles in boc degunt, qui in Dei terra, coeli terr:e- 
que Dominum pie celebrant ; nullus autem omnino 
impiorum vel heterodoxorum ; quoniam nulia est 
convenientia Chr:sto cum Belial, Stant autem po t 
umbonem ad inferiora templi, qui quidem p'isuut 
et filem confitentur, non autem adhuc sunt i:lumi- 
nati, nec divinum baptisma susceperunt. Ideo tan- 
qua:m nondum perfecii fideles nec signata Eecle- 
si:e membra, mysteriis introductis foras cjiciuntur. 
Non enim participatione Dei isti digni sunt; 21 
creaturam enim Dei pertinentes, indigni suut Dei 
communione, quasi corruptibilem tantum nativi- 
tatem adepti, non autem iucorruptibilitate vitaque 
immortali digni facti. Ejiciuntur quileu isti, sed 
et illi quí post baptisma l»psi sunt, vel Dei. nega- 
tione ceciderunt, vel ezede patrata, sanguine fra- 
terno foedati sunt, vel alia quxdam ἃ communione 
excludentia perpetraverunt. 


CAPUT CLIII. 


(Quod non omnes nunc cum catecliumenis exire ec- 
clesia jubentur. 


lli omnes, catechumenis egredientibus, prius eji- 
cicbantur. Nunc autetn propter persecutiones fre- 
quentesque circumstantias , sic Patribus bonum 
esse judicantibus, catechumeni quidem et apostata 
et homicidz ejiciuntur ; cateri vero baptisma so- 
lum possidentes, proprio motu dimittuntur poni- 
tenti ipsorum ἃ spiritualibus Patribus excitatze. 
llli ergo qui ejiciuntur, circa nartheces, vel in ca- 
techumenis, dui sacra mysteria peraguntur, con- 
sistunt. 

CAPUT CLIY. 


Quare ecclesie vestibula nastheces sive ferula appel- 
lantur ei catechumenorum loca. 


Nartheces autem dicuntur, sive templorum ini- 
tia et catechumenia ; sive catechumenorum se- 
des ; quse propterea excogitata sunt, ut isti per 
auditionem et visum solum divina participent, et 
per linguam et labia con(üteantur fidem, et pie 
tatis. verba concinaut, Cum fidelibus autem μοί. 
iu statione, 1c in oratione communicant : extia 
communionem euim adhuc sunt et separati. Si 
proinde digni non sunt ut liturgue assistant et 
orent, muito minus tremenda communione su..t 
digni. Ideo terre tantum diximus servare typum 
ea quz suüt in narthece et ea que catech - 
menorum Erunt, siqnidem animalium more vi- 
vunt adhuc isti super terram, sive qui non(rin 
ad vitam sunt generati (non bsptizati) sive qui (νεῖ 
apostatz vel peccatores) non juxta ; rationem. U«a3 


359 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


300 


vicit. In terra autem suat infideles ct exsules pa - A xa* τοῦ πιρχδείσον ἐξόριστο:. Καὶ μέχρι , ko ζῶμεν 


radisi ; dumque vivimus hanc corruptibilem vita, 
simul cum infidelibus οἱ irrationabilibus in terra 
degimus, per fidei scientiam ab istis scparati : nos 
euim Christi fideles sumus in Christo, cujus etiam 
ratione vivimus. Tunc autem. infideles una. cum 
peccatoribus a justis separabuntur, et omnino cum 
d:enonibus foras cjicientur : clecti. vero soli cum 

Cliristo et angelis erunt,ct Christi communione di- 

gni judicabuntur. 

CAPUT CLV. 

Quare in proemiis precum exira. templum consisti- 
mus, el quid nolel quod nos apertis portis ingre- 
dimur (catechumenis el pauiteatibus extra mauen- 
libus). 
lluc etiam nunc significantes, in hymnorum ex- 

ordiis extrinsecus stamus, uL ante paradisum et 

ipsum cadum, terram οἱ hauc solam reprzsentan- 
tes ; eL sxpe nobiscum sunt panitentes, sive qui 
ab apostasia conversi sunt, sive qui de lomicidariíis 
operibus mutati, sive qui de fidei ratione catechu- 
meni. Apertis autem januis post hymnos extrinse- 
cus dictos, nos quidem, ut in paradisum vel caelum 
iu divinum templum ingredimur ; foris autem illi 
manent : quo significatur nobis aperta fuisse ca- 
lestia nosque jam in Sancta sanctorum invenisse 
viam, et ad lumen ascendere, thronoque Domini 
propin quantes famillariter stare. Ad orientem enim 
ct ad sanctuarium procedimus, et tanquam in nu- 
bibus, in divinis verbis et hywnis, ut in. aera ra- 


τὴν φθειρομένην τήνδε ζωὴν, ὁμοῦ μετὰ τῶν ἀπί- 
στων xal τῶν ἀλόγων τὴν γῆν διατρίδομεν, χεχω- 
ριτ μένοι τούτων ὄντες τῇ γνώμῃ ἐπεὶ ἡ μεῖς πιστοὶ 
Χριστοῦ ἐν Χριστῷ, xal τούτου ζῶντες τῷ λόγῳ " 
τότε δὲ οἱ ἄπιστοι ἅμα χαὶ ἁμαρτωλοὶ τῶν διχαίων 
διαιρεθήσονται, χαὶ χαθέλου μετὰ τῶν δαιμόνων ἔξω 
ῥ'φήσονται. Ἕσονται δὲ μόνοι μετὰ Χριστοῦ xal 
τῶν ἀγγέλων οἱ ἐχλεχτοὶ, xal τῆς τοῦ Χριστοῦ xv:- 
νωνίας ἀξιωθέσονται. 


KEPAA. PNE. 


Διατί ἐν τοῖς προοιμίοις τῶν προσευχῶν πρὸ τῶν 


γαὼν ἔξω ἱστάμεθα" καὶ τί τὸ ἀνοιγομένων 
τῶν v.lor εἰσιέναι. 


Τοῦτο οὖν χαὶ νῦν δηλοῦντες ἐν τοῖς προοιμίοις 


τῶν ὕμνων, ἱστάμεθα ἔξωθεν ὡς πρὸ τοῦ mapaó.l- 
σου ἣ xal αὐτοῦ τοῦ οὐρανόῦ, τὴν γῆν xal μόνην 
τυποῦντες, Καὶ σὺν ἡμῖν πολλάχις ol μετανοοῦντές 
εἰσιν, εἴτε οἱ ἀπὸ τῆς ἀρνήέσεως ἐπιστρέφοντες, εἴτε 
οἱ ἀπὸ τῶν φονιχῶν ἔργων, εἴτε οἱ τὸν λόγον τῆς 
πίστεω; χατηχούμενοι. ᾿Ανοιγομένων δὲ τῶν πυλῶν 
μετὰ τοὺς ἔξωθεν ὕμνους, ἡμεῖς μὲν εἰσερχόμεθα ὡς 
εἰς παράδεισον ἣ τὸν οὐρανὸν τὸν θεῖον va^v, ἔξω- 
θεν δὲ ἐχεῖνοι μένουσι " δηλοῦντος τοῦ ἔργου, ὡς 
ἡμῖν ἀνεώχθη τὰ ἐπουράνια, καὶ τὴν cl; τὰ "Aqua 
τῶν ἁγίων ἤδη εὑρήχαμεν εἴσοδον, καὶ ἀναδαίνομεν 
πρὸς τὸ φῶς, χαὶ τῷ θρόνῳ Κυρίου ἐγγίζοντες 


πλησιάζομεν. Πρὸς ἕω γὰρ καὶ τὸ ϑῆμα πορευόμεθα, 
καὶ ἁἀρπαζόμεθα ὡς ἐν νεφέλαις τοῖς θείοις λόγοις 


pimur in templi adytum, in occursum Dominiqui, in C X2* ὕμνοις, ὥσπερ εἰς ἀέρα, τὸν 197. ἐνδοτέρω 


coelum ascendendo nos ipsos quoque elevavit, seque 
nobis viam exhibuit ut semper et ubique cum Do- 
mino essemus, qui pro nobis inuolatus cst. ldeo 
ct pori: aperiuntur ct vela tolluntur, ut qua de- 
sursum sunt cum iis quie deorsum, uniantur. Cate- 
chumeni autem. et aliquot ^ caeteri adliuc. in terra 
sunt et exira communionem, utpote qui Deum ne- 
gaveruut aut homicidii rei sunt, et nonnisi paula- 


üm in ecclesiam intromittuntur, neque vero in 


altum ascendunt, imo οἱ excluduatur, nisi propter 
praesentem vitam et perfectionis spem intromittun- 
tur. Qui vero initiatus non est, omnino reproba- 
tus, nullam cum Christo conmuuionem habet, ut 
nec is qui paenitentiam non facit, aut in statu. im- 


ναὸν, πρὸς ὑπάντησιν τοῦ Κυρίου, ὃς ἀνήγαγεν ἡμᾶ; 


ἄνω εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναδὰς, xai ἡτοίμασεν duly 


ὁδὸν ἑαυτὸν, ἵνα πάντοτε σὺν αὐτῷ τῷ Κυρίῳ ἐσώ» 


μεθα, ἑερουργουμένῳ ὑπὲρ ἡμῶν. Διὸ xal αἱ κύλαι 


ἀνοίγονται, xal τὰ βηλόθυρα αἴρεται, ὡς τῶν ἄνω 
ἀνεωγμένων xal τοῖς ἐπὶ γῆς ἐνωθέντων. "Excivt 
δὲ οἱ χατηχούμενοι χαὶ λοιποὶ, ἔτι εἰσὶν ἐν τῇ γῇ, ἢ 
ἕξιυ πάντη χαταλειφθέντες, ὡς οἱ Θεὸν ἀρνησάμι- 


vot xai οἱ πεφονευχότες τὸν ἀδελφὸν, ἢ μιχρὸν εἰσ’ 
ελθόντε; οἱ χατηχούμενοί τε xai οἱ ἐν πιλίσμασιν 


ἄλλοις * οὐχ ἄνω δὲ ἀναδαίνοντες, ἀλλὰ xai ἐξιυθού. 


μενοι μετ᾽ ὀλίγον. Ἐπεὶ χαὶ τὸ εἰσελθεῖν μιχρὺν 
νῦν διὰ τὴν παροῦσαν ζωὴν καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς τι- 
λειώστεως, Εἰ δ᾽ ἀμύητός τις ἀπέλθοι, οὗτος ἔξυ 


ponitentiz defungitur οὐ cum czteris. reprobis Ὁ παντελῶς ἔσται, καὶ τοῦ μέρους Χριστοῦ dAMxpt-s 


damnationis reus fit. Deus Dominus autem, qul 
solus bonus et. misericors cst, det ul omnes qui in 
ipsum credunt, baptizatique suntet cateclizati, cum 
iis qui post baptismum peccarunt, in statu poni- 
(οι decedant et cum Christo conjungantur. Sed 
impii quoque ad Christum couvertantur οἱ gloria 
participent ejus qui vitas honor et voluptas est, 
per quem uosipsi vere sumus el per quem omnis 
creatura facta est. 


1^ 3* ὃς xal μόνος τρυφὴ xat ζωὴ xal ἀπόλαυσις, xal τὸ ὄντω; ὃν xax τὸ εἶναι jud; ἐξ- 7 


τὰ ὄντα γέγονε. 
sumus, domine, ut per interven- 
sanctorum salus omnibus contin- 


ὡς xal ὁ μὴ τὰ τῆς μετανοίας ἐνεργῖσαι σπου 5» 
σας, xal ὀΐχα μετανοίας ἀπελθὼν, σὺν tol; 42-9" 


τρίοις ἔσται χατάχριτος. ᾿Αλλὰ δῴῃ Κύριος, ἀγα € 
«unn 


ὧν" xaX μόνος οἰχτίρμων οἰχτειρηθῆναι πάντας τ 


εἰς αὐτὸν πιστεύοντας, χαὶ βαπτισθέντας πάντας" 
χατηχουμένους, σὺν τοῖς ἡμαρτηχόσι μετὰ “ὁ σα 


πτισμα, ἐν μετανοίᾳ τοῦ σώματος ἐξελθεῖν, χαὶ 


Χριστῷ ἑνωθῆναι. ᾿Αλλὰ xal τοὺ; ἀσεθεῖς γένεΞ 3 i 
πρὸς αὐτὸν τὸν Χριστὸν ἐπιστρέψαντας, àGutam 7 


Κληριχός. Γένοιτο ἡμῖν, δέσποτα, ταῖς τῶν dx 27 09 
εὐχαῖ; d) σιυτηρία τοῖς πᾶσιν. 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


362 


Ναὶ ταῖς rpsofsla:; τῆς Θεολήτορος A — Pontifex. Faciamus profecto ut Deiparz et om- 


ὧν ἀγγέλων xai πάντων τῶν ἁγίων 

σωθῆναι τοὺς εὐσεύεῖ; " τοὺς δὲ 
σέδειαν ἐπιστρέψαι. Καὶ τῶν ἑτερο- 
ἢ πρὸς τὸ ὀρθόδοξον ἐλθεῖν, ἀνάγχῃ 
| ἔργον Θεοῦ, τὸ ὑπὲρ πάντων εὖ - 


es xal τὰ περὶ τοῦ θεέου ἔγνωμεν 
ιὑτῷ περὶ πλείστων ἄλλων. Λοιπὸν, 
«αἱ τὰ περὶ τῶν ἱερῶν χειροτονιῶν 


nium augclorum sanctorumque precibus omnes pii 
salventur, impii autem ad (fldem convertantur, 
ac turba infidelium ad fidem accedant. Pro cunctis 
enim preces faciendi necessitas charitati divina 
inlieret. TOROS 
Clericus. En a te edocii sumus quz ad divinum 
templum perJinent, et cum ejus cognitione multa 
alia novimus. Ceterum, sancte domine, cxplica 
quoque nobis quie sacras ordinationes snectaut. 


IIEPI ΤΩΝ IEPON XEIPOTONION. 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


[οὔτο δὴ xaY ποιήσω, ἐπεὶ xat ἀνλγ- 
κένοις ἡμῖν τὰ περὶ τῶν ἐν ἡμῖν 
«οὺὑς λόγους εἰδέναι, ὡς ἂν μᾶλλον 
ὺν χατηῃξιώθημεν δωρημάτων, εὖ- 
; περὶ τὸν εὐεργέτην τυγχάνωμεν, 
You αὐτοῦ Zar) δύναμις ἐπιμελώμεθα 
; xai τὸν μισθὸν πολλαπλάσιον c5- 
ἰχροῦ τινο: ἀγῶνος xa* πόνου τὴν 
δόντες ἀντιμισθίαν, χαὶ τοιαύτην, 
ἄνθρωπο, ὁ μὲν τὸ χατὰ δύναμιν 
σμα vai χτισμάτων μέρος: βραχὺ, 
ἡεὸς καὶ χτίστης χαὶ πάντα δυνάμε- 
ναντίον, ὃ μηδαμῶς ὅλως γένοιτο, 
9& τινὶ, ὡς μὴ τὸ τάλαντον χα) ς 
, ἣ τὴν θείαν μνᾶν ἐχείνην ὡς xa- 
atá τι παραχαράξαντι. ᾿Αλλ᾽ fjulv 
ὁ τοὺ Θεοῦ ζῶν Ylo;, ὁ Υἱὸς ἀν- 
5x9 μέγας μόνο; ἀρχιερεὺς 'In- 


Pentifex. loc certe faciam, cum nobis qui 
consccrati sumus scire necessarium sit ratio- 
nem divinorum mysteriorum quorum participes 
sumus, ut quo magis cognoscimus quibus donis vt 
gratiis dignati sumus, eo :equioremet gratiorem se:- 
vitutem  benefactori nostro exhibeamus, et pro 
viribus divino operi agendo cum timore studiose 
incumbamus. (Qua ratione multiplicem mercedem 
pro modico certamine et labore consequemur, te- 
munerationem accipientes merita nostra exceden- 
tem, talemque qualem a Deo homincm accipere par 
est, hic secundum vives tribuens, et velut crca- 
tura et creaturarum pusiila portio; ille ut. solus 
creator et omnipotens. Contra autem nullo modo 
fiat: condemnatio pro mercede ci retribuatur, qui 
de talento sibi credito recte non fuerit ncegotiatus, 
vel divinam illam mnam ina terram defoderit, aut 
aliquo modo adulteraverit. Sed propitius sit. nobis 


toU χόσμου, ὁ Χριστὸς, ὁ ἀμίαντος, C, Deus, Dei vivi Filius, et solus magnus episcopus, 


xaxo;, ὁ εἰρηνάρχης, ὁ εἰρηνοποιὸς, 
pólay χαὶ ταπεινὸς, ὁ ποιμὴν ὁ xa- 
τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν πρηδάτων" 
at αὑτὸν ὁλιχῶς, xal ὡς φίλον αὑτῷ 
ποιμᾶναλι τὸ ποίμνιον, xal τὰ τῆς 
; αὑτοῦ ὡς βουλητὸν αὐτῷ ἕχαστον 
ἐπιθάλλοντα βαθμὸν ἐχτελέσαι 138 
τι, καὶ ἑνωθῆναι αὐτῷ, εὐηρεαστη χό- 
σὺν τῇ θείᾳ ποίμνῃ αὑτοῦ ἐν αὑτῷ 
2t. "Apasioy δὲ ἤδη περὶ τοῦ προ- 


KEPAA. PNG'. 
ccríat ἔξω τοῦ θήματος. di yro- 
ἐδιαχόνου" τρεῖς δὲ ἐν τῷ βὴ- 
γου, πρεσδυτέρου καὶ ἐπισχέπου. 
εἰσι χειροθετίαι ἔξω τοῦ βήματος, 
του χαὶ ὑποδιαχόνου. Εἰσὶ ὃ: xol 
v δηλαδῇ, χαὶ fj τοῦ ξεποτάτον ἣ xz,- 
πρὸ τῶν ἀναγνωοτῶν γινομένη, ἥτις 
9x ἐνεργεῖται " ὥπερ δὲ voy ᾿ξέλι- 
τῶν Θεσσαλονιχέων Ἔχχλησί xii 
ἡ ἦν, xat ταῖς ἀρχαίαις ὑποιυπιύτεσι 
αίρετοι δὲ χειροτονίαι ἑντὸ; τοῦ “᾽- 


, Gn. CLY., 


Salvator mundi, qui Christus est, purus, sanctus, 
peccati expers, princeps pacis, pacisque concilia- 
tor, corde mitis et humilis, qui bonus est pastor, 
animam ponens pro ovibus suis, donetque nobis 
ipsum amare toto animo, atque ut ipsi placitum 
est per ip-um ipsius ovile pascere, et sacra divini: 
ejus sacerdotii tinunera unumquemque nostrua 86- 
cundum gradum ipsi impositum, ejus voluntati 
olsequentes. per(icere et adimplere, ut cum ip-i 
placuerimus, ei tandem. uniamur, et per ipsum 
cuim divino ejus grege nos quoque salvemur. Nunc 
materiz proposit: inchoaada tractatio, 


CAPUT CLVI. 


Duas ordinationes extra bema sioe sacrarium fieri, 
lectoris et subdiaconi : in bemate autem ires, 
diaco..i, presbyteri atque episcopi. 

Duae sunt igitur extra sanctuarium manuum im- 
positiones, lectoris et hypodiaconi. Sunt οἱ ali;, 
olliciorum videlicet, et deputati, sive, αἱ ita dicam, 
cereoferi, quae ante lectorem celebratur, [sta nc- 
scio qua ratione non (it amplius, et nunc veluti d«- 
licit. Vigebat au'em ante paucum tempus in Tücs- 
δι ie Ecclesia, et in antiquis formulariis descrili- 
tur. Ordinationes autem. eximiz et. prepiie dictas 


λλ 


bl 


303 — 


SYMEONIS THESSALONIJCENSiS ARCHIEP. 


886, 


qu.e istra sanctuarium fiunt ct in ipsa sanctissima A μᾶτο,, xal ἐν τῇ ἱ:ρωτάτῃ cpac um εἰς τύπον τῆς 


mensa, tres. eunt. in Trinitatis sunilitudinem de 
quibus loquitur. sanctus Dionysius, diaconi, pre- 
S^yteri et episcopi. Istam qu dam vocat. ministra- 
tionem, velut ad ministrum. pertinentem, et. dua- 
bus aliis subordinatamy. Nihil enim minister δ᾽ τα 
diaconus sine episcopo vel presbytero facit. llanc 
autem perfectivam, quae scilicel ad presbyterum 
spectat, quaque sacrificii. et baptismatis mysteria 
et àlia quadam operatur, iom. autem omnia ; pec 
cnim ordinationes. Nau gratiam commzunicalivau 
non habet, neque alquid a'u4 peif. ctivum | vel 
Ul: eainativum producere potest, sed. mivsteria. $0- 
jum ct baptismum perficerc. 
CAPUT ΟἹ]. 
Onmia ecclesiasticc a solo perfici episcopo. 


Verum episcopus illuminandi vim babet, eo quod 
Pauem luminum imitater, ipsiusqus»  virjutem 
- abunde possidet, et per ipsum omnis ordo, omne 
mivsterium et sacramentum. Ipse enim ordiaa- 
tiene sua et baptizare valet, s'mul et. sacrum. un- 
gueutum conficere; εἰ qui ad ministerium, et 
perfectionem, et illuwinationem pertinent, perü- 
cere, δὲ legere, et p:aliere, et monachos eonstitue- 
re, et domos dedicare, et gradus sivc officia dis- 
tribuere, el. matrimonio conjungere, εἰ virgines 
congregare et consecrare, omnia denique per gra- 
tiam Christi prastare; omuia enim ecclesiastica 
ab ipso «elut luminis fonte perficiuntur; ideo epi- 
&cepus illuminativus vocatur. Nune antem ab eo 
yratie dono incipiemus, quud est. omnium mini- 
uium, ut brevi ad perfectum acecdamus. Hoc etiam 
ila visum est magno Dionysio, qui ἃ diacono inci- 
picus 3d episcopum progressus est. Nos igitar et 
de hoe ei de aliis quoque dicere volentes, ἃ primo sa- 
cerdetii chanismate, qui lectoratus est, incipiemus. 

CAPLT CLVUI. 
Quemodo lector ab episcopo ordinetur. 

llic ergo ad episcopum adducitur, dat» prices 
tetimonio qued sanctae sit vitz, quod sacra con- 
veisaliene et. promelione dignus, litterasque $3- 
«ras didierit. Episcopus autem sacram sito am 
ἐν νας, et pallium, quod in omui sacri mvsterii 


Tp ἀξοφτριῖς, T:pi ὧν καὶ ὁ ἱερός φησι Διονύσιος" 
$, τοῦ διαχόνου, ἢ τοῦ πρεσδυτέρου, xat d) τοῦ ἐπι- 
σχόπου. Καὶ ttv ufv gr3: λειτουργικὴν ex; ὑπηρέ- 
που, xai ἐν ταῖς 620 ἔχουταν τάξιν" οὐδὲν γὰρ Ó 
λειτουργιχὸς ἧτο: διάχονος ἐνεργεῖ δίχα ἐπισχόπου 
ὃ πρεσδυτέρου " τὴν δῇ τελεστιχῆν, τὴν τοῦ πρε- 
σθιτέρονυ Urlovózi, τὰς τελετὰς μὲν, τὴν τῆς ἐε- 
ρυυργίας καὶ τοῦ βαπτίσματος xal ἑτέρας ἕνερ- 
γοῦταν᾽ 0o) τὰς πάτα: δὲ, οὐδὲ: λ μὴν χειροτο- 
νίας. Καὶ γὰρ οὐ τὴν μεταδοτιχὴν ἔχει χάριν, 
οὐδ᾽ ἄλλον τελεστιχὺὼν ὃ φωτιστιχὺν ἐνεργεῖν ἐξ- 
ἰσχύει. πελεῖν ἐξ μόνον τὰ μυστιχὰ xai τὸ βὰ- 
πτισμα. 
KE9AA. PNZ' 
Ort πάντα tà τῆς 'Exx.lnc/ac μένγες ἐνεργεῖ ὃ 
ἐπίσχοξζος. 

'O δέ vs. ἱεράρχης φωτιστιχός ἔστιν, ἔτι μιμεῖ- 
ται τὸν Πατέρα τῶν φώτων, xai τὴν αὐτοῦ πλουτεῖ 
δύναμιν" χαὶ πᾶσα τάξις χαὶ πᾶν μυστήριον, χαὶ 
πᾶτα τελετὴ δι᾽ αὑτοῦ. Αὐτὸς γὰρ καὶ βακτίξειν 
ἅμα, χαὶ μῦρον ἐνεργεῖν, καὶ λε:τουργιχὸν χαὶ τε- 
λεστιχὺν ἀποτελεῖν χαὶ ςωτιστιχὸν νῇ χειροτονίᾳ 
ἰσχύει" χαὶ ἀναγινώσχειν, χαὶ ψάλλειν, xai μονά- 
ἑοντας χαθιστάν, xal χαθιεροῦν οἴχους, xa: βαθ αοὺς 
χορτγεῖν, xal πρὸς γάμον συνάπτειν, χαὶ x3p^:- 
νεϑοντᾶς συνιστᾶν, xal Ξάντα ποιεῖν χάριτι Χριστοῦ 
δύναται. Ὥ; τὰρ ἀχὸ πτύὺῦῖς qe; πάντα δι᾽ αὖ- 
τοῦ τὰ τῇ; ἜχχλυσίωΣς τελεῖται" διὸ xal Qestt2-iuxh; 
ὄνιμϑλξεται ὁ ἐπίσχιπος. Τέως δὲ ἔδη ἀπὸ τοῦ ἔο- 
χοῦτος μιχροτέρυυ τῶν δωρημάτων ἀρχόμεθχ, ὡς 
ἂν κατὰ βοαχὺ εἰς τὸ τέλειον ἔλθωμεν. Τοῦτο δὲ 
χαὶ τῷ atriiw καλὸν ἐγνώσθη Διονυτίῳ" xz àxb 
ποῦ διαχόνου ἀρξξπενος, εἰς τὸν ἐπίσχοπον $10: 


. Kx! dni τοίνυν χαὶ περὶ τῶν ἄλλων ἐρεῖν 


βουιόβενοι ἀπὸ τοῦ Ξρώτο τῶν τῆς ἱερωσύνης 
12p:32Xztv ἀρξώμεθα, "Ea δὲ τὸ τοῦ ἀνγχννώστου. 
KE9AA. PNIT. 

"Oxvec ὁ ἀναγνώστης ὑπὸ τοῦ ἑεράρχον τελεῖται. 

Οὗτος τοῖνυν πρυσάγεται τῷ ἀρχιερεῖ, μαρτυρι- 
o sina: τοῦ ἀγνοῦ βίου, χαὶ ἄξιος ἀνατωγῖ: i: 
(Xi. χαὶ τὰ τερὰ εἰδὼς γράμματα, Καὶ ὁ ἀρχιερεὺς 
ἐνξδεξυένος στολδιεν ἱερὰν, χαὶ τὸ ὡμοφόριον͵ 6 δὴ 
ἐπὶ zázy τέρει ἱερὰ τελετξ, τοῦτο γὰρ ἐχτυποῖ τὸν 


*eufectioue gestare soie (hoc euim reprzsestat D Ἡςτοῦν Θεὲν ὄντα χυὶ ταρχωθέστα, εὐλογεῖ τὸν 


Jesum Deum εἰ incaruatuum;, Deo benedicit, gratias 
convenienter ageas ia omni Dei opere, sed maxiee 
pro homine qui in. ipsius ministerium. ehgitar. Fi- 
nita Teisajii oratione ἃ elecicis luminaria. tementi- 
bus, Quia tum illuminatio Bt et gratia communi- 
catur, episcopus veslem Bigram qui humittats 
vt veligiesi timuris symbelum est, besedicit, et 
Conpociandum jubet eom indeere, Que cto. δὲ 
eun adduciter, οἱ beatdititur, sigae crucis ab ce 
βοσοδὴ ἃ ponten eieigaater. Tondet enim 

à capis qu ia fqwram crecis 

aq Tenues MONA SUptt Com 

de : eecrele εἰ mY- 

vertice copitia 


Θεὸν εἰχαριστῶν ἀ:μυξίως ἐπὶ xiv ἔργῳ Θεοῦ, 
καὶ μέλιστε ἐπὶ Ave. κῳ εἰς ὑπηρετίαν ἐχλεγομένῳ 
αὐτοῦ. Καὶ τὸς -pestuyt. τοῦ Τρισαγίου κυρὰ τῶν 
πλεριχὼν τελειθεῖστι, cuti χρατούντων, ὅτι φω- 
τιεμὸς γίνετΣι χεὶ δέδοιδξι χάρις, ὁ ἱεράρχης Ini 
τον εὐλοτέξσας μέλαν, χελεύει τοῦτο ἐνδύσασἢιι 
τὸν τελούμενον, τὸ ταξεινὸν xil rt2136b; -ἴς ζωῆς 
ὄχγλοῦντος τοῦ pilrws;. Εἶτα ἄγεται ὁ τελούμενος 
πρὸς αὐτὸν, xa: εὐλογεῖται τῇ χειρὶ 139 στχυρο- 
tib; Ἐαρ᾽ αὐτοῦ τρὶς. Εἶτα χοὶ στραγίζεται. Κεί- 
ptt γὰρ τὰς αὐτοῦ seipsa; τῆς xsyalt; σ-: συρηειξῶς 
ἐ ἀρχιιρεὺς, τὸ ies χεὶ φριχτὸν ὄνομα ἐπιλέτων 
Φυτῷ τὸς ἵμδδῥος, ἐξ PI -ῶῦτα Doi τελετῇ. χχὶ 
δυατζεῖον. Ra πεῶτον xi» xili χυρυοὲν χείρων 


365 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


365 


«ἃς τρίχας φησὶν. « Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός" » A tondet dicens : « In nomine Patris ; » postea in fronte 


εἶτα χατὰ τὸ μέτωπον, λέγων, « xal τοῦ Υἱοῦ" » 
εἶτα Ex πλαγίων τῆς χεφαλῆς δεξιόθεν λέγων, « Καὶ 
«οὔ ἁγίου Πνεύματος" » εἶτα ἐχ πλαγίων πάλιν ἐχ 
«τῶν ἀριστερῶν, σταυρὸν τελειῶν, καὶ ἐπιφέρει, 
« Πάντοτε vov xai ἀεί. » Πάντες δὲ ἐχάστῃ ἐπιχλή- 
σει τὸ ᾿Αμὴν λέγουσιν, ὁμολογοῦντες ἅμα xal βε- 
διιούμενοι τὰ παρὰ τοῦ ἀρχιερέως. Καὶ ἡ μὲν 
ἀφαίρεσι: τῶν τριχῶν τὴν χαθιέρωσιν σημαίνει " 
ὅτι al τρίχες ὅλου τοῦ. σώματος ἐξανθήματα, xal 
ἀπαρχὴν Θεῷ προσενεχθῆναι ἐχ τοῦ ἀνθρώπου ση- 
μαίνει" σταυροειδῶς δὲ διὰ τὸν Ἰησοῦν, ὅτι αὐτὸς 
σαρκωθεὶς xal σταυρωθεὶς ἁγιάζει ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς 
Τριάδος δὲ, ὅτι αὔτη d δημιουργὸς τῶν ὅλων xal 
«ελειοποιὸς, ὁ μόνος θεός. 
KE9AA. ΡΝΘ'. 
τῷ draryroctq καὶ ὅτι ἡ xov 
ms dile ein viec óar. de 
Ὕστερον δὲ ἐπὶ τῆς χορυφῆς, ἐν ἧ f ἀρχὴ τῆς 
“κουρᾶς, μείζων ἣ χουρὰ παρὰ χληριχοῦ τινος γί- 
νεται, ὅτι χεφαλὴ πάντων xal χορυφὴ ὁ Χριστός" 
χαὶ αὐτὸς σφραγίς ἐστι χαὶ σημεῖον τοῖς τελου- 
μένοις εἰς αὐτόν" καὶ αὐτὸς τούτοις ἐπιχάθηται, 
καὶ τὸ ἡγεμονιχὸν ἁγιάζει, καὶ χεφαλὴ αὐτῶν 
ἐστι. Τῆς σφραγῖδος οὖν μείζονος γινομένης τῇ χο- 
ρυφῇ. ἵν᾿ à» ταύτης ὥσπερ ἀπὸ ῥίζης εἰς ὅλον 
ἔλθῃ τὸν ἄνθρωπον ὁ ἀγιασμὸς, προσάγεται πάλιν 
$2n ἀνατεθεὶς διὰ τῆς χουρᾶς, καὶ φαινολίου εὖλο- 
γημένου ἤτοι καμισίου, ὅπερ τῶν ἱερῶν ἐνδυμάτων 
ἐττὶν ἀπαρχὴ, τοῦτο τὴν χεῖρα τοῦ ἱεράρχου ἀσπα- 
ζόλενος ἐνδύεται τῷ τραχήλῳ, ὡς ὑπὸ τὸν ζυγὸν 
ἐλθὼν τῆς ἱερωσύνης, xal ὑπὸ τὴν σχέπην γεγο- 
νὼ; τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀφιερούμενος εἰς ὑπηρεσίαν τῷ 
θεῷ. Εἶτα ἐπάνω τῆς σφραγῖδος σφραγίζεται τρίς. 
Καὶ θεμένον τὴν χεῖρα ἐπὶ τῇ σφραγῖδι τοῦ ἱεράρ- 
you, τὴν σχεπαστιχὴν δύναμιν ἐπιδειχνυμένου τοῦ 
Θεοῦ, xat ὅτι μεταδίδωσι χάριτος, εὔχεται οὗτος 
ἀγιασῦζναι τὸν τελειούμενον ἐχλελεγμένον ὄντα 
αὐτῷ, χαὶ μετὰ πάσης σοφίας τε xal συνέσεως 
ποιεῖσθαι τὴν ἀνάγνωσίν τε xal μελέτην τῶν θείων 
λογίων. Καὶ οὕτως εὐχαριστῶν τελειοῖ τὰ τῆς εὖ- 
χῆς. Μετὰ τὴν εὐχὴν δὲ σφραγίξει πάλιν αὐτὸν εἰς 
Ξελείωσιν. Καὶ εἰρηνεύων διὰ τὴν Ex Θεοῦ εἰρήνην 
xa; τὰν ἐν Θεῷ ἕνωσιν, εἰπεῖν προτρέπεται, εἰ μὲν 


dicens :᾿ « Et Filii ;» deinde ex latere capitis dextro, 
dicens : « Et Spiritus sancti; » iterumque ex latere 
sinistro crucem perficit, inferens, « Ubique nunc ct 
semper. » Omnes autem ad unamquamque invoca- 
tionem respondent, Amen, confliente$ simul et 
confirmantes quz ab episcopo fiunt. Capillorum 
autem detractio et resectio consecrationem signi- 
ficat ; capilli enim totius sunt corporis flosculi de 
eo efflorescentes, qui detractione sua indicant pri- 
mitias ab homine Deo offerri. Fit autem illa capil- 
lorum resectio in crucis figuram propter Jesum, 
quoniam ipse incarnatus et crucifixus sanctilcat ; 
in nomine autem "Trinitatis, quoniam solus Deus 
est omnium creator ei. consummator. 


CAPUT CLIX. 


Quare signaculo utantur in lectore, et quod tonsura 
ubique fieri debeat. 


Postremo flt in vertice, ἃ quo tonsura incipit 
(major enim tonsura et integra ab .aliquo clerico 
perficitur), quoniam Christus omnium est caput, et 
vertex, sigillumque et signum [15 qui propter ipsum 
perficiuntur. 1086 quoque iis insidet, et rectores 
sanctificat, eorumque est caput. Confecto igitur in 
verlice majore sigillo, ut ipsius sanctiflcatio ab 
eo velut a radice in universum hominei  pervc- 
niat, iterum adducitur ad episcopum, jain per ton- 
suram consecratus, et plenolio sive camisio, 
quod est sacrorum indumentorum primum οἱ vel- 


C ut. primitiz, benedicto, manumque pontificis deo- 


sculatus per collum induitur, nou secus ac si. ju- 
gum sacerdotii subiret, Deique protectioni subji- 
ceretur, et ministerio devoveretur. Deinde signo 
erucis ter obsignatur super sigidum tonsura iw - 
pressum. Et episcopus ponens manuin super illu. 
sigillum (qua re virtus Dei protegens et gratiain 
cemnmunicans ab eo demonstratur), Deum precatur 
ut cousecrandum sibi electuimn sanctificet, et eum 
omni sapientia et prudentia divinorum oraculorum 
lectionem et meditationem — exerceat, sicque gra- 
t'as agens hanc orationem complet. Oratione. com- 
pleta iterum obsignat eum ad sacramenti consum- 
mationem, pacemque illi precatur propter pacem 
a Deo obtinendam, et cuia eo. unionem ; οἱ diccie 


ἀναγνώστης ἐστὶ, περικοπὴν ἀποστολιχήν * εἰ δέ γε p eum jubet, si in lectorem ordinatus est, lectionem 


ψάλτης. ἐχ τοῦ Ῥαλτῆρος. Καὶ οὕτως εἰρήνην δοὺς 
αὑτῷ καὶ εὐξάμενος, ἀπολύει τῇ σφραγῖδι πάντο.- 
ϑεν τειχίζων αὐτὸν τὸν τελούμενον. Τινὲς δὲ xoi 
ταῖς ῥήσεσι τῶν ἀναγνωσθέντων προσέχουσι, χαὶ ὡς 
προοίμια καὶ δείγματα ἔχονσι ταύτα; τῆς τῶν τε- 
λουμένων ζωῆς. 
ΚΈΦΑΛ. ΡΞ. 
Ὅσα dgsiAs. ὁ ἀναγνώστης ἐνεργεῖν. 

Οὕτως οὖν ὁ εἰξ ἀναγνώστην χαταστὰς οὗτος 
«ἀς τε θείας τῷ λαῷ ἔχτοτε ὑπαάναγινυσχει ἔρα- 
φὰς, προτρεπόμενο; ὑπὸ διαχόνων ἣ ἱερέων, τὰ τῶν 
κροφητῶν δηλαδὴ χαὶ τῶν ἀποστόλων ἱερὰ λόγια, 
ἱστάμενος ἐν τῷ μέσῳ ὡς ἐσφράγισται ἀσχεπῆς. 
᾿Αλλὰ xal εἰς τὸ Bua χωρῶν ὡς τοῦ βήματος; ὑπη- 


ex Apostolo; si vero in cantorewm, ex Psalterio. 
Sieque data illi pace et precatus, consecratum di- 
mittit undique siguo crucis velut muro cinctum et 
munitum. Nounulli verbis lectis attendunt, eaque 
velut. pramia et argumenta futura consecratorum 
vite sestiniaut. " 

CAPUT CLX. 

Quaenam debeant a. lectore peragi. 


Sic igitur qui lector constitutus est legit ab eo 
tempore Scripturas propter populum positas, sacra 
scilicet prophetarum et apostolorum oracula, a dia- 
conis vel presbyteris jussus, stans in medio, aperto 
capite eo todo quo obsignatus est. Nec hoc tan- 
tum, verum etiam. sanctuariuib ingrediens ut San- 


369 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


970 


σου" » χαὶ ὅσαπερ ἄλλα εὔχεται. Καὶ εὐχαριστή- A nibus autem malluvium tradit; ipse vero episcopi 


8:6, χυὶ σφραγίσας αὐτὸν, ἐπιτίθησιν αὐτοῦ τῷ 
Ou μανδύλιον. Ταῖς δὲ χερσὶ χερνίδιον καὶ ξέστην 
καρέχει. Καὶ σύὐτὸς ἀσπαζόμενος τὰς τοῦ ἄρχιε- 
ρέως χεῖρας, ταῦτα λαμβάνει, τιμὴν διδοὺς, ὡς ὅτι 
τοιούτων τετύχηχεν ὑπηρέτης εἶναι, Ὃ ἱεράρχης 
ΚΕΦΑΛ. ΡΞΔ'. 
Ὅσα ἐνεργοῦσιν οἱ ὑποδιάχονοι. 

καὶ οὕτως εὐλογούμενος ὁ τελεσθεὶς, xal τοὺς 
ὑποδιαχόνους ἀσπασάμενος, ὡς ὁμοταγὴς αὐτοῖς 
:γονῶὼς, ἀπέρχεται, ἐχτελῶν τὰ τῶν ὑποϑθιαχόνων 
σὺν αὐτοῖς. Καὶ φυλάσσει μὲν τὰς πύλας τὰς le- 
p3:;, ἵνα μὴ τις τῶν ἀναξίων ἔνδον εἰσέλθῃ τοῦ βή- 
ματος ἅπτεται δὲ τῶν ἱερῶν σχευῶν, xal εὐχό- 
σμὼς αὐτὰ χατατίθησιν, εἰς τὸ τοὺς ἱερεῖς προσε- 
νέγχκαι ἘΔ 1} τὰ δῶρα, εὑρηχότας ἡτοιμασμένα. Καὶ 
ἐν τῇ μεγίστῃ δὲ εἰσόδῳ ταῦτα ὑποδεχόμενος, τὰ 
πεοιττεύοντα λέγω τῶν ἱερῶν σχευῶν, περιφυλά- 
ξαι τοῖς ὑπηρέταις δίδωσιν. Οὐ γὰρ ἅπτεσθαι θε- 
μιτὸν τούτων ἄλλοις τῶν ὑποδεεστέρων. Τοὺς χατη- 
γουμένους τε ἐξωθεῖ κατὰ χαιρὸν, ὅτε φησὶν ὁ διά- 
χονος, € Οἱ χατηχούμενοι, προέλθετε. » Καὶ ἐν ταῖς 
γλιτανείαις τὸν σταυρὸν οὗτος χατέχων, προπορεύε- 
και. 'AXÀX χαὶ τὴν ἐν τῇ θείᾳ τραπέζῃ λυχνίαν xai 
τὸ τρικέριον τοῦ βήματος καὶ τὰ φῶτα οἱ ὑποδιά- 
xovot εὐτρεπίζουσι. Διὸ xal μετὰ τοὺς διαχόνους 
πρὸ τῶν ἱερῶν πυλῶν iy πάσῃ ἱερουργίᾳ, ὅτε χρὴ 
ὑπηρετεῖν τῷ ἀρχιερεῖ, προσέρχονται οὗτοι, χαὶ τῶν 


μυπτηρίων χοινωνοῦσι. Καὶ τὰ μὲν τῶν ὑποδιαχόνων, ἦτοι ὑπηοετῶν, οὕτω. 


ΚΈΦΑΛ, PEE'. 

Περὶ διακόνων 
Μετ᾿ αὑτοὺς δέ εἶσιν οἱ διάχονοι, οἱ χαὶ λει τουρ- 
γοὶ xat Λευῖται ὡς ἀπὸ τῶν νομιχῶν ἐχείνων χα- 
λούμενο!, Πλὴν οὐδὲν ἴσον τούτοις τε xal τοῖς πα- 
)αιοῖς" ὅτι σχιᾷ μὲν ἐχεῖνοι ἐλάτρευον, οὗτοι δέ γε 
τῆ. ἀληθείᾳ. Καὶ τοῖς ἑπτὰ τῶν ἐν ἀποστόλοις 
διαχόνων, ὧν ὁ Στέφανος πρῶτος ἦν, οὗτοι δὴ 
συναρίθμιοι, ΟΥ̓ xai οὐ μόνον τοῖς μυστηρίοις 
ὑπηρετεῖν, ἀλλὰ δὴ καὶ ἐξοιχονομεῖν δύνανται τὰ ἐν 


ΚΕΦΑΛ. ΡΞΤ'. 


Ὅτι διάχογνοι κατὰ τοὺς ἑπτὰ ἐκείνους καὶ γρι- 
zal καὶ διαχογημάτων μεγίστων οἱκονόμοι 
καθίσταγται. 


Ka τοῦτο ἄχρι τοῦ νῦν ὁρᾷν εστιν ἐνεργούμενον. 
Τοὺς γὰρ ἐχχρίτους τῶν διακόνων xal εἰς ἐπισχό- 
πων τάξιν τιθέασι" xal σταυροὺς μὲν ἔχουσιν ἐπὶ 
χεφαλῆῇς, χριταὶ δὲ τελοῦτι. Καὶ ὁ μὲν αὐτῶν τὰ 
tfe μεγάλης Ἐχχλησίας οἰχονομεῖ ὑπέρ τε τῶν 


κληριχῶν καὶ τῶν πενήτων, χατὰ τὸν ἱερώτατων ᾿ 


Στέφανην * ὁ δὲ τὰ τῶν ἱερῶν μονῶν " ὁ δὲ τὰ τῶν 
ἱερῶν σκευῶν, xai τῆς ἐχχλησιαστιχῆς εὐταξίας * ὁ 
δὲ τὰ τῶν ἱερέων διευθετεῖ xal τῶν κρίσεων xol 
χαρτοφυλαχεῖ τὰ πεπραγμένα * ὁ δὲ τὰ τῶν ἱερῶν 
οἴχων φροντίζει τῶν ἐν τῇ πόλει, ὅπως εὐτάχτως 
ἔχωσι, καὶ μάλιστα τὰ τοῦ βήματος “ ὁ δὲ τὰ τῶν 
ἐπιστρεφόντων ἐχδικεῖ χαὶ οἰχονομεῖ, xal ἀπλῶς 
ἡ τοιαύτη τάξις xal τοῖς μεγάλοις ἔργοι; ἐγχρί- 
vitat. 


manus deosculatus h»c accipit. Huncque bonorem 
ei defert, eo quod hujusmodi ministerium consecu- 
tus est. Episcopus autem manus extendit, et con- 
sueta recipit. 


δὲ ὑφαπλοῖ τὰς χεῖρας, xal τὸ νίμμα δέχεται. 


CAPUT CLXIV. 
Quaenam subdiaconis peragenda sint; 

Sicque ordinatus benedicitur, et salutans subdia- 
conos, ut factus ejusdem ordinis, ad eosabit, exse- 
cuturus subdiaconorum munia; custoditque portas 
sacras, ne quis profanorum intra sanctuarium in- 
grediatur : tangit quoque vasa sacra, et pulchro 
ordine ea disponit, ut sacerdotes praeparata inve- 
nicntes dona deferant, et in. maximo irtroitu. ea 
suscipieus, vasa, inquam, sacra qux supersunt 
conservat, et ministris (sive subdiaconis aliis) tradit, 
Fas enim non est inferioribus quam isti sunt, ea 
tangere. Catecliumenos quoque expellit tempore 
constituto, cum scilicet dicit diaconus, « Catechu- 
meni, procedite.» In litaniis crucem tenens czteros 
prece.lit. Subdiaconi.insuper cereostata in divina 
mensa, et triceriuin sanctuacii, et luminaria pre- 
paraut et adornant. Ideo in omni sacra operatiouc 
cum episcopo inserviendum est, accedunt illi ad 
sacras portas post diaconos, ibique mysteriorum 
communione fruuntur. Sic se babent ea qux ad 
subdiaconos sive ministros pertinent. 

CÁPUT CLXV. 
De diaconis. 

Post lios veniunt diaconi, qui et ministri et. Le- 
vite velut a legalibus illis dicuntur. Verumtamen 
nihil est :quale istis et antiquis ; quoniam i 
uimbrz serviebant, illi vero veritati, et apostolicis 
diaconis, quorum Steplianus primus erat, adnume- 
rantur ; quique non solum mysteriis inserviunt, sed 
etiam administrant ea qux in ecclesia. sunt officia, 


«fj ἐχχλησίᾳ διαχονήματα. 


CAPUT CLX VI. 


Quod diaconi, illorum septem more, et judices et 
4dministrationum maximarum curatores. conati- 
Iuuntur. 


floc etiam buc usque fleri videreest. Priecipuos 


D enimet selectos 6 diaconis in episcoporum ordi- 


nem admittunt : cruces quoque in capite gestant, 
et judices constituuntur. Eorum quidem unus qu: 
ad Maguam Ecclesiam pertinent tam pro clericis 
quam pauperibus administrat juxta. sanctissimum 
Stephanum : alius vero que ad sacra tantum : 
alius quz al vasa sacra, et ccclesiasticam discipli- 
nam : alius qua sunt. sacerdotum. et. judiciorum 
inter eos exercendorum disponit el. curat, actaque 
describit, arzhivis ins rit, et custodit : alius aacra- 
rum domuum quz in urbe. sunt, curam gerit, vt 
oinnia in eis bene 56 liabeant, przsertim qua ad 
ecclesiarum sanctuaria : alius ad religionem vel 
meliorem frugem conversos protegii οἱ proquraL ; 


aque, ui absolute dicam, ordo iste ad magna queque agenda admittitur. 


i QE SYWRONIS TITESSALONICENSIS ARCHIEP. 


ZAPDU COXVLE. 
Quo £m. 293 τς 4ían]c Re arWinamdus testi- 


νι o COL ὦ & RA γι διφίδγε;. ΜΟΠ 6 die- 
. V4 n. 


QUOOCOCOMmME XX 0 Q.0N€ET  P'RAmOVendus est, 
và P$ um Αωδ 2ARR $75. $ab'ÉO4acengs (Gesti- 
WéUab hh ade wee $NEISIPES. ALNSIX ΦΆΟΣ COnYe- 
wm. Vol. Mh NSGnARRRABE WNMCTCTUBL. RBOn 
& ^ ον. due CUR wA  SIRIRABR ONSE COghOYIUS- 
"m. A IO. NAA ὩΣ  ABNAGUGANM. fS Spiritu SSh- 
«ὦ. m&NRAbA. eAmeNAle ΦΙ ι Rut WrNdilum. Testi- 
Méstou αν wh ΟΝ μοτεδνδη. AR. preshvteri, 
Ab RRESA Sedes ME. SNAM: CSLmanium quod. de 
. m^BiÀNM GRIS ew? dohN οἱ n perfectis 
RCM CN 

«Αἰ t INN 


qWe re cow & 9v. o oW A c e τὴ δι δι 


WIe6ÁBlÉj| ΒΔ ἘΦ εἰς 3n 
^s] δον ἡ Δ. 34us namdum 
"rgo vhs omond: 
w^ ὦ αν Cruap QNO ΝΑ, WSnÉ 


"v. eam NX 
ἈΝ LA 
SM Www. Bo 3 dài M 
wa. MUS 


em cM o. oM XM APR. 9 δ CARP Bav 
Vo Ἔνι cal SD 08 asm RS C9 RB UR ARP τος Ra sf 

ον... "Au o Wo dA ce4&— A οὐ ἘΠ} CAPÓ- 
Aue, "132 SA IN 


d Ὁ 


UR veo Ὃν SAM A Vw a Ew ae AA 


(oQWASCÀRR Q9 cx 9 c. 8 ma NR P NIRVA 


ua N.N δε τῶν aim dé; ce SAN Ur αν. 
LN SN αν. Na. cn - SNMP ud. DA ata 
n. Qr 9I FM WS ee AMA UNO 08 τὸ ^." ἢ e 
(RW MMC X e. oS SS o8 vd UCNX UN S B 
A... WR RA. .. ».«ΚΕ΄ς "wt. ὁ à eto 
«MÀ A Pea NM, web τὰν No» VEN AS ANS o ALME 


(^a Saas NR 0 et o0 0 R8P m, SC Νὴ 


“Ὁ δὰ ^ VAM. 4aÀ às, “ιν. » ao & δὲς Am — wA AUS ἀρῶ δ 
. AA X 5 REN 


“"Ρ o. C e AN 85." 


av. b s a- * t. νλ. - * . οι ἈΝ 


(o. s ὃς am NA 
SM DCMe ὩΣ Sw A xA SR 
4^ weze Wes dS ἃ abo DEA: AS, 
eee one Haee se uS AND QUE 
τον Mo AMAA dee — ii A DIM αἱ 


à * .. 5» NRN "We 
. ED E ^ ἐς 

Νιαιυν  ὡς; 

» «9 -—*- α Ὃν 

ke AS Ae € ^ M-AsNe ὁ o νὰν τι BP qub 

νιν SS R89 ΝΣ: 


oco» χὰ δ ουΣ. 


"S 4 "-t " -.ν.- 


3e, AN 9 M 


bat e E .. 


|I I11IIMO M 


[129 Nt] *» Mid «* 45. BN varo Ἀ ITTETS LEEREN δὰ SNB Ig 


TEUDIM UTILE: E P Sul ὦ διᾶ, 
valo νὴ ques ases λων «ὁ Vall] exe aD Jaen» χὰ 
eade aas, sb esti πὰ Aw ὃ. - o5 » AURA 
Ct IS 

SIN NN. YT 

v v4 4- V o ma. 

S1 ueieluu »ubib νων ius cl purus, νὶ d. 
vais. v ἀϑόνι dul MU aub. ac uou 4) Ale νῶν WM tss 
pe ba pai, epe pala Qelc idibus parta ὦ WAR ὼ 
TNI «A da. Cua (AM ἡ Wübisalcl 
ΝΣ qu luu iu alan, sed (b qui nv 
io vU Alque PRX uU wa peras, δὲ 
VOU NAA RANA, VÀ ϑμδακοαναι Hupcae est 
a uw RM Qua "ie 


eum 
2.3 


KE9AA. PZZ. 

Διατί μαρτυρεῖται ὁ μέλλων χειροτονεῖσθαι 
ὑποδιάκενος. ἢ διάκονος. καὶ ὑπὲ πρεσέξειτέ- 
per ἑπτὰ, καὶ οὐχὶ διακόνων. 

'O μέλλων τοῖνον τενέσθαι διάχονος οὗ πρότερον 
χειροτονεῖτα:, εἰ πὲ pspropisv ἱκανὴν ἀποδώσε: 
τῷ βίῳ ἀρμήζουξαν, é xai ὅ ὑποδεάχονος. Ὅτι 
xal ἡνίκα πρηεχειρίσαντο Στέφανον, οὗ πρότερον ἂν 
κατεστήταντο, εἰ μὴ $23 πλήρη Πνεύματος ἁγίου 
ἔννισαν αὐτὸν χαὶ τυφίας τε xai δυνάμεως. Καὶ 
τοῦτο ἐπεμαρτύρτ::»ν. Μεαρτυρεῖται τοίνυν ὑπὸ 
ἐππὰ πρεσδυτέρων, καὶ οὐχὶ διαχύνων, ὅτι τε- 
λείαν εἶνα: δεῖ xal πιρὰ τελείων τὴν μαρτυρίαν 


αὐτῷ. 


KFEeAA. ΓΞῚΡ. 


"or τελείων εἶναι δεῖ τὴν χειρετεγού μεν οΥ͂ 
χρόνων. 

Καὶ τ-:λείων δὲ εἶνα: τῶν χρόνων Dos, χαὶ gt 
πῇ ἐλικίᾳ ἀτελῆ, ἵνα μὴ εἴη ἐπὶ τοῖς ἔργοις $7p5:- 
Bncen ἘῚ vàp μὴ ὁ τῷ χοΐίνῳ τέλειος ἐν τοῖς τοῦ 
χ τοι ἀδέξαιος, πολλῷ γε δὴ t92t0y εἶναι τέλειον 
sec, τὸ ἐν τοῖς θείοις ὑπηρετούμενον, ὡς χαὶ -ῷ 
q^^we τὸ ἀσφαλές τε καὶ σεδάσμιον ἔχειν. Καὶ 
- ὅτε οἱ τὰ πάντα χοσμοῦντές τέ χαὶ fu al oves 
&Co; χανόυνες τῶν πνευματοφόρων Πατέρων z12iv* 
;oxis τίνες ἐπὶ μοναχοῖς διαχρίσει 1.8.8. θείων ἐε- 
Ixny&s Y. χρένην τοῖς ὑποτασσομένο'ς συντέ- 
κου τιν Eezty ὅτε. Ἐπεὶ οὐ τὸ θέλτμα ἑαυτῶν αὐτοῖς 
TA. ALS] Peipou. Καὶ εἴ γε τοῦτο φανείη ὃν 
αιτΐς. Ier Gul τίνα ἔξε: λέγον τὸ συντιμεῖν. mt 
τὸ κιχβνοιφωένα ττρεῖσθαι δέον τοῦτο γὰρ h 
τατον Ἰπεκσέσχεται volvov Ó τὴν χειροτονίαν 
Xalearen kx. πρέτερον μὲν μαρτυρεῖται οὐχ ὑπὴ 
ἃς ἃ τὸ ἃν, EAS ἐπὲ ἐπτὰ πρεσδυτέρων ὡ; μὲλ- 

»- ὡλλςΝ δὺς τῶν ξιχχενίαν τοῦ Πνεύματος. Ad χαὶ 
. πὸ was ἀξετύρον ἱερέων καὶ τὰ «oo Πνεύμα- 
WA. vocas Tli. καὶ κατὰ τὸν ἀριθμὸν ἐχλόγε- 
τος a ScRacx $E πέντων ἡ ἐχλογή τε χαὶ μαρ- 
τοῖν ἔτι καὶ τν λειτουργὸν τῶν τῆς Ἐχχλησίας 
Ὡρῶν δὶ σττ δῖον πὸ πάντων ἐχιένεθαι χοὴ διὰ 
τὸ ἀνε mttIly τε x3! ἀσταλές, Ἐξεὶ χαὶ Στέφανος 
«τὸ παλιτων ἐ- αετυρήθη, πλήρης ϑθοςίας καὶ τί- 
σττως. Οὐ μάρτυρες Ub οἰχείαις χερὶ πιστοῦν- 
tz. τὲν μαρτυρίαν, ὡς xii τῇ φολιτείᾳ τοῦ ἐξ- 
pista. Bp ἔστι, χαὶ τῷ χρόνῳ τίειο; τοῦ δι2- 
πονεῖν, 


* 
φρ 
4 
edo 
b ead 
* 


“σον «ες. 


ΚΕΦΑΛ. PE8'. 
Χειρετενία Cuaxcrov. 

Καὶ εἰ μὲν οὔτω ὑποδιάχονος γέγονε, FD 
ποίτεριν, ὡς Egrautw, εἰς ὑποδιάχονον, πρὸ ποῦ τ 
la χενεγίας ἐνάοξασθει, κάτωθεν ἐν ταῖς πύλαις χει- 
γολιτέϑαντος αὐτὸν καὶ τελέσαντος τοῦ ἀρχ'ερέως. 
Ἐπεὶ κεὶ οὖ τοῖς προσευχαῖς τοῦ θυσιχσττρίου, 
ἀλλὰ vl; ἔξωϑεν καὶ τοῖ; χατὰ χρείαν ἄλλεις Ep- 
veu ὑπηρετεῖ, ED δὲ προχεχειροτόντιται, ἔτοιλος 
Ov, μετὰ τὲν τῶν θείον δώρων τελείωδιν πιὸ τῆς 


21 
ἧς 


3:3 


, DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


374 


τελευταίας εὐχῆς, σιγῆς γινομένης, fiov πρὸ τοῦ À postremam orationern silentio facto, sive antequam 


εἰπεῖν τὸν διάχονον, ε Πάντων τῶν ἁγίων μνημο- 
νεύσαντες, » πρὸ τούτου τρὶς στὰς ἐν τῷ μέσῳ, xol 
«ρὶς ἀνειπὼν ἐχφώνως τὸ, « Ὅσοι πιστοὶ, » τὸ μὲν 
ἔχπληρῶν τὴν τοῦ ὑποδιαχόνου λειτουργίαν τοὺς 
χατηχουμένου: ix6d)lovvog καὶ τοὺς πιστοὺς μό- 
νοὺς εἰς τὴν ἱερουργίαν χαὶ χοινωνίαν ἀφιέντος τε 
xai συγχαλουμένου, ὃ xal ἔστιν ὁ βεθαιότερος λο- 
γισμό; ^ μέλλων γὰρ χειροτονεῖσθαε Ó:áxovog, οἷον 
ἀποδίδωσι τὸ τοῦ ὑποδιαχόνου ἔργον, ὡς χαὶ ὁ χει- 
ροτονεῖσθαι μέλλων πρεσδύτερος ἀναγινώσχε: τὸ 
Εὐαγγέλιον, xa τὰ ἅγια ἐπὶ χεφαλῇς χατὰ τὴν 
εἴσοδον φέρει" τὸ δὲ μαρτυρῶν πᾶσι πιστοῖς 
ξαυτὸν ὁ χειροτονεῖσθαι μέλλων ὑποδιάχονο: εἰς 
διάχονον, ὡς χαθαρὸς ὧν ἐπὶ μάρτυσι πᾶσι xal 
μάλιστα τῷ Θεῷ, χειροτονηθῆναι προσέρχετα!:. 
Τοίνυν μετὰ τὴν εὐχὴν, « Καὶ ἔσται τὰ ἐλέη τοῦ 
μεγάλου Θεοῦ, » χελεύσει τοῦ ἀρχιερέως ὑπὸ δύο 
διαχὄόνων el; τὸ βῆμα εἰσάγεται. Καὶ ἀναπτομένων 
φώτων εἰς δόξαν Θεοῦ τοῦ πρώτου φωτὸς, καὶ δεῖς 
Ὑρα τοῦ θείου φωτισμοῦ, τρὶς τὸ θυσιαστήριον πε- 
Ριέορχεται, παραχρατούντων αὐτὸν τῶν διαχόνων, 
καὶ ἑτέρων προηγουμένων, καὶ χορείαν συνιστών- 
των, χαὶ τὸ, « Ἅγιοι μάρτυρες, » Exquvto; ἀδόν- 
Twv, xal τὸ, « Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεὸς, » xal τρὶς 
προσχυνούντων ἐν τῇ τραπέζῃ ἅπαξ χατὰ χορείαν, 
ὡς ἐν τῷ τοῦ Θεοῦ θρόνῳ, αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ τοῖς 
μυστηρίοις ἐχεῖσε προχειμένου xal χαθημένου. Τρὶς 
μὲν οὖν χκυχλοῦσι διὰ τὴν τιμὴν τῆς Τριάδος " διά- 


diaconus dicat, omnium sanctorum memoriam 
agentes, ter in medio stans, ter elata voce «dicat 
illud : «Quicunque fideles. » Quo quidem ex uma parte 
exsequitur sacrum subdiaconi ministerium, lpsos 
catecbuuienos ejiciente, et fideles solos ad sacram 
mysteriorum celebrationem οἱ commuulione:n. ad- 
mittente et convocante, Quz hujusce rei firmior 
et selidior ratio est. Diaconus enim jamjam ordi- 
nandus veluti reddit et exhibet subdiaconi opus, 
non secus ac presbyter ordinandus legit Evangc- 
lium, sanctaquesuper caput in introitu gestat. [ta 
quoque qui ex subdiacono iu diaconum ordinatur, 
omnibus fidelibus testatur se purum et. immacula: 
tum a tot testibus et ἃ Deo. masime judicatum, 
consecrari. 

Post orationem igitur, ct postquam dictum cst : 
« Et erunt misericoridze magni Dei, » jussu episcopi 
adducitur a duobus diaconis, et in sanctuarium 
introducitur ; accensisque luminaribus in gloriam 
Dci primi luminis, et demonstrationem divin: illu- 
ninationis, ter altare cireumambulat, tenentibus et 
ducentibus eum diaconis aliisque precedentibus 
elioream componentibus, et elata voce hya:num, 
« Bancti martyres, » canentibus, atque etiam, « Glo- 
ria tibi, Christe Deus ; » ter etiam reverentiam ct 
inclinationem sanctz mensa facientibus, semel in 
unaquaque chorea, sive altaris circumitione veluti 
Christo ipso in throno Dei illie consistente et se- 


xovot δὲ παραχρατοῦσιν, ἐπειδὴ μέλλει elc τὴν τά- C dente cum mysteria celebrantur. Ter igitur circum- 


&v αὑτῶν ἐλθεῖν * ἄσμα δὲ ἄδεται τῶν μαρτύρων, 
ὅτι χαὶ ὁ προσαγόμενος ἔθλησε βιώσας χαλῶς, καὶ 
«ἣν πίστιν ἐτέρησε, xal τὴν ἁγνείαν ἐφύλοξ:, xol 
διὰ τοῦτο στεφανοῦται. “Ὅθεν xal τοὺς μάρτυρας 
συγχορεντὰς τότε ἡ Ἔχχλησία ἐπιχα)εῖται, xal τὸν 
θεῖον ἔλεον δαψιλῶς ἡμῖν ἐπελθεῖν ἐχδυσωπεῖ. ᾿Αλλὰ 
χαὶ τὸν τελετάοχην Χριστὸν, τὸ τῶν ἀποστόλων xal 
τῶν μαρτύρων ἀγαλλίαμα, λαμπρῶς καὶ διχαίως, 
ὅτι τῆς νίχης xal τῶν στεφάνων οὗτος ὁ ὀρχηγός τε 
χαὶ αἴτιος, ὡς καὶ ἀποθανὼν ὑπὲρ ἡμῶν, xa 
ὑπερ ψωθεὶς τῷ νιχῇσαι, δοξολογεῖ. ᾿Αλλὰ χαὶ τῇ; 
Τριάδος τὸ ὁμοούσιον δεῖ χηρύττειν * αὔτη γὰρ 
$ ὄντως; ἀγαλλίασις καὶ χαρὰ τῇ τῶν ἑορταζόντων 
ἐν οὐρανοῖς χορείᾳ, καὶ μάλιστα ἐπὶ χαγιερώσει ἀν- 
δρὸς ἱεροῦ καὶ ὑπηοέτου τῶν ἄνω. 


eunt in honorem Trinitatis. Diaconi autem eum 
tenent, eo quod ad eorum ordinem et dignitatem 
accersendus est. Canticum autem martyrum cani- 
tur, eo quod qui adducitur, hujus vit certamen 
pulchre peregit, fidem servavit, castitatem custodi- 
vit, et propterea coronatur. Hinc tum Ecclesia non 
solum martyres chorez socios invocal, divinamque 
misericordiam nobis adesse et largiter affluere im- 
petrat, verum etiam iw ysteriorum principem Chri- 
stum, apostolorum et martyrum gaudium prgclare 
et juste laudat et. celebrat, quoui;un ipse est vieto- 
rie et coronarum pr:eses et auctor, utpote qui pro 
nobis mortuus est, atque ul vincamus superexal- 
tatus. Nec hoe tanium, scd etiam. preedicanda. e«t 
in sancta Trinitate consubstantialitas. Ipsa enim 


vere est exsultatio et gaudium chorez festum in colis celebrantium, maxime cuin sacerdos el. ean- 


ciorum minister consecratur, 

Μετὰ τὴν τριττὴν οὖν χορείαν, ἐν fj, xal ἄγγελοι 
143 σνγχορεύουσι μᾶλλον ἡμῶν ᾿εὐφεα:νόμενοι, 
ὑπὲρ ἡμᾶς váp εἶσι τῇ γνώδει, xal τοῖς γινομένοις 
ἐξίστανται πλέον ἡμῶν αἰσθανόμενοι, προσάγεται ὁ 
χειροτονούμενος τῷ ἀρχιερεῖ, δειχνύντος τιῦ ἔργου, 
ὡς ἐξελέγη τε χαὶ ἱκανὸ: δειχθεὶς τῷ Θεῷ λειτουρ- 
γεῖν προσχομίζεται. Ὑποχλίνει τοίνυν τὴν χεφα- 
λὴν, δε. χνὺς τὴν δουλείαν, χαὶ ὡς; μετ᾽ εὐχαριστίας 
καὶ ταπεινώσεως δέχεται τὰ τῆς χάριτος. Καὶ 
σφραγίζεται τρίτον τὴν χεφαλὶν τῆς χειροτονίας 
εἰς &xapyhv, τῆς τριττῆς θείας ὑποστάσεως ἐπιξοω- 
μένης αὐτῷ, ὅτι rdv δώρημα ἐξ acte διὰ τοῦ £55 


Post tertiam igitur choream quam angeli quoque 
agunt majore quain nos lxtitia (nos enim cognitio- 
ne antecedunt, et qus finnt magis quam nos sen- 
tientes eorum adiniratione capiuntur) : ordinandus 
in conspectum episcopi adducitur opere ostendette 
quod electus. cst, οἱ priesentatur antca. probatus 
idoneus ut Deo ministret. Inclinat igitur. c»put iu 
servitutis argumentum, atque ut deuionstret se cem 
gratiarum actione et humilitate gratize dona recipere, 
Ter in capíte cruce signatur in. priniitias. ordina- 
tionis, tribus divinis Trinitatis personis super ip- 
sum elata voce invocatis, qgia cx ipsa emue. do» 


*»" uH --- - summ 
)»ocU pe gans 6 . ."» t *re . 
9. a4 5 LL) " . »»» 1 
BT e. 41,15 Sc tm d * E . ioa i 
"euarndam cc EI S EV EL DM. 
Ma jm bv A&SECS 210 € us t : bed 
wot cem e A. East P ^. i » τ 
“ρα ωΣ. 4 - FER Ji ; "κι i 
pec ^t. ? i 4" r : 5i ΣΑ 2 
d A . no* . - * d e is : - 
Ν τὰν οὗ 7, "- . s e . , Il » 
2 Tet mus Toc τ deris ES à L 
vt . 2 mo xx dus - ΙΝ 
. ' .- c 4' 
XE ET νυ - acc que. ge [xr ID 
: : "m . . o7, emt og. 5 o. 
: ᾿ - αι τὸ τὰ: vod ge 
ΩΝ ' 8 c ME . 
wo t. πα NE E es 
"- . 2$ " 1 - T - - 
Ἔν... «δ 1 7T. das uz 5 H 
“δ΄ 02 0. DÀ 2. 04 V7: ἢν. D. lLoíc I. 


aY"um δ τ πιο I 


ἄνα, . aa Cosabi cà di. ".t 


τι ED uu S "o. 9 7L Cor .:- 
€ PORC e. Ὁ ea Na ὦν. i o" δὰ aims 
"-- ut o δια οὐδ n T v ko Yusuf 
^ “ΤΣ Lb a:2m. 2. 0. €. X DoY “ἰ 
"» -— ἥδ 4 T'es. ELS SEC... 27. xx 
"Tm HO s.s T " à * 
* o8 nog . - T " 
- fla ἐν , . 
I (^ ul... δ Ὁ." z - 
$- RÀ QS To 5 eT ὲ - ες E deine 
^ HEUTE CAL. . - ie 
el^ a . as φὰς . z ds " 
ι ὃ - TP E ^ ia » ^ 
(V n ὶ . . . ἃ E 
0 ἢ 2. ptt - SEN 6.1 vU 
"E LUE : ΕἾΝ Lou ius. MN orm 
"LP" ον fT o5. * πῳ dg 
. *5 s. 28 - 00 01 a4..4* we ὁ li 
"NE e c3. às Far à €. ς d δ Ἀν ὁ li t. 2 
$c. NI δ τὰ &SARUE! Ix . . v* 
MC RC EC 
*. n QUADEU IE IET quss ede πὶ. d Qnlg 
& εν Wo XN ERN Rok xo» cox 4 € uy NEL 


veseuNe Ii. sv. Rf C]. (lc 
(3. ἢ ον εν χες τὰ τὰς νυ Wo 1:9 χες ἢ 
coc viu Toiia s. ΣΌΣ. 
εἰ ενεκο pen st 
H. 25» v8 gd ὁ δὰ el οὐ λυ α τ τος ΣΤ 6 gu 

4 4 Pv [ιν ϑγεῖα, Qeasepler cb ea moo 
€. vor drm bil nostrarum, bab: eb uia να 8 - 
Weir possbick. e Et delicientia supplet,» ipqiii Nea 
Cl s 3 nobis ipsls aliquid possidemus 501 *.- 


lvups, acd ipea 60) 71a qum Omnia pte “" 


4, 5b ved! i 


Vost» M, bs [aa 


Rad 7 ας ὡς 


be 


^" —4 7 


mS musco T oL 3.6 
2.77 εὐυνηνπξισεντο: Áev.s χαὶ σαρν cic 6 
om. Lou orsa Ee vw Bus xii τῶν L0 
Ite iliud ἘΞ T4 ἘΞ ἐρῶσιν, Boecav£:3:9 6. 
ewe. mom ur cere rame Kttepyes qe 2 Fr 
y. dErfemue ὑοῦ τς VpIL qune poer eer estu y" 
e  ἸΞῸΣ, Ma πεν γεν ὙΠ ΟΞ ἘΣ miss γὼ 
CzlzTUUI o X2 τι πτωξξ προυτεν δεῖν" οὐ 
- Ξ: ᾿Ξ cano a ιένυτον ν τὰ; ςτοσι" xi 
: ἜΦΗΣΕ, Ts 7 ΕΞ: Dir5b63t5d τ ως 
Ssmo ἜΣ Ξε ξ δε δ ον (CL w2m0m 
er. - - πὶ το δε, Ὥς Duvet vw τουΐνυν Cs 
A fuso Wee dou caue qao ut. VES EE 
ἘΣ SW sue 1n E σον τ 
ἜΝ. SX eu jsoEEIu τον Ὁ 
: ec. BIST. oes ACE DR aT Rus che 
wo gux Wis oam dece is UE ΡΘΕ ΕΞ θὲς 
τὸν: Ὁ. ue io wer e ρα 5... UE VIE Ou 
sco pesce cue ec E CAEUET SL Ho SUV T yde 
vU uc uem σα συ cs OR 
Ceci word σ΄ τόνος Ὁ pe 
Ma momo etc de ΠΣ τὰ. 
E Gs dé ὥσθ den our c mi ml CESTELIP 20 
zT Lv um. vm s .Tuxf-e cmDTT: τὰ γε ψ 2. 
SI^ knees .2* *m. mrt Bewvts 4 lav 
cetus em. ee Eie Ἐν URS dii regr eu 
- É- el. Heuueecelscc po. * AvQul. 
um dece uen Rp cie xg. Paus 
BR Uem TUNES Lee δ a eA mud 
LT : lim πὸ UR C que hae 
ELEME ED AD Mer t i-o dts 
: ESI E LIE 4 δε RE er 
Be vSSU 22r UE ic xr sem 2 Ὁ TEE 
EY πος T POE t 210e 8:500 P  θΞ 
em : LE- LUE E E E E AE EP τε 55 Εν βξεξι 
eue caer cL Ego epa EL. Na ταν 


ἃ "S umuses mEDSenes xax lai isto 
πος EE EC Ge τυ σον. 

: a5 wm sci mui m S UT Lu 
pu uw τ 5b .04R S e EP peu. c Ne Fc 
LU e ρῶς οὔ τ c Elfsao Tf219211$5334 c5 

MEL ON RE REM RU T ME AE ΩΣ 


"E Qa 9l ATP DOES C BQeUL T epe. 4 es 
beu qm ΒΕ ΟΣ BIS S0 2219 ει OTT: 
y. ems "o dd sl ESW l2t)Ty Ke. 
Qu uae Ba A od US Zi Rua $3 AT UE ET 
Sere 1 2e ΜΧ 2... ἀπ Ee 120 0y et oe 
$e. Ἢ 

Ri 9.212: .3201:/3 55 5. 4: cS, ES 
iil 559 τ 0 τ π᾿. Ὁ ..ο....0..- 0 Μοὶ 
Rl. eel aobEuc 302030. το θεῖν Πα 
is xe sw Touscud i αι Eat. τερον έτος 
Logs lEIt ὡς c.c 12 coc ee NSi7iTIUS. 
€ dH «23:26 $3 2:135 12:129 τας ιν l3z2::—5 
Sz: 5000.48 2:5 782 8... ΜΕ 7 τὺ 0 EU 
εἰ τας WM e. I3. πὸ 3.97 DLiesepucx6!s 
sc Eus το AERIS Se MIU Ξο CO nac γε er 
δι $9.54 Ài332 41.822298 $5 525.33. 4 209 
$5.0. v2: τ τι 3. ξεν πὸ ΣΕ al 3T oiz704. 
ἐξέ οι m d$ το ἘΠῚ acl 84:30 0e: 


DE SACIUS ORDINATIONIDUS. 382 
αὶ ἐπισχύπου, xal ὁ ἀγγελιχὸς τῶν ἐννέα Δ diaconi, presbyteri et. episcopi ; et angelicus nu- 


ον ἀριθμὸς͵ ὃς τρισσῶς τὴν Τριάδα ἐν ἑαυτῷ 
εἰ τε καὶ χηρύττει, διὰ τῶν τρὶς τρισσῶν 
ὧν σφραγίδων ἐν αὑτοῖς χειροτονουμένοις 
ται καὶ δείχνυται. 
ΚΕΦΑΛ. POP. 
γαστῆσαι τὸν χειροτογηθέντα, καὶ τὸ 
ἐνδῦσαι ἑερὰ ἄμφια. 

πῆσας δὲ τῆς ἱερᾶ; τραπέζης τὸν χειροτο- 

ὃ ἱεράρχης, σημαίνει ὅτι ἀπὸ τῆς ἐλάτ- 
V ταπεινοτέρας τάξεως ἀναγαγὼν, εἰς ὄψη- 
ἀνύψωσε᾽ χαὶ χείμενον χάτω xal ταπεινὸν 
ἔστησέ τε xal ἀνεδίδασεν. Eica περιτίθη- 
P καὶ ἄμφια ἀνάλογα τῷ βαθμῷ. Καὶ πρῶ- 

πρὸ τῆς χειροτονία; τὴν ζώνην λῦσαι τοῦ 
V0 εἰκὼν, χαὶ τὸ χερνιδόξεστον ἀποθέσθαι, 
βαίνειν ἀπὸ τῇ; ἐλάττονος ἐδήλωσε τάξεως 
μείζονα" xal διακονίαν μὲν λαμθάνειν τὸν 
ούμενον, πλὴν οὐχ ὑλιχωτέραν ἀλλ᾽ ἀπολε- 
' κῆς ὕλης. Οὐ γὰρ ἵνα χλείσῃ τὰς πύλας, 

φῶτα ἀνάψῃ, οὐδ᾽ ἵνα τοὺς χατηχουμένους 
p χαθίσταται, ἀλλ᾽ ἵνα λειτουργῇ, οἷ; ἄγ- 
γϑίττουσι μυστηρίοις. 


KE9AA. POI". 


ράριον" xal διατί τοῦτο ἐξ ἀριστερῶν ὃ 
' διάχογος περιτίθεται. 


ὥννυνται μὲν οὖν xaX οὗτοι, ἀλλὰ κατὰ χαι- 
ἢ χοινωνίᾳ μόνῃ τοῖς ὡραρίοις, εἰς δεῖγμα 
λῆς τε χαὶ εὐλαδεία: χαὶ ταπεινώσεω;. 


merus ex novem ordinibus consistat, qui ter in se 

Trinitatem continet et predicat, per tria crucis 

signa in ordinandis ter repetita recte effingitur ct 

exprimitur. | 
CAPUT CLXXII. 


' Quid iunuatur per hoc, quod ordinatus erigitur, ct 


sacris induitur vestimentis. 

Cum autem epíscopus ordinatum a sacra mensa 
erigit, siznificat hac exaltatione se eum ab ordine 
minore et humillore ad sublimlorem deducere; 
ideo jacentem et humilem erigit et attollit. Postea 
cireumponit ei vestimenta graduí analoga. Primum 
ante ordinationem Jubet zonam stíclarii solvere, 
et malluvium manibus deponere ; quo signifiest 
eum transferri ab ordine minore in majorem, ct 
ministerium accipere, atiamen non materiale, sei 
materize expers. Non enim ut portas occluda!, ne- 
que ut luminaria accendat, aut cateclhiumenos 
expellat, constituitur, sed ut mysteriis mini- 
stret, in quorum conspectu contremiscunt angeli. 


CAPUT CLXXIII. 


Quid per horarium sive stolam, et quare hanc sini- 
stro humero diaconus imponit. 


Cinguntur quidem et isti horariis suis, at ecr'o 
tempore, videlicet in sola communione, in signum 
contractionis spiritus, et timoris, et humilitatis. 


ὡς τὴν τῶν ἀγγέλων ἐσχηχὼς τάξιν 6 χε΄- C Ideo ordinatus, πὶ angelorum ordinem consecutus, 


ἧς, ὡὥράριον περιδάλλεται" ὃ δὴ τὸ νοερὸν 
Ν ἀγγέλων xà) ὡς πτερὰ σημαίνει ἀπηω- 
τῶν ὥμων. Καὶ τὸ Τρισάγιον ἄτμα τῶν 
' ἐγγεγραμμένον ἔχει. Καὶ τοῦτο σφραγίξει 
"χιερεύ:" αὐτὸς δὲ ἀτπάζεται 146 καὶ τὴν 
U ἱεράρχου, δειχνὺς ὅτι χαὶ ἐρᾷ τοῦ διύρον, 
| «οὔτο, καὶ τὸν διδόντα αὐτὸν, ὡς εὐεργέ- 
ὕτων. Ὁ δὲ περιτίθησιν αὐτοῦ τῷ ἀριστε- 
, ἐπεὶ τῆς ἐλάττονος ἔτι xal οὗτος τυγχάνει 
μένης τάξεως ὁ διάχονος, χαὶ τοῦ ἑνὸς ἔρ- 

μόνου τοῦ λειτουργεῖν χαὶ διαχονεῖν ἐστιν 
€. Ὅτε 6k τελεσθείη πρεσδύτερος, τότε 
τοῦ δεξιοῦ ὥμον τοῦτο λήψεται, ὡς xal τὸ 
y χαὶ τὸ τὰς τελετὰς ἐνεργεῖν λαδών. 


ΚΈΦΑΛ, PO4A. 
ε2εἴται ὡράριον, καὶ περὶ τῶν éCaare- 
r* καὶ ὅτι ταῦτα μιμοῦνται τῷ ὡραρίῳ 

κα.1:λόμεγνοι οἱ διάχονοι. 
ἴον δὲ χαλεῖται, διὰ τὸ ὡραΐζειν αὐτὸν τῇ 
καὶ τῆς δόξης Θεοῦ τῷ κάλλει περιχοσμεῖν. 
kp καὶ οὗτος ἐν τούτῳ ὡς ἐν πτέρυξιν ὡραῖ- 
αἱ περιχαλύπτεται εὐλαδείᾳ xai ápetf, 
ἔλιστα ἐν τῷ μετέχειν τῆς κοινωνίας, 
Qu ἐχεῖνα μιμούμενος * ἃ δὴ ἐξχπτέρυ- 
γέγραπται, ὄντα, ταῖς μὲν δυσὶ πιέ- 
ιλύπτουσι τὰ πρόσωπα ἑχυτῶν, ταῖς δὲ 
be πόξας, xai tal; δυτ' πετόμ:ινα, τὸ, 


horario cireumcingltur, quod naturam angelorum 
intelligibilem indicat: et sicut 4115 quarum figuram 
hahet, significat quoque humeris in sublime su«- 
pensum. Habet etiam inscriptum Trissgion ange- 
lorum canticum. Iloe insuper sigillo crucis obsi- 
gnat episcopus : ille vero episcopum osculatur, 
ejusque manum; ostendens 86 donum diligere, 
illudque et ipsum dantem, ut beneficum rerum 
ejusmodi largitorem honorare. Hic vero sinistro 
illius humero horarium adaptat, eo quod diaconus 
minoris est adliuc et subjecti ordinis, ministerquo 
unius et solius operis, ad ministrandum seilicet et 
serviendum tantum institutus. Cum vere initiabitne 
in presbyterum, tunc stolam in dexterum. qifoque 


D humerum accipiet, velut tune et ministrandi et 


sacrificandi potestate donatus. 
CAPUT CLXIIV. 


Quare vocetur horarium, et quod diaconi illo ornati 
sex alas Seraphicas imilantus. 


llorarium autem dicitur quia ipsum gratia con- 
spicuum reddit, et glorie Dei pulchritudine ef 
splendore exornat. [le enim horario velnt. alis 


conspicuus fit et splendidus, pietate et virtnte cir- " 


cumtectus : sed praesertim dum communionis fit 
particeps Seraphim illa imitatur, qua, ut scribi- 
tur, sex alis preedita sunt, quarum duabus facies 
suas velant, duabus aliis pedes, et reliquis volant, 
Sanctus, Sanctus, Sanctus. clamantia, Nec. bac 


343 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


J84 


tantum. sex alz significant, vcrum etiam Crucifixi A « "Aytoc, ἅγιος, ἅγιος, » ἐχδοῶσιν. "'AJÓ3 xal τοῦ 


Iypum gerunt. Alze enim superna et infernze sunt, 
veluti lignum erucis erectum ; quz vero ex lateri- 
)wus cornu reprasentant et lignum transversum. 
J co diaconis ut Seraphim figurantibus flabellum 
a pontifice traditur. Hlud autem alas angelorum 
designat, ipsa quoque Cherubim et Seraphim, cum 
ct Seraphim flabellum depictum habeant, quz ty- 
pum gerunt eorum qua in lege obumbrabant 
arcam, et ea qua Sancta sanctorum dicebantur. 
Nam si hzc tunc erant in umbra, multo magis 
veritate comparente locum habere debent. Sunt 
ctiam hie vere angelorum multitudines, et multi 
Patrum nostrorum eos. viderunt et. contemplati 
sunt domum replentes. Angelorum autem ordinem 
οἱ vices sustinent, qui ad sacrum altare pertinent. 
lejiciendi tamen non sunt rerum. divinarum typi 
οι imagines, quippe qui nos ad prototypa inanu- 
ducunt, 
CAPUT CLXXV. 

Quid significet quod diaconus osculatur. sacram 
mensam, manumque el genam episcopi et diaco- 
nos. 

Tradens igitur episcopus diacono flabellum, eum 
jubet primum osculari sacram mensam, utpole 
qui in ea gratiam susceperit, deinde manum epi- 
scopalem, velut per ipsam ordinatum. Tertio ge- 
nam propter charitatem, et ín divinis unionem ; 
et quod amabilis sit in Cliristo qui bona per spiri- 


σταυρωθέντος ἐν τούτῳ ἔχουσι τύπον τὰ ἑξαπτέρυ- 
γα. Tà ἄνω μὲν γὰρ χαὶ χάτω πτερὰ ὥσπερ τὸ 
ἰχρίον ἐστὶ τοῦ σταυροῦ * τὰ δὲ Ex πλαγίων πτερὰ 
τὸ χέρας. Διὸ xal τοῖς διαχόνοις ὡς τὰ Σεραφὶμ 
ἐχτυποῦσι, καὶ ῥιπίδιον δίδοται παρὰ τοῦ ἀρχιε- 
ρέως " αὑτὸ δὲ τὰς πτέρυγας δηλοῖ τῶν ἀγγέλων “ 
καὶ αὐτὰ τὰ Xepou6lp. τειχαὶ Σεραφὶμ ἐξειχονι- 
σμένα ἔχει" καὶ ἐχείνων φέρουσι τῦπον τῶν ἐν τῷ 
νόμῳ, ἐπισχιαζόντων τὴν χιδωτὸν xai τὰ λεγόμενα 
Ἅγια τῶν ἁγίων. El γὰρ τότε fv ἐν τῇ σχιᾷ, δεῖ 
μᾶλλον ἐνταῦθα εἶναι, φανείσης τῆς ἀληθείας. Εἰσὶ 
δὲ χαὶ ἀληθῶς πλήθη ὧδε ἀγγέλων. Καὶ πλεῖστοι 
τούτους πληροῦντας τὸν οἶχον τῶν Πατέρων ἡμῶν 
ἐθεάσαντο. xal αὐτοὶ δὲ οἱ τοῦ ἱεροῦ βήματος 


D τάξιν ἔχονσι τῶν ἀγγέλων * ὅμως δὲ οὐχ ἀπόδλῃτοι 


καὶ οἱ τῶν θείων τύποι, ὡς χειραγωγοῦντες πρὸς 
τὰ πρωτότυπα. 


ΚΈΦΑΛ. POE'. 


Τί τὸ ἡσπάζεσθαι τὸν διάκονον τὴν τράπεζαν, 
τὴν χεῖρα καὶ παρειὰν τοῦ ἀρχιερέως, καὶ 
τοὺς διαχόνους. ; 
Παρασχὼ" τοίνυν 6 ἱεράρχης τῷ διαχόνῳ καὶ τὸ 

ῥιπίδιον, χελεύει τοῦτον ἀσπάσασθαι πρῶτον τὴν 

ἱερὰν τράπεζαν ὡς ἐν αὑτῇ τὴν χάριν δεξάμενον" 
εἶτα χοὶ τὴν ὀἀρχιερατιχὴν χεῖρα ὡς δι' αὐτῆς χει- 
ροτονηθέντα * καὶ τρίτον τὴν παρειὰν διὰ τὴν ἀγά- 
πὴν xal ἕνωσιν πρὸς τὰ θεῖα’ χαὶ ὅτι ἐραστὸς ἐν 


tum distribuit, et dilectus qui accepit, Postea et ᾧ Χριστῷ ὁ τὰ ἀγαθὰ πνεύματι νέμων, καὶ ἀγαπη- 


diaconos osculatur, prius uniuscujusque horarium 
deosculans ; demonstrans liac actione, et veluti di- 
cens, Per hoc donum vobis sum unitus. el àiqualig 
factus, eL unum vobiscum, ejusdemque vobiscum 
ordinis, Illi vero invidia procul in charitate eum 
resalutant, seseque demonstrant socii sui οἱ 2equa- 
lis amatores ab ipso in spiritu amati, οἱ ipsius 
amantes, Diaconus igitur sic. consecratus οἱ con- 
Suimmiatus stat. ad ininiatrandum, flabellum^ manu 
tenens, donec sancta extollantur et demoustren- 
tur, Tunc. illud deponit finito ministerio, accedit 
enim communionis tempus. Ideo postquam episcee 
pus et presbyteri communicaverunt, ipse ante 
quemvis alium. diaconum cum pio timore accedit, 


τὸς ὁ λαθών. Εἶτα καὶ τοὺς διαχόνους ἀσπάζεται 
πρότερον, ἐν ἕχάστῳ xal τὸ ὡράριον ἀσπαζόμενος, 
δειχνὺς xal οἷονεὶ λέγων, ὅτι Διὰ τούτον δὴ τοῦ 
χαρίσματος ὑμῖν ἠνώθην, καὶ ὁμοταγὴς γέγονα, καὶ 
ἕν εἶμι μεθ' ὑμῶν, xat τῆς αὐτῆς ὑμῖν τάξεως, 
Οἱ δὲ φθόνου χωρὶς ἐν ἀγάπῃ ἀνταππάζονται τοῦ- 
τον, χαὶ ἐρασταὶ τοῦ ἐμγταγοῦς καὶ ἀγαπητοὶ xol 
ἀγαπῶντες ἐν πνεύματι δείχνυνται. Οὕτως οὖν τε- 
λειωθεὶς ὁ διάχονος, πρὸς τὸ ἐξυπηρετεῖν ἵσταται, 
τὸ ῥιπίδιον χατέχων τῇ χειρὶ, ἕως οὗ ὑψωθῶσι τὰ 
ἅγια, Τότε 6k τίθησι τοῦτο τῆς ὑπηρ:σίας τελεσθεί- 

τ΄ ἔρχεται γὰρ ἣ χοινωνία. Διὸ καὶ τοῦ ἱεράρχου 
xoi τῶν ἱερέων μετασχόντων, xal οὗτος μετ᾽ εὐλα- 
δείας προσελθὼν πρὸ παντὸς ἄλλο") διαχόνου, τὸν 


4 divinum panem, ut moris est diaconis, manu ab D θεῖον ἄρτον λαμβάνει παρὰ τοῦ ἱεράρχον τῇ χειρὶ, 


episcopo accipit, et calicis aliquid labiis degustat 
ante omnes alios; pre cetcris enim ut. recens 
ennsecratus honoratur propter divinz gratix in 
ipso innovationem et consecrationem. 


CAPUT CLXXVI. 


Quare diaconus, nec non presbyter septem dies con- 
Linuos sacro officio perfungitur. 


Et septem diebus continuis cum sacerdote mini- 
' Strat, tum. ob honorauda Spiritus gratuita dona, 
tam ut operis habitum contraliat , tum etiain ne 
divini operis aliqua fiat interruptio integra dicrum 
lecbdomade, quie presentem nostram vitam signili- 
cat septimanarum more przetereunten, in qua. inte- 
gra Dei opus. indesinenter facere. debemus. Nam 


ὡς ἔθος τοῖς διακόνοις, xal τοῦ ποτηρίου τοῖς χεί- 
λεσι πρὸ τῶν ἄλλων * ὡς ἄρτι γὰρ χαθιερωθεὶ:, 
προτιμᾶται διὰ τὸν ἐν αὑτῷ τῆς θείας ἐγχαινισμὸν 
χάριτος. 

1547 ΚΕΦλλ. POG*. 


Διατί ἑπτὰ ἡμέρας ἀδιαλείπτως ὁ χειροτονηθεὶς 
διάκονος «Ἰειτουργεῖ, καὶ πρεσδύτερος. 


Καὶ ἐπὶ ἡυέρας δὲ ἑπτὰ συνεχῶς σὺν τῷ ἱερεῖ 
λειτουργεῖ xal διὰ τὴν τιμὴν τῶν χαρισμάτων τοῦ 
Πνεύματος, χαὶ ὡς ἂν εἰς ἕξιν ἔλθῃ τοῦ ἔργου, καὶ 
ἵνα μὴ διαχοπή τις τοῦ θείου ἔργου γένηται τῇ 
ἑδδομάδι τῶν ἡμερῶν, ἥτις δηλοῖ τὴν παροῦσαν 
ἑδοματιχῶς διερχομένην ἡμῶν ζωὴν, tv f] πάσῃ τὸ 
ἔργον τοῦ Θεοῦ ἀδιαλείπτω; ποιεῖν ὀφείλομεν. "Ev 


385 


DE SACRIS ORDINATIONIDUS. , 


386 


γὰρ τῷ μέλλοντι μία ἔσται καὶ ἀδιάδοχο: fj ἡμέρα. A iu futuro una est et successione carens dics, uva 


. Xa toU θείου ἔργου τελετὴ μία xal ἀχατάπαυστος. 
Ka οὕτω μὲν τελεῖται fj τοῦ διαχόνον χειρητουΐλ. 


ΚΕΦΑΔΛ. POZ'. - 
Περὶ τοῦ πρεσδυτέρου. 

Tou πρεσδυτέρου δὲ, ὃς xal τελεστιχὸς ὀνομάζεται 
παρὰ τοῦ θείου Διονυσίου, ὡς πολλάχις εἰρήχαμεν, 
διὰ τὸ τὰς τελετὰς ἐνεργεῖν, οἷον τὴν χοινωνίαν, τὸ 
βάπτισμα, καὶ τὰς προσευχὰς, οὐ μὴν δὲ τὴν μετα- 
δυτιχὴν ἔχειν χάριν, οὐδ᾽ ἄλλον τελεῖν ἱερέα δύνα- 
αθαι, οὕτως ἄνωθεν ἐνεργεῖται. ᾿Ἐξετάζεται xal 
εὖτο; παρὰ τοῦ ἱεράρχου περί τε βίου καὶ χρόνου. 


KE9AA. POH'. 


B 
Διατί τριάχογτα χρόνων χειροτογεῖται πρεσθύ- 


t&poc. 

Τριάχοντα δὲ οὗτος ὀφείλει εἶναι ἐτῶν, Διὸ xal 
ποεσθύτερος ὀνομάζεται, ὡς τὸν νεανίσχον ὑπερα- 
va63;, καὶ τὸν Χριστὸν τῇ ἡλιχίᾳ μιμούμενος. Καὶ 
αὐτὸς γὰρ διδάσκειν ἀρξάμενος, μετὰ τὸ λαδεῖν τὸ 
βάπτισμα xai τὴν ix τοῦ Πατρὶς μαρτυρίαν ἐν 
Πνεύματι, ὃ δὴ xal ὡς χειροτονία ἦν παρὰ τοῦ Πα- 
τρὸς, € τριάχοντα ἦν ἑτῶν ἀρχόμενος, » χαθάπερ 
γράφει Λουχᾶς. Καὶ οὗτος τοίνυν τῇ ἡλιχίᾳ εἶναι 
ὀφείλει τέλειος, ὅτι xal ἱερεὺς Χριστοῦ, καὶ διδά- 
σχαλ΄ς, xal τελεστὴς τῶν θείων χαθέτταται, 


ΚΕΦΛΛ. PO6'. 
Χειροτονία xpec6vtépov. 

Μαρτυρηβθεὶς οὖν xal αὐτὸς ὑπὸ πρεσδυτέρων, 
χαὶ ἱκανὸς; πρὸς τὸ ἔργον ἐχλεγεὶς, προσάγεται τελε- 
σϑῆναι. Καὶ προηγουμένως ἐν τῇ προθέσει ἄρτος 
δεύτερος ἐν τῇ προσχομιδῇ προσχομίζεται, ὦ; 3v 
toutov δέξηται ταῖς χεροαὶ χειροτονηθείς * εἶτα 
ἱερουργοῦντος τοῦ ἱεράρχου, συλλειτουργῶν καὶ 
αὑτὸς τὰ τοῦ ἀρχιδιαχόνον τελεῖ. Καὶ τὸ Εὐαγγέλιον 
λέγει, εὐλογίαν δεχόμενος. Καὶ τὸν θεῖον ἄρτον 
' ἐπὶ χεφαλῆς ἐν τῇ μεγάλῃ φέρει εἰσόδῳ, ὡς τὰ τῆς 
διακονία: ἀποδιξούς. Τῶν θείων οὖν δώρων τεθέν- 
των, χαὶ τοῦ χαταπετάσματος, ὅ ἔστιν ὁ dp, ἤτοι 
ὁ ἀμνὸς, κάθηται ὁ ἀρχιερεύς * χαὶ ἅπτονται φῶτα, 
τὴν λάμψιν δηλοῦντα καὶ φωτοδοσίαν τῆς χάριτος. 
Καὶ οὗτος ὁ χειροτονηθῆναι μέλλων ὑπὸ διαχόνων, 
τῆς πρώτης αὐτοῦ τόξεως δηλονότι, mapaxpacou- 
μενος φέρεται ἄχρι χαὶ τῶν τοῦ βήματος ἱερῶν 
πυλῶν, δειχνύμενος μὲν καὶ πᾶσι, χαὶ ὡς διάχονος 

τι παρὰ τῶν ὁμοταγῶν κατεχόμενος " ἐπεὶ δὲ φῇά- 
σεις τὰς πύλας, ἀφίεται μὲν παρὰ τῶν διαχόνων, 
ἐπεὶ τῆς τάξεως τούτων ἐπέκεινα γίνεται" λα κδά- 
γύναι δὲ τοῦτον δύο τῶν πρεσδυτέρων ol ἔχχριτο:, 
ἐπιὶ πρὸς τὴν τάξιν ἔρχεται τούτων. Καὶ τοῦ ἄρχι- 


διαχόνου καὶ λοιπῶν ἄλλων προηγουμένων ἱερέων, 


xuxAsivat xal χορείαν ποιεῖ περὶ τὴν θείαν τρά- 
πεζαν τρὶς, συνιστῶν xal αὐτὸ: χορείαν ἱερὰν ἀγ- 
γέλων καὶ ἱερέων᾽ χαὶ τρὶ; ταύτην τελεῖ, τὴν Τριά- 
&a δοξολογῶν, τοὺς ἀγίους μάρτυρας ἐχχαλούμενος, 
ἀγωνισάμενος καὶ αὐτὸς ἐν Χριστῷ xal ἐναθλήσα; 
τῇ πολιτείᾳ διὰ Χριστόν * xat ὁ Χριστὸς QoS λογεῖται 


- 


quoque et- indeficiens divini operis perfectio et 
consummatio. Hoc modo perficitur diaconi ordi- 
i:a!io. 
CAPUT CLXXVII. 
De presbytero. 

Presbyter, qui ἃ Dionysio telesticus sive myste- 
riorum operator vocatur, ut sapius diximus, - ec 
quod mysteria con(ciendi virtutem habeat, vclut; 
communionem, baptismum et preces, non tamen 
gratiam istam cum altero communicandi, ne- 
que alium in presbyterum consecrandi, sic ab 
antiquo creatur. Inquiritur ab episcopo de vita et 
aetate. 

CAPUT CLXXVIII. 


Quare triginta anuorum «tate presbyter ordincti r. 


Triginta autem annorum esse debct ; idee prc- 
sbyter, id est, senior nominatur, veluti juvenitem 
etatem supergressus, et Christum :elate expri 
mens. Ípse enim docere coepit post acceptum; 
baptismum, redditumque de ipso in Spiritu testi- 
monium, qui velut ordinationis a Patre vicem ge- 
rebat. Scribit enip Lucas: « Et. ipse Jesus crat 
incipiens quasi annorum triginta.» Ille igitur atate 
perfectus esse debet, quoniam Christi constitvi- 


. tursacerdos, reram divinarum doctor ei inysta- 


gogus. 
CAPUT CLXXIX. 
᾿ Ordinatio presbyteri. 
Testimonium igitur a presbyteris referens, et 
idoneus ad hoc opus electus adducitur ut conse- 
cretur. Sed antea. secundus panis in mensa pro- 


positionis in oblatione qux in ea fit, offertur, ut 


ordinatus eum manibus accipiat. Postea sacra fa- 
ciente episcopo ministrat, et qu;e sunt archidizco- 
ni facit, et accepta benedictione Evangelium legit, 
divinumque panem super caput in niagno introitg 
gestat, diaconatus officio sic fungens. Positis igitue 
divinis donis, et velo quod aer dicitur, sive agnus, 
sedet episcopus, et accenduntur luminaria, qua 
illumiuationem significaut, et lucis per gratiam do- 
natiouem. Tum ordinandus tentus 4 diacon:s, 
utpote prioris sui ordinis, ducitur usque ad sacas 


D sanctuarii poitas, Demoustrat equidem se adliuc 


diaconum esse, cum ab zqualibus teneatur. Cui 
vero pervenerit ad portas, a diaconis quidem ili- 
mittitur, eo quod ultra corum ordinem promovc.- 
tur. Ipsum autem suscipiunt düo e presbyteris pr.v- 
C pri, quia ad eorum ordinem procedit. Archidia 

cono autem et czteris. sacerdotibus  priveuntilus 
ter circumit οἱ choreaum facit circa divinatn men- 
sam, effingens ipse et. commendaus angelorum et 
sacerdotum choream. Ter autem eam confici. 
Trinitatem laudibus celebrans, et sanctos inartyrea 
invocaus, ipse quoque agonis "ptu 

tor, et propter Christum in 

multa passus. Postremo Chris 

stolorum gaudium, et athietar 


A81 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIILEP. 


988 


rum exsultatio : quorum praedicatio erat. Trinitas A τελευταῖον, τῶν ἀποστόλων ὦ; κχύχημχ, xal ἀθλη- 


consubstautialis qux oinnes glori(lcat. 


Sic facta chorea et altaris circuitu, adducitur a 
presbyteris velut electus, οἱ ad divinum opus et 
gratiam, quantum possibile est, idoneus repertus. 
Episcopus autem alacriter surgit. Non enim tardus 
est circa. Dei dona, sed praparatus et gaudens 
statim signat ordinandi eaput, primitias ordinatio- 
nis per triplex crucis signaculu:mn decerpeus. 
Deinde ordinandus ambos pedes flectit propter ser- 
vitutein et ad Deum accessum : consecratur euim 
3d majora. Quoniam autem prius diaconatus gra- 
tiam suscepit, et minister erat,nunc vero sacerdos 
etinitiator sacrorum mysteriorum, et orationum, 


et baptismatis, et. sacrificii constituitur, frontem B 


altari. imponit et velut affigit. Altare enim est gra- 
tie donorum thesaurus. Episcopus autem manum 
imponens (ipsa est enim communicativa donationis 
divini sacerdotii, et imitatnr omnipotentem, οἱ 
omnia operantem, protegentem, omniaque inspi- 
cientein el moderantew Dei dexteram), invocat di- 
vinam gratiam, et consecrandum e diacono presby- 
terum creat, gratiam Spiritus ordinando advenire 
deprecans. Omnibus dicentibus ter, «Kyrie eleison,» 
ipse cpiscopus ter signat ordinandi caput, signum 
crucis imprimens perfectionis operativum. Sic fa- 
cta prima prece et exclamatione ad Deum, post 
vogationes a primo presbytero recitatas, et secun- 
dam precem, ejusque exclamaltionem erigit otdina- 
ium e sacra mensa ; ila demonstrans, ut diximus, 
divinum ascensum ejus ab humilioribus ad divi- 
niora, et altiora, melioremque et prastantiorem 
statum: demonstrana quoque quod Jesus descend:t 
e coelis, et homo factus descendit per crucem usque 
ad inferos, et suscitatus et exaliatus , nos secum 
suscitavit, et suscitans exaltat. Hoc igitur in omui 
aduratioune οἱ prostratione significanius, cui incli- 
namus nos et erigimus, Christum descendfsse, et 
se Suscitasse, Dos quoque lapsos secum: susci- 
tasse. 


CAPUT CLXX X. 


Quare presbyter horarium sive stolam gestat velut 
de co!lo ante pecius dependeniem. 


Postea bororium a sinistro bumero in dexterum 
Lrausfert, quod posterius est anterius agens, et hoc 
modo velut sub jugum mittit ordinandum. Conspi- 

cere enim debel. et considerare per symbola, quam 
acceperit gratiam ; et primum quod secundum 
unum et solum diaconatus opus contraxerit debi- 
tum : nunc vero ad inysteria οἱ sacerdotium uui- 
versum, unde majus illi impendet jugum, ita ut 
totius operis debeat esse minister el curator. 
lileo secundo cingitur, velut vocatus ad imnajus 
opus, 

CAPUT CLXXI. 
Quid penula denctet. 
Phanolio quoque inJuitur : quod indumentum 


τῶν ἀγαλλίαμα, ὧν τὸ χῆρνγμα ἣν ἡ Τριᾶς ἡ ὁμοού- 
σιος, AAA ἧτις καὶ πάντας δοξέζει. 

Καὶ οὕτω τῆς χορεία; γεγενημένης, ὃπὸ τῶν 
ποεσδυτέρων προσάγεται, ὡς ἐχλεγεὶς, xai mph; 
τὸ θεῖον ἔργον χαὶ τὴν χάριν ἱχανὸς εὑρεθεὶς ὡς 
ἐγχωρεῖ. Ὃ ἀρχιερεὺ; δὲ ἑτοίλως ἀνίσταται " o) 
γὰρ διαμέλλει περὶ τὰ τοῦ θεοῦ δῶρα, ἀλλ᾽ ἕτοιμο; 
καὶ χαίρων ἐστί. Καὶ εὐθὺς σφραγίζει τοῦ χειρο- 
τονουμένου τὴν χεφαλὴν, τὴν ἀπαρχὴν διὰ σφρα- 
γἷδος τρισσῶς τῆς χειροτονίας ποιούμενο;. Εἶτα 
τοὺς δύο πόδας ὁ χειροτονούμενο; χλίνας, διά τε 
τὴν δουλείαν xol τὴν προσλγωγὴν, χαϑιεροῦται yo 
πρὸς τὰ μείζω, χαὶ ὅτι τὴν τῆς διαχονίας πρότερον 
λαδὼν χάριν xal λειτουργὸς ὧν, νῦν xai ἱερεὺς 
xai τελεστὴ; τῶν ἱερῶν τελετῶν, τῶν προσευχῶν, 
xii τοῦ βαπτίσματος, χαὶ τῆ; ἱερουργίας χαθέστα- 
ται, τὸ μέτωπον προσερείδει τῷ θυσιαστηρίῳ " τοῦτο ᾿ 


«Ὑὰρ τῶν χαρισμάτων ὁ θησαυρός. 'O ἱεράρχης δὲ 


τὴν χεῖρα ἐπιθεὶς, αὔτη γὰρ ἡ τῆς ξωρεᾶς μετα- 
δοτιχὴ τῆς θείας ἱερωσύνης, ἡ χαὶ τὸν παντουργόν 
τε xai παντοδύναμον ἐχμιμουμένη xat “χεπυστικὴν 
χαὶ παντεπίσχοπον δεξιὰν, ἐπιχαλεῖται τὴν θείαν 
χάριν, xal ἀπὸ διαχόνου πρεσδύτερον χαθιντᾷ τὸν 
τελούμενον * xal τὴν χάριν ἐπελθεῖν τῷ χειροτονυυ- 
μένῳ τοῦ Πνεύματος ἐπευξάμενο;, πάντων λεγόν- 
πων τὸ, « Κύριε, ἐλέησον, » τρὶς, αὐτὸς ὁ ἱεράρχτς 
σφραγίζει τρὶς τὴν τοῦ χειροτονομένου χεφαλὴν τὴν 
τελειοποιὸν ἐνεργῶν σφραγῖδα, Καὶ οὕτω τὴν πρώ- 
τὴν εὐχὴν ποιησάμενος, χαὶ ἐχφωνήσας μετὰ τὰς 
αἰτήσεις ὑπὸ πρεσδυτέρου τοῦ πρώτου γενομένα; 
χαὶ τὴν δευτέραν εὐχὴν καὶ ἐχφώνῃησιν, ἀνιστᾷ τὸν 
χειροτονηθέντα ἐχ τῆς ἱερᾶς τραπέζης " δεικνὺς 
αὑτοῦ τὴν ἀπὸ τῶν ταπεινοτέρων ἐπὶ τὰ θειότερα xxi 
ὑψηλότερα θείαν ἀνάθασιν, ὡς εἰρήχαμεν, xal τὴν 
πρὸς τὰ κρείττω στάσιν * καὶ ὅτι ὁ χατελθὼν Ex τῶν 
οὐρανῶν καὶ ἐνανθρωπήσας Ἰησοῦς ἄχρι τοῦ ἄδου 
διὰ σταυροῦ κατῆλθε, xat ἀναστὰς xal ἀνυψωθεὶ; 
ἡμᾶς συνανέστησε, xal ἀνιστῶν ἀνυψοῖ διηνεχῶ:;. 
Ἰοῦτο οὖν καὶ ἐπὶ πάσῃ προσχυνήσει δηλοῦμεν, χλί- 
νοντές τε xal ἀνιστάμενοι, ὅτι χατῆλθε xal ἀνῆλθε 
Χριστὸς, χαὶ ἡμᾶς πεσόντας ἀνήγενρεν. 
ΚΕΦΑΛ. PP. 
Διατί τὸ ὡράριον ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, ἣ τὸ 
ἐπιτραχήνιον ὁ χρεσδύτερος "᾿αμδάνει. 

Εἶτα χαὶ τὸ ὡράριον ἀπὸ τοῦ ἀριστεροῦ ὥμου ἐπὶ 
τὸν δεξιὸν μεταφέρει, τὸ ὄπισθεν ἄγων ἔμπροσθεν, 
χαὶ ὡς ὑπὸ ζυγὸν τὸν χειροτονούμενον Χοιῶν, Καὶ 
γὰρ ὁρᾷν ὀφείλει καὶ διὰ τῶν συμδόλων, ἤνπερ ἔλαδε 
χάριν χαὶ ὅτι πρῶτον μὲν καθ᾽ ἕν xai μόνον τῆς 
διαχονίας ἔργον ὑπῆρχε χεχτημένος τὴν ὀφειλὴν, 
νῦν δὲ πρὺς τὰς τελετὰς xal τὴν ἱερωσύνην ὅλην" 
xai μείζων αὐτῷ ὁ ζυγὸς χαὶ ὅλον τοῦ ἔργου ὀφείλει 
εἶναι ὑπηρέτης xal φροντιστής. Διὸ xal ἐχ δευτέρου 
ζώννυται, ὡς πρὸς μεῖζον χληθεὶς ἔργον. 


ΚΕΦΑΛ. PIIA'. 
Τί σημαίνει τὸ φαιγόλιον. 
KaY φαινόλιον περιδάλλεται " ὅπερ ἔνδυμα λὲν- 


389 


DE SACQUS ORDINATIONIBUS, 


390 


x5» ἐστι δίχα μανιχίων, ὅλον περιστέλλον τὸ σῶμα " A est album sine manicis totum cireumdans et. ope- 


λευκὸν μὲν, διὰ τὴν χαθαρότητα xal ἁγιωσύντν, 
καὶ τὴν τῆς θείας δόξη; περιδολὴν, ὅτι ὁ Θεὸς φῶς 
ἂστι, καὶ ἀναθδαλλόμενο; φῶς ὡς ἱμάτιον, xai οἱ 
ἄγγελοι λευχὴν ἐσθῆτα περιδεύλημένοι πολλάχις 
ὥφθησαν" οὐχ ἔχον 6b μανίχια διὰ τὸ ἐχτυποὺν τὸν 
sóxxov, ὃν ὁ Σωτὴρ ἐμπαιζόιενος ἐνεδύτατο" περῖι- 
στέλλων δὲ ὅλον τὸ σῶμα ἄχρι καὶ τῶν ποδῶν ἀπὸ 
χεφαλῆς διὰ τὴν ἄνωθεν περὶ ἡμᾶς πρόνοιαν, χαὶ τὸ 
συνεχτιχὸν τοῦ Θεοῦ xal φυλαχτιχόν. Αἵρεται δὲ ὑπὸ 
τῶν χειρῶν Ex πλαγίου ἐν τῷ χαιρῷ τῶν ἱερῶν ἔρ- 
γων, οἷον ὡς πτερὰ γινόμενον διὰ τὸ ἀγγελιχὸν τῆς 
ἀξία-" καὶ ὅτι αἱ χεῖρες δι᾽ αὑτοῦ φαινόμεναε τὸ 
πραχτιχὸν ἐμφαίνουσι xal ἐνεργὸν τοῦ Θεοῦ, ἐν οἷς 
$ ἱερεὺς ἐνεργεῖ, Πρῶτον μὲν οὖν ἀναγορεύει τοῦ- 


τον ὁ ἱεράρχη: ἐν τῷ τὸ ὡράριον λαμδάνειν 129 B 


ix τοῦ ἀριστεροῦ ὥμου ὄπισθεν, xol εἰς «b δεξιὸν 
ἐπιθεῖναι, τῶν δύο μερῶν γενομένων ἔμπροσθεν " 
ὅπερ τότε ἐστὶν ἐπιτραχήλιον ἐχτεληύμενον χαὶ οὕτω 
καλούμενον * δηλοῖ ὃὲ τὴν ἄνωθεν χατιοῦσαν ἀπὸ 
κεφαλῆς χάριν, ὡς μύρον ἐπὶ χεζαλῆς, φησὶν ὁ 
Δαδιδ, τὸ xatabaivoy ἐπὶ τὴν ὥχν τοῦ ἐνδύματος, 
xai thv χρηστὸν ζυγὸν τῆς ἱερωσύνης τοῦ Χριστοῦ, 
καὶ ὥς; φασί τινες, τὸ ἑλχυσθῆναι πρὸς τὸ πάθος 
αὐτὸν τὸν σταυρὸν ἐπ᾿ ὥμων χατέχοντα " ἐπεὶ xal 
αὐτὸς ὁ ἱερεὺς τὰ τοῦ πάθους μυστήρια ἐνεργεῖν 
χατηξίωται. Τοῦτο τοίνυν ἐνδύων αὑτὸν ὁ ἀρχιερεὺς, 
φησὶν « !Αξιος. » Καὶ φαινόλιον ὃ εἰρήχαμεν ἐπιδάλ- 
λων οὕτω φησὶν, « ΓΑξιος * » εὐχόμενος τοῦτο εἶναι: 
αὐτὸν ἄξιον xai ἐπὶ xámw ὁμολογῶν, χαὶ ὅτι ὡς 
ἄξιος ἔλαδεν. Ἐν οἷς xai ταπεινοῦσθαι χρὴ τὸν 
λαμδάοντα" τίς γὰρ ἄξιος , Τοῦτο γὰρ xaY οἱ ἐντὸς 
ψάλλουσι τοῦ βήματος xal ἐχτὸς, τὸν ἀοχιερέα μι- 
μούμενοι. Εἶτα προτρέπεται τὴν ἱερὰν ἀτκάσασθαι 
τράπεζαν ὡς; πλήρη χάριιος, xai ὡς ἐν αὐτῇ χαθ- 
αγιααθείς - εἴτα τὴν ἀρχιερατιχὴν δεξιὰ», ὡς δι᾽ 
αὑτῆς χειροτονηθείς * xal ἔτι τὴν παρειὰν, διὰ τῇ» 
θείαν ἀγάπην τε χαὶ εἰρήνην, χαὶ ὅτι ὄργανον ἡ 
παρτιὰ τῶν εὐχῶν ^ xal ὅτι ἀγαπῶν xal ἀγαπτ τὸς 
χαὶ ὁ τελῶν χαὶ ὁ τελούμενος. Διὰ τοῦτο χαὶ πάντες 
πρεσδύτεροι χαίροντες ἀσπάζονται τοῦτον ὡς; ὁμο- 
τΑγῖ, γεγονότα, xal τὸ τῆς ἀγάπης xat τῆς ἐνώσεως 
ἐπιξείχυυνται “ xal εὐθὺς ἴσταται ἐπιχλινόμενος ix 
πλαγίου τῇ τραπέζῃ, x:0' ἑαυτὸν εὐχόμενος, ἕως 


riens corp:s. Album est propter puritatem, «t 
sanctitatem, et divin: glorie amictum ; Deus enim 
amictus est lumine ut vestimento, el angeli vestem 


albam amicti szpius apparuerunt. Manicis autem 


caret, ut reprasentetur saccus quem Salvator 
pedes iter faciens inducbat. Cooperit autem totum 


Corpus a capite ad pedes usque propter supernam 


erga nos providentiam, et Dei virtutem qua nos 
continet et conservat. Manibus vero attollitor a la- 
tere dum sacra fiunt opera; quo alis fiat. consi- 
mile propter significandam angelicam quam adeptus 
est dignitatem; atque etiam eo quod isa eleva- 
tione manus ipsius apparentes operationis virtu- 
tem declarant, et internam Dei cooperationem in 
iis quae sacerdos operatur. Primum igitur cp:sco- 
pus hunc renuntiat et deprzdicat, cum horarium 
accipit, et ex posteriore parte sinistri humeri in 
dexteram imponit, dusbus partibus anterius pen- 
dentibus, quod tunc est perfectum ἐπιτρσχύλιο", 
supercollare, et ita vocatur. Indicat autem gratiam 
desuper a eapite descendentem, ut. inquit David, 
velut unguentum super caput descendens ad. fim- 
briam vestimenti, et bonum sacerdotii Christi 
jugum ; et, ut dicunt quidam, ut. significetur eum 
gestantem h'imeris erucem ad passionem trahi, 
cum ipse sacerdos passionis mvsteria operetur. 
llorario igitur eum induens sacerdos, ait, « Dignus.» 
Et phznolion, ut diximus, ipsi imponens dicit quc- 


c 276: « Dignus. » Optat eum esse dignum, ct coram 


omnibus fatetur, et velut diznum accepisse digni- 
tatem. Qva in re modestum esse et humilem opor- 
tet accipientem. Quis enim dignus ? Hoc idem can- 
tant qui sunt intra εἰ extra jsanctuarium, episco- 
pum imitantes. Deinde admonetur osculari sanctam 
mensan, ut gratiz plenam, at(ue ut in ipsa sancti- 
fle»tus : postea episcopalem dexteram, ut per eam 
ordinatus, et insuper genas propter divinam cha- 
ritatem et pacem, et eo quod gena precum sint 
organon, et quoniam amat et amatur, consecrat ct 
consecratur. Propter hoc omnes presbyteri ketan- 
tes eum ut zqualem et ejasdem ordinis faetum 54- 
lutant, illique demonstraut charitatis et union:s 
vinculum. flis peractis illico stat a latere inclinatus 


ἀρθὲ τὸ καταπέτασμα, xal ὁ θεῖος γένηται ἀσπα- Ὦ mensz, et in seipso orat donec tollatur velum, ct 


αμός. Ἰότε yàp αὖλις πρὸ τῶν ἄλλων πρεσδυτέρων 
ἐρχόμενος, ποιεῖ τὰ τοῦ ἀσπασμοῦ. Καὶ πάλιν ἵστα - 
τα: ὑποχλινόμενος τῇ θείᾳ τραπέζῃ, xai τὸν τοῦ 
0:09 ἐχχαλούξενος ἕλεον. 
ΒΕΦΑΑ. PIIB'. 
Ὅπως ó θεῖος ἄρτος τῷ χειροτογουμένῳ ἱερεῖ 
παωρακαξαϑήκη δίδοται. Ὃ καὶ »ρικτόν. 

ἬΝνιίχα δὲ ὁ ἀρχιερεὺς σφραγίση xat τελέσῃ τὰ 
δῶρα τῇ ἐπιχλήσει τοῦ θείου Πνεύματος, τότε δὴ 
προσχαλεῖται πάλιν ὁ χειροτονηθείς. Καὶ λαδὼν τὸν 
δεύτερον ἡγιασμένον τέλειον ἄρτον τῇ δεξιᾶ ὁ ἀρχιε- 
ρεὺς, δίδωσι τοῦτον τῷ χειροτονηθέντι, τὰς παλά- 
μας σταυρηειδῶ: ἐχτυκποῦντι εἷς τὴν τοῦ θείου πά- 
oo; ἔνδειξιν καὶ ὅτι τὰς παλάπας ἐτρώθη ὑπὲρ 


divina fiat salutatio. Tum enim presbyterorum 
primus venit, εἰ quz sunt salotationis peragit, 
iterumque stat divinz mensa inclinatus, et D«i 
iDisericordiam invocans. 


CAPUT CLXXXI. 
Qua ratione divinus panis iremendi depositi instar 
datur ordinato presbytero. 

Cum autem episcopus signaverit, et consumma- 
verit dona invocatione divini Spiritus ; tune advo- 
catur iterum ordinatus, et episcopus acecipien- 
dextera mauu seeundum panem iutegrum sanctifi- 
catum ei tradit, palinas in. modum crucis compe- 
neuti in divinz passionis demonstrationem, 3 
etia: eo quod in palmis vulneratus est pro 1 


331 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


392 


crucifixus, οἱ qui dicit : « Accipe hoc depositum,-A ἡμῶν ὁ δταυγωδεί;. Kal φησι, t Aá6z ταύτην τὴν 


illudque custodi ad adventum Domini, cum illud a 
te requisiturus est. » [Ves hxc. treinore et. horrore 
omnino plena est. Ostendit enim eum mysteriorum 
Dei aeconomum factum, seque sacrificandum acce- 
pisse Jesum ipsum panem viventem, et non alium ; 
ipsumque et illius sacerdotium ul depositum ipsi 
'ereditum ease, caque teneri servare ; sacerdotium 
videlicet, et sacram actionem immaculata, eo quod 
Dominus rationem admiaistr2tionis istorum ab eo 
requiret. 
CAPUT CLX*SXIIT. 


Quod periculi plenum est sacre misse officiun 
negligere. 


Ubi nunc sunt. qni sacerdotii gratia accepta, 
efficia sacerdotalia quibusdam occasionibus  pie- 
tatis speciem et. opinionem, revera autem nihil 
pietajis labentibus negligunt, ct supine habent, 
semeltantum idque perfunctorie ea contingentes 
et exercentes ἢ llujusmodi rationem incuria» postu- 
labuntur, quidnam fuerit quod eos ab exercendo 
munere prohibuerit. Tum enim poenitentiam agen- 
tes ἃ sacerdotii exercitio penitus removeanuur. 
Quandiu autem sacerdotium retines, ct non prohi- 
Leiis, operi sacro quantum homini fleri poterit 
insiste. Est enim opus illud mundi salus et conser- 
vatio. 

Postquam igitur episcopi manum osculatus est, 
et cum cordis contritione egressus est, defert, 
clat«s manus liabens, sacrum. panem ad. mensain, 
ct capite manibus iucumbente orat, memoriam fa- 
ciens et sui ipsius et episcopi qui ipsum ordinavit, 
omniumque clericorum et laicorum, omnibusque 
salutem deposcit : viventium quoque orthodoxo- 
rum el mortuorum recordatur. Ipsum enim Doii- 
uum manibus tenet, ejusque manus vasa sunt ; 
ipse qui tenctur Jesus Chiistus, est ei et mauibus 
et capiti unccio. "deo hic ut et in omnibus innovant 
Latini presbyteros sues legali more ungentes, 
quod Dionysius non dicit. Ita stans presbytef post 
capitis inclinationem, et orationem : « Attende, Do- 
minc Jesu Cliriste, » admonctur iterum, et fert di- 
vinum panem, οἱ in disco ponit, cum sit exaltan- 
dus. Tum cnim episcopus divinum panem in di- 
800 positum elevat, ei. hunc simul eo, Unura. est 
enim Christi corpus, Sic cum hostie divisionem 
peregit, αὐ spectant ad unionem partis ejus cum 
calice, et quie ad coininunionem pro more perficit. 

) Postquam igitur sanctissimis mysteriis communi- 
cavit episcopus, aute caeteros presbyteros venit or- 
dinatus, lionore pra cxteris habitus propter recens 
acceptam gratiam, et. renovationem a divino Spi- 
ritu jam factam, Undejuxta consuetudiuem . vivi- 
fici panis particeps per episcopum factus, et dex- 
teram et genam ejus osculatur, deinde tremen-o 
calici cowmunicat, hedditus sic vere perfectus, 
et ueimenda communione sigillante et obsignaule 

-sacrameutum ordinationis, in quodam loco altaris 
subsislil, et sacratissimum caliec.n manibus tenens 


παραχαταθήχην, xa φύλαξον αὑτὴν ἄχρι τῆς πα- 
ρουσίας τοῦ Κυρίου, ὅτε παρ’ αὑτοῦ μέλλεις ἀπαι- 
τεῖσθαι αὐτήν. '» Τοῦτο φρίχης ἀπάτη; μεστόν, 
Δείχνυσι γὰρ, ὡς οἰχονόμος τῶν τοῦ Θεοῦ μυσττν- 
piv γίνεται, καὶ οὐχ ἄλλον, ἀλλὰ τὸν Ἰησοῦν τὸν 
ζῶντα ἄρτον λαμδάνει ἱερουργεῖν, xal τὴν ἱερω- 
σύντν αὐτοῦ χαὶ αὐτὸν ὡς παραχαταθήχην πιστεύ-:- 
ται “ xal ὀφείλει τηρεῖν ταῦτα, τὴν ἱερωσύνην τε 
xal ἑαυτὸν ἀμώμητα " ὅτι xal παρ᾽ αὑτοῦ ταῦτα 
ἀπαιτηθήσονται τοῦ Κυρίον. 


KEOAA. PII". 
Ὅτι ἐπιχίγδυγον có dpeAsiv τῆς ἱερουργίας. 


Ποὺ ἄρα εἰσὶν ἄοτι οἱ τὴν χάριν τῆς ἱερωσύντς 


D Àa6óvi:ec, xaX ἐπὶ προφάσεσί t10t, καὶ τῇ δοχού:ῃ 


μὲν, μὴ οὔσῃ δὲ εὐλαδείᾳ, οἰήσει δὲ μᾶλλον εἰπεῖ-, 
τῶν τῆς ἱερωσύνης καταμελοῦντες xal ἀργῶς ἔχον- 
τες, ἅπαξ δὲ μόνον οἷον ἀπτόμενοι, χαὶ ὡς ἐν παο- 
ἐργῳ ποιοῦντες ; Οὗτοι τὸν λόγον τῆς ἀμελείας &mas- 
τηθήσονται, εἰ μή πὸν τὸ χωλύον ἐστί τι " τότε γὰρ 
τῶν τῆς ἱερωσύνης χαθόλον μετανοοῦντες ἀποστὴ- 
τωσαν. Ἐφ᾽ ὅσον δὲ ἀντέχῃ ταύτης͵ xal οὐ χωλύεε 
ὡς δυνατὸν ἀνθρώπῳ παρά τινὸς τοῦ ἱερουργεῖν, 
ἔχου τοῦ ἔργου, ὅτι τοῦ χόσμου ἐστὶ σωτήριον. 


"Aszasápevog οὖν τὴν χεῖρα τοῦ ἱεράρχου, καὶ 
μετὰ συντριδῆ: ἀπελθὼν, ἄνω τὰς χεῖρας ἔχων ἐν 
τῇ τραπέζῃ τὸν ἄρτον φέρων τὸν ἱερὸν, καὶ «al; 


C xspaty ἐπιχειμένην τὴν χεφαλὴν, εὔχεται, μεμνημέ- 


νὸς xal ὑπὲρ ἑαυτοῦ xal τοῦ χειροτονήσαντος 150 
αὐτὸν ἱεράρχον, xal πάντων ἱερατιχῶν τε xal Aot- 
χῶν * xai τὴν σωτηρίαν ἅπασιν ἑξαιτεῖται" χαὶ ζών- 
των ὀρθοδόξων xal τεθνεώτων μέμνηται" αὐτὸν γὰρ 
ταῖς χερσὶ κατέχει τὸν Κύριον * χαὶ αἱ χεῖρε; αὐτοῦ 
ὑπὲρ τὰ ἱερά εἰσι σχεύη" καὶ ὁ χατεχόμενος Ἰη- 
σοῦς Χριστὸς, οὗτος χρίσμα αὐτῷ χαὶ ταῖς χεροὶ 
xa τῇ χεραλῇ. Διὸ καὶ ὧδε ὡς xol ἐν πᾶσι χαινοτο- 
μοῦσι Λατῖνοι, τοὺς αὐτῶν mpsa6u-ípous γομιχῶς 
χρίοντες " ὅπερ οὔ φησι Διονύσιος. Οὕτω δὲ Loxá- 
μενος, μετὰ τὴν χεφαλοχλισίαν ὁ ἱερεὺς χαὶ τὴν 
εὐχὴν τὸ, c Πρόασσχες, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, » προ-- 
χαλεῖται πάλιν’ χαὶ φέρει τὸν θεῖον ἄρτον, xal 
τίθησιν αὐτὸν ἐν τῷ δίσχῳ, ἐπεὶ μέλλει ὑψοῦσθαι, 
Τότε γὰρ ὁ ἱεράρχης τόν τε ἐν τῷ δίσχῳ προχεί- 
μενον θεῖον ἄρτον xal αὐτὸν ἀνυψοῖ ὁμοῦ * ἕν γάρ 
ἐστι τὸ σῶμα Χριστοῦ. Καὶ οὕτω μελίσας τὰ τῆς 
ἑνώσεως τοῦ ποτηρίου, xal τὰ τῆς χοινωνίας χατὰ 
τὸ ἔθος ἐχτελεῖ " χοινωνήσαντο; οὖν τῶν ἀγίωτάτων 
τοῦ ἱεράρχου πρὸ τῶν ἄλλων πρεσδυτέρων, ὁ χει- 
ροτονηθεὶς ἔρχεται προτιμώμενος ἄρτι διὰ τὴν yáp.v 
xal τὸ ἐγχαινισθῆναι ἤδη ὑπὸ τοῦ θείου Πνεύμχ- 
τὸς. Ὅθεν xal χατὰ τὸ ἔθος, τοῦ ζωοποιοῦ μετα- 
σχὼν ἄρτον, λαδὼν παρὰ τοῦ ἀρχιερέως, χαὶ τὴν 
δεξιὰν xal τὴν παρειὰν αὑτοῦ ἀσπασάμενος, xal 
χοινωνήσας τοῦ φριχτοῦ ποτηρίου, καὶ οὕτω τέλειος 
ὄντως γεγονὼς, τῆς φριχτῆς χουινωνίας ἐπισφραχι- 
ζούσης τὴν τελετὴν τῆς χειροτονία;, ἔν τινι τόπῳ 


493 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


3d 


«οῦ θυσιαστηρίου ἵσταται. Καὶ τὸ ἱερώτατον ποτῆ- A de divino sanguine tradit. Preslyter.s et diaconis 


ριον ταῖς χερσὶ xaxéyov, μεταδίδωσι τοῦ θείου αἴμα- 
«oc tol; πρησερχομένοις ἱερεῦσι xal διαχόνοις ^ μαρ- 
«υρούμενος διὰ τοῦ ἔργου, ὡς τῶν μυστηρίων 
«ετέλεσται ἱερεὺς χαὶ τούτων ἄλλοις μεταδιδόναι τὴν 
ἐξηυσίαν χαὶ δύναμιν εἴληφε. | 


KESAA. PII. 


A'ar! διάκονος xal πρεσδύτερος ἄρτι χειροτονη- 
θέντες, ὁ μὲν τὰς teAevcaíac αἰτήσεις, ὁ δὲ 
τὴν ὀπισθάμθωγνον εὐχὴν .έγουσιν. 


Τῆς δὲ τελευταίας μετὰ τὴν ἀπόθεσιν τῶν θείων 
δώρων ἐν τῇ προθέσει γινομένης εὐχῆς, ὁ μὲν διά- 
xovo; μειρυτονηθεὶ; νεωστὶ τὰς αἰτήσεις τότε φησὶν, 
ἄρτι μαρτυρούμενος χαὶ δειχνύμενος τῷ λαῷ, ὡς 
κατέστη Θεοῦ ὑπηρέτης, xaX τὰς αἰτήσεις ποιεῖσθαι 
ὑπὲρ αὐτοῦ χάριν εἴληφε, xat προυχαλεῖσθαι τὸν 
λσὸν «ph; τὰς προσευχὰς xal δεήσεις (ὃ δὴ τῖς 
καθαρτιχῆς ἔστι τάξεως xal λεινουργιχῇ ). xal ἀνα- 
«τιθέναι αὐτοὺς τῷ θεῷ. Διὸ χαὶ τῷ ἱερεῖ ἐξυπηρε- 
«ούὐμενος φαίνεται ἐν τοῖ, ἱεραῖς εὐχαῖς, πρὸς τὸν 
λαὸν ἐπιλέγων, ε Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, » ἐν τῷ 
μέλλειν τὸν ἱερέα λέγειν τὴν “εὐχὴν πρὸς τὸν Θεό". 
Ὁ δὲ γε νεωστ΄ χειροτονηθεὶς ἱερεὺς αὑτὴν τὴν εὑ- 
χὶν πρὸς τὸν Θεὸν ἀναφέρει, fj xal τελευταία ἐστὶ 
καὶ ἐπισθάμδωνος λέγεται δειχνύμενος μὲν καὶ 
αὐτὴς xal μαρτυρούμενος τοῖς πιστοῖς, ὡς ἱερεὺς 
χατέστη, xii μεσίτης γέγονεν αὐτοῖς τὰ πρὸς τὸν 
Θεὸν, χαὶ ὡς ἄρτ' τὴν χάριν δεξάμενος, εὔχεται ὑπὲρ 
«οὔ λαοῦ. Αὕτη γὰρ fj εὐχὴ, τελευταία οὖσα, πάντα 
ἐξαιτεῖται ἱερεῦσι χαὶ βασιλεῦσι χαὶ λαϊχοϊς τὰ 
ἀγαθὰ καὶ τὴν εἰρήνην ἀπὸ τοῦ τῶν φώτων Πατρός. 
Πρῶτον δὲ λαμόάνει ἀρχιερατιχὴν εὐλογίαν, xal 
οὗτως ἐξέρχεται, δειχνὺς ὅτι ὑπὸ τὸν lépápyny ἐστὶ, 
χαὶ ὑπ᾽ αὐτοῦ τετελείωται. Καὶ μετὰ τὸ εὔξασθα:, 
πάλιν εὐλογεῖται, τὸ τῇς ὑπαχοῆς ἐχπληρῶ", καὶ ὡς; 
μισθὸν λαμόάνων τοῦ ἔργον τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ 
τῆς ἱερᾶ;. Οὕτω μὲν οὖν καὶ ὁ πρεσδύτερος τελεῖται 
δὴ xai χειροτονεῖται. 

Καὶ εἰ μὲν τῆς μοναχιχῆ ἔστι τάξεω;, τὰ ἱερὰ 
ἀποθέμενος ἄμφια, τὰ συνήθη ἐνδύεται τοῦ σχί,- 
ματος ἑαυτοῦ. Καὶ εὐλογίαν λαδὼν ἄπεισιν, ἄχρι 
«ἧς ἐδόόμης καθ᾽ ἡμέραν ἱερουργῶν, ὡς τετύπωται, 
ἵνα xat πρὸς τὸ ἔργον εἰς to; ἔλθῃ, xal ἀδιάχοπος 
ἡ τῆς; ἱερωσύνης ἐνέργεια τῇ ἑύδομάδι τῶν ἡμερῶν 
διαμτίνῃ, δι᾽ ἧς ἡ παροῦσα πᾶσα οἰχονομεῖται Qui, 
ὡς ἂν τοῦτο 15 τὸ ἔργον ἐπ᾿ μελῶς ἐνεργήσας ἐν 
τῷ παρέντι, εἰς τὴν ἄληχτον ἐκείνην ἰς ρουργίαν χαὶ 
ἄμεσον κοινωνίαν τοῦ Χριστιῦ χαταντήσῃ * ἀλλὰ καὶ 
ὡς πνευματικὸν λαδὼν μέγα χάρισμα, χατὰ τὸν 
ἀριθμὸν τῶν τοῦ [Ινεύματος χαρισμάτων, xal ἐν 
ἡμέραις ἴσαις ὀφείλει ἀδιαστάτως ἐνεργεῖν τὰ τῇς 
χάριτο;, ὡς προγέγραπτα:. 

ΚΕΦΛΑΛ. PE. 


Περὶ ἐνδυμάτων ἀνηκόντων κοσμικοῖς χδιροτο- 
γηθϑεῖσι διακόνοις καὶ apscóvtépoic. 


Εἰ δὲ τῶν χοσμιχῶν εἴη, περιδάλλεται ἄμφια ἃ 
xai ὁ διάχονος ἀμφιΐνυνται, σημαντιχὰ τῆς ἱερω- 
σύνη-, xal διὰ τὴν εὐλάθειαν ὁξ: ἢ μέλανα, xal 
κατὰ τὸ λεγόμενον ἐμάτιον ἐῤῥ αμμένα. Ἰὸ μὲν γὰρ 

ParnoL. Gn. CLV. 


accedentibus, opere testificans 86 consecratuni 


esse in sacramentorum sacerdotem, et ea aliis 


communicandi facultaten οἱ auctoritatem acce- 
pisse. 


CAPUT CLXXXIV. 


Quare diaconus et presbyter jamjam ordinati, ille 


posiremas preces, hic eas qua retro ambonein in 
ecclesia fiunt, recitat. 


Postrema oratione facta, post deposiiionen: di- 
vinorum donorum in prothesi, diaconus reccus 
ordinatus rogationes iunc recitat, jam testificans 
et demonsirans populo se constitutum esse Dei 
ministrum, graliam rogationes pro ipso facicn.!i 


B accepisse, ad preces οἱ orationes populum exlior- 


landi (est enim ordinis purgativi et ministerialis 
el eum Deo conseerandi. Ideo in sacris precibus 
conspicitur sacerdoti inservire, populo edicens : 
«Dominum deprecemur, » cum sacerdos preces ad 
Deum dicturus est, sacerdos autem recens ordina- 
tus orationeni Deo. offert, quie liturgiae postrema 
est, et post ambonem dicitur : quo ipse ostcudit 
ei tes:atur se sacerdotem factum, et. mediatorem 
esse ipsis in iis quze sunt ad Deum. Quia etiam 
recenter gratiam accepit, precatur pro populo. Ora- 
tio enim illa cum sit. postrema, ouinia bona pa- 
ceinque a Deo luminum Patre. postulat pro. sacer- 
dotibus, iu:peratoribus et laicis. Sed primum 
benedictionem episcopalem accipit, sicque cgre- 
ditur ostendens ee episcopo subjectum csse, οἱ 
ab co consecratum. Postquam precatus est, ite- 
rum benedicitur, qua sunt obedientie et sub- 
missionis adimplens velut in mercedem sacri sui 
ministerii. Sic ergo presbyter consecratur et ordi- 
natur. 


Si autem iuonastici fuerit. ordinis, sacras vestes 
deponit, et consuetas ordini suo induit, Lenedi- 
ctioneque accepta abit, el sacrificat unoquoque die 
per hebdoimadem, ut jam declaratum est, ut a 
opus et verla sese assuefaciat, εἰ sacerdo- 
ti virtus sine interruptione per sSacrurum hheb- 


D dowmadem qua v.a presens universa guberna- 


lur, permaneat : ut lioc opere sollicite in przsenti 
seculo deluncius, ad indcficientei. illam et aeter- 
nam sacram operationem, et iminediatam Chris:i 
communionem occurrat, Prasterea, velut. magna 
spirituali gratia donatus, debet juxta numerum dono- 
rum Spiritus :equalibus diebus indesinenter. qua: 
sunt gratie operari, ut antea scriptum est. 
CAPUT CLXXXV. 


De vestimeniis qu& competunt. secularibus, quando 
diaconi vel presbyteri ordinantur, 


Si vero sacularis fuerit, vestimentis induitur 
quie diaconus vestire solet, sacerdotalem diguita- 


Aem indicantibus, qui propter pietateim. violacca 


sunt, vel uigra, et. sccuuduim ,vesteu, ἱμάτιον di- 


A3 


381 


DE SACRIS ORHDINATIONIBUS, 


393 


καὶ τελεώτερα πάντα τὰ ἐν ταύτῃ τελούμενα. A in illius initiatione fiunt, omnia perfectiora sunt. 


Ἡμεῖς μὲν οὖν ἐροῦμεν περὶ αὐτῶν, ὅσον ἐγχωρεῖ 
καὶ ἰσχύομεν Opel; δὲ συντείντε τοῖς λεγομένοις 
τὸν νοῦν, xai ὁρᾶτε ἐξ ἀρχῆς ἤδη τὸ ἐπηρμένον τῖς 
θείας ταυτησὶ τάξεως. Ὠᾶσι μὲν ἐφεῖται, χαθαροῦ 
μόνον βίου ἐτειλημμένοις, ἐν ὀρθοδόξῳ τῇ πίστει, 
ζητεῖν τὰ λοιπὰ τῆς ἱερωσύνη:, ἀναγνώστον σφρα- 
γίδα, ὑποδιαχόνου χειροθεσίαν, διαχόνου χε! ροτονίαν 
καὶ πρεσδυτέρου" καὶ προδιδασμοὺς ἐν τούτοις δή 
«νας διαχονημάτων xz τιμάς. 


ΚΕΦΑΛ. PLUH'. 
Ὅτι χωρὶς ψήφων οὐδεὶς τελεῖται éxlaxoxo;. 


Ἐπισχοπὶν bi οὐδενὶ ἔξεστι ζητεῖν " οὐδὲ δυνατὸν 
χωρὶς ἐχλογῆς τε καὶ ψήφων. Κἂν γὰρ ἀνθρωπίνως 
τις καὶ παρὰ τὸν ὅρον τὸν ἱερὸν πρὸ: τοῦτο ἐπίχει- 
ροΐη, οὐκ ἂν ἐπιτεύξοιτο ψήφων ἱερῶν χωρί; * ὅθεν 
ἐχ τούτου προσεχτέον τινὰ μὴ ἐπεμδαίνειν, prb 
ζητεῖν, μηδὲ περιδρομὰς ποιεῖν, ὡς ὁ Χρυσῤῥήμων 
φησί" xal τοὺς ἐχλεγομένους δὲ καὶ Ψψηφιζομένους 
ἀπαθῶς τοῦτο ἀποστολιχῶς ἐνεργεῖν’ μᾶλον δὲ 
θείως" εἰ γὰρ χαὶ παρὰ τῶν ἀποστόλων ἡ τῶν ἀπο- 
στόλων ψῆφος ἀπήρξατο, ἡνίχα προεδλύήθη εἰς τὴν 
τοῦ δυοχαιδεχάτου τόξιν τοῦ παραπεπτωχέτος 
Ματθίας, ἀλλ᾽ ἡ ἐχλογὴ ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος πρότερον 
ἤρξατο, ὃς ἀρχιγός ἔστι xat τελειωτὴς τῇ; σωτηρίας 
ἐμῶν, ἀφ᾽ οὗ δὴ ᾿Ανδρέαν ἐξελέξατο xal s^v Πέτρον, 
Ἰωάννην τε χαὶ Ἰάχωδον, Φίλιππον χαὶ Ναθαναὴλ 
καὶ Ματϑαῖον, καὶ τὴν λοιπὴν χορείαν τῶν μαθητῶν" 


Nos igitur de illis dicemus, quantum lieet et pos- 
sumus: vos vero mentem dictis advertite, et vi- 
dete al ipso initio hujus divini ordinis altitedinem 
el sublimitatein. Omnibus quidem vitae purz in 
orthedexa (ile t:intum amore capitis quxrere et 
persequi licel ezteros sacerdotii gradus, lectoiis 
sigillum, suldiaconi manus. iupositionem, diaco- 
ni et gresbyteri ordinationem, et in his ordi- 
nihus promotiones quasdam, et ministeriorum di- 
ΕΒ tales, | 
CAPUT CLXXX VI. 
Quod nisi per suffragia electus nemo episcopus 
cousecratar. 
Verum episcopatum. nemini querere licet, nvc 


D possibile sine electione el suffragiis, Nam si quis 


bLumanum patiens hunc assequi prater sacras 
delinitiones adnisus fuerit, illum tamen sine sacris 
suffragiis non. consequetur. Unde diligenter ai- 
tendendum est ne quis violente. in. episcopatum 
ingredi:4Aur, ne quis eum requirat, ne quis anibi- 
tus. faciat, ut ait aurea loquens, Eos similiter qui 
eliguntur, et euffragiis praev.lent, id prestare dc- 
bent nulio aeti. humano affectu, sed apostolice, 
vel potius divine, Quanquam enim ab apostziis 
suffragium inceperit, cum in ordinem duodecini 
qui ceciderat promotus cst Matthias ; attamen 
electio priinum a Salvatore coperat, qui dux cst 
et consummator s:lutis nostra? ; propterea. Ándre- 
am elegit, et Petrum et Josunem, οἱ Jacobum, 


πρὸς οὖς xai μετὰ ταῦτά φησιν « Οὐχ ὑμεῖς με C Philippum et. Nathanael, et Matthzum, reliquum- 


ἐξελέξασθε, ἀλλ᾽ ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς, ἵνα ὁπάγητε 
xoi χαρπὸν φίρητε, xa! ὁ χαρπὸς ὑμῶν μένῃ. » 
O0; xai ἁλιεῖς ἀνθρώπων, χαὶ ἄλας τίς γῆ; χαὶ 
φῶς τοῦ χόσμου, χαὶ χριτὰς τοῦ Ἱπραἣλ, χαὶ συν- 
θρόνους, καὶ ποιμένας τῶν προδάτων αὐτοῦ, καὶ 
δύειν καὶ δεσμεῖν δυναμένου:, χαὶ ἱερεῖ;, x:i 
ἱερουργοὺς, καὶ διδασχάλους xal χήρυχας, εἶπέ τε 
xai ἔδειξε" καὶ χύρυχας τοῦ Εὐαγγελίου, xai διδα- 
σχκάλους οἰχουμενιχοὺς xai ἐκάλεσε xai ἑποίησε, 
lap" αὐτοῦ τοίνυν διὰ τῶν αὑτοῦ xal ἐχλέγεσθαι χρὴ 
xal χειροτονεῖσθαι τοὺς τελουμένους * μᾶλλον δὲ εἰ 
&; αὑτὸς βούλεται d ἐχλογὴ γένοιτο, καὶ d) χειρο- 
τινία ἔσται ἀληθῶς παρ᾽ αὐτοῦ xal διὰ τῶν ἀξίων 
ὑπὲρ τῆς Ἐχχλητία; αὐτοῦ" χαὶ ἀξίως τὰ Octa 
ἔσται τελούμενα. Εἰ δ᾽ οὖν, zap3 τῶν ἀναξίων ἔσται᾽ 
ἐπε: καὶ δι᾽ αἰτῶν ἡ χάρις, ὡς ἐμάθομεν, ἐνεργεῖ" 
πλὴν παρὰ γνώλην Χριστοῦ τοῦ τὴν χάριν παρὰ [la- 
tpoc ἐν ἁγίῳ Πνεύματι νέμοντος, καὶ πρὸ; χαθαΐ- 
gea οὗ πρὸ; οἰχοδομὴν ψυχῶν χαὶ τῆς Ἐχχλησίας. 
Ὡς οὖν Χριστοῦ xai θεῖον ἔργον ἣ ἀρχιερωσύνη 
ἐξχιρέτως, οὕτω δὴ υΞνόμισται ἐν τοῖς δεχομένοι; 
αὑτὴν ἐνεργεῖσθαι. 
KE9AA. ῬΠΘ', 


Περὶ ἱερῶν ψήφων " καὶ ὅτι ἐν talc ψήφοις δεῖ 
πάντας εἶναι τοὺς ἐπισχόκους, ἐξωιρέτως δὲ 
tpeic. 

'O πρῶτο; ἱ:ραρχς, ἧς 05, τυτοῖ v.v Χριστὸν 


* Josn. xv, 16. 


que discipulorum chorum, ad quos postea dicit : 
«Non vos me eleyistis, sed ego elegi vos, ut eatis 
el fructum feratis, et fructus vester maneat *, » 
quos etiam pi«catores hominum, et sal terre, et 
lumen muudi, «t judices Israel, οἱ assessoros 
ipsius, et ovium ejus pastores, et. solvere et liga- 
re potentes, et sacerdotes, et sacrorum operaioe 
res, et doctores, et przdicatores. dixit et instituit. 
Pradicatores quoque Evangelii, et doctores terre 
vocavit, εἰ effecit. Oportet. igitur eos qui conxc- 
erani sunt, eligi et ordinari ab ipso per cos qui 
sunt ipsius, praesesitim si ut vult electio fiat, 
Ordinatio tem vere ab ipso erit, et divina per 
dignos et condigne pro ipsins Ecclegia erunt. c-le- 


D prat. Si igitur ab indignis facta fuerit, per ipsos 


tamen, ut didiciuius, gratia operatur, verum ad de- 
structionem, uon ad animarum et. Ecclesiz zili- 
catiorem, idque prater Christi intenticnem gra- 
tiam a Patre per *piritum sanctum distribuentis 
Quemadmodum igitur episcopatus pra. cxteris et 
divinvm Christi opus ; sic etiam legibus statntum e«t 
qua ratione in iis qui eum suscipiunt, agenudu:n sit. 
CAPUT CLXX3IN. 
De sacris suffragationibus, ei quod omncs epi:coji 


provincie ilis imteresse debeunt, a4. mimimum 
tres. 


Primus episcopus, qui Christi tvpus est, convo- 


399 


SYMEONIS THESSALONICENSIS AHCIIHLIEP. 


τοῦ 


cat qui sub ipso sunt episcopos, primorum apo- Α συγχαλεῖται τοὺς τελοῦντας ὑπ αὐτὸ) ἀρχιερεῖς, 


siclorum ordinem tenentes, ipsiusque gra.ia:m et 
viritem. ab eo. emanatam . possidentes, remque 
cum iis communicat. Cum igitur opus sit divinum 
οἱ desiderabile, omues ad. hoc conveniunt. Si oni- 
res provincia episcopi adsunt, bene est. Hoc. po- 
stilat canonica. coustitutio, opusque est et price- 
pium apostolicum ; omnes enim aderant in ele- 
ctione Mathie. Si lioc fieri non potest, ex omni 
catu tres adsint propter sauctam Trinitatem, quo- 
biam bxc est omnium creatrix εἰ perfecirix, cete- 
ris consentientibus, el quie de bac electione judi- 
cant, mandantübus. lloc in Christi baptisniate 
conspicitur, Patre cum Spiritu sancto testimonium 
de Filio perhibente. In Transliguratione queque 
Filius cum iis de seipso testatus est, baptizatus 
est, gratiamque dedit, et divino lumine coruscavit. 
Adeo in duobus vel tribus testibus, inquit, stabit 
omne verbum *. In apostolis idem observatum 
fuit. Tres enim a ceteris exempti electi. sunt, Pe- 
trus, Joannes, et Jacobus frater Domini, qui, ut 
ait Paulus, videbantur cesse columuz. Tres quoque 
Servator pre calteris et eximie mysteriis inajo- 
ribus adhibuit, Petrum, Joannein, et illius consan- 
guiueum Jacobum. Omnibus igitur prasentibus, 
vel necessario tribus, primus episcopus jubet eus 
iu loco savro sedere, et. suffragia dare. Op «tet 
euim divina divino jussu et exhortatione lieri. 
lpse quidem primus cum iis non. ingreditur, tunc 
vel lioc. ipso Jesum Deum et hoininem figurans, 
qui corpore absens policstatem suam dedit, οἱ 
per eos operatur qui sui sunt. Nec lioc. tantum, 
sed etiam ut vices Christi agens divinum. suffra- 
gium ipse iterum obsignet eL approbet. Ne autem 
videatur cuim ipsis nou agere, sed. ipsis assentiens 
et uu2uimis 3pparcat, aliquem ex iis. qui illi mi- 
uistraut. vice sua. funciurum cum iis mitt, e 
clero selectum, qui potissimum | esse $0let cliarto- 
phylas. 
CALUT C€XC. 
(Jua rciioue inter suffragantes episcopos medius 
sedet chaitophylax. 

ldeo in medio. episcoporuu sedet, non ut. cliar- 
lopiylax, ea enim ralione eatledram iuter. episco- 
pos non. habet ; vel aliquis alius clericu-, Sed ut 
vices agens magui episcopi. Sedel igitur et per 
nidinem interrogat episcopus, non tameu. cuin 118 
fcrt suflragium. Magni enim episcopi sententia ab 
iniio data est, ut. episcopi suffragium f[erreut ; 
iterumque dabüur linitis sullragiis, eo quod illus 
sententia diving sortis locum tenebit. Propter hoc 
preter episcopos qui illic sunt nullus alius. fert 
suffragii, 


CAPUT CXCI. 
Quod preces fivnt cum suffragia ferenda sunt. 
Venientibus igitur. illis cum  chartophylace quo 


* Deut. xix, 15, 


C 


D 


τὴν τῶν πρώτων ἀποστόλων τἀξιν ἐπέχοντας, xol 
τὴν αὐτοῦ παρ᾽ αὐτοῦ ἐσχηκότας χάριν xal δύναμιν" 
xa χοινοῦται τὸ ἔργον. Ἐπεὶ οὖν θεῖον τοῦτο x Y 
ἐραστὸν, πάντε: ἐπὶ τούτῳ συντίθενται " χαὶ εἰ μὲν 
οἱ τῆς ἐπαρχίας πόρεισι πάντες, χαλόν" τοῦτο (2p 
χαὶ ἡ διαταγὴ τῶν χανόνων βούλεται, xat àz03t-- 
λιχόν ἔστιν ἔργον τε xal διάταγμα" πάντες γὰρ 
ἦσαν ἐπὶ τῇ ψήτῳ Ματθίου * εἰ δ᾽ οὐ δυνατὴν, ἐξ - 
παντος εἶναι τρεῖ; διὰ τὴν Τριάδα" ὅτι αὕτη τῶν 
ὅλων δημιουργός τε χαὶ τελειοποιὸς, συμφωνούντων 
αὐτοῖς xal ἀνατιθεμένων τὰ περὶ τούτον xal τῶν 
λοιπῶν. Τοῦτο δὲ xai ἐπὶ τῷ βαπτίσματι (or, 
μαρτυροῦντο; τὸν Υἱὸν τοῦ Πλτρὺς χαὶ τοῦ Πνεΐ- 
ματος ' xal ἐν τῇ Μεταμορφώσει, ἑαυτόν τε 153 
σὺν τούτοις τοῦ Υἱοῦ μαρτυροῦντος, βαπτιζου ἐν... 
καὶ διδόντος τὴν χάριν, xal θείῳ φωτὶ λάμπουντ ς- 
Διὸ καὶ, « Ἐπὶ δύο μαρτύρων ἣ τριῶν», φησὶ, σταθὴ- 
σεται πᾶν fuo. » Καὶ ἐν tol; ἀποστόλοι; δὲ τοῦ .0 
ἦν. Τρεῖ; γὰρ ἐξαίρετοι ἀπελέγησαν τῶν λοιπῶν, 
Πέτρο;, Ἰωάννη; τε καὶ Ἰάχωδος ὁ τοῦ Κυρίου 
ἀδελφὸς, οἱ δοχοῦντες στῦλοι εἶναι, ὡς Παῦλός φησι. 
Καὶ αὐτὺ; ὁ Σωτὴρ τρεῖς ἐξαιρέτως εἶχεν ἐν tol; 
μείζοσι μυστηρίοι;, τὸν Πέτρον χαὶ Ἰωάννην xal 
τὸν ὁμαίμονα τούτου Ἰάχωδον. Τῶν πάντων οὖν 
ὄντων, f| xat! ἀνάγχην τριῶν, χελεύει τούτοι; ὁ 
πρῶτο; ἀρχιερεὺς ἐν τόπῳ ἱερῷ καθίσαι, χαὶ τὰ; 
ψήφους ποιήσασθαι" ὅτι θείῳ χελεύσματι τὰ Oria 
γίνεσθαι χρή. Καὶ αὐτὸς μὲν ὁ πρῶτος σὺν αὐτοῖς 
οὐχ ἔρχεται τότε, τυπῶν χὰἀν τούτῳ τὸν θεάνθρωπον 
Ἰησοῦν, 6ct χαὶ σωματιχῶς μὴ παρὼν, τὴν ἐξουσίαν 
αὐτοῦ δοὺς ἐνεργεῖ διὰ τῶν ἀὐτοῦ * xal οὐ τοῦτο 
μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα τὴν θείαν ψῆφον οὗτος αὖθις ἐπ-:- 
σφραγίσῃ, τὸν τόπον Χριστοῦ πληρῶν. Ἵνα δὲ μὴ 
xai δόξῃ ὕτι οὐ συμπράττων ἐστὶν, ὡς ἂν φαίνηται 
συνὼν χαὶ συμψηφιζόμενος, τοποτηρητὴν αὐτοῦ 
πέμπει σὺν αὑτοῖς τῶν αὐτῷ λειτουργούντων ἀξ) 
τοῦ χλήρου tv ἔχχριτον ὃς ἐξαιρέτως xal ὁ χαρτ'- 
φύλαξ ἐστί. 
- ΚΈΕΦΑΛ. PL. 

Ὅπως ὁ χαρτοφύ.ἰαξ μέσον κάθηται τῶν t$ 

φιζομένων «ἐπισκόπων. : 

Διὸ καὶ μέσον κάθηται τῶν ἀρχιερέων, οὐχ 9^ 
χαρτοφύλαξ, οὐδὲ γὰρ καθέδραν ἐν ἐπισκόποις 92 
τος ἔχει, ἣ ἄλλος τι; χληριχὸς, ἀλλ᾽ ὡς τοποτηρι, 
τῆς τοῦ μεγάληυ ἀρχιερέως. Κάϑηται δὲ xal ἔρυπὶ 
χατὰ τάξιν τοὺς ἐπισχόπου; “ οὐ μὴν συυψηςφίξετο" 
Ἢ γὰρ γνώμη τοῦ μεγάλου ἀρχιερέως δέδοτατ ph 
ἀπαρχῆς el; τὸ τοὺς ἐπισχόπου; ψηφίσασθαε, 
θήσεται δ᾽ αὖθις ὕστερον τῶν ψέφων τελεσθεε O9" 
ὅτε xal fj τούτου γνώμη ὡς θεῖος x), po; ἔτταα.- P 
τοῦτο πλὴν τῶν ἐπισχόπων ἐχεῖσε ἄλλος τις 027 q 
φίζεται. 


ΚΕΦΑΛ. PLA'. 
Ὅτι προσευχὴ γίγνεται ἐν ταῖς φήφοις. 
Ἐλθόντων τοίνυν τούτων σὺν τῷ y ρτοφύλσε. 7" 


m DE SACRIS ORDINAT:ONIBUS. 
via do gi 503: ἔθος, Exxoytat μὲν τῆς θεία: cixó- A suffragia dare mos est, ante divinam Christi 


'o Χοιστοῦ ἐνώπιον χηρηὶ τοιῖς εἰς δόξαν τε xa: 
πον t2; ἁγίας Τριάδος " καὶ ὅτι παρ᾽ αὐτί - hui) 
πᾶς ςωτισμὰς, χαὶ μᾶχλον οὗτος ὁ τεγεώτατος. 
διὸ χαὶ ἔντευθεν ἀρχόμενον τὸ τρίχήοιον, xai ἐν 
πᾶσαις τελετχῖς τοῦ ἀρχιερέω: ἐστὶ τὸν ἐν αὐτῷ 
τέλειον ὁπὸ «TC τελείας μόιτε Τρ'άξο: τυ τ'- 
* ὃν σαφῶς ἐχδηλοῦν. Εἶτα ὁ πρῶτος τῶν ἐπ: σχόξων 
ἐπιτραχήλιον περιτίθεται, τὴν ἄνωθεν χάριν, ὡς 
εἰρήκαμεν, ἐχτυποῦν. Καὶ χατὰ ἀνατολὰς τρὶ- cpos- 
κοτ ὧν τὸν ἐν Τριάδι Θεὸν, τοῦτον εὐλογεῖ " δ:ἶἴ γὰρ 
ἐν τοῖς οὕτω θείοις τε χαὶ μεγίστοις ἀπὸ Θεοῦ, ὡς 
ἐιφάχθημεν, ἄρχεσθαι, χαὶ τοῦτον πρὸ πάντων εὖ- 
lvslv- xai ἀπὸ O:02 xai προσευχῖ-ς ἀρχοιιένους, 
tb» γάρ!» do ξαυτοῖς ἐπιφςπᾶσθαι τοῦ Πιυεύματος, 


c1 οὕτω τῷ θείῳ ἐγχειμεῖν ἔργ. Διὰ τοῦτο χαὶ ὑπὸ D 


πάντων τῶν ix:ss γινομένης προτευχῖς, τὸ liie» 
Πνεῦμα ἐπ'χαλοῦνται ἐλθεῖ, xax iv3xr.vo311 αὐτ΄ϊς. 
Εἶτα τὸν τρισέήγιον 91vov. τῶν ἀγγέλων Üuvkazvz:;, 
γαὶ τὴν τοῦ Πάτερ ἡμῶν προπευχὴν, ἔτι: τοῦ Σω- 
t^0^. ἔστι, xai λοιπῶν ἄλλων λεγομένων ἀρ-1κοζό- 
τῶν τῷ μυσττρίῳ, τὸ, « Εὐλογητὸς εἴ, Χριττὶ ὁ 
Θ:ὼς ἡμῶν. » διὰ τοὺς ἀποστόλου: οὗ: ὃ Χρ:στὸς 
ἐξεν ἑξατο, δι᾽ αὑτῶν ἐν Πιεύματι ἀτίῳ τὴν οἶχου- 
μέντν σαγηνεύσας, x2: τὺ, « '0; ἐν μέτῳ τῶν μαλη- 
τῶν Go9 παρεγένου Σωτὴρ. ἵνα xa σὺν αὐτοῖς Χρι- 
στὸς γένοιτο, » xai τὸ, « Τί πρεσδεῖχ, Κύριε, πά»- 
t&r) τῶν ἁγίων xal τῆς Θεοτόχο, » ἵν δι᾽ αὐτῶν 
τῆς θεία: εἰρένης τοῦ Χοιστοῦ ἐπιτύχωτι, χαὶ ὡς 


el Xytot σύγφωνοι χαὶ τῷ Χριστῷ ἑνωμένοι, μετ᾽ C 


εἰρῆνη xal οὗτοι xai συμφώνως τὴν πισχόπου ἔχλο- 
γὴν xaY τὰς θεία: ψήφου: τελέσωσιν, ἐχτενῇ δέτσιν 
ποιεῖται, 15/8 πρότερον θυμιάσας εἰς δήλωσιν 575 
πϑϑυμίχς 13: χάοσιτος ὁ tvapziusvo; ἀρχιτρείς. Καὶ 
ὧν βασιλέων μνηθεὶς ὡς ἐχδίχων τῇς Ἔχχλτοαίας. 
ἢ τοῦ ἀρχιεπισχόπου ὡς πηγῆς: ὄντος ἐν Χοιστῷ τῷ 
"εἴδει πυρίνων γλω:σῶν τὸ Πνεῦμα τοῖς ἀποστόλοις 
πέμψαντι, τῆς θείας ἱερωσύνης xai τῆς ἀδελφό- 
Ἂς τῶν ἀρχιερέων δτλαδὶ͵ ὡς ὁμοταγῶν τῇ χά- 
καὶ συνεργῶν x3! συνεπισχόπων, ἀπολύτεως 
μένης ἐπ᾽ εὐχαο!στίᾳ Θεοῦ, διὰ τῆς ἁγίας αὖ- 
ητρὸ; xal τῶν ἁ ποστόλων αὐτοῦ, δι᾿ ὧν ἡ χά- 

99 Θεοῦ χορηγεῖται, καὶ πάντων τῶν ἁγίων, 


e?» 


κ᾽ αὐτοὺς ἔλθοι τὸ θεῖον ἔλεος, εὐξάμινη: ὑπὲρ 


ginem cerei trcs accenduntur in gloriam ett 
sanctz Trinitatis, οἱ quod ab ea nobis veniat 
nis illuminatio, et multo mayis hxc diviniss 
Ideo hinc tricerii emanat origo, cujus usus Y 
jn omnibus sacris episcopi operationibus : 
evidenter indicatur perfectam. illuminationen 
sola et perfecta Trinitate emanare. Deinde prin 


. episcoporum epitracbelium sive stolam sacerdo! 


len, qux supernam gratiam, ut diximus, de: 

gnat, collo circumpounit, et ad orientem ter ail 

r t, Deum in personarum "Trinitate benedicen: 

In his enim divinis et maximis rezus a Deo inci 
pere edoeti sumus, ct ante omria ipsi beuedice- 
re, exordiumque a Deo et precibus facientes gra- 
tiam Spiritus ad nos attrahere, sicque divinum opus 
aggredi. Ideo facta prece ab omnibus qui illic sunt,in- 
vocatur divinus Spiritus ut adveniat, et inhabitet in 
cis. Postea, trisagio angelorum bvmno decantato, et 
prece Pater noster recitata, quz Salvatoris est, οἱ 
reliquis aliis dietis qnx mysterio conveniunt, utpote : 
« Benedictus es, Cliriste Deus noster, » propter apo- 
stolos quos Christus elegit, per eos in Spiritu san- 
cio lerram universam indagine cinxit et cepil ; 
et illud : « Velut in medium discipulorum advenisti, 
o Salvator, ut cum ipsis Christus esset; » et istud: 
« lhitercessione omnium sanctorum οἱ Deiparze, » ut 
per ipsos divinam Christi pacem consequantur. 
Et sicut sancti concordes cum pace Christo uniun- 
tur, sic et illi concorditer electionem οἱ divina 
suffragia perficiaut. Episcopus officium initiansora- 
lionem extensam pronuntiat, facto prius in sigui- 
ficationem adventus gratiz thuris soffimento ; im- 
peratorum quoque meminit, ut Ecclesie defenso- 
rum, et archiepiscopi, ut in Christo pauperis, qui 
in figura linguarum flammearum immisit in apo- 
$10los Spiritum sanclum. Meminit etjam divini 52- 
cerdotii, et fraternitatis episcopalis, nempe per 
gratiam velut ejusdem ordinis, ct comministrorum, 
et «oepiscoporum. Tum fit dimisgio ia gratiaruin 
actione Deo per sanctam ejus Matrem, et. apostolos 
860. per quos gratia Dei dispensatur, omnium 
quoque sanctorum, et saper eos descendat divina 
misericordia. Denique precibus pro invicem fa- 


ων, xa: guyyopr3ty δόντες Axio; διὰ τὴν p ctis secundum divinum preceptum seJent aisuffra- 


£202: ὑπὲο ἀλλύγων λίγουσαν ἐν τολῖν, χά- 
vo) ὑτοίσασθλι., Κάθητα: ὃ ἑχατέρωθεν 
ἀργχιεοεῖς οὐχ ἐπὶ θρόνων ἀν᾽ ἐπὶ σχιμπόδων 
μικρῶν - ἐπεὶ ὁ ἀρχ'επίσχοπος ἔχεῖσε οὗ 
w * ὁ χαρτοφύλας δὲ píso) αὑτῶν ὁμοίως, 
ΞξΞράνω, thv τύπον τοῦ ἀρχιεπισκόπου TXiT- 
καὶ ἐρωτᾷ ἀπὸ τοῦ πρώτου τῶν ἀρχ'ερέων» 
ξιν ἔχαστον τὴν vum» εἰπεῖν, Συμτω- 
07 ἐν προτώπῳ Evi, ὃς ἅξιος τῇς ἱτρχρχίας 
vw0u1 τοῦτοῦ πᾶρὰ τῶ χαρτοτύλαχος, ἢ 

υ ὑπηρέτου παρό το; xai χάτω χαθημέ- 
pp τράφιται ἀποτ:ιταγμένῳ εἰς τοῦτο. 

δὲ πάρεισιν ἐχεῖ, εἰ u$ οἱ ἀρχιερεῖ, μό- 
(19:05; 2722 327 ὑπτ ξΐττ τῷ ὑπο τ μᾶς 


δ. colligenda. Sedent autem episcopi ex utraque 
parte, non super thronos, se super scabella que- 
dam parva, cum illic non adsit archíepiscopus ; 
cbartophylax autem similiter in. medio eorum sc. 
dem haLet, sed superiorem, eo quod arcbiepiscopi 
locum occapet, qui εἰ sententiam. unumqueumque 
rogat, ab episcoporum primo incipiens, et secun- 
dum ordinem procedens. Cousentientes. igi:ur in 
uvam personam, ut episcopatu dignam, ipsins 
nomen a chartophylace, vel aliquo alio miuistro 
pra's:nte, eL inferius scdente, in claria scribitur 
albhoc praparata. lllicautem multi ncn. adsunt, 
propter secretas. inquisitiones qux ibidem (unt, 
5.1 episcopi soli, et «harioplivlag- ew wy S 


4 

.qui . illi 

buntur. Si igitur omues — conveuerint, spiritus 
est opus : fi vero contentio aliqua oristur, non 


equidem bonum est, Si vero. contingat. prepter 
scrutinium, eo quod qui serutantur.— homines 
sunt ; iterum bonum est, verumtamen plurium 
suffragia secundum cancnes prevalent. 


CAPUT CXCIT. 


Quod eligentes ferre debent. suffragium. orline tem- 
poris quo electi sunt, non gradus vel dignitatis. 


Tres tamen viri pii in gloriam et typum  Terini- 
tatis eligantur e plu:ibus, vel ex omnibus, et scri- 
latur quot suffragiis przvaluerunt, Primus clectus 
post primum ponatur, sicut ἃ gratia factum est : 
non enim bic oportet gradus et dignitates przferre, 
sed viriutem et meritum, cum suffragia sint ad ido- 
ucos operi eligendos instituta, non ad promovendum 
eum qui prseevenerit, et virtute caruerit, Nam sspe 
preferendi sunt sacerdotes episcopis, οἱ sacerdo- 
t:bus et episcopis pli monachi, vel latci. Qui primus 
electus. est dignus est quoque qui primo loco pona- 
tur. Postquam inscriptio facta est, surgunt episcopi, 
et su(fiag!a ad archiepiseopum per chartephylacem 
mittuntur. 


CAPUT CXCill. 


De episcopo eligendo (in archiepiscopum) qui synodo 
alicui intersit. 


Sciendum autem quod in suffragiis ferendis, si 
epus est episcopum aliquem ex minori urbe ad 
majorem eligi, et synodo tum intersit, eligen us. 
inse reliquorum mandato e synodo secedit, et ipso 
absente sententie de ipso feruntur, et si idoneus 
ai majus ministerium visus fuerit, electus ponitur. 
Fx quo dicitur, gradus preferrri non oportere, 
sed virtutem, et primo probatum episcoporum uni- 
formi consensu affectibus vacuo, vel secundo, vcl 
tertio, ut divina gratia decrevit, 
sccundum suffragiorum ordinem. Innovatio certe 
c8l, dignitates et yradus praeferre cum novum. hoc 
«it t recens, et ab initio ita faetum non fuerit, ut 
i" quisitione facta cognovimus. Episcopi igitiir post 
lata suffragia discedunt. Archiepiscopus ergo suf- 
lragia accipiens, dijudicat apud se electos, ct in 
que 
guificat ut episcopatum aceipiat. 


CAPUT CXCiV. 
Archi piscopi sententiam vro divina sorte haberi. 


Considera autem. mysterium divinse gratiw, et 
integritalis affectu. carentis, in iis qui student. dl- 
viua divine in Eeclesia peragere. Arcliiepiscopus 
cum suffragia feruntur praesens non. est, propter 
solam suffragiorum sinceritatem conservandam, 
ut actio libere et sine dissimulatione fjat, Si etenim 
bae ration« adesse 0n possit, ne sane adsit, Absen- 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIITEP. 


inscribi debere: 


animo inclinaverit, ad eum mittit; illique si- . 


404 


est ἃ commentariis eum ponina. s2ri- A τογράφῳ, ὅτε γράφονται τὰ ὄνόματα διὰ τὶς γινομέ- 


νας ἐχεῖσε μυστικὰς ἐξετάσεις. El μὲν οὖν συμφω- 
νέσουσι πάντες, πνευματιχὸν ὅλον τὸ ἔργον" εἰ δ' 
ἔρις τις γένοιτο, οὐχ ἀγαθὸν μὲν, εἰ xaX διὰ τὴν 
ἐξέτασιν, ὅτι οἱ ἐξετάζοντες ἄνθρωποι, αὖθις ἀγα- 
θόν * πλὴν f) τῶν πλειόνων ψῆφος πάλιν χρατεῖ κατὰ 
τοὺς χανόνας. 


ΚΕΦΑ͂Λ. PLB. 


“Ὅτι τοὺς γηφισθάντας καθὼς ἐψηφίσθησαν 
χρὴ τίθεσθαι. καὶ οὐ κατὰ τὸν βαθμὸν ἦτοι τὸ 
ἀξίωμα. 


Ὅμως ἀπολεγέντες ix τῶν πλειόνων ἣ xol πάν- 
των, xal ψηφισθέντες τρεῖς; ἄνδρ:ς εὐλαδεῖς εἷς δό- 
ξαν τῆ: Τριάδος χαὶ τύπον, xal γραφέντες ὡς ἔψη- 
φίσθησαν, ὁ πρῶτος ψτφισθεὶς πρότερον τεθεὶς x3v 
ὁποίου τύχοι βαθμοῦ, xaX ὁ ψηφισθεὶς δεύτερος μετὰ 
τὸν πρώτως ψηφισθέντα τεθεὶς. καθὼς παρὰ τῆς 
χάριτος γέγονεν, οὐ δὲ γὰρ χρὴ ἐνταῦθα βαθμοὺς 
καὶ τάξεις προτίθεσθαι, ἀλλ᾽ ἀρετὴν xal τὸν ἀξιώτε- 
pov, ἐπεὶ xal διὰ τοὺς ἱκανοὺς πρὸς τὸ ἔργον ἐστὶν 
ἡ ψῆφος, χαὶ οὐ διὰ τὸν προ. χσθῆναι φθάπαντα, 
ἂν μὴ xaX τὴν ἀρετὴν ἔχῃ. ὅτι πολλάχι- προτιμότε- 
pov ἐπισχόποιν ἱερεῖς, χαὶ ἐπιτχόπων χαὶ ἱερέων 
εὐλαδεῖς μοναχοὶ ἣ καὶ λαϊχοὶϊ, ὁ πρῶτος ψηφισθεὶς 
καὶ πρῶτος τίθεσθαι δίχαιος, Μετὰ τὸ γραφῆναι ξὲ, 
ἀνίστανται οἱ ὀρχιερεΐς, χαὶ αἱ ψῆφοι τῷ ἀρχιςε- 
πισχόπῳ διὰ τοῦ χαρτοῳφύλαχο: ἀποστέλλονται. 


ΚΕΦΑΛ. PL. 


Πειὶ ἐπισχόπου μέλλοντος Ψψηφισθῆναι παρόν- 
τος τῇ συνόδῳ. 


Ἰστέον οὖν, 6); ἐν sat; ψήτοις εἴ γρεία Ὑένοιτο 
ἀρχιερέα τινὰ ἐν μείζονι πόλει ἐξ ἄλλης πόλεως 
ἀπολέξασθαι, χαὶ οὗτος παρείη τῇ συνόδῳ, προστα- 
γῇ τῶν λοιπῶν τῆς συνόδου αὐτὸς ἐξέρχεται. Καὶ 
ἀπόντος αὐτοῦ περὶ αὑτοῦ δίδουται γνῶμαι " χαὶ ct 
v£ φιυνείη ἱχανὸς, ποὺς τὴν μείζονα διαχονίαν ψη- 
φισθεὶς, τίθεται. “Ἔττιν οὖν xa! Ex τούτου μαθεῖν, 
ὡς οὐ χρὴ βαθμοὺ; προτιθέναι, ἀλλ᾽ ἀρετὴν * χαὶ τὸν 
δοχιμασθέντα πρῶτον f| δεύτερον f] τρίτον, ὡς ἡ 
θεία ἔχρινε χύριξ, τῇ ὁμογνωμοτύνῃ ἐν ἀπαθείζ 
τῶν ἀρχιερέων Χριστοῦ, χατὰ τὴν τάξιν τῶν ψήφων 
γράφεσθαι. Καινοτομία ἄρα τὸ τάξεις xal βαθμοὺς 
προτιθέναι * ἐπεὶ xal νέον τοῦτο, xal οὐχ ἐξαρχῆς 
ἦν, ὡς ἐξετάσαντες ἔγνωμεν. Οἱ μὲν οὖν ἐπίσχοποι f 


D μττὰ τὰς ψήφους ἀπέρχονται * ὁ ἀρχιεπίσχοπος δὲ" 


τὰς ψήφους λαδὼν, ἀναχρίνει χαθ᾽ 155 aveo 
τοὺς Ψηφισθέντας * xal εἰς 0 ἂν χινηθείη τῷ πνεῦ-. 
μᾶτι, εἰς τοῦτον δὴ xal ἀποστέλλων μηνύει md. 
ἐπισχηπὴν χαταδέξασθαι. 
KEPAA. PLA. 
"Qr. ὧς κλῆρος θεῖος ἡ toU ἀρχιεπισκό €" 
γγώμη. 
Καὶ ὅρα μυστήριον θεοῦ ἀπαθείας χαὶ χάρα-. ^ 
τοῖς προπέχηυσι τὰ θεῖα θείως ἐνεργεῖν ἐν τῇ 
χλησίᾳ. Ἐν μὲν ταῖς ψήφοις ὁ &pyiemlaxoxo 
παρὼν ἐστι διὰ τὸ χαθυρὸν τῶν ψήφων, μόνον EA 
ποχρίτου ὄντο; τοῦ Épvou * ei γὰρ μὴ οὕτω, 8:7: Ὁ 
ται παρεῖναι xal μὴ παρών * τῶν ψνηςεσαμένων, 
ἀπόντων διὰ τὴ ἀπαθὲς αὖθις, μόνος ὁ αἰγας. ὦ “27 


405 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. I 


4CGo 


γιερεὺ; τὸν xpiltwwa τῶν ἐχλεγέντων ἐχλέγεται, Α tibus antem iis qui suffragia wlerunt, ut omnis af- 


οἷά τις χλῆρος θ:ἴος αὐτὸ; ἐναπολειφθείς. E! οὖν 
ἄγνότης συνειδήσεως ἐνταῦθα εἴη, ὡς xal ἐλπίξων 
εἰμὶ πῶς οὐχ ἂν τὸ τοῦ Θεοῦ εἰς τέλος ἐκδαίη βού- 
λημα; 


KE9AA, PLE'. 
Ὅτι, μὴ Bov.tnOérrov τῶν γψηνισθέντων, ἕτεραι 
ψῆφοι γένονται. 

Ὃ τοίνυν διαχριθεὶς πρῶτος xal μηνυθεὶς xai 
δεξάμενος, εἰ δ᾽ οὖν, ὁ διύτερος ἣ ὁ τρίτο:. Ei δὲ 
μὴ βουληθεῖεν ἐχεῖνοι, ὁμοίως πάλιν ἑτέρων Ψηφι- 
ζομένων, ἐξ αὐτῶν οὐ βουληθεὶς xai ὑποταγεὶς 
πρησέρχεται τῷ μεγάλῳ ἀρχιερεῖ, xal λόγον δίδωσιν 
ὦ; καταδέχεται τὴν τῆς Ἐχχλησία: τελέσαι ἐπιτα- 
Ὑἔν ^ xal προσχυνήσας, τὸ ἔργον πληροῦν χαθυπό- 
σχε-αι. Kal ἀῤῥαξὼν τοῦτο ἤδη τυγχάνει πνευματι- 
x4; “ εἰ γὰρ ὁ πρὸ: ἀνθρώπου; λόγον δοὺς οὐ βέ- 
6110; ἀθετῶν, πολλῷ μᾶλλον ὁ πρὸς Θεόν - καὶ ἤδη 
χελεύεται ἀπελθεῖν xal ἑτοιμασθῆναι. 


ΚΙΡΦΑΛ. Pt.G*. 
Ὅπως τὸ μήνυμα Tirecas. 

Τοῦτο δέ ἐστι τὸ τῶν συναλλαγμάτων γενέσθα: xal 
τῶν μνήστρων τὰς ἀπαρχάς. Καὶ fj ἡμέρα προχα- 
τιγγἕλλεται, Καὶ ἣ Ἐχχλησία πᾶσα συνάγεται, 
πάσης τάξεως συναθροιπ"θείσης ὁμοῦ * ἐπὶ γὰρ θεῷ 
páotupt xai τοῖ; ἀγγέλοις αὐτοῦ καὶ τοῖς ἁγίοι; 
χαὶ ἀνθρώποις κᾶσι πιστοῖς τὴν μεμνηστευμένην 
yoh ἀναδέξασθαι Ἔχχλησίαν, xai μνηστὴν αὐτῷ 
τινέσθαι τὲν μεμνηστευμένην Χριστῷ, ὑτὲρ ἧς 
οὗτος προῖχά τε xai λύτρον τὸ αἷμα προθύμως xal 
τὴν ψυχὴν δέδωχε " χαὶ τὸ ποιμαίνειν χαὶ φροντί- 
ζειν ὑπὲρ αὐτῆς τῆς πρὸς ἐχεῖνον ἀγάπης δεῖγμα 
ἐδίδαξε. Συναχθείσης τοίνυν τῆς ἘἜχχλησίας ἀπά- 
σης ὁ τῆς ἐπισχοπῆς ὑποψήφιος ἔνδον γίνεται τοῦ 
ναυῦ xal τοῦ σεπτοῦ θυσιαστηρίου. Καὶ λαμπάδας 
ἀγαπτόντων ἁπάντων διὰ τὴν ἔνθεον χαρὰν ἐπὶ τῇ 
συναπτομένῃ τῷ ἱερῷ ἀνδρὶ ᾿Εχχλησίᾳ, xal αὐτῷ ὡς 
χαθαρῷ μνέστορι, xal τῷ ἐγγινομένῳ θείῳ ἐπὶ τού- 
τοις φωτισμῷ, ἐπιτραχήλιον διὰ τὴν ἄνωθεν χάριν, 
Χχὶ φαινόλιον διὰ τὸ λαμπρόν τε vol χαθχρὴν ὁ 

ὑποψέφιος ἐνδιδύσκεται. 


ΚΕΦΑΛ. PLZ. 


Ὅτι καὶ ἐν τῷ μηνύματι προσευχὴ καὶ θυμίαμα 
καὶ φῶτα. 


Ka! εὐλογήσαντος τὸν Θεὸν, εὐχὴ γίνεται τρισα- 
7$ ἔσο, καὶ τοῦ, « Πάτερ ἡμῶν, » καὶ λοιπῶν ἄλλων 
“εξ; χαιρῷ àpuobluv, ὅτι θείου ὄντος τοῦ ἔργον, καὶ 
πὸς προηγεῖται, xai εὐχὴ ἁγιάζουσά τε xoi πρὸς 
τὰ -ὸν ἐναφέρουσα. Καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς προσευ- 
AR. c τῆ; ἀπολύσεως γινομένης ἔμπροσθεν τοῦ φριχτηῦ 
Ὁ σιαστηρίου, ἐν ταῖς ἱεραῖς τοῦ βήματος πύλαις 
$ «ὐηφισθεὶς ἵσταται, Kal xarà τὸ μέσον τοῦ ναοῦ 
"ETE αὐτὸν ὁρῶντες, τὸν Θεὸν ὃὲ μᾶλλον εἰπεῖν, 
Δεχμπαδηφοροῦντες ἱστάμενοι οἱ παρὰ τοῦ ἀρχιεπι- 
Ὄχοτον σταλέντ:ς, τὰ τοῦ ἱεουῦ μηνύματος λέ, ου- 


fectus humani occasio tollatur, magnus episcopus, 
quemadmodum sors aliqua divina ipsis relicta, ite- 
rum solus eligit de tribus jam electis przstantio- 
rem. Si ergo castitas e! puritas conscientiz hic ad- 
sit, ut ego spero, quomodo Dei voluntas scopum non 
attinget ὃ 

CAPUT CXCV. 


Electis nolentibus, alia eleciio suscipitur. 


Propterea qui primus ab cpiscopis judicatus fuc- 
rit dignus, electione illi significata, si eam accepta- 
verit (si vero non, secundus, vel tertius ; si. vero 
nolaerant illi, iterum alii similiter eliguntur) qui- 
cunque, inquam, ex illis electionem acceptare eique 
se submittere voluerit, ad magnum episcopum 
adducitur, et cum eo verba facit, an sil eam sus- 
cepturus, et completurus Ecclesie mandatum. Et 
inclinatione facta se opus impleturum pollicetur. 
lloc jam arrhabon et pignus est spirituale. Si enim 
datum homittibus verbum (irmum est, nec irritatur, 
riilto magis quod Deo datur. His actis. mox abire 
ju:etur et praporari. 

CAPUT CXCVI. 
Quomodo fiat renwntiatio,' 

Ista sunt nuptialis foeleris et arrhabonia primi- 
ti:e. Dies etiam priua aununtiatur, qua universa 
E«clesia simul cun universis ordinibus congre- 
getur. Oportet enim Eeclesiaim a nuptias petitam, 
Deo teste et. angelis ipsius, et sanctis, et. (idelibus 
omnibus, eum suscipere, et sponsam ipsius (leri quze 
Christo desponsata est, pro qua libenti animo san- 
guinem et animam dedit in dotem et redemptionis 
pretium: oportet. quoque ipsam pascere, et pro 
ea sollicitum esse, quae charitatis in etum specimen 
edi.lit. Coacta igitur universa Ecclesia, qui 8.1 epi- 
scopatum electus est, sese intra templum et vene- 
randum sanctuarium recipit : deinde omnibus lam- 
p»das et laminaria accendentibus ad. demonsirau- 
dum divinum gaudium propter Ecclesiam viro sa- 
cro, et velut casto sponso, et insuper divina 
illuminatione perfuso, matrimonio conjungend.m, 
stolain sacerdotalem induit electus ad. significau- 
dan) supernam gratiam, et phanollon sive casulaiu 


D Propter illustrem claritatem et poritatem. 


.CAPUT CXCVII. 


Quod in renuntiatione illa usus vrecum et. suffitus 
et luminum. 


Ipso autem Deui benediceute oratio trisagli di- 
citur, « Pater noster,» aliaque tempori consentanea, 
co quod, divinum cum sit opus, Dei invocatio prze- 
ecdit, et oratio sanctificans, et ad Deum avimum 
rellectens. Finita oratione, et facia absolutione st»t 
electus ante tremendum sanctuarium in sacris. ip- 
sivs portis, Dum autem qui luminaria gestaut in 
melio templi suhsistuut, in ipsum, dicere malim in 
Deum, inspicientes, qui ab archiepiscopo missi sun!, 
sacrum significationis decretum pronuntiant, vi- 
deliect : « Sanctissimus archiepiscopus, τ] Ὁ cuin 


40] 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIHIEP. 


ipso est divina synodus, advocant et adsciscunt san- Α σιν, ὡς « Ὁ ἁγιώτατος ἀρχιεπίσκοπος xa ἣ πε; 


elitatem iuam in ep:scopum sanctissimz N. hujus 
Ecclesix.» Ipse autem hzc audiens, modeste, ut de- 
cet, de se loquitur, et se excusat. Deinde primum 
gratias Deo agit, qui eum supra. meritum lonorare 
dignatus est ; postea archiepiscopo, et sacra syn- 
odo, qui eum hujusmodi operis ministrum elege- 
runt, οἱ 60 dignari voluerunt. Denique ut Dei amicus 
Deum pie deprecatur ut ipsius gratía οἱ eligen- 
tium precibus provinciam sibi commissam recte 
adininistret. Hoc modo spoisus Ecclesiz sibi deman- 
datze in conspectu throni Christi, et monumenti 
ejus, sanctorumque angelorum et hominum con- 
stituitur. Cum autem consenserit, et Ecclesiam sus- 
reperit, de ea curam providam habere tenetur. His 
sic peractis quz pertineut ad ordinationemet conse- 
cratfonem prazparantur. 
CAPUT CXCVIIT. 
De ordinatione episcopi. 

Instante igitur die dicta, omnesepiscopi electores 
congregantur ; adest quoque archiepiscopus ordina- 
tionem cum ipsis facturus, vel potius Christus ope- 
rans quze pecularia sunt, qurque ipse tradidit. 
Congregatur quoque omnis cleri multitudo, et ante- 
quam missa inchoetur, anabatlira ponitur, et super 
eam thronus in quo sedet magnus episcopus, infra 
veroex utraque parte positi sunt alii th; oni iu quibus 
sedent episcopi. 


CAPUT CXCIX. 


De ejus confessione primoque signaculo. 


Deinde cantores venientes primum adorant ma- 
gnum episcopum, ut Salvatorem Christum sacerdo- 
ium princ pem, faustis acclamationibus ingemi- 
nantes, « [n multos annos, domine; » quo suum 
propter divinum opus gaudium non modo demon- 
strant, verum etiam illi continuam οἱ perpetuam 


in opcre perseverantiam deprecantur. Deinceps et. 


cxteri clerici per ordinem similia faciunt, et. stant 
juxta ordinem qui peculiariter de hac re descri- 
ptus est, Tandem venit electus precedentibus ipsum 
clericis, ipsoque chartopbylace, et ministro qui ex 
suis ab initio illi aderat. 


CAPUT CC. 
Quid deuotent in solo descripta, tres fluvii, civitas el 
aqui!a. 

Cun vero electus tres fluvios pertransiit in. solo 
per gypsum figuratos, qui doctrinze donum ad quod 
vocatus est, significant, subsistit super urbem oh 
eculos descriptam quas ipsins episcopatum iimdicat, 
iu cujus 'summitate aquila similiter describitur, 
puritatem, rectitudinem, οἱ altitudinem theologiz 
eubindicans, quod de filio tonitrui theologo, disci- 
pulo virgine, qui 1n Christi sinu. requiescere sole- 
bat, vulgo scribunt, Ideo lucis rad.os habet aquila 
qvitheologicumet gratia donatum significant. Staus 
jgitur super illum urbem, ipsius iuscriptionein 
recital, que dicendorum  sccuiritatein. declarat. 


τὸν θεία σύνοδος προσχαλοῦνται 156 τὴν ἄγ 
νὴν coo εἰς ἀρχιερέα τῆς δεῖν ἁγιωτάτης Ἕ: 
σίας. » Ὃ δὲ, τούτων ἀχούσας, ἀπολογεῖται τὰ εἰ 
Καὶ εὐχαριστεῖ πρῶτον τῷ Θεῷ, ἀξωυθεὶς τῶν 
αὑτόν * εἶτα τῷ ἀρχιεπισχόπῳ xal τῇ ἱερᾷ av 
τοιούτου ἔργου αὐτὸν ὑπηρέτην ἐχλεξαμένοις 
εἰς τοῦτο χαταξιῶσαι θελήσατιν. Εἶτα χαὶ εὖ: 
χαλῶς καὶ ὡς Θεῷ φίλον χάριτι αὐτοῦ xal ε 
τῶν ἐκχλεξαμένων διαχονῆσαι χαὶ ἐχτελέσαι τὸ i 
ρισθέν. Καὶ οὕτως. αὑτὸς μὲν μνηστὴρ τῆς ἐγ 
σθείσης ἐχχλητίας ἐνώπιον tuU θρόνου Χριστι 
τοῦ μνήματος, καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων καὶ ἀνθρ 
κατέστη, συμφωνήσας τε xai παραλαδὼν τὴν 1 
σίαν, xaX φροντίξειν ταύτης xai προυοεῖσθαι 
λων᾽ τὰ τῆς χειροτονίας δὲ ἤδη μετὰ τοῦτο xa 
τελειύσεως ἑτοιμάζεται. 
ΚΈΕΦΑΛ. PLUH'. 
Περὶ χειροτονίας ἐπισχόπου. 

Τῆς οὖν χυρίας ἐπιστάτης, συνάγονται μὲν 
τες οἱ ψηφισάμενοι ἀρχιερεῖς, πάρεστι δὲ ὃ 
πίσλοτος τὴν χειροτονίαν σὺν αὑτοῖς Exvelés 
Χριστὸς δὲ μᾶλλον εἰπεῖν δι᾽ αὑτῶν ἐνεργῶν * 
χεῖα χαὶ ἃ παραδέδιυχε. Συναθροίζεται δὲ χαὶ 
πλτθος τοῦ χλέρου, χαὶ ἔτι τῶν λαϊχῶν. Κι 
μὲν τῇ; ἱΞρᾶς λειτουργίας ἡ ἀναδάθρα τίθετα 
χάθηται ἐπὶ θρόνου ἐν αὐτῇ ὁ μέγα: ἄρχι: 
χάτω δὲ ἕτεροι ἑχατέρωθεν θρόνοι " χαὶ ἐπ᾿ 
οἱ ἐπίσχοποι.. 

ΚΕΦΑΛ. PL8. 

Περὶ τῶν τὴς ὀμοιϊογίας, καὶ τῆς πρώ 

σφραγῖδος. 

Καὶ οὕτως οἱ ψάλται μὲν ἐρχόμενοι, πρῶτ 
μέγαν προσχυνοῦσιν ὡς τὸν Σωτῆρα Χριστὸν 
pia, x3! εὐφημοῦσι τρὶς, « Εἰς πολλὰ ἔτη, | 
t3,» λέγοντες, ἐπὶ τῷ θείῳ χαίροντες ἔργι 
τὴν εἰς τὸ διηνεχὲς δισ μονὴν τούτου χαὶ - ἐρ' 
εὐχόμενοι " ἐφεξῆς δὲ οἱ λοιποὶ x)np:xol xa 
ξιν ἐχτελοῦντες τὰ ὅμοια, xal χατὰ τάξιν loxc 
ὡς xa) fj διάταξις περὶ τούτου διατυποῖ, Καὶ 
ταῖον ὁ ὑποψήφιος ἔρχεται, προηγουμένων 
χληριχῶν, χαὶ αὑτοῦ τοῦ γαρτοφύλαχος, ὡς 
στον χαὶ τῶν τοιούτων ἐξχρχῖς ὑπηρέἕτου. 


ΚΕΦΑΛ. Σ΄. 
Ti δη.ιοῦσι τὰ ἐπ᾿ ἐδάφους ἀνιστορούμενα 
ποταμοὶ, ἡ πόλις τε καὶ ὁ ἀετός. 

Ὅ; δὴ ὑποψήφιος τρτῖς ποταμοὺς διελθὰ 
ἐδάφου; διὰ γύψον ἐχτυπωθέντας, τὺ τῆς δι 
γίας ἐφ᾽ ᾧ ἐχλήθη δηλοῦντας χάρισμα, ἐπάν 
λεως ἴσταται ἀνιστορουμένης, τὴν ἐπισχοΐπ 
λούσης αὐτοῦ, ἧς ἐπὶ τῇ χορυτῇ ἀ:τὸς ὅμοία 
στορεῖται, τὸ χαθαρὸν καὶ ὀρθὸν τῆς θεολογέίαι 
ὑψηχὺν ὑπεμφαίνων * ὃ δὴ καὶ περὶ τοῦ υἱοῦ τῇ 
«ἴς τοῦ Θεολόγου μαθητοῦ xal παρθένου T 
ἐπιστηθίου γράφουσι. Διὸ χαὶ φεγγεῖον ἔχει ὁ 
ὡς τὸ θεολογιχὸν xal χεχαριτωμένον δηλῶν, 
οὖν ἐπὶ τῆς πόλεωυς, ἐπιγραφὴν λέγει baut 
ἀσφαλὲς δυλῶν nip vOv μελλόντων ῥηθῆνας, 


i(9 ο pitSi&tis diffiNATIONIbUS. 


ΡΟ ΚΣ ᾿ 
E . 


110 


My δὲ τὸ ἵερδυ τῆς πίστεως Σύμδολον ὀρθῶς " xaY A Deinde sacrum fidei Symbolum rcete. οἱ invariate 


ὡς $203 τῶν Πατέρων ἐτέθη, καὶ τὰ λοιπὰ ἕτι τῆς 
τῶν ὀρθοδόξων Πατέρων ὁμολογίας * χαὶ ὅτι o0 δέ- 
ἑωχὲ τι πρὸς τὸ ἐλθεῖν εἰς τὴν ἐπ'σχοπήν " xal ὡς 
χαθαρῶς xal ἀμέμπτως διοιχήσει τὴν ποίμνην. Καὶ 
tio, λέγει τὴν ἰδίαν ὑπογραφὴν, b ἧς τὰ προει- 
ρημένα σῳραγίζει τε χχὶ ὁμολογεῖ, μαρτυρῶν, ὡς 
καὶ τὰ ὀρθόζοξα ταῦτα τῇ ἑαυτοῦ χηρύξει ποίμνῃ, 
ἃ δὴ xi χαϊωμολόγηπε, xa: εἰ; τέλος ταῦτα φυ- 
λάξει. 
157 ΚΕΦΑΛ. Za4'. 
Περὶ τῆς πρώτης σφραγῖδος. 

Τούτων οὖν τελεσθέντων ,.“εἰς τὸν ἀετὸν ἔρχεται, 
τὴν θεολογίαν δηλαδὴ καὶ τὸ τῆς διδασκαλίας ὄψος. 
Καὶ παρὰ τοῦ χαρτοφύλαχος τὴν χεφαλὴν γυμνω- 
be, δι᾿ ἣν μέλλει λαμβάνειν χάριν, χαὶ χεφαλὴν 
lxv) μαρτυρῶν τὸν Χριστὸν, καὶ τὸν ἑαυτοῦ ἀρ- 
γεκίσχοπον, δι᾽ 05 χαὶ τὴν χειροτονίαν λαμβάνει, 
ὑποχλίνει τὴν χεφα tv , δειχνὺς τὴν ὑποταγὴν, xai 
τὴν ἐν ταπεινώσει τῆς τοῦ Χριστοῦ χάριτος παρα- 
byiv. Καὶ τοῦ χαρτοφύλαχος βοῶντος, « Κελεύ- 
cutt, » χατέχηντος tbv σφραγιζόμενον ἀπὸ τυῦ τρα- 
χίλου, ἀνίστανται οἱ ἐπίσκοποι, χαὶ ἐν τῇ ἀναβά- 
Mp ὁ ἀρχιεπίσχοπος " χαὶ ἄνωθεν τὴν χεῖρα ἐχτεῖ- 
νων χαὶ σφρτγίζων τοῦτον, φησὶν, « Ἢ χάρις τοῦ 
καναγίου Πνεύματος διὰ τῆς ἡμῶν μετριότητο: 
τρυειρίζεταί os ἐπίσχοπον f| μητροπολίτην τῆς 
διῖγα, » xal τὰ λοιπά" ποιῶν σταυρὸν ἐν τῷ τέλει, 
σημαίνων, ὦ; οὐχ αὐτὸς, ἀλλὰ bv αὐτοῦ ὁ Xo:ov5; 


χειροτονεῖ, Kol τῶν Ψψαλτῶν ἀδόντων τὸ, « Εἰς C 


: *w)à ἔτη, δέσποτα, » εὐχτέον Xo δεῖ εἶναι τὸ 
γορηγεῖσθαι τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν ὑμῖν, ὁ ὑποψέφιος 
ἀνερχήμενο-, χαθεσθέντος τοῦ ἀρχιεπισχόπου, ἀσπά- 
ζεῖαι τούτου τὸ γόνυ, ὡς πρὸς Θεὸν χλίνων χαὶ 
διὰ τὴν δουλείαν" xal τὴν δεξιὰν ὡς ὑπουργὸν θείου 
ἔργου, καὶ ὡς τοῦτον χειροτονήσασαν * χαὶ τὴν πα- 
pv διὰ τὴν ἐν Χριστῷ ἀγάπην χαὶ ἕνωτιν. 'Anep- 
γύμενος tk xal πρὸς τοὺς ψηφ' σαμένους ἐπ'σχό- 
Tv, ἀσπάζεται τούτου: χατὰ τὸ στόμα, ὡς ἤδη 
ἐρξάμενο; τούτων γενέσθαι ὁμοταγὴς, xal δ'ὰ τὰ 
ἱερὰ τούτων χεέλη τὰ αὐτὸν Ψηφισάμενα, xaX διὰ 
τὴν ly Χριστῷ ἀγάπην τε xai εἰρήνην’ xai οὕτω 
ξάγιν ἐπὶ τοῦ ἀετοῦ ἱστάμενος, ὑποχλίνει τὴν χε- 
φυλήν. Καὶ τοῦ χαρτοφύλαχος λέγοντος τὸ, « Κε- 


refert, ut 4 Patribus positum est, ceterasque or- 
thodoxorum Patrum confessiones. Affirmat quoque 
se ad episcopatum assequendum nihil dedisse, se- 
que ovile suum sancte el irreprehensibiliter guber- 
naturum, Denique propriam subscriptionem reci- 
tal per quam qua dicta sunt, confirmat, et confi» 
tetur, protestans se lianc. doctrinam orthodoxam, 
quaque confessus est, gregi suo pradicaturum, et - 
ad finem usque servaturum. 


CAPUT CC. 
De primo signaculo. 

llis peractis, ad aquilam procedit, ad theologiam 
videlicet, et do^trinze sublimitatem. Postea capite 
ipsius a chartophylace nudato per quod gratiam acce- 
prurus est, testans Christum et archiepiscopum suum 
a quo ordinatur, sibi caput esse, illud inclinat, in- 
clinatione subjectionem | demonstrans, οἱ Cliristi 
gratie cum humilitate acceptionem.  Chartophy- 
lace autem tenente eum qui signandus cst per. col. 
lum, et exclamante : « Jubete, » surgunt episcopi, 
rt qni est in anabathra archiepiscopus ; extendens- 
que manum desuper, et cum cruce signans, ait : 
e Gratia sanctissimi Spiritus per mediocritatem meam 
promovet te in episcopum vel metropolitam civi- 
tatis N., et reliqua, » In fiue autem crucis signum 
facit, quo ilemonstrat non se, sed Christum per ip- 
sum ordinare. Psaltis autem  cantantibus illud : 
« In multos annos, domine » (orandum enim est gra- 
tiam Dei nobis abunde suppeditari), ascendit ele- 
ctus, et sedente archiepiscopo illius osculatur geuu, 
8086 velut coram Deo inclinans, tam propter servi- 
tutem indicandam quam propter dexteram ejus quze 
divini operis est adjulrix, quseque ipsum ordinavit. 
Genam quoque osculatur. ut ordinatoris sui propter 
cliaritatem in Christo, et unionem. Abil quoque 
ad episcopos electores quos i» ore osculatnr, ut 
jam cum iis incipiens ejusdem esse ordinis, tum 
etiam propter sacra labia qua ipsum elegerunt, et 
in Christo charitatem et pacem. Sic iterum ad aqui- 
lam subsistit capite inclinato. Et chartophylace 
dicente, « Jubete, » surgunt. iterum et episcopi et ὴ 
ipse archiepiscopus, qui manu extensa exclamat : 
« Gratia sanctissimi Spiritus sit tecum, » eumquesi. 


λεύπατε, » ὑπανίστανται αὖθις o ce ἐπίσχοπο:, xal D gnans dimittit. 


154 ὁ ἀρχιεπίσχοτος. 


Καὶ τὴν χεῖρα ἐκτείνων, 


ἐχφωνεῖ" « 'H χάρις τοῦ παναγίον Πνεύματος 


ἔσται μετὰ σοῦ. » Καὶ σφραγίζων αὐτὸν, ἀπολύει. 


᾿ KE9AA. ΣΒ΄. 


Ὅτι τὸ μήνυμα μὲν συμφωνία τὸ καὶ συμθό. 
Jaia xal μνῆστρα. 1 τῆς προικὸς δὲ ἀπό- 
δοσις x«l τὰ θεῖα θεώρητρα καὶ οἱ τῆς γάρι- 
toc ἀῤῥαδῶνες, ἡ ἐμοιλογία καὶ ἡ σφραγὶς καὶ 
ὁ ἀσπασμός. 

Καὶ οὕτως ὁ μὲν ὑπυψήτ'ος ἤδη τοὺς ἀῤῥαδῶνας 
ἔσχε τῆς Ἐχχλυησίας " xal τέλειο; τυγχάνει μνη 
Gtho, τὴν σφραγῖδα ταύτην ἀντὶ δαχτυλίου λαμθά- 
νῶν, Χιὶ τὴν ἀπαθῆ χαὶ ἱερὸν ἀσπασμὸν ποιούμε- 
vo2, ὥς cr9! Παῦλης, ἀσπαζόμενος ἐν ἁγίῳ φιλὴ- 
ματι, χαὶ χειρὶ ἔζη τὴν ἐχχλυσίαν παραλτι νον, 


CAPUT CCII. 


Quod solemnis renüntiatio sit. instar consensus do. 
cumentorum δὲ instrumentorum. desponsationisg : 
dotis autem traditio, sanctaque munera dotalitia 
el orrhabenes gratie sunt. confessio, signaculum 
rrucis, osculumque. 
lloc modo electus arrhas matrinioniales Ecclesiie 

c^nsequitur, fitque perfecte illius sponsus, εἰ cru- 

cis illu.J signum pro annulo nuptiali accipit, oscu- 
umque sacrum affectu. hwmano carentem — tradit, 
ut ait Palus, salutantes in osculo sancto, et Eccle- 
siam jam ipsi traditam, manu accipit, 1deo.ct. facta 


411 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


hactenus preclare in hac cassa, et. paeta. imagni- & Δι} χαὶ τὰ γινόμενα ἐπὶ τούτῳ λαμπρὰ, 


fica, et munera ante nuptias data, οἱ dona. sponsi 
sponse o! lata. liaec sunt, fides in Deum verissina, 
quee nulla impictate laborat, et recta confessio, et 
promissio conservandae Ecclesisx sibi desponsata in 
charitate et pce, et salutis distributione. Nondwn 
tenen perfecte illius cst vir, neque desponsatus, et 
ja: ipsam possidens, reque nnum corpus et mein- 
brum cum ipsa facetus ; sed hoc. jam, lieri. incipit, 
verum non absolute, sed in. matrimonio magni et 
peri mariti. cnm ipse preclacam dotein, sangutmcni 
videlicet suum, tradens eaa sibi ipsi nuptum collo- 
eaviL ; irre, reliemsibilis ipse οἱ castus. immacula- 
vani eífieens quar prius meretrix. erat, et. glorio- 
Iva quie nüdakr, et peram «quz sordilins contami- 
"ala erat, et reginam quv nralzet fanda erat anci'la. 
Incepia enim sacrorum operatione primus. episco- 
pus missam inchoost, primumque introitum cum 
cpiscopis ctsacerdetibus more eensueto foeit. 


€XPUT CCIH. 
Qunre mappnlam episcopalem induit, et quare 
reeena elecius primo ingressu non egreditur. 
Electus autem in secretaeto. sese — vestit, et 
s'pergeniculare δἰ ἡ ctreumpoft : jam — enim 
ewstissimar sponsa Ecclesi: arrham liabet, signuni 
n^mpe vieterize οἱ resurrectioni$ speciosi sponsi 
Jesu Chrisii Dei nostri per crueem in eastitate et 
puritate datum. Hac enim demonstrat. supergeni- 


συμθόλαια μεγαλοπρεπῆ, xai τὰ προγαμιαΐ 
τε xai θεώρητρα. Ταῦτα δέ ἐστιν 1d) πίστι: 
Θευῦ ἀληθεστάτη χαὶ ἀπαρέγχλητος χαὶ δρί 
λογία, γαὶ τὸ χαθυποσχέσθαι διατηρῇσαι : 
μοζομένην ἐχχλησίαν ἐν ἀγάπῃ τε xal elp 
σωτηρίας νομῇ. O0zw δὲ τελείως ἀνήρ ἐστ 
ἀρμοσθεὶς xal ἤδη ἔχων αὐτὴν, οὐδὲ ἕν σὰ 
μέλος; γενόμενος μετ᾽ αὐτῆς. Τοῦτο οὖν xaX! 
τα! γίνεσῦχι" xal o2y ἁπλῶς, ἀλλ᾽ ἐν τῷ το! 
λου χαὶ χαθχροῦ νυμφίον γάμῳ" ἡνέχα mpob 
πρὰν αὑτὺς τὰ αἴματα δοὺς, ταύτην ξαυτῷ 
φεύτατο, ὁ ἄμωμός τε xol καθαρὸς, ἄσπιδσ 
«ἢ» πρὶν πόρνην ἀπεργασάμενος, χαὶ ἕνδο 


5 Yerote oafvny, καὶ καθαρὰν τὴν ῥυπαρᾶν, x 


λίδα τὴν πονηρὰν δούλην χαὶ αἰσχρὰν ἀπ 
Τῆς ἱερουργίας γὰρ ἀρξαμένης, ὁ μὲν πρᾶ 
χιερεὺς τῆς θείας λειτουργίας ἀπάρχεται, 
πρώτην εἴσοδον ποιεῖται μετὰ τῶν ἀρχιερέ 
ήϑως xai ἱξρέων. 
158 ΚΕΦΛΑΛ. xr. 
Διατί ἐπιγονάτιον περιτίθεται, xal ἐν τῇ 
εἰσόδῳ ὁ ὑποφήφιος obx ἐξέρχεται 
Ὃ ὑποψήφιος δὲ ἐν τῷ διαχονιχῷ φορέι 
ἐπιγηνάτιον ποοιθέμενος, ἔδη γὰρ καὶ αἱ 
ἀῤῥαδῶνα ἔσχε τῆς χαθαρωτάτης νύμφης * 
χλησίως, τὸ σημεῖον τῆς διὰ σταυροῦ ἐν ἀγ' 
χυθαρότητι νίχτς χαὶ ἀντστάσεως τοῦ deal 
φίου Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, τοὶ 


culare quod est velut ensis e zona dependens, eru- ( δηλοῖ τὸ ἐπιγονάτιον, ὡς ῥοιλφαία χατὰ τὴ 


cenique. figurans,  habeusque resurreotionem | in- 
scriptam, qwa Christi potestatem: im mortem signi 
ficant, Ipse equidem: δὰ introitut. non. egreditur, 
sed honoratur ut sponsam jamjam ducturus, et 
privatim przewnte pompa. introituui (acturus, S:c 
autem fit ille introitus. E seeretario educitur, et 
prieunte diacono, tenentibus eum duobus presby- 
teris, venit per dexteram templi partem, et solea:n 
usque ad sanctuarium, ubi qua: ad divinum matri- 
monium spectaut, perficiuntur; quee sie se habent. 
l'est primum igtur. introitum | matrimoniu;n lioc 
Spiritus, nempe ordinatio, perflcitur, eo quod sie 
re$ ab iniio hauc ordinis eonsequentiam nacta 
fuerit. Dominus enim noster incarnatus est, et pro 


hobis passus, et resuscitatus, deinde in. €celos. ag- D 


suiptus est, quae. omnia primus introitus. iniicat, 
Post ligc Spiritus sanctus desceudit, qui Salvato- 
ris successores ordinavit. et ejusdem dignitatis ef- 
fecit.Inde est quod poutitice cuin reliquis ad altare 
velut in celos ingresso, antequam ad. coumusem 
tironum velut ad supercuelestem sedem aseeudat, 
ordinandus adducitur, et cousecratur, atque ita ea- 
dem sede potitur. Nai post trisagium  hyinuia 
decantatum, qui angelorum est ode, et consentiens 
superiorum et inferiorum melodia, facto per trice- 
rium in crepidine sancke mens:e crucis signo, non 
autem in svnthrono propter ordinationem ([λ 61:8 
enim cum vult nos sanctificare et. ex ilt. re nobis- 
cum hum.liatur). 


ἐχχρεμάμενον, τόν τε σταυρὸν ἐχτυποῦν 

ἀνάττατιν γεγραμμένην ἔχον, τὸ χατὰ τοῦ΄ 
χράτος δηλοῦν, αὐτὸς μὲν εἰς τὴν εἴσοξλον o 
χεται, οἷα νυμφεύσασθαι μέλλων τιμώμει 
ἰδίᾳ μετὰ ποηπομπῆῇς εἰσχγόμενος. Καὶ τ 
εἴσυδός ἐστιν’ ἀπὸ τοῦ διαχονιχοῦ γὰρ ἃ 
καὶ προηγουμένων αὐτοῦ διαχόνων, παρα) 
των τε δύο πρευσδυτέρων, διὰ τοῦ δεξιοὶ 
τοῦ ναοῦ xai τοῦ σωλέως ἄχρ: τοῦ βήματος 
xai ταιτοῦ θείου γάμον τελεῖται" ἃ χαὶ ἔχο 
τως. Ἰδοὺ οὖν μετὰ τὴν πρώτην εἴσοδον 

οὗτος τοῦ Πνεύματος for d χειροτονία ’ 
ἐπεὶ xol οὕτω παρηχολούθησε τηναρχὴν 
θίντος μὲν χαὶ παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ ἐ 
χαὶ ἀναστάντος xal ἀνυλτηφθέντος εἰς οὐρ 
δὴ πάντα ἡ πρώτη σηαίνεε εἴοοδος " με’ 
δὲ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου χατελθόντος 
διαδόχους τοῦ Σωτῆρος χεχειροτόνηχε xal 
νου: ἀπέδειξεν. Ὅ)εν χαὶ τοῦ ἀρχιερέως. ὃ 
τὸς εἰς τὸ θυσιαστήριον ὡς εἰς οὐρανοὺς p 
λοιπῶν, πρὸ τοῦ ἀναθῆναι τὸ σύνθρονον 
ὑπερουράνιον θρόνον, ὁ χειροτονούμεγος &y 
τελεῖται, xal οὕτω σύνθρονος γίνεται. M 
τὸν τριπτάγιον Duvo) τὴν τῶν ἀγγέλων ᾧ 
σύμφωνον τῶν ἄνω τε xal χάτω poe 
σφραγῖδος διὰ τοῦ τριχηρίον ἐν τῇ pnm 
μέντς τῆς ἱερᾶς τυαπέζης, xal οὐχ ἐν τῷ ( 
6tX τὴν χειροτονίαν * συνταπεινοῦται qa 
$alw, ἀγιάτιιν ἐμᾶς x2 ἀνυψιῦ) βουλόμει 


{ 
ΚΈΦΑΛ. X4. 


hat ὑπὸ πρεσδυτέρων d ὑποψήςιος ἄχρι τῶν 
ἴων θυρῶν φέρεται. 


Té ὁ χειροτονούμενος ὑπὸ πρεσδυτέρων vpos- 
φέρεται. Εἰ γὰρ χαὶ μνηστὴρ γέγονε τέλειος τῆς 
ἐπισχνπῆς, καὶ τὴν σφραγῖξα τῶν μνήστρων εἴληφε 
χαὶ τὸν ἀσπασμὸν, ἀλλ᾽ οὕπω νυμφίος γέγονε ταύ- 
tt; οὐδὲ τῶν τιμὴν ἔγ)αδε «5; θυγατρὸς τιῦ 8.σι- 

e fv ἔμυπστ:ύσατο ὡ: μήπω Δομοσθεὶ: αὐτῇ, 
ejl bo γεγονὼς, οὐδὲ ταύτην ἐμπιστευθεὶς, οὐδὲ 
ἣν σὺν αὐτῇ γεγονὼς πνεῦμα ἐπεὶ xal πνευματικὰ 
πάπα ταῦτα * χαὶ οὐδὲ σὰρξ ὧδε χωρεῖ" ὅτι xal 
sirve τίχτει Bc αὑτῆς, ἃ οὐχ Ex θελήματος σαρχὸς, 
di ix θελήματος ἀνδρὺς, ἀλλ᾽ ἐκ Θεοῦ τελοῦσι 


DE SACIUS ΟὨΘΙΝΑΤΙΟΝΊ ΙΝ 
Α 


τ 
CAPUT CCIV. 


Quare a presbyteris usque ad sacras fores adducitur 
recene electus. 


Tum ordinandus a presbyteris pr:esentatur. Licet 


enim factus sit sponsus episcopatus perfectus, et 


sigillum crucis atque osculum acceperit, ut. nup- 


tiarum pignus, nondum tamcn istius Ecclesi:e vir 


cst, neque filie regis quam desponsavit, dignitatem 


accepit, cum nondum ipsi connubio junctus fuerit, 
neque maritus factus, nec ejus fidei commissa sit, 


nee in unum spiritum cum ea coaluerit. H:ec enim 


omnia spiritalia sunt, et illuc caro non accedit, quo- 


n'am per eam filios gignit qui neque ex voluntate 
carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo gi- 


τατόμενα. Διὸ καὶ πρεσὔύτερος ἔτι καλεῖται πρὸ B gnuntur. Ideo et presbyter adhuc appellatur. ante 


fk νυμφεύσεοις, ἄχρι δὴ xal τοῦ ἀνὴρ τῆς 
Ἐχχλισίας καὶ ἐπίσχοπος γενέσθαι τε καὶ κληθῇ - 
μι, | 


ΚΕΦΑΛ. ΣΕ". 
Χειροτονία ἐπισχόπου. 


Καὶ προάγεται μὲν ἄχρι χαὶ τῶν θυρῶν ὑπὸ 
τρισδυτέρων * ἔνδοθεν δὲ ὑπὸ ἐπισχόπων δύο τῶν 
τρώτων ὡς μαρτύρων τοῦ πράγματο; ἅμα παρα- 
λεμδάνεται" καὶ ὅτι εἷς τὴν τάξιν ἔῤχεται τούτων. 
Καὶ χύχλῳ τρὶς τὴν ἱερὰν τράπεζαν διελθὼν, θείας 
tta; συνισταμένης. τοῦ ἦχον τῶν ἑορταζόντων 
κεὶ κανηγυριξόντων ἐν Πνεύματι ἀδομένον, καὶ 
voy μαρύρων συγχορεύειν ἡμῖν ἐπιδοωμένων, xal 
t, t Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ Θεὺς, ν» τῶν ἀποστόλων 
τρίγημα, μαρτύρων ἀγαλλίαμα,» ἅμα ἐν ἀγαλλιά- 
€ μελπομένου, ὅτι τούτων ἡ Tori; ἡ ὁμοούσιος 
χέρυγμα, προσάγεται τῷ μεγάλῳ ἀρχιερεῖ ὁ yetoo- 
εούμενος ἐπὶ τῇ τῆς ἱερᾶς τραπέζης 159 χρη- 
sh, ὡς λίθος στεῤῥὴς ἐδραξόμενο; ἐπὶ τῷ θεμε- 
ly τῆς Ἐχκλησίας. Τό γε δὲ, « Δόξα σοι, Χριστὲ 
ὁ θιὸς, » ἐν μὲν τῇ Κωνσταντινουπόλει ταῖς yetpo- 
τονίαις οὐχ ἔγνωμεν ὅλως ἀδόμενον" ἐν τῇ τῶν Θεσ- 
εἰλουιχέινον δὲ εὕρομεν μετά τὸ δὶς εἰπεῖν τὸ, 
Apoc μάρτυρες. » Ὃ zal ἀναγκαῖόν ἔστιν, ὡς 
ἰχεῖσε μὲν τῶν μσρτύρων μόνον τῇ χορείᾳ mpoo- 
αὐλουμένων, ὧδε δὲ xal τοῦ Σωτῆρος αὐτοῦ τοῦ 
bi τῆς Τριάδος σεσαρχωμένου, καὶ τῆς Τριάδος 
εὐτῆς ὁμοηυσίου δοξαζομένης. Καὶ πάντων τῶ" 
ϑιντάτων ἐπισχόπων χυχλούντων τὸν χειροτονοῦ- 
μῆνον, χαὶ ἀπτομένων αὐτοῦ ὡς συγχειροτονούντω" 
τῇ πρώτῳ, ἡ πρώτη σφραγὶς καὶ ἀπαρχὴ τῆς xtt- 
ρυτονίας παρὰ τοῦ πρώτου ἀρχιερέως 4) κεφαλῇ 

τοῦ χειροτονουμένου γίνεται. Εἶτα κάμπτει καὶ 
ἄμφω τὰ γόνατα ὁ χειρητονούμενος bs) τῆς χρη πῖ- 
Bo; xa τὸ μέτωπον τῇ ἱερᾷ προσερείδει τραπέζῃ " 
ἐξειδῆπερ οἱκονομεῖται μὲν xal αὐτὸς ἐπὶ τῷ θε- 
μελίῳ τῶν ἀποστόλων χαὶ προφητῶν * δέχεται δὲ 
τὴν χάριν ἀπὸ τοῦ ὑπερουρανίου Θεοῦ, οὗ ὡς θρό- 
vo, μὲν τὸ θυσιαστήριον, ὡς χεὶρ δὲ ἡ χεὶρ τοῦ 
ἀρχιερέω:. Ταύτης οὖν ἐπιτιθεμένης τῇ χειρυτονου- 
μένου κεφαλῇ x1 τοῦ πτεροῦ φερομένον, ὃ δὴ τὴν 
&10V17:piw ὑπεαραΐνε: tà τὸ [Πυεῦμὰῷ τὸ ἅγιον, 


e 


matrimonii cclebraticnem, quoadusque vir Eccle- 
size et cpiscopus flat et vocetur, 


CAPUT CCV. 
Ordinatio episcopi. 


Adducitur autem'a presbyteris ad portas usque 
sanctuarii; interius vero ab episcopis duobus pri- 
mis ut actionis testibus, Verum suscipitur ab iis, 
quoniam ad eorum ordinem progreditur. Ter au- 
tem chorea facta circumit sacram mensam. Interim 
cantantur hymni in tono diem festum agentium, et 
panegyrim celebrantium, martyresque ut nobis indul- 
gen:iam iimpetrent magno clamore invocantur. Can- 
tatur quoque hymnus : « Gloria tibi, Christe Deus, » 
apos'olorum gaudium, martyrum exsultatio ; » sed 
exsultatione et l:etitia gestientes, quia Trinitas con- 
substantialis eorum praedicatio. Ordinanus magno 
episcopo a:duciturad crepidiueim eacra mense, velut 
lapis firmus p^situs et stabilitus super fundamentum 
Ecclesize. Quod ad hymoum, « Gloria tibi, Christe 
Deus, » non novimus omnino quod in ordinatio- 
nibus qux' Constantinopoli fiunt, decantetur. In 
Thessalonicensium vero Ecclesia hoc invenimus, 
postquam bis dictum est, « Sancti martyres. » 
Quod necessariuur est : nam illic quidem martyres 
lantum in chorea invocantur : hic vero etiani Sal- 
vator ipse, qui unus de Triuitate incarnatus est, 


D et ipsa quoque Trinitas consubstantialis glorifica- 


tur, Omuibus divinissimis episcopis cireumdantibus 
ordinandum, et ipsum tangentibus ut appareant pri- 
mo consentientes, primum sigillum, et ordinationis 
primitie a primo episcopo flunt capiti illius qui or- 
dinatur. Postea flectit utrumque' genu. ordinandus 
super crepidinem et frontem sacre mensa: iucumb:t, 
quandoquidem gubernat et zdificat ipse super fun- 
damentum apostolorum et prophetarum. ltecipit au- 
tein gratiam a Deo supercrelesti, cujus quidem veluti 
theonus est altare ; cujus veluti nianus est, episcopi 
manus. Ea igitur ordinandi imposita capiti, et alia 
portata qu:e columbam subiudicat proptzr Spiritum 
sanctum, elata voce qu.einea scripla sunt. promulgat, 
c L'ivina g atia, » et qux sequuntur. Cant«todeind 


A5 


SYMEONIS TITESSALONTCENSTS ARCTIUEP. 


ter e Kyrie eleison, » secaundum sigillum fit super A τὰ ἐν αὐτῷ γεγραμιένα ἐκφωνεῖ ὁ ἀρχιερεύ 


caput. consecrandi. 


CAPUT CCVI. 


Quare Evangelium. ordinandi episcopi capiti 
imponitur, 

Mox Evangelium aperitur, quod Christus est, et 
per ipsum Ecclesia ejus ; et apertum ponitur super 
caput et cervicem. ordinandi. Qua actione signi- 
etur Christum habere pro capite, qui faetus. est 
Ecclesie caput et omnia. qua Christi sunt. illum 
cognoscere, omnemque illius cognitionem, quan- 
tum licet, habere ; cum constituaturinea quz princi- 


θεΐίχ χάρις » χαὶ xà EE; ^ καὶ τοῦ, « Κύρ 
50v. » τρὶ; ἀδομένου, dj δευτέρα γίνεται ἐν 
φαλὴ τοῦ τελουμένου σφραγέ;. 
ΚΕΦΛΛ. ZG*. 
Διατί τὸ Εὐσγγέιον τίθεται τῇ τοῦ χεὶρ 
μένου ἀρχιερέως κεφρα,λῇ. 

Καὶ εὐθὺς τὸ Εὐαγγέλιον ἀνοίγνυται' ὃ ὃ 
στός ἔστι, χαὶ δι᾽ αὐτοῦ ἡ Ἐχχλησία oai: 
ἐπὶ τῆς χεφαλῆ  ἀνεῳγυένον xa) τοῦ τραχί 
χειροτονηυμένου τίθεται " δηλοῦντος τοῦ ἔρ 
τὸν Χριστὸν ἔχει χεφαλὴν, χεφαλὴ τῆς "Ex 
γινόμενος, xal πάντα τὰ τοῦ Χριστοῦ χρὴ 
τοῦτον, χαὶ πᾶσαν ἔχειν τὴν γνῶσιν αὐτοῦ 


patum ejus spectant : omnem przterea mentem, et B χωρεῖ, ἐπεὶ xat περὶ τὸ ἡγεμονιχὸν αὐτοῦ “ 


rationem, et sensus secundum Christin. efformare 
Οἱ aceommodlare, eumque cervicem levi Christi jugo 
submittere, nihilque agere prater ipshus senten- 
tiam ; quoniam Ecclesiam ipsius super caput et cer- 
v cem per Evangelium suscepit. Eo igitur aperto, 
et imposito, sacrisque litteris ordinandi capiti in- 
cumbentibus, episcopus primam preceui precatur : 
« Ut Hervus et Domiuus Deus noster qui constituit in 
Ecclesia primum apostolos, secundo prophetas, tertio 
doetores, » et reliqua, « quique hunc vocavit ai epi- 
scopalem dignitatem per manum meam et reliquorum 
caepiscoporum, corroboret per adventum et. virtu- 
Lem, et gratiam sancti Spiritus, sicut apostolos corro- 
horavit et prophetas, et ungat quemadmodum reges, 


e! sanctificet ut principes sacerdotum, οἱ co sine € 


peccato et iacula conservato, eL episcopatu ornato 
in omni morum gravitate el severitatesanctum ef. 
ficiat, ut postulet 4π: ad populi salutem. spectant, 
et ad obedientiam ipsi. pro:sstandam. » Quod. equi- 
dem maximum est donum ; et revera maxima dona 
lh:ec Sacra pr:ecatio praebet, cum tradat. ordinando 
apostolorum et prophetarum virtutem. Quapropter 
episcopi donis gratie apostolicis ct propheticis 
fruuntur. lunc autem. ungendum, inquit, « non 
secus ac reges ; » quoniam illi ungebantur oleo el 
spiritu ; et ninc etiam reges unguntur ab Ecclesia, 
principatum ah ea suscipientes. Episcopi quoque pro- 
plerpotestatem t principatum gratia Spiritus ungsn- 
tir : « Constitueseos, inquit Scriptura, principes su- 
per omnem terram, » Sanetificat autem eum sicut 
principes sacerdotum, et antiquas. illos. Meleliise- 
dech, Aaron et Samuel ; ut ctiatn apostolos ques sa- 
cros gratiz priucipes et mystas constiluit, ut in al- 
tare supernum ingrediatur, et Agnum viventem s$a- 
criticet, et pro omnibus propitietur ; atque ut sanctili- 
catus ingrediatur in Sancta sanctoruin, et qux vere 
saneta $unt, operetur, permaneatque Dei sacerdos 
irreprehensibilis et immaculatus, omni puritate. et 
morum gravitate ornatus, demonstretque. fincm 
sanctum Dei sanctitate et gratia cumula'um., 


xai πάντα νοῦν xa* λόγον xai τὰ: αἰσθήσει; 
καὶ ῥνημίζειν χατὰ Χριστὸν, καὶ ὑπὸ τὸν ζι 
Χριστοῦ τὸν ἐλαφρότατον Eyew τὸν αὐχένα, 
δὲν πράττειν πχρὰ γνώμην αὐτοῦ, ὅτι xal: 
χλησίαν αὐτοῦ ἐπὶ τῆς χεφαλῆς xol τοῦ 
διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐδέξατο. Τούτου οὖν à 
νου τεθέντο;, τῶν γραμμάτων τῶν ἱερῶν 
μένων τῇ τοῦ τελουμένου κεφαλῇ, ὁ &pytet 
πρώτην εὐχὴν εὔχεται" ἵνα ὁ Δεσπότης xa 
ὁ ch; ἡμῶν ὁ καταστήσας ἐν τῇ "Eoo 
to» ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτ 
σχάλους, xai τὰ λοιπὰ, ὁ χαὶ τοῦτον x3) 
τὴν ἀρχιερατιχὴν ἀξίαν, διὰ χειρὺς αὐτοῦ 
λοιπῶν συνεπισχόπων τῇ ἐπιφσοιτήσει xal 

χαὶ χάριτι τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἑνισχύ τῇ, 
ἀποπυτόλους ἐνίσχυσε, xal προφήτας, xal) 
τοὺς βασιλεῖς, χαὶ ἁγιάσῃ ὡς τοὺς ἀρχίει 
ἀνεπίληπτον αὐτοῦ τηρέσα: τὴν ἀρχιερωτὶ 
ταχοσμῶν ἐν πάτῃ σεμνότητι, ἅγιον à 
ὥστς αἰτεῖσθαι τὰ mph; σιυτηρίαν τοῦ X 
ὑπαχούειν αὐτὸν αὐτοῦ" ὃ δὴ τὸ μέγιστόν 

ρημα. Καὶ ὄντως μέγιστα λίαν παρέχεται 
ἱερὰ αὕτη εὐχὴ, τὴν ἰσχὺν τῶν ἀποστόλων: 
ςητῶν τῷ χειροτονουμένῳ διδοῦσα. Διὸ xal 
λικὰ καὶ προφητιχὰ οἱ ἀρχιερεῖς χαρίομ 
κτηνται. Χρίσαι δὲ τοῦτον φησὶν ὡς τοὺς 

ὅτι χαὶ οὗτοί ἐχρίοντο ἐλαίῳ xai Πνεύματι. 
οἱ βασιλεῖς χρίονται παρὰ τῆς "ExxAnoa; 
χοντες εἶναι παρ᾽ στῆς λαμθάνοντες " xc 
χιερεῖς δὲ διὰ τὴν ἐξουσίαν xal τὴν & 
Ἠνεύματος, τῇ χάριτι χριόμενοι. « Και 
γὰρ αὑτοὺς, φησὶν, ἄοχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὶ 
᾿Αγιάζει δὲ τοῦτον ὡς τοὺς ἀρχιερεῖς, 
πάλαι μὲν Exslvou; , τὸν Μελχισεδὲκ, τὸ" 
τε χαὶ Σαμουΐλ, ἀλλὰ xal τοὺς ἀποστέ 
ἱεράρχας τῆς χάριτος, ὑπὲρ τὸν νόμον 1 
ὥττε εἰς τὸ ἄνω θυσιαστήριον εἰσιέναι, 
ζῶντα θύειν ἀμνὸν, χαὶ ὑπὲρ πάντων 02d 
xai 160 ᾿γισσμέιον εἶναι, ὡς ἂν εἰς 

τῶν ἁγίων εἰσέρχηται καὶ αὐτὰ τὰ ὅν 


ἐνεργῇ za ἀν:πίληπτον αὐτὸν μένειν ἱερέα Θεοῦ, χαὶ χιταχησμεῖσθαι πάτῃ σεμνότητι " x 
£yvov ἀναδεῖξαι, πεπληρωμένον τῆς Θεοῦ ἁγιότητός τε xa^ χάρ'το;. 


DE SACIUS ORDINAT.ONIDUS. 


KESAA. ZZ. 


Fa, « Ae xoca ἅγιε » Aéyovot καὶ 
|r αὑτῷ τὴ» ἀγιωσύνην. 
p xai, « Δέσποτα ἅγιε, ) καὶ με- 
w ἁγιωσύνην λέγουσιν, ἐπειδὴ χαὶ 
ερεῦσιν ἁγιωτύνη ἐστὶ τῆς χάριτος 
;) Πνεύματι, ἐξαιρέτως ὃὲ τῷ δρ- 
ουμένῳ ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. Καὶ τὸν 
ν 6 ἀρχιερεὺς ἅγιον ἀνχχηρύττει" 
τῇ ἀναχηρύξει φησὶ διὰ τὸ χρίσμα 
ἱεροῦ μύρου, ἐξ ou δὴ χαὶ πάντες 
καὶ ἅγιοι ὀνοκλάξονται. ε ᾿λδελφοὶ 
T0, χλήστω; ἐπουρανίου μέτοχοι. » 
ta δὲ ἀνόδειξον, φησὶν, ἅγιον. » Καὶ 
ταῖς εὑ, αἷς ἅγιον. Καὶ ὁ μὲν βατι- 
σύνης οὐχ Éyst, οὐδὲ τὰ τῶν ἀποστό- 
ὧν xai διδασχάλων χαρίσματα" μό- 
ἔται ἅγιος τῇ χρίσει τοῦ μύρου. Ὃ 
ὧν αὑτοῖς τοῖς χαρίσματι χαὶ τὸ 
τῶν εὐχὼ» τῆς χειρστονία: λαμδά- 
Ὃν, ἵνα xal ἐφ᾽ οἷς ὑπὲρ τῆς τοῦ 
αἰτεῖται χαθυπαχούηται. Ταῦτα εἰ- 
Ü, « Ὅτι ἡγίασταί σου τὸ ὄνομα, 
h βαπ:ιλείχ᾽ » ὅτι μόνος φύσει ἅγιος 
ξασμένος ἐστὶ, xal αὐτὸς ὁ ἁγιά- 
ν, xai μόνος ὧν βασιλεὺ; xal ἀρ- 
ἰφωνῶν, ἀνυμνεῖ τὴν Τριχδα, παρ᾽ 
αι, xal T; τὰ τοιαῦτα δωρήματα. 
ἰχλητι, τῆς Τριάδης ὡς xal ἐπὶ τοῦ 
λεσιουργεῖ χαὶ ἐνταῦθα xal ἐν πὰ- 
ἱταΐ:. 


οὔ πρώτου τῶν συνόντων ἀρχιερέων 
ιότως λέγονται, κατὰ τοῦτον δὴ τὼν 
ἧς ἄνωθεν εἰρήνης χαὶ σωτιρίας 
ἀρχιεπισχόπου ὡς ἐνεργοῦ,τος τὸ 
^, Ἀχὶ τοῦ ἔργου τῶν χειρῶν" οὗτον, 
; δηλαδὴ xal τοῦ χε!ιρυτονυυ νου 
i. τε βασιλέων τῆς πόλιως, καὶ 
' χαὶ τὸ, « Kopiz, ἐλέησον,» οἱ λο.- 
1t* μαρτυρουμένον τοὺ ἔργου, ὅτι 
᾿ελεῖται ἱεράρχης * χαὶ πάντες oud- 
ξπισχύπῳ Xa) συνεύχοντα. Χαὶ σ“υγ- 
ὑτῷ οἱ ἀρχιερεῖς" ἐπεὶ xal suviga- 
Ιν χειροτονίαν δεχομένου * τοῦτο oi 
πὸν χειροτονίᾳ τελεῖται ᾿ xai ὅτι ἐν 
ἢ δωρεᾷ xal ἐπιτοιτήσει τοῦ θείου 
πάντων μεμνῆσθλι τῶν πιστῶν, ἴνα 
; χαὶ σωτηρίας καὶ χάριτος. Ὁ ἀρ- 
τὴν χεῖρα ἔχων ἐπιχειμένην, ὡς τὴν 
M φρουρητιχὴν χάριν δηλοῦταν τοῦ 
ποῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπιδημίαν τ: 
κἀὶ ἐπισκίασιν γινομένην, μᾶλνον δὲ 
ἐν τῷ χειροτονουμένῳ τῆς ᾿χᾶρι- 
ἰτήσεις, εὐθὺς χαὶ τὴν δευτέραν ἔπι- 
ἣν χεῖρα ἔχων ἀεὶ ἐπιχει μένην τῇ 
iévou χεφαλῇ " δηλῶν, ὡς; ὄταπερ 


ὧν 


A13 
CAPLT CCVII, 


Quare. episcopum alloquentes, « Sanctum dominum » 
nuucupant et magnam illi tribuunt sanctimoniam. 
Propter hoc enim, « Domine sancte, » magnam 
dicunt esse illius sanctimoniau, quandoquidem el 
aliis presbyteris sanctimonia incst gratie per Spi- 
ritum sanctificantis, praesertim vero episcopo qui 
sanctus ordinatur. Episcopus autem imperatorem 
ungens, euin sanctuin proclamat, sed verbo tantum 
lioc per proclamatlonem | dicit, propter unctionem 
sacri ungenti chrismatis, a quo fideles omues 
el unguntur el sancti. denominantur. « Fratres 
sancti, inquit Paulus, vocationis ccelestis partici- 
pes. »—« Effice illum, inquit, episcopum sanctum, » 
ct ita illum ordinat precibus sanctitate donatum. 
Imperator equidem quz sunt sacerdotii non habet, 
neque apostolorum, proplictarum , aut doctorum 
dona. Solum renuntiatur pontifex unctione chri- . 
smalis : verum episcopus per preces ordination s 
accipit cum ipsis douis el sanctum esse , et quod 
majus est, ut in iis qua pro alicujus salute po- 
stulaverit, exaudiatur. 146 cum dixerit, alta voce 
pronuntiat orationis conclusionem : « Quoniam 
sanciificatum est nomen tuum, glorificaium vest 
regnum tuum. » Quia solus est natura Deus san- 
etus , et glorificatus : ipse quoque est qui san- 
ciificat, et glorificat, quique rex solus est et ep - 
Scopus. Postea exclamans laudat Trinitatem, a qua 
omnia consecrantur, et cujus suut omnia  ejus- 


C modi dona. Verum cnim vero Trinitatis invocat o 


ut in bap:ismate, ita et liic, et in omnibus sacris 
mysteriis, sacras initiationes el cousecraitionis 
operatur. 


Deinceps rogationes eo tempore a. primo con. 
gregatorum episcoporum merito dicuntur. pro s«- 
perna pace, et. o;nnium salute, pro arcliepiscepo 
velut operaute divinissimusm opus : et pro operibus 
mauuuni ejus, ordinatione scilicet ; pro ipso quo- 
que ordinando, et piis imperatoribus ; pro urbe «t 
oeunibus fidelibus. Reliqui respondent : « Kyr.e, 
eleison. » ipso facto testante eum ab Oomnilus 
episcopum consecrari ; omnes enim episcopi ciun 
archiepiscopo consentiunt , el. comprecaniur , «t 


p Coordinant, cum simul contingant suscipienli ti 


ordinationem. [loc autem lit in. sola episcopi o. - 
dinatioue ; quoni.um in bac maxima donatione, et 
Spiitus Dei accessione omnium (i lelium mewo- 
riam agere oportet , ut misericordiam, salutem, 
et gratiam consequantur. Acchiepiscopus autein ma- 
num babet impositam , ut gratiam. Dei siguniliccl 
protectriceim, et conservatricem, et sancti Spiriius 
adventum et virtutem , et obuubrationem tum fieri, 
potius vero gratie in ordinando inhabitationem. 
[iecitatis. rogationibus, statim ad secundam pro- 
greditur orationem, wanum semper babens capi:i 
il'ius qui*ordinatur impositam, Qua ratione docet 
quacunque precatur efficacia esse, ct ea, qui 
».anus inm:positione donatur, accipere. O.àatio au» 


419 


SYMEONIS TRHESSALONICRNSIS ARCHTIEP. 


tem ipsa quam admniirza4is 1 « Domine Deus, qui À εὔχεται, ξνεργεῖταε, xa: Aapbavet ὁ χειρι 


eo quod nou potest natura humana divinitatis 
ferre praesentiam , ceconomica (ua dispensat.ane 
constituisti nobis doctores affectibus nobis similes, 
qui thronum tuum vicesque tenerent. » Pape 
mysterium 1 potestatem et virtutem homo accipit, 
et ilireno ipsius Dei dignus judicatur. O rem miian- 
dam 1 Cum non possit natura liumana, inqu'i, di- 
vinitatis przseutiam capere. Solum enim illud quod 
a nobis assuniptum est, Verbo secundum oinnia 
uuitin est, οἱ ipsius mater Virgo Verbum in 
ulero suo personaliter carnem factum donec. pa- 
reret, excepit et continuit. Ideo omnium inaxime 
post Deum honorari meretur, nosque. tremenda 
ejusmodi «aconomia maxi.so isto dono, sacer- 
detio nempe  Clhiisti Dei nostri, digni facti 
summ. 


lpse igitur orando pergit : « Et hunc declara- 
tuin et effectum ceconouum sacre. episcopalis gra- 
εἰ.» En cconomus rei maxiinz eflicitur : unde et 
fidelis et prudens, ut requiritur, esse debet. « Fac 
eum imitatorem veri pastoris, qui animam posuit 
pro ovibus suis. » En pastor, verum qui secundum 
Jesum tenetur totis viribus curam gerere gregis 
sui rationalis. Ὁ gratiam magnam! at et. debitum. 
Mori debet pro ovibus Christi, ut ordinatione fa- 
ctus ipsius imitator, el pactor secundum ipsum 
constitutus, potensque onmia qna suut ejus per 


ipsum in sancto Spiritu operari, et administrare. C 


Et addit, dicens : « Ciecorum ducem, » infidelium 
videlicet ad fidem, iusipientium — institutoreu, 
eorum qui propler ignorantiam 80 lieresi possi- 
dentur, ut eos ad fidem orthodoxam revocet , aut 
etiam peccatorum ad poenitentiam, necnoa « [nsti- 
tetorem , et correetorem » refractariorum et au» 
: dacter contumacium, « Doctorem simplicium, » sc- 
cundum veram prudentiam. « Lowen tinuudi, » se- 
cundum apostolos quí lumen tiundi fuerunt , sic- 
que a Christo vivo lumine vocati ; et. secundum 
Paulum, lucem mundi verbum vitz tenentem. Tan- 
dem ; « Ut cum animas ipsi creditas, inquit, recte 
gubernaverit. » Hasc est. rei sunina, oun stud.o 
couelur οἱ eí(liciat ut. salventur. CreJite sut. ilii 
anim, σύν debitum |. $ed Deus. maximawu 
gratiam concedit certantibus, in aguamque . officii 
sui preestiti mercedem reportabunt, Vides maguaiu 
ommesque alias excedeutein. divini operis remune- 
rationem, episcopali scilicct effüicio redditam. Quae 
vere illa * Quam praeparavit. inquit, ils qui decer- 
taruut pro praedicatione Evangelii tui. En certa- 
«inis obligatio, et pro praedicatione, nempe Evan- 
gelii, Et qui decertant. velut. atlilele. sunt, Quis 
outem hoc certamen decertavit ? lyse primus est 
Salvator, qui pro veritate testimonium perhibuit, 
bonamque illam confessionem confessus est : Quod 
Pater ipsius est Deus, et ipse Dei Patris Filius. 
Eum ie hoc agoue secuti sunt apostoli. Unde epi- 
Scopus qui pulelire pro Evangelio decertaverit, sive 


D 


vos. ἯΙ εὐχὴ δὲ πάλιν ὡς θαυμαστή ! « 
Θεὸς, ὁ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τὴν ἀνθρώπ 
τὴ, τῆς Θεότητος ὑπενεγχεῖν οὐσίαν, τῇ « 
V q ὁμοιοπαθεῖς ἡ μῖν χαταστήσας διδασχά 
σὺν ἐπέχοντας θρόνον. » Ba6a τοῦ. μυσττ͵ 
τοῦ Θεοῦ ἑξουσίαν xal δύναμιν ἄνθρωπος ! 
χαὶ εἰς τὸν θρόνον αὑτοῦ τοῦ Θεοῦ κὰ 
χαθῆσθαι. Ὧ τοῦ θαύματος ! Ἐπεὶ οὐ δύν 
θρωπίνη φύσις, φησὶ, τὴν οὐσίαν τῆς 
δέχεσθαι. Μόνον γὰρ τὸ ἀφ᾽ ἡμῶν πρό) 
Λόγῳ χατὰ πάντα ἢνώθη " καὶ ἡ αὐτοῦ 
Μήτηρ ὑποστατιχῶς ἕως ἕτεχεν αὐτὸν ' 
σαρχωϊέντα. ἐν τῇ μήτρᾳ ἐδέξατο. Διὸ xa 
161 μετὰ Θεὸν «ιμικυτέρα " καὶ τῇ τοις 
xfj οἰχονομίᾳ xal ἡμεῖς τοῦ τοιούτου 
6:959 τῆς ἀρχιερωσύνης Χριστοῦ τοῦ 8 
ἡ ξιὠθημεν. 

Αὐτὸς οὖν φησι, « Καὶ τοῦτον τὸν &vabt: 
γονόμον τῆς ἀρχιερατιχῇ: χάριτος, » Ἰῤοὺ 
τοῦ μεγίστου * ὅθεν xal πιστὸς xal op^vtuoe, 
τεῖται, ὀφείλει εἶναι. « Ποΐησον μιμητὴν σοὶ 
θινοῦ ποιμένος, τιθέντα τὴν ῥυχὴν ὑπὲρ τὸ 
των σου. » Ἰδοὺ xal ποιμὴν" πλὴν χατὰ τὶ 
Χριστὸν χρεωστῶν εἶναι, xal τῆς λογικῆς ( 
δινάμει ἐπιμέλεσθαι ποίμνης. "OQ τῆς pq 
ρεᾶς, ἀλλὰ καὶ τῆς ὀφειλῇς  Ὑπερακπολνήσ: 
λει τῶν προδάτων Χριστοῦ, ὡς xal pps 
τῇ χειροτονίᾳ καὶ ποιμὴν κατ᾽ αὐτὸν χαθιο 
xai τὰ αὐτοῦ πάντα ἰσχύων δι᾽ αὑτοῦ ἐν 
ἁγίῳ Πνεύματι. Καὶ ἐπιφέρει λέγων, ε Ὃ 
φλῶν,ν ἀπίστων δηλαδὴ πρὸς τὴν πίστιν, 
ἀφρόνων, τῶν ἀγνωσίᾳ χρατου μένων αἱρέ 
ἐπανάγειν εἰς τὸ ὁὀρυόδιξον, ἣ καὶ ἁμαι 
εἰς τὴν μετάνο:αν᾽ ἣ χαὶ « παιδευτὴν » τῶν 
χτων τε xal θρασυνομένων, εΔιδάσχαλον vr: 
τὴν ἀληθὴ σύνεσιν.» Φωστῆρα ἐν χόσμῳ: 
ἀποστόλου; αὐτοὺς «Oo» ὄντας τοῦ χόσμου 
θέντας ὑπὸ Χριστοῦ τοῦ ζῶντος φωτός: 
Παῦλον φωστῆρα ἐν χόσμῳ λόγον ξωῆῇς. 
Τὸ δὲ τέλος" « Ὡς ἂν τὰς ἐμπιστευθεῖο 
φησὶ, ψυχὰς καλῶς ἐξγιχονημήτας,» xoUto* 
φάλαιον, σωθῆναι ταύτας σπουδάτῃ τε χαὶ 
Ὅτι δὲ ἐμπεπίστευται ψυχὰς, μέγα τὸ yp. 
xa μεγίστην δίδωσι τὴν χάριν τοῖς ἀγωνει 
Θεὸς, xat τὸν μέγαν μισθὸν λήψονται. Ὅι 
παρὰ πάντα ἄλλον ἔργου θείου μισθὸν - 
ἔργου τῆ; ἀρχιερωσύνης ; Τίς δὲ οὗτος ; « 
μᾶσας, φησὶ, τοῖς ἀθλέσασιν ὑπὲρ τοῦ xr 
τοῦ Εὐαγγελίου σου. s» Ἰδοὺ xal ἀθλήσεω; 
καὶ ὑπὲρ τοῦ χηρύγματο; αὕτη δὴ τοῦ EX 
Καὶ ὦ; ἀθληταὶ οἱ ἀγωνιζόμενοι. Καὶ τίς 
ἀθλήσας ; Αὐτὸς πρῶτος ὁ Σωτὴρ, aapzupt 
τῆς ἀληθείας xol τὴν χαλὴν ὁμολογή πὰς 6 
ὅτι [Πατὴρ αὐτοῦ ὁ θεὸς, xal ab^, Yt 
τρό; " χαὶ οἱ τούτου ἀπόστολοι, "Ὥστε ὁ x 
θλῆσα: ὑπὲρ τοῦ Εὐαγγελίου ἀρχιερεὺς 
ἀγῶσι xal χόποις, εἴτ: δὴ χαὶ δ.’ αἴ λατ 


πιιραῖμοϊῖς, διωγμοῖς τε xal Ὀδρξτσιν, εἴτε 


iil DE SACRIS OA DINYT;ONIBCUS. 423 
ἡ ἐν ἐλέει, 1j θεΐοι:; ἄλλοις ἔργοις, μετὰ τῶν ἀποστό- À in certaminibus. et laboribus, 3ive etiau ad. san- 


ley ἔσται καὶ τοῦ Χριστοῦ, ὡς xol τὴν αὐτοῦ xal 
αὐτῶν χοιλισάμενος χάριν xai συνδοξασθηπόμενος. 
Ὁ δὲ ἱεράρχης τὴν εὐχὴν τελέσας, ἐχφωνεῖ xaX δ᾽- 
ξάζει τὸ χράτος xal τὸ ἔλεος αὐτοῦ τοῦ σαρχωθέντος 
vulp ἡμῶν Υἱοῦ, xoi τοῦ Πατρὸς αὑτοῦ, xal τοῦ 
Πακύματος, τῇ ἐπιχλήστει τῆς Τριάδο; τὰ προλε- 
γέντα δεδαιωσάμενος, xal τὸν χειροτονούμενον 5£- 
λειώσας. Δ:ὃ xal τὴν τελευταίαν ποιεῖται σφραγῖδα 
τούτου τῇ χεφαλῇ, εἰς δεῖγμα τῇ; τελειι(ύτεως. Καὶ 
οὗτω τὸ μὲν ἱερὸν Εὐαγγέλιον αἴρων, τίθησι τῇ τρα- 
τίζη" ὅτι τὴν χάριν αὐτοῦ ὁ χειροτονηθεὶς λαδὼν 
ἔχει" xot ὅλος ἐστὶν Εὐαγγέλιον xal τοῦ Εὐαγγελίου 
Σριστοῦ ὄργανον θεῖον. 


ΚΕΦΑΑΛ. ZH. 
| Tí τὸ ópoxópior OnAot. 


Εἶτα χαὶ ὡς ποιμένα δειχθέντα τῶν τοῦ Χριστοῦ 
προάάτων καὶ χατὰ χάριν ὡς τὸν Χριστὸν γενόμ:- 
Y», τῷ ὠμοφορίῳ χοσμεῖ, ὃ τὴν τοῦ Σωτῆρος δηλοῖ 
Invipuzrotv. Καὶ γὰρ εὐλογῶν αὐτὸ, ἀσπαζομένου 
tW) χειροτονηθέντος, τῷ τραχήλῳ αὑτοῦ περιτίθιη,- 
€, ἰχφωνῶν τὸ, « ΓΑξιος. » Ὃ δὴ τρὶς ἐντός τε xal 
ἱχτὸς λαμπρς ἄδεται, πιστουλένων πάντων τὴν 
χέριν, xai βεδαιούντων μετὰ τῶν ἄνω τάξεων, καὶ 
ἐπὶ ττύτῃ λίαν εὐφραινομένων. Τὸ δέ γε ὦ μοφόριον 
εὐτὴν δηλοῖ προφανῶς, ὡς εἰρήχαμεν, τὴν τοῦ Θεοῦ 


guinis usque effusionem, sive in tentationibus, 
εἰ persecutionibus, et contumcliis, sive in zelo, 
aut misericordia, aut aliis divinis operibus , cum 
apostolis eril et ipso Chris:o, ut qui ipsius, et 
ipsorum gratiam retulerit, et cum iis glori(ücabitur. 
Episcopus oratione completa exclamat, et glori- 
ficat imperium et. misericordiam ipsius Filii qui 
pro nobis iucarnatua est , et Patris ejus et. Sji- 
ritus; invocatione Trinitotis  conlirmans prius di- 
cia, el ordinaudum perficiens. Propter quod si- 
gillum postremum ipsius capiti imprimit in per- 
feclionis et consecrationis argumentum, Εἰ sic 
sacrum Evangehum attolleus reponit iu meusa; quia 
ordinatus gratiam ejus possidet, et totus est Evan- 


B gelium, et Evangelii Christi divinum instrumentum. 


CAPUT CCVIII. 


Quid per humerale denotatur. 


Deinde eum pallio ornat, wt ovium Christi pa- 
storem probatum alque ut ipsum Christum per gra- 
tiam factum. Denotat. autem. pallium Salvator.s 
incarnationem. lllud eniu benedicens archicyi- 
$ropius, osculante eum ordinato, ipsius collo iw- 
pouit, exclaniaus : « Dignus.» Ter autcm clare et 
inagnitice interius et ab ipso archiepiscopo can- 
farur, omuibus cuim supeiiuribus ordinibus gr.- 
tiam probantibus οἱ cou(irmantibus, et in ca a i- 
modum lxtantibus. Pallium autem manifeste. οἷς 


λέγον σάρχωσιν, ὅτι τὸ ἀπολωλὸ; ἡμᾶ; πρόδατον C gnilicat, ut diximus , Verbi Dei lucarnationem , 


ls τῶν ὥμων $^ “ὧν ἐδάστασε, τὴν ἀνθρωπίνην ἐν- 
ὑπάλενο; 16 ὁλὴν φύσιν, xal ἐνώσας ἑαυτῷ καὶ 
Vibes; ταύτην, xal ἅμα προσάξας ὑπὲρ ἡμῶν αὐτὸ 
9 πρόσλημμα τῷ Πατρὶ διὰ σταυροῦ xai θανάτου, 
ταὶ ἀναστήσας xoi ἀνυψώσας ἡμᾶς. Διὸ καὶ τοὺς 
σαυροὺ; περιφέρει, xal ἐξ ἐρίου ἐστὶ, χαὶ τῷ τρα- 
Ii τοῦ ἀρχιερέως τοῖς ὥμοις τίθεται - μᾶλλον δὲ 
Mtà xa:pbv xai χύχλῳ τῶν ὥμων καὶ ἔἕμπρο:θὲέν τε 
ταὶ ὄπισθεν. “Αρτι δὲ ὡς ἐν προχείρῳ καὶ ὡς ζυγὸν 
hoy ἐν τῷ τραχήλῳ λαμδάνει, χαὶ ὅτι μετ᾽ ὀλίγον 
ἐξιλεῖν αὐτὸ μέλλει τοῦ Εὐαγγελίου χηρυσσομένου. 


Φ 


ΚΈΦΑΛ. ΣΘ΄. 


quoniam nos ovem perditaw ἰωνϑηΐθν8 super hu- 
meros portat, naturamque humanam integram iu- 
dutus, eamque sibi adunalus deiflcavit , atque 
idipsum quod assuimpserat per crucem. et uiorteu 
l'atri pro nolis obtulit, et suscitatus nos exalta- 
vit. ldeo pallium circuumfert cruces, et e lana 
lexitur, et collo humerisque episcopi imponitur, 
maxiwe vero secuudum tempus circa hun;eros an- 
terius et posterius, Nunc autem. illud sumil ui 
presens οἱ ad manum, atque ut. divinum jugum 
cervici inpositum , et. brevi illud ablaturus, cuiu 
scilicet Evangelium pradicatur. 


CATUT CCIX. 


Tl σημαίνει τὸ &x6dA ew. ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ τὸν D Quid significet quod cum Evengelium legitur et in 


ἀρχιερέα τὸ ὡμοφόριον', καὶ àv τῇ θεία le- 

Ρουργίᾳ. 

Τεῦτο δὲ τὸ iv τῷ Εὐαγγελίῳ ἐχδάλλειν τὴν δου- 
λείαν τε γαὶ ὑποταγὴν πρὸς τὸν Σωτῆρα σημαίνει, 
οὖ τολμᾷ γὰρ ὁ ἀρχιερεὺς αὐτὸ περιτίθεαθαι, μαρ- 
τνυροῦν αὑτὸν σαρχωθέν:α τε xal παθόντα xal ζῶντα, 
ἀναγινωυσχομένων τῶν ῥημάτων αὐτοῦ" ὅτι αὐτές 
ἔστιν ὁ λαλῶν. Καὶ ξείχυυσι τὸ ὠμοφόριον ἐξελὼν, 
ὡς "Ὑπηρέτης τούτου xat δοῦλο; ἐγὼ, χαὶ αὐτοῦ τὴν 
χάριν περίχειμαι. Καὶ τὸ τῇςς σαρχώσεως αὐτοῦ xal 
199 πάθους xa! τῆς ζωῆς σύμθδολον τοῦτο. Διὸ xal 
οὗ τολμῶ ἐνδεδῦσθαι " ἀλλ᾽ ὁρᾷν ἔμπροτθεν βασταζό- 
μενον, ὥστε μεμνῖσθλι τῶν αὐτοῦ, χαὶ φρίττειν ἐπὶ 
τοῖς οὕτω θχυμαστοτάτο": ἔργοις. Tou Εὐχγγελίου 


divine misse celebratione episcopus — huweiule 
exuit. 


llla au'em pallii cum Evangelium legitur reu o- 
tio, significat servitutem et subjectionem Serv.tori 
devotam. Non audet enim episcopus illud sibi cir- 
cumponere, testilicans Christum esse incarnatum 
el passum, et viventem , Icetisque ipsius verbs 
quod illemet est qui loquitur. Removens autem a 
sc pallium, indicat se velat servum illius esse : 
Sim utinam servus illius, ct gratia tua eireumder 1 
lllud preterea symbolum est, et incarnationis , ct 
passionis, et vitae. Ideo non audet illud induere, 
sed conspicit ante se gestatum ut recordetur 
eorum qua portendit, et contremiscat in cov. 


43! 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP 


tione operum tanta admiratione ct stupore di- A τοίνυν χηρυσχο λένου, xal τῆς μυστιχῆῇς 


gnissimorum. Evangelio igitur. praedicato, οἱ my- 
s$tico sacrificio coufecto ab Evsngelio usque ail 
tempus quo sunt exaltanda mysteria divina , sic 
faeit propter ea qua dicta sunt, quoniam sacro- 
rum operatio Salvatoris nostri opus est, ct ipse 
est qui per nos sacerdotes et servos suos sacrill- 
cat et sacriticatur. À priucipio autem missa el in 
exaltatione divini panis , el in ordinationibus, et 
in aliis sacris 1uysteriis, episcopus semper, ul 
dictum est, pallio ab humeris iu orbem  cin- 
gitur. 


CAPUT CCX. 


Quid vox Dignus, quam super ordinando pronun- 
tiunt : εἰ quid osculum sacrg mensa, et quo primi 
episcopi dexira a gena.:uque, el. cuterorum ora 
osculatur. 

Quod etiim. iunc. ordinatus a primo episcopo 
accipiens, collum induitur, et diguus renuntiatur, 
utpoie a Deo. dignus effectus, et talis ab angelis et 
bominibus cognitus, atque in. posterum obligatus 
operi condigne et condecore vivere et conversari, 
et eo digauum veluti precibus et votis acceptum 
sese praebere. Postea eum osculatur pontifex , ut 
propter grati tnagnitudinem sibi amabilem , et 
per ipsum zquali bonore fruentem , et in Christo 
sanctilicatum et. unituin, Ipse quoque sacràm men- 
sam osculatur , eam ut gratie officinam lonorans, 
. in qua et consecratus est, et ordinationem. acce- 
, pit... Osculatur etiam. dexteram quz ipsum ordi- 
navit, quasi el ipsa sit sanctificata, et gratia 
abundet, eamque comiunicandi jus habeat, iteme- 
. que perliciendi el. consecrandi per Spiritum sau- 
ctum, et benedictionem largiendi, ditfinaque dona 
distribuendi, per quiim et ipse ordünatus est epi- 
scopus , et consummalus. Osculatur insuper pon- 
tiüicis genam ut sermonis instrumeutum, ut pre- 
cum ministram , atque etiam propter charitatem 
et unionem. Anat enim el ipse coumunicantis 
gratiam. Ut autem amatus et. dilectus vere iu 
Christo solo amabili amat et diligit. Meudax autem 
osculum, ut Judas, non figit, uec alapis genam 088- 
dit ut deicid:e ; sed contra. osculo testatur se eain 
lionorare, sanctamque judicare, et dilectissimam, 
atque eliam se ejusdem ordinis cuu) episcopo con- 
secrante, licel sub eo, esse factum. Moc est enim 
eorum manuin el genas osculari, non autem labia. 
Nam labiis osculatur sibi ordiue  ;quales , et qui 
anie ipsum ordinati sunt episcopi, et. ab ipsis mu- 
&uis osculis honoratur, ut ipsis uuitus, ul cha- 
'rissitnus, ul gratia divina donatus, ut collega iis- 
dem secundum omuia prarogativis dignatus , 
amaus et amatua, pacilicus, et cooperator, atque 
ut in divinis mysteriis eorun conminister. 

CAPUT CCXI. 
Quis sit ritus osculi. in ordinatione patriarche. " 


Uude in ordinationibus archiepiscoporum , pa- 
Mua scilicet, patriarcha. oidiiatus, nec 


τελουμένης ἀπὺ τοῦ Εὐαγγελίγυ ἄχρι xa 
λειν ὑψοῦν τὰ θεῖα μυστήρπε, οὕτω δὴ m 
προειρημένα " ὅτι xat ἡ ἱερουργία ἔργον 
Σωτῆρος ἡμῶν" xai αὐτὸς ὁ δι᾽ ἡ λῶν 4 
αὑτοῦ xal δούλων ἱερυυργῶν χαὶ ispou 
Ἐξ ἀρχῆς δὲ τῆς λειτουργίας, χαὶ ἐν τῇ ἃ 
θείου ἄρτου, xaX val; χειροτονίαις, καὶ 1 
l:palg τελεταῖς, πάντοτε ἀπὸ τῶν ὥμων 1 
εἴρηται, τοῦτο περιδάλλεται ὁ ἀρχιερεύς. 


KEPAA. XI'. 


Τί τὸ “Λξιος ἐπὶ τῷ xsiporovovyéro .1 
καὶ ó ἀσπασμὸς τῆς τε ἱερᾶς tpa: 
tov ἀρχιερέως τοῦ πρώτου ἐν τῇ δεξ 
σαρειᾷ, καὶ τῶν .Ἰοιπῶν ἐν τῷ στόμε 
Ὅπερ δὴ καὶ τότε χειροτηντθεὶς, Exe 

τραχήλῳ παρὰ τοῦ πρώτον ἱεράρχου ) 

ἀναγορεύεται ἄξιος, (0; παρὰ Θεοῦ γεγο 

xal γνωστὸς ὧν τοῖς ἀγγέλοις χαὶ vol; à 

χαὶ ἀξίως τοῦ ἔργου ὀφείλων πολιτεύεσθι 

εὐχὴν τοῦτο δεχόμενος: ἄξιος εἶναι. Εἶτα 
τοῦτον ὁ ἱεράρχης, ὡς ἐραστὸν αὐτῷ δι 
τῆς χάριτος χαὶ ὡς ὁμοταγὴ δι᾽ αὐτοῦ, κα 
νον ἐν Χριστῷ xa ἡνωμένον * χαὶ αὑτὸς δὲ 
τράπεζαν ἀσπασάμενο:, τιμῶν αὐτὴν ὡς 

τος ἐργαστήριον, ἐν f xat τετέλεσται, x 

potovlav ἐδέξατο, καὶ ττν χειροτονήσασαν 


C δεξιὰν, ὡς xal αὐτὴν ἡγιασμένην xal xt 


νην, χαὶ τὸ μεταδοτιχὸν τῆς χάριτος ἔχ 
τελεστιχὴν ἐν ἀγίῳ Πνεύματι χαὶ εὐλογία 
xa χαρισμάτων θείων παρεχτιχὴν, δι᾽ f 
ἀρχιερεὺ:; χεχειροτόνηται xal τετέλεστο 
xai τὴν τοῦ ἱεράρχου ἀσπάξιται παρειὰν 
vov τοῦ λόγου, ὡς ὑπηρέτιν τῶν εὐχῶν, 1 
ἀγάπην τε χαὶ ἕνωσιν. Ἐρᾷ γὰρ xal αὖ: 
ταδόντο; τὴν χάριν, χα! ἀγαπῶν ἐστι 

ἀληθῶς ἐν Χριστῷ τῷ ἐραστῷ μόνῳ, ὡς » 
μενος xal φιλούμενο; * xal ὅτι o) ψενδῶς 
ὡς ὁ Ἰούδας, οὐδὲ ῥαπίξζει τὴν παρειὰν, 
πτόνοι * ἀλλὰ μᾶλλον ταύτην τιμᾷ, xal i 
ται καὶ φιλτάτην, xai ὅτι xal αὐτὸ; τῆς a 
ράρχῃ γεγένηται τάξεως, εἰ xal ὑπ᾽ o 


Ὁ Τοῦτο γὰρ τὸ τὴν χεῖρα χαὶ παρειὰν ἁ 


xai οὐ τὰ χείλη αὑτῶν. ᾿Ασπάζεται γὰρ 1 
τοὺς xai χατὰ τὴν τάξιν ἴσους xal τὴ, ἀς 
ρεῖς, xal map' αὐτῶν ἀντασπάζεται 16 
μένος, ὡς φίλτατος, ὡς τὴν θείαν χάριν 
ὁμοταγὴ;, τῶν ἴσων χατὰ πάντα ἠξιωμὲέν 
λῶν, καὶ φιλούμενος, καὶ εἰρηνιχὸς xal gi 
ἐν τοῖς θείοις συλλειτουργός. 


KEDPAA. ΣΙΔ'. 
Ὅπως ὁ ἀσπασμὸς ἐν tij χειροτον, 
τριάρχου. 
“Ὅθεν xal ἐν ταῖς τῶν ap, m 3xóTto 
νἱαῖξς, τῶν πατριαρχῶν δηλαδῆ, οὐ, τὸν d 


— 


l5 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


426 


χειροτονηθεὶς πατριάρχης ποιεῖται εἰς τὴν χεῖρα τοῦ A manum ordinantis nec genas osculatur, sed pri- 


χειροτονήσαντος. xal τὴν πηρειάν ἀλλ᾽ ἀσπασάμε- 
γὸς πρῶτον τὴν θείαν τράπεζαν, ἀνέρχεται εἰς τὴν 
χρηπῖδα " xal τὸν ἀσπασμὸν ποιεῖται χατὰ τὸ ἔθος, 
«οὗ μὲν χειροτονήσαντος αὑτὸν τὴν ἱερὰν τράπεζαν 
ἑσκαζομένου πρότερον, ὡς τῶν ἱερῶν ἔργων πηγὴν, 
εἶτα τὴν χεῖρα τοῦ χειροτονηθέντος πατριάρχου, ὡς 
πρώτου χαταστάντος τῷ θείῳ Πνεύματι καὶ πατριάρ- 
γον αὐτῶν, χαὶ διὰ τὴν ἕνωσιν εἰς τὸ στόμα, f) τὴν 
παρειὰν διὰ τὴν ὑ ποταγήν * ὁμοίως δὲ xaX οἱ λοιποὶ 
ἀρχιερεῖς οἱ σὺν αὐτῷ τοῦτον χειροτονήσαντες. 
ΚΈΕΦΑΛ. ΣΙΒ'. 
Περὶ τάξεως πατριαρχῶν, ἀρχιεπισκχόπων καὶ 
ἐκισκόπωγ. 

Εἰ γὰρ καὶ μία ἡ τῆς ἐπισχοπῇς χάρις χαὶ δύνα- 
pl; τὸ χαὶ τάξις ἐχ τοῦ Θεοῦ, τοῦ πρώτου χαὶ μόνου 
Πατρὸς χαὶ ἐπισχόπου, ἀλλὰ χαὶ πατριὰς ἔχει υἱό- 
τὴῖάς τε χα! χάριτας διαφόρους, ὡς xal ἑχάστη τά- 
&, ἱπεὶ Πατὴρ καὶ Υἱὸς καὶ ἅγιον Πνεῦμα fj Θεό- 
τῆς. Καὶ μία μὲν τῇ Τριάδι ἡ φύσις " ἕν δὲ τὸ αἴτιον 
ὁ Πατὴρ, ᾧπερ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα xazà πάντα 
ὑπείχει " xal ἕν θέλημα τούτων, xal μία χίνησίς τε 
καὶ δύναμις. "Ex τῆς Τριάδος δὲ xal πᾶσα εὐταξία 
ἄγω τε χαὶ χάτω ἐστί, Διὸ xal πρώτην μέσην καὶ 
πλευταίαν τάξιν ἑχάστη τῶν ἄνω τάξεων" ἐν δαυτῇ 
χέχτηται " χαὶ διδασχάλων εἰσὶ χαὶ ἐν ἐχείνοις διδά- 
exi) χαὶ Πατέρων Πατέρες. 


ΚΕΦΑΛ. ΣΙΓ΄. 


Ketà Λατίνων, ὅτι ἕν μόνον τὸ altior ἐν τῇ 
Τριάδι ὁ Πατὴρ, ἵγα μὴ διάφοροι ὧσιν ἀρχαί. 
Ἐπεὶ xol ἐν τῇ ἀσυγχύτῳ χαὶ προανάρχῳ καὶ 
δυμηνεῖ xal ὁμοδόξιυ Τριάδι τάξις ἐστὶν, ὥσπερ 
ἔφημεν" χαὶ ὁ μὲν Πατὴρ xai ἀναίτιος, τὰ δὲ £2 αὖ- 
τῷ xat αἰτιατά ^ xal τούτων τὸ μὲν γεννητὸν xal 
YU, τὸ δὲ ἐκπορευτὸν χαὶ ἅγιον Πνεῦμα * xai ὅμως 
ἐδιαίρετος ἡ Τριὰς, καὶ μία ταύτης 6; xat ἡ οὐσία 
lr χαὶ ἡ δύναμις “ ἐξ αὐτῆς οὖν xal πᾶτα πατριὰ, 
[αὐλός φησι * χαὶ τάξις ἐν οὐρανῷ τε χαὶ ἐπὶ γῆς. 
Ἐπεὶ δὲ ἤχομεν ὧδε σὺν Θεῷ, μικρὸν θεωρήσωμεν, 
ὅξως xa ἡ τοῦ πατριάρχου χειροτονία τελεῖται * 
καὶ εἰ ἐπίσχοπός ἔστιν, ὅπως χαθίσταται πατριάρ- 
Yts, καὶ εἰ μὴ ἔστιν ἐπίσχοπος, ἄξια γὰρ καὶ ταῦτα 
Νωρίας. Πλὴν τὰ τοῦ ἐπισχόπου ἐν ὀλίγοι; τελέσω- 
μιν. Μετὰ τὸν ἀσπασμὸν οὗτος τὸν ἱερὸν, τοῦ ἱεράρ- 
χου ἀσκασαμένου αὖθις τὴν ἱερὰν τράπεζαν, xai εἰς 
τὸ σύνθρονον ἀνελθόντος ὥσπερ εἰς τὸν οὐρανὸν ὁ 
Χριστὸς, xal ὁ χειροτονηθεὶς αὐτὴν ἀσπασάμενος, 
ἀνέρχεται " xal ἐχ δεξιῶν ἴσταται τοῦ πρώτον ἀρ- 
χιερέως, ὡς τὴν πρώτην τάξιν ἔχων παρὰ τοὺς ἄλ- 
λους τότε ἐπισχόπους, ἤδη τῇ χάριτι χειροτονηθεὶς, 
χαὶ τῆς φήμης τῶν βασιλέων χαὶ τοῦ πρώτον ἀρχιε- 
ρέως γινομένη, ἵσταται μετὰ τῶν λοιπῶν ἐπισχόπων 
ὑπὸ χεῖρα ὧν χαὶ αὐτός. 


PATROL. GR. CLV. 


mum divinam mensam osculatus ascendit ad al- 
taris crepidinem , οἱ more consueto tradit oscu- 
lum. Postquam ipsius ordinator sacram. mensam 
primum osculatus fuerit, ut sacrarum operatio- 
num fontem, osculatur ordinati patriarch:e m - 
num, ut divino Spiritu secunduni omnia primi, 
et ipsorum patriarchze, os quoque ipsius osculatur 
propter unionem, vel genam proptcr subjectionen; 
similiter faciunt ezteri episcopi, qui cum ijso 
hunc ordinaverunt. 


CAPUT CCXII. 


De ordine patriarcharum , archiepiscoporum, 
episcoporum. 

Etsi enim una est episcopatus gratia, et virtus, 
et ordo ex Deo, primo et solo Patre et episcopo 
emanans, patrias tamen habet, filiationes et gra- 
tias differentes, ut unusquisque ordo postulat, 
cum Pater, et Filius et Spiritus sanctus una sint 
in Trinitate divinitas et natura, Unum autem est 
principium Pater, quemadmodum Filius et Spiri- 
tus, secundum omnia consentiens ; una eorum vo- 
luntas, et una motio et virtus. Ex Trinitate autem 
omne decus et bonus ordo tau rerum superiorum 
quam inferiorum procedit. ideo unusquisque su- 
periorum ordinum in se possidet primum , me- 
dium el postremum ordinem, atque e doctoribus 
est, et iu iis sunt doctores, et Patrum Patres. 


CAPUT CCXIil. 


C Contra Latinos, ::nam tantum causam in SS. Trini- 


tate esye Pairein, ne plura principia inducantur. 


Quandoquidem, ut diximus , ordo est in Trini- 
tate inconfusa, consubstantiali, per omnia sibi corre 
sentiente, qux» sine principio est et omne preinci- 
pium antecedens, l'ater quidem sine principio est ; 
quie vero ex ipso, principiata dicuntur, et horum 
unum est genitum, nempe Filius, alterum. procedit, 
nempe Spiritus sanctus. Est 1amen indivisibilis 
Trinitaa, unaque est illius u« aubstantia, ita et vic- 
tus. Ex ipsa igitur est, ut ait Paulus, omnis pa» 
teruitas et ordo in celo et in terra. Cum igitur, 
Deo favente, liuc. devenerimus, paucis edisseremus 
qua ratione patriarchze ordinatio perficitur ; et si 


p episcopus est, qua ratione coustituitur patriarcha; 


el qua ratione, si non est episcopus. Sunt eniu 
liec contemplatione et consideratione digna : ve- 
rum qua sunt episcopi paucis perficiemus. Post 
sacram istam salutationem archiepiscopus, oscu- 
latus iterum sacram mensam, in thronum commu- 
nem ascendit, ut Cliristus in ccelos ; ordinatus 
quoque eamdein osculatus ascendit, et a dextris 
primi episcopi adstat, atque ul mox consecratus 
primum inter episcopos locum tunc obtinet, 
Deinde facta imperatorum et primi archiepiscopi 
fausta acclamatione, stat ct ipse sub manu cum 
celeris episcopis. 


14 


471 
CAPUT CCXIV. 

Quomodo pacem  precetur. plebi ante. apostoucam 
lectionem, e! quare pacem. precaturus, benedictio- 
nem prius ab archiepiscopo accipit. 

Cum autein. sederunt omnes episcopi ct presby- 
teri, οἱ Apostoli verha legenda sunt, adit arcliepi- 
scopum, ul benedictionem accipiat ab eo, eamque 
det lectori. Hzc autem pacis dand: ratio. myste- 
rium est, quo significatur a Deo donari. Non licet 
autem ei hoc agere siue sententia germani οἱ 
dioecesani pontificis ,prissertiim in ipsius ecclesia, 
et ipso praesente, qui pastorum primus est el prin- 
ceps. Ideo per benedictionem permissionem acci- 
pit. Lecto Apostolo pacem precatur lectori, secun- 
das post archiepiscopum ferens. Ipse enim arzhie- 


piscopus pacem precatur ei qui Evangelium legit. B 


Sic perficitur divina Missa, stante ordinato ante 
oinnes episcopos missam simul facieites. Pronun- 
tiat etiam. primam exclamotionem precis cate- 
chumenorum , et consequenter reliquas preces. 


CAPUT CCXV. 


Quod in communione sacra primus accipit nuper 
ordinatus episcopus, et quomodo illa celebretur. 


ln divina vero communione primus divinum pa- 
nem manibus ab archiepiscopo accipit, et cui co 
communicat; postea tradit archiepiscopo disinum 
sangninem per sacrum calicem, et illi iterum ar- 
chiepiscopus, quandoquidem, licet misericordia et 
humanitate Dei divina sibi mutuo tradant homi- 
nes, attamen unus est per omnes operans el datus. 
Deinde quoniam bouo primum — participant primi, 
ct qui ad eog dignitate sua propius accedunt (orio 
enim coutinet omnia, et nihil est bono ordine pe- 
nitus privatum), post divinam communionem ar- 
cliiepiscopos ad instar Salvatoris divinum panem 
dividens omnibus distribuit. Ordinatus autem epi- 
8ropus accipiens primum divinum calicem cuim ac- 
cedentibus episcopis et reliquis eum communicat. 
Deinde lavatis manibus sacrum antidorum jussu 
archiepiscopi populo prvbct ; quo jam ordinatus 
demonstrat, et testatur popuio. se. per antidorum 
$inclificationem omnibus conmiuni: are. 


CAPUT CCXVI. 


(Quod rilus episcopum post. ordinationem in. cathe- 
dra velut throno suo inauguraudi, enthronismum 
Ecclesi ejus. indicet, qui nunc propter gentium 
injurius cessavit, 

Postea in una templi parte. versus prothesin in 
cathedra episcopali inthronizatur, praparato ibi 
tirono in figuram et argumentum euthronismi in 
Ecclesiam suam. Euthrouismus ille magnifico cum 
apparatu, ut nunc patriarchze, prius fieri solebat, 
circa. Ecclesiam inthronizandi episcopi, convoca- 
tis per litterasarchiepiscopis ad hunc enthronismum 
celebrandum provinei: episcopi. Nunc vero bar- 
barorum incursionibus, ct ingruentibus in. Eccle- 
sias tentalionibus el perturbationiuus, celebritas 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP.. 


KEOPAA. ΣΙΔ'. 

TI τὸ εἰρηνεῦσαι ἐν τῷ 'AxoctóAo * xal δι 
ογίαν ᾿ἰαμδάγει παρὰ τοῦ πρώτου | 
γεύων. 

Πάντων δὲ τῶν ἀρχ'ερέων χαὶ ἱερέων χαθε 
ἐν τῷ μέλλειν ἀναγινώσχεσθαι τὰ ἀποστολιχ 
ῥήματα, ἀπελθὼν λαμδάνει εὐλογίαν ἀπὸ τοὶ 
πισκόπον, ὡς ἂν εἰρήνην δῷ τῷ ἀναγινὶ 
Τοῦτο δὲ τελετή ἔστι τὸ εἰρηνεῦσαι, καὶ ὡς 
Θεοῦ διδόμενον. Καὶ οὐχ ἔξεστι αὐτῷ τοῦτο τ 


-ἄνεν γνώμης τοῦ γνησίου ἀρχιερέως, καὶ ἐν 


τοῦ ἐχχλησίᾳ, καὶ ταῦτα αὐτοῦ παρόντος, x 
tou ὄντος χαὶ ἀρχιποίμενος. Λαμβάνει «C 
εὐλογίας τὴν ἔνδοσιν " χαὶ ἀναγνωσθέντος τι 
στόλου, εἰρηνεύει τὸν ἀναγνόντα, τὰ δευτεμ 
pev τοῦ ἀρχιεπισχόπον, Αὐτὸς γὰρ ὃ ἀρχιε 
τὸ Εὐαγγέλιον εἰρηνΞεύει. Καὶ οὕτω μὲν ἡ θ 
τουργία τελεῖται, ἱσταμένου πρὸ πάντων συλ 
γούντων ἐπιτχόπων τοῦ χειροτονηθέντος, - 
πρώτην ἐχφώνησιν τῆς εὐχῆς τῶν χατηχουμι 
γοντος, xal τὰ; λοιπὰς εὐχὰς ἀχολούθως. 
KESAA. LIE. 


Ὅπως xal ἐν τῇ xowov(g cà πρωτεῖα ὁ 
τογηθεὶς ἔχει" καὶ ὅπως ἡ κοιγωνία Tl 


Ἐν δὲ τῇ θείᾳ μεταλήψει πρώτου τὸν θεῖς 
ταῖς χερσὶ παρὰ τοῦ ἀρχιεπισχόπου λαμέ 
χαὶ σὺν αὑτῷ χοινωνοῦντος, εἶτα μεταδιδό 
ἀρχ'επισχόπῳ τοῦ θείου αἵματος διὰ τοῦ le 
τηρίην, χἀχείνου πάλιν αὐτῷ, ἐπεὶ εἰ xal 
παρ᾽ ἀλλήλων ἀλλήλοις ἡμῖν δίδοται ca 
Θεοῦ, ἀλλ᾽ εἷς ἐστιν ὁ διὰ πάντων ἐνεργῶν 
δόμενος " xal ὅτι τῆς μετοχῆς τοῦ ἀγαθοῦ 
οἱ πρῶτοι μετέχουσι καὶ ἐγγίξοντες τῇ ἀξί 
χαὶ τάξι; συνέχει πάντα, xal οὐδὲν χωρὶ 
εὐταξίας. Μετὰ δὲ τὴν θείαν μετάληψιν 6 
χιςπίσχοπος πᾶτι τὸν θεῖον δίδωσι, μελίσα: 
χατὰ μίμησιν τοῦ Σωτῆρος " ὁ yetpotovm 
ἀρχιερεὺς, λαθὼν τὸ πρῶτον θεῖον ποτήριον 
δίδωσι τοῖς προσερχομένοις ἀρχιερεῦσί τε: 
mol;: εἶτα ἀπονιψάμενος, καὶ τὸ ἱερὸν 1 
παρέχει ἀντίδιυρον, προσταγῇ τοῦ ἀρχιεπι 
δειχνύμενος ἤδη χειροτονηθεὶς χαὶ μαρτυρ: 
τῷ λαῷ, xal μεταδιδοὺ; ἁγιασμοῦ πᾶσι cv 
δώρ!:» 

ΚΈΦΑΛ. ΣΙΤ΄. 

Ὅτι τὸ ἐνήρογνίζεσθαι μετὰ τὴν χειροτονῖ 
ἐγθρογισμὸν τυποῖ τῆς "ExxAnqctac 
πεπαυμένον ἄρτι διὰ τὰς ἀπὸ τῶν 
ἐπηρείας. 

Εἶτα καὶ ἐν ἑνὶ μέρει τοῦ ναοῦ περὶ τὴν m 
γυιόμενος, ἐνθρ'νίξεται ἀρχιερατιχῷ  eütpes 
ἐχεῖσε θρόνῳ, εἰς τύπον τοῦ ἐνθρονι:μυῦ 5i 
χλησίας αὐτοῦ " ὃς δὴ ἐνθρονισμὴς πρότερ 
ἐγίνετο μεγαλοπρεπῶς, ὡς νῦν ὁ τοῦ ma, 
περὶ τὴν ἐχχλησίαν τοῦ ἐνθρονιξομένου ἀρχ 
ἐπισχόπων συναγομένων τῆς ἐπαρχία, x 
ἐνθρηνισμὺὸν ἐπιτε)ούντων  Yodusast τοῦ 
πισχύπου * νὺν δὲ τοὔτο πέπαυται ταῖς B2p6: 
i26001, καὶ ,τοῖς ἐπελθοῦσι ταῖς ἐχχλῃσίαι 


429 DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 430 
ρασμοῖς, καὶ ταῖς ταραχαῖς. Ἐν τῇ Μεγάλῃ δὲ illa cessavit, et in sola Magna ecclesia. peragitur 


μόνον γίνεται ἐχχλησίᾷ. Καὶ προτεθέντος θρόνου 
ἐν dp κάθηται ὁ ἀρχιεπίσχοπος, xoi mxém ou συνή- 
θους, ὑκὸ ἱερέως εὐχῖις γινομένης xal Τρισαγίου, 
«ὧν ἐπισχοπειανῶν παρόντων, καὶ λαμπαδηφορηύν- 
τῶν ἀπάντων, χυχλοῦντος xai τοῦ λαοῦ, £.05ovi- 
ζεται παρά τΞ τοῦ πρώτου τῶν ἱερέων χαὶ δευτε- 
ρεώοντος ὁ χειροτονηθεὶς ἀοχιερεὺς, τρὶς ἐν τῷ 
θρόνῳ ὡς xai τὸν πατριάρχην ἐν τῷ συνθρόνῳ 
ἰγηεαθιξόντων αὐτὸν τῶν ἱερέων, χαὶ ἐχφωνούντων 
«ὁ « "Αξιος "» εἶτα χαθημένου αὑτοῦ, εὐφημοῦσι 
tbc εὐσεθεῖς βασιλεῖς, τὸν ἀρχιεπίσχοπον, χαὶ αὗὑ- 
ὃν τὸν χειροτονηθέντα * xai οὕτως ἀπολύονσιν. 
Ὁ δέ γε Xab; προσερχόμενος, ἀλλὰ δὴ καὶ ἱερω- 
μένοι, ἀσπάζονται τὴν τοῦ χειροτονηθέυτος χεῖρα, 
χαὶ εὐλονοῦνται, μετὰ πίσττεω; τρέχουτες ^ ἔπει- 
δῆπαρ νεωστὶ χειρητονηθεὶς ὅλος ἐστὶ χεχαθαρμένος 
τε χαὶ πεφωτισμένος, xal τῷ ἐγχαινισμῷ ἡ χάρις 
165 δαψιλέστερον γορηγεῖται παρὰ τῶν λαδόντων 
ab thy ἄνωγεν. Τότε δὲ οὐδὲ χωλύετα: εὐλογεῖν ἄλλης 
ὧν ἐπίσχοπος πόλεως, ἐπεὶ τὸ ἐνδόσιμον ἔχει, ὡς 
ἄρτι χειροτονηθείς. Λαμδάνει δὲ χαὶ τὸν μανδύαν 
μετὰ τῶν ποταμῶν ὡς διδάσχαλος, τοῦ, « "Ex τῶν 
οὐρανῶν ἐδέξω τὴν θείαν χάριν, » λεγομένου *. ὅτι 
χαὶ ἀπὸ τῶν οὐρανῶν ἡ χάρις ἡμῖν ἐχχέχυται" xal 
τὸ ἐγχόλπιον ὡς ἔνθεον ἀῤῥαβῶνα" ὅτι xal τὸ 
πρόσωπον φέρει Χριστοῦ, χαὶ ἐν Χριατῷ τοῦ πρώ- 
του ἀρχιερέως" xax ὅτι νυμφίος γέγονε τῆς Ἐχχλη- 
σίας Χριστοῦ, xal ἐν τῷ καιρῷ τῆς νυμφεύπεως 
πκᾶσαν χίχτηται τὴν ἄδειαν εὐλογεῖν τε καὶ εὕ- 
χεαθαι, fjv xal ὁ γνήσιος αὐτὸς ἀρχιερεύς * οὐ μὴ» 
δὲ χειροτονεῖν. Καὶ εὐλογεῖ δὲ παῤῥησίᾳ κατ᾽ αὑτὴν 
μόνην τὴν ἡμέραν. 
ΚΕΦΛΑΛ. ZIZ'. 
Διακί προπέμπεται ἐν τῇ πόιλει, καὶ εὐ.1ογεὶ ὅ 
χϑιροτονηθείς. 

Διὸ xal μετὰ τὴν τράπεζαν ἐπιχαθεζόμενο; ἵππῳ, 
Ἄυχλοῖ τὴν πόλιν δορυφορούμενος xal. σφραγίζει 
TxÁvyac xai εὐλογεῖ, ἀγιάζων τῇ σφραγῖδι τὴν πόλιν, 
ϑεπὶ ἐπευχόμενος ὡς καινὸς γεγονὼς ἀρχιερεὺς, τῆς 
ὃ γχαινισθείσης αὐτῷ μεταδιδοὺς θείας χάριτος, καὶ 
ἀκ ὰσμὸν τῇ εὐλογίᾳ χορηγῶν, 


ΚΕΦΑΛ. ΣΙΗ’. 


T τὸ ἀπε.1θεῖν slc τὸν Baciléa xal εὔξασθαι τὸν 
Ψψεωστὶ χριροτογηθέντα ἀρχιερέα, καὶ ὅπως 
φοῦτο πρῶτον ἐγίγνετο. 


Διὸ δὴ καὶ ὡς πρὸς Θεὸν παῤῥησίαν ἔχων xal τῇ 
ξροτον'ᾳ δυνάμενος, xal τῷ βασιλεῖ πέμπεται εὖ- 
ἔλενος ὑπὲρ αὑτοῦ, xa ἅμα ὡ; χριστὸς Κυρίου τῷ 
Wy, iua, τὸν χριστὸν Κυρίου τῷ μύρῳ εὐλογῶν 
X ἐνισχύων zal; εὐχαῖς. Ὅθεν xal ἀπελθὼν εὔχες 

t τὰ πρὸς σωτηοίαν αὐτῷ ὅτε xal πρότερον μὲν 
K-r € eco θεοφιλῶς τε xal 6tóvzto; ἡ τάξι;, διὸ xal 
"i ur σιμος fv ἡ τοῦ ἀρχιερέως εὐχή * vov δὲ xobvav- 
S ἔων γινόμενον, ἄπραχτον τὴν εὐχὴν ἀποφαίνει. Τὸ 
ἔρ χαϊονγὰρ ἔθος ἦν, ὅτι ἀποστελλομένου τοῦ ῥαι- 
Ta Θενδαρίου μετὰ τοῦ ἀρχιερέως εἰς τὰ βασίλεια, 


in hunc modum : Przparato et proposito trono in 
quo sedet archiepiscopus, et peplo solito ipsi 
alaptato, factaque prece ἃ preshytero, et prassen- 
tibus episcopianis omnibus trisagion  cantantibus 
et cereos deferentibus, et. cireumdante plebe. in- 
throuizatur ordinatus episcopus a sacerdotum 
primo, el eo qui post ipsuin secundus agit, terque 
a presbyteris in throno collocatur, exclamantibus, 


. * Dignus. » Deinde eo sedente faustis acclamatio- 


nibus, imperatores prosequuntur archiepiscopum 
cl ipsum ordinatum, et sic celebratum dimittunt. 
Populus 3utem accedens, atque. etiam clerici sa- 
crati osculantur ordinati manum, et benedicüntur 
qui cum fide concurrunt. Cum enim sit recens or- 


B dinatus, totus est purgatus οἱ illuminatus, gratia- 


que in hac nova consecratione abundantius ab iig 
suppeditatur qu! eam superne acceperunt. Neque 
etiam tune benedicere prohibetur, licet alterius sit 
urbis cpiscopus, cum hujus rei, ut recens ordina- 
lus, potestatem habeat. Accipit quoque mandyam 
sive pallium undulatum velut doctor, dui dicitur : 
« De celis accepisti divinam gratiam ; » quia gra- 
tia e ccelis in nos effusa est, οἱ per encolpium, sive 
per crucis reliquiis gravida 4818 collo appenditue 
traditionem, ut. per divinum arrhabonem confir- 
matur : quoniam etiam personam Christi sustinet, 
et in Cliristo primi episcopi. Quia denique sponsus 
Ecclesi Christi factus est, et lioc ratione omnem 
habet potestatem benedicendi, et precandi quam 


C gerinanus illius urbis episcopus, non tamen ordi« 


nandi. Benedicit autem publice et confidenter pec 
hunc solum diem. 


CAPUT CCXVII. 


Q are civitatem perequitat receus ordinatus el bene- 
dictionem impertit omnibus. 


Ideo postquam ab altari recessit, equo insidens 
Byrat urbem, satellitum armatorum corona cinctus, 
crucisque signo signat omnes, et benedicit: ur- 
bem quoque signo crucis sanctificzt ; οἱ preces 
faciens ut novus factus episcopus divinam insuper 
graliam qua per novam 'consecrationem donatus 
est, coumunicat, et sanctificationem benedictione 
largitur. 


CAPUT CCX VIT. 


Quare recens ordinatus episcopus abit ad impera- 
Lorem el pro eo precatur, et quomodo hoc pridem 
(«cium (uerit. 


Quapropter, ut apud Deum confidentiam conse- 
cutus, et ordinatione sua potens, ad imperatorem 
mittitur ipse bene precaturus, et. simul ut chri: 
stus Domini per Spiritum, christum Domini chris- 
mate factum benedicit, et precibus corroborat. 
Unde ad eum accedit, οἱ qux salutaria sunt, ci 
precatur. llic ordo prius decener et. secundum 
Deum amanter observabatur ; ideo episcopi oratio 
plurinitin erat utilis et efficax. Nunc vero contra- 
rium observatum orationem reddit inutilem. Anti- 
quitus imos erat ut. mitteretur referendarius cuim 


141 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


episcopo in Cesaris palatium, piusque imperator A ἐποίει παράστασιν ὁ εὐσεδὴς βασιλεὺς, xal 


stationem faceret donec veniret episcopus. Eo igi- 
tur accedente dicebat diaconus : « Dominum depre- 
cemur,» et episcopus orationem legebat, przstoque 
erat thuribulum, ut scribitur in Vita sancti Amphi- 
lochii, Hoc nunc facit patriarcha quinta die nova : 
episcopus accepto thuribulo, thure incenso impe- 
ratorem perfundit, et cum ipso communicat divi- 
nam gratiam et sanctificationem. Inclinaute caput 
imperatore, ut significatur in Vita sancti Ambro- 
sii, impertiebat illi benedictionem episcopus, ut 
recens ordinatus, et jam Spiritu innovatus, el va- 
lens in Christo benedicere et sanctiflcare. Postea 
imperatorem iu ore osculabatur propter eam qua 
in Christo est pacem, charitatem et sanctificatio- 


nem. Sanctus enim est episcopus non modo my- B 


steriorum communione οἱ ordinatione, vcrum etiam 
hoc facit ut habens ordinatione sua. cum impera- 
tore communionem. Nam religiosus imperator 
chrismate quidem sanctus est, episcopus vero 
ordinatione. Post osculum honurahat episcopus in- 
clinatione capitis imperatorem propter mundanam . 
potestatem, et discedebat, Multi religiosorum im- 
peratorum eum muneribus donabant, ut pro ipsis 
precatum, et honorifice dimittebant, ut. sanctifica - 
tum, Sic m»gnus Constantinus pon modo divinum 


μένος ὁ ἀρχιερεὺς, τοῦ διαχόνγ)υ λέγοντος, 
Κυρίου δεηθῶμεν, » ἀνεγίνιυσχςε τὴν εὐχὴν, 5 
τος θυμιατοῦ, ὡς καὶ ἐν τῷ βίῳ τοῦ θείου 'A 
χίου γέγραπται, τοῦτο δὲ νῦν ὁ πατριάρχης ' 
Πέμπτῃ ποιεῖ, Aap6ávov ὁ ἀρχιερεὺς τὸ θυ) 
ἐθυμία τὸν βασιλέα, μεταδιδοὺς αὑτῷ θείας ) 
xai ἁγιασμοῦ, xal ὑποχλίνοντος τοῦ βασιλέι 
χεφαλὴν, ὡς χαὶ ἐν τῷ βίῳ τοῦ ἁγίου δι 
'Au6poaío», ἐδίδου εὐλογίαν αὐτῷ ὁ ἀρχίερι 
νεωστὶ χειροτονηθεὶς xal ἐγχαιν:σθεὶς ἤδη τῷ 
ματι, xal ἰσχύων ἐν Χριστῷ εἰρήνην τε χαὶ ἐ 
καὶ τὸν ἁγιασμόν " ἅγιος γὰρ τῇ χοινωνία τι 
στηρίων χαὶ τῇ χειροτονίᾳ ὁ ἀρχιερεύς. "A. 
ὡς χοινωνίαν μετὰ τοῦ βασ:λέω: ἔχων τῇ χειρο 
ἀρχιερεὺς τοῦτο ἐποίει" ὅτι ὁ μὲν τῷ χρίσματι 
fio: ὁ εὐσεδὴ; βασιλεὺς, ὁ δέ γε ἀρχιερεὺ. 
τῇ χειροτονίᾳ. Μετὰ δὲ τὸν ἀσπχσμὴν προ 
τῇ χεφαλῇ τὸν βασιλέα διὰ τὴν χοσμιχὴν ἐξ 
ἀπήρχετο ὁ ἀρχιερεύς. Πολλοὶ δὲ τῶν εὐσεδῶ 
λέων χαὶ ἐδωροῦντο τούτῳ ὡς εὐξαμένῳ ὑπὲρ 
xai προέπεμπον d; ἡγιασμένον, ὡς xat K« 
tivo; ὁ Μέγας, οὐ τὸν θεῖον Σίλδεστρον μόνον 
xal τοὺς ἐν τῇ συνόδῳ πάντας σχεδὸν pon 
αὐτοὺς xal τιμῶν xai δωρούμενος καθεωρᾶ 
τὰ διὰ Χριστὸν παθόντα τίμια τούτων μέλη 


Sylvestruim, sed etiam episcopos prope oinnes qui erant in synodo honorifice comitabatur et ὁ 


bat, et. conspiciebatur largitionibus eos 


prosequens, et 


membra eorum qui propter Cl 


passi fucrant, ut c:eleris ,magis  preliosa, honorans. 


CAPUT CCXIX. GC 


(Quod episcopalis diqnitas non ita ut prius honoratur 
a regibus, unde ira Dei provocutur. 


Nunc autem fit omnino contrarium, Exspectatur 
quidem episcopus, venit, precatur; nullus tamen 
lionoris propter Christum dignus judicatur, scd 
potius dedecoratur, et. eo qui benedicitur multo 
minor habetur, et jllius secundum servitutem mi- 
nister lectoribus vilior, qui die quinto novo cum 
patriarcha et ceteris clericis imperatoris manum 
geuasque osculantur. Áccedens enim coram impe- 
ratore sese prosternit, et precatus illius dexteram 
osculatur. 


CAPUT CCXX. 


Quod canonicis constitutionibus adversum est, epi- 
'scopos dexiram regis osculari, et episcopos ac pre- 
positos a rege transponi in alia loca. 


Quomodo qui precatus est hoc. facit? Quamob- 
rem iuperator sacerdotis magnum. osculatur, ordi- 
natus vero episcopus post orationem liabitam im- 
peratoris mauum? lloc fit plane. preter rationem 
ct inconsequenter. Vide vero quautum et quide sit 
id quod fit. Sanctificatus Spiritu, consecratus cpisco- 
pus, qui manum habet sanctiificatam, ita ut possit et 
ordinare, et benedicere, et cruce signare viros pios, 
ip»e manibus ligatur. Manus vero ad benedicendum 
non consecralas, sed mundanas et bellicosas, labiis 


166 KEtA^. zie. 

“Ὅτι οὗ τιμᾶται và ρωσὺύ 
flaciitar ὡς oda "EDUF p 
Θεός. 

Νῦν δὲ τοὐναντίον γίνεται ἅπαν" xal ἢ πὸ 
σις μὲν τελεῖται, xal ὁ ἀρχιερεὺς ἐρόμενος e 
οὐ τιμῆς δέ τινος διὰ Χριστὸν ἀξιοῦται, ἀλλ᾽ 
ζεται μᾶλλον, xal ὡ: ἐλάττων χατὰ πολὺ δε 
τοῦ εὐλογηθέντος, xat χατὰ δουλείαν ὑπηρέτ 
τῶν ἀναγνωστῶν εὐτελέστερο:, τῶν χατὰ t: 
Πέμπτην ἀσπαζομένων τὸν βασιλέα εἴς τε τὴ 
xai τὴν παρειὰν μετὰ τῶν χληριχῶν καὶ τ 
τριάρχου. Προσελθὼν γὰρ τῷ βασιλεῖ προ 
καὶ τὴν αὐτοῦ τοῦ βασιλέως ἀσπάζεται χεῖρι 
τὸ εὔξασθαι. 


ΚΕΦΑΛ, ΣΚ'. 


"Qt: τὸ ἀσπάζεσθαι ἀρχιερεῖς τὴν τοῦ βαι 
χϑῖρα πορὰ τὴν καγονιχὴν τάξιν" καὶ ει 
θέσεις ἐπισκόπων καὶ ἡγουμένων ποιδ' 
βασι.ῖδα. 

Καὶ πῶ; ὁ εὐχόμενος τοῦτο ποιεῖ. Ka 
πρεσθυτέρου μὲν τὰς χεῖρας ἀσπάζεται Ba 
ἀρχιερεὺς δὲ χειροτονηθεὶς xal εὐχόμενος, τὸ 
τοῦ βασιλέως ; Τοῦτο παρὰ ndsav ἀχολονθία 
Καὶ ópa τὸ γινόμενον ὅσον. Ὁ ἡγιασμένος τῷ 
ματι, ὁ καθιερωθεὶς ἀρχιερεὺς, ὁ τὴν χεῖρι 
σθεὶς, ὥστε χειροτονεῖν δύνασθαι xal εὐλοὴ 
σφραγίτειν τοὺς εὑσεδεῖς, αὐτὸ; δεσμεῖ τὰς 
xa τὰς μὴ χαθιερωμένας εἰς τὸ εὐλογεῖν, àX 
μιχὰ; xal στρατηγιχὰς χεῖρας, ἀσπάζεται ὃς 


433 


nE SACRIS ORDINATIONIRBUS. 


A3 


χείλασεν ἱεροῖς xat ἡγιασμένοις, χθὲς ἤδη χαὶ xa0' fj- A sacris et sanctificatis, quse jam heri et. unoquoque 


μέραν τῇ φριχνῇ προσψαύουσι χοινωνίᾳ, ᾿Αλλὰ xal 
xal ἐκένου τοῦ βασιλέως παρίσταται. Ταῦτα εἰ μὲν 
ἰδιώκπιρς ἦν ἔδει" ἐπεὶ xol, ε Τὸν βασιλέα τιμᾶτε, » 
φησὶν 3. ᾿Απόστολος ".. εἰ δὲ Χριστοῦ ἀρχιερεὺς καὶ 
τὸν 45-30) τοῦ Χρισιοῦ χεχτη μένος, οὐ δεῖ οὕτω γί- 
vetare 7 εἰς Χριστὸν γὰρ ἀνατρέχει dj ἀτιμίχ" ὅτι οὗ 
τῶν τεολλῶν εἷς ἐστιν, ἀλλὰ τῶν ἀφιερωμένων, xal 
«àv τ ὅχν ἀποστολιχὴν π᾿ ουτησάντον δύναμιν. ᾿Αλλὰ 
«αὔταε. οὐ τοσοῦτον ἀπὸ τῶν βασιλέων, ὅσον ἀπὸ x^- 
λάων ἀνθρώπων γέγονε, παραπεισάντων αὑτοὺς 
ἄνθρει» πίνοις λόγοις ἐνεργεῖν χαὶ τὰ μείζω, ὥστε xal 
«ροδεδάζειν ἐπισχόπους, xal μεταθέσεις ποιεῖν. ἢ - 
6al! τῶν χεχειροτονημένον τῷ Πνεύματι τῇτδ: τῆς 
Ἐχχλυχοίας ποιμένα, ἑτέρας ποιμένα καθίστασθαι 
παρὰ “ὧν μὴ ἐχόντων τὴν τῆς ἱερωτύνης δυνάμιν 
xà ἃ νέργειαν, χαὶ παρὰ γνώμην τοῦ Πνεύμα- 
tl 
ΚΕΦΑΛ. ZKA'. 
Ὅτι e ὦ δεῖ τοὺς κατὰ κόσμον ἄρχοντας τὰ ἱερὰ 


οἰκαε εοῦσθαι͵, καὶ 1ογίζεσθαι xepbalvsw ἐκ τῶν 
drez τ εθειμένων τῷ Θεῷ. ᾿ 


Εἰ δεῖ πρὸς οἰχοδομὴν καταστῆναι πρὸς μείζω 
πόλιν, παρὰ τοῦ Πνεύματος ἔσται τοῦτο, παρ᾽ οὗ δὴ 
καὶ χε χειροτόνηται, οὐ πλρὰ τῆς χοσμιχῆῇς ἐξουσίας. 
"AG xal χαθηγούμενοι ἀνδρῶν μοναστῶν xat Θεῷ 

x10 ρωυμένων, καὶ ψυχῶν χάριτι Θεοῦ προεστῶτες, 


τω παρὰ τὸ τοῦ Πνεύματος θέλημα πολλοὶ δεί-- 


χννται" xal λύουσι xal δεσμοῦσι, λαθόντες τοῦτο 
ταρὰ τῶν μὴ λαδόντων τὴν τοῦ χαρίσματος δύναμιν: 
χλὶχειροτονοῦνται xal πολλῶν ἄρχουσι, μηδὲν φρον- 
«ἴζοντες ὅλως τῶν ἐχόντων τὸ χάρισμα. Διὸ xal τὰ 
συνιρίμματα. ἡ κῶν πολλὰ γέγονε, xol ἐσμιχρύνθη- 
gy, καὶ ὀλιγοστοὶ παρὰ πάντα τὰ ἔθνη γεγόναμεν" 
χαὶ βίᾳ σπευδόντων τῶν μὴ χαθηχόντων ἄρχειν τε 
χαὶ ἐφάπτεσθαι, κατάρχουσιν ἡμῶν οἱ ἀλλότριοι * 
131*à μὴ φίλα Θεοῦ ποιούντων, οἱ ἐχθροὶ ἡμῶν xal 
τοῦ θεοῦ ἀχολούθως ἡμῖν χατεπεμόὄαίνουσι. Καὶ τὰ 
ἱερὰ οἰκειούμενοι xal χοινοῦντες, Ex. τῶν ἀνατεθει- 
μένων τῷ Θεῷ λογιζόμενοι (φεῦ 1) χερδαίνειν, τὰ 
ἴα ἡμῶν ἀπωλέσαμεν" καὶ χαρποῦνται τὰ ἡμέτερα, 
167 χαὶ ἔδονται ἐνώπιον ἡμῶν οἱ ὑπεναντίοι. ᾿Αλλ᾽ 
εἴδε γένοιτό τις θεραπεία τοῦ δεινοῦ τούτου, xal εἴν,- 
σαν μὲν τὰ τοῦ Καίσαρος Καίσαρος, τὰ τοῦ Θεοῦ δὲ 
τοῦ θεοῦ, ὡς ἂν xal ἐξιωμένα ἅπαντα γένοιτο εὐλογίας 
«οὔ θεοῦ, καὶ τὰ ἱερὰ συνιστάμενα, χαὶ τὰ χοσμιχὰ 
αὐξανόμενα, καὶ μὴ τοὐναντίον, ὑ τ᾽ ἀλλήλων φθει- 
ρόμενα" ὅτι xal ὁ ἀρχῖθεν πολέμιος xal φθορεὺς 
δεινὸς ἐν τούτοις σπεύδει, ὅπως χαὶ ἱεροσυλίαν τοῖς 
εὐσεδέσι προστρίψῃ. xai τῶν ἱερῶν xot θείων τὴν 
καθαίρεσιν ἐνεργήσῃ, ἀλλὰ καθαιρεθείη παρὰ Θεοῦ 
ὃ πονηρὸς, καὶ ζήσαιον εὐσεδῶς καὶ θεοφιλῶς οἱ 
«ιστοί τε xai εὐσεδεῖς, xal μισθὸν τῆς φιλοχρίστου 
γνώμης εἴησαν χομιζόμενοι ἐν Χριστῷ, τὴν τῶν δει- 
γῶν ἐλευθερίαν, καὶ τὴν τῶν ἀγαθῶν παντοίαν ἐπαύσ 
ξησιν. Ὁ χειροτονηθεὶς δὲ ἀρχιερεὺς χαὶ τὸν τελευ- 
«atov ἐν τῇ συνόδῳ ποιήσας ἀσπασμὸν, xal τὸν ol- 
χκεῖον τόπον λαθὼν, οὐχέτι χρείαν ἑτέρων τῶν χατὰ 
«ὐπὸον ἔχει" ἀλλ᾽ ὡς ἀρχιερεὺς ὧν, τῶν τῆς Ἐχχλη- 


die tremendam communionem attingunt, non tan- 
tum serviliter osculatur, sed etiam sedenti impera- 
tori adstat. Si privata persona esset, hec quidem 
sic fieri oporteret, cum dixerit Apostolus: « Regem 
honorate. » Si vero Cliristi est episcopus, et Chri- 
sti locum tenens, sic fleri non oportet ; in Chri- 
stum enim recurrit dedecus, quoniam non e vulgo 
ille est, sed e personis consecratis, et virtutem 
apostolicam copiose possidentibus Verum ista non 
tam ab imperatoribus quam ab adulatoribus fiunt, 
qui eos humanis verbis falsa persuasione commo- 
vent ad majora perpetrandum, ita ut audeant et 
promovere episcopos, et translationes facere. Pa- 
pe ! ordinatum per Spiritum sanctum hujus Ec- 


B clesix pastorem ab iis constitui a'terius pastorem 


qui non habeut sacerdotii potestatem et virtutem, 
et prxter Spiritus sententiam ! 


CAPUT CCXXI. 


Quod principes seculares non debent. sacra curare, 
atque ex rebus Deo consecratis [uerum petere. 


Si :wdificationis Ecclesi» causa oportet. aliquem 
episcopum in majori urbe constitui, hoc ἃ Spiritu 
s'atuendum est, a quo et ordinatus est, non autem 
a mundana potestate. Multi etiani duces et abbates 
monachorum, qui Deo consecrati sunt, οἱ gratia 
Dci animabus praesunt, sic preter Spiritus volun- 
tatem agere convincuntur; solvunt enim et ligant, 
abiis potestate accepta, qui gratie virtutem non. 
acceperunt. Ordiuantar quoque, multisque impe- 
rant, nihil omnino curantes eos qui gratie do- 
num possident. ldeo afflictiones et contusiones no- 
strae multze facte. sunt, et prae ownibus gentibus 
contemptibiles, et minimi habiti sumus, et dum 
violenter festinamus e* qux non decet attingere, et 
iis quos non oportet: imperare, nobis alienigenze 
dominantur ; dumque facimus quz Deo displicent, 
inimici nostri Deique consequenter nobig insul- 
tant, οἱ qux nobis sacra. sunt, possident, Deoque 
corsecratis potiuntur ; eheu ! existimantes lucrum 
aliquod facere, propria nostra perdidimus. Moesses 
et fructus nostros colligunt inimici nostri, eaque 

p ante oculos nostros comedunt. Sed utinam liat 
hujus gravissimi mali quaedam sanatio, et quie sunt 
Czsaris dimittantur Ciesari, et que Dei Deo, ut 
omnia flant Dei benedictione digna, consistantque 
sacra el conserveatur, el szcularia augeantur ; 
non autem contrarium, ut ab invicem corrumpan- 
tur. Quoniam qui a principio inimicus noster est 
et molestus corruptor, in ejusmodi rebus festi- 
nat, ut sacerdotium cum viris piis. committat, il- 
ludque atterat, sacraque οἱ divina evertat. Sed 
evertiatur ἃ Domino malus, vivantque sancte et 
Deo amanter fideles et pietatis studiosi, et mer- 
cedem sententie Christo dilectze reportent, liber- 
tatemque per Christum ab his gravibus molestiis, 
omnifariumque bonorum augmentum. Ordinatut 


47 


εἰ; τὸν τόπον τῆς aot; Ἐχχλνσίας, ἤδη xaX τοῦτον 

σχραλοιδών. Διὸ xal ὁ ἀσπασμὸς γίνεται, ἵνα καὶ 
τὸν θρόνον αὐτοῦ λάδῃ xal συγκάθεδρος ἀναγορευ- 
θὴ «3 - συνόδου xaX συγχριτής. Καὶ δὴ κατὰ τὴν 
τάξιν “- οὐ θρόνου αὐτοῦ χαὶ τὴν τιμὴν ἔχει" χαὶ χάθη- 
ται χακ  γνωμοδοτεῖ, xal τὰ λοιπὰ ἐνεργεῖ, 


ΚΕΦΑΛ. ΣΚΓΙΓ΄. 


Διατί «ἄν τῷ τρίτῳ xal τελευταίῳ ἀασπασμῷ θυ- 
piex qaa μετὰ ῥοδοστάγματος προσφέρεται" καὶ 
περ,» Ek τῆς JAeToyévnc πράξεως, fito. γράμμα- 
τος" » τὰ περὶ τῆς χειροτονίας δηοῦντος. 

Ἐπ: αἱ δὲ ταῦτα διὰ τῆς χάριτος ἔλαδε, χαὶ τῶν 
εδότμε «sov προσφέρεταί τι, οἷον ῥοδόσταγμα, χαὶ θυ- 
μἱαμ. τς. διὰ τοῦ ἐπὶ τῆς εὐταξίας, ὃς χαὶ προηγεῖται, 
xoi τ 7» V χειροτονηθέντα ἐν τούτοις πᾶσι προπέμπει, 
οὕτως οὖν ὁ χειροτονηθεὶς ἀρχιερεὺς χαταστὰς 
πάντ 2x τὰ νενομισμένα τετέλεχεν. Ὃς καὶ ἐγγράφως 
)apO dE-vec τὰ περὶ αὐτοῦ ὑπομνήματα εἰς δήλωσιν 

ἀτφοαιλ &lao;, γράμμα λαθὼν πάντα περιέχον τὴν ἀνα- 

των αὐτοῦ, τὴν ἱερωσύνην, τὸν βίον, τὰς ψήφους, 
χαὶ πὸ τίνων ἐψήφισται, xal ὅποις τὴν ἀρχιερωσύ- 
νὴῆν χανονιχῶς ἔλαδεν. "O δὴ καὶ ὁ ἀρχιεπίσχοπος 

ὑπογράφει, καὶ βούλλῃ οἰχείᾳ σφραγίζει, ὡς ἂν ἡ 

εἰς τὴν ἐπισχοπὴν χατάστασις ἐμμάρτυρος τούτου ἧ. 


ΚΈΦΑΛ. ZKA. 


Ifa, ji καταστάσεως xal χειροτονίας, πατριάρχου. C 


Ἐπεὶ δὲ xal ὁ πατριάρχης ἐπίσχοπος, ἴδωμεν 

X QUY τὰ χατ᾽ αὐτὸν ἐν τῇ χειροτονίᾳ τοῦ ἐπισχόπου. 
Φεκιριάρχου πρὸς Θεὸν μεταστάντος, οὐδεὶς τῶν 
Φαχιερέων τῇ Μεγάλῃ ὅλως ἐχχλησίᾳ παραδάλλει, 
ρα μὴ ὡς ἐπιδάτης λογισθῇ. Τοῦ βασιλέως δὲ ὡς 
ἃς δ ίχου τῆς Ἐχχλησίας προτροπὴν ἄνωθεν ἔχοντος 


"EG θείων Πατέρων, σύνοδον ἱερὰν τούτου χάριν 


Κουνάγιιν ἀρχιερέων, αὐτὸς δὴ ὁ βασιλεὺς τοὺς 
Ῥελησιοχώρους προσχαλεῖται διὰ προσταγμάτων ἀρ- 
χιερεῖς. Καὶ συναχθέντων αὐτῶν, πάντες οἵ τε πρό- 
τερον ὄντες ἐν τῇ μεγάλῃ πόλει, οἵ τε συναθροισθέν- 
τες ἔξωθεν ὅτοι δυνατὸν ἐλθεῖν, ἐπεὶ χαὶ εἴπερ 
πάντος ἦσαν χανονιχοὶ, τοῦ βασιλέως προστάγματι 
ὁμοῦ συνάγονται ἐν ἱερῷ τόπῳ ἑνί. Καὶ τοῦτο δὲ 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


Α in medio stat, et postquam sese coram archiepi? 
&copo inclinavit, assidere jubetur. Sedet autem iu 
loco ecclesi& suz debito , jam illius eapturus pos- 
sessionem ; ideo enim fit illa salutatio, ut thronu:n 
suum accipiat, et synodi promulgetur assessor, et 
cum aliis judex. Nam secundum ordinem thront 
sui et bonoratur, et sedet, et sententiam dicit, et 
caxtera operatur. 


CAPUT CCXXIII. 


Quare ad tertium et ultimum osculum. suffitus cum 
aqua rosacea offeriur, et de actione sive scripto 
quo singuli ordinationis ritus exponuntur. 


Cum autem per gratiam hzc acceperit, offert 
aliquid suaveolens, veluti roseum liquorem, et 
B qua suffitum apta sunt facere, per eum qui czre- 
moniis ordine agendis prxpositus est, qui in hu- 
jusmodi et praeit, et ordinatum deducit. Cum igitur 
sic episcopus institutus omnia qua legibus sta- 
tuta sunt perfecerit, scripto etiain accipit testifica- 
tionem securitatis causa eorum qu:e de ipso dicta 
factave sunt; diploma nempe omnia continens,. 
institutionem ipsius, mores, sacerdotium, sulffra- 
gia, et a quibus suffragia accepit, quave ratione- 
episcopatum canonice suscepit. Hoc testimoniuu 
archiepiscopus subscribit et bulla propria obsign»t,. 
ut sit illi promotionis et institutionis ad episcopa- 
tum Lestificatio, 
CAPUT CCXXIV, 
De constitutione εἰ ordinatione patriarche. 
Cum autem episcopus fit patriarcha, videamus 
quid in ejus consecratione observari soleat. Pa- 
vriarcha ex hac vita ad Deum profecto nuljus om- 
ninu episcoporum ad Magnam ecclesiam accedit, 
ne sedem hanc invadere velle videatur : sed. impe- 
ratorea de causa sacram episcoporum synodum 
convocat, ea utens auctoritate sibi antiquitus ἃ 
divinis Patribus ut Ecclesi€ defensori concessa. 
Advocat igitur in urbem, regiis suis litteris, vicinos 
episcopos quantum (ieri potest ; nam si omnes 
adessent, res esset plane canonica. Illi igitur secun- 
dum regias litteras simul cum iis qui in urbe tum 
versanturin loco sacro congregantur. Ex antiqua 
autem consuetudine soli non congregantur, ue 


ἀρχαῖον ἔθος τὸ μὴ μόνους συνάγεσθαι, ἵνα μὴ D schismata inter eos et tumultus contingant, Con- 


οχίσματά τινὰ συμόλίη γενέσθαι χαὶ ταραχάς. Συνά- 
γῆνται δὲ οὐχ ἐν τῷ μεγάλῳ ναῷ τοῦ πατριαρχείου, 
ὅτι πατριάρχης οὐχ ἔστι, χαὶ οὔτινι ἄδεια ἐχεῖσε 
κιραθαλεῖν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ τῶν ἁγίων ᾿Αποστόλων θείῳ 
σηχῷ, διὰ τὴν χάριν τῶν ἀποστόλων, xal ὅτι ἀπο- 
στολιχὸν τὸ λειτούργημα, χαὶ χύχλῳ δὲ αἱ εἰχόνες 
ty ἀποστόλων, ὡς χαὶ ἐν τῷ Ψψηφιφορίῳ οἱ ἀπόστο- 
λοι ἀνιστόρηνται ἄνωθεν τὸ Πνεῦμα δεχόμενοι. Τῆς 
εὐχῆς οὖν, xai τῶν τριῶν φώτων xal τοῦ θυμιάμα- 
406, xai τοῦ μνημοσύνου, xal τῆς ἀπολύσεως παρὰ 
«τοῦ πρώτου ἀρχιερέως τελεσθέντων, συμψαλλόντων᾽ 
χαὶ συνευχομένων χαὶ τῶν λοιπῶν, κατὰ τάξιν 
κάθηνται, μόνον τοῦ χαρτοφύλαχος αὐτοῖς συμπαρ- 
ὄντος, καὶ ὡς ἔθος αἱ ψῆφοι ἐν τρισὶ προσώποις, 


gregantur autem non in magno patriarchii tem- 
plo, eo quod non est patriarcha, neminique licet 
illud accedere, sed in divina Sanctorum Apostolu- 
rum ecclesia, tum propter gratiam apostolicam, 
tum propter ministerium apostolicum. Circa ees 
appense sunt apostolorum imagines, velut in loco 
suffragiorum ferendorum historia apostolorum cce 
litus Spiritum recipientium depingi consueta est. 
Oratione igitur et tribus luminibus, et thuris sufli- 
tu, et monimento, et absolutione ab episcoporum 
primo perfectis , czteris simul psallentibus et 
comprecantibus ordine sedent, solo cbartopliylace 
ipsis considente. Suffragia autem secundum 
consuetudinem , ut diximus,-in tres ; personas 


438 


— 


439 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP, 


410 


feruntur, lataque ad iinperatorem a chartophylace A ὡς εἰρήχαμεν, γίνονται. Καὶ τὰς Ψέφους ταύτας ὃ 


et duobus episcopis deferuntur. Unius de tribus ἃ 
concilio nominatis electio antiquitus | impera- 
to1j, ut uucto, a Patribus peruissa est, eo quod 
omnes sunt ἃ synodo electi, et. digni 60 honore 
judicati. 
CAPUT CCXXV. 
Quod ab imperatore ipso presente dignitatem 
patriarcha electus suscipit. 

Qui igitur e tribus elecius est, et declaratus, et 
ab ipso imperatore prassente. dignus pronuntiatus, 
hoc enim fit ut plurimum propter operis magnitu- 


dinem el grave actionis momentum, quod qui no-- 


verunt, reverentur, electioni consentire persuasus, 
eaque accepta, iudicia die declarationem excipit, 
convocatis omnibus qui illic sunt, episcopis, pres- 
byteris, archimandritis, hegumenis, clero, et populi 
magna parte, velut. promoto communi Patre, om- 
nibus quoque principibus lampades gestautibus, 
facta prece, ut dictuin est, ab electo patriarcha, ei 
dünissione, solemnis illa patriarchae electi decla- 
ratio sive indicatio a maximis senatoriis principi- 
bus pronuntiatur. luiperatoris enim personam ge- 
runt, imperator vero qui synodi sunt administrat, 
ut unctus Domini, ct defensor atque. iniuister Ec- 
clesie cum unctus est, coustitulus, idque tum pol- 
licitus. 
CAPUT CCXXVI. 


Quomodo fiat decretum de ejus electione. 


χαρτοφύλαξ μετὰ δύο ἀρχιερέων προσχομίζει τῷ 
βασιλεῖ. Τούτῳ δὲ ἀνεῖται ἄνωθεν ἀπὸ τῶν Πατέρων 
6; χεχρισμένῳ βασιλεῖ, ἡ ἀπὸ τῶν τριῶν ἐχλογὴ, 
ὅτι ἐχλελεγμένοι εἰσὶ παρὰ τῆς συνόδου xai ol 
«ρεῖ; χεχριμένοι ἄξιοι. 
ΚΕΦΑΛ. ZKE. 
Ὅτι ὁ βασιμεὺς δι’ ἑαυτοῦ ἀξιοῖ τὸν ψηφισθέντα 
τὴν πατριαρχείαν καταδέξασθαι. 

Ὁ οὖν ix τῶν τριῶν ἐχλεγεὶς xal διαμηνυθεὶς, fj 
χαὶ παρ᾽ αὐτοῦ ἀξιωθεὶς παραγενομένου 169 τοῦ 
βασιλέως, τοῦτο γὰρ xal ἐπὶ πλέον γίνεται διὰ τὸ 
μέγα τοῦ ἔργου χαὶ τὸ παραιτεῖσθαι τὴν μεγάλην 
ἐγχείρησιν τοὺς εἰδότας, ὡς εὐλαδουμένους αὐτὴν, 
ὁ πεισθεὶς xal χαταδεξάμενος, ἐν ὡρισμένῃ ἡμέρᾳ 
4b μήνυμα δέχεται πάντων συνηγμένων ἐχεῖσε ἀρ- 
χιερέων, ἱερέων, ἀρχιμανδριτῶν, ἡγουμένων, τοῦ 
χλήρον, χαὶ πλείστου λαοῦ, ὡς τοῦ χοινοῦ προχει- 
ριζομένου Πατρὸς, xal ἀρχόντων λαμπαδηφορούν» 
τῶν ἁπάντων. Καὶ τῆς εὐχῆς γινομένης, ὡς εἴρη- 
ται, παρὰ τοῦ ὑποψηφίου πατριάρχου, xal ἀπολύον- 
τος, τὸ μήνυμα δίδοται παρ᾽ ἀρχόντων συγχλητιχῶν 
τῶν μεγίστων, τοῦ βασιλέως γὰρ φέρουσι τὸ πρόσω- 
πον. Ὁ βααιλεὺς δὲ τὰ τῆς συνόδου ὑπηρετεῖ, ὡς 
Χριστὸς Κυρίου χαὶ δεφένσωρ χαὶ ὑπηρέτης τῆς 
Ἐχχλησίας χαταστὰς, ἐν τῷ χρίεσθαι καὶ τοῦτο 
χαθυποσχεθεΐς. 

ΚΕΦΑΛ. ZKQ'. 


"Oxoc τὸ μήνυμα γίνεται. 


Quapropter qui declarationem pronuntiant, sic ῷ Διὸ καὶ οἱ τὸ μήνυμα λέγοντες οὕτω φασίν" « Ὁ 


loquuntur : « Fortis εἰ sanctus Dominus noster el 
imperator, et. divina sacraque et magna synodus 
advocaut sanctitatem tuam ad excelsissimum 
thronum patriarchii Constantinopolitani : » testan- 
tes quod iuiperator non a seipso, sed qux synodus 
statuit simul cuu) synodo pronuntiat, el solum 
aninisterium hic praebet. 


CAPUT CCXX VH. 
Contra eos qui dicunt quod inperator patriarcham 
[acit. 


Quapropter nugantur quidam rerum novarum 
inventores Invidia impulsi, cum dicunt : luperator 
patriarcham creat, Nullo modo id facit imperator, 
sed synodus miuistrante pio imperatore, ut de- 
monstratum est; non. tautum quoniam defensor 
est, et imperator unctus ab Ecclesia, sed etiam 
ut cooperetur, et ministret, et diligat, εἰ firma 
conservet quie ad Ecclesiam spectant: tenetur 
" enim propter Ecclesie pacem hic inter orthodo- 
xos observare. Postquam igilur clectus sese ab 
onere subeuudo modeste et honeste excusavit, Ec- 
clesiamque suscepit, omnes episcopi illum adeunt 
el adoratione colunt, siwiliter clerici et laici be- 
nedictione ab eo accepta, quia sponsus Ecclesie 
est. Si igitur ille electus patriarcha episcopus est, 
ordinatione non eget, sed tantum enthronismo ; si 
vero presbyter, ordinatur et in thronum (0]- 
locatur. 


χραταιὸς xai ἅγιος ἡμῶν αὐθέντης καὶ βασιλέυς, 
καὶ ἡ θεία xal ἱερὰ xai μεγάλη σύνοδος προσχᾶ- 
λοῦνται τὴν ἀγιωσύνην σου εἰς τὸν ὑψηλότατον θρό- 
vov τοῦ πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινουπόλεως * » 
μαρτυροῦντες, ὡς οὐχ ὁ βασιλεὺς ἀφ᾽ ἑαντοῦ, ἀλλὰ 
τὰ τῆς συνόδου μετὰ τῆ; συνόδου μηνύει, χαὶ μόνον 
ὑπηρετεζ, ' 
KEOAA. ΣΚΖ'΄. 
Κατὰ τῶν λεγόντων ὅτι ὁ βασιλεὺς τὸν xa- 
'τριάρχην ποιδῖ. 

Φλυαροῦσι τοίνυν οἱ λέγοντες χαινοτόμοι φθόνῳ 
βαλλόμενοι, ὡς Ὃ βασιλεὺς «bv πατριάρχην ποιεῖ" 
οὐδαμῶς γὰρ ὁ βασιλεὺς, ἀλλ᾽ fj σύνοδος ἐνεργεῖ, 
ἐξυπηρετουμένου μόνον τοῦ βασιλέως εὐσεδοῦς ὅὄν- 
τος, ὡς δέδειχται" οὐ μόνον ὅτι ἔχδικός Lotti, χαὶ 
βασιλεὺς χρισθεὶς ἐκ τῆς Ἐχχλησίας, ἀλλ᾽ ἵνα xal 
συνεργῶν εἴη xal ὑπηρετῶν, xal στέργῃ xal βέδαια 
τηρῇ τὰ τῆς Ἐχχληδίας, ὀφειλομένον xai τούτου 
ἐν τοῖς ὀρθοδάξοις τηρεῖσθαι, διὰ τὴν εἰρήνην τῆς 
Ἐλκλησίας, ᾿Απολογουμένου οὖν χαὶ τοῦ ὑποψηφίου 
τὰ εἰχότα, χαὶ καταδεξαμένου τὴν Ἐχχλησίαν, πάν- 
τε; ἀρχιερεῖς προσέρχονται τούτῳ xal προσχύνησιν 
ἀπονέμονσιν, ὁμοίως χληριχοί τε xal λαϊχοὶ, λαμ- 
δάνοντες εὐλογίαν ὅτι μνήστωρ τῆς Ἐχχλησίας 
ἐστίν. Οὗτος οὖν, εἰ μὲν Ex τῶν ἀρχιερέων ἐστὶν, ob 
δεῖται χειροτονίας, ἀλλὰ μόνον ἐνθρονισμοῦ * εἰ δὲ 
ἱερεὺς, χειροτογεῖται χαὶ ἐνθρονίζεται. 


u DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 
ΚΕΦΑΛ. YKH', A 


Ὅτι τὸ μήνυμα γεγονὼς ἱερεὺς δέχεται ὁ μὴ 
spótepov ὧν booec. Kal περὶ προδιλήσεως 
πατριάρχου. . 


Εἰ & ψηφισθεὶς οὐχ fjv ἱερευς, χαταδεξάμενος 
vnicba, χατὰ τάξιν xal βαθμὸν προαγόμενος, 
πρῶτον χειροτονεῖται εἰς ἱερέα, xai οὕτω τὸ μή- 
wps δίχεται. Μετὰ δέ γε τὸ μήνυμα xat ἕτερόν τι 
Tsai πρὸ τῆς χειροτονίας f| τοῦ ἐνθρονισμοῦ, ὃ 
χαλεῖται « πρόδλησις. » Τοῦτο δέ ἐστιν ὁμολογία τοῦ 
Κοιλίως διὰ στόματος οἰχείου καὶ τιμὴ πρὸς τὴν 
Ἐχχλησίαν, ὡς στέργει τὸν ἐχλεγέντα παρ᾽ αὐτῆς, 
κεὶ ἱψηφισμένον, τὴν Ἐχχλησίαν ποιμαίνειν χαταδε- 
Bptvov: καὶ ἐν τῇ ἁγίᾳ Τριάδι τῇ δωρησαμένῃ τούτῳ 
τὴν βασιλείαν ἔχει χαὶ αὐτὸς αὐτὸν ἀρχιεπίσχοπον 
Κωνσταντινου πόλεως Νέας Ρώμης xal οἰχουμενιχὸν 
«ατἱριάρχην. Οὐ μὴν ἐνεργεῖ αὐτὸν αὐτὸς, οὐδὲ δί- 
len τούτῳ τι, ἀλλὰ συμφωνεῖ χαὶ ἐπαχολουθεῖ τῷ 
ἔργῳ. Καὶ δῆλον ὅτι οὗ δίδωσιν, ἀλλὰ λαμδάνει μᾶλ- 
δον, χαὶ ὡς ὑπηρέτης τῶν τῆς Ἐκχχλησίας ἐστὶν, 
ὅτι τὴν ἱερὰν ῥάδδον αὐτῷ τῷ ὑποψηφίῳ ἐγχειρίσας 
οἰκείᾳ χειρὶ, προσέρχεται xaX ὑποχλίνει τούτῳ τὴν 
1190) v* χαὶ ἀποχαλύπτων αὐτὴν, ὡς ἔθος, εὐλογίαν 
Wy, καὶ ἀσπάζεται τὴν τοῦ ὑποψηφίου χεῖρα. 
φανερώτερον 6b, ὅτι 17 οὐ δίδωσιν αὐτός τι, ἀλλὰ 
tW:o κοιῶν τὰ τῆς Ἐχχλησίας στέργει te χαὶ βε- 
(αιοῖ͵ ὅτι xat ὄντος ἀρχιερέως, τοῦ ὑποψηφίου πα- 
τριάρχου, χαὶ μηδενὸς εἰς χειροτονίαν ἀρχιερχτιχοῦ 


Aa 
CAPUT CCXX VIII. ' 

Q uod is qui antea sacerdos non erat, prius ordina- 
lur sacerdos antequam decretum de ejus electione 
accipiat. Et de patriarche promotione sive decla- 
ratione per imperatorem. 

Si autem electus non erat preshyter, postquam 
ut fieret consensit, secundum ordinem οἱ gradum 
quem habet promotus, primum in presbyterum 
consecratur, et consecratus solemni declaratione 
inauguratur. Post declarationem autem illam: et 
paululum antequam episcopus ordinetur, vel in- 
thronizetur, fit id quod dici solet promotio, hoc 
est, Confessio imperatoris per os proprium, hono- 
remque defert Ecclesie testificans se clectum ab 
Ecclesia diligere et amplecti quem statuit synodus 
Ecclesiam pascere, babereque illum et agnqscere 
in nomine saoct Trinitatis a qua imperium ac- 
cepit, in archiepiscopum  Constantinopoleos nova 
Roms et ccumenicum patriarcham. Non igitur 
creat illum imperator, neque illi dat aliquid, sed 
operi jam facto consentit et obsequitur, Clarum 
est quod nihil illi dat ; sed potius] ab eo accipit, 
et veluti minister est rerum ecclesiasticarum. 
Nam cum electo sacram virgam "propria manu 
tradidit, ad eum accedit, et illi caput inclinat, et 
aperit, et sicut moris est, benedictionem accipit, 
osculaturque electi patriarche manum. Clarius 
adhuc patet Imperatorem nihil illi dare, sed πῶς 
facere ut ostendat se amore in Ecclesiam ferri, et 


Ἱμίαν ἔχοντος, τοῦτο γίνεται. Kat Ecc τοῦτο διὰ τὸ C qu» ab ea. constituta. sunt, confirmare. Quoniam 


tili ἔστι τὸν βασιλέα τὴν Ἐχκχλησίαν, οὐχ ἄρχειν. 


8i electus patriarcha est episcopus, nulloque 6014 


Mquenter egeat episcopali ministerio ad ordinationem, id tamen fleri solet. Praeterea hoc facit im- 
Rr, ut demonstrel se Ecclesiam honorare, non ut illi imperet. ᾿ 


KE?AA. XKe. 


lat μανδύαν dxoctéAAe: μὲν xal τὸ ἐγκόλπιον 
τῷ ὑποψηφίῳ πατριάρχῃ ὁ βασιλεὺς, δικαγί- 
uor δὲ τῇ χειρὶ δίδωσιν. 


Ὅτι ἐλθόντα τὸν ὑποψήφιον ὁ βασιλεὺς πρὸ τοῦ 
ἰδεῖν φιλοφρονεῖ, καὶ μανδύαν μετὰ ποταμῶν ἀπο- 
tiD)t, χαὶ τὸ τῆς Ἐχχλησίας ἐγχόλπιον, ὅπερ ὡς 
ἐῤῥηδών ἐστι xal ὡς ὑπηρέτης xol φύλαξ αὐτὸς 
ψιλάσσει. Διὸ xal τὴν ῥάδδον ὡς τιμιωτέραν xal 
τοιμαγτικῆς ἐξουσίας σύμθολον αὐτὸς δίδωσι διὰ 
ἣν τιρὴν xal τὸ ἀσφαλέστερον τῇ χειρί χαὶ δεί- 
χυυσὶ πᾶσιν, ὅτι καὶ αὐτὸς τοῦτον ποιμένα στέργει, 
ὑνἸξελέξατο ὁ Θεός" καὶ φανερώτερον τοῦτο μαρ- 
τυρῶν͵ χελεύει. Καὶ ἵππο: παρασήμοις τισὶ χοσμεῖ- 
10" xal ἐπ᾿ αὐτῷ ὁ ὑποψέφιος χάθηται, Καὶ ὑπὸ 
πιζοῦ τοῦ χόμητος τὸν χαλινὸν τοῦ ἵππου χατέχον - 
Ὄς ἀγτὶ τοῦ βασιλέως αὐτοῦ, ὡς ὁ μέγας ἐν βασι- 
lim Κωνσταντῖνος τῷ ἱερῷ πεποίηχς Σιλδέστρῳ, 
Ἀρκέμλπεται διά τε τῆς βασιλιχῖς πάση; αὐλῆς xal 
τῆ; δημοσίας ὁδοῦ ἄχρι xat αὑτοῦ τοῦ πατριαρχείου. 
Εἰ ἔστι δὲ xa τῷ βασιλεῖ υἷς, ἕπεται ἔφιππος, 
χεὶ ἡ σύγχ) ητο; πᾶσα. Οὕτω μὲν οὖν xal διὰ ταῦτα 
χαὶ ἡ χαλουμένη πρόδλησις γίνεται διὰ τὴν τῆς Ἐχ- 
Χλησίας τιμὴν, fj εἰς Χριστὸν ἀναφέρεται. Καὶ εἰ 


βὲν ὁ ψηφισθεὶς ἀρχιερεύς ἐστιν, ὡς ἔφημεν, μετὰ 


9 βήνυμα εὐθὺς πατριάρχης ἐστὶ, xal οὐδενὸς ἄλ- 


CAPUT CCXXIX. 


Quare imperator pallium et encolpium sive thecam 
saerarum reliquiarum ad electum patriarcham 
miltit, baculum vero ipse manu sua tlli porrigit..— 


Nam imperator electum ad se venientem, ante- 
quam illum videat, blande et amanter prosequitur, 
pallium undulatum illi mittens, et crucem sinu 
gestari solitam, quae ut pignus velut minister et 
cusios conservat. [deo virgam, ut honorabilius 
potestatis pastoralis symbolum, ipse manu tradit 
propter honorem et securitatem, atque ut demon. 
strel se pastorem quem Deus elegit, charitate com- 
plecti. Testimoniorum tamen evidentissimum loc 
est : jubet ut przparetur equus phaleris pulchre 
insignitus, et illi electus insideat!, frenaque equi 
prehendat, vice imperatoris, comes perdes iucedens, 
ut olim sancto Sylvestro fecit magnus | imperator 
Constantinns, et sic pedibus incedat per aream 
regie el viam publicam donec ad patriarchium 
perveniat. Si autem est imperator) filius, eques 
sequitur, et omnis senatus. Sic igitur ad Ecclesiz 
honorem fit ea qux vocatur promotio, sed he 
omnia ad Christum referuntur. Si electus episco- 
pus est, ut diximus, post solemnem declarationem 
statim est patriarcha, nulloque alio indiget przeter 


solum enthronismum. Promotus ἐπι ecclesiam ve 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


KE9AA. XAA'. 


θείων xal μεγάλων ἀρχιερέων Πέτρου 
Opelac καὶ ᾿Ιωάννου τοῦ Χρυσοῤῥήμο- 
! δκάθισαν τούτους τοῖς θρόνοις καὶ 
γατον διὰ τὴν ἄνωθεν εἰρήνην. 

V μετὰ τὴν σφαγὴν ἐπὶ τῷ θείῳ ἐχείνῳ 
0v€v ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ, xa ἐν τῇ βασιλίδι 
| φιλοχρίστῳ, ἐπὶ τῷ χρυσοῤῥήμονι Πα- 
| νεχρὸν ἐπὶ πολὺ ὄντα, ἐπὶ τὸν θρόνον 
καὶ ὅς, φασὶ, χάριτι θείᾳ διᾶραι τὰ χείλη, 
ξἰρήνη ὑμῖν,» εἰπεῖν. Nov δὲ οὐχ οἵδ᾽ 
) καταπεφρόνηται" χαΐτοι γε τοῦ τε θρό- 
χαὶ τῆς σφραγῖδος ἄνωθεν τελουμένης, 
pde γινομένης χαθέδρας, καὶ παρὰ τοῦ 
τοῦ, « Εἰρήνη πᾶσι, » λεγομένου, xal 


446 

CAPUT CCXXXI. 

De dirinis et magnis antistibus Petro. Alexandrino 
et Joanne Chrgsostomo C. Pol. quod mortui etiam 
in throno sive cathedra sua. collocati sunt propter 
pacem pristino more ab illis accipiendam. 

Hoc certe accidit Alexandrie in divino illo Pe- 
tro post ejus cedem ; et in urbe regia et Christi 
amante in Patre sancto Chirysostomo, quem longo 
post mortem tempore in thronum suum colloca- 
runt, quique tum, ut dicunt, divina gratia ape- 
ruit labia, et illud : Pax vobis, pronuntiavit. Nunc 
autem nescio quomodo hoc contemuitur, quam- 
vis thronus adsit, et signum crucis desuper con- 
ficiatur, et sacra catliedra subsis!at, pronuntietur- 
que ab episcopo, « Pax vobis, » priusque diaconus 


0 πρότερον τὸ, « Πρόσσχωμεν, » ἐχδοῶν- B inclamet, « Attendamus. » Nullus tamen ad hoc 


οὐδεὶς ἐπὶ τούτῳ φροντίζει, οὐδὲ ἀκοῦσαι 
; ἀντιφωνεῖ, ε Καὶ τῷ πνεύματί σου. » 
Γρηγόριος ἡ θεολόγος φωνὴ ἐρᾷ τε καὶ 
ἣν φίλην εἰρήνην, χαὶ γλυχὺ καὶ πρᾶγμα 
ταύτην xalet, χαὶ δοῦναι xal ἀντιλαδεῖν 
ται. ᾿Αλλ᾽ ὡς ἔοιχε τῷ μιχρὰν εἶναι τὴν 
οηθῆναι τὴν τὰ μέγιστα δυνα!κένην, xal 
ἐλθεῖν τοῦ μηδὲ αἰσθάνεσθαι ταύτης, xat 
ὃν ὡς εἰχὴ λέγειν τὸ, « Πρόσσχωμεν, » 
χιερέα δὲ xaü' ἑαυτὸν xal ἀνειμένως πως 
φροντίδι τὸ, « Εἰρήνη πᾶσι, » λέγειν, ἣ 
νὴ ὑμῖν. » ᾿Αλλὰ προσεχτέην, xai τὰ 
ἑνα φυλαχτέον, xai μᾶλλον τὰ παρὰ τοῦ 
i ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, οὗπερ τὴν εἰρή- 


ἕτρος ἡμῖν εὔχεται, χαὶ Παῦλος παντα- C 


ὧν μαθητῶν ἁπάντων xai ἱερέων ol yo- 
tpesexz£ov, μήποτε ῥᾳθυμίᾳ f) χαταφρο- 
ἰώρου, ἣ ἀγνοίχ τῆς μεγίστης εὐεργεσίας, 
pela ἐχθροῦ, τῆς ἐννοίας xal ζητήσεως 
“ἃς βουλομένου t5; εἰρήνης ὡς ψυγῆναι 
y ἀεὶ ζητοῦντος, xal τὴν ἐν Χριστῷ Évo- 
γίνεται ὅθεν xal χαθεσθέντος ἐπὶ τοῦ 
| ἱεράρχου, πάντες οἱ ὑπ᾽ αὐτὸν ἱερωμέ- 
λαϊχοὶ ἀτενῶς εἰς αὐτὸν ὡς εἰς τὸν Χρι- 
| οὐρανῷ χαθήμενον ἱστάμενοι καθορά- 
εἰ τοῦ διαχόνου τὸ, « Πρόσσχωμεν, » λέ- 
λὲν ἀρχιερεὺς, τὸ, « Εἰρήνη πᾶσιν,» ἣ 
7t, ὑμῖν,» ἐχφώνως λεγέτω" πάντες δὲ, 
πνεύματί σου, » ἀποχρινέσθωσαν, τὰς 
ποχλίνοντες. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μετὰ Χρί- 
ὃν ἁγίων αὐτοῦ ξνωτίς τε χα! εἰρήνῃ. Καὶ 
bv ἀρχιερεῖς χαθεζέσθωσαν᾽ οἱ λοιποὶ δὲ 
ἰάξιν στηχέτωσαν. 


ΚΈΦΑΛ, ZAD. 

Ἰερὶ ἐνθρογισμοῦ πατριάρχου. 

γῦ πατριάῤχου ἐνθρονισμὸς γίνεται ob- 
ἀρχιερεύ: ἐστι χεχειροτονημένος, 174 
πρόδλησιν παραγεγονὼς εἰς τὸν μέγαν 
Loplag valv xa: npoctu&áuevo;, xal τοῦ 
)υ Ttvopévou, ὡς εἴρηται, ἄνεισι, xat τῆς 
ἰιστάτης, πάντων συντθροισμένιυν, xá:- 
τὰ ἀρχιερατιχὰ μετὰ τοῦ σάχχου ἑνὸ)ε- 
ἧς λειτουργίας ἀπάρχετα!, χατὰ τὸ ἔθος 


mentem adverlit, neque audire desiderat, neque 
respondet : « Et. cun spiritu tuo. »4 At Gregorius 
Theologus vocem amat et desiderat, vocatque eam 
dilectam pacem, remque et nomen dulce, quam 
dare et percipere per orationem procurat. Sed ut 
probabile est, diciio illa maxime potens et efficax, 
co quod exigua sit, ignoratur ; et obtinuit consue- 
tudo, ut ne quidem audiatur, et sentistur, fru» 
straque dicat diaconus illud : « Atteudamus,» οἱ 
episcopus ipse languide et supine, non autem 
cum cura et studio pronuniiet illud : « Pax omni- 
bus, » vel, « Pax vobis. » Sed serio liis adverten- 
dum est, et quz nobis tradita sunt, custodieuda ; 
praesertim quse a Christo, qui est pax nostra, 
cujus pacem Petrus nobis imprecatur, et ubique 
Paulus, discipulorumque omnium οἱ sacerdotum 
chori. Attendendum autem est ne loc fiat pigri- 
tia quadam et supinitate, vel doni neglectu, vel 
maximi bcneficii ignorantia, vel. iniici matigni- 
tate nos ἃ pacis cogitatione el fu quis'tione aver- 
tere volentis, semperque quarentis charitatem ct 
nostri cum Cliristo. unionem  tepidiorem et frigi- 
diorem reddere. llinc igitur, episcopo scdeunte in 
throno, qui cj suLsunt sacrati οἱ laici stantes (δὶ 
oculis in eum velut in Christum celo insidentem 
intueantur. Et cum diaconus profert : « Attenda- 
inus, » episcopus dieat, alta voce : « Pax omnibus, » 
vel, « Pax vohis, » omnes vero capita ivclinan- 


p tes respondeant, « E! cum spiritu tuo, » ll:ec est 


illa pax qux nos unit Christo οἱ sanctis ejus. 
Sic igitur episcopi hoc pronuntiantes sedeant, 
stent vero reliqui ordine suo. 


CAPUT CCX3XXII. 
De enthronismo Patriarche. 

Patriarch:e autem enthronismus, sive in. cathe- 
dram collocatio fit. hoc modo. Si cpiscopus ordi- 
natus 65], post proinotionem accedit. ad. i(agnum 
Sapientis Dei teinp'um, ibique precatus, et imonu- 
mento, ut dictum est, facto recedit. Die autcu 
dicta instante omnibus congregatis accedit, et 
ornamenta episcopalia cum sacco iaduitur, οἱ 
missam incipit, metropoliis eum dec umore, vene- 


4M 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


rantibus, et in loco consueto sacras stolas ve- Α τῶν μητροπολιτῶν προσχυνούντων, xal ἐν τὲ 


stientibus, qui postea in tempore Introitus misse 
advocantur. Introitu facto fausta acclamatio infe- 
rius non fit, sed in synthrono, velut in episcopi 
ordinatione. Trisagio decantato et oratione finita 
cerei traduntur, et plurimi accenduntur propter 
Spiritus gratiam significandam, qua tum in epi- 
scopo innovatur ad Ecclesie catholice  admini- 
sirationem .suscipiendam et aggrediendam per 
ipsius in divino throno patriarcbico collocationem. 
Credendum euim est gratiam abundantius et pro- 
fusius in eum advenire, ut corroboretur ad majus 
divinum opus et ministerium pro omnibus Eccle- 
siis subeundum. Nam secundum — proportionem 
ministerii demapdati, major unicuique illuminatio, 
et gratia, et. virtus a Deo suppeditatur : « llaben- 
tes, inquit, donationes differentes secundum gra- 
tiam nobis datam, sive prophetiam secundum 
rationein fidei, sive ministerium, in ministraado ;» 
reliqua insuper enumerat Apostolus. 

Caterum — patriarcha licet episcopus, secundum 
tamen ministerium quo fungitur majorer accipit 
gratiam, maxime cum in dignitate illa constitui- 
tur. ldeo accenduntur luminaria, omnibus stanti- 
bus secundum ordinem suum in gradibus suis, 
duoque primi episcopi prodeunt, οἱ electum acci- 
piunt ex utroque latere, et in. divinum thronum 
collocant, exclamantque illud, « Dignus, » quod 
postea ter cantatur ab. omnibus sacris hominibus 


qui sunt intra sanctuarium, terque ab. omnibus (c 


qui sunt extra, psaltis et clericis. Tterum secun- 
do surgunt, et sedent clamantes, « Dignus, » et 
iterum ter intus et. extra sanctuarium illud psal- 
litur; et tertio similiter ab iis in selem colloca- 
tur, terque, « Dignus, » dicitur, et psallitur, a 
sacratis intra, et a psaltis extra. Tunc fausta fit 
acclamatio, qux: est sacrum quoddam inysterium 
Christi cruce et morte sua vincentis, et carne resur- 
gentis, et exaltati, mundum fide ad se trahentis, 
« lpsa est. enim victoria qux mundum vicit, fides 
nostra, » ut ait dilectus discipulus. Qua per episeo- 
pos Christi regnum quod antea Christum perseque- 
batur, Christo subegit. ideo $n hac acclamatione 
imperatores pra:dicantur pii, non infideles, nec 
aliena sapientes, eorumque anni optantur muli, 
uti permaneant semper ; nam regui Christi non 
erit (inis, Episcopatus autem cum regno fau- 
stis acclamationibus denuntiatur, eo quod episcou- 
patus regnum Christo subegit, οἱ Christianorum 
imperium constituit; Christi vero regnum est 
eternum; dicitur enim : « Tu. es sacerdos in 
s:eculum, hoc est semper, secundum ordinem Mel- 
chisedech, » non autem secundum legem. Ea de 
causa clamantes diacono, « Sapienter attendamus, » 
alta voce profert patriarclia, « Pax omnibus. » Ad 
quod omnes, ut diximus, magna cum cura at- 
tendere oportet; episcopos vero et presbyteros 
atteutos stare et ei respondere, « Et spiritui tuo, » 
sicque sedere ; populum similiter pace accepta 


ἦθει τόπῳ τὰς ἱερὰς περιδαλλομένων evolà 
προσχαλουμένων συνήθως ἐν τῷ χαιρῷ τῇ; 
δου. Μετὰ τὴν εἴσοδον δὲ ἡ φήμη χάτω οὗ ἡ 
ἀλλ᾽ ὡς ἐν ἀρχιερέως χειροτονίᾳ, ἐν τῷ συν 
Μετὰ γὰρ τὸ Τρισάγιον καὶ τὴν εὐχὴν, κη 
γίνεται, ἀναπτομένων φώτων πολλῶν διὰ τῇ! 
τοῦ Πνεύματος, ἐγχαινιζομβένην τῷ ἱεράρχ 
τὴν τῇς χαθολιχῆῇῆς 'Exx)nsia; οἰχονομίαν 

ἐγχείοησιν διὰ τῆς ἐν τῷ θείῳ θρόνῳ τῷ πι 
χιχῷ ἱερᾶς χσθιδρύτεως. Ἐπιφοιτᾷν γὰρ 

στερον αὐτῷ πιστευτέον, ὡς ἐνισχύειν 1 
μεῖζον ὑπὲρ πασῶν τῶν ἐχχλησιῶν ἔνθεον Ét 
ὑπηρέτημα " ὅτι xoY ἔλλαμψις μείζων xa' 
χαὶ δύναμις χατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς διαχονί 
o*tp χορηγεῖται. « "ἔχοντες δὲ, φησὶ, yaq 
xatà τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διάφοι 
προφητείαν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς mi 
εἴτε διακονίαν Ev τῇ διαχονίᾳ, » xal λοιπὰ E 
λέγεις : 
᾿ Λοιφὸν ὁ πατριάρχης εἰ καὶ ἐπίσχοπος,. 
χατὰ τὴν διαχονίαν χαὶ μείζω λαμδάνει yd, 
μᾶλλον ἐν τῷ ἀποχαθίστασθαι. Ὅθεν xol ( 
μένων τῶν φώτων, πάντων ἱσταμένων Ev τα 
μίσι κατὰ τὴν τάξιν, ὑπὸ δύο τῶν πρώτων 
ρέων ἐγχαθιδρύεται, λαμδανόντων αὐτὸν E 
θεν, καὶ τῷ θείῳ θρόνῳ ἐγχαθιζόντων, καὶ Ext 
τὸ “Ἄξιος. Ὃ δὴ καὶ ψάλλεται τρὶς παρὰ τὶ 
πάντων ἱερωμένων, χαὶ τρὶς παρὰ τῶν ἐχτὶ 
τῶν τε καὶ χληρικῶν. Καὶ Ex δευτέρου at 
στῶσί τε χαὶ χαθίζουσι, βοῶντες τὸ “Αξιι 
πάλιν τοῦτο τρὶς ἐντός τε xai ἔξωθεν Ψι 
Καὶ τρίτον ὁμοίως ἐνθρονίζεται map! αὑτῶν 
€ "A£toq » λέγεται xal Ψάλλεται τρὶς παρά 
ἱερωμένων ἐντὸς, καὶ παρὰ τῶν Ψαλτῶν ἔχ! 
τότε ἡ φήμη γίνεται" ἥτις δὴ χαὶ ἱερά ἐστ 
τοῦ Χριστοῦ νιχήδαντος τῷ σταυρῷ xaV' 
καὶ ἀναστάντος σαρχὶ χαὶ ἀνυψωθέντος, τὸν 
ἑλχύσαντος τῇ πίστει αὑτοῦ. Ἐπεὶ χαὶ « Αὖ 
ἡ νίχη ἡ νιχήσασα τὸν χόσμον, dj πίστις fj 
ἠγαπημένος φησίν" ἥτις χαὶ διὰ τῶν ἄς 
Χριστοῦ τὴν βασιλείαν τὴν τὸν Χριστὸν πι 
χουσαν τῷ Χριστῷ χαθυπέταξε. Διὸ xol 

ἀναχηρύττονται εὐσεύδεῖς, οὐχ ἄπιστοι, οὐξ 


D φρονες. Καὶ τούτων πολλὰ λέγονται τὰ ἔτη 


διαμένειν ἀεί * ὅτι xal τῆς βασιλείας Χρισ 
ἔσται τέλος. Καὶ ἡ ἀρχιερωσύνη δὲ σὺν τῇ 
ἀναγορεύεται, ὅτι καὶ ἡ ἀρχιερωσύνη τὴν β 
Χριστῷ χαθυπέταξε, καὶ αὕτη τὴν Χριστιο 
σιλείαν χαθιστᾷ " καὶ fj τοῦ Χριστοῦ ἀρχε 
αἰώνιος. «€ Σὺ ἱερεὺς γὰρ, φησὶν, εἰς τὸν 
τουτέστι διαπαντὸ;, χατὰ τὴν τάξιν Μελχι 
xal οὗ χατὰ νόμον. Καὶ οὕτω, « Σοφίᾳ vpóaa 
χράζουτο; τοῦ διαχόνου, τὸ, « Εἰρήνη πᾶ 
πατριάρχης éxquvet. Περὶ οὗ, ὡς εἰρῆχα 
φροντίζειν πάντας * xal δεῖ φροντίζειν, κι 
ρεῖς xal ἱερεῖς ἴστασθαι, xal ἀντιφωνε 
« Καὶ τῷ πνεύματί σου" » xal οὕτω καί 
xai τὸν λαὸν ὁμοίως δεξάμενον τὴν εἰρήνῃ 


DE SACRIS ORDINATIONIDUS. 


{0 


ὑματί σου, » βοᾷν. Τοῦτο γὰρ ἡ τοῦ Σωτῆρος A Εἰ Spiitui tuo resonare. Ilzc est enim Servatoris 


iig χληρονομία xai δωρεὰ, xai fj τελευταία 
b ἕν εἶναι μετ᾽ αὐτοῦ" xal ἡ πρώτῃ φωνὴ 
ἵν ἀνάστασιν, « Εἰρήνη ὑμῖν. » Καὶ διὰ τοῦτο 
ἱμπρὰ καὶ ἡ ἐν τῷ συνθρόνῳ τοῦ πατριάρχου 
ἐγχαθίδρυσις, ἵνα καθεσθεὶς ὥσπερ ὁ Σωτὴρ 
οὐρανοὺς, τὴν εἰρήνην ἐκεῖθεν ἄπασι δῴη τε 
wat * ὡς χαὶ ἐχεῖθεν τῷ τριχηρίῳ εὐλογεῖ, 
«τοῦ οὐρανίου θρόνου τὴν τῆς Τριάδο; παρέ- 
μιν xai ἔλλαμψιν διὰ τοῦ. Σωτῆρος. Τὰ δὲ 
ὡς; ἐν πάσας ταῖς λειτουργίαις γίνεται * εἰ 
περεὺς Tv, οὕτως. 


173 ΚΕΦΑΛ ZAT'. 

ἡ χειροτονία τοῦ πατριάρχου γίνεται, μὴ 
. «c πρότερον ἐπισκόπου. 
πρεσδύτερος χαὶ οὖχ ἀρχιερεὺς ὁ ὑποψή- 
pt, χειροτονεῖται πρῶτον ἐπίσχοπος * ἔπειτα 
ἵεται. Ἐπισχόπου γὰρ ὁ θρόνος " ὅτι καὶ 
wc τὴν τοῦ Χριστοῦ πλουτεῖ δύναμιν. Καὶ 
οὕτως ἡ χειροτονία. Εἰς τὸ ἁγιώτατον εἰσελ- 
μα, προσχυνεῖ τὴν ἱερὰν τράπεζαν χαὶ ἀσπά- 
ὑποψήφιος πατριάρχης" xa περὶ τὰς pa0- 
οὔ θείον συνθρόνον γενόμενος, προσχυνεῖ 
watolà, τρίς. Καὶ τὰ ἀρχιερατιχὰ ἐνδ:δύ- 
τῶν ἐχχλησιαστιχῶν διαχόνων ὡς ἀγγέλων 
ἃς ἐνδεδυμένων στολὰς πρῶτον εὐλογίαν λχ- 

καρ αὐτοῦ xal οὕτως ἐξυπηρετούντων 
ϑὲ ἀρχιερεῖς δὲ μετὰ μανδύων ἵστανται μό- 


Β 


tvta οὖν ἐνδυσάμενος τὰ ἀρχιερατιχὰ, στιχά- αὶ 


τὰ ποταμῶν, διὰ τὸ ἁγνόν τε χαὶ τὴν διδα- 
jy, διὰ τὴν ἄνωθεν χάριν ἐπιτραχήλιον, χαὶ 
χαὶ ἐπιγονάτιον διὰ τὴν σωφροσύνην χαὶ 
κατὰ θανάτου xol νίχην, ἐπιμάνιχά τε xal 
διὰ τὴν θείαν ἐνέργειαν xal τὴν διὰ τοῦ 
ἀφθαρσίαν, ὠμοφόριον μόνον οὐ περιθάλλε - 
ὦτο γὰρ ἴδιον ἐπισχόπου. 


ΚΕΦΑΛ, ZAA'. 


εὶ ὁ πατριάρχης ὑπὸ τοὺς κανόνας ἐστί" 
μέλλων χειροτογεῖσθαι ἐπίσκοπος δίδωσι 
ὁμολογίαν αὑτοῦ τῇ 'ExxAncig. 

b τοῦ σάχχου οὖν στὰς, δειχνὺς ὡς; οὕπω 
κος πάντων ἱσταμένων ἀρχιερέων χαὶ χλη- 


hereditas et donatio nobis concessa, postrema- 
que oratio, ut unum cum ipso simus. Prima quo- 
que ipsius vox post resurrectionem, « Pax vobis, » 
l'ropterea collocatio patriarch:e in thronum suum 
tam magnifice tantoque (it cum apparatu, ut, quem- 
admotum Servator sedens in coelis pacem inde 
omnibus donat et przedicat, ita patriarclia e sede 
sua tricerio benedicat, velut ἃ coelesti throno 
praebens per Servatorem Trinitatis gratiam οἱ il- 
luminationem. Qux sequuntur, eodem modo fiunt, 
quo in cxteris liturgiis. Si episcopus est, ita flt ut 
dictum: 
CAPUT CCXXX!II. 
Quomodo ordinatio patriarche fiat qui cpiscopus 
antea non [uerat, 

Si vero electus presbyter est, non episcopus, or- 
dinatur primum episcopus; postea in thronum 
collocatur. Ad episcopum enim thronus pertinet, 
£o quod Christi. virtutem abunde possideat. [loc 
autem ritu fit ordinatio. Patriarcha electus, sance 
tissimum ingrediens tribunal, adorat sacram 11 en- 
sam eL osculatur. Cum vero pervenerit ad gra- 
dus divini synthroni, ter ad orientem adorat, et 
vestes episcopales induitur. Ecclesiastici autem 
d.aconi, sicut angeli sacras stolas sive tunicas 
induti, benedictionem primum ab eo accipiunt, el 
ei sic ministrant. Episcopi autem cum  mandyis 
sive longis polliis st«nt tantum. Omres igitur 
archieraticas vestes indutus, sticharium undula- 
tum propter puritatem et doctrinam, cpitrachelium 
sive stolam sscerdotalem, et zonam propter gra- 
liam superne venientem, supergenuale propter 


temperantiam et fortMudinem contra mortem, 


deque ea victoriam, supermanicalia vero et sgac- 
cum propter divinam virtutem, et per passiones 
immortalitatem, solum est pallium quo non in- 
duitur; est enim episcopi proprium. 

CAPUT CCXXXIV. 
Patriarcham quoque subesse. canonibus, atque si 


episcopus ordinandus esl, confessionem suam 
edere Ecclesie. à 


Stans igitur cum sacco, et hoc habitu demon- 
straus se nondum esse episcopum, stautibus quo- 


tà τοῦ xavóvog ἐχπληροῖ " χαὶ τὴν ὁμολογίαν D que omnibus episcopis et clericis, qui supersunt e 


ἰνώπιον λέγει πάντων, τὴν πίστιν ὀρθὴν δι- 
be δῶρον τῆς νυμφεύσεω: καθαρόν. Ὁ μὲν 
"χιερεὺς εἰς πατριάρχην μετατιθέμενος, δοὺς 
je τὴν ὁμολογίαν ἐν τῷ χειροτονεῖσθαι, οὐχ 
μρείαν αὖθι; λέγειν αὑτήν" οὗτος δὲ μήπω 
πο: γεγονὼς, ἀνάγχη ταύτην δοῦναι πρὸ τῆς 
ονίας τῇ Ἐχχλησίᾳ, καὶ ἐντὸς ταύτην λέγει 
"μάτος, ὡς πάντων τῶν ἐν τῷ βήματι ἄρχων 
ματι καθιστάμενος xal Πατήρ. Αὐτὴν δὲ 
ἣν xai πάντες οἱ ὑποψήφιοι ἀρχιερεῖς λέγουσι, 
μόνον τοῦ ὑποτάσσεσθαι τῷ πατριάρχῃ. Ἐπεὶ 
ὑτὸς πατριάρχης χειροτονούμενός ἐστι, τίνι 
γήσεται, ἀλλλ ἣ τοῖς χανόσι xal μόνον, o0; 
ιϑλογεῖ φυλάσσειν; Τῆς ὁμολογίας οὖν τελε- 


canone complet, et confessionem suam coram 
omnibus recitat, rectam fidem ut purum desponsa- 
tionis sus donum exponens. Qui episcopus ad pa- 
triarchatum transfertur, qui confessionem ab initio 
dedit cum ordinaretur, non opus habet eam ite- 
rum proferre. Sed cum nondum factus est episco- 
pus, necesse est ut ante ordinationem suam edat . 
illam in Ecclesia, et intra sanctuarium, ut omnium 
qui sunt in sanctuario princeps et Pater per Spiri- 
tum constitutus. Eamdem autem edit quam om- 
nes electi episcopi edere solent ; eo solum excepto 
quod subjectionem patriarchz non promittit ; cum 
enim in patriarcham ordinetur, cui subjicietur, pisi 
solum canonibus quos confitetur se servaturum ? 


4} "MYMEGSNIS THESS 


aubartipla , episcopi ub. Lesteniur. subjectionerm 
miorsut, (quoniam Magna ecclesie 
apenas factis ent ; atque ab eo benedicti in loca 
consueta exti tribunal «ecedunt, et vestes. episco. 
polis pduunt otities, Presbyteri: quoque benedic- 
Uenem ab en accipiunt, Cui autem. qui secundas 
Inker preshyteros agit, obla&onemn de morc fecerit, 
missa Inehoatur, Primo Bntroitu. facto. diaconi et 
presbyterg per τ egrediuntur, et. oratione 
᾿ς eompleta, bini de more in sanctuarium in- 
prediuiutar. 


ΑΛ CCNNNV, 


Quir κεν με uh P rris eniti sos, 
A 4. 95 ὁ "e HIM RR ἡ 4NL RU d s 
: , ΕἾ οὐ 34:89 
Qo. uS c0 ἃ orbe! srt ἐλ, ἐξ 9 πὶ vpn s s 
2:4. αν αν ἐπ ΡΤ ΘΉΩΣ. ΟἼΝ nx κεῖ τς 
.Ὡ- πὰ us τ orant: Quueri jgce- 
' δ aun, NUS SSDSVESULLIT εὐ ν᾿ NEL I adv ἢ 
. "εἰ uM λει vs d OD. C85 ιν τ fw feq tct 
wo dB oOStie Ht I] auaenta IH " 49 QUabtuchES€N,. 31 
MUo— ΤΝ ον "uo Nescis δ ΝΣ π 
M SX δ, "ἃ " in "wt! uuu 
REED d . . P ἈΝ dw cv usa iM. ONU 
* OSA NS 45.» 5» : à ' 71 .- 
EID "on * "wu : d. i ond 
s EA CHRON Sou EE : 4 Do δὰ, 
0S5 7cNIC n9 s ü aio IN a8 Vl δ νι λ 
* ι. [d Ho? .- TL D92o.d ojmMT"D. Ng .- 
GAWwogU'SwS ast IU 0X. CE DENNDE uan cler cu 
Mw S ἀλη Soda ce Di d. uuuug xw) ng. 
« Ul Su. je UE Zi Meng dus 


ΚΛ τ CUNNMM. 


δ erste aso Jo κὸν πεν os o0 Tw«TIS S utt. 
Ae*uiccb € 2. C. 15. NDS DECEMB {ποὺς lU 
νῷ 8 «ι. ἐς δ, UP ΓῈ τς 


S os NR 8 I se jest Σξογλκῖς » 2piSeguu, 
UU pev M SA ca ti uL a spect.iaut. 24- 
Q0 qued. ἐς αἷς Ld. Pozan um 1; Sever) 
uCMU. UI, ἐς asque δ aa- 
epeeopaum Pl Honor 
μὲν soUgARE αὐ των, Αὐνάν ὡς CUT sd, er cT pie 
«Md. dui ;uvani..uis E 
cUusitgeui dus d codseusdii Sud! ip dlus JPNIA- 
nw P suiit, quai Sidi. ;veerevergut. oci: 
ἐν quince queque simul in Spiritu. sancto 
euvexLAas. Buac primam Je more Heracies ac- 
ehiepaacopus WE crucw sigeot, bac actione. primi- 
Uns edm dhlibans. N vero nun adest. Her:i- 

Mm μεθα (Cru qui adsunt 
ae tum 3i Leit. Pusiea vr- 
QUÀ, Beaie quoque εἰ cope ὦ 
meni maru Grdinanpsa Li 

ἥδ QuabiyshtL Denique qa 

Me desert legit eria, 

h quu Oy έν "1- 


τ δε 
“νει. 
ny alin Deracies 
Cd x tuu 


"Id 
$t uidi 
ey "VV ja 


Jia, PUE 


c2 


e. 


ALUNICENSIS ARCHIEP. 


) acte sqiur confessione propria sant scripla et À s'iefarc μετὰ τῆς οἰχειοχεὶρ 


29 ἐπιγραφῆς 
γραφῆς, οἱ ἀρχιερεῖς προσχυνοῦτσι διὰ τὴ 
1h», ὅτ' μνέστωο 55; ἈΙεγάγης ἔχχλησίας 
Καὶ εὐλογούμενοι παρ᾽ αὐτοῦ, εἰς τοὺς 
ἔξωθεν τοῦ ῥήματος ἀπέρχονται! τόπους 
ἀρχιερατιχὰ ἀμφιέννυντα! ἅπαντα. Τῶν * 
(v δὲ λαθόντων καὶ αὑτῶν εὐλογίαν τοῦ τὸ 
κε δευτ:ρεύουτο: ποιτ Ἰα ένου ST) T:503X0| 
ἔρος, ἡ λειτουργία ἄρχεται. Καὶ τς ποώτῃ 
"wopivns, οἱ μὲν διάχονυ! xa Mns διὰ 
ἐξελθόντες χαὶ τὴν εὐχὴν ἐχτελέσαντες τῆς 


συυήύηως χατὰ συζυγίαν RUE 45 θεῖον Bf] 
£Z^Y at. 
RETAA. EAE", 
"ss p πδεύουςσι μέσον, πατριάρχ 
το λισμόέμει οἱ dp χιερεῖς " ἀλιιὰ διὰ ι 


s εἰπέ ἔχονται. 
Dora. ὃΣ παρὰ τοῦ χαρτοφλαχος 
προοδτ, γοῦ; 
Ag εἰσέρχονται τὸ 0 
χατὰ συζυγίαν τῷ 
". Knoo?2o3ias 
τῶν δυχστομένων 


τοπχχλούλενοι xal 
; 8i 


τες 
s. 
πολλῶν E 
TO2I212. ὡς πολγᾶχις glpfxip 


xi:i q55::1 


KEPBAM. XA. 


TO E ae] coins 
: zs JE 


$6 d. 


παι εστι. παρ᾿ Gi 


-υ ad 


αν SD cc, SER 
Su τ 1 o Nl fur que wo mouseg uer 
vELLGS Pe ui $i c (ve δ Ξε IBS 
SE PASE Er De. x. ΞΘ το τ 
itis cu. Mesi ce qub ET IDOL NIRE 
Neqae. ki ous. $Rasto εξ $o2f24 2 0] 22xAE 
TD) ΧΣΤΣ τῷ i0 S2 IQ τοὶ ic72i (0 € 
£.249*4 .24. E. ij i.t: imm: "Wocx rin 
τ. πο: ᾿Ξ τῆς OT ΞΟΞῚΣ 
TH. Vim icc; Ecc τοοῦῦξῦν τῶΗνψ tà 
τὰ 39 050 soE ee lo tere IN 
15.2.51 0.5 52 ἘΣ i7 κι τ 9:5 X190" 
som qf 529 uc m πὶ Ττονεξ: 
ΝΣ. τὸ τ πτ:: : ὅτι τὶ τε R8 
"us dif su TI το ὍΣ ΣΣΣ τσ φνὶ 


DE SACRIS ORDINATIONIBUS. 


[ME 


v δευτέραν ποιεῖται σφραγῖδα εἰς τὸ, “ε« Κύ- A dum facitsigillum, sive crucis signum cum pro- 


ἢσον. » Εἶτα τὸ Εὐαγγέλιον ἀνεῳγμένον 
υ τοῦ χειροτονουμένου ἐπὶ τῆς χεφαλῆς τε 
τραχήλου ἐπιχειμένης καὶ τῆς χειρὸς τοῦ 
oUvzo;, ἡ πρώτη εὐχὴ λέγεται, ἧς τελε- 
ὁ δεύτερις ἀρχιερεὺς τὰς αἰτήσεις ποιεῖται, 
ἡ πάλιν ὁ χειροτονῶν xal τὴν δευτέραν εὐχὴν 
I. Καὶ σφραγίσας τὸ τρίτον εἰς τύπον τῆς 
xai τῆς χε'ροτονίας τελείωσιν, ὅτ' μόνη ἢ 
ἰλειοποιὸς, τὸ Εὐαγγέλιον aloe: καὶ τίθησι 
ἔξῃ, xai τὸν χειροτονηθέντα ἀνίστησιν ὡς; 
α τῇ χάριτι c καὶ λαθὼν τὸ ὠ μοφόριον xat 
ἃς, τῷ χειροτονηθέντ' περιτίθησιν, ἔχφω- 
Ἄξιος (ἄξιον γὰρ αὐτὸν ὁ σταυρ:υθεὶς ἔχτε- 
. δ δὴ καὶ λαμπρῶς τρὶς ἐντό; τε ἄδετα! xal 
υμφωνούντων xaX ἀγαλλιωμένων ἁπάντων 
αιούντων τὰ τῆς χάριτος. Καὶ οὕτως ὁ μὲν 
ἦσας τῆς χρη πῖδος χατέρχεται, τελέσας τὸ 
ἱνέρχεται δὲ εἰς αὐτὸν ὁ χειροτονηθεὶς πα- 
ς, ὡς τελεσθεὶς xal ἐπίσχοπος, καὶ πρῶτος 
! ὦν. 


ΚΕΦΑΛ. ZAZ. 
w τῇ χειροτονίᾳ τοῦ πατριάρχου ὁ ácza- 
σμὸς γίγνεται. 

« τάξεως σωζομένης, ἐπιθέντος τούτου τὴν 
ἡ τῆς τραπέζης τῆς ἱερᾶς, αὐτὸς τε ὁ yet- 
tg ἔρχεται ὡς ὑπ᾽ αὐτὸν ὥν" xal ἁσπασά- 
jV ἱερὰν τράπεζαν, xal τὴν χεῖρα ἀσπάζεται 
ὃ χειροτονηθέντος ὑπ᾽ αὑτοῦ, ὡς πατριάρχου, 
παρειὰν f| τὸ στόμα, καὶ γαθεξῆς οἱ λο:ποὶ 
e ἅπαντες. Καὶ οὕτω; ὅ 1s πατριάρχης: xal 
vt£g ὧ; πηγὴν χάριτο-: xal μνῆμα Χριστοῦ, 
Ἰν ἱερὰν ἀσπαζόμενοι τράπεζαν ἄνω ἀνέρ- 
ἐν τῷ συνθρόνῳ ὡς ἐν οὐρανῷ, xal ταῖς 
αϑμίσι, διὰ τὰς ἄνω τάξεις * xal τὰ τοῦ 
μοῦ, ὡς προγέγραπται, γίνεται" μετὰ δὲ τὸν 
μὸν τὰ τῆς φήμης τῶν τε βασιλέων xat τοῦ 
τριάρχον, ὡς; εἴρηται. 3175 Καὶ οὕτως ὁ 
Aog λέγεται, εὐλογίαν λαδόντος τοῦ 'Hpa- 
αἱ εἰρηνεύοντος. Καὶ τὸ θεῖον ἀναγινώσχεταει 
toy , εἰρηνεύοντος ἐν τούτῳ τοῦ πατριάρ- 
(1j θεία λειτουργία χαθεξῆς, ὡς ἔθος, παρ᾽ 
ὖ κατριάρχου τελεῖται, Ταῦτα xal περὶ τῶν 
epotoviv, ὡς ἐξισχύσαμεν γνῶναι, ἐξεθή- 
ἰδελφοὶ, χαὶ ὡς ἐν ἱστορίας μέρει τὸ πλέον 
y * xai τοῦτο δι᾽ ὑμᾶς ἐρωτῶντας, καὶ τῶν 
ων εἰς δήλωσιν. ᾿Αὐχείτω οὖν τὰ εἰρημένα. 
ιπός. Ἱχανὰ, δέσποτα, χαὶ λίαν εὐφράνθημεν 
ev, Ἅπερ γὰρ οὐκ οἴδαμεν, ἔγνωμεν, xai 
ιξίαν τῆς ᾿Εχχλησίας θαυμάζομεν. 


ΚΕΦΑΛ. ZAH. 

vta τὰ τῆς ἱερωσύνης ὁ Σωτὴρ ἑκάστου 
βαθμοῦ δι᾿ ἑαυτοῦ κατειργάσατο. 

ερεύς. Kat ὄντω; εἰσὶ θαυμαστὰ τὰ τῆς 
dae * ὅτι xal Θεοῦ εἰσιν ἔργα τοῦ θσυμαστὰ 
ἰς τε xai ἐξχίσια * xa! μᾶλλον ταῦτα τὰ τῆς 
ας ἔργα, ὡς τελευταῖα xal παντὸς τοῦ xó3- 
$e. Ταύτας δὲ τὰς χειροτονίας xal ὁ Σω- 


nuntiatur, « Kyrie, eleison. » Ordinandus postea 
E£vangelium apertum suscipit super caput et cervi- 
cem, pronuntiaturque prima oratio, manu. ordi- 
nantis ipsi imposita. Oratione completa secunilus 
episcopus supplicationes facit. Sic iterum ordi- 
/nans secundam orationem perficit. Ea finita tertio 
ordinandum cruce signat in figuram Trinitatis, et 
ordinationis consummationem et perfectioucm ope- 
ratur. Deinde Evangelium ab eo tollit, et altari 
hwiponit, et ordinatum erigit, velut gratia exalta- 
tim et excelsum factum. Palliuu demum accipiens 
ct.cruce signans ordinato circeumponit, exclamans, 
« Dignus» (ipsum enim crucifixus dignum reddidit), 
quod intra et extra sanctuarium ter clareet magni- 


D fce decautatur, omnibus consentientibus et gau- 


dentibus, et quz gratixe sunt confirmantibus. Opere 
sic confecto ordinator de crepidine descendit, eaim 
autem ascendit patriarcha or.linatus, ut. perfecte 
consecratus episcopus, et omnium prtiinus. 


CAPUT CCXXXVII. 


Quomedo in ordinatione patriarche osculum fiat. 


Ideo manum super sacram mensan eo impo- 
nente, ipseordinator venit, velut sub ejus pote- 
state constitutus, et osculatur. sacram meusam et 
manum, genam quoque vel os ab eo in patriarcham 
ordinati, et consequenter ordine conservato omnes 
episcopi. Sic ipse patriarcha, et czteri omnes ite- 
ruin sacram mensam deosculati, ut fentem grati:e, 
et Cbristi monumentum , in sacros gradus et syn- 
tironum ascendunt velut in ccelum propter supe- 
riores ordines significandos. Denique quie ad en- 
thronismum spectant, ut scriptum est, perficiun- 
tur, et consequenter faustáà fit imperatorum et 
novi patriarcha: acclamatio, ut dictum est. llis sie 
actis Apostolus legitur , bencdictionem accipiente 
Ileracleze episcopo, et pacem annuntiante : divinum 
quoque Evangelium legitur, in eo pacem annune 
tiante ipso patriarcha. Divina missa corsequenter 
ab ipso patriarcha de more perficitur. Hzc, fratres, 
de sacris ordinationibus a nobis, ut cognoscere 
valuimus, exposita sunt et magna ex parte in mo- 


D dum historiz descripta. Iloo interrogantibus przes- 


titimus, ad majorem eorum qui jam illa noverunt, 
instructionem. Sufficiant igitur qua dicta sunt. 
Clericus. Sufficiunt, domine, et ex iis plurinum 
)Jetati sumus : quz enim ignorabamus, cogno- 
vimus, et pulchrum Ecclesi: ordinem admni- 
ramur. 
CAPUT CCXXXVIII, 
Quod omnihus  sucerdorii, uniuscujusque gradus, 
partibus Salvator per seipsum. est per[uuctus. 
Episcopus. Vere admiranda sunt Ecclesize myste- 
ria ; Dei enim sunt opera facientis mirabilia et iu- 
gentia, hominibus inusitata : et maxime haec aco- 
nomise opera, velut postrema, et universo mundo 
salutaria, Has ordinationes Servator ut diximus, in 


—. 


455 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


semetipso suscepit , et. demonstravit, et uaiuscu- A «hp, καθὼς ἔφημεν, ἔδειξεν ἐν ἑαυτῷ *. xal 


jusque gradus officium per seipsum exsecutus est, 
fundamen!umque fuit et exemplar primitivum 
omnis boni quo Ecclesiam suam donavit. Est enim 
dux et princeps vitz» et. salutis nostre , mysterio- 
rum przses, et initiationis operator, perficiens ipse 
et perfectus : ipse solus est ipsissima perfectio ct 
consummatio. Quemadmodum igitur tunc baptis- 
mum et chrisma suscepit propter nos, cum bapti- 
zatus Spiritum desuper accepit : ita qua ad sacer- 
dotium pertinent secundum ipsius gradus operatus 
est ante baptismum, et post. baptismum. Lectoris 
ufüicio fuocius est, cum annum agens duodecimum 
ia medio doctorum sedit , eos audiens et interro- 
gans. Przierea. populo legens in inedio synagog:e, 


otou βαθμοῦ 5: ἑαυτοῦ ἐνήργησε * καὶ 
οὗτος γέγονε καὶ ἀρχέτυπον ἀγαθοῦ παντὸς 
τοῦ Ἐχχλησίζ * ὅτι χαὶ ἀρχηγὸς τῆς ζωῆς 
σωτηρίας ἡμῖν, xal τελετάρχης xai cele: 
χαὶ τελῶν χαὶ τελούμενος, χαὶ αὐτοτελειότ' 
ἐστίν * ὥσπερ οὖν τό τε βάπτισμα xal μύ 
ξατο δι᾽ ἡμᾶς ἐν τῷ βαπττισθῆνλι τὸ DIveu, 
μενος ἄνωθεν, xal τὰ τῆς ἱερωτύνης χατὰ 
ἐνήργησε, «ob τοῦ βαπτίσματο; χαὶ μετὰ 
πτισμα τὰ τοῦ ἀναγνώστον ποιῶν, χαθήι 
μέσῳ τῶν διδασχάλων δωδεχαέτης Tov — 
ἀχούων αὑτῶν χαὶ ἐπερωτῶν αὐτούς * ἔτι d 
μέτῳ συναγωγῆς ἀναγινώσχων τῷ λαῷ, ὦ 
Λουχᾷ γέγραπται, ὅτι « Kat ἀνέστη ἀναγνὸ 


ut τρυΐ Lucam scriptom est: « Quia. surrexit ut D ἐπεδόθη αὐτῷ βιδλίον Ἥσατου τοῦ προφήτ 


legeret, el datus est. iil: liber lsai:* propheta, » et 
quz sequuntur. Qus: 3utem sunt subdiaconi et dia- 
coni fecit, cum parentibus subjectus est, et iis mi- 
nisiravit, et in die festo cum iis ascendit in tem- 
plum ; cum etiam nummularios e templo ejecit, 
quod subdiaconozum est, et prohibuit ne quis va- 
sa in templum iuierret, et proposita menso disci: 
pulerum. pedes lavit seque ministrum vocavit. Mu- 
nerà quoque presbyter! ct doctoris peregit, cum 
atatim post. baptismum desuper Spiritum accepit, 
testimouimnque Filii dilecti ἃ Patre reportavit. 
Perfectus enim ?um erat corpore, annorum trigista 
incipiens esse, ut scriptum est. Ideo statim agone 
subiit, jejuniisque et precibus vacavit, οἱ tentatio- 
nem ter ab inimico suo diabolo passus est, tandem- 
que eum pro nobis vicit et dejecit, tropzxuin 
erexit, discipulos elegit et assumpsit, poenitentiam 
priedicavit, et ad eau vocavit, signaque multa opc- 
ratus est, aniwas prudenter rexit, peccatores ad se 
convertit et aggrevavit, quae omnia sunt sacerdo- 
tii munera. 


CAPUT CCXXXIX. 


Quod et sacerdos et doctor. et. prixceps. sacerdo- 
tum Christus secuidum Awmanam nmaluram est 
ordinatus a Patre. 


Insuper maximum aliud testimonium velut ordi- 
nationem accepit, cum  traasfguratus est et divi- 
nam deitatis suz gloriam denudavit, ut, quantum 
hominibus licet, conspiceretur, perque divinum 
corpus suum fulgores et fulgura coruscavit, appa- 
ruitque ut nubes divinus Spiritus, ubi medius erat ; 
et vox desuper a Patre venit : «lie est Filius meus 
dilectus in quo mihi complacui, ipsum audite.» lllud 
autem , « lpsum audite, ».aliquid est amplius baytis- 
mate et. excellentius, superna voce quae (uui fa- 
cia est, et signum est sacerdotii . episcopalis ; ipse 
enim est aeternus sacerdos. Sed jam Pater de eo te- 
stimonium perbibeba!, et quod ille discipuiis suis 
dicebat, « Qui audit vos, me audit, » idem Patecet 
de eo dicit, « Ipsum audite,» testificans eum esse do- 
ciorem et pastorem nostrum, et episcopum, et ima- 
giném sui ipsus vivam, ut Vetbum et Sapieatiam 


κὰ ἑξῆς, Τὰ τοῦ ὑποδιαχόνου τε xal 
ἐνήργησεν, ὑποτασσόμενοός τοῖς γονεῦσι xal l 
τούμενος αὐτοῖς, xal χατὰ τὴν ἑορτὴν εἰς 
ἀνερχόμενος σὺν αὑτοῖς * ἀλλὰ xai τοὺς |! 
λους ἐχδάλλων τοὺ ἱεροῦ, 5 τῶν ὑποδιαχόνο 
xi! χωλύων ἕνα τι σχεῦυς διὰ τοῦ ἱεροῦ εἰ 
xcl προτιθεὶς τράπεζαν xal νίπτων τοὺς $t 
μαθητῶν, xai διάκονον ἑαυτὸν χαλῶν " 
πρεσθυτέρου δὲ χαὶ διδασχάλου, εὐθὺς 
βάπτισμα ἄνωθεν λαμδάνων τὺ Πνεῦμα, 
τοῦ ᾿Ιατρὸς Υἱὸς ἀγαπητὸς μαρτυρούμενος 
τέλειος ἣν τὸν τοῦ σώματος χρόνον τριάχ 
ἑτῶν ἀρχόμενος, ὡς γέγραπτα:, ὅτε χαὶ εὖ 
τὸν ἀγώνα ὑπέδυ, xal νηστείαις xal m 
ἐσχόλαζε, xal πειρασμὸ» τρὶς ὑπενεγχὼν 
ἀντιχειμένου διαδόλου, γενίχηχεν εἷς τέλ 
ἡμῶν, xal αὐτὸν χαταδέδληχε, xai τοόπαι 
σε" χαὶ μαθητὰς ἐχλεξάμενος προσελάδ 
μετάνοιαν ἐχήρυξε, xai πρὸς ταύτην ἐχά 
σημεῖα πολλὰ χατειρύάσχτο, xal ᾧχονόμησ 
χαὶ ἁμαριάνοντας ἐπιστρέψας, πρὸς ἕαντ 
τάγετο. "A τῆς ἱερωτύνῃης ἐστίν. 
KEPAAA. ΣΑΘ'. 


Ὅτι καὶ ἱερεὺς xal διδάσκαιλος καὶ ἂρλ 
Χριστὸς κατὰ τὸ ἀνθρώπινον κεχδιρι 
$50 τοῦ Πατρός. 

Εἶτα καὶ μεγίστην ἄλλην μαρτυρία, οἷα 

νέαν ἐδέξατο. Μεταμορφωθέντος γὰρ xal τ 


Ὁ αὐτοῦ τῆς θεότητος παραγυμνώσανζος δόξα 


θρώποις ἐνεχώρε: “76 ἰδεῖν, χαὶ διὰ τ 
ás:pi,av:e; σώματος, ὡς νεφέλη μὲν | 
ἐδείχϑη Πνεῦ 22, οὗ μέτον γέγονε * χαὶφων 
ἤχθη ἐχ τοῦ Πατρὸς, «Οὗτος ἐστιν ὁ Υἱός p 
πιτὸς ἐν ᾧ εἰξόχη 1 " αὐτοῦ ἀχούετε, » τί 
« Αὐτοῦ ἄχονετε,» περισσότερον τοῦ fag 
ἔστι, χαὶ τὴς ἄνωθεν τότε γεγενημένης qe 
ἀρχιερωσύνης ἐστὶ στ λεῖον. Καΐτοι γε αὖ: 
νιός ἔστιν ἱερεύς. Αλλ᾽ £27, xat ὁ Πατὴρ αὖτ 
*opitt χαὶ ὅπερ αὐτὸς τοῖ; μαθηταῖς ἕλε 
ἀχούων ὑμῶν 195 ἀχούει,» τοῦτο ὁ Πατὴρ 
αὑτοῦ λέγει, « Αὐτοῦ ἀκούετε, » διδάσχαλ 
xal ποιμένα ἡ κῶν μαστυρῶν xal ἀρχιερέα, » 
ζῶσιν ἐχυτοῦ ὦ; Δόνον χαὶ ἐγυπόστατο 


DE SACitiS ORDINATIONIDBUS. 


A88 


X57,03 συμφυῆ xa! αὐτοῦ ἀχούειν "tap:Yyo3 A subsistentem, οἱ characterem. connaturalem, ideo 


ὅτι τὸ λειτουργιχὸν xal τελεστιχὺν xa: Que 
ἅπερ εἷς τοὺς ἱερωμένου δια!ρεῖ Διονύσιος, 
ευτὸν Χριστὸς ἐπεδείξχτο, πρὸ τοῦ βαπτίσμα- 
καθυπκυτασσόμενος τοῖς γονεῦσι, xat πρύσιὼν 
καὶ ἀναγινώσχων τῷ λαῷ χαὶ διαχονίων * 
ἧς ὀὲ, χαὶ τὸ Πνεῦμα λαδὼν, τὸ τελεστι- 
ἰιχνύμενος διά τε τοῦ βαπείζειν τοὺς μαθη- 
ἀποστέλλειν ἰᾶσθαι, καὶ χρίειν ἐλαίῳ, χαὶ 
ipyetv τὰ τῶν σημείων τε χαὶ ἰάτειυν, Τὸ 
bv δὲ, ἐντοῦθα Cf. μεταμορφωθεὶς, τ:λξΞι- 
ιρτυρηθεὶς ὑπὸ τοῦ [ἰατοὺς, xat τὸ [Πνεῦμα 
τοῦ χεχτη μένος, χαὶ τὴν λάμψιν τοῦ Πνεύ- 
ol; μαθηταῖ; παρχσχών * ὡς; xal τελεώτε- 
Ὦ Uma τῶν ἐμτύρων τότε γλωτσῶν 
toU; χαὶ αὐτοὺς ποιῶν, ὡς ἂν μεταδιδόναι 
! ὅπερ ἔλαθον, ἧς: δὴ μεταμορφώσεως; αὐτό- 
ἃ χήρυχας ἤτοι τῆς φανερώσεως xal àmo- 
i; χατὰ δύναμιν τῶν ὁρώντων τῆς θεότητος 
t φνσιχῖς αὐγῖις τε χαὶ χάριτος xal δυνά- 
it μαρτυρίας τελξωτέρας τοῦ ἀνωτάτου [la- 
,τυρας, xal οἱονεὶ διὰ τῆς νεφέλῃ; χειροτο- 
ὶ διὰ τῆς ἄνωθεν φωνῆς ἀναχηρύξ:ω; τοὺς 
oz εἶχε τῶν ἀποστόλων * ἧς xal γενομένης 
ἧς, μόνος αὐτὸς ὑπελείφθη, ὥσπερ ὁ Λουχᾶς 
ὅτι xai αὐτὸ: Tj» μόνος ὁ μαρτυρούμενος 
ἰειχνύμενος. Σὺν tol; ἀποστόλοι: δὲ χλὶ ἄλ- 
ρτυρᾶας εἶχεν ἀξιολόγους, τοὺς ἐχχρίτους 
φητῶν, ix τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Νέας τὰς 
I; συνιστῶν ἑαυτῷ, xal ἀποδειχνὺς τὴν 


9 


"ν. Καὶ δύο μὲν ἐκ τῆς σχιᾶς ἄγει μάρτυ- C 


ὶ ἀτελὴς ὁ τύπος xal tà σχιώδη * τρεῖς: δὲ 
(άριτος, ὅτι ἔλαυψεν dj χάρι; καὶ ἡ ἀλή- 
αἱ ὅτι τῆς τελεταρχ'χῃς Tpióóo; τὴν γνῶ- 
ἡττει ἡ Ἐχχηησία, xal τὴν τελεωτάτην τοῦ 
τήσατο γνῶσίν τε χαὶ δύναμιν. Δ 6 xoi ὡς 
ὁ Χριστὸς μαρτυρηθείς τε xa: ἀναχηρυ- 
ὁ τοῦ Πατρὸς: καὶ τοῦ Πνεύματο;, xai τὰ τῆς 
; ἐνδειξάμενος, εὐθὺς τοῖς χορυφαίοις τῶν 
ν τοῦ πρώτου φωτισμοῦ μεταδίδωσι, χαὶ τῆς 
τῇ; θεότητος χοινωνοὺς ἀποφαίνει: xal Ἀάμ- 
ιὸ xal ἐπὶ πρόσωπον ἕπεσον, φησὶ, σωμᾶ- 
φθαλμοῖ; μὴ δυνάμενοι τὴν λαμπρότητα 


ΚΈΦΛΛ. ΣΜ΄. 


à τὸ μορρωθῆναι Χριστὸς τοὺς Δώδεκα xal 
Εδξομήκοντα μαθητὰς οἷον χειροτονήσας, 
ροσώπου αὐτοῦ κηρύττειν ἀπέστειλεν. 
ιαὶ ἑτέρους σὺν αὐτοῖς: ἐξελέξατο. Μετὰ τὴν 
'φωσιν γὰρ, ὡς ὁ Λουχᾶς αὖθίς φησιν, ὁ 
αἱ μόνους ἀρχιερεὺς ὁ πάντα ἔχων ἐν ἑαυτῷ, 
μᾶ; πάντα γινόμενος, ἱεράρχας μὲν τοὺς 
;, ἑερεῖς δὲ τοὺ; δευτέρους χατέστησε, xa 
'σώπου αὐτοῦ χηρύττειν ἀπέστειλε. T ἐλος 
ιρούργησιν ἑαυτὸν, καὶ τὰ μυστήρια δέδω- 
,τυθεὶ; ὑπὲρ ἡμῶν διὰ τοῦ σταυροῦ, θανών 
ναστὰς, τῷ Πατρὶ χατήλλαξεν ἡμᾶς xat τὰς 
; τοῦ Πνεύματος τῷ ἐμφυσήματι δέδωχε " 
ὠτερον ἔτι χειροτονεῖ 105; μθητὰ;, 3va6 Xi, 
'ATROL. πὶ CLV. 


D 


illum audire adhortatur et jubet, In seipo 41 06:1: 
Christus demonstravit virtutem. ministerialem , 
consecrativam, et illuminativam , in quas Diony- 


sius virorum sacrorum divisit officia. Aute bapti- 


$ua subjectus fuit parentibus, templum atdieus, le- 
geus populo, et ministrans. Daptizatus autem et 
accepto Spiritu virtutem consecrativam exhibuit, 
bapt'zando discipulos, eos ad sanandum mittendo; 
cleo ungendo, ipsemet operando uwiracula, et sani- 
tates, llluminativam vero eum transfiguratus cst, 
et perfectius atque illustrius a Patre commendatus 
cst, Spiritumque secum possedit, et Spiritus illu- 
minationem discipulis prebuit, et aliquanto perfe« 
citius adliuc eos illuminandi virtute cumulavit per 
adventum ignearum linguarum, ut, quod accepe- 
rant, cum aliis communicare possent, Cujus trans- 
figurationis , sen manifestationis , et. revelationis 
divinitatis suze secundum videntium vires , natura- 
lis quoque splendoris, et grati, et virtutis, cum 
testimonio perfectiori supremi Patris, et ordinatio- 
nis veluti per nebulam, et. per vocem coelitus edi- 
tam promulgationis , oculatos testes et praecones 
habuit apostolorum selectos et eximios. Qua voce 
edita solus relictus est, ut ait Lucas, quon:am ipso 
solus erat cui testimonium perhibebatur , et. quí 
demonstrabatur. Cum apostolis autem alios habuit 
testes fide dignos c prophetis electos. Collegit enim 
sibi testimonia tam ex veteri quain ex nova lege, 
ui veritatem demonstraret. Duos cx umbra ad- 
duxit testes, eo quod figurz, typi et umbratilia im- 
perfecta sunt , tres autem. ex gratia, quoniam 


resplenduit gratia et veritas ; Ecclesia quoque prz- 


dicat Trinitatis mysteriorum principis et auctricis 
cognitionem, ct per(ectissimam possidel Dei initel- 
ligentiam et virtutem. ldeo Cüristus a Patee c 
Spiritu testificatus, et renuntiatus ut perfectus, 
postquam divinitatis argumenta demonstravit, sta- 
tim coryplieos discipulorum prima iiluminationis 
participes fecit, gratizeque ct fulgoris deitatis sug 
communionem dedit. Quapropter cuim tantum 


splendorem ex eo coruscantem oculis corporeis - 


ferre non possent', im faciem, inquit , ceci- 

derunt. 

CAPUT CCXL. 

Quod post transfigurationem Christus Duodecim εἴ 
Septuaginiu discipulos veluti ordinatos. aute. fa- 
ciem suam misil ad praedicandum. 

Postea et alios cum eis elegit. Nam post transfi- 
gurationem, ut iterum ait Lucas, v.aznus et solus 
episcopus qui omnia iu seipso continet, οἱ pro- 
pter nos omnia factus. est, primos episcopos con- 
stituit, secuudos vero presbyteros, atque ante fa- 
ciem suam, ut. Evangelium pra:dicarent, dimisit. 
Tandem seipsum  sacrificavit , et mystería nobis 
dedit. Per crucem autem  sacrilicatus pro nobis, 
mortuus et suscitatue, Patri nos reconciliavit, et 
primitias Spiritus. insufüatione dedit. Perfectiori 
3dhuc ordinatione ascendeus discipulos cousecra- 


18 


KD. 

vit per ipgneas iis ad 
τυ disirilunas δὲ insiden es. Unde omnes »qua- 
lem gratam accep nem. οἱ ]4ecis sancto repleti 
Us Cpu, el adoses 
scjp omnl. eb peloum 
.OM.IDR/ePER bc dH.og0 pere 


sura. pae e| 


"sti. δὲ .Da.rn 


SX$ d. $NRS OT LT. A 

.:noc om ph. pujas pro 

Dastgma S. hos i3 105 

tà πο πὴ bebe no- 

ΣΤ ΚΣ ΣΙ M 102.58 co p7andude 
- 


QUE ὅν" 
ve A OPRcCO: ΔΆ. ΟἹ oRI 


"ert. 


w.ítl]tX« iv Eo. L2: Yofs ius ex. 
l.: καὶ t :l9 τοι τ o SelÓE RUM 

Ομ ks. Σ κιιΣ Poi cac cfLolamn peus 
udacm eR Voie. c.l 5. QW pua »ὮΣ 
(4e 2. «εἰς ao LC. 4. . νὸν το fx 
V1. δι... 8$. 752-3) τὰ N x T3 o Is 
ME v1.3 ox] 2.5 LDowwD. V.24.019 
peau loca 5 πον. c e e 


lea. τὸ «οἱ c0 ian Qvo 8 c3. 48:3: .z2 
»-932 75V. 7 doa vui Po 0. ἀνθ IC ..8- 


- με 3» n "» : s . . 
M va* à av τὰς P 8 oun Ne XM Cod s; 2 


ib. * 4. Ju» 5x SS wc. di 


νι, ἀξ νι «ἢ σὺ oua 


ave» τὸ ἀλι ιν wan. oA D o8 μόνων σι ἀεὶ τ 


'» 3:2. ὃς eH cl deua 3.8 τ ἰνδσος lata 9.» 
» Jv DU vM. xw 3.: ..4 uad. -ξ . àu-g?tfleeou3 HE i 
bsu ἂν νι αἱ qa. cwS X49 u τς 0 dus Lu 


vU Ag-R v Μὰ κΚ 1 C-»Uu.i QU uL 


Da 4 9 .7. CY 
»Ss» jeu τς αἴ δεν αν da. Ῥσχι "τὰ 
εἰ Δι μόνας τὐὐ)ρει Διί χναςς ἃ καὶ, u2334 
el ab co s4u.io5 ex lus ; Ape scnaaier c puris 

veto. et μοι τως: Bog aig, qui azte pee. icaz-s 
luerolaz:cu» : qu jue 5 δον ἂν cLiB ipsa δεν 
Mesas prErCUISUC Dier3L τα Juiega es. ceu.s 

5 uie :p» Us Vox Qus ques prrparams 34 a 9-19- 
τυ CAN νι ωλν JEU PA, Nx ΔΝ} Σιν ν δε υ 
lei) B2, 4 ἃ C 541 Iudas. | os ἐπ Κ el Pas PS, 
€ CECI 9. qiioas qu) μα δ, αἱ exo doegat, ξ΄ α- 
(au cuoc... lTasózunr ut curummwnuis vizisma euialas. 
nate. 123 δύο ἢ cieX3 nou. ἃ wgEte, Δέον. cx 
al Panes d.giers vaiunamn dovimequ: ἃ ἐν τὸ 
νλαλαν natura üdusamau. Deaique aos per 
iun Patà rs esc ass tectues erui arai am € Σ- 
(638^, loas que yaatiurum FP 
αι, à uelis je vg v te, 


Gri jea.mob spass 
e$ *ug$ το τὸ τ 


ebque, uà casa x0 μα Vcueaus κὸ κυ τιν ἐσ δ΄ς 
ναὶ δὶ ΝΥ. a àu.leslaus, ὡς psg, ΓΛ 1) A4- 
Lausque. per. Fus bats Consouaauo «t τις- 
ἵν ὦ propria, ul δὲ vernsobstautia.ts eb ceoye 3lT, 
clar us el eviceis sese deu obsirans, et. patcta- 
àl,ue, ub dua dian, deus ux rebs ad y 
prabianm inbalbitaus, eb in πὰ} θὰ) divisus, ps2 
(unen ieli»us qerueanenuss QGroaca, ub carus, 
iubabitat, uon faece persenaleer, luv. gdiwna 
prxscea διὰ ubique, (Spe, emaa,. o nisrites 
vslaleus. Nob enim persona incirsabiir, atque Eo- 
bus tuegt, 31€ul uec Pater, sed per grotiamiu vobis 
εἰ ibabuat, eb wàauet, et on ratur, S ias E Ls on 


Carita eg, à Robu turc jx ἅν ba. ἐν 
ἧς 


Διὶ 


cua. Spcuns nmnicuique eo- A t2 


SYMEONXiS THESSALONICENSIS ARCITEP. 


ἐμπόροις Ex χείναις Υγώσταις τοῦ ἢ, 
1777 διαμερισθεΐσχις αὐτοῖς, αἴ καὶ ἐφ᾽ E 
075v αὑτῶν ἐπ: χάθεσαν " ἐπεὶ καὶ ἴστν ὅ παν 
€ov τὴν χλσῖν, χαὶ πάντε; ἁγίου Πνεύματος 
00r32v* ἐπε! xai ἐξελέγη σαν μὲν ἀπαρχτ 
ὑτταὶ, χαὶ ἀπεστάλτ ταν εἰς τὰ πρόδχτα τὶ 
λέτα. χαὶ δωρεὰν ἔγαδον, xal ζωρεὰν ' 
ἐτὰ ὔτισαν" οὕπω δὲ χα! τετελείωνται" ὅτι 1 
fptos προσηνέχθη xai τὸ ὑπὲρ. 
ἐθ. λύθυτον σφάγιον χαὶ θῦμα ἅμωμον τῷ 
al ὁ ὑπὲρ ἐμῶν τυθεῖς, ὁ ἀταθὸ; Θεὸ; 
ii ἀπιρχὴ τῆς φύσεως ἐμῶν γεγονὼς, i 
πῆτας ὑπὲρ ἐμῶν. Οὗτο; οὗ» ἑνωθεὶς f uiv a 
iva. εὐθὺς ἡμῖν παρεῖχε τὰ δῶρα tn χάρι 


zh ἴλχαοτ 


Ξοῦ τὸν μὲν τὴν üvíav αὑτοῦ χαὶ παρθένον 
€: kc voriger SE τῇ EREASUTME 1 


1. Ἐνυποστάτως αὐτὸ ν δύνασθαι inn 
ἀποῤῥίήτω;ς, δύναμιν πα 
1 xit ipods διαφυνάξας ὡς xal T 
xi. τίχτιυταν χαὶ μετὰ τόχυν ἁγνὴν" lb 
les τνῶνχ: τὸ μυστήριον τῇ χάρ'τι yo; 
i3 tU. Maie μαχρόθεν οὖσι xal ἔθνι: 
z. ξιστῶς, ἔσυτῶν διὰ τοῦ ἀστέρος Twwp 
ἕῳ xai Ud κείμενος, ὡς 


Zu : b: 
ει δ 
δ i 
τὶ 
EE 


2T ]31LAX. X3. τοῖς ποι; «οἷς ἁπλοΐχωτι 
$3i Xl A. ΣᾺ τι ἴσο. τῆςς εἰχόνος " ὅτι TOi 
Σι τιν. 8. πὶ .-.yCv χαὶ ποοβάτων λογίχι 
ewe i XT:IT77$ X3: νυλεὺς πχραγεγονὼς, 3 


ας ATEEL€ χα. ὡς Σιρυπιῶν δι᾽ ἡμᾶς τ 
Zo ΣὲΣ Στῆς ἔπειτ μετὰ τοῦτο τῷ Σὺυμ 
1T-zT DW ὡς farmi, χαὶ ἐμφανισλεὶ, 


Xi. ὡς ὃς τον ξεστῆσις " xij Αὐνῃ δὶ 
xil. τῦστν ἐξ τῷὟ Βαπτιστὶ oxi πὸ.) 
$$ τς. 7.232:z40.0: ἐν mici, καὶ τῷ ma 
ξάξσνεστεῖν. ἔτ τοῖς χττῦ οὐτταῖς, 0j 
ian Ξς τῆς Σπιστοῦ, xit τὴν π| 
Ec Ξρῷ τ. iid Est, xal φῦ 


^ 4 eos t, 
ae "Ὁ 
d 


?.723jQ XX. Dl. ᾿ανχτο ΧΑΤΑΡῚ 


ὃς A τὶν ἱ ΣτέοΣς καὶ ἄἀνενεγχὼ 


δοι τ στον ual) Σ Πἰξεσχί ττος ἐπεδέ μι 


ἐς rz. x3. 2 E H 
ἂν ixazt . xclo uin. 3.2 


ΞΕ ΞΕ: cR χὰ 
I? xij HL ἐς Zu. P σχτιςῖς οἱ ud 
8. Aib:,Ifl χϑὶ p.fll πε, Pf πονταχοι 
C oxi 19:50:07 2o ΟΣ v323 τῇ 
334.233. ἀροῦν ἐπὰν τες 05] 


DIx"cbéi xii τοονζι τ΄ ἔνιοι τῇ y: 


δ 


DE SACHIS OIRDINATIONIDUS. 


Aca 


νος δὲ σεσάρχωτᾶι ὁ Υἱός. Καὶ οὗτος οὐκ ἐν fpiv A !at, sed in eo solo quod assumpsit, ut ex priwitiis 


ἑνυκοστάτως οἰχεῖ, ἀλλ᾽ bv τῷ προσλήμματι μόνῳ, 
ἵνα ix τῆς ἡμῶν ἡμεῖς ἀπαρχῆς ὡς ἀπὸ πηγῆς συγ- 
γινῶς τὴν χάριν λαμδάνωμεν, καὶ δι᾽ αὐτοῦ γνη- 
σίως υἱποιώμεθα τῷ Πατρί. Πλὴν ἐχεῖνος μὲν κατὰ 
οὖσιν Υἱὸς, θέσει δὲ χαὶ χατὰ χάριν ἡμεῖς. Ὃρᾷ; 
τὸ μυστήριον ; Θεὸς μεθ᾽ ἡμῶν ὁ "Eppavovh), ἵνα 
χαὶ ἡμεῖς θεωθῶμεν. ᾿Αλλὰ χατὰ φύσιν μὲν αὐτὸς 
6:5; ἐστι xat Υἱὸς, θέσει δὲ θεοὶ xal χατὰ χάριν 
ἡμεῖς, Διὸ χαὶ Πατὴρ αὐτοῦ ὁ Πατὴρ, ἀλλὰ κατὰ 
φύσιν, χαὶ Πατὴρ ἡμῶν, ἀλλὰ κατὰ χάριν " ὡς χαὶ 
θιὸς αὐτοῦ διὰ τὸ ἐξ ἡμῶν πρόσλημμα xai Θεὸς 
| ἡμῶν, ὅτι χτίστης. Kal τοῦτο ὃ εἴρηχεν ἀναστὰς, 
« ᾿Αναδαίνω πρὸς τὸν Πατέρα pou xai Πατέρα 
ὑμῶν, xal Θεόν μου χαὶ Θεὸν ὑμῶν. » 
| 178 Κληρικός. ᾿"ΥὙφηλὰ τὰ εἰρημένα xo θεῖα, 
χαὶ πολὺν ἡμῖν τὸν φωτισμὸν τῆς γνώσεως δέδω- 
Xv. 
᾿Αρχιερεύς. Τῆς αὐτοῦ χάριτός εἶσιν. Ἡ δὲ αὖ- 
«οὐ χάρις φωτισμός * ὅτι τὸ ἀληθινὺν φῶς αὐτός. 
Καὶ ἐμὲ τοίνυν καὶ ὑμᾶς ἐν αὐτῷ ἣ χάρις φωτίζει, 
ὥσπερ φῶς ἐν λαμπάδι τόν τε χατέχοντα xal τοὺς 


φερὶ αὐτὸν αὐγάζει. Χάρις οὖν τῷ Θεῷ τῷ τὰ ἐχεί- 


v χαταξιώσαντι τοὺς ταπεινοὺς ἡμᾶς τοῖς ἀδελ- 
ψοῖς ἀναγγέλλειν. Εἴπωμεν δὴ καὶ περὶ τῶν λοιπῶν 
χειρητονιῶν. 

Kinpuxóc. Ναὶ, δέσποτα " ἐπεὶ xal περὶ πασῶν 
ἀξιόν ἐστι μαθεῖν. Καὶ δίδαξον ἡμᾶς τίνες αὖ- 
(α:. 

: ΚΕΦΑΛ. ZMA'. 

Περὶ χειροτογνιῶν ἔξω τοῦ βήματος διαφόρων, 
τῶν ἡγουμένων xal τῶν ἐκχιλησιαστιχῶν ὁς;- 
gulur, καὶ πρῶτον περὶ τοῦ nerd ov oixoro- 
μου. ! 
᾿Αρχιερεύς. Τῶν πρωτοπρεσδυτέρων, τῶν ἀρχι- 

ὄνων, τῶν καθηγουμένων, καὶ λοιπῶν ἐν δια- 
φόροις διαχονήμασι τοῖς λεγομένοι: ὀφφιχίοις, λει- 
Wupría; χεχτη μένων ἐχχλησιαστικὰς, ὧν xat τάξεις 
Εἰσὶ xal ὑπηρεσίαι διάφοροι. Καὶ ὁ μὲν αὐτῶν οἶχο- 
Ῥόμο; χειροτονεῖται:, τῶν χτημάτων τε xal προσόδων 
Καὶ ζῶν διαδιδομένων ἑχάστῳ ποιούμενος πρόνοιαν. 
ὃ γὰρ καὶ περὶ τούτων φροντίζειν εἰς λνσιτέλειαν 

ὦ χοινοῦ καὶ σύστασιν τῶν ἐχχλησιαστιχῶν. Καὶ 
pel ἡ οἰχονομία Στεφάνον xal τῶν λοιπῶν 

ὄνων, ἐξυπηρετουμένων μὲν καὶ τῇ διδασχαλίᾳ 
Vm τῷ χηρύγματι, ὡς Στέφανός τε xal Φίλιππος, 
καὶ ταῖ; χρείαις xal vai, χοιναῖς τραπέζαις τῶν 


ΚΈΦΑΛ, ZMB. 
Tape? τοῦ μεγάλου σακε.λλαρίου, καὶ τοῦ μεγάλου 
C X£voyp UAaxoc. 

Ὃ δὲ τῶν ἱερῶν μονῶν ἐπιμέλεται, xal τοὺς ἐν αὖ- 
«Ellc εὐταχτεῖ, χαὶ τὰ τούτων ὡς δυνατὸν ἐξετάζει. Ὁ 
δ «ρυλάσσει: τὰ σχεύη, καὶ τῶν ἱερῶν προνοεῖται, καὶ 
CE τῶν ὕμνων xal τοῦ ναοῦ εὑταχτεῖ, xal τῶν ἱεραρ- 
π:εὼν ἐνδυμάτων xal τῶν λοιπων ἄλλων ἱερῶν χέ- 
CENE τὴν φροντίδα. 


nostris velut e fonte, gencris conjunctione gratiam 
accipiamus, et per eum Filii Patris legitime efli« 
ciamur. Verum ille Filius Dei est naturalis, nos 
vero adoptione et per gratia:in. Vides mysterium, 
Deus nobiscum, Emmanuel, ut nos deificemur. Scd 
natura Deus ille est, et Filius, nos autem positione 
gratiosa. [deo et Pater, illius Pater est, sed natura 

Pater autem noster, sed secundum gratiam ; sicut 
et Deus ipsius est propter id quod a nobis assum - 
psit ; et Deus noster, quia Creator. lilud est quod 
post resurrectionem dixit : « Áscendo ad Patrem 


: meum et Patrem vestrum, Deum meum et Dcuwu 


B Clericus. Vlaec alta sunt et divina, pluriniumque 


luminis cognitioni nosirz addunt. 


Pontifex. Opera sunt gratize ipsius. Ipsius enim 
gratia illuminatio est, quoniam ipse vera lux est. 
Meigitur et vos per ipsum gravia illuminat, sicut 
luraen iu lampade, et sustinentem illuminat, et qui 
sunt circa ipsum. Deo igitur gratias qui nos humi- 
les et abjectos dignos fecit qui hzc sua. fratribus 
annuntiaremus. Verba nuuc faciamus de celeris 
ordinationibus. 

Clericus. Ita, domine. Dignum est enim et utile 
de omnibus edoceri. Doce nos quanam illa siut. 


CAPUT CCXLI. 


: De ordinationibus variis extra sacrarium sive bema, 


pra[eciorum alque. ecclesiasticorum: o[ficiorum, 
ac primum de magno aconomo. 


Pontifex. Protopresbyterorum, archidiaconorum, 
catechumenorum, seu abbatuin, et czererorum qui in 
diversis ministeriis qua officia dicuntur,differentes 
administrationes ecclesiasticas obtinent, quorum 
varii sunt ordines et. munera. Ex iis ceconomus 
ordinatur, qui possessionibus, ct proventibus, et 
Sportulis qua. unicuique tribuuntur, providere 
debet. Oportet enim eum de his curam gerere in 
utilitatem "publicam, οἱ ecclesiasticorum ciuolu- 
mentum et conservationem. Hoc testatur cecouomia 
Stephani, et reliquorum diaconorum, qui non 
solum ministrabant doctrine et przdicationi, ut 
Stephanus et Philippus, sed etiam iratrum neces- 
sitatibus et mensis. 


CAPUT CCXLII. 


De magno sacellario εἰ magno  scevophylace sive 
cusiude vasorum sacrdrum. 


e 


lile vero sacrorum monasteriorum curam gerit, 
et iu iis bonum erdiuem procurat, el. quae ad ea 
spectaut, pro viribus inquirit. Iste autem, hoc 
est, scevophylax , seu vasorum Custos, custodit 
vasa, et sacris providet, et qui& ad hymnos εἰ 
templum pertinent, bono ordine disponit, vestium 
quoque episcopalium , et ceterorum sacrorum 
sollicitudinem habet. 


463 
CAPUT CCXLII. 


se magno chartophyluce εἰ sacelli prefecto, 


[stc autem. presbyteris praesidet, iu ordine con- 
tinet, et. qux eos spectant, scrutatur, productos 
αὐ ordines examinat, atque ub ordinentur. epi- 
scopo adducit et proponit, l'rocurat etiam ut matri- 
monia legitime celebrentur. Negotiis episcopalibus 
et judiciariis inservieus, ea dirigit el disponit cum 
sententia episcopi ; counnentarii et acta publica 
illius custodi: commissa sunt. 1u summa, totus est 
episcopi dextera, Qui hunc sequitur, quie pertinent 
ad sacras domos quie sunt in urbe disquirit, atque 
ut bouus ordo secundum. disciplinam | canonicain 
in iis observetur, sollicitudinem gerit, et maxime 
eorum quie suns iu altari et sanctuario, ne prater 
decus aliquid in iis fiat, vel sacra negligantur. 

CAPUT CCXLIV. ' 
De protecdico sive primo de[ensore Ecclesie. 


. Alius iterum. delegatur, αι reverteutes. ab apo- 


stasia recipiendi curam babeat, atque ut preevarica- 
dienes legis vindicet; eosque qui homicidii. aut 
alterius. criminis rei sunt, examinet et in. eos 
iuquirat; quou. sí quid auxilii ad eorum salutem 


procurani;a.u ab Ecclesia postulent, ipsis przstetur. 


Qui etiam potissimum ordinantur. judices, cuu 
divinum. Evangelium iu. manus accipiunt ; et quod 
majus est, ad episcopum prope accedunt. primique 
suut sub ipso ninistri. 

CAPUT CCXLV. 


1) ceteris in universum clericis. 


Post istos plures sunt alii, quorum unusquisque - 


sacram functionem, alius aliam, uanciscitur. llam 
vero non simpliciter, atque ut sors tulit, exercent ; 
scd accepta Spiritus gratia, uL. benedictionem 
(P sanctificationem, et licentíam, et virtutem ad 
sgendum per gratiam ab episcopo cousequantur, 
eitía et hoc ab apostolis traditum est; ut de Dar- 
«ba et Paulo scripti est, quod orantes apostoli 
imposuerunt illis manus, et ad opus miserunt. 


CAPUT CCXL VI. 


. Quamobrem inira. bema ἐπ ordinatione episcopi, 


*. 


presbyteri, diuconi dicitur divina gratia, extra 

bema | autem. in. cateiis. officiis. gratia saucti 

Spiritus, 

Ideo et liic ordinationes fiunt, verum extra, non 
intra tribunal. Intra enim, ut diximus, tres tantum 


erdinaüones fiunt, diaconi, presbyteri, et episcopi ;. ᾿ 


ju quibus etiam episcopus pronuntiat illud, « Diviua 
gratia, » propter doni perfectionem. Nec tantum 
quod ordinatio illa sit perfectior, sed etiam eo 
quod universalis sit, et non partialis. Omnes enim 
diaconi unam | gratiam, sed perfectam secundum 
miuisterium possiden! ; unam quoque presbyteri 
virtutem 3d mysteriorum operationem: unam 
deuique vim et energiam omnes episcopi ad munera 
episcopalia exerceuda, licet in eis varii siot tliro- 
norum et principatuum ordines. Ideo gratia com- 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


KEPAA. ZMT'. 
Περι τοῦ μεγάλου χορτορύλαχος καὶ το. 
ου. 

'O δὲ τὰ τῶν ἱερέων ἐπιστατεῖ, καὶ 
τούτους καὶ ἀνερευνᾷ τὰ περὶ αὐτῶν, προα 
τε ἑἐξιτάζει, χαὶ mob; τὸ ἱερᾶσθαι προσάγε 
τῶν γάμων νομίμω: φροντίζει γίνεσθαι * 
ἐπισχόπων τε χαὶ τὰ τῶν χρίσεων ἐξυπηρι 
χεῖ μετὰ γνώμης τοῦ ἱεράρχου, χαὶ τὰ ὑπι 
φυλάσα:τι " xal χεὶρ ὅλως; ἐστὶ τῷ ἱεράρχῇῃ 
μετὰ τοῦτον δὲ τὰ τῶν εὐαγῶν οἴχων τῶν 
πόλιν διερευνᾷ, xal τῆς ἐν αὐτοῖς ἐπιμέλε! 
ξίας, καὶ μᾶλλον τῶν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ’ 


βήματι, μήποτέ τι παρὰ τὴ δέον εἴη γινι 
τὰ ἱερὰ ἀμελῆτλι. 


ΚΕΦΑΛ. ZMA'. 
Περὶ τοῦ πρωτεχδίχου. 

Ἕτερος δὲ πάλιν τοὺς ἐπιστρέφοντας ἕξι 
δέχεσθαι τάξιν ἔχει, xal τοὺς θείους xal ἱ 
διχεῖ νόμους, τοὺς φόνῳ ἣ ἄλλῳ τινὶ ἀμ 
περιπίπτοντας ἐξετάζων, xat ὅσα ὑπὲρ Bor 
τῶν καὶ σωτηρίας διενεργεῖ. Οἱ καὶ ἐξχιρ 
potovobvtat χριταὶ, τὸ θεῖον εἰς χεῖρας λαμ 
Εὐαγγέλιον, ὃ τὸ μεῖξον ἐγχείρημα, xal i 
τῷ ἀρχιερεῖ, χαὶ πρῶτο: αὐτοῦ τυγχάνουσι 
ot. 


179 hkE9AA. XME. 

Περὶ τῶν 1οιπῶν ὁμοῦ κιληριχῶ 

Μετὰ τούτους δὲ χαὶ ἕτεροί εἰσι πλεῖστ 
ἄλλην ἱερὰν λειτουργίαν λαμθάνοντες. ΟἹ 
οὐχ ἀπλῶς xal ὡς; ἔτυχεν ἐνεργοῦσιν, ἀλ 
λαμθάνοντες Πνεύματος, ἵνα καὶ τὴν εὐλοῚ 
τοῦ ἱεράρχον xaX τὸν ἁγιασμὺν καὶ τὴν ἕν 
τὴν ἰσκὺν πρὸς τὸ ἐνεργεῖ, διὰ τῆς χάριτο 
ὅτ' xal ἀπὸ τῶν ἀποστόλων τοῦτό ἐστιν 
περὶ Βαρνάδα καὶ Παύλτυ γέγραπται, ὅτι 
ξάμενοι οἱ ἀπόστολοι ἐ πέθηχαν αὐτοῖς «à 


. καὶ πρὸς τὸ ἔργον ἀπέστειλαν. 


ΚΕΦΑΛ. IMG. 


Διατί ἔνδοθεν μὲν τοῦ βήματος ἐν τῇ 
vig ἐπισκόπου, zpecCurépov καὶ &ux 
yecat ἣ θεία yápi;, ἔξωθεν δὲ toic « 
fj χάρις του παναγίου {ἱνεύματος. 

Διὸ χαὶ ἐνταῦθα χειροτονίαι γίνονται, 4 
θεν, χαὶ οὐχ ἐν τῷ βήματι. Ἐντὸς μὲν 13 
ματος, ὡς εἰρήγαμεν, τρεῖς χειροτονίαι 
μόνον, διαχόνου. πρεσδυτέρου, καὶ ἐπισχό 
οἷς xal τὸ « θεία χάρις, » διὰ τὸ τέλειο 
ρίσματος τότ:, ὁ ἀρχιερεὺς λέγει" ὅτι καὶ 
3] χειροτονία ἐστὶ, χαθολιχή τε x ὃ οὐ μερ 
τες γὰρ μίαν χάρσιν διάχονοι χαὶ τελείαν 
διαχονεῖν ἔχουσι" χαὶ μίαν πρεσόντεροι 
xai ἐνέργειαν ἔχουσιν εἰς τὸ τὰς τελετὰ- 
xai μίαν πάντες εἰς τὰ ἀρχιερατιχὰ οἷ 
τὴν ἰσχὺν xai ἐνέργειαν, εἰ χαὶ θρόνων » 
εἰσι τάξεις, Διὸ καὶ ἡ χοινὴ χάρις τῆς ἀγὶ 


465 m DE SACRIS ORDINATIONIBUS. A66 


δος ἐν ἐχείναις ἐπιδοᾶται ταῖς καθολιχαῖς xal xo:- A munis sanctae. Trinitatis in. istis universalibus et 
val, χειροτονίαις, χαὶ ἐν τῇ ἱερᾷ χαὶ θείᾳ τραπέζτ. — communibus ordinationibus invocatur, idque fit 
Ἐυταύταις δὲ ἔξωθεν τοῦ βήματο: γινομέναις ὡς in sacra οἱ diviua mensa, In iis autem ordinatio 
διαφόρων ἔξωθεν διαχονιῶν, οὐ λέγεται οὕτως, ἀ)λ — nibus quas fiunt extra sanctuarium, ntpote quorum 
ὑποχλίναντος τοῦ χειροτονουμένου διὰ τοῦ yapro- — ministeria varia sunt et exteriora, non ita dicitur. 
φύλαχος τὴν χεφχλὴν, ἀσχεπῇ ταύτην ἔχοντος, ὦ; — Sed ordinando caput admonitu chartophylacis incli- 
λαμθάνοντος ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ διὰ τοῦ ἀρχιερέως, nante, et detectum habente, velut gratiam a Cliristo 
xai ὡς: ὑποχειμένου αὐτῷ, καὶ τὸ, « Κελεύσατε., ». per episcopum accipiente, atque ut illi subjecto, 
τοῦ Χαρτοφύλαχο; λέγοντος, ἀνίσταται ὁ ἱεράρχης, tumque chartophylace, « Jubete, » pronuntiante, 
ὡς θεῖον τὸ ἔργον δηλῶν, καὶ ὡς παρέχει χάρισμα, — surgit episcopus, velut divinum opus significans, et 
καὶ τὴν χεῖρα ἐχτείνας, « Ἢ χάρις, λέγει, τοῦ παν- — gratiam quasi praebens, manumque extendens sic 
αγίου Πνεύματος προχειρίζεταί σε fj οἰχονόμον f| dicit : « Gratia sanctissimi Spiritus promovet te, » 
ἑτερόν τι τῆς xa0' ἡμᾶς ἁγιωτάτης Ἐκχλησίας.ν» — vel cconomum, vel aliquod aliud officiorum quie ; 
Καὶ εὐθὺς σφραγίζει τοῦτον. Kal χάθηται ὁ àpyus- — in sanctissima Ecclesia nostra frequentantur, Et - 
ps3«. Kal οἱ μὲν δόντες ψάλλουσι τὸ, « Eig πολλὰ — statim cruce illum signat, quo facto sedet cpiscopus. 
ἔτη,» εὐχαριστοῦντες θεῷ, xat ἐπευχόμενοι διὰ τῶν D Interim cantatur acclaimatio, « Ad multos anuos, » 
ἀρχιερέων ἀεὶ τὴν "Exxlnsizv προχόπτειν χαὶ τὰ — qua grati: Deo aguntur, optaturque Ecclesiam per 
χαρίσματα δίδοσθαι. Ὃ χειροτονηθεὶς δὲ mpossi- episcopos semper pro(icere, et augeri, donaque 
θὼν͵ ἀσπάζεται τὸ γόνν διὰ τὴν ὑποταγὴν, τὴν χεῖρα — conferre. Postea ordinatus ad ordinantem accedit, 
ὡς τελέσασαν τὴν δεξιὰν τοῦ ἀρχιερέως, xal τὴν illiusque genu osculatur propter subjectionem ; 
παρειὰν διὰ τὴν ἔνωσιν xal ἀγάπην. Εἶτα xal τὺς — manum, ut episcopi. dexteram quz ordinationem 
| ἐν τῷ οἰχείῳ ἀτπάξεται τάγματι, εἰ πρῶτος, τοὺς — perfecit, et. genam propter unionem et gratiam. 
πρώτους, εἰ δὲ δεύτερο;, τοὺς δευτέργυς, ὡς ópozx- dis actis osculatur quoque eos qui sunt sui. ordinis : 
Thé γεγονώς, Kal οὕτω πάλιν στὰς, καὶ τὸν ἀρχιε- — si primi ordinis, primos ; si secundi, secuudos, ut 
Pia προσχυνήσας, εὐχαριστῶν τῷ χαρίσματι, εἰ; — eorum collega fictus, Sicque iterum humillime sa- 
τὸν οἰχεῖον τόπον ὃν χεχειροτόνηται, ἄπεισιν. lutato episcopo, in locum proprium ad quem ordina- 
tus est, abit, gratias agens de dono suscepto. 


CAPUT CCXLVII. 


Quod primores et judices ordinati Evangelium e 
manibus episcopi accipiunt. 


KEPAA. ZMZ. 


Ὅτι οἱ πρῶτοι καὶ γριταὶ γδβιροτονγούμεγοι καὶ 
Εὐαγγέλιον δέχονται ταῖς χερσὶ παρὰ τοῦ C 
ἀρχιερέως. 


Εἰ δὲ τῶν χριτῶν ἔστι xal τῶν πρώτων, xol 
Εὐαγγέλιον αὐτῷ ὁ ἀρχιερεὺς δίδωσι πρὸ. τοῦ 
ἀσχασμοῦ ἐπιλέγων, « Εἶπιν ὁ Κύριος, Ἐν ᾧ xpl- 
ματι χρίνετε, χριθήσεσθε' » φοδεροῦ ὄντος τοῦ λό- 
Tov ὡς γὰρ χρινεῖ χριθήσεται" καὶ ὅτι χατὰ τὸ 


Si vero e numero est primorum judicum, Εν 8η- 
geliumque ipsi dat. episcopus, ante osculum hze 
adjicit: « Dicit Dormninus, In quo judicio judicatis, 
judicabiuini. » Tremendus sermo, ut enim qnis 
judicabit, judicabitur. Oportet. enim secundum 


Evangelium judicare ; atque, ut ipse ait, non secun- 
dum speciem, sed rectum judicium judicare. His 
dictis salutationem exsequitur. Istud igitur dicere, 
« Gratia sanctissimi Spiritus, » universale aliquod 
et perfecium donum non significat, nee ex sub- 
diacuno diaconum, vel ex diacono presbysterum 
consecrare, sed aliquem perseverautem in. diaco- 
natu vcl presbyteratu unum. aliquod. ministerium 

p δ λυ ad bonum Eeclesiz: ordinem conservandum 
insuper operari. Illud vero a gratia Spiritus accipit, 
videlicet a differentibus grati: donis qux: unicuique 
ordini, ut inde augeatur et perficiatur, conferuntur. 
Pa:rtiale igitur est, et. uii gradui  inhzrens. Alius 
cnim ejusdem gradus et ordinis iterum aliud pos- 
sidet ; fiunt autem liec. omnia. secundum Ecclesie 
definitionem et consuetudinem. 


CAPUT CCXLVII. 


Quod sacre persone o[ficiis ecclesiasticis. funai de- 
bent, et non, sicut. quibusdam in. loci» εἰ Trape- 
2unle, laici. 


O:nia autem ista sacra officia conferri debeit 
viris sacratis, diaconis videlicet et presbyterls, 
non autem Sacularibus, οἱ sacerdetio- μου. 


Ejsyv(tov. ὀφείλει κρίνειν, καὶ, ὡς αὐτό φησι, μὴ 
a 5v, ἀλλὰ τὴν διχαίαν χρὶσιν χρίνξειν. Καὶ 
Ὁϑίω ποιεῖται τὸν ἀσπασιιόν. Τὸ οὖν εἰπεῖν, « 'H 
θεμι yáp:s τοῦ παναγίου Πνεύματος, » οὗ χαθολ'χόν 
Ὧι χχὶ τέλειόν 180 φησι χάρ':σμα, καὶ ἀπὸ ὑποδιλ- 
δ, ου εἰς διχχονίαν, fj ἀπὸ διαχόνονυ εἰς πρεσθύτε- 
Rey ἐχτελοῦν, ἀλλὰ μένοντα διάχονον f] πρεπθύτερον 
ν τι λειτούργτμα ἱερὸν, πρὺς εὐταξίαν τῆ: Ἔχχλη- 
«ἴα: ἐνεργεῖν. Ὃ δὴ ἀπὸ τῆς χάριτος λαμβάνει τοῦ 
Ἐιεύματος, ἧτοι ἀπὸ τῶν διαφόρων χαρισμάτων τῶν 
χατὰ προχοπὴν ἑχάστῳ τάγματι διδομένων, μερι- 
ὡχὸν ὃν xat ἐν ἑνί, Ἕτερος γὰρ τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ χαὶ 
"Eé&ygato; γέχτηται πάλιν ἄλλο' xal πάντα χατὰ 
J.éqo τὰ τῆς Ἐχχλη σίας εἰσί, 


ΚΕΦΑΛ. ZMH'. 


"€x τὰ τῶν ὁφφικίων τῆς 'ExxAncíac «&pogtvoc 
ὁςεἰλουσιν ἐνεργεῖν, καὶ οὐχ ὡς ἔν τισι τό- 
σεις, ὡς καὶ τὴ Τραπεζοῦντι Aatxot, : 


Ταῦτα δὲ τὰ ἱερὰ λειτουργήματα ἐν ἱερωμένοις 
ουσιν εἶνα: διαχόνοις τε xal πρεσθυτέροις, xal 
"πᾳ, ἀνδράσι χοσμιχοῖς xal μὴ ἱερωσύνην ἔχουσιν" 


481 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


erdiasiis. Nam officia illa sacrasunt et per sigillum À ὅτι ἱερὰ ταῦτα xat διὰ σφραγῖδος ἀρχιερατιχῖ 


«episcopale et gratiam spiritalem imprimuntur ; 
esque non oportet assumere qui ordinatione carent, 
wt feri solet in Trapezuntiorum metropoli. Illuc 
enim est contra ordinem canonicum ; et maxime 
qnia istorum officiorum plurima multis sacerdo- 
tibus przsant. Nullo modo autem oportet ordine 
carentem sacrato alicui praesse. 


CAPUT CCXLIX. 


Quod monachi non ordinati non debeant constitui 
confessarii. 


Similis ratio est de officio spiritalis paternitatis. 
Illud conferendum uon est monachis idiotis, nullam 
prorsus ordinationem habentibus. Nam adeo sacra- 
tissimum hoc est, u! solis episcopis conveniat, 
hou autem preshyteris, quemadinodum canones 
loquuntur. Eo autem officio funguntur presbyteri 
urgente necessitate cum licentia episcopi, illoque 
3hsente, non praesente. Crimina tamen majora, 
veluti sunt fidei abnegatio, homicidium, et perso- 
narum sacrarum lapsus ad episcopum refcrre 
oportet; el alia quacunque fugiunt et. excedunt 


cognitiouem — suscipientis confessionem , omnia 


quoque agere cum episcopi consilio; n»m opus 
illud est episcopi proprium. 
CAPUT CCL. 


Quare mandatum datur (ad episcopalem. auctori'a- 
tem demonstrandam). 


Et manifestum est ex litteris permissoriis. Si 


χάριτος πνευματιχῇ ἐνεργούμενα. Kal τι 
χεχτημένους χειροτονίαν οὐ δεῖ Aap6ávetv αὖ 
ἐν τῇ μητροπόλει Τραπεζουντίων ἐνεργεῖται. 
τὴν τάξιν γὰρ τοῦτο, χαὶ μᾶλλον ὅτι πλεῖσ 
ὀφφ'ιχκίων τούτων χαὶ πολλῶν ἱερέων προῖς 
Καὶ οὐδόλως χρὴ ἱερωμένου τινὸς ἀχειροι 
προεστάναι. 


ΚΕΦΑΛ. ZM8'. 


Ὅτι οὐδὲ ἰδιώτας μοναχοὺς χρὴ καθιστᾷν 
ματικχούς. 


Ὅμοίως δὲ xai τὸ τῆς πνευματιχῇς πατρ 
λειτούργημα οὗ χρὴ δωρεῖσθαι μοναχοῖς l5: 
χειροτονίαν ὅλως μὴ ἔχουσιν. Ἐπεὶ τοσοῦτον 
τατον τοῦτο, ὅτι μόνων ἐπισχόπιυν ἐστὶ 
πρεσθυτέρων, ὡς οἱ χανόνες φασί. Τὸ πρεσδυ 
δὲ ἐνεργεῖν, τὸ τοιοῦτον xax' ἀνάγχην γίνετο 
μετὰ προτροπῆς ἐπισχόπου, xal ἀπόντος αὖτι 
παρόντο:. Καὶ τὰ μείζω δὲ τῶν ἐγχλημάτων 
ἄρνησιν πίστεως, xal φονιχὴν ἀμαρτ΄ αν, : 
«ὧν ἱερατιχῶν πτώματα, εἰς τὸν ἐπίσχοπον 
φέρεσθαι χρὴ, καὶ ὅσαπερ ἕτερα διαφεύγει “ 
ἀναδεχομένου γνῶσιν, καὶ πάντα πράττειν μὲ 
«οὐ ἐπισχόπου βουλῆς" ὅτι τοῦ ἐπισχόπου τὲ 
ἴδιον. 


ΚΕΦΑΛ. ΣΝ’, 
Διατὶ ἔνταιϊῖμα δίδοται. 


Καὶ δῆλον ἀπὸ τοῦ προτρεπτιχοῦ γράμιμα 


enim presbyterorum lioc esset. proprium officium, C γὰρ τοῦ πρεσξυτέρου fjv, οὐχ ἂν mpotoo- 


non darentur illis licentia, et mandatum | ad exci- 
piendas confessiones. Ergo si canones hxc tam 
aitente. et studiose de presbyteris constituunt, quo 
jure hoc conceditur iis qui nullo sacerdotio fruun- 
tur ? Oportet enim confessiones excipientem et be- 
nedicere el orationem absolutionis super absolveu- 
dum dicere, et indulgere, et poenas imponere, et 
eos qui digni sunt, divinorum mysteriorum parti- 
cipes facere. Qua ratione hec omnia perflciet, qui 
nulli sacerdotio est initiatus? Dicet forsan aliquis, 
14 praestabit propter permissionem episcopi, et eo 
quod ad eum hec omnia refert ; verum quz hujus 
rel necessitas, cum canonibus non consentiat? 
Na n si de presbyteris sic loquuntur canones, ut 
iu eo tantum ministrent cum necessitas id postulat, 
sbest episcopus, et cum | illius absentis licentia, 
quomodo id operabitur qui sacerdotium non accepit? 
bieunt enim Patres hancesse ipsissimam apo- 
atolorum gratiam ; apostolorum autem gratiam 
habent eplacupi, non presbyteri ; preshyteri vero, 
wt Uerum dem dicunt, septuaginta. discipulorum 
itia. poasideut, Quapropter (idelibus qui Sama- 
yov v Philigpe uuo ex septem diaconis baptizati 
(uotant, Petrus et Joannes manus imposuerunt, ea 
dà eaa de Jerusalem. Samariam. venientes ut 
Rp diu sapelum acelperent ; illud vero unguentum 
ahy eptacepo solo eonfleltur, cujus rei gratiam non 
liabet presbyter, Diaeonorum autem in hec inaximo 
jnniniet jn uaquam meminerunt canenes. Ergo si 
e 


ἐνταλτηρίῳ ἐδίδοτο. El οὖν ἐπὶ πρεσδυτέρῳ τ 
ἡ προσοχὴ καὶ διαταγὴ παρὰ τῶν χανόνω" 
ἄρα τούτῳ δοθήσεται, ἱερωσύνην μὴ xsxtr 
Δεῖ γὰρ τὸν ἐξομολογήδεις δεχόμενον καὶ εὖ 
xaX εὐχῇ» συγχωρήσεως ἐπιλέγειν, xal συγ) 
καὶ ἐπιτιμᾷν, καὶ τῶν θείων χοινωνεῖν puc 
τοὺς ἀξίους. Καὶ πῶς ἐνεργήσειε ταῦτα ὁ 
χτημένος ἱερωσύνην ; Ἴσως δ᾽ εἴποι τις, / 
ἔνδοσιν xaX τὸ ἀναφέρεσθαι ταῦτα τῷ ἀρχίερι 
οἷς ἡ ἀνάγχη ; ἐπεὶ οὐ χανονιχόν. Εἰ γὰρ οὔτ 
τῶν πρεσδυτέρων οἱ χανόνες φασὶν, ὡς xat 
χὴν ὑπηρετήσουσιν ἀπόντος τοῦ ἐπισχόπο' 
προτροπῇ τοῦ ἐπισχόπου, πῶς τοῦτο ἐνερ 
μὴ ἱερωσύνην λαδών ; ἐπεὶ καὶ τῶν ἀποστόλο 


D cv οἱ Πατέρες, ἡ χάρις αὕτη ἐστί " τῶν ἀπὸ 


δὲ τὴν χάριν ἔχουσιν οἱ ἐπίσκοποι, καὶ οὐχὶ π 
τεροι * οἱ πρεσδύτεροι δὲ τὴν τῶν ἑδδομ 
κέχτηνται, πάλιν λέγουσιν οὗτοι. Διὸ καὶ τοῖς 
σθεῖσιν ὑπὸ Φιλίππου ἑνὸς τῶν ἑπτὰ διαχόνω 
Σαμαρείᾳ πιστοῖς Πέτρος, χαὶ Ἰωάννης τὰς 
ἐπετίθεσαν ἀπελθόντες, ἵνα λάδωσι Πνεῦμα; 
ὃ δὴ τὸ μύρον ἐστὶ, παρ᾽ ἐπισχύπου μόνον γινό 
οὗ τὴν χάριν οὐχ ἔχει πρΞσδύτερος, Καὶ διαχό 
οὐδόλως μέμνηνται οἱ χανόνες ἐν τῇ μεγίστῃ 
ὑπηρεσίᾳ. Εἰ οὖν rpso6Utepot χωρὶς 181 κπ 
πῆς οὐχ ἔχουσιν ἄδειαν, χαὶ διαχόνων οἱ χανί 
μέμνηνται, πῶς ἕτερος ἰδιώτης μὴ ἱερωσύντ, 
λαδὼν, ὑπηρετήσει τούτῳ τῷ μυστηρίῳ xc 
τῆς μετανοίας; λειτουργήματι ; Περὶ οὗ δὴ xa 


DE PENITENTIA. 5o 


τῷ εἱρμῷ τοῦ λόγου, καὶ πρὸς τοῦτο A presbyteri sine licentia episcoporum .hauc facul- 
οὔ θέλοντος, πρότερον τὰ περὶ τῶν tatem non habent, et diaconorum non meminerunt 
ν κατὰ δύναμιν ἐρυμηνεύσαντες. canoues; quo jure homo idiota, nullo sacer:lotii 
iitus, administrabit hoc mysterium, et sacrum pouitentie ministerium? Cum igitur 
onis nostri ducti ad hoc. mysterium enarrandum, Deo volente devenerimus, quz ad sacras 
etant, jam prius interpretati, de eo nunc pro viribus verba faciemus. 


t, ἅγιε δέσποτα. ΓΑξιον fjudg xol Clericus. lta certe, sanctissime domine, non modo 
ξαι καὶ àvayxatov. . 8 uum est et utile,sed etiam necessarium nos de lis 
rebus docere. ᾿ 


ΠΕΡῚ METANOIAX. 


DE POENITENTIA. 


—À 


Ay) πρὸς τοῦτο ἑτοίμω: ἔχω, x31 Β Episcopus. Ego quoque ad hoc paratus sum, et mi- 
ν λόγων οὐκ ἀμελήσω" ὅτι xal τὸ — hi pro viribus earum explicatio cure erit: nam 
ovnpla; πάντων πιστῶν μετὰ τὸ — salutis fidelium post baptismum summa est poeuiten- 
:ávota* xai ἄλλο αὕτη xafdpotow, (ia, et aliud purgatorium, alterque haptismus pec 
τισμα, δι᾿ ἐξαγορξύσειος τε καὶ τα. confessionem et. humilitatem in lacrymis et labo- 
χατὰ δύναμιν πόνοις καὶ δάχρυσι — ribus secundum vires susceptis feliciter institutus. 
'H& μετανοίας προοίμιον τελῶναι Cujus prenitentize initium fuerunt publicani et pec- 
αὶ πόρναι ἐν pstavola Χριστῷ προσ- — eatores cum penitentia ad Christum accedentes, et 
ροσδεχθέντες, xai ληστὴς ἐπὶ τοῦ ab eo suscepti, et latro quoque in cruce solum con- 
ἐξομολόγησιν xa πίστιν δοὺς, xal — fessionem edens et fidem; atque « Memento mei » 
* » xal ὁ xopugaio; τῶν μαθητῶν —pronuntians. Ipse apostolorum corypheus cum post 
rfjastoz πτῶσιν, χλαύσας πιχρῶς καὶ — negationis lapsum flevisset amare, et misericor- 
τριττῇ ἐρωτήσει, εἰς ὃ ἣν ázoxaza- — diam consecutus est, et trina interrogotione pri- 
τον, ποιμὴν Χριστοῦ τῶν προδάτων — stno stalui restitutus, quodqve majus, ovium Chri- 
) ποιμαίνειν ἐν προσηχῇ xal συμπα- — Sti pastor coustitulus est, ut eas cum attentione et 
, ἀπὸ τοῦ πταῖσχι xal προσδεχθῇ- C mansuetudine pasceret, atque a lapsu suo, et post 
σαντα; δέχεσθαι μαθὼν μεταγνόν- — lapsum receptione sua, lapsos poenitentes recipere 
τῷ ἅπαντες" ὁ γὰρ μὴ πταίσας bv — disceret, idemque cum Ípso discerent omnes Eccle- 
στιν ὅλως ᾿ xal πρῶτο: πταίσας xaX —Si$ pastores. Nullus enim omnino homo est qui non 
πᾶσι πιστοῖς ἐγὼ, xal συγχωρηθῇῆ- peccet, primusque ego, et super omnes fideles pec- 
καὶ σωθῆναι. cavi, veniamque et salutem postulo. 
lS ἀλτθῶς, δέτποτα, τοῦ τοιτύτου Clericus. Quam vere omnes hujus venis inidige- 
ς ὅτι xaY πάντες διηνεχῶς Óápap- mus, cuim omnes continuo peccemus! 


KEPAA. XNA. : CAPUT CCLI. 
ἄνοια, τὸ διηνεχῶς ταπεινοῦσθαι, Esse ponitentiam. si quis continenter. humiliet. se- 
ἰόν" Aéyer xal vou ζειν ἑαυτὸν, ipsum seque habeat peccatorem ac profiteatur, et ad 
»ἐξαγόρμευσιν τρέχειν. Kal ὅτι ov- con[essionem properet. Neque quemquam inter ho- 
"ἐν ἀνυρώποις. mines esse purum α peccatis. 


᾿Αληθῶς, ἀδελφέ, Τίς γὰρ χκαυχήσε- p Episcopus. Vere, Irater. Quis enim gloriabitur 5 
τὴν καρϑίαν; ἣ τίς χαθαρὸς ἀπὸ $3- — COT habere purum? vel quis ab omn! sorde purus, ut 
πται, xiv. μίαν ἡμέραν ἐνδιατρίψῃ scribitur, licet diem unum vire impenderit ? sive 
|) ἀπὸ τῆς προγονιχῆς ἁμαρτίας —Consideretur ob. peccatum originalé peccator, sive 
(Bb καὶ φωτισθεὶ; τῷ ῥαπτίσματι, — baptismo illuminatus, statim, licet invitus, in aliquod 
y χατά τι πεοιπίπτων τῇ ἀμσρτίᾳ. — peccatum iuciderit, Fieri enim non potest ut vel in 
ριν τούτον duzoTnxéyat Yovia tu- infantize ignorantia non aliquando contingat vel pa- 
υγγενῇ, ὅπερ ἀδύνατον μὴ συμῦηναι, — trem, vel amicum, vel cognatum aliquem illius causa 
ἕᾳ τοῦ βρέφους, ἀλλ᾽ αἰτία τούτου — peccasse. Sed istius rei 6898 contingit ul pn 
t πρηστρίδεται τούτῳ ῥύπος εὐθὺς illi iacula et peccatum tribuatur, cum lonio, iet 
Ἔπειτα xol ἄνθρωπος τοῦτο μόνον, gratiam a:ceperit, ob hoc solum el qua caris 
οἷν ἔλαδε, xai τὰ τῆς σχρχὸς εὐθὺς sunt, statim ac. generatus est. imprudenter et. sine 
, χαὶ ἀλύγῳ; xa τοῦ ἐννοεῖν χωρὶς. — meule quaerat et appetat. Hoc autem ex. transgres« 


A1 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


sione venit. qua simul ac formatus est, et nondum A τοῦτο δὲ ἐχ τῆς παραδάσεως. “θεν xal By. 


intelligens peccat, quia in peccatis secundum Davi- 
dem concipitur. δὶ igitur fieri non potest ut in- 
[nti recenter nato, et baptizato non inuratur pec- 
vatu:n aliquod, multo sane magis nobis omnihus, qui 
licet ratione utamur, in omnibus tamen et secundum 
el przeter sententiam nostram, magis vero secundum 
3nimi nosiri sententiam perpetuo peccaius, idque 
ultro negligimus; quod ' enim ex oblivione et igno- 
rantia peccamus, ex incuria nostra procedit, Nen 
est autem in liuc maio excusando laloraudu:s..— . 


CAPUT CCLII. 
Opus esse omnibus peenitentia, et. socerdotibus εἰ 
laicis. 

Itaque solum poevitendum est, ut Baptista et Domi- 
nus atque ipsius discipuli przedicaru :t; oportet et lai- 
tos et monacbos, εἰ clericos, et sacerdotes, et epi- 
scopos, et nulium paeuitenite sese eximere, quia 
omues peccavimus et peccauus, et oinnes paeniten - 
tiz ayendze rei sumus, Ideo Scrvator noster, et ip- 
sius Bapiisia dixerunt: ἐ l'unitentiam agite, appro- 
pinquavit enim regnum caelorum.» Ipse enim coelo- 
rum rex prope 3dest omnibus penitentibus. 
Quia prope est Dominus omnibus eum inyo- 
cantibus in veritate. Ego autem diserte et ma- 
nileste omnibus qui mecum sunt, exclamo pr 
gratiam Jesu Christi : Ponitentiam agamus, ut *er- 
vemur ; prope enim Dei reguum ; et cum divinis- 
simo Paulo: « Nunc pzopior est salus nostra ; ve- 
nit enim Salvator noster et Judex. Deponawns igi- 
tur Opera tenebrarum, et jiuluamur arma lucis.» 
Quod autem confessio et poenitentia necessariz sint 
sacerdotibus, et mouachis, et laicis, Apustolus 
testatur, dicens : « Confitemini alterutrum peccata 
vestra, et orate pro invicem, ut sanemini. » Ex eo 
quod ait, «Conlitemiui alterutrum et orate pro in- 
vicem,» docet omnibus utilem esse peccatorum con- 
fessionem et poenitentiam, quam antca, ut diximus, 
predicaverat Baptista, et Salvator operatus fuerat, 
recipiens peccatorum confessiones, el maxime pu- 
blicani, prodigi, mereiricis, Zacclizei, et. latronis e 
cruce, aliorunque complarium. Doc preterea imui- 
tis parabolis demonstrat, sed. praesertim per pro- 
digi parabolam, qui omnia. quidem fecit quie ad 
parniteutiam spectant. Cum enim diceret, « Peccavi 
jn colum et coram te, » confessionem fecil; cuim 
vero, « Non sum dignus vocari filius tuus, » contri- 
tionem subindicavit, et sui ipsius condemnationem 
per spoute factam καὶ ineccepationem.. Cum au'eu 
dixit, eFac me ut. unum. ex merceuariis tuis, hu- 
milem cun spe supplicationem; de nemine enira 
desperandum, ἔπ κατ ex. F.vangelio pouitentize 
fiucius, quos posiulat ipse Bapusta : convertere se 
ἃ peccato ; sic enim fecit luxuriosus ille qui ser- 
vaius est : relinquens luxuriem «t vitai impu au 
rediit &d patrem, ut ipsi couflteretur. Peccati enim, 
eoufldentec dicit Nec. liec si:ipliciter, sed ir cee- 
lum et corem te, impia videl;cet et. scelesta opzra- 
Qus, οἱ caelestibus contraria, et Coram te tu: Cou cuie 


xav μὴ νοοῦν ἁμαρτάνει, ὡς xal ἐν ἁμαρτία 
τὸν Δαξὶδ συλλαμδάνεται. El οὖν xai ἐν τῷ 
νεῖ χαὶ νεφωτίστῳ βοέφει οὗ δυνατὸν μὴ 
6rval τινα ἁμαρτίαν, πολλῷ γε δὴ ἐν πὰ 
χαὶ χατὰ γνώμην, xai παρὰ γνώμην, p 
χατὰ γνώμην ἕν πᾶσιν ὡς λογικοῖς οὖσι, : 
λοῦσιν ἑἐχοντὶ διηνεκῶς ἁμαρτάνουσι" xa 
λύθης γὰρ χαὶ ἀγνοίας παρὰ τῆς ἡμῶν ὁ 
ναὶ οὐχ ἔστιν ἀπολογίαν εὑρεῖν. 


182 ΚΕΦΑΛ. END. 
"Ot: πάντας δεῖ μετανοεῖν ἱερωμένους 
κούς. 

Δι μετανοεῖν μόνον χρὴ, ὡς ὁ Βαπτιστ 
Δεσπότης ἐχέρυξε, xal οἱ αὐτοῦ μαθηταί" 
τὰς μετανοεῖν χρὴ λαϊΐχούς τε xal μονᾶστ 
ριχού: τε χαὶ ἱερεῖς xaY ἀρχιερεῖς" xal μὴ 
pisciv τῆς μετανοίαξ ἑαυτὸν, ὅτι xal πάντε 
τοιέν τε xal ἁμαρτάνομεν" χαὶ μετανοεῖν 
ὀφείλομεν. Ὅθεν xal ὁ μὲν Σωτὴρ ἡμῶν ὃ 
αὐτοῦ Βαπτιστῆς, «Μετανο:ῖτε * ἤγγιχε và; 
λεία τῶν οὐρανῶν. » Αὐτὺς δηλαδὴ ὁ τῶν 
βατιλεὺξ, ἐγγὺς γινόμενο: τοῖς μετανοῦ 
χαὶ ἐγγὺς Κύριος πᾶτι toi; ἐπιχαλουμένε 
ἐν ἀλτθείᾳ. Ἐγὼ δὲ τρανῶς ἐχδοὼ πᾶσι | 
διὰ τῆς τοῦ Zuwtrpo; ἡμῶν χάριτος, Μετι 
ἵνα σωθῶμεν ἐγγὺς γὰρ t τοῦ Θεοῦ βασι; 
μετὰ τοῦ θειοτάτου Παύλου, ε Νῦν ἐγγύτε 


C ἡ σι τηρία. Ὃ γὰρ Σωτὴρ χαὶ χριτὴς fu 


ται. ᾿Αποθώμεθχ. οὖν τὰ ἔργα τοῦ σχό! 
ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός.» Ὅτι δὲ xa! 
ἀναγκᾶϊα, ὡς xal uovayol: xol λαϊκηῖς, ji 
σ'ς χαὶ μετάνοια, xal ὁ ᾿Απόστολος uaptup 
μολογεῖσθε ἀλλήλοις, λέγων, τὰ παραπτῶώ! 
εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως ἰαθττε"» 
« Ἑ ξομο)ογεῖσθε ἀλλέλοις χαὶ εὔχ:σθε ὑτ 
λων, » διδάσχων, ὡς πᾶτ' χρεία ἐστὶν ἡ τι 
σμένων ἐξαγόρευτις vai μετά,)ο:α. "Ilv δὶ 
ρυξε μὲν χαὶ ὁ Βαπτιστῆς, ὡς εἰρήχαμε 
Σωτὴρ ἐνήργησε,. δεξάμενος τὸς τῶν À 
ἑξομολογήσεις, xai ἐξαιρέτως τοῦ τελιε 
ἀσώτου, τῆς πόρνης. τοῦ Ζακχχαίον, τοῦ 7 
τοῦ σταυροῦ, xal πλείστων ἄλλων ἅμαρ 


Ὁ τὴν ἐξαγόρευτιν. Καὶ παρχέολαϊς δὲ «o: 


xal μᾶλλον τῇ τοῦ ἀσώτου, 0; δὴ τὰ τῆς 
πάντα ποιεῖ. Καὶ λέγων uiv τὸ, « Ἥμαρτ' 
οὐρανὸν χαὶ ἐνώπιόν σου, » τὴν ἐξομολόγη 
Ὑεῖ τὸ δὲ, € Οὐχ εἰμὶ ἄξιος χλτθῆναι vi 
τὴν συντριδὴν ὑπεμφαίνει, xal τὴν ἕαυτο 
xr» σὺν τῇ αὐτομεμψίζ᾽ τὸ δὲ, « Ποίῃ: 
ἕνα τῶν μισθίων σου, » τὴν μετ᾽ ἐλπίδος 
ἰχεσίαν. Οὐ δεῖ yàp ἀπογινώσχειν τινά. 
ἀπὸ τοῦ Εὐχγγελίου χαὶ οἱ χαρποὶ τῆς p 
90; ἀπαιτεῖ xat ὁ Βαπτιστῆς" τὸ ἐπιστρέψι 
ἁμαρτίας" οὕτω γὰρ χαὶ ὁ σωθεὶς ἄωτε 
ξατο" χαταλιπὼν τὴν ἀσωτείΐαλν, ἐπανῆλθι 
πκατῖρὰ τοῦ ἐξοιλολογή σασθαι, Ἥμαρτον ᾿ 
ἐν οί λέγει" χαὶ οὐχ ἁπλῶς, δὅλλ᾽ εἰς cór 


413 


DE P(ENITENTIA. 


A4 


«αἱ ἐνώπιόν σου" τὰ ἐναγῆ δνλονύτι ποιήσας, xaX À pror visus sum, neque te sanctum Creatorem ueum 


&vovila τῶν οὐρανίων, xal ἐνώπιόν σου χαταφρη- 
νητῆς σου φανεὶς, xai μὴ πτοηθεὶς μηδ᾽ εὐλαδηθεὶς 
ἢ ἱντραπεὶ; ὅλως σὲ τὸν ἅγιον Ποιητήν μου. T^ χα- 
«αγρῖναι ἑαυτὸν ἀληθῶς" « Οὐχ εἰμὶ ἄξιο: γὰρ, φη πὶ, 
φληθῆναι υἱός σου" » χαὶ τὸ εὔξασθαι χαὶ ζητῖστ' τὰ 

«ὧν ταπεινῶν ^ ἔργα χαὶ ὑποδίχω" χαὶ ὀφειλόντων " 

« Ποίησόν με γὰρ, λέγει, ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. 

Ταῦτα xol ὁ χορὸ; τῶν ἀποιτόλων ἔπραξε χαὶ ἐδί- 

δαξ. Μᾶλλον δὲ διὰ τοῦτο χοπιῶντε: διΐοχοντο, 

xa! ἀποθνήσχοντες ἔτρεχον, ἐπιστρέφειν τοὺς ἁμαρ- 

távivto; ὁρῶντες xal σπεύδουτες " ob; xat ἐπετίμων 

xal παρεχάλουν, xai ἀπεστρέτοντο ὅτε ἔδει, χαὶ πα- 

ψεδέχοντο, καὶ ὅλοι τοῦ σῶσα! πάντας ἐγίνοντο. 
KEPAA. ΣΝΓ', 

Ὅτι τὸ κηρύσσειν μετάγνοισν καὶ τοῦ Σωτῆρος 
ἴδιον ἔργον, καὶ τῶν ἀποστόλων ἦν. καὶ τοῦτο 
xp) πάντων ὀφειλόμενον ἀρχιερεῦσι καὶ ls- 
ρεῦσιν. 

Περὶ οὗ δὴ καὶ ἡμῖν σπουδαστέον, τ΄ἴς ἱερωμένοις 
φημί’ xaX τοῦτο Boc χαὶ ἐμοὶ, xaY τοῖς σὺν ἐμοὶ 
ἱεράρχαις, ὅτι τοῦτο μᾶλλον πάντων τῶν ἄλλων 
ἡμῖν ὀφειλόμενον ἐξαίρετον ἔργον, τὸ πρὸς μετά- 
ὕριαν ἄγειν, xal τοῦτο χηρύγματος ἐργασίχ, καὶ ὡς 
τὸ ἐπιστρέφειν ἀθέους πρὸς τὴν πίστιν. Ἐπεὶ καὶ 
χαλὸν μὲν τὸ ἀπίστου: πρὸς πίστιν ἕλχειν, xa τοῦτο 
Tip τοῦ Σωτῆρος καὶ τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ * σπάνιον 
W voy διὰ τὸ χαὶ τὸν ζῆλον τῶν ἀποστολιχῶν ἀνδρῶν 
liit, 1383 χαὶ τὸ τοὺς διωγμοὺς μείξου; ἄρτι 


γενέσθαι. Κάλλιστον δὲ μετὰ τοῦτο, καὶ ἴσον τούτου, (t 


Sb τοὺς πιστοὺς συντηρεῖν xal ἐπιστρέφειν ὕλῃ δυ- 
γέμει xal σπουδὴ πάσῃ πρὸς τὴν μετάνοιαν. Διὸ xal 
οὐ γρὴ τούτους ἀναμένειν ἔρχεσθαι, μηδὲ ζητεῖν 
καρ αὐτῶν τὴν ἐπιστροφὴν, ἀλλὰ περιτρέχειν τοὺς 
οἰχονόμηυς τῆς μετανοέα;, xal ἐρευνᾶν χαὶ ζυτεῖν 
κὸν πταίουτα, xal πᾶσι τρόποις ἔλχειν ἐπείγεσῆχι 
προς θεὸν, xal ἀπάγειν μὲν τῆ: ἀμαρτίχ:, προτά- 
τειν δὲ τῷ Θεῷ. 
ΚΈΦΑΛ. ZNA'. 


Ὅτι κήρυγμα ἀληθὲς ἡ πρᾶξις τῶν ἐνεργούντων 
τοῖς πιστοῖς τὴν μετάνοιαν. 


Καὶ τοῦτο ἀντὶ κηρύγματος τοῦ Εὐαγγελίου ἕτται ᾿ 


“ᾧ ἱεράρχῃ" μᾶλλον δὲ αὐτὸ τὸ χήρυγμα. Τί γὰρ 
τερον τοῦ χηρύγματος ἣ τῶν ἀπολωλότων ἡ τω- 
πηρία xal τῶν πεπτωχότων ἡ ἕγερσις, xav τῶν πε- 
φευζότων ἀπὸ τοῦ χρείττονος ἡ πρὸς τοῦτο im:- 
σιροφή ; Ὅπερ οὖν ἐστι πρὸς τοὺς σφαλέντας περὶ 
τὴν πίστιν, ὅτι ὁ ἐπ' στρέψας αὐτοὺς πρὸς Θεὸν ὡς 
ατόμα Θεοῦ ἐστι», ἀξίους ποιήσας ἐξ ἀναξίων, τοῦ- 
τὸ χαὶ τὸ ἐπιστρέψαι ἐστὶν ἡμαρτηχότα. Ὃ vào 
ἐκισερέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ ὁμοίως 
σιόμα Θεοῦ, xal Χριστοῦ ἄξιο; ὡς σώτας ψυχὴν 
ix θανάτου xai χαλύψας πλῆθος ἀμαρτιῶν, καθὰ 
Υἱγρχπται. Av ἣν αἰτίαν καὶ ὁ λόγος ἐπ᾿ Ἐχχλη- 
σίας «rc διδασχαλίας ἐνεργεῖτα: τοῦ Πυεύματο:, 
χαὶ χαραδέδοται, χαὶ ἀναγχαῖος τῷ ἱερζρχῃ καὶ 
69s 61: vog; xal οὗτο; οὐ G£O0QtGuÉvo; τις “αἱ 
fOtxijoz, οὐδ᾽ ἐχ λέγων τῆς ἔξω τέχνη: συντεθει- 
PE. ἀλλ: ἁπλοῦ; 3: χαὶ κατὰ δύναμιν, πρὸς 


B 


* 


ullo modo reformidavi, neque reveritus sum, aut pu- 
dore suffusus excolui. Vere seipsum condenmare, lu- 
quit enim, « Non sem dignus vocari filius (uus. » 
Preterea desiderare, ct querere, humilium. reorum 
et debitorum opera et officia ; dicit enim : e Fac ine eit 
unum ex mercenariis tuis.» Hzc quoque praestitit et 
docuit apostolorum chorus. Maxime autem propter 
hoclaborautes ad eos veniebant, morieutes curre 

bant. lpsi vero ad peccantium conversionem magno 


cum desiderio festinabant , quos et corripiebant, et : 


exlortabantur, et a malisconsiliis su s avertebant.. 
et eum opus. erat recipiebant. Denique toti erant i. 
eorum salute procuranda eccupati. 


CAPUT CCLI!I. 


Salvatoris et apostolorum proprium hoc (uisse opus 
predicare penitentiam, et hoc ante omnia ab 
episcopis et sacerdotibus fieri debere. 


De quo nohis, viris sacratis dico, diligenter ctt- 
randum cst, hocque clamo, et mihi, et collegis 
meis episcopis, alios ad ponitentiam vocare et 
agere opus esse omnium excellentissimum, nobis- 
que pra ceteris debitum et conveniens, przdica- 
tionisque effectum et finem, ut et impios et atheos 
2d fidem convertere ; cum pulchrum sit. infideles 
ad fidem trahere, hoc enim Salvatoris et apostolo - 
rum ejus proprium est, quanquam nune lioc rarum 
sit deficiente virorum apostolicorum zelo, et persc- 
evtionibus recens ingruentibus vehementius. Opti- 
mum vero et. pulcherrimum secundum hoc, atque 
etam illi zfquale. est, fideles couservare, et.totis 
viribus, omnique studio ad peenitentiam convertere, 
]!eo0 non oportet donec veuiant, 605. sustinere, Ὧδε 
que conversionem ab ipsis quzrere, sed penitentie 
Q'eonomos currere, scrutari, inquirere labentem, 
et omnihus modis traliere, et urgere ad Deum ai- 
que a peccato abducere, et ad Deum | ad Jucere, 


CAPUT CCLIV. 


Veram hanc esse pra dicationem, qug ad pouitentiam 
Christianos excitat. 


Hoc erit episcopo vice przdicationis Evangelii, 
magis vero ipsa praieatio. Quid est enim aliud 
priedicatio quam perditorum salus, et eorum qui 
ceciderunt resurrectio, qui a meliori deciderunt, 
ad illud conversio ? Quod igitur est lapsis circa 
lidem przlicare, eo quod qui illos ad Deum con- 
vertit instar oris Dei est ex ind:gnis dignos facieus ; 
hoc idem est, eum qui peccavit convertere, Qui 
enim convertit peccatorem ex errore vim 510 si- 
militer os Dei est, et Christo dignus, vcluti ani- 
mam de morte servans, el peccatorum. wmultitedi- 
nem operiens, ut seriptum est. Propter 4181} cai 
sam sermo doctriuz ab Ecclesie Spiritu suscitatur, 
et traditur, et episcopo necessarius est, et debite 
coueniens ; sed fucatus esse non debet, nec va- 
rie ornatus, nec ex sermonibus artis extern: conm- 
positus, verum simplex, pro viribus institutus ad 
3uimarun irstructionem, morum correctionem et 


δ 0 


1.2 


ΞΥΤ : TRZRIALONDRUENSOS wit» 


bengm ecwmuüuctaqunm, a3onum σππιτπϑείαεα. À& :x-—-mu Lue L-yue. TUA T» τῶν δὲ 


lageem tm »fotanen, onmium pu ange  mUSSMI GÁIBE 
cnbut nmm. ἀπ ΘΒ. 41. amsilunmatupm a 
W-3L37 ΠῚ ΠῚ ΠΗ͂ ἰδὲ», nt 3. lem puest ui- 
it.urn. Nan inest pdenenn- gene cum aa- 
UE): AMUPOR4O00 τῶ! bt. 1..ὼ1. Qnem o nweJPE - 
P a4 x cr.tücm 401-4 ὁ cea sdgigeh- 
to) €ucpti £l. 5 300 τᾶ ποι e top 
lo. nuexexuis ἐς eT Rmeecan sg&s8 iaci-xa. 
fe^wud3ué (£o ccdmqeas  íacicim. Wem oprar 
mué'Motme στ Σ νι τὲ  JCXFW$TLGR €nduüznLogs 
Qwze nw. τ: “5 sacTupCit 4“ Wit JEt-I 7t 
U£: δυὸ (6 TETIA Tasso; SEO Locus rg e 
ΠΣ deDuict 1X. 2504 :oflWH. τειχιῆ. eí 
δε δ "πὶ Θ᾽ ἢ €6L5632334. Hae ana 9€3te3Coia ὦ 
^^ 0077 XP ἔισα 6st gut, ce Σ Στὰ o£ 
Vul. 1q.9 )"51-He, τοῦ 4t L9 $3 ÓnuTEI ε Vae 
«αὐτῷ fora, τῇ, & K 5:21:5. 31:00. » Spge 
“πεῖν LCe-CRIETM »432 δὲν» [234 ceno festzasdam 
$3 $4724 3] 0 5 Ἔ, “ἴ 822 “8:2, iP Tee 
bail CIS potalzollocn. inl à 19559 wipe 
CAE €^ yrEitalenlen.mibopne. envertiBl 

εκ: € Non nit vc s Ete Cra ss bac bi vd 
ΕἸΣ Σοὶ Zate. » (ruanguam enim vipt z21ser.t et Ti- 


ifa L 


wotbeg.n et Sy ag longa, et pures ato, 3:- 
lamen prasi.eationesn is. prapesi. Pee prer quid? 
(wa pris. umm γε δ σι κῃ oportet convertere a filem, 
ei eut yostea bzptiz»fr-. Da;1 zare ig *ur estsacer- 
d'olís 31í0nj:$, eong«riete veto do toris. Sol niinc 


sten, beu!isaterdotum n.tltos sacramenta contome- C 


pete, sinu] ΕἸ verbam coctcinx, et dixinam salsta- 
eene prasdlicatiooeu, «emel q iile n cum fa-tu et 
"phantasia quadam iucti sacra facientes, raro ver) 
precautes, et nunqoam pras licantes, magnitiee sce- 
denies, et ju lieiorm secalarium curam geremes : 
uade με χη tumultisque omues nascuntur, lites, 
(1 aderealiones inutiles, imo animabus noxie et 
ffestie, 11. vico animum. auxie occupantes in 
banoram corruptibilis solicitudine, vite «nte: 
»Um apiriilis, velut lis. imsgis spiritales qui. ip-is 
ntilsnpit, nequi citionis «acrarum Scripturarum, ob- 
servitionie esuonin, vel alterius in Patrum scri- 
(a snerm dilipeetian nulla rationem. liabentes ; 
nee de ecnlibdis, nee de Christi ovili sollicitos, licet 
have Paulus ediast ; € Attendite vobis ipsis, et uni- 
veren. gteyl iu qua vos Npliiitus «sanctus josuit epi- 
Aran, pFeyero Feeleeium Domini et Dei, quam ac- 
4“5.9}} enpngalue wan, o [Lee niter non. venturis 
lupis, sed. Jai prasentibus. De reditibus suis οἱ 
propriis negotiis (requens est multis sermo ; detlie- 
sauro «ero carlesti animarum servandarumn, rarus, 
Nec extra. istorum n merum me. ipsum colloco : 
ego enim negligens. eum nezligentibus | incuria 
culpam susti. ebo, Ideo efli-ii mei debitum apud nie 
perpendens, et teipsum et fratres ticos lugeo, at- 
que illud ut dictu. uecessarium, jan. dico et ex» 
pono z munus scilicet esse οἱ debitum noatrum 
quo. detrectaro. non possuinus, urgere (.atres ut 
pueniteutia:! agere. in animum Inyuc "n- 


b €:ia; l:oi 


lecr x rra irc. — 3e 
ξεν, νυ". TuAZ £fGEcIyT-.& τῶν TiTcwGMA 
£TPiL——w—' T Lnc0£IMVUÉy—ean. Ξρὰς Gc 
rsrehicrzw.. —r TT)» DlweTY. τῶν TÀy 
ξεως 23 τέχι 
ξι πυισῖς. ττῦτλις ζὰξ τῆς τίτεες ὮΣτει 
::-.-- I dE a ττιι Ξεσνυτθν, ix 
Lrsw τὸ τοῖξ ταν τὸ i-cruas» b 
£c τσ IDIPRIEWCI. hi τῆς χττς dal 
IWr.ccLTu& EI RdxkIET 22377. 
Στα.- τιῖνοι Tr mrt cU τοῦ Bwla: 
τὰ - Τάσσεξ τ: ξυοΐστεξτει. [vi x3: X270 
iz.— τ nczl.7. πσξξινρόσεινς to χαὶ sb Σ 
ἔς Ta 


ΔΞΣ' ἘΞ IDE εὶς τ τοι 


" 
T, 


πιεῖν", m-2T Xll 


e Ji fc tíAed. T 


εὐ δι wogsel T γτὰς ἅΞοΞ 
«ὦ: Σ, 1τὺὔὴρττς. τος Dl'lilcc iiv πὸ εὖ: 
33ι.» Ὅς orc τὸς ξεῖ:- mA ix: ὅ::χ 
essere pet Ξε: R3. αὐΞῷ τῷ ὅδ χει 
2-z.2::4 τὸ Sa 3i i πουτιθὲν 


γον τῆς διξχτχαλὶ: τοῦ χουν τος 
χϑὶ 70077,2152, x3í 3z3$ πὲν Ἰξοργυγωντι 


[1 
γιχῶς τε xai μετὰ 1.21313; cl; δὰ 


ποτε y trous . X3: 522340; X7,25220/t 
ληποεπὺς πε npexast,; 4£75.:. X23 x6 3tt 
ζουτα: χυτριχῶν ἐξ Gv μάχζ: x3: v: 03 
πἰχτουτχις ξοιδῇς τὸ x3. zu 04Eixi2t loo gt 
γῶν δὲ ψυχοθ, δεῖς, xa nio uiv χιτμὰ 


alza τῶν φήξιοο νων ἀσχολουμένηυς, 1 
βίου πνευματιχοῦ ἐχυτῶν ὡς πιευματιχι 
δύυτων ὃ τῶν ὑπ᾽ αὐτοὺς, * ἐξετάπεως ἢ 
Ἃ ici 
τῆς 1824. ix: lla:zégov 


EU οὐδὲ τῶν ἐχχλτσιῶν |: 


Q»v xai συνττ οὐ σεις τῶ χανόνων, 


νᾶς οὐ ένα 

τας, οὐδὲ τοῦ ποιμνίου τοῦ Σωτῦ ρος 
12213 192 [la2à5» ^iYevsos, « Ποοξέχε 
zai παντὶ τῷ ποιμνίῳ, ἐν ᾧ τὸ Πνεῦμ 
ξηῆετο ὑλᾶ: ἐπισχόπους, ποιμαίνειν τὴν ἢ 
ποῦ Κυρίου xal Θεοῦ, ἣν περιεποιήσατ 
ἰδίου εἴματος.ν» Καὶ ταῦτα οὐ μελλόντων i 
γύχων, ἀλλ᾽ ἔζη πηρόντων, Καὶ περὶ 
ὀδων χαὶ τῖν ἰδίων πολὺς τοῖς πολλοὶ 
περὶ δὲ τοῦ ἐν οὐ βάνει θηταυρίσματος ' 
μένων Ψυχῶν ὀλίγος ὁ λύγος. Καὶ οὐχ ξξαὰ 
τῶν τοιούτων ἐμπαυτόν, Κἀγὼ γὰρ σὺν 
λοῦτιν ἀμελῶν τὸν λόγον ὑφέξω. Διὸ xa 
τὴν ὀφειλὴν λογιζόμενος, xal ἐϊμλαυτὸὴν 


DE P(ENITENTIA. 


478 


᾿βοὺ πενθῶ, Καὶ ὡς &vayxatov ὃν τὴν A tia enim. unum cst e sacramentis, et. proprie di- 


ἡμῶν λέγειν, λέγω * καὶ ὅτι ἀπαραίτητον 
e; τὸ σπεύδειν ἐνάγειν τοὺς ἀδελφοὺ: εἰς 
v. Ἢ μετάνοια γὰρ ἕν τῶν μυστηρίων 
V ἴδιον ἐπισχόπων αὐτὴν ἐνεργεῖν ἐν τοῖς 
Καὶ ἀγωνιστέον πρὸς τοῦτο" σὺν τοῖς ἐπι- 
δὲ χαὶ ol. τὸ λειτούργημα λαβόντε: ix προ- 
"πουδαζέτωσαν' xal μὴ πρὺς xépbo; σχ΄- 
ζημία ἐστὶ, καὶ ἡ ὄντως ζημία, τινὲ (οὐ 
πας φημὶ, ὡς οὐδ' ἐπιτχόπους ἅπαντα:) 
cav: μηδὲ παρὰ τοὺς xavóvag διακρινέτω- 
μὴ εἰς ἑχυτὸν ὁ ἐνεργῶν παρὰ τοὺς xa- 
; ἀμαρτίας ἑτέρου ἐπισπώμενος εἴη. Πᾶ; 
ἀχριδέστερον τῶν Πατέοων ἔχυτὺν, πλα- 
, νομιζέτω, τίς γὰρ ἐχείνων πρὸς τὰ 
ἀγνότερηος xal προοχὴν μᾶλ)ον ἔχων ἣ 
tp? ; μὲτε συμπαθέστερος τούτων πάλιν 
ἵναι ἐξαπατώμενο;, ἀνειμένος ὧν x: συγ- 
"y ἀλάγω: τοῖς πίπτουσιν. ᾿Αλλὰ xal τὶς 
ς. ὥττε θαῤῥήται τῶν Πατέρι᾽ν εἶνχ! oi- 
ὄτερος ; Πόθεν δὲ xol τὴν ἐξουτίαν ἕξει, 
τοὺς ἀθετεῖ, χαὶ παρὰ τοὺς ὄρους ἐκείνων 
; Πάντως &p' ἑαυτοῦ moto, χαὶ οὐχ 
ἰσφαλὲς τὸ πραχθέν’ οὐ γὰρ ix τῆς διαδη- 
Πατέρων. Τοίνυν ἀσφραλιζέσθω ἕχαστος 
ἐργεῖν παρὰ τοὺς ὄρους χαὶ τοὺς κανόνας 
ριχούς. Παρὰ διαφέρων δὲ οὗτοι τῶν θεο- 
αὶ ἱκανοὶ ὡς Πνεύματι συντεθέντες, χαὶ 
τὸς πάϑους ἰατριχώτατοι, xol θεραπευτι- 
Περὶ ὧν χαὶ οὐ χρὴ λέγειν ἡμᾶς, σαφε- 
vtov, xal ἐν πολλοῖς γεγραμμένων, xal 
υθέντων εἰς ὠείζονα γνῶσιν σαφηνείας 
ὧν. Κατὰ τοὺς κανένας τοίνυν διαχρίνειν 
ὁφείλουσ', χαὶ μὴ προσέχειν ἑτέροις τισὶν, 
χανονιχῶν ὅρων συντεθειμένοις" ὅτι χατὰ 
$ χάρις. ᾿Ἀπὸ γὰρ τῆς πηγῆς τῶν χαρί- 
Kuplou χαὶ Σωτῆρος ἡ λῶν εἰς τοὺς ἀπο- 
ἦλθεν αὐτοῦ ἀπὸ ὃὲ τῶν ἀποστόλων εἰς 
ἰἔρας" ἀπὺ δὲ τῶν [Ιατέρων ἡμῶν εἰς ἡμᾶς. 
X τῶν Πατέρων τηολῦυεν, χαὶ ἡ διχδοχὴ 
τος ἐν ἡ αἷἶν ἔσται, χαὶ βεύα!α d) παρ᾽ ἡ μῶν 
-. Εἰ à. ἄλλως παρὰ τὰ ὡρισμένα ἐχείνοι 
t£, ἀμφίδολος ἔσται χαὶ ἡ ἀπόφασις. "AX χὰ 
αγχάζον πρὶ τοὺς ὄρυυς ποιεῖν, Θιρμὴ 


ctum : episcoporum est eam in fidelibus excitare 
el operari, et iis. ad hoc enitendum. Qui sa- 
crum hoc. ministerium ex. commissione  acce- 
perunt, illud eum episcopis diligenter procurent, 
uon ad carnale aliquod lucrum emungendum, quod 
damnum est, et revera damnum. Aliqui, non enim 
omnes dico, sicut nec omnes episcopos, ad hoc di- 
ligenter animum advertant, neque przter canones 
dijudieent, ne qvis prxter canones agens, in sei 

psum. alterius peccata. derivet, Nullus igitur. sei- ; 
psum seducens exi timet se Patribus diligentius οἱ 
accuratius agere, Quis enim illis ad ejusmodi pr 

rior el «inecrior, aut atteniior ? Neque iterum de- 
ceptis videri affectet illis humanior, et inlirmitati- 


B pus hominum complacentior, remisse se gerens, ct 


cadentibus coucidens. Verum quis audaeulus adeo 
ut se Patribus humaniorem confidenter credat et 
jactet ? Unde liane. auctoritatem deprompsit, si 
jllos aspernatur, et. contia. illorum. de(initiones 
agit ? Oinniuo a scipso aget, ηυ 8416 facto tuii Se- 
caritas erit ; nop enim a successione Patrum ema- 
nat. Unusquisque igitur apud se firinum  ratumque 
sta'uat nihil agere przter Patrum definitiones et 
canones, cum illi sint a variis auctoribus Deo affla- 
tis instituti, et sufficientes velut a Spiritu compositi, 
ut animi morbis et affectibus medeantur. remediis 
admodum salutaribus, et sanitatem efficaciter pro- 
curantibus, De quibus dicere nos non opo:tet cum 
clarissimi sint, multisque in locis scrip'i reperian- 
tur, et a multis ad dilucidiorem cognitionem ex- 
plicati. Debent igitur omnes secundum canones ju- 
dicare, nec attendere nescio quibus aliis extra ca- 
nonicas definitiones compositis, quoniam gratia ad 
nos per successionem  desceudit. Α fonte enim 
gratiarum Domino et Salvatore nostro in apostolos 
ejus venit, ab apostolis autem in Paties, ἃ Patribus 
nostris ad nos. Si igitur quie Patrum sunt cons??- 
vanis, gratize successio in nobis crit, lirmaque et 
Siabilis coustitutio el professio nostra : si vero ali- 
ter quam a Patribus const tutam est, egeris, dubia 
erit et incerta, Sed quid cogit prater canónes 
agere ? Vehemens cujusdam. poenitentiae denion- 
stratio, et delictorum perfecta confessio, et ex aniio 


ἰτανοία: ἐπίδειξις, xai ἐξαγίρξυϑδις τῶν D contritio, et humilitas, οἱ maiorum operum vera 


νων τελεία, xal συντριδὴ £x Ψυχῆς xal 
Mq, ἀπυχή τε ἀληθῆς τῶν πονηρῶν Ec» 
ἁμαρτίας ἐχ τῆς xap^iq υἷσος xa ταύτης 
, xai προθυμία πρὺς ἔργλ τῆς μετανοίας 
τείᾳ 1: χαὶ ἐλέει; Κάλλιστα ταῦτα χαὶ οἱ 
διδάσχου-ι. αὶ πρόσδεξχι κὸν τοιοῦτον, 
ἄς ἀγάπης αὐτῷ χύρωσον' ἀσφάλισαι δὲ 
φὸν, xil τὰ τῆς μετανοία; ἀχοιθέστερον 
Καὶ πεῖραν λάδε αὐτοῦ" xai sls ἐχ τού- 
ἐς μετανοίας γνήσιον καταμάθοις, χαὶ yo7- 
fes. οὗτος ἁρμόζουσαν ἐχχοπὴν, xai συν- 
tvà ἐπωφελῖ,, πρὸς τὸ μεταδοῦναι τοῦ ἀγα- 
ωὠλυθήστ. Kat γὰρ ὁ σχυπὸς ἅπας πρὸς τὸ 
t πάντα; τῷ ἀγαθῷ. hat εἰ τοῦτο, μὴ xa- 


abstinentia, et peccati ex. core sincerum odium, 
illius fuga, et promptus animus ad opera peni. 
tenti:e cum temperantia et wisericordia exsequenda. 
Ilxc pulclerriwe Patres docent. Amplectere talem 
et que sunt. charitatis ipsi confirma ; corrobora 
fratrem inum, et quie ad poenitentiam spectant, di - 
ligentius iuquire, et ipsum experirc. Si ex eo didi- 
ceris germauo poniteatie fructu. ipsum duci, οἱ 
qu:esiviit aliquid de tempore penitentie βίαια 
convenienter et. utiliter sibi subduci ct detrahi, 
ut eum. illo quod bonuw est, communices, nou 
prohibeberis ; on:nis enim sacrameutorum scopus 
est omnes bono unire. lloc si non contempseris, a 
l'auribus consequeris et accipi^s xuctoritateui, Ego 


“Ὁ “π΄ dl)etd e. 5.1 ££ oczlanuc * ocu oc 


de. ὦν Σὰν, 7€. cfüetunl. dio ἜΣ ILS x2 
ae dELHILgi* Δ TCYETDGHE — RIECILaGe. 
υ 5 mSleSEE νυ δ. CUNHÉete τσ (Ya 
τὐπαδεθαν " "hm pamm c 


ar B wr 


&1i1. 11΄1- 


Isi 


CT qe dumm s dh. mes tha ἜΣ εἰ edepe 
irm EIE sonent ἘΞ ΣΙ: πὰ 
— - τὸ τὸ ποῖστ τ: C5 

τ T— τ τ τ 0 

-— - d D D zd 

- - ——pr—Ááü 
«ὦ οὐ ----Ἐς ὦ ᾿ς - 
-— . - utr pw 
e , 
-— € "S — putttor- ἐς. 


- - t "a xi IE ual 


m mim ἐδ “ΠΣ 

- — -" bud τί 

— 3 » -— ^: -^ 

um - S 

g gm 

- - Ll m— E - - , 2. 

z mL : “ἧς 

E : n P cts 

pee 3 : Mera E EL 

- - — -— co i — áÀ eT I 

z 27m zo* Tt 

2 E z ÉÍ XS E e um 

- - -- -— E -— id 

- "S 2 - E * ἘΠῚ 

Ὡς - -.- « 

-— - E" A 5. } 

- «» 

Ξ m zo gre S9 

ΡΣ ΟΣ PNE 

“τ -—- -— ind MER € s - NE. 
: - ἐ- - ἘΠΕ 
καὶ - . -- i -— * 
- - «m Bas e di pui Ἰῷ, ΝΣ 
—— 4 .- - "—— - "i -, ^4 

B ni "-- -"- - pM "m, -—— 
— -—- duum " - 2 : -" — 
- — - " - -- ΕΣ 

— — — ;-» Amummon -— - — -— “τ 
peso —— ——À "— ΠῚ - . ——-" 

s ue u^ CT noce : . : 
AU SU EP ehm. mee EI nee - Bet 

Ξ 1." - - - - - - . - —- a AJ &- 


DE WXENITENTIA. 


482 


| μεταυοῆτε, φησὶν, οὕτως ὁμοίως àno- A οἱ : « Ecce relinquetur. domus vestra deserta. » 


Καὶ τοῖς μὴ πειθοιλένοις αὐτῷ, « Ἰδοὺ 
οἶχος ὑμῶν ἔρημος. » Διὸ χρὴ γνησίιως 
xal ἐν ταπεινώσει, xal μὴ, Gg φασί 
αὶ γελοῖον, ὅτι φαγόντων xal πιόντω" 
| χαρδία πρὸς τὴν ἐξομκολήγησιν. Διὸ δὴ 
αλῶντες, ἵνα μὴ xal πλέον εἴπω, θαῤ- 
ce μετανοίας ποιεῖν, τὰ ἐναντία ταύτη: 
', ἀπεναντίας τε βαίνοντε; τῷ λέγοντι, 
εξ ἑαυτοῖς, μὴ ποτε βαρυνθῶσιν ὑμῶν 
ἐν χραιπάλῃ χαὶ μέθῃ, χαὶ αἰφνιδίως 
πέλθτ, ὄλεθρος. » Kal πῶς συντριδήσεται 
'ν ὁ οὕτως ἔχων; Πῶς δὲ χατανυγήσεται ; 


leo sincere et in humilitate agenda est paeniten- 
tia, el non, sicut. quidam dicunt, quod est ridien- 
lum, comedentibus et bibentibus cor ad. confessio- 
nem aperitur. Quapropter crapula oppressi, ut 
nihil amplius dicam, audent confidenter que pa- 
nitentiz sunt agere, ipsi contraria facientes, οἵ in 
oppositum gradientes ei qui dixil : « Attendite vobis 
ipsis ne crapula et el rietate graveutur corda vestra 
et repente veniat super vos ruiua. » Quomodo cor 
couteret, qui sic se habet ? quomodo compengerur? 
Qua' vero attentione et humilitate quae ad. confes- 
sionem speclant, operahitur? 


€ δὲ ἄρα τῆς προσοχῆ; τε xal ταπεινώσεως τὰ τῆς ἐξημελογήσεω; ἐνεργήσει; 


186 ΚΕΦΛΛ. XNZ. 


CAPUT CCL VII. 


ho τὸν τὴν ἐξομολόγησιν δεχόμενον, B Quomodo sedere et comparatus esse debeat qui con- 


n xal διακείσθαι, καὶ ὅπως τὸν é£o- 
svor. 

χρὴ οὕτω γίνεσθαι. "Ev τόπῳ δὲ σεμνῷ 
Ὁ. χαὶ ἰδιαζόντως xal ἀγηρύδως χρὴ τὸν 
τὴν ἐξομολόγησιν χαθῆ θαι μετ᾽ εὐλα- 
4v ὄντα xal προσηνῆ τῇ ψυχῇ καὶ τῷ 
τὴν θείαν ἀγάπην διὰ τοῦ ἤθους ἐπι- 
ν " xal τὸν ἐξομοηολογούμενον δὲ μετὰ 
t θείου φόδου xaY μετ᾽ εὐλαδείας χαθίσαι 


ἔνου ἐνώπιον, μᾶλλον δὲ αὐτοῦ τοῦ Xpt-- 


Y xat διὰ τοῦ δεχομένου τῷ Χριστῷ ἀνλγ- 

xai τὴν ἄφεσιν νέμοντι " xal προτρᾶ- 
π΄ λέγειν ἀνενδοιάστως χαὶ ἐν ταπεινώσει 
I2, xal μηδὲν ὑποχρύπτειν. 

KEPAA. ENH'. 
ἐν ἡμῖν ἐν οἷς κατορθοῦμεν 7) ἁμαρτά- 
λογιστικὸν, θυμικὸν xat ἐπιθυμητικὸν, 
ἔγονται τὸ τῆς ψυχῆς τριμερές. 
ὧν ὄντων ἐν fiulv, λογιστιχοῦ τε λέγω, 
οὔ, χαὶ τοῦ ἐπιῆυμητιχοῦ, περὶ πάντων 
ὕτοις πλημμελη λάτων χατὰ μέρος ἀναγ- 
εἰ δ' ἀγνοεῖ ποῖα ταῦτα ὁ ἐξομολογούμενος, 
ἴχεσθαί τε χαὶ ἐρωτᾶσθαι παρὰ tou ἀνα- 
“ὅτι ἐν τοῖς τρισὶ τούτοις, ὦ: xal ὁ 
tol μέγας Γρηγόριος, ?) χκατορθοῦμεν, ἣ 
Ια. Καὶ ἐν μὲν τῷ λογιστιχῷ ἡ πίστις 
τὰ διὰ τοῦ νοὺς ἐνεργούμενα πάντα. Διὸ 
ἦσθαι περὶ τῆς πίστεως χρὴ, μὴ ποτε 
ἐδλασφήμησεν. 
ΚΕΦΛΛ. ΣΝΘ', 

& ἕτερα ἐν ἡμῖν ἐν οἷς ἢ τὰ ἀγαθὰ 
μεν ἢ τὰ 9ava, γοῦς, καὶ ὁ AaAov- 
ἰόγος καὶ αἱ διὰ τοῦ σώματος πράξεις. 
καὶ χατὰ νοῦν xal λόγον προβαίνει" χαὶ 
χεχιήμεθα ἕτερα, ἐν οἴσπερ f| κχτορθοῦ- 
ιριπίπτοιλεν, νοῦν xal τὰ περὶ τὸν vous, 
τὰ τοῦ λόνου, πράξεις xai τὰ τῶ» πρό» 
of; xai τὸ λογιστιχὺν xai θυμιχὺν, καὶ 
xbv ἐνεργεῖ. 


v- 
Φαραν ὦ 


ΚΕΦΑΛ. 


τοῦ νοὸς κατορθοῖται τοῖς ἀγωνιζομέ- 
Q .1ογιστιχῷ καὶ Ovjuxo, καὶ ἐπιθυ- 


[ess:onem audit : et quomodo ille qui σοπβίειαν, 


Sed linc non sic ageuda sunt ; sed oportet con- 
fessorem in loco nitido, praclaro, et sacro, priva- 
tii ,ct. extra. tumultum sedere cum reverentia 
hilarem, auinie, vultuque mausueto, divinam cha- 
ritatem oris habitu et moribus demonstrautei : 
confitentem autem cum fiducia, divino timore οἱ 
reverentia in conspectu confessoris, potius vero in 
conspectu ipsius Cliristi sedere, cum per confes- 
sorem Christo confiteatur, qui remissionem  largi- 
tur; eumque. exhortari. debet. confessor ownia 
iudubitanter dicere, in humilitate, et. veritate, ni- 
hilque occultare. 


CAPUT CCL VIII. 

Tria esse in nobis quibus vel recte agimus vel pecca- 
mus, que εἰ tripariiie dicnntur anima faculta- 
les, rationabilem, irascibilem et. concupiscibilem., 
Tres sunt in homine facultates, rationalis, ira- 

scibilis, et coucupiscibilis: de delictis omnibus 
quie per illas commnittnntur, tractabimus. Si confi- 
tens ignorat qualia illa sunt, a confessore d» illis 
coumonendus et interrogandus est ; quoniam in 
his tribus, ut ait magnus Gregorius Nyssenus, vcl 
recte agiinus vel labimur. In rationali faeuBote 
fides est, et quaecunque per mentem aguutur. [deo 
de fide eum oportct iaterrogare, ne forte aliquanuo 
lapsus fuerit, vel blasphemaverit. 


CAPUT CCLIX. 

Tria esse in nobis alia quibus bona vel ma'a opeta- 
iur, mentem, sermonem, et actiones quas corpore 
cedimus. 

Quod procedit et secundum mentem, et. secun- 
dum sermonem. Tria enim alia possidemus, in 
quibus vel recte agimus, vel cadimus, mentem et 
qua circum eani sunt ; serinonem , el que sermo- 
nis Sunt; actiones, el. quz ad eaa spectant, in 
quibus et rationalis, etivascibilis, et concupiscibilis 
opcrantut 


CAPUT CCLX. 


Que per mentem. recte. aguntur. per. rationabilem 
[acultatem et irascibilem alque. concupiscibulem . 


A83 


Ld 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


ei qua in contrarium accidunt. non. attendenti- A μητικῷ " καὶ ὅσα τοὐναντίον συμᾷα 


bus. 


Primum quidem mens in corde producit v.l 
.bonas cogitationes ad eas attendens, vel malas not 
attendens, llinc attendentibus per. ratioralem  fa- 
cultateim | meinoria. Dei, et des recta, oratio et 
attentio, recte diriguntur, laudatio quoque et gra- 
tiarum aetio Deo. reddite, quie, ut diximus, ad 
rationalem pertinent. Ad irascibilem facultatem per 
menteu pertinent zelus, excitus pro pielate, el 
sacris lymnis, et agendis Deo gratiis ardens οἱ 
veliemens. Ad coneupiscibilem vero per menter, 
charitas in. l'eum, et in proximum vera et germana 
wnorque in divina, bourque et spirituales cogita- 
tiones, llis contraria non attendeutibus accidunt ; 
mente quidem hoinini minime teimperanti, per ra- 
tioualeut facultatem recia non. cogitare de recla 
file, et uno in Trinitate Deo, et Verbi incar- 
hatione, et. eiteris quie δὰ Deum referuntur : 
his adjungeuda, iugratitudo, blasphemia, et re- 
rum ad apostasiam vergentium, οἱ diabolicarum 
plantasis. Per irascibilem, | zelum in malis de- 
menstrare, in fratrem aliquid. moliri , invidere, 
fascinare, furere, vindictam qu:erere, et alia plera- 
que irarum plena peragere. Per. concupiscibilein 
vero, anmbitiosum esse, pecuniarum animo eupiduim, 
qui proximi sunt. concupiscere, contra rationem 
et decorum bona aliena amare aut. imarcescentean 
carnis pulchritudinem, — pravos concupiscentiae 
inotus cogitatione conservare, res sordidas animo 
nutrire et. fovere, omnisque generis impuritateut, 
velut jumenta vivere, et jumentis pejora animo agita- 
re. Hec hisque similia secundam — trifidam. iilam 
distinctionem aü mentew spectant. 


CAPUT CCLXI. 

(jue recte faciat homo ratione cum tripartita f[acul- 
late anime si altendat, el qua peccet. si attendere 
neglexerit. 
lieri recte agit liomo secundum sermonem, 

pet ratioualem facultatem, pie et sancte commotus 

et impulsus ad fidei seruioues, cum publice et coulfi- 
denter Deum juxta catholicam fidem confitetur, eum 
laudat et celebrat, gratias agit, docet divina, inter- 
pretatur, veritatem in omnibus profitetur, judicium 
justum judicat, bona et divina omnia loquitur; per 
irascib lem vero, sermone cum zelo ad. virtutem 
excitaus , in Dei gloriam, οἱ fratrum. defensionem 
loquctis, adversariis contradiccns, impie agentes, et 
legum praevaricatores redargueus, coram regibus et 
principibus confideuter loquens, et cos terrefacieus 
justitia patrocinans ; per. eoncupiscibilem | aute, 
Deum laudans et celebrans, enarrans. ejus opera, 
et laudibus eum super omnia efferens, et pro aliis 
deprecans, pacem cum fratribus procurans, eosque 
invicem veconcilians, pro illis apud reges et duces 
quibus verbis modisque poterit, iutercedens. Ser- 
mone vero labitur homo per rationalem, cum ma- 
le instigatus Deum lingua blasphemat, eum | abnc- 
pat, gratias illi uon agit, niliil sccundum Conscicu- 


B 


D 


πρυσέχουσιν. 

Καὶ πρῶτον μὲν ὁ νοῦ; ἐν τῇ χαρδίᾳ γι 
τοὺ; ἀγαθοὺς ἐν προσηχῇ. ἣ τοὺς movr 
προσέχων ἀπογεννᾷ λογισμούς. Ἐντεῦθεν. 
μὲν προσέχουσι διχ τοῦ λογιστιχοῦ pv; 
xal πίστις ὀρθὴ, προτευχή τε xaY προσοχὶ 
θοῦται, xaX δοξγλογία χαὶ εὐχαριστία Θεὸ 
τοῦ λογιστιχοῦ εἰσιν, ὡς εἰρήχαμεν " τοῦ 
δὲ διὰ τοῦ vob; ζῆλος χαὶ διέγερσις ὑπέ 
εὐσεδείας χαὶ τῶν ἱερῶν ὕμνων xa* τῆς ' 
χαριστίας θερμός τε χαὶ ἔντονος " τοῦ ἐπ 
χοῦ δὲ διὰ τοῦ vob; ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸν, 
τὸν πλησίον ἀληθὴς χαὶ γνησία, καὶ ἔρως 
θεῖα, ᾽χαὶ ἀγαθοὶ xa* πνευματιχοὶ λογισμοί 
tía δὲ τούτων τοῖς μὴ προσέχουσι συμόχ' 
τῷ μὲν vot μὴ νήφοντι τῷ ἀνθρώπῳ διὰ ' 
στιχοῦ τὸ οὐχ ὀρθὰ λογίζεσθαι περὶ τῆ; 
πίστιν χοὶ τὸν ἐν Τριάδι μόνον Θεὸν xal 
Λόγον σάρχωσιν, xal λοιπὰ εἰς Θεὶν ἀν 
xai ἀχαριστία xal βλασφημία, χαὶ τὸ ἀπ 
x3i δαιμονιώδη φαντάζεσθαι" διὰ δὲ “«οῦ 
τὸ ζηλοῦν ἐπὶ πονηροῖς, καὶ χατὰ τοῦ ἀδε 
λετᾷν, καὶ διαφθονεῖσθαι χαὶ βασκαίνειν xa 
σθλ!, xal ἀνταποδιδόναι ζητεῖν, xal ἄλλα 
θνμοειδὴ ἐνεργεῖν " διὰ τοῦ ἐπιθυμητιχοῦ 
δοξεῖν, φιλαργυρεῖν 187 ἐν χαρδίᾳ, xati 
τῶν τοῦ πλησίον», ἐρᾷν παραλόγως ἀγαθι 
τρίων, fj χάλλου; μαραινομένου σαρχὴς, ἃ; 
διανοεῖσθαι, xal τρέφειν ἐν τῇ ψυχῇ ῥύυπι 
ὅλον ἀκαθαρσίαν, καὶ ὡς τὰ χτήνη εἶναι, : 
νῶν τῇ διανοίᾳ χείρονα. Καὶ. ταῦτα μὲν 
ὅμοια τοῦ νοὸς διὰ τοῦ τριμεροῦς τούτου, 


ΚΕΦΑΛ. ΣΞΑ’. 

Ὅσα κατορθοῖ ὁ ἄνθρωπος τῷ λόγῳ , 
τριμεροῦς τῆς ψυχῆς, καὶ ὅσα ἀμι8.1ἃ 
pie Ast. 

Τῷ λόγῳ δὲ ἄνθρωπος πάλιν xatopfiot 
«οὔ λογιστιχοῦ χινούμενος εὐσεδῶς xal & 
τοῖς τῆς πίστεως λόγοις, xai mapóralg ' 
τὸν Θεὸν ὁρθοδοξῶς, δοξολογῶν τε αὐτὸν xa 
στῶν χαὶ ἀνυμνῶν, ἐχδιδάσχων τε τὰ θεῖα. 
νεύων, ἀληθεύων ἐν πᾶσι, χρίνων χρξμα 
πᾶν ἀγαθὸν xai θεῖον λαλῶν" διὰ τοῦ θ' 
μετὰ ζήλον τῷ λόγῳ διεγείρων πρὸς ἀρε 
τοῦ Θεοῦ τε λαλῶν xai τῶν ἀδελφῶν, ἄντιλ 
ἐναντίοις, ἐλέγχων ἀσεύόοῦντα:; xal παι 
ἐνώπιον βασιλέων τε xal ἀρχόντων παῤῥης 
καὶ πτοούμενος, xal τῆς διχαιοσύνης ὅπ 
διὰ τοῦ ἐπιθυμητιχοῦ δὲ ἐπαινῶν χαὶ àv 
Θεὺν, ἐχδι,γούμενος, xal ἐγγωμιάζων καὶ 
ρων, xaX ὑπὲρ ἄλλων προσευχόμενος, λαλὰ 
τηριώδη, εἰρηνεύων τοὺς ἀδελφοὺς, χαταλά 
λοις, ὑπὲρ αὐτῶν πρὸς βασιλεῖς, πρὸς 
δεόμενος, χαὶ πάντα λέγων ὑπὲρ αὐτῶν. 
μενος δὲ ὁ ἄνθρωπος τῷ λόγῳ διὰ μὲν τοῦ 
πονηφῶ; χινούμενο: βλασφτμεῖ τῇ γλώσ 
tov^ov ἀρνεῖται, àjgspiosti, οἱδὶν χατὰ ς 


i55 DR TCENITENTIA, 450 


éqg t, ἐπιερχεῖ, ψεύδεται, χαὶ οὐδὲν ὅλως λαλεῖ Α tiam facit, pejerat, mentitue, nibilque utile omnino 


ρηαΣ τόν. Διὰ τοῦ θυμικοῦ δὲ λοιδορεῖ τῷ λόγῳ, 
jg, € εἰ, συχηυφαντεῖ, προδίδωσι, ψευζομαρτυρεΐ, 
06 cR λει, χατηγορεῖ, ψέγει, χαὶ πᾶν ὃ τι κατὰ τοῦ 
ἢ» ἔον λαλεῖ χαχόν. Διὰ τοῦ ἐπιθυμητιχοῦ δὲ 


με. xa λαλεῖ πορνιχὰ, αἰσχρολογία:, λόγους φλυλρεῖ 


μωα»-ποποιούς. Μυθώδη xai γραώδη ἐρεύγεται, πάντα 
jo» ἀκαθαρσίας λαλεῖ, Kal τοιαῦτα μὲν τὰ τοῦ 
Ἰο. 


ΚΕΦΑΛ. ΣΞΡΒ΄. 


)σεακ τῶν πράξεων ἀγαθὰ διὰ τοῦ τριμεροῦς τῆς 
ψ ὦ γῆς προσέχοντος τοῦ ἀνυρώπου, καὶ ὅσα 
πον» ηρὰ μὴ xpocéyorto:. 


Τῶν πράξεων δὲ χατορθώματα προσέχοντος τοῦ 
à pe«nxou διὰ μὲν τοῦ λογιστιχοῦ ἡ ἐπίτασι; τῶν 
ὕμνων, ἢ ἔντονος δοξολογία, τὸ προσέχειν xa" 
ἰαυτὸν, τὸ συνάγειν τὸν νοῦν ἐν ἑαντῷ, τὸ προσεύ- 
χιῦθαι διηνεχῶς, τὸ ὑπὲρ τῆς εἰς Θεὸν ὀρθοδόξου 
«ἰστεως χαὶ τιμῆς xa* δοξολογίας διδόναι εἰς χόπον 
ἰαντὸν, ἣ χαὶ θλίψεις, χαὶ τὸ μένειν ἐν τοῖς ὀρθυῖς 
10V θείοις ἀχίνητον " διὰ τοῦ θυμικοῦ δὲ τοῖς ἔργοις 
«ἡ ἀνδρίζεσθχι πρὸς τὰς ἀρετὰς, τὸ διχαιοπραγεῖν, 
τὸ χοκιᾷν ὑπὲρ τοῦ διχαίου, τὸ ζηλοῦν πρὸς τὴν 
ἐργασίαν τῶν ἐντολῶν, τὸ ἐλεεῖν ἀφειδῶς ἐξ ὧν ἔχει, 

οὖ ἀχτημονεῖν διὰ Χριστὸν, τὸ ἀμελεῖν τῶν χατὰ 
610a, xai φεύγειν ἐχ τοῦ χόσμου, xat χαταφρονεῖν 
τῶν τοῦ χόύσμου, τὸ διακονεῖν ἀδελφοῖ;, τὸ ἀγρυπνεῖν, 
χδὶ γυμνητεύειν, xat χαμευνεῖν, τὸ γρηγορεῖν καὶ 
ἱπτασῦχι, xat γονυχλιτεῖν, τὸ νηστεύειν, τὸ ἀλουτεῖν, 
χαὶ σωματιχῶς διὰ Χριστὸν θλίδε σθαι, πολλάχις ὃὲ 

᾿ αὶ μαρτυρεῖν, ὃ δὴ τῶν πράξεων Χριστοῦ τὸ τελευ- 
Wy ἔστι" διὰ τοῦ ἐπιθγμητιχοῦ δὲ τὸ ἀϊνεύειν 
διὰ Χριστὸν, τὸ παρθενεύειν, τὸ ἐλεεῖν πένητας ἐν 
ἀγάπῃ, τὸ ἐν φυλακαῖς xai ἀσθενέσι παραδάλλει" 
διὰ Χριστὸν, τὸ ὀρφανῶν καὶ χηρῶν προΐστασθαι, τὸ 
τὸ οἰχεῖα προέσθαι ὑπὲρ βοηθείας ἀδελφοῦ, xal 
τέλος ἐν ἀγάπῃ τὸ πολλάχις δοῦναι χαὶ ἑαυτὺν ὑπὲρ 
ἀδελςξῶν, ὡς xal ὁ Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἔπραξε. 
Τοὐναντίον δὲ σφαλλομένου ἀνθρώπου -ᾧ λογιστιχῷ 
Vv ταῖς πράξεσι 188 μὴ προστρέχειν θείοις ναοῖς, 
V ἀμελεῖν τῶν εἰς τιμὴν τοῦ Θεοῦ, τὸ μὴ κοπιᾷν ὑπὲρ 
νῷ θεοῦ καὶ τῶν θείων, τὸ ἁρπάζειν δὲ μᾶλλον τὰ 
Mía xai χοινὰ ποιεῖν, xal xatà τῶν δούλων τοῦ 


profatur. Per irascibilem, cum, verbo conviciatur, 
injuriam infert, fraude circumvenit, prodit, falsuu 
testimonium perhibet, calumniatur, detreciat, vie 
tiperat, et cum quidquid contra poximum loqui- 
tur màlum est. Per concupiscibilem vero eantile- 
na - meretricias profert, sermones turpes et ridi- 
culos deblaterat, fabulosa et animalia eructat, im-- 
pura quidlibet verba effutit. Qui ad sermonem 
spectant, sunt ejusmodi. 
CAPUT CCLXII, 


Quaenam actiones bone per tripartitam anima [a- 
cultlatem. attendente. homine, οἱ quita prava 
non attendente. 


Hominis autem ad actiones suas atten:dentis. pric- 


B clare facta sunt. per rationalem quideni facultatem 


intenta hymnorum recitatio, vehemens Dei lauda- 
tio, sibi ipsi attendere, mentem in seipso colligere, 
continuo orare, pro recta in Deum fide, et honore, 
et laudatione seipsum laboribus et tribulationibus 
exponere, atque in iis quz: recta. sunt εἰ divina 
immotrum permanere. Per irascibilem — operibus, 
generose se gerere erga virtutem, juste agere, pro 
jus o laborare, zelo ardere in mandatorum Dei 
operationem, largiter de bonis suis pauperibus im- 
pertiri, propter Cristum bonis privari, eorum qu;e 
sunt secundum carnem nullam curam habere, fu- 
gere de mundo, qua ad mundum spectant con- 
temnere, ([ratribus ministrare, vigilare, et nudum 
esse, et buwi cubare, vigilare el stare, et genua 
flectere, jejunare, illotum permanere, corporaliter 
propter Christum aflligi, s:pius et. inartyrium op- 
petere, quod actionum Ghristianorum postrema est 
el summa, Per concupiscibilein autem, castitatem 
propter Cüristum servare, virginitatem custodire, 
cum charitate pauperum misereri, carceres, et in- 
firmos propter Christuin visitare, orplianis et. vi- 


. duis praeesse et prodesse, propria megoiia frais 


adjuyaudi causa deserere, tandemque sarius cum 
charitate se ipsum pro fratribus dare, sicul pro no- 
his fecit Christus. Contraris vero sunt. hominis 
labentis secundum rationalem facultatem actiones, 
ad divinas ecclesias rou aceurrere, qui ad. hono- 
ren Dei faciunt non. curare, pro Deo rebusque di- 


θιοὺ φέρεσθαι, διαλοιδορούμενον αὐτοὺς xai xaxo- Ὁ vinis non laborare, sed poiius divina rayere et 


*Wvsa* διὰ τοῦ θυμιχοῦ ὃξ τοῖς ἔργοις τὸ τύπτειν 
ϑδελφοὺ;, τὸ φονεύειν, τὸ ἀποχλείειν, τὸ πᾶσι τρό- 
5k χαχοποιεῖν, διὰ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ δὲ τὸ mop- 
πύειν, μοιχεύειν, ἀσελγαίνειν, xal πάντα τὰ τῇ; 
ἀκαθαρσία; ἐνεργεῖν, αἱμομιξίας τὸ xal ἀσωτείας, 
ἔτι τε τὸ ἀδιχεῖν δι᾿ αἰσχροχέρδειαν, xal ἁρπάζειν, 
Xzttty τε xai μεθύειν, καὶ γαστρίζεσθαι, xal τὰ 
λοιπὰ ποιεῖν δι᾽ ἔργων τῆς ἐπιθυμίας δεινά. 

lacerum agere, rapere, furati, ct iuebriari, belluari, 
perpetrare. 

KEQAA. ΣΞΓ΄. 


Ὅτι drapyxaia παντὶ ἡ ἐξομοιιόγησις, ἐπεὶ xal 
ἁμαρτάνομεν παγτές. 


Ἐν τούτοις οὖν ἅπασιν ὀφείλει ἔχαστος τῶν ἐξο- 
μυλογυυμένων ἑαυτὸν ἐρευνᾷν, καὶ ὁ δεχόμενος περὶ 


communia liabere, profanare, contra. Dei servos 
efferri, cos probris el wolestiis allicientem. Per 
irascibilein. in operibus, fratr.s verberare, occi- 
dere, couinoda illis obvenientia. intercludere, om- 
nibus mouis aflligere. Per concupiscivilem lornicari, 
adulterori, lascive et petulauter vivere, ct omni in- 
munditiei genere se polluere, incestisque et luxurie * 
quibus adliuc jungenda sunt, inique propler !urpe 


CXteraque concupiscentie gravia et lorrenda opcra 


CAPUT CCLXIHI. 


Quod necessaria cuilibet homini est. confessio, siqui- 
dem omues delinquimus. 


Jn liis igitur omnibus !enciur. unusquisque co: - 
fienüium seipsum examinare (1 scritari, et cou- 


431 SYMEONIS THESS!LONICENSIS. ABHCIHEP. ' 488 


fessor de uuoquoque. eim interrogare ; et. si quid 
boni pr:eelare fecit, laudare, et ad hoc illum 
exhortari et. confirmare, Si vero. deprelienderit 
eum dn. aliquibus. lapsum per. confessivuem εἰ 
poenitentiam, ut. poterit eum corriget, ct ad Deui 
reducet, Patrum delinitiones secutus, et. spiritua- 
li eorum ju:iicio et discretioni adlizrens.. Verum- 
tamen el illi ipsi qui sibi videntur non lapsi, quod, 
ut ego existimo, fieri non potost, omnes. poeuiten- 
tiam agere tenentur. 


CAPUT CCLXIVY. 


Eiium | pie viventem oportere suh obcdientia vivere 
et a Puire dirti, uec sibunelipsi con[idere. 


Existimare enim se nou labi, labi est, et. pecca- 
torum aiaxi.num, 460 infeliciter. auimi vesana 
quadam — elatione — patiuntur, dicentes :: Quando 
te. novimus? pro, Non. peccavimus, Quod. autem 
lioc sit mraxinnin poccatum, dilectus. et virgo tes- 
tatur, dicens : «Si dixeriuus quod. pecestum non 
babemus, uos ipsos decipimus. Si conliieamur 
peccata. nostra, fidelis est et justus, ut. remittat 
nobis peccata. » Vides confessionis virtutem. Oin- 
nes igitur ad eam. edendam  festinemus, quia om- 
nes ea opus habemus, οἱ testis Dei frater dicit : 
« Coufitemini alleruirum  peceata, orate. pro. in- 
vicem ut sanemini, » Vulnerati enun sunt omnes, 
vibicesque et livores peccatorum gestant, nullus- 
que est qui sanatione ton indigeat. Unus solus 
esl sine peccato, qui et bumiliter medetur, οἱ p.r 
huinilitatem dat. nobis medelam, cum nobis invi- 
cein accidere. et. humiliari jubet, et 40 inviceiu 
sanari. Si vero sanatus est. aliquis, et ad. virtutum 
operationen animo prompto, qui est ejusmodi, hoc 
a seipso ev proprio marte non aggrediatur, 'sed 
cun Patris. benedictione, et canonem perficiat, 
uou proprium, sed eum viva voce accipiat, et 
cum auimi subjectione illum requirat, nullusque 
quovis modo sibi confidat, neque per seipsum il. 
lum zstimet, Hoc enim a. Christiana. vita longe 
abest, quia proprio arbitrio vivere non est Christi, 
cum Christus. usque ad mortem Christi. obedicus 
luerit Patri suo. Si igitur. ille, Quis illo major? 
Qua ratione Cliristi est qui non secundum Chri- 
sun vívit ? Quocirca Cliristi est. qui secundum 
Curistum viviLin humiltate, svam ipsius volun- 
latein non. faciens, sed divinam. tautum, atque. ut 
Salv.tor, in subjectione permauens, orainsque : 
« Verumtamen. non. voluntas. mea, ». luinauitats 
videlicet, « sed. tua fiat, ». Quas divina voluntas 
ipsius est cum Patre et sancto. Spiritu. Ideo. ut 
duplicis nature, duas quoque possidet. naturales 
voluntates, Et Theaptliro;os unus. exsistens natu- 
vale bumanam — voluntatem. qua praitus ΘΕ, 
camque purissimam, nullique accusationi et ca- 
lumnix obnoxiam Patri subjecit, et primum volun- 
tatis rebellionem delevit, duasque naturales opera- 


Δ ἑκάστου διερωτᾷν, xaY εἰ uio κατώρθωχεν ἀγαθόν τι, 
παιν:ΐυ χαὶ ποὺ: τοῦτο ἐπιστηρίζειν, εἰ δ᾽ ἐσφαλ- 
μένον ἕν τισιν εὕρῃ, διὰ τῆς ἐξομολογήσεως τε xd 
μετανοίας διορθοῦσθαι τοῦτον ὡς δύναμις, χαὶ mp; 
0:bs ἐπανάγειν τὸ, πεπτωχότα, τοῖς ὄροις τῶν lla- 
τέρων ἐπόμενο), καὶ τῇ πνευματιχῇ τούτων δια- 
χρίσει. Πλὴν χαὶ οἱ δοχοῦντε; μὴ πεσεῖν, ὅπερ, ὡς 
ἐγὼ νομίζω, ἀδύνατον, μετανοεῖν ὀφείλουσι πάντες, 


ΚΕΦΛΔ. ZEE, 

Ὅτι καὶ τὲν εὐλαξῶς ζῶντα δεῖ μεθ᾽ ὑποταγῆς 
ζῇν, xal ὑπὸ Πατρὸς κανογίζεσθαι, καὶ μὴ 
ἑαυτῷ θαῤῥεῖν. 

Τὸ γὰρ λογίζεσθαι μὴ πεσεῖν, τοῦτο τὸ πεσεῖν 
D ἔστι, καὶ τῶν ἁμαρτημάτων τὸ μεῖζον. Ὃ δὴ χαὶ 

ἐξ ἀριστεροῦ ἀπονοίχ πεπόνθασι, Πότε σε εἴδομεν 5 

λέγοντες, ἀντὶ τοῦ, Οὐχ ἡμαρτήχαμεν. Ὅτι δὲ τοῦτο 

« μεῖζον ἁμάρτημα, ὁ ἣγαπημένος γαὶ παρθένυφ 

μαρτυρεῖ λέγων, « ἝΔν εἴπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν 072€ 

ἔχημεν, ἑαυτοὺς πλα νῶμεν, xai ἐὰν ὁμολογῶμεν 
τὰς ἀμαρτία: ἡμῶν, πιστός ἔστι xal δίχαιο;, ἵνα 
ἀφῇ ἡμῖν τὰ; ἁμαρτίας. « Ὁρᾷς δύναμιν τῆς ἐξλγο - 
ρύσεως; Σπεύδωμεν τοίνυν πρὸς αὐτὴν πάντες» 
ὅτι καὶ πάντες αὑτῆς χρείαν ἔχομεν. Καὶ ὁ θεάδελφος 
μάρτυρ, ε Ἐξομολογεῖσθε, λέγων, ἀλλήλοις τὰ mapa 
π-ιώματα, καὶ εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως ἰαθῆτε-. 

Τετραυματισμένοι γὰρ πάντες, xat μώλωπας χεχττ 

μένοι, χαὶ οὐδεὶς ὁ μὴ τῆς ἰατρείας χρείαν ἔχων. » 

Εἷς μόνος 6 ἀναμάρτητος, ὁ xal ἰατρεύων τλπει- 

νῶς, καὶ ταπεινώσει διδοὺς ἡμῖν τὴν laspsiav ἐν τῷ 

προσπίπτειν ἀλλήλοις καὶ ταπεινοῦσθαι, καὶ παρ᾽ 
ἀλλέλων χελεύσας ἰατρεύεσθαι. Εἰ δὲ καὶ lavpivücte 

«i; ἐστ' καὶ πρὸς ἐργασίαν ἀρετῶν προθυμούμενοξο 

χαὶ οὗτος οὐκ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ πρὸς τοῦτο χινείσθο» 

μετ᾽ εὐλογίας δὲ ποιείτω Πατρὸς, χαὶ χανόνα τε.“ 

λείτω μὴ ἴδιον, ἀλλὰ διὰ ζώσης φωνῆς λαμδάνων σ 

xai μεθ᾽ ὑποταγῆς ζητείτω, xal μηδεὶ; μηδαμῶφσ 

ἑαυτῷ θαῤῥείτω, μηδὲ δι᾽ ἑαυτοῦ δουκείσθω' nólje9P 
γὰρ τοῦτο Χριστιανιχῆς ζωῆς, τὸ ζῇν αὐτεξυυσίωξ “’ 
οὗ τοῦ Χριστοῦ, ἐπεὶ Χριστὸς ὑπήχιο: γέγονε τῷ 
ἑαυτοῦ [Ιατρὶ μέχρι θανάτον σταυροῦ. Ei οὖν e3—7 
τὸς, τίς τούτου μείζων ; καὶ κῶς Χριστοῦ, ὁ uz 
xa:à Χριστὸν ζῶν; Ὥστε Χριστοῦ ἦ χατὰ Xpisva 

D ζῶν ἐν ταπεινώσει, xal μὴ ποιῶν τὸ ἑαυτοῦ, ἀλλὲ 
μόνον τὸ θεῖον θέλημα, χαὶ ἐν ὑποταγῇ μένων, ὡς 
χαὶ ὁ Σωτὴρ, « Πλὴν μὴ τὸ θέλημά μου, » τὴς ἀνθρω- 
πότητος δηλονότι, « ἀλλὰ τὸ σὸν γενέσθω, » εὐχόμε- 
νος. “Ὅπερ θεῖον θέλημα, xal αὐτοῦ ἐστ: μετὰ Ἰατρὸ; 
χαὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματο:. Διὸ ὡς διφυῆς ὧν, καὶ 
δύο φυσιχὰ θελήματα χεχτημένος, xol θεάνθρωπος 
μόνος, τὸ φυσιχὺν ἀνθρώπινον θέλημα ἀδιάδλητον 
ἔχων καὶ καθαρὸν ὑπέτα:σε τῷ Πατρὶ, τὴν πρώ- 
τὴν £x θελήματο; παραχοὴν ἀναιρῶν, καὶ δύο φυ- 
σιχὰς πλουτῶν ἐνεργείας, εἷς τελῶν ὑπὲρ λόγον 
τῇ ὑποστάσει, ταῖς δὲ δύο φύσεσι διπλοῦς, δι᾽ αὖ- 
πὧν ὁλικῶς; ἡμᾶς ἀναχαινίσας ἐθέωσε. 


tiones ditavit, unus persona exsistens ineffabiliter, duabus vero naturis duplex, per quas totaiiter no$ 


renovaus deiflcavit. 


DE P(ENITENTIA. ᾿ 
&tavolz δὲ xai τὸ τῆς μετανοίας ἀγγελι- A 


ται σχῆμα’ περὶ οὗ δὴ xai προειρήχαμεν. 
ιαΐον πάλιν ἐρεῖν ὅπως τε 189 τελεῖ» 
περὶ τῶν συμδύλων αὑτοῦ. 
τς ΚΕΦΑΛ. XEE. 
ὃν μογαχῶν σχῆμα ἀγγδλικὸν ὀνομά- 
ζεται. 


ὃς μετανοίας σχῆμα λέγεται χαὶ ἀγγελι- 
o) περιπίπτουσιν ἄγγελοι, εἴποι τις ἂν, 
ig&t τὸ περιπίπτειν αὐτοῖ;. Ὃς ἀχουέτω, 
Ktov xal ἄπτωτον Θεοῦ μόνου, ἀεὶ ὄντος 
τον μένοντος. Τοῖς ἀρξαμένοις δὲ xal 
λλοίωσις ἕπεται, Καὶ δῆλον, ὥς τινες ἐχ 
ὧν περιπεπτώχασιν, ἀλλὰ τὸ προσέχειν 
| «ταπεινοῦσθαι, xal ὑπείχειν Θεῷ, καὶ 


490 


In poenitentia vero et poenitenti:e angelicus 
invenitur habitus : de quo jam supra diximus. A'- 
tamen necessarium est iterum quomodo conficiatur 
et de ejus symbolis dicere. 

CAPUT CCLXV. 


Quare penitentialis et monachalis habitus angelico 
nomine appellatur ? 


Sed quomodo poenitenuz habitus dicilur ange- 
licus, fortasse dicet aliquis, cum angeli non ca- 
dant, natura non est eis ut cadere possint? Audiat 
iste immutabilitatem et impeccantiam solius ease 
Dei qui semper est et immutabilis permanet, res 
autem qux» ceperunt et creatz sunt mutatio se- 
quitur, quod liquet cum nonnulli ex angelis lapsi 
fuerint ; sed eos Deo àdharrere, coram eo huniiliari 


; εἶναι καθαροὺς, καὶ ποιεῖν τὸ θέλημα D &idne obedire, mundos esse ministros, facere ejus 


k γέγραπται, τοῦτό ἐστι τὸ ἀγγέλους elya:. 
ἂρ ὁ ἀναγγέλλων τὰ τοῦ Θεοῦ. Ὅθεν xa 
xai τῆς παρλπεπτωχυίας φύσεώς ἐστι 
των, ἀλλ’ ἰσχὺν ἔσχε προθυμηθεὶς τοῦ 
ivo ὄφεων καὶ σχορπίων, xal ἑ πὶ πᾶσαν 
! τοῦ ἐχθροῦ. Καὶ οὐδὲν αὑτὸν οὐ μὴ 
ἱξερχόμεν.ς τοίνυν οὗτος τοῦ βίου, χαὶ 
Ὑονέας χαὶ γυναΐχα χαὶ τέχνα xal ἀδελ- 
ς, τὴν τῶν ἀγγέλων μιμεῖται ζωήν. 
εἷς γὰρ οὗτοι τῶν χάτω. χαὶ μὴ γενεὰν 
ἡντες, ἀλλὰ xai τὸ δοῦναι λόγον, αἴρειν 
ἰριστηῦ τὸν σταυρὸν, xal τούτῳ ἀχολου- 
(vog, xat ὑπήχοον εἶναι, χαὶ ἀρνήσασθαι 


voluntatem sicut scriptutn est, lizec est angelorum 
conditio. Nam angelus idem sonat ac rerum divi- 
narum nuntius, Unde et monachus, etsi lapse sit 
hominum nature, attamen, si voluntate ferveat, 
virtutem habet ambulandi super serpentes ct scor- 
piones et super omncm inimici potestatem, et 
nihil ei nocebit. Ilic igitur e vita egressus, mun- 
doque et parentibus, muliere, filiis atque (ratribus 
derelictis, vitam ergelorum imitatur; isti enim 
nullo terrestrium amore tenentur, neque carnaleni 
habent propinquitatem, sed insuper rationem 
submittere, super humeros crucem Christi tollere, 
ejus sequi vestigia, docilem esse, omnia abnegare, 


μὴ ποιεῖν οἰκεῖον θέλημα, ἔργον ὀγγέλων (c propriam voluntatem non facere, loc esi opus 


ογεῖτε γὰρ, φησὶ, τὸν Κύριον, πάντε; ἄγ- 
» Δυνατοὶ ἰσχύϊ, ποιοῦντες τὸν λόγον αὖ- 
οὔσαι τῆς φωνῆς τοῦ λόγον αὐτοῦ. Εὺλο- 
ὕριον, πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ, λειτουρ- 
οἱ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ.» Ὁρᾶτε ; 
ὁμοίωσιν ἀγγέλων τὸ σχῆμα, xaX αὐτοῦ 
στοῦ, τοῦ, Μὴ τὸ θέλημά μου, ἀ.1.1ὰ τὸ 
θω, εὐξαμένου πρὸς τὸν Πατέρα. Διὸ χαὶ 
οὗτο τὸ σχῆμα ὑπέρτερον τῇ χαθαρότητι 
y ἐν χόσμῳ ἐπισχόπων ζωῆς φησιν. 
ΚΕΦΑΛ. XzG'. 


(λέὲον οἱ νῦν εἰς ἐπισχοπὴν ἀγόμδγοι 
πρῶτον γίγονται μογαχοί. — 
ἢ τοῦ Χριστοῦ Ἐχχλησία, τοὺς πλείους 


angelorum. Ait enim : ε Benedicite Dominum, 
omnes angeli ejus, potentes virtute, facicntes 
verbuin illius ad audiendam vocem sermonum 
ejus. Benedicite Dominum, omnes virtutes. ejus, 
ministri ejus , qui facite voluntatem ejus. » 
Videtisne? En habitus ille est secundum sinmilitu- 
dinem angelorum et ipsius Jesu Chri:ti qii Paurem 
deprecabatur dicens: « Non mea voluntas sed tua 
flat. » Ideo Dionysius dixit hunc ipsius vite epie 
scoporum qui in mundo sunt integritate przstare. 


CAPUT CCLXVI. 


Quare ut plurimum qui nunc αὐ episcopa:um perve- 
niunt, prius fiunt monachi? 


Quamobrem Christi Eecelesia plerosque eorum 


σχοπὴν ἀγομένων ἄρτι τῷ θείῳ σχήματι D quos modo ad episcopatum extollit prius hoc babitu 


ἔχοσμοῦσα πρότερον, οὕτω; ἐπισχόπους 
ἰὰ μέγιστα χαὶ ἅγια τῶν ἁγίων τῷ παν- 
αλιζομένη xai ἱερῷ σχήματι. Ὅρα δὲ 
τελεῖται ἡ τοῦ μοναχιχοῦ σχήματος ἐν 
à τελετή. 

ΚΕΦΑΛ. LZzZ. 
Περὶ μογαχιχῆς τειειώσδως. 
etat ὁ μονάσα:. βονλόμενος ἑχουσίω;:, xat 
τῆς χατὰ θεὸν ζωῆς, δοχιμάζεται ἐν ὧρι- 
γῷ, καὶ πίστιν δοὺς ἀπὸ τῆς αὐτοῦ βιοτῆς, 
ἱείωσιν τοῦ σχήματος ἐχζητήσας, ἵνα μὴ 
ἐς ἢ ἀναγχασθεὶς, προσάγεται τῷ ναῷ * 
ρὸν προσφέρεται, ἐξάγων αὑτὸς ἑαυτὸν 
)* xal πρὸ τῶν πυλῶν ἴσταται͵ ἐπεὶ οὐδέπω 
PaTRor. Gn. (ΕΥ͂, 


adornatos sic episcopos constituit, maxima ej 
sancta sanctorum hoc sanetissimo sacroque habitu 
confirmando. "Vide autem quomodo flat monachic' 
liabitus in Christo divina consecratio. 


CAPUT CCLXVII!, 
De monachali perfectione. 

Accedit qui libenter vult monachi vitam agere, 
ct data ratione vitze quae est éccundun Deum, in 
tempore constituto probatur; deipde (ldem dans 
per suam conversationem, et sacrum habitus 
induendi ritum exposcens, ne videatur vii paasus 
atque coactus, templum adit, quoniam vclut donum 
semetipsum offert, et pro foribus stat, quoniam 

1G 


i9l 


SYMEONIS TIESSALONICENSIS ARCTIIEP. 


nondum inter angelos homines sngelicos dinume- A συναρίθμιος τοῖς ἀγγέλοις xal ἀνῦρ "ποις 


raius est, scd quasi ponitens, ante paradisum 
atque. celum stat, intrare nequaquam audens ; et 
incepta sacra initiatione, post. primum in sancta 
ingressum quo significatur naturam nostram ad 
superna fuisse assumptam, ipse adducitur, perinde 
ac si inventus esset qui perierat, super humeros 
Domini qui invenit susceptus et apportatus. 


CAPUT CCLX VII. 


Quid notet. quod sine calceis est et nudus, capiteque 
intecto. 


Idco vestibus mundanis exutus est pedibusque 
nudis ct detecto capite, illud quidem quoniam 
omnia mundi superflua abjecit ; istud vero quoniam 


inops est et pauper, quasi fuerit a latronibus D 


divitiis spoliatus, et misere vulneratus atque pla- 
gis contusus nullusque derelictus, et semianimus 
jicens, vel ctiam quasi bonis a malis civibus 
ever&us atque fue et pessima siliquarum esca 
viribus exhaustus. 


CAPUT CCLXIX. 


Quid quod ita nudus adducitur, excipitur ulnis, pro- 
cidit, el catera. 


Unde illo ita nuo ἃ bonis servis vclut angelis, 
viris scilicet ad angelorum dignitatem cvectis, in- 
troducto, istud alia voce cantatur : « Manus pater- 
"28 pperire eihi festina. » Lumina quoque accen- 
auntur quibus data gratia et illuminatio ceelestisque 


xol;. ᾿Αλλὰ xal ὡς μετανοῶν, πρὸ τοῦ πα 
xai τοῦ οὐρανοῦ ἴσταται εἰσενεχθῆναι ἂκδ' 
xai τῆς ἱερᾶς ἀρξαμένης μυσταγωγίας, αὶ 
πρώτην εἰς τὰ ἅγια εἴσοδον, ἢ δηλοῖ τὴν τι 
λήμματος ἡμῶν εἰς τὰ ἄνω προσαγωγὴν, x 
προσάγεται, ὡς; τὸ ἀπολωλὸς εὑρεθεὶς, καὶ 
ὥμων τοῦ εὑρηχότος Δεσπότον ληφθεῖ; xe 
χθείς. 


ΚΕΦΑΛ. ZZH'. 
Τί τὸ ἀνυπόδετον καὶ γυμνὸν εἶναι καὶ 4 


Αιὸ καὶ γυμνὸς τῶν κοσμιχῶν ἐστιν ἐνϑ 
xai ἀνυπόδετός τε xal ἀσχεκής" τὸ μὲν, ὅτι 
ριττὰ καὶ τοῦ χόσμου πάντα ἀπέῤῥιψε" « 
καὶ πένης ἐστὶ χαὶ πτωχὸς, ὡς 190 ὑπὸ 
στῶν τὸν πλοῦτον ἀφαιρεθεὶς, καὶ δεινῶς eg 
σθεὶς καὶ μωλωπισθεὶς, καὶ γυμνὸς ἀφεῖ 
ἡμιθνὴς χείμενος" ἀλλὰ xal ὑπὸ τῶν vam 
τῶν τὰ ὑπάρχοντα ἀφαιρεθεὶς, καὶ ὑπὸ τ 
χαὶ τῆς χαχίστης τροφῆς τῶν χερατίων xav 

ΚΕΦΑΛ. ΣΞΘ΄. 


Τί τὸ οὕτω γυμγὸν προσάγεσθαι, κρατι 
ταῖς áyxdJaic, καὶ ὑποκίπτειν, καὶ τὰ 


Ὅθεν χαὶ προσαγομένου τούτου γυμνοῦ 
χαλῶν δούλων ὡς ἀγγέλων τῶν ἰσαγγέλων ἀνὰ 
ε᾿Αγχάλας πατριχὰς διανοῖξαί μοι σπεῦσον 
vox ἄδεται. Καὶ φῶτα ἀνάπτεται, τὴν δι 
χάριν καὶ ἔλλαμψιν καὶ τὴν χαρὰν δηλοῦ 


monstratur letitia. Ter quidem procumbit addu- (, ἐπουράνιον. Καὶ τρὶς μὲν προσπίπτει ὁ προ; 


etus, propter Trinitatem αἱ ingresssionis firmita- 

tem. Ter autem surgit, quoniam a lapsu erigitur ; 

οἱ ad sacras valvas velut ad coelum appropinquans, 
coram  prafecto, tanquam in conspectu Patris 
evlestis provolvitur, eumque ut fllius procul pere- 
grinatus hilariter amplectitur. Deiude surgit, et 
coram fratribus procumbit veniam flagitans, perinde 
uc si filium natu majorem oret ne irascatur, quasi 
eos injuria affecisset dum stolide conversaretur, 
et cuin eis simulque cum Patre celesti reconcilia« 
tur, 

CAPUT CCLSX. 

Quare promissiones in interrogeiione consistant et 
responsione, idque fieri μὲ sponte ac voluntate 
promitti demonsiretur. 

Postea jubetur aures et os aperire nequaquam in 
-mendacio et simulatione, sed ul veritatem poeni- 
; tenti. vere confiteatur, et interrogatus fatetur 
τ quam ob rein accesserit; quoniam vitam desiderat 
ascelicam, et poscit ut in chorum monachorum 
ascribatur, et quoniam libenter absque necessitate 
nccedit, necnón semetipsum servaturum esse in 
virginitate, in castitate οἱ pietate, obedientiamque 
usque ad mortem przPfecto priestiturum promittit, 
omnem etiam afíllictationem et angustiam passurum 
propter regnum colorum et in monasterio sacris- 
que exercitationibus permansurum usque ad extre- 
mum spiritum. lic igitur pollicitus coram Deo et 
hominibus, quasi offerat Creaturi sacrificium  vo- 


νος διὰ τὴν Τριάδα, xal τὸ βέδαιον τῆς προσι 
ἀνίσταται δὲ τρὶς, ὅτι ἐγείρεται ἐκ τοῦ med 
xai ἐγγίσας ταῖς θύραις ταῖς ἱεραῖς ὡς τῷ 
τῷ χαθηγητῇ προσπίπτει ὡς τῷ οὐρανίῳ Πα 
ἱλαρῶς προαδέχετκχι ὡς ὁ ἀποδημήσας υἱός. 1 
ἀνίσταται, χαὶ τοῖ; ἀδελφοῖς ὑποπίπτει συγ) 
ἐξαιτῶν, ὡς πρὸς τὸν πρεσδύτερον υἱὸν μὴ 
σθαι παραχαλῶν, ὡς χαὶ αὐτοὺς καθυδρίσα 
γος πολιτευσάμενος " xal τούτοις ἄμχ τῷ 


Πατρὶ χαταλλάπσεται. 


ας 


KE9AA. XO. 


Διατί al ὑποσχέσεις ἐν ἐρωτήσει τε sal « 
σει" xal ὅτι διὰ τὸ ἑκούσιον. 


Εἴτα ἀνοῖξαι τὰ ὦτα xal τὸ στόμα Sume 
καὶ μὴ ἐν ὑποχρίσει xal εἰρωνείᾳ, ἀλλὰ τι 
τῆς μετανοία; ἀληθῶς ἀνομολογῇσαι " χαὶ ἐρ 
νος, χαθομολογεῖ διατί προτῆλθιν, Ὅτι κα 
τῆς ἀσχήσεως βίον, xaX χαταταγῆναι τῷ τῶ 
ζόντων χορῷ ζητεῖ " xal ὅτι ἐχουσίως, xa 
ἀνάγχης προσέρχεται" χαὶ φυλάττειν ἑαυτὸν. 
θενίᾳ xal σωφρασύνῃ xal εὐλαδείᾳ, καὶ au 
θανάτου τῷ προϊσταμένῳ τὴν ὑπαχοὴν ἐπα 


επχι" xal πᾶσαν θλίψιν xal στενοχωρίαν 03 


διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, xai παραμέ 
μοναστηρίῳ xal τῇ ἀσχήσει ἕξω; ἐσχάτης àv 
Ταῦτα οὖν χαθυποσχεθεὶς ἐνώπιον θεοῦ χαὶ 
T4)», ὡς προσαγόμενος ἐθελόθυτον θῦμα, 


DE IKENITENTIA. 


494 


P ἀνέντες χκατηχεῖται. Καὶ τῆς τελειοτά A luntarium, vivum et rationabile, instruitur, et per- 


ὀφηγεῖται αὐτῷ ὁ ἱερεὺς τὴν πολιτείαν. 
nvdo2i ἔχει, χαὶ διψῆσαι, xal γυμνητεῦ- 
ἰριστὸν, τὸν ταῦτα παθόντα ὑπὲρ ἡμῶν, 
σθῆναι χαὶ χλευχσθῆναι xal διωχθῆναι καὶ 
ιϑεῖν δι᾽ αὐτὸν, καὶ χαίρειν, ὅτε ταῦτι 
Jot διὰ Χριστόν χαὶ ὅτι μεγίστη ἡ δωρεά’ 
pov βάπτισμα λαμδάνει, καὶ χαθαΐίρεται 
τιῶν" xal υἱὸς φωτὸς δείχνυται" χαὶ ὁ 
piv ἐπ’ αὐτῷ χαίρει μετὰ τῶν ἀγγέλων 
wv αὐτῷ τὸν μόσχον τὸν σιτευτὸν, ὅπερ 
γῦ τὸ σῶμα xal αἷμα, Kol ὅπως ἀντιλογία 
νηκοῖχ, ὑπερηφανία τε χαὶ τὰ λοιπὰ πάντα 
δὼ εἶεν ἀπ᾽ αὐτοῦ, πλουτεῖ δὲ τὴν ταπεί- 
τὴν ὁπαχοὴν καὶ φιλαδελφίαν xaX ἐπιεί- 
ν μελέτην τε χαὶ ἀνάγνωσιν τῶν θείων λο- 

τήρησιν τῆς χαρδίας ἀπὸ τῶν ῥυπαρῶν 
"ἔτι δὲ ἐργασίαν τὴν χατὰ δύναμιν * χαὶ 
Υγελίαν τῶν τῆς χαρδίας ἀρυπτῶν χατὰ 
τε χαὶ θείας ὑποθήκας. [Δι᾿ ὧν δείχνυται, 
ι"λῶς εἴρηται τὸ σχῆμα τὸ ἅγιον ἐν τῇ js 
ναι, 

ΚΕΦΛΛ. ZOA'. 

| ἣ τῶν τριχῶν σημαίνει κουρά. 
οὖν πάντα χαθομολογήσας ἐπ᾽ ἐλπίδι τῆς 
«τοῦ Χριστοῦ, χαὶ συνταξάμενος ἐν τούτοις 
pt τέλους ζωῆς: αὐτοῦ, ἐχουσίως γὰρ Χρι» 
ἰθεται, χείρεται σταυροειδῶς τὰς τρίχας 
ιἰῇζς εἰς τὸ ὄνομα τῆς Τριάδος " διὰ μὲν τῆς 


fectissimz vitze conversationem illum docet sacer- 
dos, aperit etiam quantum esurire oportebit et 
sitire et nudus esse propter Christum qui talia 
propter nos toleravit, necnon injuriis lacessi et 
illudi, et persecutionem pati omniaque propter 
eum ferre, et gaudere quando ista omnia propter 
Christum patietur, et quoniam loc est maximum 
donuin, et quia secundum accipit baptismum, ct a 
peccatis mundatur, et filius lucis ostenditur, et 
Dominus noster de eo gsudet cum angclis ejus, 
occidens ei vitulum saginatum, quod est 'ejus cor- 
pus et sanguis ; indicat etiam quomodo rebellio et 
inebedientia atque superbia cateraque mala omnia 
procul ab eo futura sint, sed eum divitem futurum 
esse humilitate, obedientia , fraterna dilectione, 
mansuctudine, meditatione et agnitione divinorum 
sermonum, necnon cor esse servaturum ab impuris 
cogitationibus et quantum poterit operaturum. Den» 
que abscondita cordis manifestat secundum sanctas 
divinasque institutiones, Quibus ostenditur, babituma 
Sanctum esse, prout recte diximus, ia penitentia. 
CAPUT CCLX XI. 
Quid indicet tonsura. capillorum. 

licirco hxc omnis confessus in spe virtutis 
Christi , et fratribus cooptatus inter eos usque ad 
finem vitse δι: permansurus, libenter enim Christo 
dicatur, in moduin crucis capillis capitis tondetur 
in nomine Trinitatis, per Trinitatem eonsecratus, 


ελούμενος, δ'ὰ δὲ τοῦ σταυροῦ τὴν νέχρω- (C per erucem vero se mortuum mundo ostendens, 


ὄσμου δηλῶν, χαὶ σφραγιζόμενος τῷ ὑπὲρ 
ὧν σταυρωθέντι᾽ διὰ δὲ τῆς ἀφαιρέσεως 
ἰς τῶν τριχῶν ànzpyhv ix τοῦ σώματος ὡς 
Ἰοσφέρων τῷ Κυρίῳ" ὅτι ὅλο; προσάγεται, 
Ιοὗται Χριστῷ, χαὶ ὡς τὰ περιττὰ πάντα 
ὕ χόσμου ἀποτιθέμενος. 

ΚΕΦΑΛ. XOB'. 
δύγαμις τῶν πρὸ τῆς χουρᾶς εὐχῶν. 


ς χουρᾶς δὲ, μετὰ τὰς ὑποσχέσεις, εὐχὰς 
ἱερέως δέχεται ἱεράς. Καὶ ἡ μὲν ἔστιν, ἵνα 
ἔρμων Θεὸς ὑποδέξαιτο αὐτὸν ὡς; προσελ- 
1t ὑπαγκαλίδαιτο éx; τὸν ἄσωτον, xal ὑπερ- 
αὐτοῦ διὰ τοὺς ἀεὶ πολεμοῦντας " xal ἵνα 
Σὺν αὐτῷ T], ᾿εὐφραίνων αὐτοῦ xai γλυχα!- 
ιαρδίαν τῇ παρλχλήσει τοῦ θείον Πνεύμα- 
ν αὑτὸν xal τῆς μερίδος τῶν ὁσίων, ὧν τὸ 
νδύεται,͵ ἵνα χαὶ σὺν αὐτοῖς χληρονομήσῃ 
λείαν τῶν οὐρανῶν, ἐν αὐτῷ τῷ Χριστῷ, ὃν 
"εἶ σὺν τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Πνεύματι. Αὕτη 
fot πάντα τὰ θεῖα δίδωσι, xa τὸν τελού- 
διοῖ, "Ἔπειτα σφρχαγίσας αὐτὸν, xal πρὸς 
' στραφεὶς, τὴν τελεωτέραν λέγει εὐχὴν, 
jue κειμένου τοῦ τελουμένου. € Ὃ ὧν, Δέ- 
ριξε, ὁ μετὰ τοῦ ζῶντος xal ἐνυποστάτου 
v, καὶ τοῦ παρὰ σοῦ ἐχπορευομένον Πνεύ- 
€ ἀληθείας * » 0v χαὶ Θεὸν ἀγγέλων φησὶν, 
. Σεραφὶμ παρίστανται ἀνυμνοῦντα, χαὶ τὸ 
ἀληθινὸν τὸ quiljoy πάντα, αὑτὸν εἶναι 


et confirmatus ei qui pro nobis fuit cruciixus ; 
per tonsuram autem et rasuram eapitis quasi pri- 
mitias ex corpore in sacrificium Deo offerret, quo - 
niam ipse totus offertur ct Domino consecratur, 
et quasi omnia superllua et mundana abjiceret. 


CAPUT CCLXXII. 


Quenam significatio precum que tonsure. premii- 
tuntur. 


At ante tonsuram, post votorum nuncupationem, 
preces sacras a sacerdote accipit, Prima quidem 
est ut totius misericordiz? Deus illum ut accedentem 
suscipiat, εἰ amplectatur ut prodigum, et tueatur 
adversus inimicos jugiter aggredientes. L'tque 


D semper sit cum eo, delectans et laetificans eor ejus 


consolatione Spiritus, eum digoans qui partem 
habeat cum sanctis quorum induit habitum ; ut 
cum eis consequatur regnum celorum in ipso 
Christo quem benedicit cum Patre et Spiritu ; ila 
enim invocatio divina dat omnia et initiatuin per- 
ficit. Deinde eum signans et ad orientem couversus 
perfectiorem dicit orationem , initiato jacente in 
pavimento : « O tu qui es, Domine Deus, cum vivo 
et consubstantiali Verbo tuo, et procedente a te 
Spiritu veritatis.... », quem Deum angelorum 
appellat, cui Seraphiin concinendo circumstant , 
eumque verum esse lumeu quo illuminantur om- 
nia, cujus splendore stupent, tota supernorum pri- 
mogenilorum Ecclesia testatur, et precatur ui 


An5 


SYMEONIS TII ESSALONICENSIS ARCIITED. 


496 


oculos demittat super humilitatem initiati qui coram A μαρτυρεξ, δυσωπούμενον ὑπὸ πάτης ἐπουρανίου "Ex- 


muliis vota nuncupavit, οἱ cum admittat in gratiam 
adoptionis quam in sacro baptismate redemit pro- 
pter hunc. habitum angelico simillimum ; flagitat 
etiom ut iste in co servetur, et induatur robore ad 
pugnandum contra invisibilem inimicum, ct suhji- 
cjendas carnis rebelliones virtute Spiritus, utque 
exuto vetere homine, novum induat, iu omnibus 
commorans ct oratione insistens ut vivat ille in 
sanctitate et justitia, fiat Dei instrumentum et ha- 
Litaculum Spiritus, et dignus habeatur qui cum 
omnibus electis regnum coelorum obtineat, depre- 
catur. Et vocem extollens benedicit Trinitatem, ex 
qua emne robis venit donum perfectum ; et post- 
quam pacem omnibus pronuntiavit, el dixit : Incli- 
nate capita vestra, omnes inclinant cum monacho 
nuper initiato, qui non manum pontificis habet 
impositam , non enim ordinationem accipit, s:d 
*olumniodo librum precum super caput positum , 
eum sacras preces suscipit. Adliibet ergo sacerdos 
alam orationem : « Sancte. Damine virtutum, 
Pater Domini nostri Jesu Christi, suscipe servum 
inum istum. » Et ter signat eum in perfectionem 
initiati monachi , simulque in gloriam Trini atis 
cui illum consecrat, et eztera deprecatus elevata 
vocc, bencdicit. Et conversus jacentem erigit, id 
'nnuens, eum ex peccato surrexisse, reuwissionem 
consecutum, ei exceptum fuisse a l'aire, rursumque 
1n filium a-optatum, illi primam puritatis stolam 
reddidisse, collocasseque cum angelis, Quaproyter 
illiua dexteram arripiens, illum erigit sacerdos, et 
ostendens Evangelium , tanquam Salvatorem il'ud 
deosculari mandat, qued innuit amplecti et deoscit- 
ari Patrem, Tum addit : Ecce, Christus invisibi- 
liter hic adest, monetque ut attento animo sis, 
neque im posterum cadas. Quoniam nen cuin 
vorit ita ut. invitus veniat, sed libenter accedit. 
Quo: ita confitetur, nempe ex proposito venire. 
Dein rursum ait sacerdos : « Ecce Christus invisi- 
liter hic adest, et vide ad quem accedis, Christum 
scilicet, cui conjungcris, ipsi enim Cliristo adu- 
naris, et cui abrenuntias, nempe mundo et rebus 
mundi. » Dansque forficulas : « Accipe, inquit, οἱ 
mihi redde », ut spontaneam ostendat voluntatem. 
Et si ipse quidem recipit pater qui tonsuram fac- 
Iurus est sacerdos, ipse iterum sumit forficulas ab 
jniato monacho qui prius cum amplectitur. At si 
bas accipit sponsor , deinde cas dat sacerdoti , et 
rursus sacerdos ipitiato 1radit, eoque iterum am- 
plectente et. illas sponsori praebente, ipse iterum 
eas reddit sacerdoti. Quod fit trina vice, et iu ho- 
norem Trinitatis, et in confirmationein ejus quod 
factum est. Sacerdos vero .tertia. vice accipiens : 
« Ecce, ait, e manu. Cbristi eas accipis » ; terri- 
Lile verbum treimoremiucut:eos audientibus. Deinde 
smncas forliculas dicit ; « Benedictus Deus qui vult 
o*aues &alvos lieri » , et reliqua, Nam oportet Do- 
mino gratias ag^re de omuibus salutiferis ope- 
ribus. Siatim ergo tondet eum sacerdos in nomiue 


χλησίας τῶν &wo πρωτοτόχων, xai ἐκὶ τὴν ταπεί- 
νωσιν εὔχεται ἐπιδλέψαι τοῦ τελουμένου, τοῦ πολ- 
λῶν ἐνώπιον ὁμολογήσαντο; τὰ τῆς ὑποσχέσεως, xal 
συνάψαι τῷ χαρίσματι τῆς υἱοθεσίας τῷ ἐν τῷ ἁγί 
βαπτίσματι διὰ τοῦ ἀγγελοξιδοῦς τούτου ey fia 
xa τηρηθῆναι ἐν αὐτῷ, καὶ ἐνδυναμωθῆναι πρὸς τ 

τοῦ ἀοράτου ἐχθροῦ πόλεμον, χαταδέάλλειν τε o 
τῆς ca pxb; knavacváse n τῇ δυνάμει τοῦ Πνεύματ 

καὶ τὸν παλαιὸν ἀποδαλλόμενον, τὸν νέον ἐνδύσασξεες 
ἄνθρωπον, χαὶ ἐν πᾶτιν ὀχυρώσα: χαὶ ἐνισχύσας 
εὐχῇ, ὥστε ζῇν ἐν ὁσιότητι καὶ διχαιοσύνῃ, καὶ 
γανον γενέσθαι Θεοῦ, xaX χατοιχητήριον Πνεύματε- ὦν 
ἀξιωθῆναι τοῦτον alzelzat σὺν πᾶσι τοῖς ἔκλεχτοῖς ς- - 
βατιλεία; τῶν οὐοανῶν. Καὶ ἐχφωνήσας δοξολογεῖξ᾽ πῇ] 
Τριάδα, παρ᾽ ἧ: ἅπαν ἡ ἵν χορηγεῖται δώρημαε. 1 
λειον. Καὶ τὴν εἰρήνην ἐκφωνήσαντος πᾶσ', χα) στὸ 
χλῖναι τὰ; χεφλλὰς, πάντες χλίνουσι, τὴν δουλε σ΄ κιν 
ὑποδεικνύντες σὺν τῷ τελουμένῳ μοναχῷ * ὃς δὴ »ε 5] 
οὐ τὴν χεῖρα τοῦ ἱεράρχονυ Eget ἐπιχειμένην, δὺ y e 
χειροτονίαν δέχεται, ἀλλὰ τὸ βιδλίον τῶν εὐχῶν ux 
vov ἐπὶ κεφαλῆς, τὰς ἱερὰς εὖχὰλ: δεχόμενος. ᾿Βπάγ Εἰ 
οὖν ὁ ἱερεὺς καὶ τὴν ἑτέραν εὐχὴν. «Αγιε Κύριε τ» 
δυνάμεων, 5 Πατὴρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστο 2" 
πρόσδεξαι τὸν δοῦλόν σον ὁ δεῖνα. » Καὶ σφραγί, 46} 
τοῦτον τρὶς εἰ; τελείωσιν ἅμα τοῦ τελουμένου μιν 7 
χοῦ, καὶ δόξαν τῆς Τριάδος, ἀφιερῶν τοῦτον ai - 
xai τὰ λοιπὰ ὑπερευξάμενος, ἔἐκφωνεῖ χαὶ δοξηλογε € - 
Καὶ στραφεὶς ἐγείρει τὸν χείμενον, δεικνὺς ὡς lga« “ 


“-ἰὠὰῷΖω 


c £70 τῆς ἁμαρτία;, xal τὴν ἄρφετιν ἔλλδςε, χα 


προσεδέξατο τοῦτον ὁ Πατῆρ, xal εἷς τὴν νἱοθεσίαε "V 
ἀνάγει πάλιν, xal τὴν πρυτέραν στολὴν τῆς χαθάρ» ^ 
σεως δίδωτι, xal μετὰ τῶν ἀγγέλων συντάττει. A.D 
xa λαθὼν αὐτὸν τῆς διξιᾶς ἐν τῷ ἀνιστᾷν ὁ ἱερεὺ ze 
xz τὸ Εὐαγγέλιον ὑποδείξας ὡς τὸν Σωτῆρα, àsnd&— 
σατῆαι λέγει αὐτὸ, ὃ δηλοῖ τὸ ἐναγχαλίσασθαι xex * 
γαταφιλῆσαι τὸν Πατέρα. Εἶτα καὶ φησι», « "Hoo. ὅ 
Χριστὸς ἀοράτως ἐνταῦθα πάρεστι. » Kal παραΎ “ 
γξλλει προσέχειν, ὥστε μηχέτι πεσεῖν" ἐπεὶ οὐδεξ € 
ἀναγγάξει τοῦτον ὥστε ἀχγυξίως ἐλθεῖν * ἀλλ᾽ ἔχου - 
G't0; ποοσέρχετα:. Καὶ τοῦτο οὕτως ὁμολογεῖ, ὡς ὃ 
προχιρέσξως Epy:txi, Εἶτα πάλιν φησὶν ὁ ἱερεύς ^ 
« Ἰδοὺ ὁ Χριστὸς ἀορίτως ἐνταῦθα πάρεστι, xa 
βλέπε τίνι προσέρχῃ * τῷ Χριστῷ δηλονότι" τίνι συν" 


D τὰτοῃ ὅτι αὐτῇ τῷ Χριστῷ " xaY τίνι ἀποτάσσῃ, ^ 


οἷον αὐτῷ τῷ χόσμῳ 1942 καὶ τοῖ; τοῦ χόσμου. «καὶ 
δοὺς αὑτῷ τὸ ψαλίδιον, « Λάδε xal ἐπίδος μοι, 9 
qni», ἵνα τὸ ἐχούΖιον δείξῃ, Καὶ εἰ μὲν αὐτός late 
ἀναδεχόμενος καὶ Πατῆρ, ὁ καὶ ἀποχείρων lepso “ 
αὐτὸς λαμθάνς: τὸ ψαλίδιον πάλιν ἀπ᾽ τοῦ τελουμαῖ-“ 
νου μοναχοῦ, ἀσπασλμένου τούτου πρότερον, Ei 

οὖν λαμδάνει ὁ ἀνάδοχος τοῦτο, xat δίδωσιν αὐτὸ τ «E 
ἱερεῖ. Καὶ ὁ ἱερεὺς πάλιν παρέχει τῷ tiles plv 20 
ob xaX ἀσπαζομένου πάλιν xal διδόντος τοῦτο τ 7 
ἀναδόγῳ, αὐτὸς δίδωσι πάλιν τῷ ἱερεῖ, Καὶ vo 
γίνεται ἐπὶ τρὶς, εἴς τ: τιμὴν τῆς Τριάδο;, xal Ἐξ Ξ 9 
γινομένου βεδαίωτιν. Καὶ ὁ ἱερεὺς τὸ τρέτον διδοῖ.---οῦῦν 
φησίν᾽ « Ἰδοὺ ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ Χριστοῦ λαμί 2 
γεῖς αὐτό. » Φοδερὸς ὁ λόγος. καὶ φρίκην Ep comme 


DE PI(ENITENTIA. 


408 


ioudtv, Εἶτα λαδὼν τὸ ψαλίδιον, ἐπιλέγει, A Trinitatis, illum summa cervice in formam crucis 


᾿Ιτὸς 6 0:5; ὁ θέλων πάντας σωθῆναι, » καὶ 
. Δεῖ γὰρ εὐχαριστεῖν τῷ Κυρίῳ ἐπὶ πᾶσι 
ηρίοις ἔργοις. Εὐθὺς οὖν ἀποχείρει αὐτὸν ὁ 
€ ὄνομα τὴς Τριάδος, σταυροειδῶς χείρων 
ὃ κορυφῆς, καὶ τὰς τρίχας τῷ θυσιαστηρίῳ 
t, δειχνὺς, ὡς ἀπαρχὴ αὗται χαὶ δῶρόν εἰσι 
ὃς καὶ ὁ προσενέχθεὶς ὅλος, καὶ θυσία ζῶσα 
εστος. Εἶτα καὶ τὰ τοῦ σχήματος ἐνδιδύσχει, 
σφραγίζων τῷ τοῦ σταυροῦ τύπῳ. Καὶ ἐπι- 
Ἐνδύεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ. ἣ περιζώννυ- 
τοδύεται, fj ἕτερόν τι, εἰς τὸ ὄνομα τοῦ [Ia- 
τοῦ Υἱοῦ, xal τοῦ ἀγίου Πνεύματο:" » χα" 
εν ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ, Κύριε ἐλέησον. » 


abradens, et capillos altari imponit, monstrans cas 


. esse Deo primitias et donum , prout ille totus of- 


fertur sacrificium vivum et acceptabile. Deinde 
l;abitu eum induit, singula signans signo crucis, et 
dicens : « Induitur servus Dei, vel przcingitur, vel 
subvwestitur, aut aliud quid, in nomine Patris , et 
Filii et Spiritus sancti ; » et : « Dicamus pro eo : 
Kyrie, eleison. » Quod ter in singulis ab omnibus 
dicitur, quo ostenditur illum in Trinitate contegi, 
divinamque misericordiam esse super eum ; et ipsa 
monachi oratio precipue intendit ut ἃ Domino 
Jesu invocet misericordiam. 


) Ὃ καὶ «pi; ἐν ἑχάστῳ παρὰ πάντων λέγεται, δηλουμένον, 


Τριάδι τειχίζετοι, χαὶ τὸ θεῖον ἔλεός ἐστιν ἐπ᾽ αὐτῷ" xal αὕτη ^ εὐχὴ ἐξαιρέτως τοῦ μοναχοῦ, 


τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἐχχαλεῖσθαι «bv ἔλεον, 


KE9AA. ΣΟΙ. 
σι τὰ τοῦ ἱεροῦ σχήματος τῶν μοναχῶν 
ἄμφια, 

ται δὲ πρῶτον μὲν, φησὶ, χιτῶνα εὐφροσύ- 
ἀγαλλιάσεως, ἀντὶ τῆς γυμνώσεως ἐχείνης᾿ 
σχύνης, xal τῆς παραχολουθησάσης διὰ τῇς 
€ καὶ τῆς ἁμαρτίας φθορᾶς τοῦ θανάτου xal 
Ὥς, ἦν ἀναιρεῖ δι᾽ ὑπαχοῆς χαὶ ἀφθόρον 
μοναδιχὸν σχῆμα τὸ ἅγιον. Εἶτα τὸ παλλίον 
λου σχήματος, «Εἰς στολὴν, λέγων, ἀφθαρπίας 
ότητο:,» ὡς 8:00 σχέπης σημεῖον, διὰ τῇς 
εἰᾳ ζωῆς χαριζόμενον ζωὴν αἰώνιον τῷ λαμ- 

ἔτι δὲ xal εἰς θείαν περιδολὴν, ἣν ἢ χάρις 
ἡματο; δίδωσιν, ἀντὶ τῶν δερματίνων χιτώ- 
4 τὸ x υχούλιον τῆς àxaxlaq, «Elg περιχε- 
ἐλπίδος σωτηρίου,» λέγων, διὰ τὴν ἐχ Θεοῦ 
τος ἐπισχίασιν, χαὶ τοῦ ἡγεμονιχοῦ Ot τῆς 
ἡροξύνης: καὶ τῆ: ἀχαχίας χατὰ τὰ ἄδολα 
γωσιν, xai Étt τῆς χεφαλῆς μετὰ πάντων 
)ητηρίων τὴν Ex τοῦ Θεοῦ φυλαχὴν xci πε- 
^ Ὃ δὴ καὶ ἔμπροσθεν περὶ τὸ στῆθος διὰ 
τιχὸν xal τὴν χαρδίαν xal ὄπισθεν ἐχχρέμα- 
"ροὺς ἐρυθροὺς περιφέρον, slg τὸ διώχειν τῷ 
) καὶ φριχτῷ σημείῳ τοὺ; χαθ᾽ ἡμῶν ἔμ- 
«ε xai ὄπισθεν ἐπεμδαίνοντας. Ἕπειτα τὸν 
y ix δερμάτων ζώον διὰ τὴν τῶν χοσμιχῶν 
ν ἀπὸ τῶν (pov ἔμπροσθέν τε σταυροειδῶς 
Ücv, σημεῖα χεχτημένον σταυροῦ, μᾶλλον 
| ἐχτυποῦντα τὸν σταυρὸν, « ᾿Αναλαμδάνων, 

ἱερεὺς, τὸν σταυρὸν αὐτοῦ ἐπὶ τῶν ὥμων, 
ἰουθῶν τῷ Δεσπότῃ, χαθὰχλ δὴ χαθωπολόνη- 
τα ἐπὶ τούτοις τὴν ζώνην, χαὶ ταύτην ἐκ 
5, περιζώννυται λέγων, « Τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ 
ωὡσιν σώματος xal ávaxalvioty πνεύματος,» 
σωφροτύνην χαὶ τὴν ἁγνείαν, xal τὸ ν:χρὰς 
σὴ δύναμις τὰς χινήσεις τῆς σχρχὺς, xal 
θαι χατὰ τῶν παθῶν, χαὶ πρὺς τὰς πράξεις 
λῶν ἀνδρίζεσθαι. Εἶτα τὰ σανδάλια, « Εἷς 
αν, φησὶ, τοῦ Εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης, » 
προσχόπ-ῃ τοὺς πέδας τοὺς νοεροὺς τῆς ψυ- 
Sk πυρὰ τῶν νοουμένων ὄφ:ων δάχγηται τὴ» 
τομῶν πτέρναν, ἀλλ᾽ ἐπάνω τούτων ἐπιδαίνῃ, 
απατῇ Aorta χαὶ δράχογτα, τὰ χροπτὰ τῆς 


CAPUT CCLXXIiIH., 


Quid denotet. sacer monachorum habi:us quo 
induitur. 


Primum quidem, dixit, induitur vestem Letitie 
et exsultationis illius loco nuditatis et. turpitudinis 
et secuti. per inobedientiam et peccatum corru- 
ptionis mortis ac tristiti», quam tollit per obed'en- 
tiam vitamque incorruptibilem sacer monachorum 
habitus. Deinde pallium induit majoris habitus 
dicens : « ἴῃ stolam immortalitatis et sanctitatis » 
tanquam signum divini pr:esidii vitam :zeternanm per 
vitam in pietate peractam. imperiiens accipicnti , 
et insuper in signum divini amictus quem pro 
vestibus pelliceis largitur Spiritus gratia. Deinde 
tradit cucullum innocenti? dicens : « In. galeam 
salutaris fidei », propter a:/umbhrationem divine 
grati, et principalem exaltationem hunc manentem 
qui humilitate et innocentia ingenuis assimilatur 
infantibus, vel etiam propter custodiam atque tu- 
telam , Deo favente, servatam capitis omniumquo 
simul sensuum. Quod a fronte quidem pendet circa 
pectus propter rationem et cor, ac a tergo rcli- 
gitur, cruces rubras circumlerens ad. repellendos 
regali terribilique s:gno hostes in nos a froste ct 
a tergo irruentes. Deinde scapuiare imponit cx 
pelle animalis factum, quoniam rehus mundi mor- 
tuus est monachus, ab humeris parte anteriori 
pendens in formam crucis , parte vero posteriori 
Signis crucis refertum seu potius ipsam crucem 


D referens : « Áccipiens crucem super humeros, at 


sacerdos, sequitur Dominum, prout confessus est, » 
Deinde post ista zonam induit et quidem pelliccaim 
dicens : « Prazcinguntur renes cjus in mortiflea- 
tionem corporis et renovationem spiritus ad casti- 
tatem et munditiam ad mortificandos quantum po- 
terit, motus carnis, ad obluctandum adversus viria, 
ad confirmandum animuni circa przceptorum opera, 
Postea inducit sandalia dicens : «In. prirparationem 
Evangelii pacís,» ut spiritales animae pedes non of. 
fendat, neque spirítibus serpentibus lerdantur cogis 
tationum plantzs, sed »uper hos ambulet et conceal et 
leonem atque draconem , occultas malitia lei! 

lesque bestias, ct nunquam oreqeessacus: QM 


e uf «ἢ 


49) 


SYMEONIS THESSALONJCENSIS ARCHIEP. 


viam Evangelii, usque dum supra currens ubi no- A xaxlac καὶ φθονερὰ θηρία, καὶ ἀμεέξαστρι 


stra conversatio est , ad ccelum perveniat. Denique 
chlamydem velut omnia complectentem addit, ad 
quam claricri voce sacerdos dicit : «Tu frater no- 
ster, accipe magnum et angelicum habitum in no-. 
mine Patris, et Filii, et Spiritus sancti » , quoniam 
hec vesis est perfectiss:ma et omnia continet , 
necnon universa custodit protegentemque Dei vir- 
tutem ostendit et sighificat atque austeritatem , 
pietatem ac humilitatem vite monasticae, et quo-- 
niam neque manus nec aliud quidpiam membrum 
secundum hanc vitam viva ct ad mundanas opera- 
tiones libera, scd omnia mortua habet monachus. 
Solum vero liberum liabet caput ad Deum spectans, 
qui est caput universorum, resque Dei cogitans et 
sd eum approperans. lilud autem habet cucullo 
circumdatum propter humilltatem, et ne sensibus 
ibi collectis nullum sít integumentum. 


τὴν ὁδὸν τοῦ Εὐαγγελίον, 1993 iw; δι 
μὼν, ὅπου ἡμῶν τὸ πολίτευμα ἐν οὖραν 
τῆσῃ, τελευταῖον δὲ, ὡς περιεχτιχὸν πάν 
θάλλεται τὴν μανδύαν, ἐν ᾧ καὶ τρανότε 
ὁ ἱερεὺς, ε Ὁ ἀδελφὸς ἡμῶν ὁ δεῖνα Bat 
καὶ ἀγγελιχὸν σχῆμα εἷς τὸ ὄνομα τοῦ ἢ 
τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, » Gi 
«ον ὄντα χαὶ περιεχτιχὸν πάντων, καὶ τὴ 
χὴν καθόλου xal σκεπαστιχὴν τοῦ θεῖ 
δηλοῦντά τε χαὶ σημαίνοντα " χαὶ ἔτι τὸ 
μένον καὶ εὐλαδὲς καὶ ταπεινὸν τῆς μοναχ 
xa ὅτι οὐ χεῖρας fj τι τῶν μελῶν xat τὸ 
ζῶντα ὁ μοναχὸς, καὶ πρὸς χοσμιχὴν ἔργο 
θερα, ἀλλὰ πάντα νεκρά. Μόνην δὲ τὴ 


Β ἐλευθέραν ἔχει, πρὸς Θεὸν ὁρῶσαν τὴν τὸ 


κεφαλὴν, καὶ τὰ ἐχείνου φρονοῦσαν, καὶ 
ἀνατρέχουσαν. ᾿Αλλὰ καὶ ταύτην. περισ 


τῷ κουχουλίψ διὰ τὴν ταπεινοφροσύνην, xai μηδ᾽ ἐχεῖσε τὰ αἰσθητήρια ἀπεριχάλυπτα ἔχοντ, 


CAPUT CCLXXIV. 


Quod monachws habitu suo conditionem mortis 
Christi imkatur. 


Ínsupet monasticam agens vitam mortnus est οἱ - 


qu»si in sepulcro positus. Ideo chlamys quidem vel- 
utsepulerum, vestes autem interiores sepulcra!ia 
teferunt indumenta , nempe tunica et catera. Pas- 
sioncim vero per crucem consummatam ostendunt 
tam scapulare quam alig vestes ; crucifixus enim 


monachus est mundo, quod czeterum promisit ; cu-- 


ΚΕΦΑΛ. ZOA. 

Ὅτι τὴν τοῦ Χριστοῦ véxpucir xal Qu 
ματος μιμεῖται ὁ μοναχός. 

᾿Αλλὰ καὶ ὅτι νεχρὸς ὁ μονάζων τῷ f 
ἐν τάφῳ ἐστί" διὸ χαὶ ὡς τάφος μὲν | 
ἐντάφια δὲ τὰ ἐντὸ:, ὁ χιτὼν δηλαδὴ xa 
Δηλοῦσι δὲ τὸ διὰ σταυροῦ πάθος ὃ ἄ' 
€ ἄλλα, Ἐσταυρωμένος γὰρ τῷ κόσ 
μοναχός * xaX τοῦτο δὴ χαθυπέσχετο. Τὸ 
À:ov ἀπὸ χεφαλῆς ὡς σουδάριον. Καὶ ὅλο 


cullus autem ἃ caplte pendens velut sindo, ex omnl (Σ ρωθέντα ὑπὲρ ἡμῶν καὶ ἀποθανόντα xa 


parte crucifixum pro nobis et mortuum involutum- 
que in sepulcralibus indumentis ac sindone Do- 
minum imltatur, ut quemadmodum per vitam cum 
eo crucifixus est et mortuus, ita cum eo resurgat, 
et exaltetur, et haeres appareat paterni ejus regni, 
bonorumque nobis paratorum a constitutione mundi 
particeps exhibeatur ; qua ei deprecatur sacerdos, 
postquam sanctum sumpserit habitum. Statim enim 
novam adjicit orationem, et precatur ut Deus bonus 
et fidelis in promissis suis et cujus dona suni sine 
poenitentia, det ei conversationem bonam et lione» 
stam ac irreprehensibilem et in sanctificatione vi- 
vens intemeratum custodiat habitum quem induit; 
et annuntiat singulorum vestium sensum et virtu- 


tem, quoniam tinica quiJem divinam justitiam loco D 


transgressionis induit; zona autem mortificatione 
corporia et castimonia semetipsum circumdedit, bxc 
enim circa renes mittitur, ut. concupiscentia qui - 
dem sit mortuus, viriute Yero magnanimus ; cucullo 
salutarem sumpsit humilitatem , ut mente qu: toti 
imperat homini humilia sentiat , et bene sensus in- 
swuat ; idco illàm dicit galeam salutis; scapulari 


. vero. cruce ait, et fide sese adornavit , illud enim 
liabet. figuram crucis, qua Cliristi tidem et mortemt 


testatur ; amictu autem, pallio scilicet et chlamyde, 
&tolam immortalitatis ut loricam fcrream sibi cir- 
camjecit, et pro pelliceis vestibus, divina exornatus 
gratia splenduit ; sandaliis vero potestatem accepit 
peragrandi viam qua ducit ad salutem et pacem , 


«τοῖς ἐνταφίοις τε xat τῷ σουδαρίῳ Exp 
σπότην" ἵνα ὡς; συσταυρωθεὶ: τῷ βίῳ 
κρωἠεὶς αὐτῷ, χαὶ συναναπτῇ xal o 
καὶ συγχληρονόμος ὀφθῇ τῆς Πατριχῆς 
λείας, καὶ τῶν ἀγαθῶν τῶν ἡτοιμασμένι 
χαταθολῆῇς χόσμου χοινωνὸς ἀναφανῇ. * 
ται αὐτῷ ὁ ἱερεὺ; μετὰ τὸ λαδεῖν τὸ σῇ 
Εὐθὺς γὰρ ἐπιφέρει πάλιν εὐχὴν " xai 
ὁ Θεὸς ὁ ἀγαθὸς, ὁ πιστὸς ἐν ταῖς ἐπαῚ 
τοῦ xal àv τοῖς χαρίσμασιν ἀμεταμέλῃη 
αὐτῷ βίον εὐσχήμονα xal πολιτείαν d 
ἁκατάγνωστον, xal ἐν ἀγιασμᾧῷ ζῆσα' 
διατηρῖσαι τὸ σχῆμα ὃ ἐνεδύσατο. Kc 
Exácxou τῶν ἐνδυμάτων τὴ" ἔννοιάν τε : 
ὅτι τῷ μὲν χιτῶνι τὴν θείαν Ócxatosuv 
παραδάτεως ἐνεδύσατο" τῇ δὲ ζώνῃ τ 
τοῦ σώματος χαὶ τὴν σωφροσύνην ἐν E 
(sto. Ἐπεὶ ὅτι xal περὶ τὴν ὀσφὺν, Ux 
f τῇ ἐπιθυμίᾳ, ἀνδρεῖος δὲ ταῖς ἀρε 
χουχουλίῳ τὴν ταπεινοφρροπτύνην εἰς σι 
ριεδάλλετο. Ὥστε διὰ τοῦ ἡγεμονιχοῦ 

φρονεῖν καὶ χαλῶς τὰς αἰσθήσεις ma: 
xai περιχεφαλαίαν σωτηρίου τοῦτό q 
ἀναλάδῳ, τῷ σταυρῷ xaX τῇ πίστει x 
φησί, γύπον γὰρ οὗτος ἔχτι σταυροῦ, 

Χριστοῦ πίστις τε xat 1j νέχρωτις μαρΊ 
δὲ περιθολαΐῳ, τῷ παλλίῳ δηλαδὴ xat 

στολὴν ἀφθαραίσς ὡς θώραχα ἰσχυρὸ 
Καὶ ἀντὶ τῶν δερματίνων χιτώνων 0s 


501 


DE l'ENITENTIA. 


* 502 


σϑη χαὶ ἐλαμπρύνθη χάριτι. T^G δὲ σανδαλίοις δύ- A iter pacis secundum Evangelium agendi et currendi, 


νεμῖν εἴληφεν, ὥστε ἐπιδῆναι τῆς ἐδοῦ τῆς πρὸς 
σιντηρίαν ἀγούσης xal τὴν εἰρήνην, τὰ τῆς εἰρήνης 
χατὰ τὸ Εὐαγγέλιον ὁδεύειν χαὶ τρέχειν ὀφείλων, 
χαὶ ταύτην εὐαγγελίζεσθαι. ὡς xal αὐτὸς μαθητὴς 
ὀφθεὶς τοῦ Χριστοῦ, πάντα καταλιπὼν, xai τούτῳ 
ἑπόμενος. Χριστὸς δέ ἐστιν 4 εἰρήνη ἡμῶν, χαὶ ἡ 
ὁδὸς πρὸς τὸν Πατέρα χαὶ f, ἀλήθεια καὶ fj ζωὴ χαὶ 
«ὃ φῶς" καὶ ὁ τούτῳ ἀχολουθῶν EE: τὸ φῶς τῆς 
ζωΐῇς, καὶ πρὸς τὴν ζωὴν χαταντήσει, ᾿Αλλὰ xal 
9v Ἠλίαν χαὶ τὸν Βαπτιστὴν μιμησάυενος ὁ μο- 
νάζων, ὦ; τοῦ ἀναχωρητιχοῦ βίου ἀρχηγοὺς, ἐνδύ- 
σεται τὴν τῶν ἀγγέλων ἀφθαρσίαν, xa τῆς ix 
διξιῶν χαταξιωθῇ τοῦ Χριστοῦ παραστάσεως, xal 
ἐχούσει τῖς μαχαρίας αὐτοῦ φωνῆς, Δεῦτε, οἱ εὖ- 


pacem evangelizandi ; nam ipse factus est Christi 
discipulus, illum, omnibus derellctis, secutus , 
Cliristus autem. est. pax nostra et via 3d Patrem , 
veritasque. vita atque làx, et qui cum sequitur ha- 
behit lumen. vite ac ad vitam perveniet; sed οἱ 
Eliam atque Joannem imitatzs vitae amachoretaram 
primcipes, moyachus induit angelorum immortali- 
latem, et dignus factus est qui a dextris Christi 
collocetur, et audiat heatam ejus: vocem : « Venite, 
beneicti Patris mei, » qua omnes dignos fleri ob- 
secrat. Verum alta voce postquam Trinitatem pro 
more benedixit et ait : « Pax omnibus », jussitque 
capita Domino inclinare ut servos , ul omnes su- 
pernam consequantur benedictionem , rursus. ad 


λογημένοι τοῦ Πατρός μου * ἧς xaX πάντας ἀξιω- B Deum precatur, ut eum introdueat in divinam suam 


θῆναι εὔχεται. Ἐχφωνήσα.- δὲ καὶ τὴν 194 Τριάδα 
δοξολογήσας ὡς ἔθος, xa τὸ, ΕἸρήνη πᾶσιν, εἰπὼν, 
xii τὰς χεφαλὰς τῷ Κυρίῳ x^fvat χελεύσας ὡς δού- 
i902, ἵνα τύχωσιν ἅπαντες xal τῆς ἄνωθεν εὐλογίας, 
πάλιν εὔχεται πρὸ; Os5y, εἰσαγαγεῖν αὐτὸν εἰς τὴν 
αὐτοῦ θείαν xaY πνευματιχὴν αὐλὴν " τουτέστιν ol- 
χεῖον αὐτῷ ποιῆσαι, xal συντάξαι τοῖς φίλοις αὐτοῦ 


χαὶ τῇ συγχλήτῳ αὐτοῦ, καὶ καθαρὸν καὶ ὑψηλότε- - 


βν αὐτοῦ ποιῆσαι τὸ φοόνημα τῶν βιωτιχῶν, εἰς τὸ 
διηνεκῶς μνημονεύειν τῶν ἀποχειμένων ἀγαθῶν τοῖς 
ἑαυτοὺς διὰ Χριστὸν τῷ βίῳ σταυρώσασι. Καὶ ἐχ- 
φώνως πάλιν πηιμένα xa ἐπίσχοπον τῶν Ψυχῶν 
ἡμῶν τὸν ἐν Τριάδι λέγων Θεὸν ἀνυμνεῖ. Ἐπεὶ xol 
παρ᾽ αὐτοῦ ἡμῖν ἡ ὁδηγία τοῦ χρείττουος χαὶ πρό- 
να χαὶ ἐπισχοπή. Εἶτα τοῦ διαχόνου τὸ lecbv*xa- 
τέχοντος Εὐχγγέλιον, λαμδάνει τοῦτο ὁ ἱερεύς" xal 
φῆσιν͵ «€ Εἶπεν ὁ Κύριο:, Εἴ τις θέ.ει ὀπίσω μου 
ἐχοιλουϑεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὰν, καὶ ἀράτω 
τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀχο.ουθήτω μιοι. ν Καὶ 
δίδωσιν αὐτῷ εἰ ἱερωμένος ἐστίν " εἰ δ᾽ οὗ, σταυρὸν 
παρέχει αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ λιαμδά,ων, προσχυνεῖ xal 
ἀσπάζεται, δειχνὺς ὅτι τούτῳ ἐπηχολούθησε, xal 
ὀφεῦει ἀχολουθεῖν. Εἶτα xai λαμπάδα ὁ ἱερεὺς δί- 
δωσιν, εἰς δεῖγμα οὗπερ εἴληφε φωτισμοῦ, xal ὡς 
ὀφείντι χαθαρῶς πολιτεύεσθαι. Abb χαὶ τὰς τοῦ 
Σωτῆρος αὐτῷ λέγει φωνὰς ἐχδοῶν, « Εἶπεν ὁ Κύ- 
ρος, Οὕτω Ἰαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν 
τῶν ἀγθρώπων, ν χαὶ τὰ ἑξῆς. Εἶτα τοῦτον xol πρὸ 
τῶν ἀγίων θυρῶν ἱστᾷ, ὡς εἰς τὰς πύλας τοῦ οὐρα- 
WU ἐφθαχότα, καὶ τῷ Δεσπότῃ χατηλλαγμένον τὸ 
Εὐαγγέλιον φέροντα καὶ τὴν λαμπάδα ἡμμένην. 
Ἐκειδήπερ εὐαγγελιχῶς καὶ φωτεινῶς ὀφείλει ζῇ- 
θαι, εἰς δόξαν τοῦ πρὸς τὸ θαυμαστὸν αὑτοῦ φῶς 
καλέσαντος αὐτὸν Θεοῦ, Καὶ εὐθὺς αὐτὸν ἀσπασά- 
Revo; ὃ ἱερεὺς διὰ τὴν ἐν Χριστῷ ἀγάπην χαὶ ἕνω- 
αιν, χαὶ τὸν τοῦ οὐρανίου Πχτρὸς δηλῶν ἀσπασμὸν, 
Eus τὸν ἀπολωλότα εὗρεν υἱὸν, xai τὴν μεγάλην 
Χαρᾶν ἐτέλεσεν, ἱστᾷ πλησίον αὐτοῦ, ὅτι καὶ ἐγγὺς 
τοῦ Θεοῦ γεγένηται. Οἱ ἀδελφοί τε μετὰ τοῦ Πατρὸς 
"T$ytt; λαμπαδηφοροῦντες, ἐπιδειχνύμενοι τὸ φαι- 
“ον, χαὶ τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν, χαὶ τὴν τῶν ἀγγέγων 
χαρὰν, ἀπέρχονται, xal ἀσπαζόμενοι ἕχαστος τότε 


spiritalemque aulam, id est, ut eum sibi familiarem 
faciat, et amicis suis suoque senatui consocict, co- 
gitationes ejus purificet et mundanis superexaltet , 
ut perpetuo recordetur honorum cos manentium 
qui per vitam semetipsos propter Christum cruci- 
fixerunt. Et iterum vocem extollens, pastorem et 
episcopum animarum nostrarum quem in Trinitate 
dicit Deum celebrat, quoniam ah ipso est nohis 
melioris vitz; institutio, providentia et inspectio. 
Deinceps diacono sanctum tenente Evangelium, hoc 
accipit sacerdos et ait : « Dixit Dominus : Si 
quis vult post me venire, abneget semetipsum , ct 
tollat crucem suam et sequatur me. » Et dat ci, si 
sacerdos est; si secus, crucem ei exhibet. Hic au- 
tem accipiens adorat et osculatur, ost'endens se 
eum esse secuturum prout sequi debet. Postea lu- 
cernam dat sacerdos, in signum ejus quam accepit 
illuminationis, et tanquam pure conversaturo. [deo 
Salvatoris verba dicit ei clamans : « Dixit Domi- 
nus : $'c luceat lux. vestra coram hominibus, » ct 
c:etera. Exinde illum antc sacras valvas collocat , 
quasi ad jauuas celi pervenerit cum Domiuo re- 
conciliatus, qui Evangelium portat ardentemque 
lampadem , quoniam secundum Evangelium et in 
lumine debet vivere, in gloriam Dei qui ad admira- 
bile lumen suum vocavit eum. Et illico eum oscu- 
latus sacerdos propter charitatem et uuionem in 
Cliristo, celestisque Patris oseulum significans , 
quoniam perditum invenit filium et magnam fecit 
l:*titiam, apud se collocat, quia Deo propius factus 
est. Fratrés, etiam cum patre omnes lucernas fe- 
rentes, quo hilaritatem connotant Deique graüam 
et angclorum gaudium, exeunt, et singuli deoscnlsti 
sanctum Evangelium et sacerdotem qui Christi fi- 
guram servat, ipsamque hujus crucem et eum qui 
habitum suscepit, l:ntantes concinunt. Hoc autem 
cantatur : « Cognoscamus, fratres, mysterii. virtu- 
tem. » Verum qu:enam οὐ quoniam ex pec- 
cato ad domum paternam reversam optimus Pater 
occurrens amplectitur, et primam reddens dignita- 
tem, saginato vitulo occiso, cum calitibus facit fe- 
suvitatein et LEeritiam. 


teg») Εὐχγγξλιο) xal τὸν ἱερέα, τύπον σώζοντα τοῦ Xptotoo, xal αὐτὴν τὸν αὑτοῦ σταυρὸν, xal τὸ" λα- 


903 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIITEP, 90i 
δόντα τὸ σχῆμα. Καὶ ἄδουτιν εὐφραινόμενοι. Τὸ δὲ ἀδόμενον, « Ἐπιγνῶμεν, ἀδελφοὶ, τοῦ μυστηρίου τὴν 
δύναμιν. » Τίς Ct αὕτη; « Ὅπως τὸν ix τῆς ἁμαρτίας πρὸς τὴν πατριχὴν ἐπανελθόντα ἑστίαν ὁ πᾶν. 
άγαθος Πατὴρ προῦπαντήσας ἀσπάζεται. ν Καὶ δοὺς τὸ πρῶτον ἀξίωμα, μετὰ τῶν ἄνω ποιεῖται τὴν 


εὐταξίαν xal εὐφροσύνην, θύσας τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν. 


CAPUT CCLXXV. 


Quod, post osculum et. cerimonias universas, supre- 
mum bonorum, sacre cene communio. 


Propterea post osculationem sacrificium »gitur 
vituli viventis, et secundum ordinem ct congruen- 
ter ita fit, cum ab Apostolo appelletur divini Evan- 
gelii summarium, Qui habitum sumpsit ante Evan- 
gelium et sanctos lumina ferentes progreditur, ut 
miles Christi et minister constitutus. Et memoria 
dignus habetur in orationibus utpote in celo con. 
scriptus et choro fratrum adunatus. Denique com- 
munione divinissimorum mvsteri.rum donatur, 
ccelestis vivieque mensa particeps ostensus. Et ita 
cum gaudio omuivm canentium et precantium ut 
ille vitis Domini disponatur, ad sensibilem mensam 
procedit cum sociis letitia perfusus. Et tunc vacans 
crationibus, obedientie et ministerio, in humili- 
late eurrens viam vite. Christum sequitur, cujus 
glori: participatione utinam universi habeamur 
digni per ejus misericordiam. En igitur doctrinam 
de pornitentia, ut nobis fuit possibile exposuinus, 
necion de babitu sancto, quoniam angelicus est et 
y'oeuitentig habitus. Superest ut de duobus adhuc 
reliquis mysteriis Ecclesia summatim dicainus, ut 
omne quod promisimus expleamus, et ad (inem 
peragamus sermoneni. 


Clericus, Bonum cst, sanctissime domine, quem» 
admodum de ali:s, ita et de istis nos edocere. 


KE9AA. ZOE. 


Ὅτι μετὰ τὸν ἀσπασμὸν xal τὰ τῆς τελετῆς 
σπάγτα, téloc τῶν ἀγαθῶν ἡ κοιγωγία. 


Διὸ xal μετὰ τὸν ἀσπασμὸν ἣ ἱερουργία τελεῖται 
τοῦ ζῶντος μόσχου" xal χατὰ τάξιν ἀρμοδίως ἢ τι 
τοῦ ᾿Αποστόλου περιχοπὴ χαὶ τοῦ θείου Ε ῥαγγελίου 
ἀναγινώσκεται, Καὶ ὁ τὸ σχῆμα λαδὼν, xal τοῦ 
Εὐαγγελίου χαὶ τῶν ἁγίων λαμπαδηφορῶν προπὸ- 
ρεύεται, ὡς στρατιώτης Χριστοῦ καὶ ὑπερέτης χα- 
ταστάς. Καὶ μνήμης ἀξιοῦται ἐν ταῖς αἰτήσεσιν, ὡς 
χαταγραφεὶς ἐν τοῖς ὀδρανοῖς, καὶ τῇ χορεί τῶν 
ἀδελφῶν συνταγείς. Καὶ τελευταῖον τῆς Χοινωνίας 
τῶν θειοτάτων χαταξιοῦται, τῆς ὑπερουρανίου χαὶ 
ζώσης τραπέζης χοινωνὸς ἀποδειχθείς. Καὶ οὕτω 
μετ᾽ εὑφροσύνης πάντων ἀδόντων xal εὐχο!λένων ὡς 


B ἄμπελον Κυρίου καταρτισθῆναι αὐτὸν, xol εἰς τὴν 


αἰσθητὴν πορεύεται τράπεζαν, τοῖς ὁμοταγέσι σὺν» 
ευοραινόμενος * σχολάζων ἔχτοτε᾽ cal; προσευχαῖς 
χαὶ τῇ ὑπαχοῇ xai διαχονίᾳ, ἐν ταπεινώσει τὴν ὑδὸν 
τρέχων τῆς ζωῆς, xat ἐπαχολουθῶν τῷ Χριστῷ" ὦ 
xol πάντες ἀξιωθείημεν τῆς δόξης xai χοινωνίας 
ἐγέει αὐτοῦ. Ἰδοὺ τοίνυν καὶ τὰ τῆς μετανοίας ὡς 
ἐνὸν ἡμῖν ἐξεθήχαμεν, χαὶ τὰ τοῦ σχήματο; τῶ 
ἱεροῦ, (0; xal ἀγγελιχοῦ, xal τῆς μετανοίας σχὴμα- 
τος ὄντος. Λοιπὸν xal περὶ τῶν δύο ἔτι ὑπολοίξωῦ 
μυστηρίων τῆς Ἐχχλησίας χατὰ σύνοψιν εἴπωμεν, 
ὡς ἂν 195 τὰ τῆς ὑποσχέσεως ἐχτελέσωμεν, xil 
εἰς τέλος τὸν λόγον ἀγάγωμεν. 

KAnpixóc. Ἰζαλὸν, ἁγιώτατε δέσποτα, ὡς; περὶ 
τῶν ἄλλων, χαὶ περὶ τούτων μαθεῖν ἡμᾶς. 


IIEPI 


TOY TIMIOY NOMIMOY ΓΑΜΟΥ͂. 


du 4 


DE 


HONESTO ET LEGITIMO CONJUGIO. 


Pontifex. Et jam loquimur de matrimonio quale C 


secundum divinam licentiam inter liomines perfici- 
tur ab eis qui secundum mundum volunt vivere, 
propter solam liberorum generationem et conces- 
sum est propter mortem ex inobedientia sequen- 
teu, ut, usquedum per Christum venerit vita et 
immortalitas, przesens corruptibilis permaneat vita, 
el ne sine benedictione sit. hominum constitutio 
atque principium, nec isti absque ea vitam habeat, 
uique imatrimoniu ab intemerata Ecclesia benedi- 


᾿Αρχιερδύς. Καὶ λέγομεν ἤδη περὶ τοῦ γάμο, 
ὅστις χατὰ θείαν συγχώρησιν ἐν ἀνθρώποις Lt 
ἐνεργούμενος, τοῖς χατὰ χόσμον θέλουσι ζῆν, δὰ 
μόνην παιξοποιίαν, xal συγχεχώρηται διὰ τὸν UX 
τῆς mapaxon; ἐπαχολουθήσαντα θάνατον, ἵνα ἕω; 
ἂν ἔλθῃ ἡ διὰ τοῦ Χριστοῦ ζωὴ xol ἀθανασία, ὁ 
παρὼν φθαρτὸς διαμένῃ. βίος, καὶ μὴ χωρὶς €i 
lac ἡ τῶν ἀνθρώπων εἴη καταδολὴ καὶ ἀρχὴ 1? 
τὸ εἶναι τούτους ἐν βίῳ, xal ὡς παρὰ τῆς ἀστίην 
Ἕ χὶ ησίας τὴν εὐλογίαν ἔχοντος τοῦ γάμου, στοῦ 


DE MATRIMONIO. 


506 


ly τούτῳ ἄσπιλοι εἶναι ὡς ἐγχωρεῖ, καὶ À ctionem consecuto, studoant conjuges in eo, ut fleri 


tai δίχα ψόγου xaX ῥύπου συνάπτωνται, 
ἱπεῖν ἄμωμον χαὶ ὡς; παρϑενιχὸν ἐγγὺς 
τὸν γάμον. 
ΚΕΦΑΛ. ZOG'. 

Διατί στέφανοι ἐν τῷ γάμῳ. 

to γὰρ xal στέφανοι τίθεντα!, διλ τοὺς 
xal χαθαροὺς, ὅτι συνάπτονται ἄσπιλοι, 
παρθενίαν &ypt τοῦ γάμου συντετηρήχα- 


καὶ ἀπ᾽ αὐτῆς τῆ; φύσεως μαρτυρούμε- 


ἷναι, ὁ συναπτόμενος τῇ νύμφῃ γυμφίος 
; τοῦτο βούλεται χεχτῆσθαι αὐτὴν, τὸ παρ- 
, xai χαθαράν, xai μὴ ἑτέρου τινὸς, ἀλλ᾽ 
λόνου εἶναι χαὶ χληθῆναι γυναῖχα. Ὅθεν 
ἰχδιδάσχεσθαι χρὴ τοιοῦτον ἑαυτὸν τηρεῖν 
ιθαρὸν τῇ νύμφῃ. xal αὐτῆς ἄνδρα, χαὶ 
. KoY εἰ τοῦτο, εὐλογημένη ἣ συζυγία, 
t», χατὰ Παῦλον εἰπεῖν, ἄσπιλος xal 
χαὶ ἐπὶ τῷ γάμῳ τούτῳ τελεία ἡ εὐλο- 
Χριστὸς παραγίνεται. Εἰ δὲ νενοθευμένος 
ὃ ῥύπων ἔμπλεως, πῶς ἄρα ixsise Χρι- 
ιθϑαρώτατος μόνοξ, xal τῶν ψυχῶν νυμ- 
τὸ χαὶ ἄυσωμος ; ᾿Απέστω τοίνυν πᾶσα 
τιμίου γάμου καὶ ἁρπαγή " xal μοιχεία 
jw, xaY σὺν ταύτῃ ἣ βδελυρὰ χαὶ τὸ 
ἐουσα αἱμομιξία τε χαὶ πολυγαμία. Καὶ 
ὦ τόμου ἀχατάλυτα φυλαττέσθω, ἵνα xal 
ἰνώσεω: xat μὴ διαστάσεως, ὡς; τῶν χα- 
τομένων χωριζομένων μᾶλλον καὶ διιστα- 


potest, inteineroti esse. Et sic licite, sine reprebensio- 
ne et absque labeconjunguntur, ita ut irrepreheusi- 
lile dicatur et quasi virginale servetur matrimonium. 
CAPUT CCLXXVI. 
Quare coronis in nuptiis utantur. 

Ob hanc enin causam ponuntur coronc propter 
virginitatem et castitatem eorum qui intemerati 
copulantur et quia virginitatem usque ad matri- 
monium custodiverunt ; quod ipsa natura testatur 
bonum esse, sponsus enim spons:? consoc'atus ante 


quemcumque vult eam possidere, ita ut virgo sit et 


pura, neque cujuslibet alterius, sed cam sui sol:us 
esse, suamque vocari feminam requirit, Unde 
ipsum oportet ediscere talem semetipsum sponso» 
purum esse servaturum , ita ut sit ejus vir, ct non 
alterius ; quod sí adsit, benedictum erit conjugium, 
et cubile, ut secundum Poulum loquar, iinmacu- 
latum erit et illibatum, et super tale connubium 
plena erit benedictio, et Christus ei aderit. Sed si 
pollutum sit matrimonium et labe plenum, quomodo 
igitur ibi Cbristus qui solus purissimus est et ani- 
marum sponsus sauctus et irreprehensibilis? Absit 
igitur 3b honorabili conjugio oninis fornicatio et 
raptus, procul absit omne adulterium, et cum eo 
obscenium, quo miscetur genus incestum scelus et 
polygamia, et inviolate serventur sacri (Ritualis) 
libri statuta, ut liber sit unionis, non separationis, 
cuim male conven'ant, sed potius abscedant qui a Deo 


»" χαὶ ὅτι ἐχ τοῦ λύεσθαι τοῦτον ταραχὴ C distant ; et quoniam si violetur hic liber, hinc tur- 


χχλησίᾳ. Καὶ ὁ μὲν δίγαμος χανονιζό- 
, χαθά φασιν οἱ Πατέρες. Ὃ τρίγαμος 
ιαἷἱ οὗτος τρίτη" ἀγέσθω μὴ τέχνα ἔχων 
εσσαραχοστοῦ. Τῷ τέχνα δὲ χεχτημένῳ 
Zxogtby τελέσαντι χρόνον ἀσυγχώρητος 
γαμία, ὁ ἱερός φησι τόμος. Τὰ περὶ 

σὺν ἀχριθείᾳ ἔστω, xal προσοχῇ τοῖς 
τῶν ἐχχλησιῶν ἐνεργούμενα. θεωρήσω- 
ὅπως ὁ γάμος νομίμως ἄρχεται γίνεσθαι. 
ἐρες τοῖς συναπτομένοις εἰσὶν, οὗτοι δὴ 
ὔσιν ἀλλήλοις, xal τὰς γνώμα; πρὸς τὸ 
σιν. Εἶτα χαὶ ἡμέρας ἐπιστάσης, ὥστε 
καὶ τὰ συμδόλαια, συνάθροισις τιμίων 
δρῶν, μαρτυρίας χάριν τοῦ γινομένου, 
pou γάμον συνάλλαγμα ἐνεργεῖται. Διὸ 
; ἀποτεταγμένος ἐστὶ, χαὶ τὰ συμδόλαια 
αἱ σιγνηγραφίας τῶν συναλλαττόντων 
| σταυροῦ, δηλῶν ὡς Ex τοῦ Θεοῦ τὸ ἔργον 
ji» Χριστῷ ἄρχεται, τῶν μελλονύμφων 
τέρονν αὐτῶν τοῦ χαλάμου ἐφαπτομένων, 
) xal οἰχειοθελὲς ἐνδειχνυμένων Ex τού- 
tt. Χριστὸς συνάπτει αὐτούς. Διὸ καὶ 
| προυχυνοῦσι πρῶτον, xal οὕτω τοῦ x1- 
κτονται" xal τούτου ἕνεχεν, ὅτι Χριστὸς 
«ue " xal στχυριχοὶ λέγονται δεσμοί, Καὶ 
96 αὐτοὺς λύειν δίχα τινῶν παραχοληυ- 
μίμων, τοιούτων, ὡς xal ἐπὶ τετελε- 
᾿ἅμῳ, ΕἸ δ᾽ οὖν, ἔσται παρανομία f) λύσις. 
| Bb ἐπιστάντος τῶν γάμων, εἰς τὸν ναὺν 


babitur Ecclesia. Bigamus quidem dirigatur, prout 
dixerunt Patres, de trigamo autem plura statuta 
sunt, Hic tertiam ducat uxorem, si liberos non ha- 
beat,usque ad annum quadragesimum; sed si liberos 
habeat, et jam quadragesimum attigerit annum, to- 
lerari non poterit tertium matrimonium, sacer inquit 
liber. Quz de hls accurate et diligenter abEcclesiz 
praefectis adimpleantur. Verum inspiciamus quo- 
modo matrimonium honestum 65:6 incipiat. Si pa« 
trcs quidem sunt convenientibus, illi inter se con- 
sentiunt, suaque consilia ad opus iniunt, Dcinde 
die constituta, ut nuptialis scribatur pactio, liono- 
rabiles congregantur viri, quod fit gratia testimo- 
nii, et quoniam legalis matrimonii contraetus initur. 
ldeo etiam vir adest a lege designatus qui conjuga- 
les scribit tabulas; et sigillum desponsatorum fit 
per crucem, quo patet opus ex Deo esse. et in 
Christo incipere, futuris conjugibus et eorum pa- 
tribus calamum tangentibus, ita singulis libertatem 
et spontaneam voluntatem isto modo exprimentibus, 
el quoniam Christus eos coujungit. Quapropter 
hunc primom adorant, et deinde calamum tangunt, 
et quoniam Christus eos alligat, crucis dicuntur 
vincula, neque licet ea solvere quin quadam ex 
lege consequantur, eadem ac de perfecto matrimo 
nio, si secus, peccatum erit solutio. Verum super- 
veziente nuptiarum die, templum adeunt sponsus 
et sponsa, nam a Deo ejusque Ecclesia vir feminam 
accipit, et sacerdos, sacra stola indutus, primum 


507 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCIIEP. 


qu'dem sacr? mense imponit annulum ferreum A 6 ts νυμφίο; xa fj νύμφη vlvovza:, Παρὰ. eoi 


propter robur viri, et annulum aureum propter 
infirmam corporis constitutionem et puritatem 
mulieris, atque sancta prius consecrata, quoniam 
Ín conspectu Christi opus perficitur, et ipse erit eis 
in sanctitate et recta in eum fide atque castitate 
«communio et adunatio. 


γὰρ xai τῆς Ἐχχλησίας αὐτοῦ ὁ ἀνὴρ τὴν γι 
λαμδάνει. Καὶ ὁ ἱερεὺς ἱερὰν στολὴν ἐνδυσά! 
πρῶτον μὲν τῇ ἱερᾷ τίθησι τραπέζῃ δαχτύλιον 
ροῦν διὰ τὸ στεῤῥὸν τοῦ ἀνδρὸς, χαὶ δαχετύλιο' 
couv, διὰ τὸ ἀπαλόν τε xal ἁγνὸν τῆς rov: 
xai τὰ προηγιασμένα ἅγια, ὅτι ἐνώπιον X 


γίνεται τὸ ἔργον, xaX αὐτὺς ἔσται τούτοις ἐν ἁγιασμῷ xal τῇ πρὸς αὐτὸν ὀῤθῇ πίστει xal ni 


χοινωνία καὶ Évuct;. 


CAPUT ΠΟΙΧΧΥΙ,. 


Non esse matrimonio jungendum orthodoxum cum 
secus sentiente. 


Quapropter nunquam licet ortlhodoxo eierodá: 
xam ducere, nam qua pars, ait Apostolus , fideli 
cvm inlideli? Deinde sacerdos in mensa altera ca- 


licem ponit ez vino, communem ideo calicem ap- B 


pellatum quo concordia ostenditur vitaeque commu- 
uitag et gaudium. Et sic egressus in porticu, vel 
intra fores templi, quasi tunc solummodo daretur 
benedictionis principium et starent in vestibulo ope- 
ris, arrbarum adimplet ritum, nam ad lioe prolati 
ordinantur annuli, ut concordiam et sigillum con- 
tractus siguificent, 
CAPUT CCLXXVIIT. 
De arrhabonibus futurarum nuptiarum. 

Deum ergo benedicit sacerdos, et, pace dicta, 
quum cpus sit pace qus a Deo est, ac in pace et 
propter pacem a!que concordiam conveniant, virum 
quidem collocat a dextris cuin iste princeps sit et 
capui mulieris, mulierem vero a sinistris utpote 
inferiorem, et quia a latere ejus est, vir enim fe- 
minz principium. Post pacem, precatur ut Deus, 
dispersa in unum congregans, qui benedixit Isaac 
ct lebecca, conjuges benedicat benedictione  spiri- 
tuali, Isaac autem meminit ac Rebecca, nullius ex 
patriarchis alterius, quoniam altera [5980 non nu- 
psit, hbancque ex genere suo secundum legem in 
nuptiali foedere accepit, et caste cum ea sola vixit : 
et quoniam solus erat iste ingenuus Abraham filius, 
puer benedictionis a Deo benedictus. Sed gratize 
nequaquam meminit in matrimonio, quoniam ma- 
trimonium Christianis non est opus alteri prz:epo- 
situm, etsi ἃ Christo benedictionem consequatur 
propter lubricitatem liominum, utque adbuc constet 


ΚΕΦΑΛ. XoZ'.. 
Ὅτι ob χρὴ συνάπτεσθαι ὀρθόδοξοι 
ἑτερόφρονι. 

Διὸ μὴ συναπτέον ὅλως ὀρθόδοξον &cepópon 
γὰρ, φησὶ, μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; | 
παρατραπέζῳ δέ τινι ἐξ οἴνου ποτήριον τίθι 
χαλούμενον οὕτω χοινὸν ποτήριον, τὴν ὄμοφρι 
δηλοῦν χαὶ χοινωνίαν τοῦ βίου χαὶ εὐφροσύνη 
οὕτως ἐξεχθὼν ἐν τῷ νάρθηχι, f| ἔνδον τῶν 
τοῦ ναοῦ, ὡς τῆς ἀπαρχῆς δ'δομένης τῆς εὖ; 
καὶ ἐν προθύροις τοῦ ἔργου ὄντος, τὰ τῶν &j 
νων ποιεῖται. Εἷς τοῦτο γὰρ xaX τεταγμένοι t 
προτεθέντες δοαχτύλιοι διὰ τὴν συμφωνίαν : 
σφραγῖδα τοῦ συναλλάγματος. 

ΚΈΦΑΛ. ZOH. 
Περὶ τῶν μνήστρων. 

Ἑὐλογεῖ οὖν τὸν Θεὸν ὁ ἱερεύς " xal τῶν elg 
λεγομένων, ἐπεὶ xal χρεία «T; Ex Θεοῦ εἰρή 
ἐν εἰρήνῃ xat δι᾽ εἰρήνην συνάπτονται xai ὃμ 
ἰστᾷ τὸν μὲν ἄνδρα ἐκ δεξιῶν, ἐπεὶ xal o 
χων χαὶ χεφαλὴ τῆς γυναιχὸς, τὴν γυναΐπι 
ἀριστερῶν, ὡς ὑποδεεστέραν, χαὶ ὡς kx «ik 
pÀ; αὐτοῦ. Αἰτία γὰρ αὐτῆς ὁ ἀνήρ. Καὶ p 
εἰρηνιχὰ εὔχεται, ἵνα ὁ Θεὸς ὁ τὰ διῇ 
συναγαγὼν εἰς ἑνότητα, χαὶ εὐλογήσας "os 
'Ῥεδέκχαν, χαὶ τοὺς συναπτομένους süloyte 
Y!a πνευματιχῇ. Ἰσαὰκ δὲ μέμνηται καὶ ' 
χᾶς, xal οὐχ ἑτέρας τῶν παλαιῶν, ὅτι Exi 
"Iaaàx οὐ συνήφθη, xai ταύτην ἐχ τοῦ viv 
«oU νομίμως ἐν συναλλάγμασιν ἔλχθε" xol | 
νως μετ᾽ αὐτῆς ἱἐδίω μόνης " xal ὅτι γνήσ 
᾿Αὔραὰμ οὗτος παῖς μόνος, χαὶ ἐξ ἐπαγγελί 
εὐλογημένος ὑπὸ Θεοῦ. Ἐχ τῶν τῆς χάρι 
τινος οὗ μέμνηται ἐν τῷ γάμῳ, ὅτι οὗ πρϑὴ 
νον ἔργον τοῖς Χριστιανοῖς ὁ γόμος, εἰ xal i 


mundus iste corruptibilis; perfectus autem Evan- D «at παρὰ τοῦ Χριστοῦ, διὰ τὸ εὐόλισθον τῶν 


gelii scopus virginitas est et incorruptibilitas, ad 
quam oinnes robustos accedere boristür. Deine 
alta voce gloríficans Deum misericordem, dat mu- 
lieri annulum ferreum ut viri nomine sacerdos, 
viro autein aureum, ut nomine mulieris, et tertia 
vice eos permutat, Trinitatem adorans, quz» omnia 
perficit et firmat. Deinde invicem jungunt dexteras, 
'quo monstrant se in Christo adunatos et unum fa- 


ctos esse, virumque mulierem e manu Ecclesiz per 


sacerdotem accipere. lgitur sacerdos, pace omnibus 
denuntiata, ostendens unionem et concordiam, et 
dicens : Inclinate capita, precatur ut qui despondit 
sibi Ecclesiam ex gentibus virginem castam, nos 
5c.licel fideles, has benedicat nuptias, οἱ conjuges 


πων, χαὶ τὸν φθαρτὸν ἔτι xóspov συνίσ' 
Τέλειος δὲ τοῦ Εὐαγγελίου σχοπὸς $4. 
vla xa ἀφθαρσία" πρὸς ἣν καὶ τοὺς ἰῳ 
χωρεῖν προσχαλεῖται. Εἶτα xa ἐχφώνως del 
σας τὸν ἐλεήμονα 8:5» δίδωσι τῇ γυναιχὶ τὸ 
ροῦν δαχτύλιον ὡς παρὰ τοῦ ἀνδρὸς ὁ ἱερεύς 
ἀνδρὶ τὸν χρυσοῦν, ὡς παρὰ τῆς γυναικός "᾿ 
τρίτου αὐτοὺς ἀνταλλάσσει, τὴν Τριάδα τιμῶ 
ἅπαντα τελειοῖ τε xal βεδαιοῖ, Εἶτα xa evp 
αὐτῶν τὰς δεξιὰς, δειχνὺς ὅτι ἐν Χριστῷ σν 
σθησαν, xal ἕν γεγόνασι" xal ὅτι ὁ ἀνὴρ τὴν 
χὰ ἀπὴ τῆς χειρὸς τῆς Ἐχχλησίας διὰ τοῦ 
παρέλαδεν. Ὁ ἱερεὺς οὖν ἐχφωνῆσας εἰρήνη) 
δειχυὺς τὴν ἕνωσιν xal ὁμόνοιαν, xax xoi 


DE MATRIMONTU. 


εἰκὼν, εὔχεται, ἵνα ὃ μνηστευσάμενος 
ν ἐξ ἐθνῶν Ἐχχλησίαν παρθένον ἁγνὴν, 
αϑὴ τοὺς πιστοὺς, εὐλογήσῃ xal τὰ μνῆ- 
πα, xal τοὺς μνηστευομένους φυλάξῃ ἐν 
Y ὁμονοίᾳ. Καὶ ἐχφώνω; ἀνυμνήσας τῆς 
τὸ χράτος καὶ τὴν βασιλείαν καὶ δύναμιν 
ἀρχὴν, ὡς τελετάρχου μόνης xal παν- 
εἰσάγει τούτους διὰ μέσου τοῦ νχοῦ v 
ἄρτυσιν, ὡς τῆς Ἐχχλησίας τέκνα, ἀντιχρὺ 
στηρίου πρὸ τὴν ἁγίων θυρῶν, ὡς ἐνώ- 
Ν τοῦ Θεοῦ, ἐπεὶ xal ἐν τούτῳ χαθαροὶ 


510 
custodiat in pace et sensu unanimi. Et clara voce 
celebrans Trinitatis fortitudinem et regnum et po- 
testatem et unum principatum, utpote solius myste- 
riorum auctoris soliusque omnipotentis, eos inducit 
in medium teniplum multos*inter testes, tanquain 
Ecclesi liberos, in conspectu altaris coram san- 
ctis foribus, ducens eos velut in conspectum Dei, 
quoniam in eo puri conjunguntur, cantato psalmo 
ad boc accommodato : Beati omnes qui timent Do- 
minum, et reliqua usque ad finem. 


συνάπτονται, Ψαλλομένου ψαλμοῦ &ppolou πρὸς 


ἱκάριοε πάντες οἱ φοξούμενοι τὲν Κύριον, xal τὰ ἑξῖς ἄχρι τέλους. 


ΚΕΦΑΛ. ΣΟΘ΄. 
Περὶ τῆς τοῦ γάμου τε.Ἰετῆς. 


b evt τοῦ θυτιαστηρίου ἐνώπιον, ἀπο- ἢ 


ἃς χεῖρας, ἔμπροσθεν αὐτὰς ἔχοντες, ὡς 
w ἰστάμενοι τοῦ Θεοῦ, τὸ τῆς δουλεία: 
€, καὶ λαμπάδας βαστάξουσι, τὴν 30070- 
υτῶν μαρτυροῦντες, ἀλλὰ xal τὴν ἐγγινο- 
αὐτοῖς θείαν χάριν σημαΐνοντες. Καὶ πάν- 
ὡς λαμπαδηγοροῦσιν οἱ χληριχοὶ διὰ τὴν 
ἄμψιν χαὶ φαιδρότητα. Καὶ τῶν εἰρηνιχῶν 
γομένων (προηγοῦνται γὰρ ταῦτα, xal ἐν 
Ὄνται τελετῇ διὰ τὴν ἄνωθεν εἰρήνην, xal 
ιαἰω; ὑπὲρ ἀπάντων ἐν πάσῃ τελετῇ γί- 
ἣν προσευχὴν) ὁ ἱερεὺς τὴν πρώτην εὐχὴν 
| γάμου, τὸ" Θεὸν τὸν ἅγιον ἐπικαλούμενος, 
ματόν τε χαὶ χαθαρὺν, τὸν π᾿άταυτλ τὸν 
v, xa ἐξ αὑτοῦ τὴ» γυναῖχα εἰς βοηθὸν, 
ἔσποστεῖλαι ἄνωθεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ, xa 

φούτους ἀλλήλοις. Καὶ πάλιν συνάπτει 
Xe χεῖρας, τὸ τέλειον δηλῶν τῆς ἐνώσεως. 
ἰὥξαξ φησιν ἐν óaogposivt, xat δοῦναι a5- 
πὸν κοιλίας, εὐτεχνίαν τε xal ἀχατάγνωστον 
Καὶ ἐχφώνως Θεὸν ἑλέους xai οἰχτιρμῶν 
ἴ τὴν Τριάδα, ὅτι τὰ τοιαῦτα ἑλέους ἔργα 
εἰ συμπαθείας. Εἶτα χαὶ τοὺς στεφάνου; ἐχ 
ἰα΄στηρίου λαδὼν xaY εὐλογήτα;, τὸν μὲν 
ἐεφαλὴν τοῦ ἀνδρὸς, τὸν δὲ εἰς τὴ, χεφαλὴν 


CAPUT CCLXXIX. 
De sacro ritu benedictionis nuptialis. 

Quando autem stant in conspectu altaris, soivnnt 
manus, quas ante. se babent, utpote stantes ante 
Deum, et servitutem manifestantes ; et lampades 
gestant quo eorum castitateu testantur, sed et divi- 
nam gratiam sibi supervenientem significant. Om- 
nes pariter clerici lucernas portant propter divinam 
illuminationem et claritatem. Et pace iterum dicta 
(bzc enim prezecedit, atque in omni mysterio dici- 
tur propter ccelestem pacem, et quia necesse est. in 
omni mysterio preces fleri pro omnibus) , sacerdos 
primam dicit orationem matrimonio Deum invocans 
sanctum et incorporeum et purum, qui hominem 
plasmavit, et ex eo mulierem fecit in adjutorium, 
ut colitus manum suam emittat, et eos inter se 
conjungat. Ei iterum juugit eorum manus perfect'o- 
nem unionis exprimens et dicens: « Conjungeeos 
in castitate, et da fructum ventris, piam sobolem 
et vitam irreprehensibilem. Et alta voce Deuw 
misericordie et miserationum Trinitatem glorifl-. 
cat, quoniam ista sunt opera ejus misericordie et 
miserationis. Deinceps acceptis ex altari et benedic!is 
coronis, alteram quidem viri, alteram autem mulie- 
ria capiti imponit, Doininum Deumque uníversoruin 
ut eos gloria et honore coronet deprecans utpote 
pure in eo conjugatos. 


Ex; τίθησι, πρὸς τὴν Κύριον xal Θεὸν τῶν ὅλων δύξῃ καὶ τιμῇ στεφανῶσαι αὐτοὺς εὐχόμενος, 


ρῶς ἐν αὐτῷ συναπτιομένους. 
ΚΕΦΑΛ. ZII'. 
Περὶ ἀναδόχου τοῦ ἐν τῷ γάμῳ. : 


Và στεφάνου: xal Ó τῆς σωφροτύνη; xai D 


; &vábojo; ὅπιοθεν ἑστὼ; δέχεται, ἀντὶ 
αὑτοῖς γινόμενος, xat διδάξκαλος τῆ: ὁμο- 
je καὶ ἀγαηή; συζυγίας. Διὸ xal τῶν δρθο- 
φείλει xai θεοφιλῶν εἶναι. Τὴν εἰρήνην τε 
πευξάμενο; ὁ ἱερεὺς, τὴν δευτέραν ἐπιλέγει 
ἢ: χαὶ ἐν ταῖς χειροτονία:ς παρὰ τοῦ ἱερὰρ- 
«tat. 
KE9A. ZIIA'. 

tov γάμου teÀsci] ἀρχιερέως ἴδιον ἔργον. 


χαὶ τοῦτο ἔργον τοῦ ἱεράρχον " xal αὑτὸς 
ἕν τε βασιλεῦσι χα! ἄρ ονστι καὶ Aot zig ἅλ- 
ναρτεῖ. Aico:at δὲ ὅμω:; τοῦτο χαὶ ἱ“ρεῦσι 
ὅτι τελετὴ μόνη, xai οὐ τῆς μεταδοτ'χῆς 
e. Πλὴν xai τοῖς ἱερεῦσι μετὰ πρυτροκῆς 


CAPUT CCLXXX. 
De «eponsore in nuptiis. 

Quas coronas castitatis sponsor et coneordise retro 
slans accipit, pro patre eis factus, et doctor com- 
munis casümonizs bonique conjugii. Ideo oportet 
orthodoxos Deique amicos hoc fungi munere. Pace 
iterum optata, sacerdos secusdam dicit ora- 
tionem, quemadmodum in ordinationibus flt a pon- 
tificc. 


CAPUT CCLX XXI. 
Quod comjugwm benedictio proprium episcopi est 
opus. 
filud enim opus est pontificis, et ipse illud pra 
regibus οἱ principibus ceterique operatur. Aua- 
men hoc pariter facere sacerdotibus conceditur, 
quoniam tantumunodo est mysterium, et non agitur 
de communicande gratie sacrauento, Caeterum 


MI 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


hoc est mera concessio ^acerdotibus facta ad. sin- A δίδοται, xal ἐν ἑκάστῳ ἔργῳ γάμου, ὅτι D 


gula nuptiarum solemnia, quoniam proprium est 
episcopi, etabsque ejus consensu non potest con- 
stare conjugium, nam solus pontifex pater est Ec- 
clesie, Secunda autem oratione poscit ut qui per 
suam prasentiam in Cana honorabile ostendit esse 
matrimonium cui aderat, istos quoque modo in ma- 
trimonium conjunctos in pace et concordia custo- 
diat, istudque lionorabile faciat connubium, thorum - 
que servet iamaculatum et illabatam eorum v.tam 
ticatur, ut in pinguem senectutem provecti divina 
impleant man:.lata. Et proclamat eum esse qui om- 
nia benedicit et sanctíicat. Deinde ad orientem 
conversus flagitat se non. repreheudi, sed dignum 
baberi qui P«trem vocet Deum qui. est in coelis. 
Et omnes pariter orationem a Salvatoreinstitutam, 
in gratiarum actionem gratia operis faciendam, in 
ostensionem servitutis, in postulationem bonorum, 
in communicationem Spiritus, per sanetam carnem 
Filii ejus qui est verus de coelo panis, prr quem 
conjuges, modo pie et caste conversentur, vivent, 
et quoniam. Pa'er omnium et. ipsorum conjugum 
Deus est qui omnium et. ipsorum conjugum Deus 
est qui omnia creavit. Αἱ post orationem vocem 
extollit sacerdos regnum Dci potestatemque et glo- 
riam celebrans. Et data pace dicit : Inclinate capita 
vestra, creaturie, Creatori. Et preces facit super 
comminem potum. dicens : Deus qui omnia fecisti 
tua potentia, ccelumque firmasti et coronam creatu- 
rarum tuartun bencdixisti, id est, omnia, quoniam 
tu es in universo et super universum, ipse commu- 
nem po'um i-torum servorum) suoram benedic 
benedictione spiritual, ut sint in perpetuum beuc- 
dicti ». Et dum manu 608 signat, causam indicat , 
nempe ut henedicatur nomen et glorificetur regnum 
sancte Trinitatis, quoniam ipsa omuia benedicit 
el sanct:ficat. 


CAPUT CCLXXXII. 


Qucd connubio Jungendi puri esse debent et in sacro 
beuedici templo ei sacre (πα fieri participes. 


Stm ad presanetificata venit per sacrum 
calicem, et acelamat ; «Ecce presanctificata sancta 
sanctis, » Et omnibus clamantibus: « Unus San- 


cificatio, servorumque suorum pax et vinculum, 
sacris epulis adhibet recenter desponsatos, οἱ pa- 
rati sint. Unde oportet eos esse paratos, ut sauc:e 
coronentur, sancteque conjungantur, nam (nis 
omnis sacramenti, divinique omnis mysterii sigil- 
lum sacra communio. Et bene fecit Ecclesia di- 
vina dona preparando, in propitiationem et bene- 
dictionem conjugum, quia ipse matrimonio prafuit 
qui dona dedit et cst, et in pacificam eorum  adu- 
nationem atque concordiam, proinde dignos csse 
communione oportet qui in matrimonium copu- 
Jantur, et in templo Dei inter 56. nubere, in domo 
Dci, Dei filios utpote iu conspectu. illius, ubi per 


ἐπισκόπου * xal χωρὶς γνώμης αὐτοῦ o 
δυστῆναι γάμον. Πατὴρ γὰρ τῆς Ἐκχκχλ 
ἀρχιερεὺς μόνος. Τῇ δὲ δευτέρᾳ εὔχεται εὖχ 
τὸν διὰ τῆς ἐπιφανείας αὐτοῦ τίμιον Li 
ἀναδείξαντα τὸν γάμον ἐν αὐτῷ παρᾶγε 
xai τοὺς συναπτομένους νῦν εἰς γάμον ἐπι 
tv εἰρήνῃ τηρῆσαι xai ὁμονοίᾳ, xal τίμο 
ποιῆσαι τὸν γάμον, χαὶ τὴν χοίτην τηρῆσαι 
tov, ἀχηλίδωτόν τε αὐτῶν διαφυλάξαι v 
χαὶ ἐν γήρᾳ «ἴονι χαταντήσαντας, ἐνερ 
θείας ἐντολάς. Καὶ ἐχφωνεῖ αὐτὸν εἶναι τ 
γοῦντα πάντα χαὶ ἁγιάζουτα. Εἶτα xal ( 
ποὺς ἀ"ατολὰς, ἀχχταχρίτως χαταξιωθῆγα! 
cel χαλέτχι Πατέρι τὸν ἐπουράνιον 6k 
mávte; ὁμοῦ τὴν παρὰ τοῦ Σωτῇοης Ty 
λέγουσιν, el; εὐχαριστίαν τοῦ ἔργου, εἰς 
δουλείας, εἷς αἴτησιν ἀγαθῶν, xat εἰς x 
τοῦ Πνεύματος, διὰ τῆς ἁγίας σαρχὸς τ 
αὐτοῦ, ὃς ἐστιν ὁ ἐπουράνιος ἄρτος, δι᾽ οὗ ἢ 
ol συνχπτόμενοι, εἰ εὐσεδῶς xal σωφρόνα 
τεύσονται, ζέσονται" xal ὅτι Πατὴρ πάν 
τῶν συναπτομένων ὁ Θεὸς ὡς δημιουργός. ' 
τὴν προσευχὴν ἐχφωνεῖ ἀνυμνήσας τὴν “ 
βατιλείαν xal δύναμιν xai δόξαν ὁ ἕερ 
εἰρήνην δοὺς, κλῖναι λέγει τὰς κεφαλὰς τὰ 
τῷ ποιήσαντι. Καὶ εὐχὴν ποιεῖται ἐπὶ τ 
ποτηρίῳ, λέγων, « Ὃ 8:5; ὁ πάντα ποι: 
ἰσχύϊ σου, xal στερεώτας τὸν οὐρανὸν, 
στέφανον τῶν χτισμάτων σου εὐλογῆσας,» 1 
ἄἅπιντα ὡς xal ἐν τῷ παντὶ xal ὑπὲρ τὸ 
« αὐτὸς xal τὸ χοινὺν ποτήριον τῶν δοί 
τούτων εὐλόγησον εὐλογίᾳ πνευμχτιχῇ, Ὦ 
γημένοι πάντοτε ὦτι. » Καὶ ἐν τῷ σφρα' 
χειρὶ, καὶ τὴν αἰτίαν ἐχφωνεῖ, ὅτι e0Mq 
ὄνομα, καὶ δεδόξασται ἡ βασιλεία τῆς &yl 
£o;. Ἐπεὶ xal αὕτη τὰ πάντα εὐλογεῖ 
τελειοῖ. 
ΚΕΦΑΛ. ΣΙΠΒ΄, | 
Ὅτι δεῖ τοὺς συζευγνγυμέγους εἰς γάμο 

ροὺς εἶναι, καὶ ἐν ἁγίῳ δὺὐ.Ἰογεῖσθαι : 

τῶν μυστηρίων μετέχειν. 

Εὐθὺς δὲ τῶν προηγιασμένων ἅπτειαι 
ἱεροῦ ποτηρίου, χαὶ ἐχφωνεῖ, «TX moem 


Ὁ ἅγια - τοῖς ἁγίοις. Kal πάντων ἐχδοώντων. 
etus, unus Dominus, » quoniam ,ipse solus est san- 


“Ἅγιος, εἷς Κύριος, » ὅτι οὗτος ὁ &yiaopl 
χαὶ τῶν συναπτομένων δούλων αὑτοῦ sip 
ἕνωσις, κοινωνεῖ τοὺ; νεονύμφους, εἴγε 
ἔχουσι. Καὶ δεῖ τούτους ἑτοίμως ἔχειν, 
ἀξίως στεφανωθῶσι, xal χαλῶς συζευχϑῶ: 
Xp πάσης τελετῆς xal θείου μυστηρίου 
σφραγὶ; dj ἱερὰ χοινωνία. Καὶ χαλῶς ἡ "I 
ποιοῦσα, προετοιμάζει τὰ θ:ἴα δῶρα, εἰς ἐΐ 
πῶν συναπτομένων xal εὐληγίαν" ἐπεὶ αὐτὶ 
Y&pt ἣν παραγεγηνὼς ὁ δοὺς τὰ δῶρα 
χαὶ εἰς ἔνωτιν αὑτῶν εἰρηνιχὴν xa δι 
ὅθεν ἀξίου; δεῖ εἶναι τῆς xotwovlaz τὸ 
συζευγνυμένους, γαὶ δ) ναῷ ἀγίῳ συνάπτει 
εἴχῳ τοῦ 0:92, τὰ τέχνα oU, 8:02, ὥς 


DE MATRIMONIO, 


514 


που xal διὰ τῶν δώρων αὐτὸς ἱερουργού- Δ donum ipse in sacrificium offertur, et. producitur. 


gtt, xal προτίθεται, xal μέσος ὁρᾶται 
πα καὶ ἀπὸ τοῦ χοινοῦ δίδωσι ποτηρίου. Καὶ 
τήριον σωτηρίου λήψομαι,» ψάλλεται. Τοῦτο 
ἃ πανάγια δῶρα, καὶ el; σημεῖον τῆς ἐν 
"ἢ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ἑνώσεως * χαὶ ὅτι ἀπὸ τῆς 
καὶ ὁμονοίας ἔσται αὐτοῖς ἡ εὐφροσύνη. 
ἱχανοῖς δὲ τῆς χοινωνίας, οἷον διγάμοις, 
M6, 00 τὰ θεῖα δίδοται δῶρα, ἀλλὰ τὸ χοινὴν 
μόνον εἰς μεριχὺν &vtasphv χαὶ χοινωνίαν 
Ἢ xal ἕνωσιν ἐν εὐλογίᾳ Θεοῦ. Εἶτα xal 

δεήσεω; γινομένης, xal μνημονευομένων 
! συζευχθέντων, ὡς ἤδη γεγενημένων ἕν, 

ἀναδεξαμένου ὡς συνεργοῦ τοῦ ἔργου, 
λεήμων, » Exquvet, τὸν θεῖον ἔλεον αὐὑτοὶς 
wo; * xal ὅτι ἀπὸ τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ 
ἷτα καὶ ὥσπερ αὐτοὺς χατηχῶν τε xal 
, Χαὶ τὴν εἰρήνην ἐπευχόμενο:, ἀποστολιχὰ 
ν. λέγων, ᾿Αδε,1: οὶ, χαίρετε ἐν Κυρίῳ 
,  χαὶ τὰ ἑξῆς χαὶ τὸ, « Ὁ Θεὸ; τῆς εἰ- 
cat μεθ᾽ ὑμῶν πάντοτε. » Καὶ εὐθὺς λαμιδά- 
Jg ix τῶν χειρῶν, ὡς πρὸς τὸ θυσιαστή- 


t, X11 χορείαν ποιούμενος, ᾷδει μετὰ τῶν 


ν, ἐν Χριστῷ εὐφραινόμενος, τὸ, « ἽΔγιοι 
; 5 ὦ; ἐπὶ χειροτονίᾳ * χαὶ τὸ, « Δόξχ σοι, 
ἰστὲ ὁ Θεὺς, ἀποστόλων χαύχημχ. » Κοι- 
) Χριστοῦ χαὶ τῶν ἁγίων αὐτοῦ οἱ εὐσεδῶς 
ρόνως ζήσαντες, χαὶ ὅτι οὐ σαρχὶ μόνον, 
(Ὦ μᾶλλον χρὴ συνάπτεσθαι, διά τε τῆς 
ὧν πίστεως, χαὶ τῶν τῇ; εὐσεδείας θεονι- 
uv, ἵνα xal ἀληθὴς; jj συζυγία, xoi γάμος 
, καὶ χοινωνοὶ ὧτι Χριστοῦ xal τῶν ἁγίων 
αἱ μᾶλλον τῶν τῆς Gapxb; χαταφρονῆ- 
χρι χαὶ μαρτυρίου. Καὶ οὕτω: εὐχὴν ἐπὶ 
τῶν στεφάνων ἐπάγει " ἵνα ὁ δοὺς αὐτοῖς 
ϑάνους εἰς σημεῖον τῆς σωφροσύνης, xal 
tou γάμου αὐτῶν τῆς ἁγνείας καὶ χαθα- 
A30bv, ὅτι ἀγνοὶ πρὸς γάμον συνήφθησαν, 
τὴν λύσιν τῶν στεφάνων 199 εὐλογήσῃ, 
παστὸν αὐτὴν τηρήσῃ τὴν συζυγίαν χαὶ τὴν 
'» ἵνα συμφώνως εὐλογῶσιν αὐτοῦ τὸ 
 Πατρὺς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, xal τοῦ &yio) 
5. πάντοτε, Ἐπεὶ xal οὗτός ἐστιν ὁ πάντα 
τυμφέρον ἀγαθῶς ἑξοιχονομῶν. Εἶτα τὸν 


et in medio nostrum conspicitur. Postea datex com- 
muni calice, et cantatur: « Calicem salutaris ac- 
cipiam. » Dona vero sanctissima fiunt in signum 
unionis a Deo in gaudio initz, et quoniam ἃ pare 
et concordia erit eis laetitia. Illis autem qui ad 
communionem non sunt comparati, velut bigamis 
et similibus, divina non dantur mysteria, 'sed so- 
Iummodo calix communis ad aliquantulam sancti- 
ficationem, ad bonam comnunitatem et unionem 
in benedictione Dei. Deinde longa oratione facta ia 
qua simul de conjugibus recordatur tanquam unum 
jam factis, eumque counotat qui opus adjuvit, 
quoniam , inquit, miscricors est, divnam eis po- 
stulat misericordiam, et dennntiat hzc csse ἃ 


D divina misericordia. Postea quasi eos edocens et 


iustruens, optata pace, apostolica rcfert verba, 
dicens : « Fratres, gaudete in Domino scmper, »et 
reliqua, ac illud: « Deus pacis erit vobiscum sem- 
per, » illosque manu apprehendens, velut ad altore 
ducit, et facta chorea, cantat cum  cantatoribius in 
Christo tatus: « Sancti martyres », tanquam in 
ordinatione, et illud: « Gloria tibi, ait, Christe 
Deus, apostolorum decus, » nam socii fiunt Christi 
el sanctorum ejus qui pie el pacifice vivunt, el 
quoniam noncarne tontum sed potius anima co- 
pulari oportet per rectam fidem nostram et opera 
pietatis Deo bei.eplacita, ut verum sit conjugium, 
οἱ connubium impollutum, et Christi ejusquo 
sanctorum sint socii, praecipue carnem aspernando 
usque ad martyrium, et sicorationem iu solutione 
coronarum protrahit, ut qui dedit eis corunas in 
signum castimoniz, et in mercedem eorum purita- 
us ac munditit usque ad inatrimonium asservatze, 
quoniam puri in matrimonium conjuncti sunt, 
ipse etiam coronarum solutionem bencdicat, et 
indissolubile custodiat eorum conjugium ac socie- 
tatem, ut una voce jugiter benedicant ejus nomen, 
Patris, et Filii, ct sancti Spiritus, quum ipse sit qui 
omnia in bonum dispensat. Deinceps postquam 
Christum invocaverit ut gratia Matris et sanctorum 
cjus misericordiam omnibus donct ei salutem, 
cos dimittit, οἱ benedicti ab co nuper conjug:ii 
domuum cum gaudio perguut. Ista quidem de ma- 


πιχαλεσάμενος, διὰ τῆς Μητρὺς αὐτοῦ xat D trimonio,nec oportet plura dicere. Nam etsi quaeda n 


v αὑτοῦ ἔλεον πᾶσι δοῦναι xai σιυτηρίαν, 
Lai εὐλογούμενοι παρ᾽ αὐτοῦ οἱ νξόνυμφοι, 
b χαρᾶς πορεύονται. Ταῦτα μὲν οὖν xa 
A02, χαὶ οὐ χρὴ πλείω λέγειν. El γὰρ καὶ 
κερὶ γάμου τινές εἰσιν, ἀλλ᾽ οὐ χαιρὸς 
ἃ τούτων λέγειν" ὅτι xal περὶ πάντων 
μᾶ; ἐχδιδάσχουσιν οἱ Πατέρε:;. Μόνον 

τοῦτο μαθεῖν, ὡς οἱ συναφθέντες γάμῳ 
 συνήφθησαν, καὶ χαθαρυὶ τῇ ἐπιχλήσιι 
902. Τηρείτωσαν οὖν ἀλλήλοις ἀμόλυντον 
, xal ἐν εἰρήνῃ xa* εὐλαδείᾳ μενέτωσαν * 
oy παρὰ τοῦ Θεοῦ, τὴν ἕνωσιν ἐν σεμνό- 
ἀγάπην ἐν σωφρούνῃ, καὶ συμδίωσιν ἐν 
xai εἰρήνῃ ὡς; παρχχαταγήχην ἀλλήλοις 


sint de matrimonio quzitiones, sed lempus nou cst 
de his dicendi, quoniam de omnibus sapienter nos 
docuerunt Patres. Hoc tantum discere necessarium 
est, nempe matrimonio conjunctos a Deo esse so- 
ciatos, et puros per invocationem ejus qui puritas 
est. lgitur sibi mutuo custodiant il'ibatum matrimo- 
nium, et in pace ac pictate permaneant, et quod 
acceperunt, scilicet[unionem in sanctitate, et cari- 
tatem in castitate, et comimunitatem vit: in con- 
cordia οἱ pace ut commissum sibi invicem cone 
servent, ne in damnum ab eis exigatur ratio casti- 
[2:15 czrterurumque divinorum operum. Neque de 
corpore tantum, sed et de animis suis curept, 
quoniam duplices se habent, nempe ex corpore 


$15 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIÓHEP, 


et anima, et tanto praestat anima corpori quanto A φυλαττέτωσαν, ἵνα μὴ τὸν λόγον ἀπκαιτηϑῶσι 


corruptibilibus incurruptibilia. Ideoet virtuti vocent 
presertim justitie οἱ veritati atque orationi ad 
gratias Dco agendas, studeant etiam αἱ diligenter 
divinissimxe communionis flant participes, ita enim 
Dous erit cum eis. Pueros quoque in disciplina et co- 
gnitione Domini enutriant, quemadmodum divinus 
docet Paulus, inopibus insuper fratribus ex eis quas a 
Domino acceperunt bonis inisericordiam faciant, ut 
el ipsi misericordiam consequantur, et regno Dei 
simul cum liberis flantdigni. Hzc quidem de honora- 
b:li castoque matrimonio pro viribus ezplanavimus. 


σωφροσύνης xal τῶν λοιπῶν θείων ἔργων. ] 
«ἧς σαρκὸς μόνον, ἀλλὰ xal τῶν ψυχῶν 
φροντιζέτωτσαν, ὅτι καὶ διπλοῖ τελοῦσιν, ix οἱ 
xal Ψυχῆς, xai χρείσσων τοῦ σώματος xat 
ἡ φυχὴ, ὅσον τὰ ἄφθαρτα τῶν φθαρτῶν. Ac» 
ἀρετῶν ἐπιμελείσθωσαν, καὶ μάλιστα Bum 
χαὶ ἀληθείας " καὶ τῶν προσευχῶν δὲ εἰς i 
στίαν Θεοῦ " xal ἔτι τοῦ μετέχειν ἐν προϑι 
θειοτάτης χοινωνίας. Οὕτω γὰρ xai ὁ θεὸ 
μετ᾽ αὑτῶν. Kal τὰ τέχνα δὲ ἐν παιδείᾳ κι 
θεσίᾳ Κυρίου ἐκτρεφέτωσαν, ὡς ὃ θεῖος 


διδάσκει. Καὶ τοὺς πένητα; ἀδιλφοὺς ἐξ ὧν λαμδάνουσι παρὰ τοῦ, Θεοῦ ἐλεείτωταν, ἵνα καὶ 
ἐλεηθῶσι, xal τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλείας ὁμοῦ τοῖς τέχνοις ἄξιοι γένωνται, Ταῦτα xal περὶ τοῦ 


xa σώφρονος; χατὰ δύναμιν εἴρηται γάμον. 


» 


ΠΕΡῚ 


THX IEPAX ΤΕΛΕΤΗ͂Σ ΤΟΥ ATIOY EAAIOY 


HTOI 10Y EYXEAAIOY. 


DE SACRO RITU SANCTI OLEI 
SIVE EUCHELEI. 


Quoniam cadere omnibus omnino hominibus in B. Ἐπεὶ δὲ τοῖς ἐν τῷ βίῳ χαὶ «b πταῖειν παὶ 


vita accidat, jam dicendum est de sancti olei sa- 
cramento pro. redemptione peccatorum nostraque 
s»natione et divin: misericordiz largitione in- 
stitato. lloc. autem a Salvatore apostol:$ traditum 
in ostensionem divin:e miserationis οἱ suavitatis, 
Ecclesia, quemadmodum ἃ Jacobo didicimus qui 
frater Domini appellatur a Paulo, et frater Dei esse 
el propin ,uitate generis οἱ imitatione operum 
dignus habi:us est, primusque ad sequendum 


Christum vocatus est οἱ summus fuit. sacerdos, 


eecte operatur. Nam si quis in tnütmitatem corpo- 
ris vel tantum anima ceciderit, conyocantur ab 
«eo Ecclesi: presbyteri ; bi enim potestatem ba- 
bent conferendi sacramenta, nequaquam vero dia- 
«oni. 


CAPUT CCLXSXII. 


Quare in euchelei ritu septem sunl presbyteri, et 
. p *. 
quare eiiam sepe (tres propter socerdetum rarila- 

iem. 


F'ater quidem Dei presbyterorum non dixit nu- 


«uerum, consuetudo autem seplem advocari edo- ᾿ 


«uit, quod ego fieri censeo propter septem apud 
15s»iam numerata Spiritus dona, vel propter septem 
illos veteris legis sacerdotes qui Dei jussu septiíes 
«irca Jericho tuba cecinerunt et mania everterunt, 
quemadmodum illi iniquam civitatem et ardua ela- 
Aionum peccati meenia. destruunt:. vel cum mortea 


xai πᾶσιν ἀνθρώποις ἀπλῶς, ῥητέον ἤδη x 
«τῆς τοῦ ἁγίου ἐλαίου τελετῇ, ὑπὲρ ivt 
ἁμαρτημάτων xai ἰατρείας ἡμῶν καὶ παροχῖ 
ἐλέους δεδωρημένης. Τοῦτο δὲ παρὰ τοῦ I 
ποῖς ἀποστόλοις παραδοθὲν, εἰς δεῖγμα τῇ 
συμπαθείας xai ἱλαρότητος, ἡ Ἐχχλησία, à 
τοῦ Ἰαχώδον μεμαθήχαμεν, ὃς ἀδελφὸς τοῦ 
καλεῖται παρὰ τοῦ Παύλου, xaX ἀδελφὸς 8v 
δῶρον μέγιστον εἴληφε χαὶ τῇ συγγενείᾳ τοῦ 
καὶ τῇ μιμήσει τῶν ἔργων, καὶ πρῶτος bod 
Χριστὸν, καὶ ἔστιν ἱεράρχης, τοῦτο καλῶς δι 
Τινὸς γὰρ τῶν ἀδελφῶν ἀῤῥωστίᾳ σώματος͵ 
Ψυχῆς μόνον περιπεσόντος, συγκαλοῦνται πᾶ 
«ἧς Ἐχχλησίας οἱ πρεσδύτεροι. Οὗτοι γὰρ 


C ξλαῦον ἐνεργεῖν τὰς τελετὰς, χαὶ οὐχ el διά: 


ΚΈΦΑΛ. ΣΠΓ. ! 


Διατί ἑπτὰ πρεσθδύτεροι ἐν τῷ εὐχελαί 
διατί. πο.λάκις καὶ τρεῖς διὰ σπάνιν ἢ 


Καὶ ὁ μὲν Θεάδελφης οὔ φησι τούτων api 
δέ γε συνήθεια ἑπτὰ παρέδωκε nposxalatela 
δὲ διὰ τὰ Ensayo, ἀριθμούμενα ἐν "Host d 
Πνεύμχτο:" f) xai διὰ τοὺς ἑπτὰ ἐχείνους 5 
παλαιοὺς ἱερεῖς, χύχλῳ σαλπίσαντας τῆς 
ἑπτάχις προστάγματι θεϊχῷ καὶ καταθελέ 
τείχη" ὡς ἂν καὶ τὴν πονηρὰν οὗτοι πόλι 
σχληρὰ τείχη, τῶν τῆς ἁμάρτίας ὄψωπᾷτω 


DE S. EUCIIEL/EO. 


518 


xa! ὡς νεχρᾶς o637; tr ψυχῆς χατὰ μί- À sit anima, ad imitationem prophete puerum illius 


ὦ Προφήτου, ὡς ἐπὶ τοῦ παιδὸς ἐχείνης τῆς 
ξιδος, εὐξαμένων τῶν ἱερέων ἑπτάχι; τχύτην 
. καθὰ δὴ καὶ ὁ Ἐλισσαῖος τὸν παῖδα, 
τάκις ἐπαναχάμψας, χαὶ ἑπτάχις εὐξάμε- 
i ὡς ὁ Ἠλίας ἑπτάχις εὐξάμενος, τὸν οὐ- 
|! ἔχλεισε τοῖς ἁμαρτήμασι, πάλιν ἥνοιξε 
ἰγαγεν ὑετὸν, χαὶ οὗτοι ἑπτάχις εὐξάμενοι, 
dv τὸν τῆς ἁμαρτίας αὐχμὸν, ἀνοίξωσι δὲ 
! Πέτρον τὸν οὐρανὸν, τὴν χχεῖδα βαλόντες 
τος, χαὶ τὸν ἔλεον ἐχ Θεοῦ τῆς ἀφέσεως 
v χαταγάγωσιν. Οὗτος μὲν οὖν ὁ νοῦς, ὡς 
εἴ, περὶ τῶν ἑπτά. Τινὲς δὲ ἔνθα σπάνις 
kal τρεῖς προσχαλοῦνται μόνους. Καὶ τοῦτο 
τέον, Ἔσται γὰρ πρῶτον μὲν διὰ δύναμιν 
Mo; ἔπειτα δὲ xa διὰ τὸ εἰς μαρτυρίαν 
"pa τῆς Τριάδος παρὰ τοῦ Ἠλιοῦ πάλιν 
ὅτε νεχρωθέντα τὸν υἱὸν Σαραφθίας ἀνέ- 
(M προσευξάμενος xal τρὶς ἐπιπεσὼν αὐτῷ. 
χαὶ πλείονας τῶν ἑπτὰ συναθροίζουσιν εἰς 
δεῖγμα πίστεώς τε χαὶ προθυμίας. ᾿Αλλ᾽ οὐ 
Ὑμονητέον περὶ τοῦ ἀριθμοῦ * ἐπεὶ οὐδὲ 
γράφεται. Πλὴν εἰ χαὶ οὐ γέγραπται, ἀλλ᾽ 
"» τὴν ἀρχαίαν τηρεῖσθαι παράδοσιν. Καὶ 
μὲν ἑπτὰ ὡς ἔθος ἀρχαῖον" εἰ δ᾽ ἀνάγχη, 
ὃν τρεῖς" xai πάντα λεγέτωσαν ὅσα παραδέ- 
γεσθαι" ὅτι τοῦ Πνεύματο; πάντα ix τῶν 
! ὄντα. Εἷς δὲ πρεσδύτερος μὴ ποιείτω «0- 
ὅτι ὡς περὶ ἐπισχόπου γέγραπται μὴ χει- 


Sumanitidis ad vitam revocantis, sacerdotes sep- 


lies deprecati illam resuscitant, quemadmodum 


Elisseeus puerum septies in eum incurvatus et sep- 
ties deprecatus ; vel perinde ac Elias septies pre- 
catus coelum quod propter peccata clau«erat, rur-- 
sum aperuit, οἱ inde pluviam eduxit, ita isti 
septies deprecati solvunt quidem peccati siccitatem, 
celum vero aperiunt more Petri clavem gratise 
gestantés, et misericordiam a Deo remissionis ut 
pluviam educunt. Hac est ratio, ut. mibi videtur, 
de septem sacerdotibus. Quidam vero, ubi est sa- 
cerdotum penuria, tres tantum advocant, et hoc 
culpa caret. Fit enim primum quidem propter 
virtutem "Trinitatis, deinde vcro propter illud ab 
Elia iu testimonium et predicationem Trinitatis 
rursus factum, quando mortuum Sarephitlieng 
filium resuscitavit, ter deprecatus, terque in eum 
incurvatus, Quidam antem plures quam septem 
congregant in signum majoris fidei et voluntatis. Sed 
non oportet de numero disceptare, cum numerus 
scriptus non sit. Attamen, etsi scriptus non fuerit, 
necesse est antiquam servari traditionem : adsint 
quidem septem secundum antiquum morem ; at, si 
necesse fuerit, ad minimum tres, et omnia dicant 
quacunque dicere traditum est, quoniam a 
Spiritu sunt omnia qus ex Patribus excepta sunt. 


Unus autem presbyter non conficiat euchelum, 


quoniam quemadmodum de episcopo scriptum est 


Bat παρ᾽ ἑνὸς, οὕτω xal περὶ εὐχελαίου, μὴ C ^ ab uno ordinetur, ita et de eucheleo, ne ab 


ἐσδυτέρου ἑνὸς τελεῖσθαι. « Προσχαλεσάσθω 
σδυτέρους τῆς Ἐχχλησίας, φησὶ, xal οὐχ 
Πδύτερόν. Καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ᾽ αὐτὸν, 
"8e αὐτὸν ἐλαίῳ. » 
201 ΚΕΦΑΛ. ZIlIA'. 
parigtn cov ἁγίου &Aalov ἡ δύναμις. 
, Ex τοὐτουϊγενήσεται ; Ὅρα ὅτι τὸ μέγιστον. 
εὐχὴ, φησὶ, τῆς πίστεως σώσει τὸν xápvovtas 
εἴ αὐτὸν ὁ Κύριος" » οὐχ οἱ ἄνθρωποι, ἀλλ᾽ ὁ 
Ἔκεὶ τὴν χάριν τοῦ Κυρίου τῆς ἱερωσύνης 
αι. Καὶ τί ἔτι πλέον ὁ χάμνων εὑρήσει; Κἂν 
& fj πεποιηχὼώ;, ἀφεθήσεται αὑτῷ. Ὁρᾶτε 
τῆς τελετῆς ταύτης ; χαὶ ἀῤῥωστίας λύει, 
χειμένους ἐγείρει, xal ἁμαρτίας ἀ-ἰησιν. 
ΚΈΕΦΑΛ. ZIIE', 
ic ἐν τῷ εὐχελαίῳ τῶν Λατίγων χαιγο- 
τομίας. 

οἱ καινοτομοῦντες πάντα Λατῖγοι χαὶ τὸ 
που καρέφθειραν. Καὶ οὐ χρὴ διδόναι τοῦτο 
Wat, φασὶν, ἀλλ᾽ ἀποθνήσχουσιν, ἐπεὶ ἀμαρ- 
ew, ἵνα μὴ πάλιν ἐπιζήσας τις ἐξαμάρ.- 
e τῆς ἀπονοίας ! 'O μὲν ᾿Αδελφόθεο-, «Kai 
φησὶ, τῆς πίστεως σώσει τὸν χάμνοντα, χαὶ 
εὐτὸν ὁ Κύριο;" » οὗτοι δὲ, Ἵνα ἀποθάνῃ, 
Ὁρᾷς τὸν ἐχχρημνισθέντα, ὅπως ἀεὶ πρὸς 
rtt καταφέρεται; Kàv ἁμαρτίας ἧ πεποιγ- 
᾿αϑήσεται αὐτῷ, (va. ἰαθῇ xal ἐγερθῇ δηλον- 
| τοῦτο δείχνυσιν ὁ Σωτὴρ, πρὸς τὸν παρά- 
ρηχὼς, Δρέωγταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου" 


uno presbytero conficiatur : « [nducat, inquit, pres- 
byteros Ecclesi (et non. unum presbyteruu), et 
orent super eum, ungentes eum oleo. » 


CAPUT CCLXXXIV. 
Quod maxima sit sacri olei efficacia. 

Et quidnam ex hoc eveniet? Vide quam sit ma- 
ximum. « Et oratio fidei, ait, salvabit infirmum, et 
alleviabit eum Dominus,» non homines, sed Domi- 
nus, quoniam gratiam Domini sanctificationis ia- 
duerunt. Et quid amplius laborans invcnict? « Et si 
pecesta fecerit, remittentur ei. » Videtisne virtu- 
tem hujus mysterii? et infirmitatem solvit, ct ja- 
centes alleviat, ct peccata dimittit. | 

CAPUT CCLXXX V. 
Contra novitatem | Latinorum circa euchelcum. 


Sed Latini omnia innovantes doctrinam quoque 
bujus mysterii adulteraverunt, et dicunt illud non . 
dandum esse | infirmis, sed morientibus, quoniam 
peccata dimittit, ne rursum sanitati redditus de- 
linquat. Heu ! quanta insania ! Dei quidem Frater : 
«Εἰ oratio, inquit, fidei salvabit infirmum, et allevia- 
bit eum Dominus ; » illi autem dicunt: Ut moriatur. 
Viden' quomodo praceps in tetriora semper feratur 
precipitia? Et si peccata fuerit, remittentur ei, 
scilicet ut sanetur et allevietur, quod Salvator 
demonstrat dicendo ad paralyticum :  « Remittun- 


(ur tibi peceata tua ; » et : « Surge οἱ ambula ;s et» 


519 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIIEP. 


« Ecce sanus factus es ; jam noli peccare, ne deterius Α xat, “ἔγειρε xal περιπάτει" xol, “1δὲ ὑγεὶ 


tibi aliquid contingat. » llli vero cogitant contrario 
Salvatoris ejusque apostolis, et non alleviandis sed 
morientibus istud autumant esse conferendum. Qua- 
propter hoc non faciunt secundum apostolicam 
traditionem advocati ab eis qui opus babent, sed 
. proprios usus facientes custodiuut. Et sanctum 
quidem dicit Evangelium : « Ungebaot oleo multos 
eegros, et sanabant ; » illi autem aiunt non conferri 
eacramenium ut saneutur, sed ut insanabiles fiant 
οἱ moriantur. O homo, ignoras mysteriorum noti- 
tiam, οἱ damnabiliter erras, Nam Evangelium et 
ejus qui hoc dedit frater dixeruut istud oleum pro 
infirmis institui, ut uncti, dimissis peccatis, alle- 
vientur, qqaemadmodum utrique paralytico declara- 
tum est; ambobus enim dixit Salvator : « Dimit- 
tuntur tibi peccala tua » inde'ostendens infirmitatis 
causam esse peccata. 


902 CAPUT CCLXXXVI. 


Quod aliud εἰς cucheleum, aliud oleum quo mortui 
perunguntur. 


Verumtamen mortui quoque oleo unguntur, quem- 
admodum divinus dixit Dionysius, in signum un- 
ctionis olei a principio in baptismo accepte, ct 
hujas ritus dat rationem , nempe quoniam cum 
ille qui in Christo occubuit et bene et fortiter cer- 
tamen consummavit ad quod primum etiam unctus 
lucrat, nune quoque oleo lenitur. Quo4 fit indicium 
Christ, et. sigillum discedentium in Christo, in 
sanctificationem mortuorum corporum, eorum qui 
pro Christo pugnantes his in terris pie. conversati 
suut, et etiam in honoreu ipsorum, quoniam sc- 
cundum Christum vixerunt, cujus signum cst san- 
etificatum unctionis oleum. [60 etiam sacerrimis 

. martyrum reliquiis sub altari divi:o velut in monu- 

wento suppositis sanctum ipsum infunditur un- 
guentam loco istius olei, Perfectis enim infundi 
debet. perfectissimum. 


CAPUT CCLXXX VIf. 


Quod monachis defunctis oleum, laicis pulvis ex thu- 
ribulo inspergitur. 


Igitur nos istud sic implemus. Fratribus quidem in 
Christo mortuis infundimus oleum, quod tamen non 
est sanctum oleum vivis datum, ait Cliristi Frater, 
sed oleum ex lampade templi vel potius altaris exce- 
ptum. Et nullum. ex monachis sepelimus, quin prius 
oleum lucern:z vigilisin corpus ejus infundamus, cum 
sit sanctificatum utpote ardens in conspectu Domi- 
ni ; profanis fratribus qui in Christo obierunt thuris 
copiau ta:quam sacram et crucis signo sanctifica- 
tam, per suffimeugum in formam crucis injicimus, 
priusquaam omnino terram immittamus, commit- 
tentes. sanetiticatuni in. Christo.terrze sanctificotze 
secundum divinam sententiam, donec resurgat. 
Alii vero religiosiores viri adhuc viventes euchelai 
mysterium conficiunt, in ipsorum propitiationem 
εἰ absolytam  geccatoruu) remissionem, Οἱ si ad 


qorac, μηκέτι ἁμάρτανε, Tra. μὴ χεῖρόν | 
γένηται. Οἱ δὲ ἀπεναντίας φρονοῦσι τῷ Zwt 
xaX τοῖς ἀποστόλοις αὐτοῦ. Καὶ τοῖς μὴ ivt 
γοις, ἀλλ᾽ ἀποθνήσχουσι τοῦτό φασι δίδησθλ 
xa οὐ χατὰ τὴν ἀποστηλιχὴν τοῦτο πουρῦσι 
δοτιν, προσχαλούμενοι παρὰ τῶν χρῃζόντων 
ἰδίᾳ ποιοῦντες φυλάττουσι. Καὶ τὸ μὲν ἑερόν 
Εὐαγγέλιον " Καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ᾽ πο.λλοὺς 
στους καὶ ἐθεράπευον" ol δὲ διδόναι μὴ 
θεραπεύεσθαι, ἀλλ᾽ εἰς τὸ εἶναι ἀθεραπεύτο 
ἀποθνήσχειν φασίν, “Ανθρωπε, ἀγνοεῖς τὴν 
τῶν μυστηρίων, xal ἐπιδλαδῶ; ἀπατᾷ. Τὸ μ 
Εὐαγγέλιον, xal τοῦ δεδωχότος τοῦτο ὁ ἀδε}φ' 
ἀῤῥώστων τοντό φησι τὸ ἔλαιον, xzV εἰς τὸ ( 
ta; τὰ ἁμαρτήματα χριομένους ἐγεΐρεσθει, 
καὶ τῷ ἑνὶ χαὶ ἑτέρῳ παραλύτῳ ἐῤῥέθη. K 
δύο γὰρ ἔφητεν ὁ Zutho, ᾿Αφέωνταί σοι al 
τίαι σου" ὡς δειχνυμένη: τῆς ἀῤῥωστίας ἐξ 
ἁμαρτημάτων εἶναι. 


404 ΚΕΦΑΛ. XnqG-. 
Ὅτι ὅτερον μὲν τὸ τοῦ sbysJalov, ér&po 
γεχροῖς χριόμεγον ἔλαιον. 


Πλὴν ἔξ χαὶ νεχροὶ ἐλαίῳ ἀλείφονται, ὡς 
φησι Διονύσιος, εἰς τύπον τῆς χρίσεω: τοῦ! 
ἐλαίου τοῦ ἐν τῷ βαπτίσματι. Καὶ τὸν λόγον 
τούτου, ὅτι χαλῶς χαὶ γενναίως ὁ ἐν Χριστῷ 
τίσας τὸν ἀγῶνα τετελεχὼς, δι᾽ ὃν καὶ mpg 
Ψψατο, καὶ νῦν ἐλαίῳ ἀλείφεται" xal τοῦτο 
μείωσιν Χριστοῦ καὶ σφραγῖδα τῶν ἐν Χριστι 
06 ttov, καὶ εἰς ἀγιασιιὺν τῶν νεχρῶν σωμάτι 
ἡγωνισμένων ὑπὲρ Χριστοῦ xal εὐσεδῶς πολ 
μένων͵ ἐνταῦθα, καὶ εἰς τιμὴν δὲ αὐτῶν, δι 
Χριστὸν ἔζησαν, οὗ σημεῖον τῆς χρίσεως τὸ ἡ 
voy ξιαιόν ἐστι. Διὸ xal tol; χατατιθεμένοις 
ἐν τάφῳ ὑπὸ τὸ θεῖον θυσιαστήριον ἑερωτάτ 
μαρτύρων λειψάνοις xal μύρον ἅγιον ἐπι 
ἀντὶ τοῦ ἐλαίου τούτου, Tol; γὰρ τελείοι; αὶ 
θάλλειν τὸ τελεώτατον. 


ΚΕΦΑΛ. ΣΠΖ'΄. 


Ὅτι ἕλαιον μὲν τοῖς μοναχοῖς, χοῦς δὲι 
J«acnplov toic κοσμικοῖς ἐκιθά.1.λει 
Kat ἡμεῖς τοίνυν τοῦτο τελοῦμεν. Kal: 


Ὁ θνεῶτιν ἐν Χρίστῷ ἀδελφοῖς ἐπιχέομεν Dant 


οὐ τὸ διδόμενον ἅγιον ἔλαιον τοῖ- ζῶσιν, ὅ 
Θεάδελφος, ἀλλ᾽ Ex τῆς λυχνίας τοῦ ναγῦ, xt 
λον τοῦ θυσιαστηρίου. Καὶ οὐδένα τῶν p 
θάπτομεν εἰ μὴ xat τὸ τῆς φωταγωγοῦ D 
λειψάνῳ ἐχχέομεν, ἡγιασμένον ὃν, ὡς bvóm 
ρίου ἀνάπτον. Ἀαὶ ἐν τοῖς χοσμιχοῖς δὲ em 
στὸν ἀδελφοῖς τελευτήσασι χοῦν τοῦ θυμῖκ 
ὡς ἱερὸν xal ἡγιασμένον τελοῦντα, τῇ τοῦ( 
σφραγίδι διὰ τοῦ θυμιάματος σταυροειδῶς | 
λομεν, πρὸ τῆς ἁπλῶς ἐπιθαλλομένης γῆς, ' 
δόντε; τὸν ἡγιασμένον ἐν Χριστῷ ἐν ἡγιεϑὶ 
χατὰ τὴν θείαν ἀπόφασιν, συντηρούμενον 

ἐξαναστῇ. Ἕτεροι δὲ τῶν εὐλαδεττέρων 

ζῶντες ἔτι τὸ τοῦ εὐχελαίον ποιοῦσι μυστήρ 


DE S. EUCHEL.£O. 


$29 


ἰὸν ἑαυτῶν xal τελευταίαν ἀμαρτημάτων ἄφε- A mortem infirmitas eis est, e hoc oleo quoddam 


La εἰ πρὸς θάνατόν εἰσιν, ix τούτου τηρεῖται, 
οιμηθέντας αὐτοὺς χρίουτιν ol προσήχοντες, 
φραγῖδα ἱεριυτάτην τῶν ὁσίων τοῦ ἀπελθόντος 
wov xal τιμὴν χαὶ ἁγιασμόν, “Αξιοι γὰρ οἱ 
σμένοι τιμᾶσθαι τοῖς ἱεροῖς χρίσμασι" xal 
[ἔίξεσθαι δέον σφραγῖδι Χριστοῦ τοὺς κατὰ Χρι- 
τήσαντας. Καὶ ἔτι ἐπιχέουσιν ἔλαιον ἐνταφια- 
otc αὐτοῖς, τὸν θεῖον ἔλεον ἐχχαλούμενοι, 05- 
σχοπὸ; τοῦ ἁγίον ἐλαίου, τοῖς ζῶσι διδομένου, 
ζῆσαι xol μένειν χεχαθαρμένου;:" οὐ μὴν τοῖς 
᾿ὥστε θανεῖν, χαὶ μὴ προσδοχᾷν ἐγείρεσθαι" 
διὰ τοῦτο μᾶλλον παρέχεται, ἵνα ἐγείρῃ τοὺς 
Ivrac ὁ Κύριος, καὶ τὰ ἁμαρτήματα αὑτοῖς 
. Καὶ τοῦτο πάντοτε χαὶ οὐχ ἅπαξ ἔσται. "Eve: 
. Ἐξομολογεῖσθε ἀλλήλοις, φησὶ, τὰ ἀμαρτή- 
* » ἀεὶ δηλονότι χαὶ οὐχ ἅπαξ, « xal εὔχεσθε 
ἀλλήλων, ὅπως ἰαθῆτε * » οὐ μίαν, ἀλλὰ διηνε- 
ὅτι καὶ διὰ παντὸς πταίομεν. Τοῦτο δὲ τὸ χρίε- 
ἰδτερον ix τῆς ἀναπιούσης ἐν τῷ ναῷ λυχνίας 
᾽ραγῖδα χαὶ ἁγιασμὸν τῶν λειψάνων τοῦ ἀπελ- 
» ὡς xal τοῖς μυστηρίοις προχαθαρθέντων τοῦ 
οὗ xai ἡγιασμένων τῷ βαπτίσματι χαὶ μύρῳ, 
| φριχτῇ χοινωνίᾳ. Ἐνταῦθα δὲ xat τινες τε- 
ποιοῦσιν ἐλαίου ὑπὲρ τῶν ἐν Χριστῷ χοιμη- 
ν. Ἣν xal τῶν ἀρχιερέων τινὲς μὲν χωλύουσι 
lat, ὡς μὴ παραδεδομένην οὖσαν ἐν τῇ Γραφῇ" 
δὲ, o0, ὡς ὑπὲρ Ψυχῶν γινομένην. "Ἔγωγε 
s ἱνεχώρει “περὶ τούτου ζητήσας, εὗρον ὡς 


servatur, et postquam dormierunt, presentes eos 
ungunt in sigillum augustissimum sanc!arum obeun- 
tis reliquiarum, honoremque et sanctificationem ; 
nam digni sunt in agone luctati qui sacris unctio- 
nibus honorentur, et signari oportet: signo crucis 
eos qui secundum Christuin vixerunt. lusuper eis- 
dem sepultis oleum infun:lunt, divinam invocautcs 
misericordiam. Hic est (luis olei quod viventibus 
datur, ut. vivant et maneant purgati, sed vivis 
nequaquam confertur ut moriantur, nec sanatio- 
nem exspectare possint, quoniam potius ad hoc 
fuit iustitutum ut unctos alleviet Dominus, et pec- 
cata ipsis dimittantur. Quo jugiter, et nun semel, 
erit, quemad.sodum et illud : « Con(itemini alter- 
utrum, inquit, peccata vestra, » scilicet semper, 
minime autem semel : « Orate pro invicem ut sal- 
vemini», non semel tantum, sed continuo adim- 
plenduum est, quoniam singulis diebus offendimus. 
Semel autem fit posterior lizec unctio ex lampade in 
templo ardente, in sigillum et sanctificatio.em 
reliquiarum illius qui vita discessit, utpote Christi 
mysterii purgatarum et baptismo urguentoque 
et treuenda communione sanctificatarum, Nue 
vero quidam sacramentum olei conliciunt su- 
per eos qui in Christo dormierunt, quod non- 
nuli ex pontificibus ne fiat prohibent, cum in 
Scriptura traditum non ait, nonnulli tamen non 
prohibent, cum pro animis fiat, Ego igitur, oc- 


v εἶναι γίγνεσθαι. Καὶ τοὺς βουλομένους ποιτῖν (2 Casione data, de bac re interrogatus inveni. illud 


| χωλύειν. Πλὴν οὐχ ἔλαιον κοῦτο τὸ παραδε- 
v ὑπὸ τοῦ Σωτῆρος χαὶ τῶν ἀποστόλων ἐστὶ, 
9 τὸ μὲν Ε᾽αγγέλιον, ὡς ἔφημεν, λέγει" Καὶ 
ovr ἐλαίῳ πο.ιλοὺς ἀῤῥώστους καὶ é0sp- 
"ὁ ᾿Αδελφόθεος δὲ ὅσα ἐν τῇ Καθολιχῇ περὶ 
γνγράφει. "Ev γὰρ τοῦτο, χαὶ o2 πολλὰ, χαὶ μίχ 
, xài ἐν τῶν ἑπτὰ 4909 μυστηρίων. ᾿Αλλ᾽ ὑπὲρ 
ἱκοιμημένων προσάγεται ἔλαιον εἷς προσαγω- 
οὗ xal τιμὴν, ὑπὲρ ἐλέου; xal συμπαθεία; 
κελθόντων, ὡς χηροὶ χαὶ θυμίαμα xai λοιπὰ 
ὑπὲρ αὐτῶν τῷ ναῷ xai ἐν τοῖς ἐυνταφίοις 
eposqespAueva, Ὧν προχειμένων ὡς δώρων, 
τῶν ἀπελθόντων ἡμεῖς ἱκετεύομεν, καὶ θείου 
γουσιν ἐχεῖνοι ἐλέους, ὡς ἡ ἘἜχκχλησία διενερ- 
διδάσχει, xal πάντες σχεῦῖδυ οἱ Πατέρες γρά- 
χαὶ πρὸ πάντων ὁ μέγας τῷ ὄντι χαὶ ἱερὸς 
ἅσιος, περί τε χηρῶν xoi ἐλαίου γράφων 
καῦτα προυφέρειν ὑπὲρ τῶν τεθνεώτων, x12 
ἦν, χἂν εἷς ἀέρα ὑπὸ πυρὸς διελύθησαν " xal 
ὡς ὁλοχάρπωσις, τὸ δὲ ὡς θυσία ὑπὲρ αὑτῶν 
ᾧ" xai προσάγειν ταῦτα διαχελεύεται. Ὅθεν 
ἀνάπτειν φῶτα ἐν τάφοις νεχρῶν, χαὶ ἔλαιον 
[tiv ὑπὲρ αὑτῶν μετὰ ἱερωτάτων εὐχῶν, οὐ 
ον’ ὅτι χαὶ χηροὺς ἀνάπτοντες, χαὶ θυμ:ά. 
ρέροντες, ὑπὲρ αὐτῶν Θεῷ προϑευχόμεθα᾽ xat 
ἢ Ἐχχλησί,. Ὅμως τὰ περὶ τοῦ εὐγελαίον 
pv. 


ParRoL. Gg. CLV. 


fieri bonum esse, et eos qui facere volunt nou esso 
prohibendos. Atamen non aihibeatur oleum a 
Salvatore el apostolis traditum, de quo Evangelium 
quod retulimus dicit : «et ungebant oleo multos 
&gros, et sanabant,» de quo etiam Dei frater plura 
in catholica sua scribit epistola, Unum eniin est 
istud, et non plura, unumque sacramentum, et unuiu 
ex septeui mysteriis, sed pro dormientibus adhibe- 
tur oleum in cultum et honorem Dei, in miseratio- 
nem et cleucniiani defunctis conciliandam, quem- 
admodum cerei, thus e& cetera pro ipsis'in tem- 
plo vel etíiam in monumentis eorum oblata, quibus 
ut donis propositis, uos pro defuncus deprecamur, 
et illi divinam consequuntur. misericordiam, prout 


D hec operata docet Ecclesia, et oimnes fere Patres 


scribunt, et ante omnes vere nagnus sanetusquo 
Athanasius, de cercis et oleo scribens, quoniam, 
dum ista ofleruutur pro mortuis, etsi in cinerem οἱ 
in aera igne resolvantur, aliud quidem velut in ho- 
locaustum, aliud vero tanquam in sacrificium pro 
illis offertur Deo, et illa pracipit offerre. Unde non 
probibendum est ne accendantur lumina in scpul- 
crís mortuorum, oleunque pio ipsis cum sanctis" 
simis precibus offeratur, quoniam οἱ acceudendo 
ce1€0$, et thura ferendo, pio ips.s Deum eszoramus, 
et iste est nios Ecclesie. litus autem de Εἰς εἶτ 
similiter inspiciamus. 


M 


3 
CAPUT CCLXXX Vill. 
De sacro euchelei rita. 

Congteganter ergo, ut diximus, septem prestiy- 
teri, quibus stola sácra indutis, qiio éfgnificatue in 
ipsis habitats gratia Spirltas, postitisni primus eo- 
rum benediterit gestáns imsginem Christi. qui est 
otihium caput, nocturnus canon dicilur pro eo cui 
sanctum confertar oleum. Quo ftnito acrius instans 
fit oratio, et datur absolutió, postquaih iHe ter 
procunibeus ab omnibus veniam poscit, in cütfeés- 
s:ufem Trinitatis a qua omne donum perfectut, et 
ad confirmandam veniam in paenitentia obtentam , 
quoniam omnia confirmat Trinita$ ; terque illi a 
sacerdotibus dimittitur, Deinde benedictione rursus 
data ἃ ptimo sacerdote, paz dicitur, quse in omni- 
bus eseremonils proclaníator, utpote omnia conti- 
nens de quibus eportet otare, ct illius etiam quod 
conficitur nrysterii meminit, pacemque Dei flagitat 
et ejus misericordiam. Et dota pace, factaque mi- 
sericordis benedictione , quibusdam dictis versibus 
δὶ movendem Dei clementiam, a primo sacerdote 
et exeicris vicissim, dicitur olei oratio, oleumquein 
urceo vel alio quodaim vase immitlitur. Simul 
septem  secenduntur. lumina, juxta numerum 
sacerdotum , et ad. exprimenda  Spirites cbaris- 
tinta, necnon ut fax divira fit per sanctum oleum , 
et qu:si. holocaustum mundaque losa. Deo offer- 
tur, ut. consequamur ejüs misericordiam, Oratio 
autem sic 3it : « Domine, ín pietate tua et. tuia 
mi-erationibus sanmans vulnera nostra, » refert 
enim in nobis savcii illius sanationem , quem ex 
Samaria stiscipiens Jesus Marix Virginis fllias vino 
ct olco sanavit, mene proprio sanguine suis- 
que misefalioribus, Unde nonuubi in vasculum 
ante oleum infundumn vnum. Postea deprecantur ut 
benedicatue oleum, utciisque (iat in sunatienem, in 
liberatione ab owni danno, ἃ morbo corporis, a 
potlutiope carnis et. spiritus, necnon ab omui malo, 
scilicet ab omni peccato et malitia, ut in eo glori- 
ficeiar nomen ejus qui. est. in Trinitate Deus. Fi- 
nitls precibus, omnibusque orationem  proseculis , 
primus lerum ex sacerdotibus stat, et secundam , 
qua confieHur sacramentum , orationem pronun- 
tiat. 
ων, xai πάντων εἰρηχύτων τὴν εὐχὴν, πάλιν ὁ 
λεστιχὴν εὐχὴν δπιλέγει. 

CAPUT CCLXXXIX. 


Quare in omnibus sacramentis duplices adhibeantur 
preces. 

-Duse enim Lic sunt orationes sacramentum con- 
fiejentes, quemaduíodum in omnibus mysteriis, et 
. duplicis naturse Jesoni significant, qui cus incoimn- 
' prehensibilis esset. ét incorporeus ac Ineffabilis , 
. eerpus propter nos accepit, οἱ comprebensibilis àp- 
paruit, atque inter homines conversatus est, "per- 
manens Deus immutabilis, ut nos duplici ratione 
sanaret , nempe secundum invisibile et visibile, 
avimam dico et corpus. 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


9 


A KE&AA. EBH'. 


flepl τῆς v&JAéti]c €ob sDysAalov. 
Συνάγονται τοίνυν ol Excá, χαθὼς ἔφημεν, &puli- 
τεροι" xal ἐνδυσαμένων τὰς ἱερὰς τοὔτων στόλλ΄, 
τὴν ἐν αὐτοῖς δηλούντων χάριν τοῦ Πνεύματος, τοῦ 
πριίτου αὑτῶν εὐλογήσαντος, τύκον ἐπέχοντος τοῦ 
Χριστοῦ, ὃς κεφαλὴ πάντων ἐστὶ, παννυχὶς λέγεται 
κανόνος, ὑπὲρ τοῦ ποιουμένου τὸ ἅγιον ἕλαιον. Καὶ 
μετὰ τὸ τέλος ἐχτενὴ ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἀπύλυσις. 
Μεθ᾿ ἣν οὗτος προδπίπτων τρὶς, παρὰ πάντων αἱ 
τεῖται συγχώρησιν εἰς ἀναχήρυξιν τῆς Τριάδος, 580 
$; ἅπαν δώρημα τέλειον, καὶ εἰς βεδαίωσιν τῆς διὸ 
μετανοίας συγχωρήσεως" ὅτι πάντα ἡ Τριὰς βεύαιο 
καὶ τρὶς παρὰ τῶν ἱερέων συγχωρεῖται. Εἶτα xi 
εὐλογοῦντος τοῦ πρώτου ἱερέως, τὰ εἰρηνιχὰ λέγε 
ται. Ἃ ἐπὶ πάσῃ ἐχφωνεῖται τελετῇ, ὡς περιέχοντ᾽ 
πάντα, ὑπὲρ ὧν δεΐ προσεύχεσθαι, xol αὐτῆς τ. 
ἐνεργουμένης τελετῆς μεμνημένα, καὶ τὴν εἰρῆνη. 
«τοῦ Θεοῦ ἑξαιτούμενα xal τὸν ἔλεον. Καὶ μετὰ τὶ; 
ἐχφώνησιν καὶ δοξολογίαν τοῦ ἐλεήμονος, τροπαρίων 
εινῶν εἰς Θεοῦ λεγομένων ἱλέωσιν, παρὰ τοῦ sps- 
του τῶν πρεσδυτέρων xal τῶν λοιπῶν καθεξῆς, ἡ 
τοῦ ἐλαίου εὐχὴ ἐπιλέγεται᾽ xal ἔλαιον ἐν qute 
Tor ἐπιδάλλεται, ἢ ἐν σχεύει ἄλλῳ τινί. Ἐν ᾧ 
xai ἑπτὰ ἀνάπτεται φῶτα, χατ᾽ ἀριθμὸν τῶν ἑερέων, 
xal εἰς τύπον τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματο; xil 
ὅτι ὡς λυχνία θεία διὰ τοῦ ἁγίου ἐλαίου γίνειαι' 
καὶ ὦ; ὁλοχάρπωσις καὶ θυσία χαθαρὰ Θεῷ iv 
C φέρεται, ἵνα τύχοιμεν ἐλέους αὐτοῦ" xai ἡ εὐχὴ 
τοῦτό φησι, εΚύριε, ὁ ἐν τῷ ἐλέει καὶ τοῖς olxop- 
μεῖς σου ἰώμενος τὰ συντρίμματα ἡμῶν. » Ὑκιρ 
φαίνει γὰρ χαὶ ἐν ἡμῖν τὴν τοῦ μωλωκ᾿ θέντος 
ἐχεΐίνον ἴασιν, ὃν ἐκ Σαμαρείας ἀναλαδόμενος Ἰηενς 
ὁ ἀπὸ τῆς Μαρίας Παρθένου, οἴνῳ καὶ ἑλαίῳ αὐτὸν 
ἐθεράπευσε τῷ αἵματι ἑαντοῦ xal toló οἰκτιρμοῖς, 
Ὅθεν xal ἐν τῷ σχεύει πρὸ τοῦ ἐλαίου καὶ olv 
τινες ἐπιδάλλουσι. Καὶ ἐπεύχεται εὐλογηθῆνει τ 
ἔλαιον, ὥστε γενέσθαι τοῖς χριομένοις εἰς hut 
πείαν, εἰς πάδους παντὸς ἀπαλλαγὴν, καὶ wen 
σώματος, xal μολυσμοῦ σαρχός τε xai [veüpsss. 
καὶ πᾶντος χαχοῦ, ftot πάσης ἁμαρτίας xai vt 
píac, ἵνα καὶ ἐπ᾿ αὐτῷ δοξασθῇ αὐτοῦ τὸ bno1 
κοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ. Καὶ τῶν τροπαρίων τελιξίν. 
πρῶτος τῶν ἱερέων ἴσταται, καὶ τὴν δευτέραν τ΄ 


D KE9AA. ZI9'. 


Διατί διτταὶ εὐχαὶ ἐν ác coto μυδτιφίδιξ. 


Δύο γὰρ καὶ ἐνταῦϑα εὖχᾶ( εἰσι τελοσ-ιριὴ ὑ; 
καὶ ἐν ἀᾶσι τοῖς μυστηρίοις, καὶ ἐὸν διφυῆ σὴ με 
νουσιν Ἰησοῦν. Ὃς ἄλτηγττος Gv, ἀσώματός τε s 


— 


ἄφραστος, καὶ οῶμὰ ἔλαδε Qj C ἡμᾶς, e 


ληπτὸς ὥφθη, καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανευτρ 
μένων ἀναλλοιώτως θεὸς, ἵνα καὶ ἡμᾶς Suri and 
«t τὸ ἀόρατον xal ὁρατὸν ἁγιάσῃ τὴν ψυχὴν MV 
χαὶ τὸ σῶμα. — δεῖς 


bE 5. EUCHEL £O. 


: KE9AA. Xy. 
υστήρια ἐξ ὕλης xa) πνεῦ 

" "e bác Appia διίας. ES 
ι μυστήρια δέδωχε διπλᾶ, δρατὰ μὲν ὄντα 
᾿εχείων διὰ 5b σῶμα ἡμῶν, νοητὰ δὲ χαὶ 
καὶ πλήρη χάριτο; ἀοράτου διὰ τὸ πνεῦμα 
"ὁ τοῖς μυστηρίοις τούτοις, xai σώμασι xal 
ἱναχαθαιρόμεθά τε xal φωτιζόμεθα,, καὶ 
ga μετέχομεν xal ἁγιασμοῦ. Διὸ καὶ ὡς iv 
βαπτίσματι τῷ ἁγιασμῷ τοὺ ὕδατος χαὶ 
διτταὶ εὐχαὶ, χαὶ ἐν ταῖς χειροτονίαις διῖ- 
ἐν τῷ μοναχιχῷ σχήματι αἱ πρῶται τελε- 
ttal, οὕτω δὴ καὶ ἐν τῷ ἀγίῳ ἐλαίω, xa 
£c ῥηθείσης καρὰ πάντων, χαὶ σφραγῖδος 
θείας τελεσθείσης, fj δευτέρα παρὰ τοῦ 
δῶν ἱερέων γίνεται, ἐν τῷ ἀὀφραγίξειν αὐ» 
αγιζόντων ὁμοῦ xai πάντων τὸ ἔλαιον, fj 
| φησίν" « "Avapye, ἀδιάδοχε, ἅγιε ἁγίων.» 
ὧν τὸ προοίμιον. « Σὺ ὁ ἀπαρχῆς xal ἀεὶ 
, χαὶ ὁ μὴ διαδηχὴν ἔχων. Ὁ αὐτὸς γὰρ εἶ 
lip σου καὶ Πνεύματι, ἀεὶ Πατὴρ ἀναλλοίω- 
ἅγιος τῶν ἁγίων, τουτέστι μόνος ἅτιος, 
ἀγιαζομένων ἁγιασμὸς, ἡμεῖς δὲ ἁμαρτωλοὶ 
pe: παντὸς ῥύπον, xal ὡς ἀρξἄμενοι ἀλ- 
ot, ἃιὸ σὺ ὁ ἐξαποστείλας ἐν ἐλέει τὸν μονο- 
3 Υἱὸν, ἰώμενον πάσας τὰς νόσους xai τὰ 
κῶν, ἐξαπόστειλον τὸ ἅγιόν cou Πνεῦμα, 
Soy τὸ ἔλαιον τοῦτο. » Καὶ εὐθὺς σφραγίζεὶ 
*£ πρῶτος ἱερεὺς, xal ἅμα πάντες" xai 


À 


« Ποίησον αὑτὸ γενέσθαι χριομένῳ τῷδε τῷ 


wu εἰς τελείαν ἀπολύτρωσιν τῶν αὑτοῦ 


ὃ. 


ῦ 
CAPUT CCXC. 

Sacramenta ex duplici reconstare, materiali εἰ spiri - 
tali, quoniam el nos ex duplici substaniia sumus. 
Qvi insuper duplicia dedit mysteria, visibilia qui- 

deth ex elementis constantia propter corpus no- 

strum, spiritalia autem et mystica atque invisibilis 
gratie plena propter animam nostram, quoniau 
his mysteriis, el. corpore et spiritu mundamur at- 
que illuminamur, simulque ssnationis et sanctifica - 
tionis fimus participes. Quapropter sicut in divino 
baptismate ad sanctificandum aquam et unguentum 
dus sunt orationes , dug in ordinationibus, dux 
etiam principales in conferendo, habitu monástico, 
ita et in sancto oleo; et priore dicta ab omnibus, 
factoque divins* crucis signo, posterior fit ἃ primo 
sacerdote, qui cum signat , omnes simul oleum si- 
gnaut, et sic ail : « O tu cui nec initium est neque fi- 
nis erit, sancte sanctorum ;» adinirabile principium ! 

« tu qui ab initio et semper es misericors, qui suc- 

cessorem non habes, nam idem es cum Filio tu» 

el Spiritu, semper Peter immotabilis, et Sanctus 
sanctorum, Id est, solus sanctus, et sanctilicatorum 
sanctificatio , nos autem peccatores et pleni ownis - 

spurcitiss, et quia initium habemus instabiles τ (u 

ideo qul misisti in misericordia tua Filium unige- 

nitum sanantem omnes morbos mostros vitiaque 
nostra universa, emitte sanctum Spiritum tuum, ct 
sanctifica oleum istud. » Et statim illad siguat pri- 
mus sacerdos, simulque universi, et addit : « Fac 
ut istud sit huic servo tuo in perfectam redemptio- 
nem a peccatis ejus. (donum vere magnum), in 


ipátov. » Μεγίστη ὄντως ἡ δωρεά. « Εἰς — sanctificationem anims et corporis (en secunda 
Ν Ψψυχῖς καὶ so pato;. » Ἰδοὺ xel δευτέρα — maxima gratia), in bzreditatem regni colorum. » 
χάρις. « Εἰς βασιλείας οὐρανῶν xArpovo- — Ecce donum perfectam , scilicet salus nostra οἱ 


"oU xai τὸ τέλειον δώρημα, ἡ σωτηρία 


h:ereditas regni et glorie Dei. Et unde nobis hoc 


καὶ ἡ χλτρονομία τῆς τοῦ Θεοῦ βασιλεία; bonum? « Quoniam tu es, inquit, Deus misericor- 


j$. Kal τοῦτο πόθεν ἡμῖν τὸ ἀγαθόν ; « Ὅτι 
Move xai φιλανθρωπίας ὑπάρχεις, » φησί, 
Versi τοῦτον ἐκφώνως, τὸν Πατέρα σὺν τῷ 
; *ip Πνεύματι. Καὶ οὕτως ἤδη ἡγιασμένον 

ἔλαιον, xal δύναμιν πλουτεῖ θείαν, xal 


die et benignitatis. » Et illum elara voce glorificat 
Patrem eum Filio et Spiritu. Sic jam sanctificatum 
est oleum, divinaque virtute gaudet, et omrda ia 
oratione decl.rata fidelibus in fide unctis imperti- 
tur, nam omnia orationis verba sunt operatoria » 


παρέχει τὰ τῆς εὐχῆς τοῖς μετὰ πίστεως — Sacerdote prolata qui per ordinationem Dei gratiam 
o. Τὰ γὰρ τῆς εὐχῆς ἐνεργὰ πάντα ῥή- induit. Verum post orationem apostolica fratris Dei 


à τοῦ ἱερέως λεγόμενα, χάριν ἔχοντος τῇ 


verba recitantur rccte nobis testantíia unde nos 


(lg Θεοῦ. Μετὰ τὴν εὐχὴν δὲ. εὐθὺς τὰ τοῦ p istam acceperimus traditionem. Deinde cantatur 


ου ἀναγινώσχεται ἀπυστολικὰ ῥήματα, σα- 
Iv μαρτυροῦντα, ὅθεν ἡμεῖς τὴν παράδοσιν 
ἐλάδομεν. Εἶτα τὸ ᾿Αλλιλούϊα ψάλλεται, ὅτι 
"μία γέγονε θείας χάριτος, χαὶ ὅτι ὁ Κύριος 
Βὐαγγελίον ἔρχεται. Διὸ καὶ εἰς δόξαν αὐτοῦ 
ἰασμὸν ἡμῶν θυμίαμα προσχομίζεται εἰς 
δωδίας xai μετάδοσιν θείας χάριτος. Καὶ τὸ 
λιον εὐθὺς ἀναγινώσχεται ἐπὶ τῆς χεφαλῆῇς 
ξελοῦντος τὴν τελετὴν παρὰ τοῦ πρώτου le- 
ς ἀποτροπὴν ἐξ αὐτοῦ παντὸς ἐναντίου, εἰς 
ν αὐτοῦ, εἷς χάθαροιν τοῦ νοὸς xal τῶν 
ων ἀπασῶν. Καὶ μετὰ τὸ Εὐαγγέλιον εὐχὴ 
€ ὑπὲρ ἀφέσεως ἁμαρτιῶν αὐτοῦ λέγεται, 
ερείας χάριν σωμλτιχῆς τε καὶ ψυχιχῆς" f| 


alleluia , quoniam factus est divins gratie adven- 
tus, et quia Dominus per evangelium venit. Ideo in 
gloriam ejus et sanctificationem nostram tlius af- 
fertur in odorem suavitatis, οἱ communicationem 
divine gratis, et Evangelium illico recitatur super 
caput ejus qui sacramentum suscipit a primo sacer: 
dote, ad avertendum ab eo omnem inimicum , in 
benedictionem illius, in purgationem mentis et sen- 
suom omnium. Sed'post Evangelium oratio deprc- 
cationis pro remissione peccatorum ejus, atque 
gratia sanationis tam corporalis quam spiritalis ; 
qua prima est, et ita ut audiatur dicitur, ew 
cseteri sacerdotes etiam deprecentur, Post ean 

cunda seereto dicitur alia secundum: fiqucaas 1 


[9] 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


victam, que et ipsa fit sauitaris gratia et redemp- A xat πρώτη ἐστὶ, χα! εἰς ἐπήκοον λένεται 


tionis a peccatis, Patrem sanctum invocans anima- 
rum medicum atqua. corporum, qui misit Filium 
suum uiigenitum in. mundum, sanantem omnem 
moibutn et à morte redimentem, ut medeatur lapso 
(jis servo ab oinniinodo quo conficitur morbo, per 
gratiam Christi ejus, illiumque viviflcet, interce- 
dente Deipara et sanctis ipsius universis, Hauc 
igitur ej ít, dextera. capiti. poenitentis [mpos:ta , 
estendens se: ad. imitationem Domini sanationem 
faecre, qui manum infirinis imponebat, tacti sana- 
lat, necnon se vi divinze grati» operari, cum st 
manuun imposit:one sanctificatus, !sctuque manus 
purificans et sanctificans, Verum in fine orationis, 
oleo ungit, in formam erucis, frontem ejns propter 
internas cogitationes sensus liniens in facie, ct 
denique ungit manus, 4 cogitatis operibusque per- 
versis cum emundaus ΟἹ corroborans oleo sancto 
signoque crucis, ac prorsus sanctificans. dicens 
Quoties. Sign»t : « Adiutorium uostrum in nomine 
Domini, » testans a nullo alio. n'si a solo. qiseri- 
corde. Deo. acesse adjutorium. Et iia eum manu 
signans, recedit, illo manum sauctificam deoscu'ato. 
Ceteri vero sacerdotes eadem ordine faciunt. Due 
vrgo primi orationes institute sunt ad conficien- 
cum et consecrandum oleum. Ali:e vero dux mise- 
ratiorem nncto conciliant, et pro salute toam anima 
illius quam. corporis Deo nuncupantur; prior qui- 
dem. clara voce, altera vero oratio ab alio sacer- 
dote dicilur, quemadmodum apostolici et evangelici 


versiculi, onines autem ad opus accommodan'ur. C 


Αἱ posterior : Patcr. sancte, eadem. ab omnibus 
secreto, prout dictum est, recitata, omnes In preca- 
tione coucordes ostendit, sanctosque universos in 
adjutorium operis invocat cum communi advocata, 
uempe sanctissina Deipara. Denique conclamantad 
perfectione operis, et ex vera causa dicentes : « Tu 
es fons medicaminum, Deus noster.» [8 ergo in 
fronte, prout dictum est, inuuctus ab omnibus 
presbyteris mente. sanctilicatur. Deinde iu forinatui 
vrucis in facie sensuum gratia delinitur, et tandem 
uanus puiificant sacer: o.es per sancium oleum in 
Cliisto misericorde, coinquinatas sensationes ani- 
Ἰ᾿ 5600 precii.us enrundantes , et absolutam sanc- 
t ficationem exhibentes siguo et gratia. Quapropter 
singuli. sacerdotes totum ordinem , quemadmodum 
divunus, ceüiciunt, diacono quidem vel lectore 
Apostolum legeute, sacerdote. vero. [angclium , 
prioremque sacram orationem ita nt audiatur, et 
psteriorem secreto, dui ungit, prongutiante. Tan- 
dem inunctum dextera. signantes , infirmo. jost 
| ened;eiionem manum. osculato , recedunt. Post- 
quam omuia universi de more adimpleverunt, sol- 
licita oratione facta, iterum primus sacerdotum 
uliimam orationem indulgentie in capite ejus qui 
sacramentum recepit, pronuntiat, universis sacer- 
doibus eum manibus taugentibus , utpote simul 
operantibus simulque deprecortibus ; ideo eorum 
tanquam ministerii et presbyteratus camparticipum 
jn oratione meminit. Demum aita voce Deum puoni- 


τῶν λο: πῶν ἱερέων συνευχομένων. Kal pa 
δευτέρα μυστικῶς ἄλλη λέγεται χατὰ τὸν 
θέντα τύπον ὑπὲρ ὑγείας xii αὕτη καὶ 4 
ἀπολυτρώσεως, οὃὸν Πατέρα τὸν ἅγιον ἐπιχ' 
τῶν ψυχῶν χαὶ τῶν σωμάτων τὶν ἰατρὸν, 
πέμψαντα τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ εἰ 
σμον, πᾶσαν νόπον ἰώμενον χαὶ ἐκ θανάτοι 
μενον, ἰάσασθαι ναὶ τὸν ὑποπίπτοντα δοῦλι 
ἐχ τῆς περιεχούσης αὐτὸν παντοίας νόσην. 
χάριτος τοῦ Χριστοῦ αὑτοῦ, xal ζωοποιῆο 
μεσιτείαις τῆς θεομήτορος, xal πάντων τὸ 
αὐτοῦ. Τ᾿ αὐτὴν οὖν Q4 ἐπιθεὶς τὴν y:tga «i 
τοῦ μετανοοῦντος λέγει, δειχνὺς ὅτι χατὰ 
τοῦ Δεσπότου τὴν ἰατρείαν ποιεῖται, χεῖρα 
ῥώστοις ἐπιτιθέντος χαὶ τὴ ἀφῇ ἐξιωμένου 
ἀπὸ τῆς χάριτος τῆς θείας ἐνεργεῖ, ἡγιχσδ 
τῇ χειροτονίᾳ, xal τῇ ἁφῇ τῆς χειρὺς xao 
ἁγιάζων, Ἕν τῷ τῆς εὐχῆς 0b τέλει ἀλ) εἶφι 
ἐλαίῳ σταυροειδῶς αὐτοῦ τό τε μέτωπον. 
ἐντὸς λογισμοὺς xai τὰ αἰσθητήρια χρίων 
προσώπῳ, xal τελευταῖον τὰς χεῖρας, Ex τῶ 
μάτων xal πράξεων πονηρῶν ἀναχαθαίρω" 
xai τειχίζξων τῷ ἀγίῳ ἐλαίῳ xol τῷ σης 
σταυροῦ, xal ἁγιάζων ὁλοτελῶς, τὸ, « Ἡ 
ἡμῶν ἐν ὀνόματι Κυρίον, » ἐν ἑχάστῃ λέγι 
q^ μαρτυρῶν, ὡς παρ᾽ οὐδενὸς ἑτέρου, & 
τοῦ ἐλεήμονος μόνου Θεοῦ ἡ βοήθεια, Καὶ 
χειρὶ σφραγίξζων αὑτὸν, ἀπέρχεται, àsto 
ἐχείνου τὴν ἁγιάσασαν χεῖρα. Καὶ χαθεξῇ, 
οἱ λοιποὶ ποιοῦσιν ἱερεῖς. Αἱ μὲν οὖν πρ 
εὐχαὶ, διὰ τὸ τελεσθῆνχι xal ἁγιατθῆναι t 
Αὗται δὲ αἱ 65» ἰλαστιχαὶ ὑπὲρ τοῦ yp:ouh 
χαὶ ὑπὲρ θεραπείας ψυχιχῇ: αὐτοῦ xal σὰ 
πρὸς Θεὸν ἀναφερόμεναι. Καὶ ἡ πρώτῃ pl 
νιυς, xal ἄλλη παρ᾽ ἄλλου εὐχὴ λέγεται 
ὥσπερ καὶ αἱ ἁποστολιχαὶ καὶ τοῦ Εὐανγελ 
χοπ ί" πᾶται δὲ xp»; τὸ ἔργον ἁρμόδιαι. Ἢ 
δὲ τὸ, « Dlát:p ἅγιε, » ἡ αὐτῇ καὶ παρὰ 
μυστιχῶς, ὡς; εἴρηται, λεγομένη, τὸ ! 
πάντων ἐπιμαρτυροῦσα τῆς ἰχετ-ίας, καὶ 
συνεργοὺ; τοῦ ἔργου tob; ἁγίους μετὰ τὶ 
μεσίτιδος τῇ; παναγίας ἐ πικαλουμένη Θεοτι 
τελευταίαν ἐχφώνησιν εἰς τελείωτιν τοῦ E 


p αἰτίαν ἀληθῆ τὸ, « Οτι σὺ εἶ ἣ πηγὴ τῶν 


ὁ Θεὸς ἡμῶν, » ἔχουσα. Οὕτω μὲν οὖν τῷ. 
ὡς εἴρηται, παρὰ τῶν ἱερέων πάντων χι 
τὸν νοῦν ἁγιάξεται. Εἶτα σταυροειδῶς τῷ 1 
διὰ τὰ αἰσθητήρια * χαὶ τ:λευταῖον τὰς χεῖ 
αἰρόντων τῶν ἔτ:ρέων διὰ τοῦ ἁγίου ἐλαίου 
στῷ τῷ οἰχτίρμονι, τὰς μολυνθείσας αὐσθή 
τὰς ψυχὰς ταῖς εὐχαῖς, καὶ ἁ ιασμὸὴν ma; 
ὁλοτελῇ, τῇ σφραγῖδί τε xal «Y, χάριτι." 
οὖν ποιεῖται ἱερεὺς πᾶσαν τὴν τάξιν, ὡς 
τοῦ διαχόνου μὲν τὸν ἀπόστολον λέγοντος ij 
6120, τοῦ ἱερέως δὲ τό τε Εὐαγγέλιον, τ 
πρώτην εὖχιν εἰς ἐπήκοον, xat τὴν δευτέ 
στιχῶς ἐν τῷ ἀλείφειν. Καὶ τέλος σφραγέζο 
χρισθέντα τῇ δεξιᾷ, ἀτπαζομένον αὐτὴν v 


DE S. EUCBEL/RO. 


550 


χονται, Maxà τὸ τελέσαι δὲ πάντας A tentium affatus quem de malitiis nostris poenitet , 


ἐχτενοῦς δεήσεως γινομένης, πάλιν ὁ 
ρέων τελευταίαν εὐχὴν συγχωρέστεως 
"ἧς ἀναγινώσχει τοῦ δεχοιλένου τὴν 
Ων τῶν ἱερέων ἐφαπτομένων αὑτοῦ 
' συνεργῶν χαὶ συνευχομέ:ων. Διὸ xal 
Ιλλειτουργῶν xal συμπιεσθυτέρων ἐν 
ται. Καὶ τέλος 8:by τῶν μετανοούν- 
αὐτὸν ἀνειπὼν, xaX ἐπὶ ταῖς χαχίαις 
9vta, xa: δυξοληγίσας ὡς χρεὼν, τὴν 
| τῆς ἀπολύσεως. Καὶ οὕτως ὁ συγχα- 
, xai tà τῆς τελετῆ; ποιησάμενος, 


λιν ὑποπίπτει τοῖς ἱερεῦτι, xaY συγχιώρτσιν ἑξαιτεῖται παρ᾿ αὑτῶν τρίς" 
ἀνει, χαὶ πεπληουφορη μένος ἐστὶν, O7 τὴν ἄφεσιν εἴληφεν. Ὅμως ὕττερον καὶ παρὰ τοῦ 
ἐρέων κατήχησιν δέχεται" ὡς ἐπειδὴ τὴν συγχώρησιν εἴληφε, προσοχὴν ἔχειν ógiDet, xo 


eoque ut oportet glorificato, orationem absolutionis. 
peragit. Sicque qui eos convocavit et sacramentum 
suscepit rursus postremo coram sacerdotibus pra - 
volutus, ter ab eis, veniam flagitat, et ab omnibus 
accipit, et certus (ll de accep!a peccatorum tenis 

sione. Verum posterius a primo s erdotiuinstru Ur 
quoniam, accepta venia, vigilare debet ne ju. poste 
rum delinquat. Hoc autem est Salvatoris monitum ad 
priorem paralyticum. Ideo οἱ 1:16 caput inclinans t«n- 
quam doctrinam accipiens, ab omuibus benedicitur, 
et revertuntur sacerd..tes. lIzc igit i de sancto o'e-. 
xii πχοΐ 


) 


1; ἁμαρτάνειν. Τοῦτο δὲ παράγγελμα τοῦ Σωτῆρος πρὸς τὲν πρίτερον παραλελυμένην. Διὸ 
nO Ivy τὴν χεφαλὴν ὡς τὴν διδασκαλίαν δεχόμενος, εὐλογεῖται παρὰ πάντων" xai ἀνα- 
ἱερεῖ;. Τοῦτο χαὶ περὶ τοῦ ἁγίου ἐλαίου. 


ΚΈΦΑΛ. ZLA'. 
ra ἔνεργεῖ τὸ ἅγιον ἔλαιον. 


πάντα Χριστιλνὸν σπουδάζειν χρὴ ix- 
γκχαλεῖσθαι τοὺς τοῦ Θεοῦ ἱερεῖς, Φ0 ἢ 
τοῦ εὔχεσθαι ἐξχιτεῖσθαι, καὶ τούτῳ 
Ἕγνωτε γὰρ ὅτων θείων χαρισμάτων 
χάνει παρεχτιχὸν, ἀπαλλαγῆς ἀῤῥωσ- 
'σεως ἁμαρτημάτων, ἁγιασμοῦ χορηγὸν, 
fag, χαὶ τέλος βασιλείας τῶν οὐρανῶν 
ὃ μή τις εἴποι τῶν δυσφημούντων, 
, χαὶ τί ἂν ἐξισχύσῃ τὸ ix φυτοῦ 
tov μὲν ἔστιν, ἀλλὰ χεχαριτωμέναν ἀπὸ 
μαοίας. Ὅπου γὰρ Θεοῦ χλῇῆσις, 0. ἴα 
ναμιν Θεοῦ ἔχοντα" χαὶ μᾶλλον ὅπου 


ων ἧ τοῦ Θεοῦ γέντται χλῆσις. Θεῖοι ὃς C 


] χειρᾳτονίχ τὴν τοῦ Θεοῦ m20utfhza:- 
Διὸ θεῖον τὸ ἔλαιον ὡς παρὰ τῶν ἔ:- 
ἐν ἐν ἐπιχλήσει Θεοῦ“ xal ἅγιον, χαὶ 
, τοῦ ἁγίου ἱ]νεύματο; πλῆρες, ὡς χλὶ 
Σματο; ὕδωρ, χαὶ ὕδωρ ὃ,, χαὶ πλῆρες 
ὃς, xal ἀναχαθαΐρον τν ἃς, xol ἀνα- 
ἄνθρωπον, καὶ υἱοποιιῦν τῷ θεῷ xal 
ἐργαζόμενον. Τοῦ ὕδατο: μὲν οὖν μό- 
Σῖν ἐστὶ τὸ χαθαίρειν τὸν τοῦ σώματος 
ho; χαταπαύξιν" τοῦ ἁγίου δὲ ὕδατος, 
ἄμφω σὺν τῷ σώματι τὴν ψυχὰν, xol 
, ἀναπλάττειν, χαὶ δροτίζειν πνευματι- 
κοιεῖν τῷ Θεῷ. Ὥς χαὶ πΖν μὲν ἀπλῶς 
ἰζει χαὶ χατευφρλίνει μόνην τὴν αἴσθη- 


CAPUT CCXCT. 
Que et quanta sacrum oleum operetur. 


Cui sibl conficiendo omnem Christianum studere 
oportet, et proinde sacerdotes Dei c nvocare qui 
pro eo orent et deprecentur eumque isto oleo 
inunganut. Nain scitis quot sancta. οἱ maxima t.i 
charismata impertiatur: : ab infirinitatibus allev α΄, 
peccata dimittit, sanctitatem largitur, divin: e 
robur et denique regnum celorum praebet. Neque 
quis ex blasphemauglus dieat : « Oleum est, it 
quid valet quoJ ex lauta olea expriantur ? » Oleum 
quidem cst, sed gratia ptenuai divini nominis iu- 
vocatione, Nain ubi est Dei invocatio; divina sunt 
omnia, Deique virtutem. habent, et przsertim ubi 
a divinis viris Dei fit invocatio.; divini vero, suut 
sacerdotes qui ip impositione mannum divinx vir- 
tutis abundantiam. consecuti sunt. Ideo divinum 
est istud oleuni ufpote a presbyteris benedicium in 
invocatione Dei, sanctumque οἱ gratia. sarcti. Spi- 
ritus. plenum, quemadmodum aqua. baptismi, ctii 
nier3 sit aqua, repletur. Spiritu, et purgat anlaas, 
et recreat luminem, et filium Deo efficit, οἱ a 
peccato l;berum reddit. Solius quidem est aquae ut 
corporis $o;des emundlet stique restinguat, san- 
cle autem est aqua animam simul cum corporo 
abluere, et sanctificare, el recreare, el spiritali 
rore levare, et (ilios Deo facere. Quemadmoduin 
quodlibet merum unguentum suavi odore re:rcat 
et solum obiectat. sensum sive effundatur sj e in 


v ἣ xoavooptvov* τὸ μύρον δέ γε τὰ D vascu'o possidealur, sanctum aptem. ungueulum 


ἐμποιέει θείαν" μᾶλλον δὲ àvaQuct xol 
ἐν Πνεύμοτι, χαὶ τῶν χαρίτων τούτου 
ἡμᾶς ἐμπίπλησι, καὶ τὴν σφραγῖδα xal 
tv ἐν Xpiosip τῷ ζῶντι μύρῳ παρέκει: 
* qb. χαθν μύρον μόνον, ἀλλὰ χαθ τῇ 
ἡ" Xy, τῆν χάριν ἔχον τοῦ Πνεύματος. 
καὶ ἔλαιον μὲν τοῦτο, ἀλλ᾽ ἔλα ov ἅγιον 
51]. xal πεπληρωμένον ϑείας δυνάμεως, 
|) ἱλαρύνειν αἰσθητῶς, χαὶ τὰ; ψυχὰς 
καὶ iyi ὁμοῦ, σώματά τε i3,007 


vitam inspirat divinam, vel potius iternm vivificat 
et in Spiritu renovat, et beno gratiarum liujus odo- 
re replet, ac. characterem et inspirationem gratis 
in Christo viventi unguento impertit; ita ergo 
istud quidem merum est oleum, sed oleum sanctum 
persacram sanctificationem, et. repletum ὁ vina 
virtute; et dum sensibiliter delectat, potes. sinl 
animas illuminare et sanctificare corpus quoquo 
οἱ spiritum, et vulnera adimere, neci n. ig 

tes sanarc et a luto peccatorum ^mundai 


531 


SYMEONIS TUIE:SALONXICENSIS ARCHIEP. 


5.2 


«ne misericordism ac [Θεαριϊιλύλακι nobis Cum- ἃ παὶ νεύματα, χαὶ ἀκαλείφειν τραύματα, καὶ ἀῤ- 


parare. 


CAPUT CCXUOMH. 


Opertere asservari quod ex unctione sacri olei reli- 
quam manet. 


Ideo qnod ex olec supere«t servandum est et io 
bonore babemdam, nec quidquam hajas neglizen- 
d im. Novi enim de bae re, sient et de divinheima 
baptismatis 2493 quosdam esse qui, aescientes 
m*$'erium vel illud respoentes, eo stenaque crci- 
derit u'wb'ur, et sape ubi non oporteret, mittitur, 
vel ab animalibus eonsemitar, neque cara est mal- 
'ís de illo. Sciant autem negligentes gravem eis 
propter boc immine-e damsatiomem. |Inswper de 
hae re ratiocinentur. Si aqua sanctificata regenerat 
et reformai bominem, nec absque ea quisqusm est 
Christianus; oleum vero sanat, et peeccalorum 
remissionem impertit, etque in ipsis propt-r me 
superveniat non dedignatur Spiritus sanctus, ei 
autem placet λίπε aquz et oleo ez terisque crea- 
inris ae. elementis propter meam sanationem οἱ 
torrectionem, quomodo damnatione non es«et 
dignus vir audax qui ilia eflunderet et pedibus 
conculcaret? vel qui contemnens sineret ea abi- 
cunque projici et corrumpi? qui in bonore ron 
haberet ea quibus Dei virtus adumbratur? et in 
quibus invocatum est nomen ejus, illiusque signum 


ἐωστέματα θραύειν, xai βορδόρον χαθαΐρειν ἅμαρ- 
τιῶν, καὶ ἔλέους Θεοῦ χορηγὸν ἡμῖν εἶναι, δύναμιν 
Eg» καὶ Ὡαρότηγτος. 

KEPAA. XLB. 


"Oti χρὴ συντηρεῖσθαι τὸ xaradsigOdv μετὰ 
τὴν πρίσιν τοῦ ἁγίου &Aalov. 


Διὸ xal φυλαχτέον τοῦτο, καὶ τιμητέον, x2 
ph ἀπμελπτέον ὅλω: αὐτοῦ. "Ἔγνων γὰρ καὶ 
περὶ τούτο, ὡς xal περὶ τοῦ θειοτάτου ὕδατος 
ποῦ βαπτίσματος, ὅπως ἀγνοοῦντές τινες τὸ μυστὶ- 


pura, ὃ xil χαταμελοῦντες, ὡς ἔτυχε τούτοις χρῶν- 


τ2ι " χαὶ πολλάχις ὡς μὴ ὥφελε ῥίπτεται, ἣ καὶ 
ἀ"αλίσκεται ὑκὸ ζώων ^ χαὶ οὐ φροντὶς περὶ τοῦτον 
τοῖς πολλοῖς. ᾿Αλλὰ γνωστὸν ἔστω τοῖς ἀμελοῦαιν, ὡς 


B 8265 τὸ περὶ τούτου χατάχριμα. Ἐπεὶ xax vb περὶ 


τούτου σὺ γέσθωσαν. El τὸ ὕδωρ ἁγιασθὲν ἀνα- 
γεννῇ καὶ ἀναμορφοΐ τὸν ἄνθρωπον, καὶ χωρὶς τού- 
του οὐκ ἔστι Χριστιανὸς, xal τὸ ἔλαιον δὲ θερα- 
πεύει, καὶ ἁμαρτιῶν παρέχεται ἄφεσιν, καὶ ἐν αὖ- 
fu; δι᾽ iph ἐπιφοιτᾷν οὐχ ἀπαξιοῖ τὸ Πνεῦμα τὸ 
τιον" εὐδοχεῖ δὲ ἑνοῦσθαι τοῖς ὕδασι καὶ τῷ ἐλαίῳ, 
χαὶ λοιποῖς ἄλλοις χτίσμασι χαὶ στοιχείοις, πρὸς 
tl» ἐμὴν ἰατρείαν τε χαὶ ἀνόρθωσιν " πῶς οὐ τολ- 
μπτία; καὶ καταχρίσεως ἄξιος ὁ ἐχχέων τε xd 
καταπατῶν, ἣ περιφρονητὴς ὧν, xoi καταμελῶν 
ὡς ἔτυχε ταῦτα χυθῆναί τε χαὶ φθαρῆναι, xal μὴ 
τιμῶν, ἐτ᾽ οἷς θεοῦ δύναμις ἐπεσχίασε ; xal χλῆ- 
σις αὑτοῦ ἐν αὑτοῖς ὠνομάτθη ; καὶ σφρατὶς αὐτοῦ 


per manum sacerdotis factum est? Scito ergo, 0 ( διὰ τοῦ σταυροῦ τῇ ἱερατιχᾷ χειρὶ γέγονε ; Γινέ» 


negligens, quoniam condemnaberis, atque eum illis 
audies : « Videte, contemptores, et adwiragmini, et 
disperdimini, » dicit Dominus. Verum ut istud non 
accidat, sed potius Deum glorificsantes propter hoe 
3 Deo glorificemini quem gloriticant cc et terra, 
el peva sunt. omnia gloria ejus, ut canunt angeli, 
^Dgee. pietatis postre. nostrique honoris erga res 
divinas mercedem abundanter participemus, bac 
ut sancta honoremus, et ut oportet accurate ser- 
vemus, utque in proprio sacroque loco deponantur 
stadeamus, quoniam erit, inquit, honor requies 
ejus, piosque facite (lios vestros, eisque qui res 
divinas ae domus ejus rerumque in ca positarum 
decorim diliguot, orat Ecclesia ut in. mercedem 
virtute et gloria Dei gloriticentur. 


Clericus. Admodum est necessarium. sancte do» 
mine, et perutile δὲ obligatorium nobis, prout 
docnisti, res sacras divinasque ac sanctificatas lio- 
norare, atque gravissimum divina pariter et sacra 
negligere. 

Poulifez. Vslde necessarium, frater, quemadmo- 
dum nos dizimus vobisque mandamus. Sed injuria 
ejus qui adversus sancta progreditur, frequens est 
negligentia, acerba vero damnatio. lmo non ín 
Istis tantum plerorumque invenitur negligentia, sed 
etiam in decentia templi et sanctuarii, in tremendo 
altari, in sacris vasibus, et in ipsis, proh dolor! 
wysteriis niaxime metueudis, Nau tempore sancta 


σκων Eco, ὁ ἀμελῶν, ὡς χαταχριθήσῃ, καὶ μετ᾽ μα! 
γων ἀχούσῃ 1*5, « “ἽἾ1δετε, οἱ χαταφρονηταὶ, ταὶ 
θαυμέσατε, xal ἀφανίσθητε, » λέγει Κύριος. "AX: 
ἵνα μὴ τοῦτο efr, ὡς δὲ δοξάζοντες μᾶλλον θεὸν, 
διὰ τοῦ αὐτοῦ ἀντιδοξασθῶμεν παρὰ θεοῦ, ὃν ὅν 
ξάζει ὁ οὐρανὸς xai dj γῆ, καὶ πλήρη αὑτοῦ τῆς 
δόξης πάντα, ὡς ὑμνοῦσιν οἱ ἄγγελοι, καὶ τοῦ 
ὑπὲρ τῆς εὐλαδείας xal τῆς εἰς τὰ θεῖα 406 co 
μισθοῦ δαψιλῶς μετάσχωμεν, τιμῶμεν ταῦτα ὡς 
ἅγια, χαὶ περιστέλλωμεν δεόντως, καὶ ἐν ἰδιάξοπι 
καὶ ἱερῷ χατατιθέναι χώρῳ σπαυδάζωμεν. Ὅτι κεὶ 
ἔσται, φησὶν, ἀνάπαυσις αὐταῦ τιμή" καὶ εὐλεδεῖ; 
«ποιεῖτε τοὺς υἱοὺς ὑμῶν, χαὶ τοῖς ἀγα-τῶσε τὰ ϑεῖμ 
xai τοῦ θείου ofxou xal τῶν ἐν αὐτῷ ckveizp- 


D τειαν τὸ ἀντιδυξασθῆναι θείᾳ δυνάμει xai δέξῃ d. 


Ἐχχλησία εὔχεται. 

Κληριχός. ᾿Αναγχαιότατον, ἅγιε δέσποτα, χεὶ 
ἐπωφελὲς xal χεχρεωστη μένον ἡμῖν, ὡς ἐξίδαξες, 
τα ἱερὰ xai θεῖα xal ἡγιασμένα τιμᾷν" καὶ βαρ" 
φατον τὸ τῶν οὕτω θείων xal ἱερῶν ἀμελεῖν. 


᾿Αρχιερεύς. ᾿Αναγχαιότατον, ἀδελφὲ, ὡς; πε 
ἡμεῖς ἔφημεν, καὶ ὑμᾶς παραγγέλλομεν. AXI 
ἐπηρείᾳ τοῦ χατὰ τῶν ἁγίων χωροῦντος πλείστη 
ἑατὶν ἡ ἀμέλεια, xal ἣ χατάχρισις δὲ χαλεπή. Καὶ 
οὗ μόνον kv τούτοις τῶν πολλῶν ἔστιν ἀμέλειδι 
ἀλλὰ χὰν τῇ εὐχοσμίᾳ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ Dips 
xal τῷ φριχτῷ θυσιαστηρίῳ, καὶ τοῖς ἱεροῖς σκεύν 
qt, wa! aüvol;, οἴμο! τοῖς φριχτοτάτοις puo 


233 


DE S. EUCHEL £O. 


534 


por. Ka! γὰρ ἕν cs τῷ xatpip τῆς ἱερᾷ; μεταλή- & communionis, mentem non habentes in semetipsis, 


Ψεω;, μὴ s)v νοῦν ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς, ὅτι πολλοὶ, 
prot λογιζόμενοι, ὡς ἔοιχε, τίνα εἰσὶ τὰ θειότατα, 
ὡς ἔτυχε διοιχοῦσι, xal μερίδες καὶ σταγόνας ἐξ 
αὑτῶν ἀπεριμερίμνως τοῖς ἱεροῖς σχεύεσιν ἀφιᾶσιν, 
ἣ xa) ἀποῤῥίπτουσι μὴ προφέχοντες. Καὶ αὐτὰ δὲ 
πάλιν προηγιασμένα bvpz, xal ὑπλρ τῶν πιστῶν 
xa*' ἀνάγχῃην quiattiÓusva, xai θείαν παρᾳχαταθή- 
χὴν ταῦτ χαλούμενα, xal ὄντῳς τὸν ἀληθῆ xal 
ζῶσαν χδὶ μόνην παραχαταϑήχῃην τελοῦντα, οὐχ ὡς 
τοιαύτην θεοῦ παραχαταθήκην ζῶσάν τε χαὶ ἀπαι- 
ταυμένην τιμῶσιν ἣ διοιχοῦσιν, ἢ χατὰ δύναμιν 
αυνξηροῦσιν, ἀλλ᾽ εἰ xal φριχτὸν τὸ γινόμενον, 
λαχτέον ὅμως προσοχῆς χάριν, φθείρεσθαι ἀφιᾶσιν, 
καὶ ὡς ἔτυχε τούτων ἅπτονται, χαὶ τιθέαδιν ἔνθα 
οὗ δεῖ" χαὶ οὗ πρλὺς ὁ περὶ τούτον λόγος πολλοῖς, 
καὶ μόλις τιγὲς φροντίζουσιν. 

 KAnpixác. Ἰδοὺ δειλιῶμεν ἐν τούτῳ, δέσποτα " 
καὶ τί ἂν γένα;το, εἰ παρὰ γνώμην τι τῶν ἀδιχήτων 
συμδαίη ; | 

KEeGAA. ΣΙ Γ΄. 
"Ort τὰ τῶν ἱερέων σράλιατα ὑπὸ ἀρχιερέων 
δεῖ χαγογίζξσθαι.- | 

'Apxiapg9c. Ko τὸ ἐπὶ τούτοις συμδῆναί «t τῶν 
μὴ δεόυειαν πρὸς τὸν ὑπερετοῦντα Θεοῦ ἐγχατάλε:» 
ψις. Ὅμως εἰ τὰ χᾳτὰ δύναμιν ἐχτετέλεχε, xal 
τὰ τῆς προσοχῆς εἶχεν ἐν ἑαυτῷ xal τῆς φυλαχῆς, 
ἀκρηοδ' χήτως δέ τι σνυήντησε, x&v τούτῳ μετα- 
ψοεῖν χρὴ xal ἐξομοληγεῖσῆαι ἀρχιερεῖ" ἴδια γὰρ 
«τὰ τῶν ἱερέων, καὶ ὑπὸ ἀρχιερέων δεῖ χανονίζεσθαι. 
Ὅμως συγγνώμη τις ἔσται τούτῳ, διὰ τὸ μὴ ἀμε- 
λῆσαι μηδὲ παριδεῖν ὅλω;, ἀλλ᾽ ἀπροπδοχήτως xal 
ἐπηρείᾳ ἐπισυμδῆναι τὸ γεγονός. Εἰ δ᾽ ἀμελείᾳ 
καὶ παροράσει γέγονε καὶ τῷ μὴ πολὺν ποιεῖσθαι 
περὶ τούτου τὸν λόγον, μηδὲ γε μεριμνᾷν ὅλως, 
πολὺ τὸ χατάχριμα᾽ χαὶ ἐν μεγίστῳ ἔσται ὁ σφαλεὶς 
διορθούμενος τῷ κανόνι, εἴ γε χαὶ ἀξίως μετανοεῖ, 
xai κατὰ τὸ σφάλμα πενθεῖ, ᾿Αλλ᾽ ἴωμεν ἔδη xal 
πρὸς τὰς ἱερὰς προσευχὰς, ὡς ἂν χαὶ τὰ περὶ 
τῶν ζητουμένων εἰς τέλο; ἀγάγωμεν. 

Κιληριπός. Wiepi τούτου λείπεται ἔτι, ἅγ'ε δέ- 
σαντα, τοῦ γνῶναι ἡμᾶς τόν τε ἀριθμὸν χαὶ σχο- 
πὰν τῶν παραδεδομένων ἱερῶν προσευχῶν, καὶ τὴν 
' χερὶ αὑτῶν ἡμῖν καλὴν ἐπιθυμίαν ἐχπλήρωσον. 

407 ᾿Αρχιερεύς. Καλὴ μὲν ὑμῶν fj ἐπιθυμία xai 
τησις, καὶ τὸ ἔργον, ὑπὲρ xdv ἔργον ἀγαθὸν, 
ἐπεὶ xai περὶ ἀγαθοῦ" ἀλλ᾽ ὑπὲρ iplb, χαθὼς πολ- 
Mog εἰρῆχειν" καὶ xazasol piov τῶν ὑπὲρ ἐμὲ δι" 
(pd; ἐν ἀγάπη, k:ooogat μήποτε xal ὑπὲρ ἐμὲ 
φρονεῖν δόξω, χαὶ νῶν μὰ ἀνηχόντων ἐφάπτεσθαι, 
xal ἐγχειρεῖν τοῖς ὑπὲρ ἐμέ. ᾿Αλλ' ὅμως ἐπεὶ δι᾽ 
ἀγάπην ταῦτα, τὰ κατὰ τὴν ἐμὴν εὐτελῆ γνῶσιν 
καὶ διάνοιαν ἀμυδρὰν οὐχ ὀχνήσω πρὸς ὑμᾶς Epo- 
véevta; λέγειν, εἰ καὶ παρὰ 9b δέαν τισὶ χαὶ ἀγνώ- 
Gre; (3o; δόξαιμεν λέγειν" ὅτι θεῖον ἅπαν $5 δι᾿ 
ἀγάκην Χριστοῦ καὶ τῶν ἀδελφῶν. Ἐγὼ δὲ xai 
ποῦτο πάντας ὑπὲρ τούτου φοὺς ἐννυγχάνοντας ἐν 
ἀγάπῃ περαχαλῶ, ὡς εἰ μὲν τὰ γεγραμμένα ἐπω- 
er κατά τι φανεῖεν, xal χατὰ τοὺς θείους εἴη 


quam plurimi nequaquam perpendentes quaeuam 
sint divinissima mysteria, ea tractant. uteunque 
ceciderit, et eorum particulas guttasque in vaaibus 
sacris absque ulla cura dimittunt, et minime at- 
tendentes labi patiuntur. Eadem insuper presan- 
ctificata et pro fidelibus, si necesse fuerit, asservata, 
divinumque depositum appellata, cum reipsa ve- 
rum vivum ac solum sint depositum, neut quam 
velut tantum Dei depositum vivons ac exigendum 
honorant vel tractant aut pro. viribus custodiaut, 
sed, etsi istud sit. tremendum dignumque ut quam 
maxima adhibeatur diligentia, corrumpi patiuutur, 
et prout acciderit, ea tangunt, ac ubi non oportet 
ponunt, neque muita est multis de ista re ratio, 
vixque quidam curant. ᾿ 

Clericus. Ecee  pavemus in bacre, domine, δὶ 
quid fleri oporieret si quid inopinatum conira pio- 
positum ceciderit ? 


CAPUT CCXCIII. 
Sacerdotum delicta ab episcopis corrigi et castigari 
tdebére. 


Pontifex. 8i quid ita ex iis qux non oportet ceci- 
derit, Deus ministranti dimittet. Attamen si omnia 
quie potuerit, fecit, οἱ aUentionem habuerit in semet « 
ipso atque cautus fuerit, si quid tamen ivconsul e 
acciderit, oportet de hoc poenitere et Pontiflci istud 
confiteri, nam singularia sun! sacerdotum opera, 


C et ἃ pontificibus corrigi debent. Sed quadam 


indulgentia erit huie, quoniam non negligenter cgit 
nec omnino despexit, sed inconsulte et. vi quad... 
accidit quod factum est. Si vero negligentia et 
conteniptu factum essel, vel quopiam non. mulam 
hujus rationem fecerit, neque prorsus fuerit solli- 
citus, gravis erit damnatio, et in maximo Canone 
delinquens corrigetur, si digne purniteat, et secun- 
dum suum delictum doleat, Sed jam eamus sd, 
preces sacras, ut verla de postulatis ad inem adde - 
camus. 

Clericus. Hac de re, sancte domine, nobis adhue. 
superest nosse numerum et finem sacrarum precum 
quz nobis traditas sunt, bonum ergo de bis deside-. 
rium nostrum adiinple. 

Ponifez. Bonum quidem vestrum desiderium, 
bonaque postulatio, et opus super omne opus. bo« 
num, cum de bono agatur, sed vires meas exsu- 
perat, quemadmodum szpius dixi, et dum propter 
vos in ebaritate audeo res que supra me sunt, ve- 
reor ne fortasse super moe sentire videar, necnou 
opera viribus meis minime consentientia aggredi ac 
ea qua supra me sunt attentare. Verumtamen cum 
jsta amoris gratia dicta sint, secundum levem meam 
cognitionem modicamque scientiam vobis sciscitan- 
tibus responlere me non pigebit, etsi forte quibus- 
dam videar aliter ac «portet εἰ de ignotis loe- 
quoniam divinum est omne quod ob amorem C 
sti et fratrum efficitur. £go vero omnes qui aq 
ad hoc hortor im charitate ut, .si scripta qui 


΄ 


535 


SYMEONIS TIIESSALONICENS:S ARCIHEP. 


6 


quodam inodo utilia videautur, et secundum divinos A λεχθέντα διδασχάλους τῆς Ἐχχλησίας, ἀποδέξασθαι 


Ecclesi: doctores dicantur, illa in charitate su-ci- 
piant, fratribusque legenda permittant ; si autem 
aliquid videatur bonum non esse, precor ut qui 
beue scit quo.l oportet fraterno animo nos corri- 
gere ; cupimus enim corrigi, bocque acriter postu- 
lamus, quoniam volumus esse subditi Matri nostra 
Ecclesi, patribusque nostris et fratribus'in Christo; 
neque nos tales dstimamus quales correctione non 
indigeamus, nec, quasi scientie apicem eonsecuti, 
hzc cepta aggredimur, minime, sed propter fratres 
in necessitate interrogantes, ut. debitum habentes 
loquendi ex maxima Spiritus gratia nobis supra 
nos data, cum ad. hunc flnem divina miseratione 
ab Ecclesia Christi constituti sumus, ut de sacris 


doctrinis οἱ dogmatibus ex sermonibus Spijitus B 


loquamur, ut de sacerrimis Ecclesie disciplinis 
cogitemus, et istas pari ratione impleamus et per- 
peudamus, fratribusque ad interrogandum acce- 
dentibus ex Scripturis respondeamus, ac salutaria 
consulamus. lgiiur hujus gratia ista quoque ex 
sanctissimis Scripturis audemus dicere. Sed si qui- 
busdam fratvibus perspicacioribus bac vidcantur 
indigere correctione, boc desideramus, Ecclesi: 
Cliristi ardenti animo subditi, et querentes in cha- 
riale obsecramus. Loqui ergo incipiendum est 
de divinis Ecclesi;m precibus secundum vestram 
sciscitationen, 


δι᾽ ἀγάπην, καὶ ἀναγινώσχειν ἀφιέναι τοὺς ἀδελ- 
φούς" εἰ δὲ κατά τι δόξειε μὴ καλῶς ἔχειν, τὸν χα- 
λῶς τὸ δέον εἰδότα ἀδελφιχῶς διορθώσασθαι. Tlo- 
θοῦμεν γὰρ διορθοῦσθαι, καὶ ζητοῦμεν τοῦτο θερ- 
μῶς, ὑποτάσσεσθαι θέλοντες τῇ τε μητρὶ ἡμῶν 
Ἐχκλησίᾳ, καὶ τοῖς Πατράσιν ἡμῶν χαὶ ἀδελφοῖς 
ἐν Χριστῷ * xal οὐδὲ τοιούτους ἑαυτοὺς λογιζόμε- 
θα, ὦ; μὴ χρήζοντας διορθώσεως. ᾿Αλλ᾽ οὐδ᾽ ὡς 
ἄχροι τὴν γνῶσιν τοῖς τοιούτοις ἐγχειροῦμεν ἡμεῖς, 
οὐδαμῶς" διὰ δὲ τοὺς ἀδελφοὺς xatv' ἀνάγχην ζη- 
φυῦντα:, ὡς τὴν ὀφειλὺν ἔχοντες λαλεῖν διὰ τὴν ἐν 
ἡμῖν ὑπὲρ ἡμᾶς μεγίστην χάριν τοῦ Πνεύματος" 
ἐπεὶ χαὶ εἰς τοῦτο θείῳ ἐλέει χατέστημεν ὑπὸ τῆς 
Ἐχχλησίας Xp:2:00, πιρ' τε τῶν ἱέρῶν διδαγμά- 
των τε xal δογμάτων ix τῶν λογίων λέγειν τοῦ 
Πνεύματος, χαὶ τῶν ἱερωτάτων φροντίζειν τῆς 
Ἐχχλησίας εὐταξιῶν, χατὰ λόγον τε ταύτας διενερ.-.. 
γεῖν τε χαὶ νοεῖν, xal τοῖς προσιοῦσι τῶν ἀδελφῶν 
ἐν ἐρωτήσεως τάξει ἀπὸ τῶν Γραφῶν ἀποχρίνεσθαι, 
καὶ τὰ σωτέρια παραινεῖν. Τούτου οὖν χάριν xil 
ἡμεῖς ταῦτα τολμῶμεν λέγειν ἐχ τῶν ἁγιωτάτων 
Γραφῶν. Ei δὲ δόξειέ τισιν ἀχριδεστέροις τῶν 
ἀδελφῶν ταῦτα διορθώσεως δεῖσθαι, ποθοῦμεν τοῦ» 
το, τῇ Ἐχχλησίζ Χριστοῦ θερμῶς iv ταπεινώσει 
ὑποτατσόμενηι, xai ζητοῦντες ἐν ἀγάπῃ napaxa- 
λοῦμευ». 'Apxtíov τοίνυν λέγειν καὶ περὶ τῶν θείων 
τῆς Ἐχχλησίας προσευχῶν χατὰ τὴν ὑμετέραν 
kautn3:v., 


IIEPI 


THX OEIAX IIPOXEYXHZ. 


DE SACRA PRECATIONE. 


diesem 


Sermo de oratione, frsces, multus est et maxi- C 


n.us, atque, ut. vere dicam, hoc est opus ἃ Deo 
no'is coru missum, οἱ cujuslibet alterius caput. 
Oratio au:em est cum Deo fieri, semper esse cum 
Deo, eique conglutinatam (ut dixit David ) et inse. 
parobilem habere animam, mentenique ita conjun- 
ctam ut avelli nequeat, Ait enim : « Conglutinata est 
auima mea post te ; » et : « Sitivit anima mea ; » et : 
« Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desi- 
derat anima mea ad te, Deus, » et: « Diligain te, Do- 
mine, fortitudo mea, » et : « Anima mea in manibus 
tuis semper, » id est tecum. ldeo dixit etiam : 
( Benedicam Dominuin in omni tempore, et semper 
laus ejus in ore meo. » lloc vero fit cum ipsis an- 
gelis, cum ipsis aduietur. homo bona dilectione 
bonoque desiderio, et ait : « Laudate Dominum de 
ca s, laodate eum in excelsis ; laudate eum) omnes 


Ὁ περὶ τῆς προσευχῆς λόγος, ἀδελφοὶ, πολύς 5t 
xu μέγιστος, xat, ὡς ἀληθῶς εἰπεῖν, τοῦτο flv τὸ 
παραδεδομένον ἔργον àT) Θεοῦ, xal παντὸς ἃ ie 
χεφάλαιον. Ἔστι δὲ προσευχὴ τὸ μετὰ Θεοῦ γενέ- 
σθαι, καὶ ἀεὶ συνεῖναι Θεῷ, xal κεχολλη μένην (ὡς 
φησιν ὁ A2615) ἔχειν αὐτῷ χαὶ ἀδιάσπαστον τὴν do 
χὴν, xaX τὸν νοῦν ἀναπόσπαστον. ᾽Εχο.1.1ήθη γὰρ. 
φησὶν, ἡ ψυχή μου ὀπίσω σου, καὶ, 'Eótyrnos σὲ 
ἡ Ψυχή μου, καὶ, Ὡς ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ 
τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχῇ 
μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός" καὶ, ᾿Αγαπήσω ce, Κὖ- 
pu ἡ ἰσχύς μου, καὶ, Ἢ ψυχή μου ἐν ταῖς χερσὶ 
σοῦ διωπαντὸς, ἀντὶ τοῦ, μετὰ σοῦ. Διὰ τοῦτο xal, 
EvAopücw, qno τὸν Κύριον ἐν παντὶ καιρῷ, 
χαὶ, Διαπαντὸς ἡ αἵνεσις αὐτοῦ ἐν τῷ στόμαεῖϊ 
μου. Καὶ μετὰ τῶν ἀγγέγων δὲ γίνεται, ἐνούμενος 
αὐτοῖς τῷ καλῷ ἔρωτι xal πόθῳ. αὶ, Alreite, 


DE SAC'1A PHECATIONE. 


$33 


K0, .ov àx τῶν οὐρανῶν, αἰνεῖτε αὑτὸν 5 angeli ejus; laudate eum, omnes virtutes, ». non 


Herotc * αἰνεῖτε αὑτὸν. πάντες ol d;- 
V αἰνεῖτε αὐτὸν, πᾶσαι ol δυνάμεις" 

μὴ αἰνοῦντας παραχινῶν, ἀλλ᾽ ὡς; μᾶλ- 
pYov τοῦτο τοὺς ἀγγέλους χεχττ μένους 
καυστὸν τῷ πρὸς 8:5v πόθω, οἷον ἐπαινῶν 
| διερεθίξων, χαὶ ἐνῶν ἐχυτὴν αὐτοῖ," 
γον» ἀσίγητόν τε xal ἄλγχτον dj :0:;0- 
) τοῦ Θεοῦ αἷνος. Πρὸς τοῦτο δὲ ὁ χαλὸὺς 
εἧς ὑμνῳδὸς οὗτος Δαδιδ χαὶ τὴν οἰχουμέ- 
v ixxa. εἶται, προφαίνων, οἶμαι, τὴν σωτή- 
v::Gv, ΧΑ! τὴν» δ'ὰ ταύτην ἐπίγνωσιν τῆς 
|» ἐθῶν 908 xat δοξολογίαν ἀνελλΞειπῇ. 
te, Qn. τὸν Κύριον, πάντα τὰ ξϑνη᾽ 
ὁ αὑτὸν, πιΐίντες οἱ Auot. Ὅτι δὲ ἀσί- 
os; Θεῷ παρὰ τῶν ἀγγέλων ἐστὶ, χαὶ ὁ 
δάτχει, ἰδὴιν τὴν ξόξαν 0:05, χαὶ ἐχχτα- 
οὺὑς ἀγγέλους τὸν Τρισάγιον ᾷἄδοντα;" xa 
. δὲ ὁμοίως * ὃ δὴ ἔργον χαὶ τῶν πρώτων 
άξεων, τῶν Σεραφίμ τε xal XspouCiz. 
v» αὑτῶν ἔμπυρχ διὰ τὸν πόθον τε χαὶ 
tp. ὕμ"ο"», χαὶ ἔνθερμα χαλοῦντει" τοῦτο 
ραφίκ" τὰ δὴ χύσις διὰ τὸ πλάτο: τῆς 
&£ x3) τῆς αἰνέσεως" xa τοῦτο δηλοῖ τὸ 
Ἃ xai πολυόμλμχτα, διὰ τὸ πολὺ xal 
, διορχτιχὺν τῆς θεωρίας τε χαὶ δοξολο- 
ἀχατάπαυπτον. Διὸ xal ἔνθερμοι παρ᾽ 
€ ὅσιοι, xal ἔμπυροι τῇ ἀγάπῃ τε χαὶ 
ai τῇ ἐγχαρδίῳ προσευχῇ, χατὰ τὸ εἰρη- 


δχαύϑη ἡ καρδία μου ἐντός μου, καὶ C 


ἔτ μου ἐχχαυθήσεται πῦρ, καὶ, Οὐ- 
(a ἡμῶν καιομένη ἦν ἐν ἡμῖν; χαὶ, 
χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; 
εὐματι ζέοντες, τῷ Κυρίῳ δουλεύον:ς;, 
ευχαῖξς προυτχαρτεροῦντες, Καὶ πολλοὶ 
χύσιν 0:02 γνώϑεως ἔχοντες, xal ὡς 
πρὸς τὸν θεῖον ἐχχεόμενοι nó02v, κατὰ 
Um ἡ χάρις ἐν xeldscl σου" χαὶ, 
Ic τὴν καρδίαν nov * xai, “Ἔχχεον τὸ 
ép' ἡμᾶς, καὶ ὅλον ὀφθαλμοὶ ὡς Θεὸν 
ατὰ τὸ γεγραμμένον, Οἱ ὀφθα.ῖμοί μου 
e ZXpóc τὸν Κύριον, κλὶ, Προωρώμην 
» ἐνώπιόν μον διὰ παντὸς, οἷ xal ὡς 
ἣν χαρδίαν, ἐρῶτι τὸν Κύριον. Καὶ ἔτι 


perinde quasi non laudantes incitaret, sed, poiius 
quam istud sit opus angelis proprium et nunquam 
inter:oissum ex eorum erga Deum dil»ctione, quasi 
eos laudaret et. hortaretur et seipsum εἰς adjuuge- 
ret, quoniam opus est neque requiem nec intermis- 
sionem habens oratio Deique laudatio. Insuper 
egregius et argelicus psaltes iste David terram uni- 
versam convocat, prenuntians, me judice, saluti- 
[γᾶ ἢ manife-tationem et per istag Trinitatis 
cogu:tionem gentibus dandam earumque perennem 
Dei gloriflcationem. « Lau.late, inquit, Domin, 
omres g"nte- ; lau.late eum, omnes populi. » IInuc 
hy onum D. o sine intermissione ab ang lis. cantari 
ipse etiam Isaias docet, dum videt gloriam Dei et 
angelos sine fine concinentes : Sanetus, sancics, 
sanctus. Siwiliter et Ezechiel. Quod opus est pri- 
mo:rum ordinum, nenipe S rapbim et Cherubim. AIL i 
enim ex ipsis initi propter eorum amorem  bym- 
nosque stadio vehementes et fervidi vocantur, hoc 
euim sonat vox Seraphim ; alii vero effusio dicun- 
tur propter amplitudinem scientiz et laudation:s, et 
istud ostendit vox Cherubim. Qui ctiam mu!to 
oculei appellantur propter multi*u.linem, subtilita- 
tem ἃς perspicacitatem atque perennitatem eorum 
contemplationis et glorificationis. Propterea fervidi 
quoque spud nos dicuntur viri sancti et igniti chae 
ritate, studio et oratione qu:e ex corde proce lit, 
prout dictum est : « Incaluit cor meum intra me 
el in meditatione mea exardescet ignis ; » et : « Nou- 
ne cor nostrum ardens erat iu nobis ? » et: « Quis 
nos separabit a charitate Christi? » et : « Spiritu 
ferventes, Domino servientes, orationi instante, » 
Multi etiam sunt apud nos. diffusam habentes Dei 
notitiam, et velut aqua copiosa in divinum deside- 
rium effusi secundum illud : « Diffusa est gratia 
in labiis tuis; » et: « Dilatasti cor meum ; » et : 
« Effunde misericordiam tuam supcr nos, » ac vel- 
ut oculi in Deum aspicientes, quemadmodum scri- 
ptum est : « Oculi mei semper ad Dominum ; »et : 
« Previdebam Dominum in conspectu meo sem- 
per, » qui utpote mundo corde Pominum ident, 
Tertium insuper Thronorum ordinem in nobis 
quidam imjtantur, et Dcus ia eis requiescere vide- 


| τάξιν τῶν θρόνων xa ὃ») ἡ εἶν τινες D tur, thronus enim sedes est et cathedra * itaet in 


2t. Καὶ ὡς iv αὑτοῖς Θεὸς ἀναπαύεται, 
γὰρ xai καθέδρα 6 0póvo;, οὕτω δὴ xa 
. τὸν Θεὸν τιμῶσιν Evvolat; xal ὕμνοις 

xai πράγμασιν, οὗπερ ἡ ἀνάπχυσϊς 
, Χατ᾽ bul, τε ζῶσι, τὸν λέγοντα, 
. Κύριε, εἷς τὴν ἀγάπαυσίν σου, καὶ, 
σου, Ó Θεὲς, εἷς τὸν αἰῶνα τοῦ alo- 
αἱ ὁ Θ.ὃ: ἀρεσχήμξνος, ᾿Εγοιχήσω ἐν 
ησ᾽, xal ἐμπεριπατήσω, xal, Ἐγὼ καὶ 
ἀιλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ᾽ αὑτῷ 
r, καὶ, Οὐχ οἵδατε ὅτι Χριστὸς olxei ἐν 
ἡ τι ἄρα ἀδόχ:μοί bte. Τοῦτο οὖν τὸ 
bv ἔχειν, τὸ περιφέρειν αὐτὸν ἐν τῇ χαρ- 
' vol, xai ἀδ'αλείπτω; αὐτῊὸὼ0ῦ pfuvr30q:, 


illis, qui Deum cogitationibus, byninis, ve.his et 
operibus honorant, cujus requies est honor, qui 
vivunt eodem more ac dicens : «Surge, Dowine, 
in requiem tuam ; » et : « Thronus tuus, Deus, in 
szculum sazeculi », in quibus sibi compylacet Deus, 
« Inbabitabo, inquit, in eis et inambulabo ; » et : 
« E;o et Pater veniemus, οἱ mansionem apud. euim 
faciemus ; » et: « Àn nescitis quoniam Chiistus, 
habi:at in. nobis ? » nisi sitis tamen indigni. Illud 
ergo : Christum habere, eum in corde circumferre 
ei in mente, ejus sine intermissione recordari, in 
co meditari et ardere cjus desiderio more Seraphim, 
eum semper videre ut Cherubim, in. corde eum 
labere reiu'cscentem v.lut Tlroni, loc, e$t opus 


539 


crationis, Quamolrem oratio opus est priecipuum 
servis Christi super omnia ; alia enim minisierii 
sunt et. secunda. Unde ceteris angelis qui divino- 
rim  ministeriorum cognomine gaudent : « Denedi- 
cite Dominum, ait David, omnes angeli ejus, pa- 
tents virtute, facientes verbum illius ad audiendam 
vocem sermonum ejus.» Naim, licet tiles sint stu- 
dio ct ferventes in adimpleniis wandatis, liocque 
sit opus verz obedientie et humilitas, attamen, 
« Benedicite, inquit, et glorificate eum in szcula, » 
nequaquam ista dicens quasi eos compelleret, sed 
ut illud eum aliis muneribus siue fine ggentes ho- 
rorans et semetipsum eis omnesque  conjungens, 
quoniam hoc solum Dco effertur. Etenim. ministe- 
ria propter nos, quoniam nos quidem indigemus, 
Deo autem nulla re opus est, ni-i ut bymnis cele- 
bretur tanqnam propter beneücia dignus, quod 
ctiam fit eorum gratia quibus benefacit. Unde post 
tres excelsissimos ordines, czteri. ministratria ha- 
bent. cognomina : alii quidem Virtutes dicuntur et 
sunt, quoniam virtutem accipiunt a Deo et. ordini- 
Ims sibi superioribus et iuferioribus virtutem coim- 
municant ; alii sutem Potestates, quoniam potesta- 
tei pariter consequuntur 3 Deo et primis ordini- 
bus. et inferioribus potes'atem impertiunt. Siwil'ter 
et Dominationes, quibus Deus et primi dominantur 
angeli, ille quide n natura, hi vero dignitate et scien- 
tia et qus ordinibus bumilioribus dowinantur. Parj 
ratione lie. ordo tertius est et medius, et prastapiig 
gAudet erga ultimum, quoniam refertur ad Deum qui 
potentes. facit et principes ac. dominos, et insuper 
desiderio ditescit ac laude qua non. dellcit. Rursus 
autem  Príncipatus appellautur quibus movendo 
priucipatur primus solusque principatus principa- 
lissimz: Trinitatis, et qui» subdiiis principantur ; 
Archangeli vero utpote primi voluntatum Dei 
hujusque sermonum nuntii et inferioris ordinjs 
principes. Omnium ultimi sunt angeli, ita. appellati 
quoniani ad salutem nostram missi divinas volun- 
1ates annuntiant. Igitur hi. omnes Dei quidem sunt 
wlininistratorii in ministerium missi propter eos 
«qui brereditarem capient salutis ; sed insuper per- 
petuse ora'ionis operz incumbunt. [60 dum nobis 
apparent ad ministranda salutaria, nunquam abs- 


SYMEONIS THESSALONICENSI] S ARCHIEP. 
ἃ χαὶ ἐν αὐτῷ μελετᾷν καὶ θερμαίνεσθαι c 


πόθῳ xarà τὰ Σεραφὶμ, xat ὁρᾷν αὑτὸν ἃ 
Χερουδιμ, xai iv χαρδίᾳ τοῦτον ἔχειν ἄνο 
vov ὡς οἱ Θρόνοι, τῆς προσευχῆς ἐστιν E, 
χαὶ ἔργον ἐξαίρετον τοῖς Χριστοῦ δούλοις 
ευχὴ παρὰ πάντα" τὰ γὰρ ἄλλα διαχονίας 
δεύτερα. Ὅθεν χαὶ τοῖς ἄλλοις ἀγγέλοις « 
xovunv θείων ἐπωνυπίχς νεχτη μένοις, Fi 
τὸν Κύριον, φησὶν ὁ Δαδὶδ, πάντες ἄγγι 
τοῦ, δυνατοὶ ἰσχύϊ, ποιοῦντες τοὺς A 
toU, τοῦ ἀκοῦσαι tic φωνῆς τῶν Jóren 
El γὰρ χαὶ τοιοῦτοι τῷ ζήλῳ xal τῷ ixcr; 
προστεταγμένα θερμοὶ, χαὶ τοῦτο τὸ ἔργον 
τως ὑπαχοῆς τε xal ταπεινώσεως, ἀλλ᾽ ὲ 


Β εὐλογεῖτε χαὶ δοξολογεῖτε αὐτὸν πάντοτε 


προτρέπων αὐτοὺς τοῦτο λέγων, ἀλλ᾽ ὡς πὶ 
ἀπαύστως τοῦτο, καὶ μετὰ τῆς ἄλλης λει 
κιμῶν, χαὶ αυνάπτιυν αὐτοῖς ἑαυτὸν xo 

ὅνι τοῦτο xal μόνον mph; Θεὸν ἀναφέρι 
διαχκονίαι γὰρ δι" ἡμᾶς, ὅτι ἐμεῖς μὲν χρε 
μεν, ἀνενδεὴς δὲ ὁ Θεὸς, xol μόνον ἧμνε 
εὑεργέτη- ἄξιος, καὶ τοῦτο διὰ τοὺς εὑερῚ 
νους. Ὅθεν μετὰ τὰς τρεῖς ἀνωτάτω τά 
λοιπαὶ τάξεις λειτουργιχὰς ὀνολασίας xf 
Καὶ αἱ μὲν Δυνάμεις εἰσὶ χαὶ καλοῦνται 
ἐνισχύεσθαί τε παρὰ Θεοῦ xal τῶν ὑπὶρ a 
σῶν τάξ:ων, xal ἐνισχύειν τὰς ὑποδεεστέρ: 
Ἐξουσίαι, διὰ τὸ ἐξουσιάζεσθαι, ὁμοίως | 
χαὶ τῶν πρώτων, xai ἐξουσιάζειν τῶν ὅσ 
Καὶ αἱ Κυριότητε: ὁμοίως, παρὰ Θεοῦ 
τῶν προτέρων χυριενόμεναι, τοῦ μὲν 

τῶν δὲ τῇ ἀξίᾳ χαὶ γνώσει, καὶ τῶγ &X 
«ριεύουσαι τῶν ὑποδεεστέρων αὐταῖς. 'O, 
τρίτη τάξις αὕτη καὶ μέση ἐστὶ, καὶ «τὸ ( 
xbv 409 ἔχουσα πρὸς τὴν τελευταΐαν, Ott: 
δυνατοὺς ποιοῦντα Θεὸν xal ἐξοναιαττὰς 

ρίους ἀνάγεται, xal δευτέρως καὶ τὸν m 
τὴν αἵνεσιν ἀδιάλειπτον πλουτεῖ, Αὖθι: δ 
καλοῦνται, ἀπὸ τῆς πρώτης μιᾶς ἀρχῆς τἴ 
χωτάτης Τριάδος ἀρχόμεναί τε χαὶ χινούμε' 
ἄρχουσαι τῶν ὑφειμένων' χαὶ ᾿Αρχάγγελοι 
τῶν θείων θελημάτων καὶ λόγων ἐξεγγελτυ 
τοι xal τῶν ὑπ᾽ αὑτοὺς ἔξαρχοι. OL δὲ τε 


que hyninis et. oratione conspiciuntur, auctorem D τῶν ἄλλων ἄγγελοι, ὡς πρὸς σωτηρίαν ἡμᾶ 


nostrum nobis annuntiantes Deum, euaque solum 
l.ymnis celebrare przcipientes. Quamobrem Moy- 
si angelus apparens : « Solve, inquit, calceamen- 
tum de pedibus tuis, » in honorem Dei. [saias con- 
cinentes audivit, necnon Ezechiel οι" Daniel ; 
p:stores. vero, nato Christo, multitudinem miliüz 
caelestis conspexerunt angelorum laudantium Deum 
et dicentium : « Gloria in altissimis : » etin Apo- 
calypsi Joannes af:os quidem cantantes. audivit ac 
viginti quatuor s$:gnatosque propter Ágnuim qui e:t 
vivus l'ei agnus Jesus Christus, necnon angelum 
qui ei Apocalvpsis arcana revelavit et dixit : 
« Noli me adorare, conservus tuus sum, Dcum 
adora. » Viden' quoniam omnes Deco honorem 


στελλόμενοί τε xal τὰ θεῖα θελήλατα ἀναγγέ 
Οὗτοι οὖν ἅπαντες μὲν λειτουργοὶ Θεοῦ wal: 
διὰ τοὺς μέλλοντας χληρονομεῖν σωτηρίαν 
καὶ τὴν προσευχὴν ἀκατάπαυστον ἔργον xli 
ὅθεν xal ἡμῖν τὰ σωτηριώδῃ διαχονοῦντές 
ἐμφανιζέμενοι, οὐ χωρὶς ὕμνων xal προσεῦ 
φανίζονται, τὸν αἴτιον ἡμῶν Θεὸν ἡμῖν χα' 
λοντες, καὶ τοῦτον μόνον ὑμνεῖν ἐγχελευόμε 
καὶ Μωῦσῇ ἄγγελος ὀφθεὶς, « Λῦσον, φησὶ, ' 
δημα ix τῶν ποδῶν σον εἰς τιμὴν τοῦ Θεοῖ 
ὁ Ἢσαῖας ὑμνηύντῳν ἤχουσε, χαὶ "Iste i 
vif. Καὶ οἱ ποιμένε: δὲ, Χριστοῦ γεννὴ 
πλῆθος στρατιᾶ; εἶδον ἀγγέλων αἰγούντων τὲ 
καὶ τὸ, « Δόξα ἐν ὑψίστοις, » λεγόντων. Ka 


DE SACRA PRECATIONE 512 
δὲ Ἰωάννη: xa ἄλλων μὲν ἀδόντων A tribuunt, et inter ministrandum piiucipali uunere 
τῶν εἰχοσιτεσσάρων δὲ πρεσδυτέρων — eum semper hymnis celebrant ? Cujus gratia nobis 
ἔντων διὰ τὸ ἀρνίον, 5; ἐστιν ὁ ἀμνὶς — dixit Paulus ille theologus, ille angelicus, ille seta- 
ὃν Ἰησοῦς Χριστός" xal ἔτι τοῦ μυοῦν- phicus, wtpote qui in tertium ccelum ascendit : 
λ τῆ; ᾿Αποχυλύψεως, λέγοντος αὐτῷ,  « Nine intermissione orate. » Quod ipse didicit a 
οσχύνει" σύνζουλός σού eipi Θεῷ προσ- Domino universorum qui docet : « Vigilate itaque 
θρᾷς, ὅτι πάντες Θεῷ τὴν τιμὴν ἀπο- owni tempore orantes ; » et: « Vigilate ergo quia 
i μετὰ τῆς διαχονίας αὐτὸν ἐξχιρέτις — nescitisqua bora Dominus vester venturus sit ; » et: 
λνοῦσι ; Διὰ τοῦτο xal πρὸς fjud; ὁ ε Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem ; » 
)λός φησιν, ὁ ἀνγελιχὸς, ὁ δεραφιχὸς, — et: « Sint lumbi vestri przcincti, et lucerna ardeu- 
' àva6à; πό)ον, ᾿Αδια.είπτως χροσεύ- — tes, et vos similes hominibus exspectantibus doti- 
κεῦτο μανθάνει àv) τοῦ Δεσπότου tuv — num suum quando revertatur a nuptiis, ut cum vc- 
ντος, l'pnyopsire οὖν ἐν παντὶ καιρῷ — nerit et pulsaverit, confestim aperiant ei . » Qux de 
Y, Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐχ ológre — interna vigilantia de templi custodia, de oratione 
(ópioc ὑμῶν ἔρχεται, xa^, Γρηγορεῖτε — non intermissa edocet, et addit : « Beatus ille ser- 
χασθε, Tra μὴ ela£logre εἰς xac B vus quem, cuam venerit dominus ejus, invenerit sic 
, Ectecar ὑμῶν αἱ óczósc xspie- — facientem. » Et adjicit mercedem vigilantibus et 
a) οἱ λύχνοι καιόμδγοι, xal ὑμεῖς — orantibus dandam : « Super omnia hona sua con- 
ποις ἐκδεχομέγοις τὸν χύριον dav- — siüuet eos, » deos ostendet ei reges coelestes sopra 
ra dóce: ix τῶν γάμων, ira ἐλθόντος — solem fulgentes, ei ipse eis quodam modo mini- 
τος εὐθέως ἀνοίξωσιν αὐτόν. Ταῦτα — strabit: « Praecinget se, inquit, et faciet illos. dis- 
y €poStuyTte, καὶ τῆς τοῦ ναοῦ φυλαχῆς, —cumbere, et transiens ministrabit eis, » id est, 
Gie[xtou προσευχῆς ἐχδιδάσχει. Kol — omuia bona sua communicabit eis. Videu' quantum 
Μαχάριος ὁ δοῦ.λος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν — Deus vigilantibus et orantibus benefaciat *quibus uti 
οὔ εὑρήσει ποιοῦντω οὕτω. Καὶ ἐπι- nam nosquoque digni inveniamur, semper orantes et 
& τὴν γρήγορσιν xal τὰς προσευχὰς sime intermissione obsecrantes, prout didicimus. 
Ἑπὶ πᾶσι τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτῷ καταστήσει αὐτοὺς, θεοὺς ἀποδείξει, καὶ fasc: 
i ὑπὲρ τὸν ἥλιον λάμποντας, xal ὡς αὐτὸς ὑπηρετήσει αὐτοῖς. Περιζώσεεαι γὰρ, qnot, xal 
τούς" καὶ παρελθὼν διακογήσει αὐτοῖς, τουτέϑτι πάντων τῶν αὐτοῦ μεταδώσει. ᾿θρᾷᾶς 
ας ix Θεοῦ τῶν γρηγόρως προσευχομένων ; ὧν χαὶ ἡμεῖς ἀξιωθείημεν, γρηγοροῦντες ἀεὶ, 

ως προσευχόμενοι, ὡς ἐδιδάχθημεν, 


KESAA. X4. C CAPUT CCXCIV. 
υτηριώδους ὀνομασίας xal ἐπικλή- — De salrifica appellatione et invocatione Domin: mo- 
Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ stri Jesu Christi, que vere sancia ας divina est 
Bsou, τῆς ἱερᾶς ὄγεως xal θεοκποιοῦ precatio. 


C 
ὧν πλεῖσται προσευχαὶ, περὶ ὧν xal Sunt quidem plures orationes de quibus singula- 
ιροῦμεν, ὡς ἐξισχύσομεν' ἑξαίριτος δὲ — tim dicemus, prout poterimus ; omnium antem 
καὶ ἡ παρὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῖν bv Εὐαγ- —prsecipwa est ea qux a Salvatore nostro in Evas- 
31, πᾶσαν περιέχουσα ἐν βραχεῖ τὴν — geliis tradita fuit, totam in paucis amplectens Evan- 
γνῶσίν τε καὶ δύναμιν, xal ἣ τοῦ Ku-  gelii notitiam ac virtutem, et Domini nostri Jesu 
1909 Χριστοῦ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ Gut3- Chris Filii Dei salutaris invocatio cui multi. alii 
λῃσις, περὶ ἧς μὲν καὶ πολλοῖς ἄλλοις — samctorum Patrum nostrorum dederwnt operam, 
ὧν ὁσίων ἡμῶν Πατέρων, τῷ τε χρυ- — nempe cbrysologus Pater qui de bac oratione in 
Gtol àv τρισὶ λόγοις περὶ τῆς θείς — tribas sermonibus verba fecit, necaon divus sca- 
ευχῖς διδάξαντι, χαὶ τῷ τῆς KXpaxoc — larius (Joannes Climacus ) et asceta. Nicephorus 
| Νικηφόρῳ ἀσκητῇ, χαὶ 910 Διαδόχῳ D οἱ Diadochus in sancta Photiem sede episcopus, 
| Φωτι ἢ: ἐπισχ πυ, xal Συμεὼν ὁσίῳ — ac sanctus Simeon aovus theologus aliique cseteri, 
Hw, xai λοιποῖς ἄλλοις, ἀξίως τοῦ iv — digne locuti divino in eis habitante Spiritu, quo- 
Πνεύματος" ἐπεὶ καὶ ἡ προσευχὴ αὔτη — niam divina oratio dicitur in divino Spiritu, quem- 
ται Πνεύματι, ὡς xal ὁ Παῦλός φησιν, admodum dixit Paulus : « Nemo potest dictre 
νεται εἰπιῖν Κύριον Ἰησοῦν, εἰ μὴ ἐν Jesum Christum, nisi in Spiritu sancto. » Et ex 
iy.» Kat ix τοῦ Θεοῦ ἐστιν ὁ λέγων αὖ- — Deo est qui dicit eam. Ait enim : « Omnis aspiritua 
pág, φησὶ, πνεῦμα, ὃ ὁμολογεῖ Κύριον qui confitetur Douinum Jesum Gliristum in. carne 
«τὸν ἐν σαρχὶ ἐληλυθότα, ix τοῦ Θεοῦ — veuisse, ex Deo est. » 


313 
CAPUT CCXCV. 
De sanctis Patribus nostris Callisto patriarcha CPol. 
. el Ignatio. 

Potissimum vero hac nostra. zetate*de víta mo- 
nastíca conscripserunt, Spiritu tanq'am qui et ipsi 
ex Deo cum sint, Deiloqui et Deiferi, et Chísti- 
feri, et a Deo afflati vere cx-istant, sanctus Pater 
noster. Call'stus, qui Regi urbis πον Boinze ex 
Deo fuit patriarcha, et qui uns cum ipso :pirabat 
el exercitabutur confessor Ignatius, οἱ lihro pecu- 
liari 2b ils composito, spiritualiter, divine, et 
exeelse nimis philosophati sunt, centum capitibus, 
numero perfecto, perfectum. de ea. cognitionem 
tradentes. Qui urbis hujus alisrum reginae surculi, 
omnibus. simul derelictis, in virginitate et mona- 
slica vita ac in obedientia prius conversati, vita- 
que ascet'ca et coelesti. inseparabiliter posterius 
peracta, et unitate in Christo, q10d ipse Chris'us 
a Patre propter nos omnes postulavit. iuter. se 
egtegie custo lita, tanquam astra in. muudo, ut se- 
c indum Paulum loquar, verbum vitae habentes visi 
sunt. Nm fortasse supra multos sanctorum uni- 
latem in Christo et dilectionem coluerunt, ita ut 
cog tari nequiverit un. uam ullum disc:iimen exsti- 
tsse vel in ipso scnsu et moribus, aut aliquam 
tristitiam etiam. ad. unum temporis punctum, 
quod. in hominibus fere est impossibile et facti 
liac agendi ratione angeli, pace Dei quam flagitavit 
in ipsis servata οἱ comparata, qux& est. Cliristus 


Jesus pax nostra, ait Paulus, qui fecit utraque C 


unum, cujus pax exsuperat omnem sensum paris 
fice defuncti, nunc in aliissimis perfruuptur tran- 
qu:llaate, et. puriorem adliuc Jesum conspiciunt 
quem vere quiesiverunt, et unum sunt. cum eo 
Jivinaque ejus ac suavissima lucis sine fastidig 
ronsortes cujus arrhas his in terris acce; erunt, 
facti ἰδ mente quam. operibus mundi, et divinanf 
illuminattonem quemadinodum in monte apostoli 
couseeuti sunt, vultuque, quod multis in Lestimo- 
nium clare moustratum est, fulgentes et secundum 
Stephanum conspicui, gratia uou solum in corde, 
sed et in facie corum diffusa. ldeo secundum 
magnum illum Moysen visi sunt, ut testati sunt 
qui viderunt, in modum solis vultu fulgentes; qui 
ulpote beatum hauc affectionem feliciter passi et 
experientia cognoscentes clari et sancti testes pr.:- 
ponuntur de divino lumine naturalis Dei operatio- 
| is el gratie ac de sacra oratione. 
xf; τοῦ Θεοῦ ἐνεργείας καὶ χάριτο;. Καὶ μάρτυρας 
προτευχῇ 
CAPUT CCXCVI. 
Quibus verbis sacra precatio conlineatur. 
lta ue εἰν h:wc oratio, nempe Salvatoris 
nostri invocatio : Doinine Jesu Christe Fili Dei, 
miserere mei, oratio est et. votum, ae insuper 
(idei confessio, Spiritus sancti largitor, divinerum 
uuwuaerum dator, cordis emundatio, demonum pro- 
le, Jesu Christi. inhabltatio,fons spiritalium 
lalionum et divinorum consiliorum, redemptio 


παράγοηυσι τοὺς ἁγίους, ὦ; 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 9l 
Α 


KE9AA. ZLE. 
Ie(] τῶν μακαρίων ἡμῶν Πατέρων KaAAlotov 
πατριάρχου καὶ "Ἰγνατίου. 
“Ἐξχιρέτω; δὲ ἐν tal; ἡμέραις ἡμῶν ταύταις 
περὶ αὐτῆς συνεγράψαντο Πνεύματι, ὡς xol αὐτοὶ 
δυτες tx Θεοῦ, ol θετγόροι χαὶ θεοφόρηι χαὶ χρ'- 
0-095p^t, xaX Ev0sot ὄντω; ἀλιδϑῶ"“, 6 τε ἐν ἁγίοις 
Πατὴρ ἡμῶν ζάλλιστος 6 τῇ- βασιλευούσης γεγονὼς 
νέας Ῥώυης ix Θεοῦ πατριάρχης, καὶ ὁ σύμπνο"ς 
αὑτῷ χαὶ συνασχητὴς ὅσιος Ἰγνάτιος " χιὶ i62 
οἰκείᾳ συντεθείσῃ παρ᾽ αὐτῶν πνευματιχῶ: «s καὶ 
θεοφρόνως xal λίαν ὑψηλῶς ἐφιλοσόφησαν ἐν ἑχατὸν 
χεφαλαίοις, τῷ ἐντελεῖ ἀριθμῷ τελείαν τὴν tol. 
ταύτης γνῶσιν ἐχθέμενοι. Ot καὶ τῇ : Past? δος ταύ--..ὕ 
τῆς πόλεως τελοῦντες βλαστοὶ, πάντα ὁμοῦ xata t—— 
πόντες, καὶ παρθενιχῶς χαὶ μοναχιχῶς ἐν ὑποόταγϑῃ 
πρὶν πολιτευσάμενοι, xal ἀτχητιχῶς ὁμοῦ xal om. 
pavltog ὕστερον χαὶ ἀδιαιρέτω; ζήσαντι:ς, καὶ τὸ Ἐπ 
ἐν Χριστῷ, ὅπερ αὑτὸς Χριστὸς mph; τὸν Haxí a 
περὶ ἡμῶν πάντων ηὔξατο, ἐν ἑαυτοῖ.: ἐξ χιρέτως Crea - 
φυλάξαντες, ὡς φωττῆρες, κατὰ Παῦλον, dv xóspcro, 
(utc ἐπέχοντες λόγον ὥφθησαν. Σχεδὸν γὰρ ὑπὲρ 
πολλοὺς τῶν ἡγιχσμένων τὸ τῇς ἑνώσεως ἐν Χριστῷ 
καὶ ἀγάπης κατώρθωσαν, ὡς μηδὲ ὑπονοι θῖνγαί xot 
διαφοράν τινα ἄχρι καὶ νεύματο; xal £009; ἐν τού- 
τοις, 7] πρὸς στιγμὴν τινα λύπην" ὅπερ ἐν ἀνθρώποις 
σχεδὸν ἀμήχανον" xal διὰ τοῦτο ἀγγελιχοὶ veyovétt:, 
χαὶ τὴν τοῦ Θεοῦ εἰρήνην ὦ; τῦξατο συντηρήσαντες 
χαὶ χτησάμενοι ἐν αὑτοῖς, ἧτις ἐστὶν ᾿ησοῦὺς Χρι- 
στὸς fj εἰρήνη ἡμῶν͵ Παῦλος ἔφη, « Ὃ mo:fos; τὰ 
ἀμφέάτερα ἕν, o5 xal ἡ εἰρήνη πάντα νυῦν ὑπερέχει,» 
μεταστάντες εἰρυνιχῷς, viv τῆς ἀνωτάτω χατατρυ- 
φῶσι γαλήνης, xai χαθχρώτερον ἄρτι τὸν Ἰησοῦν 
βλέπουσιν, ὄνπερ ix ψυχῆς ᾿ἡγάπη αν, xai 0, ἀλη- 
θῶς ἐζήτησαν xat ἕν ela: μετ᾽ αὑτοῦ, καὶ τοῦ φωτὸς 
αὑτοῦ τοῦ γλυχυτάτου xal θείου ἀχηοέστως ptit 
χουσιν" ou xal τοὺ; ἀζῥαδῶνας ἔλαδον ἀπὸ τῶν ἐν 
τεῦθεν, χοχαθαρμένοι γεγονότες θεωρία χαὶ πολΞεσε" 
xai τῆς θείας ἐλλάμψεως τῆς ἐν τῷ ὄφει, ὡς καὶ 
οἱ ἀπόστολοι τετυχήχασι. Καὶ δέδειχται τοῦτο πρὸ" 
λοῖς ἐναργῶ; εἰς μαρτύριον τὴν ὄψιν ἀστράπιοπες ΄ 
κατὰ τὸν Στέφανον ὀραθέντες, ὡς οὐ τῇ xaplid | 
μόνον, ἀλλὰ καὶ τῇ ὄψει τούτων ἐχχυθείσης τῆς jy 
prtos* διὸ xal χατὰ τὸν μέγαν Exelvov Moon vghi 
cav, ὡς μεμαρτυρήχασιν ol ἰδόντες, ác:pájavi 
ἡλιοειδῶς τῇ μορφῇ" o! xal ὡς; τὸ paxápuw τοῦθ 
καλῶς πεπουθότες πάϑο;, xai πείρᾳ γινώσχογϊεξ, 
τρανῶς δηλοῦσι καὶ περὶ τοῦ θείου φωτὸς τῆς quo 
καὶ περὶ τῆς Bp 


ΚΕΦΑΛ. Xu4G*. 
“Ὅσα ἐστὶν “ἡ ἱερὰ προσ δυχή. 

Αὕτη οὖν ἡ θεία προσευχὴ, ἡ τοῦ Σωτξρος ἡμῶν 
ἐπίχλησις, τὸ, « Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ, Υἱὲ τοῦ θέον 
ἐλέτισόν με,» καὶ πρυσευχὴ ἐστι xal εὐχὴ. καὶ (99 
λογία τῆ: πίστεις, καὶ Πνεύματος; ἁγίου παρεχτιχῆν 
χαὶ δωρεῶν θείων χορηγὸς, καὶ xáüzpsu χαρξ᾽ δ 
χαὶ δ᾽ωξις ξαιμόνων, xat ἐνοίχησις Ἰησοῦ Xputto^ 
χαὶ πνευματιχῶν ἐννοςῶ) xat λογισμῶν θείων 57» 


DE SACRA PRECATIONE. . 


45 


τολύτρωσις, xal ψυχῶν xai gwzd- A a peccatis, animarum οἱ corporum medicina, di- 


ἰόν, xa φωτισμοῦ θείου χορηγὸς, 
ὕ βρύσις, xai ἀποχαλύψεων καὶ 
ἂν ταπεινώσει βραδευτῆς, xal τὸ 
ἐπεὶ χαὶ τὸ σωτήσιγν φέρει ἐν) αὐτῇ 
opa: ὃ δὴ τὸ μόνον 911 δνο"ἁ 
v εἰς ἡμᾶ, Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Υἱοῦ 
Ox ἔστιν ἐν οὐδενὶ ἄλλῳ conva: 
! 6'Anóctolo;. Διὸ χχὶ προσευχὴ 
B τὸν θεῖον ἐπιζητοῦμςν ἔλεον ’ xal 
μεν ἑαυτοὺς Χριστῷ διὰ τῆς αὐτοῦ 
t ὁμολογία, ὅτι τοῦτο ὁμολογήτας ὁ 
ρισται χαὶ Πνεύματος παρεχτιχὴ, 
t Κύριον Ἰητοῦν, εἰ μὴ iv Πιεὐματι 
ὧν θείων χορηγὺς, ὅτι «Διὰ ταύττν 
epo φησὶν ὁ Χριστὸς, τὰς χλεῖς τῇ: 
ἡρανῶν"ν xal χάθαρτις γαρδίας, ὅτι 
. χαλεῖ χαὶ χαθαίρει τὸν βλέποντα" 
ὄνων, ὅτι iv τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ 
͵΄ὅοαν χαὶ διώχονται πάντε; οἱ διΐ- 
not; Χριστοῦ, ὅτι τῇ αὐτοῦ μνήμῃ 
ἐν ἡμῖν, xal διὰ τῆς μνήχλης Evotxa?, 
nànpol. « Ἐμνήσθην Y5p, φησὶ, τοῦ 
nv. » Καὶ πνευμ.τιχῶν ἑυνοιῶν xai 
nYt, ὅτι Χριστός ἐστιν ὁ θητχυρὶς 
Y γνώσεως: , χαὶ οἷ; ἐνοιχεῖ ταῦτα 
χρτιῶν ἀπολύτρωσις, ὅτι δι᾽ αὐτὴν, 
ῃσὶν, £osat λελυ ένα ἐν τῷ οὐρανῷ» 
σωμάτω, θεραπευτήριον, ὅτι, ε Ἔν 


jy Χριστοῦ ἕγειραι χαὶ περ' πάτει,» C 


ας. ἰᾶταί σε "Inaoug ὁ Χριστός» xa* 
χορηγὸς, ὅτι Χριστὸς τὸ φῶς τὸ 
αἱ τῆς λαιπρότητος αὐτοῦ xa! χά- 
ι τοῖς αὐτὸν ἐπιχλλουμένοις. « Kal 
αμπρότης Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐφ᾽ 
0 ἀχολουθῶν ἐμοὶ ἕξει τὸ φῶς τῆς 
)ς θείου βούτις, ὅτι τὸν ἕλεον ζητοῦ- 
39 ὁ Κύριος, καὶ οἰχτείρει πάντας 
νους αὑτόν * xal ποιεῖ τὴν ἐχδίχησιν 
ὦντων πρὸς ajtóv χαὶ ἀποχα) ύ- 
ἦν θείων Bpz6eozh; τοῖς ταπεινοῖς, 
ἱ Πέτρῳ αὕτη δέδοται δι' ἀποχαλύ- 
ινοῖς Πατρός. Καὶ Παῦλος; ἡρπάγη 
ἀποχαλύψεων ἤχουτε" χαὶ πάντοτε 


vini luminis largitor, τηϊδογιςογι δεῖ scaturigo, 
arcanorum mysteriorumque revelatio divinorum, 
Suum salutare, quonism in se continet salutare 
nomen Dci nostri, quod solum nomen est super 
nos invocatum Jesu Christi. Filii Dei, ct. non est 
aliud romen in quo oporteat vos salvos fieri, per- 
inle ac dixit Apostolus. Leo est oratio, quoniam 
in ea divibam imploramus misericordiam, est vo- 
tim, quoniam per invocationem ejus Deo nosmet- 
ipsos mancipamus; est confessio, quoniam P'e:rus 
hoc confessus beatus declaratus est ; est Spiritus 
largitor, quonia: nemo potest dicere Dominuia 
Jesum nisi in Spiritu sancto; est divinorum muue- 
rum dator, quoniam propter cam, « Dabo tibi, ait 


U Christus Petro, claves regni celorum ; » est cinun- 


datio. cordis, quoniam Deum videt et. invocat qui 
spectantem purgat ; e-t diemonum propulsio, quo- 
nium in nomine Jesu Christi propulsantur et ar- 
centur. damnones. universi ; est inhabitatio Christi, 
quoniam per ejus memoriam Christus est in nobis 
et in nobis habitat ac hetitia replet; ait enim : 


. « Recordatus sum Dei et ltatus sum; » fons est 


cogitationum οἱ consiliorum spiritalium, quoniam 
Christus tlhiesaurug est omnis sapienUz ct scientie 
quas eis in qvibus habitat impertit ; est redemptio 
a peccatis, quoniam, propter eam, « Quircunquo 
solveris, inquil, solventur in colis ;» est animarum et 
corporum medicina, quoniam dixit : « In nominc 
Jesu Christi surge et ambula ; » et : « Znea, sanat 
te Dominus Jesus Christus ; » est divini luminis 
cffus:o, quoniam Christus est lux vero, s&namque 
lucem et gratiam communicat invocantibus eum. 
« Et &'t, inquit, splendor Doinini Dei nosiri super 
nos ; » et : « Quisequitur mé non anibulat in tenehrie, 
scd habebit lumen vitze ; » est divin:e misericordie 
$calurigo, quoniam flagitamus miscricordi m, οἱ 
uiscricors eet Dominus, et misererur omnium qui 
invocant eum, et cito faciet judicium clamantium 
ad eum; arcana et mysteria divina humilibus re- 
velat, quoniam ipsa data est piscatori Petro ex 
revelatione Patris qui im colis est, et Paulus 
raptus est in Christo areanaque verba audivit, ac 
semper hoc operatur ; cst solum salutare, quoniam 


αὶ τὸ μόνον σωτήριον, ὅτι ἐν οὐδενὶ D nou est aliud nomen, ait Apostolus, in quo opor- 


πόστολος, ἔστι σωθῆναι ἡμᾶς, Kal 
rp τοῦ χόσμου ὁ Χριστός, Διὸ xal 
τῇ ἡμέρᾳ πᾶσα γλῶσα ἐξομολογή- 
38: Exo932 χαὶ ἄχουσα, ὅτι Κύριος 
εἰς δύξαν Θεοῦ Πατρός. Καὶ τοῦτο, 
! «ἧς πίστεως, ἐπ:ὶ xal Χριστιανοί 
9ut^a, χαὶ ἡ μαρτυρία ὅτι ix τοῦ 
9 γὰρ πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ Κύριον 
, ἐν σαρχὶ ἐληλυγότα, ἐχ τοῦ Θεοῦ 
προέφτ μεν" xat τὸ μὴ ὁμολογοὺν 

Καὶ τοῦτό ἔστι τὺ τοῦ ᾿Αντιχοί- 
.9*0y057 Ἰησοῦν Χριστόν. AU, χρὴ 
στοὺς τὸ διομᾶ ἀδιαλείπτως ὁπολο- 
v ἀναχήύρυξιν τῆς πίστεως, xai διὰ 


teat nos salvos fleri, et hic est Salvator n undi 
Christus; ideo in ultima die omnis lingua illu 
confitebitur et przdicabit libens vel invit», quia Do- 
minus Christus Jesus, in gloriam Patris. Et hoc 
est signum fidei nostre, quouiam Chrisiiani su- 
mus et appellamur, et testimonium quo patet nos 
ex Deo essc : nam omnis spiritus qui confitetur 
Dominum Jesum Christum in carne venisse ex 
Deo est, ait Joannes, quemedmodum supra dizi- 
mus, et qui non confitetur non est ex Deo, et hoc 
est Antieliristi non confiteri Dominum Jesum. 
Quapropter oportet fideles. universos nomen istud 
sine intermissione confiteri et propler pr:iedicatio- 
nem (dei, ei propter charitatem ἃ qua nib! 


541 


SYMEONIS ΤΠΕΘΘΑΒΟΝΊΟΕΝΘΙΒ ARCHIEP. 


prorsus nos liberabit anquam, et propter gratiam Α τὴν ἀγάκην τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Xp. 


et iodolgentiam, redemptionem ae sanitatem ex hoc 
nonne derivatam, indeque ortsm sanctificationem 
et illaminationem ac ante omnia salutem ; in hoc 
enim divino nomine mirabilia fecerunt apostoli et 
docuerutt. Divus autem ait evangelista : « Heec 
«eripta sunt ut credatis quoniam Christus est Jesus 
Filius Dei « eece fides, οἱ ut credentes vitam ha- 
beatis in nomine ejus ; » cn salus et víta. 


CAPUT CCXCVII. 


Quod omnes Christiani , sacerdotes, monachi et laici, 
debent. statis, quantum. possunt, temporibus in no- 
mine Christi orare. 


lioc igitur nomen, hanc orationem omnis vir re- 
ligiosus jogiter dicat, hanc in. mente et in ore ha- 
beat et stando, et iter faciendo, et sedendo, et 
mense diseembendo, omnia denique dicendo et 
faciendo, ad id semetipsum acceingat, et maximam 
inveniet tranquillitatem atque ltitiam, quemad- 
modum experientia noverunt qui de ea curam ha- 
bent. Verum cum opus istud vircs nostras quan- 
diu in hac vits erimus exsuperet et ipsorum qui 
in medio tunmiultu degunt monachorum, oportet 
singulos t^mpus. habere ad hoc constitutum, om- 
nesque exemplar habere bujus orstionis pro viribus 
adimplends et sacerdotes et. monachos οἱ laicos. 
Monachi quidem utpote ad hoe ordinati et. urgens 


οὐδὲν ἡμᾶ; ὅλως χωρίσαι δεῖ mots, καὶ διὰ 
τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ χάριν χαὶ ἄφεδιν xit &: 
ccv καὶ θεραπείαν, ἁγιααμόν τε καὶ φωτιι 
πρὸ πάντων τὴν σωτηρίαν. Ἐν τούτῳ γὰρ 
ὀνόματι xal θαυλαστὰ ἐποίησαν οἱ ἀπόσι 
ἐδίδαξαν. Καὶ ὁ 0sto; δέ φησιν Εὐαγγελιστὴς 
δὲ γέγραπται, ἵνα πιστεύσητε ὅτι Ἰησοῦς 
Χριστὸς ὁ Tib; τοῦ Θεοῦ" » ἰδοὺ f πίστι 
ἵνα πιστεύοντες, ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι 
ἰδοὺ ἡ σωτηρία xat ἡ ζωή. 
ΚΕΦΑΛ. Σι, 2. 
Ὅτι πάντες Χριστιανοὶ ἱερωμένοι, pont 


Jaixol, ὀφείλουσι κἂν pic 
ματι ἸΙησοῦ Χριστοῦ κατὰ δύναμι 


B εὐχεσθαι. 


Ταύτην οὖν τὴν ὀνομασίαν ὡς προσεν 
εὐσιδὴ; λεγέτω διαπαντὸς καὶ τῷ ExutoU v 
γλώσσῃ, καὶ στήχων, καὶ ὁδεύων, xal καί 
καὶ ἀναχλινόμενος, καὶ κάντα λέγων καὶ 
xaX πρὸς τοῦτο ἑαυτὸν ἀεὶ παραδιαξέσθω" 
Υίστην εὑρήσει $914 γαλήνην τε καὶ y3pk 
πείρᾳ εἰδότες εἰσὶν οἱ περὶ αὐτῆ; μερεμνῶντ 
δὲ τοῦτο τὸ ἔργον ὑπὲρ τοὺς ὄντας ἐστὶ τῷ 
αὑτοὺς τοὺς ἐν μέσῳ ὄντας θορύδων μοναχ 
ὡρισμένον εἶναι δεῖ ἔν ἑχάστῳ τὸ περὶ τοῦ 
πάντας ὑποτύπωϑθιν ἔχειν ταύτην τὴν κπ 
ἐνεργεῖν χατὰ δύναμιν, χαὶ ἱερωμένους, (o 
τε καὶ λαϊχούς. Οἱ μὲν οὖν μονάζοντες, ὡς 
τεταγμένοι, χαὶ ὀφειλὴν ἀπαραίτητον περὶ 


de ca officium hahentes, οἰδὶ in tumultu sint mi- C ἔχοντες, εἰ xai ἐν θορύδῳ εἰσὶ διαχονημᾶτι 


nisteriorum, sempcr tamen conentur hoc orationis 
debitum persolvere, οἱ Dominum orare simo inter- 
missione, licet quadam molestis angantur aut con- 
(fusione, illa etiam qux mentis appcllatur vel vera 
captivitate, caveant ne negligendo ab inimico se- 
dueantur, sed ad orationem redeant, et redíentes 
gaudeant, Sacerdotes vero huic operi indulgeant 
tanquam. apostolico sicut et divinz priedicationi, 
quoniam divinas adimplet operationes, el charita- 
tem Christi producit, In mundo autem viventes 
tanquam sigillam suum surque fidel notzm, ut 
custodiam et sanctificationem omnisque tentationis 
fugam pro viribus banc operam per(iciant. Unde 
wnuiversos sacerdotes laicosque ét monachos e 
soinno excitatus Christum cogitare primum oportet, 
Chrissique. primum meminisse, et istas omnis con- 
silii primitias hostiamve Christo offerre, quia 
Christi qui nos salvavit et tantum amavit ante quam- 
cunque cogitationem recordati debemus qui Chri- 
stiani sums et appellamur, qui eum in divino 
baptismate induimus, qui unguento ejus signati 
sumus, sanctamque illius caruem et sanguinem 
participavimus et participanus, qui membra et 
templum ejus sumus, qui eum induimus in. nobis 
manentem ; propterea diligere eum illiusque scemi- 
per meminisse debemus. Unde constitutum tein- 
pus liabeant singuli pro sua facultate et quamdam 
euensuranm orationis perag:nds οἱ haud secus ac 


κάγτοτε βιαζέσθωσαν ταύτην ἐνεῤγεῖν 6: 
τὴν εὐχῆν, καὶ προσεύχεσθαι τῷ Κυρίῳ ἄδια 
χἂν μετὰ ῥεμδασμοῦ xal συγχύσεως Ga, 
καλουμένης τοῦ νοὸς χαὶ οὔσης αἰχμαλω 
μὴ διὰ τὸ χλέπτεσθαι ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ ἀμεὶ 
ἐπανέρχεσθαι πρὸς τὴν προτευχὴν, καὶ χαίρι 
ἐρχομένους * οἱ ἱερωμένοι δὲ ὡς ἀποστολεχι 
ἐπιμελείσϑωσαν ἔργου xai ὡς θείου χηρ 
χαὶ ὡς θεῖα ἐνεργήματα ἐχτελοῦντος, κα 
ἀγάπην παριστῶντος τοῦ Χριστοῦ. Οἱ ἐν c 
δὲ, ὡς σφραγῖδα ταύτην ἑαντῶν καὶ σὴ 
πίστεως, καὶ φυλακὴν καὶ ἁγιασμόν, καὶ πὶ 
παντὸς διωχτήριον, χατὰ δύναμιν ἐνερ 
"O0tv πάντας ἱερωμένους, λαϊκούς τε xai ι 
ἐξαναστάντας τοῦ ὕπνου, Χριστὸν ἐννοῆσάι 
χρὴ. καὶ Χριστοῦ μνησθῆναι πρῶτον, x 
πάσης ἐννοίας ἀπαρχὴν καὶ θυσίαν προσαγ 
Χριστῷ * ὅτι xal Χριστοῦ τοῦ σώσαντος : 
τὸσοῦτον ἀγαπήσαντος πρὸ πάσης ἐννοίας p 
δεῖ, ἐπεὶ xal Χριστιανοί ἐσμεν χαὶ καλούμ 
ἐνεδυσάμεθα τοῦτον τῷ θείῳ βαπτίαματι, x: 
Υίσθημεν τούτου τῷ μύρῳ, καὶ τῆς áp! 
σαρχὸς xai τοῦ αἵματος μιτεσχήχαμεν xal 
psv, χαὶ μέλη αὑτοῦ ἔσμεν, xal ναὸς, xs 
ἐνδεδύμεθα, xal ἐνοιχεῖ ἐν ἡμῖν, χαὶ διὰ τε 
πᾷν αὐτὸν, χαὶ ἀεὶ τούτου μεμνῆσθαι ἐς 
Ὅθεν καὶ ὡρισμένον ἐχέτω πᾶ; χαιρὸν xz 
βιν καὶ ἀριθμόν τινα τῆς προσευχῆς ταύτης 


DE SACRA PRECATIONE. | thÜ 


| μὲν περὶ τούτου ἀρχείτω᾽ Erst xal τοῖς A debitum persolvend:r, Quz quidem de liac materia 


| ζητοῦσι πλεῖστα εἰς διδλσχαλίαν ἐστίν. 
b ἤδη, ὡς προέτέθη περὶ τῶν θείων 
the Ἐχκλχησίας, o! »ατὰ τάξιν ἕκτε - 
πεῖν, ὅτι xal περὶ τούτων ἡ (fito; 
t δύναμιν ἴδωμεν. Πρῶτον μὲ» οὖν λέγο- 
[ἔλων τοῦτο τὸ ἔργον, ὡς προειρήχαμεν" 


το ὡς θειότατον ὃν xai ἡ Ἐχχληπα - 


( ἔχει. Καὶ γὰρ πᾶν μὲν ἔργον ἄλλο, len. 
13h καὶ διαχονία ἀδελφῶν, xal ἐπκίσχετις 
fi τῶν ἐν φυλακῇ πρόνοια, xat αἰχικα- 
ἡδυσες, καὶ τὰ ὅμοια, ὑπὲρ τῆς ἀγάπης 
ι ἀδελφῶν" xal δι᾽ αὐτῶν εἰ: Θέδν ἀνα- 
εἰ ἀχτημοτύνη δὲ xai ντστεία, χαὶ χα- 
τονυχλισία, καὶ ἀγρυπνία, καὶ τὰ λοιπὰ 
)ῦ σώματος ὄντα, διὰ τὴν χαθαρότητα, 
σιάσαι Θεῷ, xal φίλον γενέσθαι, χαλὰ 
ἴᾳ Θεῷ, πλὴν οὐχ ἀμέσως παριστῶσιν 
ἐ γε προσευχὴ αὑτῷ παρίστησι τῷ Θεῷ, 
«p, xal τὰ τοῦ φίλον ποιεῖ, καὶ ὁμιλεῖ, 
καὶ αἰτεῖται, xal ἕν ποιεῖ μετ᾽ αὐτοῦ. 
v ἀσίγητός τε xal &navoto; εἶναι ὥσπερ 
γέλοις. Ἐπεὶ χαὶ τοῦτο μόνον ζητεῖ Θεὸς 
τὸ μεμνῆσθαι αὐτοῦ, χαὶ σὺν αὐτῷ εἶναι, 
ιόνον ζητεῖν καὶ ἀγαπᾷν χαὶ ὁρᾷν, ὡς ἂν 
fU χαθαρῶς λαμδάνωμεν καὶ ἀμέσως. 
ἡ τοῦτο ἡμῖν διὰ τὸ χάλυμμα τῆς σαρκὸς 
ὙΧας ἀδύνατον, μόλις; δέ τισι σπανίως 
ἐξεγένετο ἰοαγγέλοις, κατ᾽ ἀνάγχην τε- 
ἰατροὺς χαὶ ὡρισμένους ἀπαραιτἥτους εἰς 
ἐτάξατο ἡ Ἐχχλησία, χαὶ ὀφειλὴν ἐν 100- 
χει πιστός. 


ΚΕΦΑΛ. ZLH. 
d rov ἡμδρονυχθίον, «ιἰὴν τῆς ἱερουρ- 
tc, αἰνέσεις τῆς "ExxAnciac. 
got καὶ αἱ προσευχαὶ ἑπτὰ τελοῦσι τὸν 
ατὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν χαρισμάτων τοῦ 
"Exil xol διὰ τοῦ Πνεύματος αἱ ἱεοαὶ 
xal εἰσιν αὗται, 813 οὔτω χαλούμε- 
νυχτιχὸν, Ὅρθρος συναπτῶς μετὰ τῆς 
ας, Τρίτη ὥρα, "Extr τε καὶ Ἑννάτη, 
xai ᾿Απόδειπνον. Περὶ ὧν δὴ xol ὃ 
λέγει Δχδὶδ" « Ἕπτάχις τῆς ἡμέρας 
» xai περὶ ἑχάστου μέμνηται κα! ροῦ * 
tov ἐξεγειρόμην, » xal: ε΄ θΘεὺς, ὁ θεός 
ἃ ὀρθρίξζω, » καί * « Τῷ xput εἰσαχούσῃ 
μου, τῷ πρωῖ παριστήτομαί σοι, καὶ ἐπό- 
αἱ διὰ τὴν Τρίτην, xal "Extrv, καὶ τὴν 
οὕτω φησίν" « 'ξοσπέρας καὶ πρωΐ xai 
; διηγήσομαι, χαὶ ἀπαγγελῶ, xal «loa- 
ς φωνῆς μου. » Περὶ δέ γε τῶν ᾿Αποδεί- 
ούσω χαθ᾽ ἑχάστην νύχτα τὴν χλίνην μου, 
pov τὴν στρωμνήν μου βρέξω. » 
ΚΕΦΑΛ. Σι, θ΄. 

* ἣν αἰτίαν αἱ ἑπτὰ αἰνέσεις. 

ἑκάστου καιροῦ τοιαύτη “ Μεσονυκτίου 
| ἄγρυπνον τῶν ἀγγέλων καὶ τὴν ἀσίγη- 
, xal διὰ τὸ ἡσύχιον xal εἰρηνιχὺν τοῦ 


sufficiant, cuni de € sciscitantes plura inde hau- 
riaht dócumeuia. Jam vero incipieudum est, prout 
premissum est, de divinis E-clesiie precibus qu:e 
secundum ordinem (iunt dicere, quoniam de his 
quoqne versatur interrogatio; itaque pro viribus 
videainus. Primum quidem dicimus istud esse opus 
engelorum, prout supra diximus, cui utpote diii- 
nissimo Ecclesia studiose incumbit. Natu quodlib: t 
aliud opus, scilicet miseratio et ministerium fra- 
trum, segrotantium visitatio, providentia dercntorum 
in carcere, captivorum redemptio et sitili , fiunt 
propter amorem fratrum, et per eos δὰ Deum ap- 
propinquatur ; paupertas vero, jejuniuw, bui cu- 
bare, genuflesio, viyilia et cetera quie δὰ debili- 
tindum corpus ordinata sunt castitatis gratia, vel 
ad appropinqaandum Dco ad amicitiam ejus com- 
párandam, egreyla sünt ul. sactilicinm Deo obla- 
twm, sed. tamen non. sine nicdio ad. cum introdu- 
eut, Oratio autem ad. Deum ad/ucit, οἱ ipsi ad- 
jungit, et. fartes amici adimplet, cum eo colloqui- 
(ur, eidem confidit, ab eo postulat, et unum facit 
cttm eo. Decbuit ergo esse perpetua et absque inter- 
missione, cum hoc solum Deus a nobis poscat ut 
ejus recordemur, et cum eo simus, et ipsum quie- 
ramus solum, amemus 3c videamys, ut ejus bona 
pura mente et absque medio suscipiamus; sed cum 
istud nobis sit propter carnis integumentum et ne- 
cessitates vitee impossibile, et vix quibusdam per- 
quam paucis ab angelis non dissim libus hioc Dei do- 
num fu: rit impertitum, necessario pr.estitutas signa- 
lasque horas «quibus urgeat orationis officium, con- 
stituit Ecclesiz, in liis pensum quilibet fidelis habe!. 


CAPUT CCXCVII. 


(Quod intra dici el noctis spatium septem celebrentur 
laudationes, preter sacram Missam. 


Hors autem et. preces septenum conficiunt nu- 
merum, secundum numerum clarismatum Spiritus, 
quoniam per Spiritum sacre fiunt. preces; iste 
veró ita. sünt appellatze : Nocturnum, Laudes, Ma- 
tutinze eonjuncte eum hora Prima, Tertia, Sexta, 
Noua, Vespere et Completorium. De quibus pro- 
pheta dicit David : « Septies in die laudem disi 
libi ; » insuper de singulis meminit horis ; « Media 


p) hocte surgebam ; » et : « D«us, Deus mcus, ad te de 


luce vigilo ; » et: « Mane exaudies vocem meam, 
mane ssgiabo tibi, et iuspicies me. » De Tertia, εἰν 
Sexta et Vesperis sic ait: « Vespere et. mane et 
meridie narrabo et annuntiabo, et exaudiet vocem 
nream. » Verum de Coimpletorio : « lavabo per sin- 
gulas noctes lectum meum, iu laerywis meis stra- 
tum meum rigavi. » 


CAPUT CCNCIX. 
Quam ob causam septem landatiomes sint. 
Causa vero eujusque horz hec ext: Nocturul 
quidem propter vigilantiam angelorum eurumque 
laudem nunquam silentem et prop'ter. tronquillita- 


Ld 


991 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIHILEP. 991 


lcm pacemque mentis qui cirea divinam laudatio- A νοὺς περὶ τὴν θείαν δο;..«ληγίαν, xax τὴν ἀνάττατιν' 


nem versatur, necnon. resurrectionis gratia ; nam 
valde mane una Sabbatorum surrexit Doininus ; 
vel ctiatu propter secundum ejus adventum quem 
fideles exspectamus omnes, quando velut e somno 
nos excilabil a morte, et ipse animarun i $ponsus, 
sicut dixit, veniet media nocte, itaque nos oportet 
vig.lire; Laudum vero matutinarum, quoniam ad- 
veuit dies, με] grotias ei qui lucem adducit agendas, 
propter eum qui solvit noctem erroris οἱ pietatis 
lumen nobis impertivit. [150 hora prima cuin laudi- 
bus conjungitur, quoniam liec. est ipsa diei primi- 
tie, ac. velut. donum laudisque. sacrificium cuin 
matutina laudatione Deo offertur, οἱ quoniam oin- 
nes apparuerunt. creatur: luce collustrate. Qua- 
propter ad glorificanduim cum angelis Dei istae nos 
convocant. [lora autem tertia hymnos canimus in 
honorem Triuitatis, οἱ quoniam e mundo quatuor 
elementis coagmentato quarta pars diei transiit, 
necnon propter adventum in hora tertia sanctissimi 
Spiritus, Similiter et in hora sexta, in gloriau Tri- 
nitatis omnia producentis, et quia e mundo qua- 
tuor principiis constanti alia transiit. pars. quarta 
tiui horarum spatium, et jam adest meridies, in 
eadein lora sexta Deus pro nobis incaruatus cru- 
€ fixus est propter nos. In uona Dum celebramus 
quonlian tres post sextam) elipsa δ horz, in 
lionorem Trinitatis, Similiter autem. céieuntur Ve- 
&perie in hora. duodecina, tribus horis a Nona 
elapsis, Λα οι τ vero Tectig insiituta ést oratio 
propter san. Lm, sicut. diximus, Trinitatem, Deu 
universorum solumque Deum nostrum, et quoniam 
iu bae hora lata. est contra Salvatorein. sententia, 
ac in exdem iu apestolus descendit Spiritus sanetus 
in quo fideles universe terze. illuminati. sumus. 
"exte autem grataruin fil actio el. propter. uicri- 
dicin, et quia crucifixus est in. ea Dominus, ct to- 
nebr:s facte. sunt super. on rem. terram, cui 
Salvator pro nobis carne pateretur. Nouv veto 
liymnus. ordinatus est et quoniam ad flaem venit 
dies, et propler. Trinitatem quam nonus numerus 
ter pradica!, et. pracipue quoniam ipsa hac hora 
Salvator noster exclamavit. et commendavit Patri 
divinam animam suain, ac consummatum pro nobis 
factum est sacrificium, anima et corpore pro οἷ“ 
bus Deo et l'avri oblatus, quando terra mota est, et 
petrze scigsze sunt, et monumentis apertis iit proge- 
mium communis resurrectionis, multa — corpora 
sanciorum «qui dorumiecont. sur:everunt, quoniam 
morte Domini mors mortua est, et qui erant in [ἢ 9 
ferno liberati sunt, Nam propter sanctam ejua api- 
mam Dco comimmend..tam corpusque ejus libenter in 
eacrilicium per. crucem. datum, animi nostre e 
manibus diabo:i fuerunt για», οἱ corpora nostra, 
ip»o resurgen'e, immortalitatem acceperunt. Igitur 
gratas agis ei qui carne pro nobis mortuus est 
animasque nostr2s per suam sanc am animam in 
u.anus Patris conmmendasit ct per inorteai ejus nos 
--eavit. Iymnuz autem. vespertinus. ostendit nos 


ὈΨὲ γὰρ Σλδδάτων ἐξηγέρθη ὁ Κύριος * χαὶ ξὰ 
τὴν δευτ pav αὐτοῦ παρουσίαν, ἦν T:otol róviu; 
ἀπεχδεχόμεθα, ὅτε ὦ; ἐξ ὕπνου ἡμᾶ; ἐξετγερεῖ τοῦ 
θανάτου, xal αὐτὸς δὲ τῶν ψυχῶν ὁ νυμςίος, ὡς; 
ἔφη. ἐλεύτεται ἐν τῷ μέσῳ τῇ; νυχτὸς, κα δεῖ γρη- 
γορεῖν ἡμᾶς * "Ὄρθρον δὲ, διὰ τὸ ἔρχεσθαι τὴν ἡμέ. 
ραν, εἰς εὐχαριστίαν τοῦ παραγαγάντος τὸ φῶς, 
καὶ διὰ τὸν λύσαντα τὸ σχότο: τῆς πλάνης, χαὶ τὸ 
τῆς εὐσεύείχς φῶς ἡμῖν χορηγήσαντα. Διὸ χαὶ ἡ 
τῆς πρώτης ὥρας μετὰ τοῦ "OpOpou δοξολογία ev» 
ἀπτεται, διὰ τὸ ἀπαρχὴν εἶναι τῆ: ἡμέρα: καὶ αὖ- 
τὴν, ὡς δῶρόν τε μετὰ τοῦ "Ὄρθρου καὶ θυσίαν αἱνέ- 
σεως προσφέρεσϑαι τῷ θεῷ, xal ὅτι πάντα τῷ qu 
φωτισθέντα ἐδείχθη τὰ χτίσματα. Διὸ xal εἰς αἷχιν 
ταῦτα σὺν τοῖς ἀγγέλοις προσχαλούμεθα 4.9 θεοὶ, 
Τῇ τρίτη δὲ ὥρᾳ ὑμντῦμεν εἰς τιμὴν τῆς Toi, 
καὶ ὅτι παρῆλθε τοῦ Ex τεσσάρων στοιχείων χέσμου 
τῆς ἡμέρας τὸ τέταρτον, χαὶ διὰ τὴν ἐπιδημίαν by 
τῇ τρίτῃ ὥρᾳ τοῦ παναγίου Πνεύματος. ᾿Ὁμοίως δὲ 
καὶ ἐν τῇ Ἕχτῃ, εἰς δόξαν τῆς Τριάδος τῆς «2pa- 
. γαγούσης τὸ πᾶν, καὶ ὅτι ἄλλο mapri0e τέταρτον 
τῆς ἡμέρας τοῦ τετρχαμεροῦς χόσμου τριῶν ὡρῶν 


διάττημα, καὶ τὸ μεσαίτατόν ἔστι ταύτης. Ἐν αὐ-᾿ 


τῇ δὲ τῇ "Exzp xai ὁ σαρχιυθεῖς ὑπὲρ ἡμῶν ἰσταύ- 
ρωται δι᾽ ἡμᾶς. Καὶ ἡ τῆς "Evvátng δοξολογία διὲ 
τοῦτο, ζτι τρεῖς μετὰ τὴν ἔχτην ὧραι "εαρῆλθον, εἰς 
τιμὰν τῆς Τριάδος. Καὶ τοῦ ἙἭ σπερινοῦ ὁμείως, ἐν 
τῇ δωδεκάτῃ ὥρᾳ, τριῶν ὡρῶν παρελθου τῶν μετὰ 
C τὸν Ἐν την. Ἔ ξαιρέτως δὲ ἡ μὲν 175; Τρίτης bote 
λογία, διὰ τὴν ἀγίαν, ὡς ἔφημεν, Τριάδα, τὸν τῶν 
ὅλων Θεὸν xai μόνον Θεὸν ἡμῶν, xa ὅτι ἐν αὐτὶ ἡ 
κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἀπόφασις γέγονε, καὶ ἐν αὑτῇ τῇ 
ὥρᾳ tq τιὺς ἀπωστόνους κατῆλθε τὸ {νεῦμα τὸ 
ἅγιον, ἐν ᾧ οἱ τῇ οἰκουμένῃ πιστοὶ ἑἐφωτίσθημεν. 
Ἢ δὲ τῇ; Ἕχτη; εὐχαριστία, xat διὰ τὸ μεταίξχτον 
τῆς ἡμέρας, καὶ διὰ τ) σταυρωθῆναι ἐν αὐτῇ τὸν 
Κύριον, καὶ τὸ γενέσθαι σχότος ἐπὶ πᾶσαν τὴν τῆν 
ὡς τοῦ Σωτῆρος ὑπὲρ ἡμῶν σαρχὶ πάσχοντος. Ὁ 
τὶς Ἕννλτης δὲ ὕμνος, καὶ διὰ τὸ πρὸς τὸ τέλος Ep- 
χεσθαι τὴν ἡμέραν, καὶ διὰ τὴν Τριάδα τῶν ἐννία 
τριστώς αὑτὴν χηρυττόντων, καὶ ἐξαιρέτως διὰ τὸ 
ἐν τὴ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ τὸν Σωτῆρα ἡμῶν ἐχεωνῆ σαι, xil 
παραδοῦναι τῷ Πατρὶ τὴν θείχν αὐτοῦ Ψυχὴν, £i 
τελείαν ὑπὲρ ἡμῶν τὴν θυσίαν γενέσθαι, xol ἂν 
ἐνεχῦτιναι ὑπὲρ ἀπάντων Ψυχῇ τε xai σώματι τῷ 
Θ:ᾧῷ καὶ Πατρὶ, ὅτε χαὶ ἡ γῆ ἐπείσθη, xal αἱ zip! 
ἐσχίσθησαν, καὶ τῶν μνημείων ἀνεῳχῆέντων εἰς ze 
οἶμιον τῆς χοινῖς ἀναστάτεως, πολλὰ σώματα τῷ 
χεχοιμημένων ἁγίων ἐγήγερται, ὅτι τῷ θανάτῳ τῷ 
Κυρίου ὁ θανάτος νενέχρωται, καὶ οἱ ἐν (oo lev 
θερώθησαν. Διὰ γὰρ τῆς ἁγίας αὐτοῦ ψυχῆς, τῷ 
Πατρὶ! παρατεθείσης, xal τῆς σαρχὸς ἐχουσίως εἰς 
θυσίαν διὰ σταυροῦ δοθείσης, αἱ Ψυχαὶ ἐμῶν τῷ 
δ'αδόλον χειρῶν ἐῤῥύαθησαν, xal τὰ σώματα ἡμὴ" 
91/4 ἀναστά τὸς αὑτοῦ, ἀθανασίαν εἰλέφατιν. P7 
χαυιττοῦλεν οὖν τῷ ἀποθανόντι σαρχὶ δι’ ἡμῖν 
τὰ; τοῦ Πατρὸς χεῖρας διὰ τῆς &,iag αὐτὰ 


D 


Xa i. 


---- — —— M — Hn ——Pü— — À RR RR RR QE ER Uns I c BI c rn E EE ERR REDE BEA GE MER ER e m am 


—— —— 4192 .. 


lll a masa nid. ne 2.2 8A ΘΝ δαδσυνσπδδινον, αι...  - 


DE SACRA PRECATIONE. 


δι 


ν τὰ; ψυχὰς παραθεμένῳ, καὶ τῷ θανάτῳ A Creatorem. nos'rum g'orificire, quoniam sive in 


; ἀναζήσαντι. Ὁ δέ γε ἑσπερινὸς ὕμνος 
| δηλοῖ, τὸ δοξολογεῖν ἡμᾶς τὸν κτίστην 
ἤλθομεν εἰς τὸ τῆς ἕω ἦτοι τῆς ἡμέρας 
| ἀνατιθέαμεν τὸ πᾶν αὑτῆς τῷ θεῷ " 
ούτων εὐχαριστοῦμεν, ὑπὲρ τῆς ζωῆς 
ἰροφῆς καὶ τῶν ἐννοιῶν χαὶ λόγων xal 
ιἰτούμεθα δὲ xal τὴν νύχτα εἰρηνιχὴν xol 


ortum sive in occasum dici appropiaquemus, eam 
totam Deo offerimus, et de his gratias agimus de 
vita nostra ei esca, de cogitationibus verbisque et 
operibns; oramus vero noctem in pace sine peccato 
et absque scandalo transigere. Quod est velut pro- 
omium finis vitse nostre ; nam sicut nox, ita mors 
venit. 


Ὃν xai ἀσχανδάλιστον διελθεῖν. Ὃ καὶ ὡς προοίμιον τοῦ τέλου; τῆς ζωΐῖς ἡμῶν ἔστιν." ὡς 


Ἰἰάνατος ἡμῖν ἔρχεται, 


ΚΈΦΑΛ. T'. 

τῆς ἑσπέρας τῶν δὶς τοὺς ἁγίους Γῦμ- 
dpyóue0a, καὶ τὰς ἱερὰς ἑορτάς. 
ἀπὸ τῶν ἑσπερινῶν ὕμνων τῶν ἐγκωμίων 
ἀρχόμεθα "ὅτι ἐν ἡμέρᾳ οὗτοι ζήσαντες 
Ὁ Θεοῦ τῆς χάριτο;, χαὶ ὡς; ἐν ἡμέρχ 
jt τελέσαντες τὴν ζωὴν, ταῖς μὲν φυ- 
) ἀδύτῳ φωτί εἰσι, τοῖς σώμασι δὲ ἔτι 
; € θανάτῳ, τὴν τελευτχίχν ἡμέραν τὴν 
ἀναμένοντες, ὅτε χαὶ χομισάμενοι τὴν 
y, ἐξαναστάντες μεθ᾽ ἡμῶν, χαὶ τῇ σαρκὶ 
! τελειωθῶσιν ἐχεῖσε. Τὸ δέ γε ἀπόδει- 
ριστία ἐστὶν ὑπὲρ τῆς νυχτὸς διὰ τὴν ἀπὸ 
ν ἀνάπαυσιν χαὶ διὰ τὴν ὑπόμνησιν τοῦ 
ὃς ἀχολούθως ἡμῖν ἐπέρχεται, χαὶ ὡς 
)ὶς νυχτός " ἐπεὶ καὶ αὕτη δῶρον Θεοῦ, xat 
των αὐτοῦ ἕν ὑπὲρ ἡμῶν χαὶ τῆς λοιπῇ: 
καὶ ἵνα ταύτην ἀνεπηρεάστως διέλθωμεν, 
πηρΞεαστιχῶν χαὶ φθονερῶν xal σχοτεινῶν 


CAPUT CCC. 


Quare vesperi hymnos in sanctos et sancla festa in- 
choamus. 


ldeirco a vesperis sancios laudare et celebrare 
incipiwus, quoniam isti postquam vixerunt in 
die luminis divin: gratiz et velut in die ex lioc 
mundo vita functi sunt, anima quidem sunt in luxe 
inaccessa, corpore autem adhuc inorte possideutur, 
diem ultimam qu:& vesperam: nescit exspectantes, 
quando, jussu accepto, nobiscum resurgentes, ibi 
nobiscum earne consunimabuntur. Completorium 
autem est gratiarum actio pro nocte per cessatio- 
nem a laborius et mortis memoriaw quas simul ad 
nos approperat; hoc est morlüis initium, quum 
jpsa sit donum Dei una ex ejus creaturis pro nobis 
et pro reliqua creatione facta, utque eam sine of- 
fensa transigamus ab iufestis et mortiferis necnon 
tenebrosis et valde atris daemonibus, e quibus 
Christus Deus noster nos eruit. Hiec autem precum 


ἡεστάτων δαιμόνων" ὧν Χριστὸς ὁ Θεὸς (C dispositio imago est et analogia cujuscumque, ut in 


ς ῥύααιτο. Καὶ αὗται plv αἱ τῶν ὕμνων 
καὶ αἰνέσεις ἑπτὰ παρὰ τῷ Δαδὶδ λέγον- 
αι δὲ ἡ τούτων εὐταξία χα! διατύπωσις 


typo Ἐρεϊοβία scriptum est. Nam duo sunt typi ; 
alius quidem Ecclesise catholic:e, qui in. solo divini 
»acrilicii ordine sicut institutus est, servatur, 


ὅτου ἀχολουθία, ὡς ἐν τῷ τῆς Ἐχχλησίας Τυπιχῷ γέγραπται. Τυπιχὰ δέ clot διπλᾶ - x33 τὸ 
τῆς χαθολιχῆς: Ἐχχλησίας, ὃ δὴ xai χατὰ μόνην ὡς ἐξετέθη τηρεῖται τὴν τάξιν τῆς ἱερᾶς 


TA 
KE$AA. TA. 

la κειτουργία μόγη xal παρὰ τοῦ Xo 
ἔργον ror ἱερέων, καὶ ob μετὰ τῶν ἄ,- 
"»» απτομέγη ἣ ἀριθμουμένη προσευχῶν. 
t ἡ θεία xa* ἱερωτάτη τῶν τελετῶν τελετἥ 
τὰ δοξολογιῶν ἔστιν, ἀλλ᾽ ἰδία, χαὶ τοῦ 
v2u, xal ἔργον ἱερέων. Διὸ οὐδὲ περὶ ταύ- 
€ ἐν ταῖς δοξολογίαις ἐμνήσθημεν * ὅτι 


CAPUT CCCI. 


Quod sacre cene liturgia sola et a Salvatore tradüa 
sacerdotibus proprium opus sit, nec cum ali s cen- 
sealur vel compultetur precationibus. 


J)psa sutem diviua et sacerrima mysteriorum obla- 
tio Don censetur inter septeu lauationcs, sed sin - 
gularisest soliusque epus Jesu et sacerdotum ; pro- 
pterea nequaquam de ea in laudationibus wemiui- 


αὑταῖς ἀριθμεῖται. Καὶ yàp ἐξχίρετόν τι D mus, quoniam minime cum eis annumeratur ; naui 


Y μόνον Bero» Θεοῦ, xal ὑπὸ τῶν ἱερέων 
ιοὔ τινος ἄλλου τελούμενον. Al λοιπαὶ δὲ 


λουθίαι τοῦ τῆς μεγάλης Ἐχχλησίας Tu- 


τῷ παρόντι χαιρῷ χατὰ μὲν τὰς ἄλλας 
s οὐχ ἐνεργοῦνται, οὐδ᾽ ἐν αὐτῇ τῇ φιλο- 
αἱ βασιλίδι πόλει, διὰ τὸ χαὶ αὐτὴν ποτε 
Λατίνων ἀλῶναι, χαὶ τὰ τοῦ χαλοῦ ἀπολέσαι 
ιοτάτου ἔθους αὑτῆς * οἶμαι δὲ xal διὰ τὸ 
εἰν ἱερέων πλειύνων τε χαὶ ψαλτῶν. Ὅμως 
αὐτὴν τῇ ἑορτῇ τῆς ὑψώσεως, εἴγε ἀσμα- 
ἔτει ἀκολουθίαν, χαὶ ἐν τῇ χοιμήσει τῆς 
ς. χαὶ τῇ τοῦ Χρυσοῤῥήμονος vi. f. 
οὔ λυχνιχοὺ εὐχαὶ χαὶ τοῦ ὄρθρου, al xal 
λέγονται, μαρτυροῦσιν αὐτῆν, σωζόμεναι 
PainoL. 6n. CLV. 


hoc est. aliquid eximium et solum opus Dei ἃ sa- 
cerdotibus ejus peracium, nomf autem a quovis alio. 
Czieri vero disini officii ordines magus Ecclesiz 
Typici in hoc tempore in aliis quidetn fiunt eccle- 
siis, minime autem in ipsa civitate illa Christo 
dilecta et aliarum regina, quoniam a Latinis quon- 
dam oppugnata fuit, οἱ bonos suos ac antiquissi- 
mos usus amisit, vel etiam, me judice, quoniam 
pluribus indiget sacerdotibus et cantatoribis. Verum 
hoc simul operatur iu. festo. Exaltitiomis, si eon- 
Honum ordinem per(ílciat, «t ia. doriitione Dei- 
pare atque in commemoratioue Chrysostomi, Cate- 
ruin diiuculi οἱ aurore preces, qre matuiinz ! di- 
cuntur banc litatiouem — cstantur.-custodua ) eq 
NS 


DE SACRA PRECATIONE. 
^ | CAPUT CCCIV. 


KEPAA. T4. 
OU μεσογυχτιχοῦ᾽ xal τί τὸ xpovca có 
ξύλον. 
ἃ τὸ μεσονύχτιον ἢ μετ᾽ ὀλίγον, τοῦ ξύλου 
ἰντος, εἰς τύπον τῆς τελευταίας ἐχείνης ὑπὸ 
Uu σάλπιγγος, πάντες ἐχ τοῦ ὕπνου ὡς ix 
ἐγείρονται, χαὶ πρὸ τοῦ ναοῦ ἐν τῷ νάρ- 
4 ἐν γῇ πρὸ τοῦ οὐρανοῦ, τοῦ ἱερέως εὖλο- 
i02, ὃ; δὴ τυποῖ τὸν Χριστὸν, οὗ xal τὴν ἱερω- 
ἔχων ἐστί’ τὸν ἱερέλ Xp. δεῖ τῶν εὐχῶν 
σθαι, χαὶ τοῦτον. δὲ χαὶ πάντας ἀπὸ Θεοῦ 
&t χρὴ, οἱ ἀδελφοὶ ὁμοῦ πάντες, τὸ «Δόξα cot, 
ἡμῶν, δόξα σοι, » λέγοντες, τὰ συνήθη ἐπι- 
t. Πρῶτον γὰρ διῖ δόξχν ἀναπέμψαι Θεῷ, 
τω λέγειν τὰ καθεξῆς. 
ΚΕΦΑΛ. TE. 

€ δι᾽ εὐχῶν τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν. » 
τὰς ἀρχὰς .1εγόμεγον, ἀπόντος ἱερέως. 

b μή ἐστιν ἱερεὺς, ὁ πρῶτο; τῶν ἄλλων ἀπ- 
t, 7] καὶ μόνος τις, xal οὐχ εὐλογεῖ, 916 ὅτι 
χάριν ἔχει" ἀλλὰ διὰ τῶν εὐχῶν τῶν Πατέ- 
v Χριστὸν ἐλεῆσαι ἐπιχαλεῖται, ταπεινούλενος 
ιστῷ xal μὴ θαῤῥῶν ἑαυτῷ, ἀλλὰ τὰς εὐχὰς 
ιτέρων ἐπιχαλούμενος ἐν οἷς εἰσιν ἀρχιερεῖς 
| ἱερεῖς, ἀλλὰ καὶ ὁ τῶν ἁγίων ἅπας χορὸς, 
| Πατέρας κατονομάζει. Εἶτα τὸ Πνεῦμα ἐπι- 
ται τὸ ἅγιον, τὸ τελειοῦν τὰς ποοσευχὰ;, 
καὶ ἐνσχηνῶσαι, xai καθᾶραι, χαὶ σῶσαι 
Ἰὸ γὰρ τί προσευξόμεθα, χαθὸ 6st, οὐχ οἴδα- 


ἂν μὴ ὁδηγηθῶμεν ὑπὸ τοῦ θείου Πνεύματος, C 


λὶ δι᾽ αὐτοῦ ζῶμεν, xai δι' αὐτοῦ προσευχό- 
Παῦλός φητι" χαὶ ἐν αὐτῷ χράζοιλεν, ε 'A66d 
hp.» Καὶ τὸν Τρισάγιον εὐθὺς τοὺς ἀγγέ- 
πμούμενφι, καὶ τὸ, « Παναγία Τριὰς, » διὰ 
κὸ τῆς Τριάδος ἔλεον, καὶ τὴν ἴσην αἴνεσιν 
γέλων χαὶ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἐν Τριάδι μόνου 
Εἶτα xai τὴν παραδοθεῖσαν mpos&uyhv ὑπὸ 
ἸΙρίου, ἧς ἐν ἑτέρῳ τόπῳ χατὰ δύναμιν ἐοοῦ- 
ἣν ἑρμηνείχν, Μᾶλλον δὲ moklo! τὴν περὶ 
; θείαν γνῶσιν ἡρμήνευσαν, χαὶ ἐξαιρέτως ὁ 
ἐων θεῖος Γρηγόριος. Καὶ τοῦ ἱερέως τὸ τε- 
ον τῆς εὐχῆς εἰς δοξολογίαν εἰρηχότος, τὸ, 
ιε, ἐλέησον » δωδεχάχις λέγεται, διὰ τὸ δω- 
ἢν τῆς νυχτὸς ὡς xal τῇ ἡμέρᾳ, διὰ τὸ αὐὖ- 
υδεχάωρον, xai τρὶς εἰπόντες, « Δεῦτε, τῷ 


[ἡμῶν Θεῷ προσχυγήσωμεν, » ὡς; ψάλλει. 


καὶ ᾿Αθανάσιος ὁ μέγας φησὶν ἐν προοιμίοις 
ξῶν εὐχῶν ἡμῶν λέγεσθαι, διὰ τὸ εἶναι Basi da 
αἰώνιον ἡμῶν τὸν Χριστὸν σὺν τῷ Πατρὶ χαὶ 
gait, xal προσχυνοῦντες, τὴν δουλείαν 
πες, τοὺ: κατὰ τύπον ψαλμοὺς λέγομεν. 
ΚΕΦΑΛ. TG. 
Περὶ τοῦ πεντηχοστοῦ γαιϊμοῦ. 

πρῶτον μὲν τὸν πεντηχοστὺν, 0; δὴ tfouo- 
ὡς xai ἱλεώσεως τυγχάνει ψαλμὸς, χαὶ συγ- 
ιν ἀμαρτήσαντος ἐξχιτεῖται, χαὶ μὴ ἀποστῆ- 
τοῦ τὸ Πυεῦμα τὸ ἅγιον, ἀλλ᾽ ἐγκαινισθῆναι 
" ἐν αὑτῷ διὰ τῆς ταπεινώσεως xa* govtpt6rc 
δίας. Ὃ, δὴ ψαλμὸν καὶ ἐξαρχὴς ἐν τοῖς 


903 


De officio quoad media nocte peragitur, et quid deno- 
tel ligni pulsalio. 


Media nocte vel paulo post, ligno crepitante, in 
liguram ultim:» illius tube qua personabit angelus, 
omnes e somno velut ἃ morte excitantur, et omni- 


"bus ante templum in narthece velut in terra ante 


celum astantibus, benedicit sacerdos qui Chri- 
stum refert. cujus gerit sacerdotium, unde oportet 
sacerdotem preces inchoare, hic et omnes a Deo 
iucipere debent, fratresque universi simul dicen- 
les : « Gloria tibi, Deus noster, gloria tibi, » so- 
Ita persolvunt. Nam primum oportet gloriam Deo 
reddere, et ita quz sequuntur dicere, 


B CAPUT CCCV. 


Quid significet, quod absente sacerdote initium pre- 
cum faciunt a formulis SS. Patrum nostrorum. 


Verum si non adsit sacerdos, qui aliis pracell:t, 
incipit vel simplex monachus, et non beuedicit, 
quoniam non habet gratiam, sed pcr preces Patrum 
Christi misericordiam invocat, semetipsum huni- 
lians in. Christo, neque sibi confidens, sed preces 
Patrum adhibens inter quos sunt pontifices οἱ 
sacerdotes, sed et omnis sanctorum chorus quos 
Patres appellat. Postea. sanctum invocat. Spiritum 
qui preces sanctificat, ut vcen'at et. commoretur 
nosque purget et salvos faciat ; na: quid oremus 
sicut oportet nescimus, nisi instituamur a. divino 
Spiritu, quoniam per euin vivimus, et per eum 
oramus, ait Paulus, etineo clamamus ; « Abba Da. 
ter ; » et statim angelos imitantur dicentes trisa- 
gion ac istud : «Sanctissima Trinitas », quia a 
Trinitate venit. misericordia, et propter paren: 
angelorum laudem soliuaque in Trinitate Dei con- 
fessionem, Deinceps traditam a Domino reciiaut 
orationem, cujus in alio loco pro viri*us dicemus 
interpretationew, aut potius cujus divinam senten - 
tiam multi interpretati sunt, et precipue Gregorius 
divus Nyssenus episcopus. Et postquam sacerdos 
orationis (inem in modum, doxologie dixerit, Kyrie 
eleison duodecies profertur, propter duodeciia 
noctis sicut et diei horas, et ter dieentes ; Venite, 
HRegem nostrum Deum adoremus, quemadmodum 


D psallit David, et Athanasius magnus declaravit ho« 


dicendum esse in initio precum nostrarum, quo- 
niam solus rex noster aternus est C iristus. cuim 
Patre et Spiritu, et adorantes quo servitutein 
testamur, psalmos secundum exemplar diciinus. 
4 


CAPUT CCCVI. 
De psalino quinquagesimo. 
Primum quidem psalmum quinquagesimum rc- 
citamus, qui psalnius. est. coufess:onis et propitia- 


lionis, veniam peccatoris deprecatur, et flayitat va 


auferatur ab eo. Spiritus sanctus, s«-d potius reno- 
veiur in eo per lumilitatem et cordis contritionem ; 
queai psalmum in principio dicimus;in livmnis ples 


^59 


SYMEONIS TIHESSALONICENSIS ARCHiEP. 


560 


risque, qnoniam peccata Adam totiusque generis A πλείοσι λέγομεν ὕμνοις. Ἐπεὶ xal ὥσπερ οὗτος τὰ 


nostri et Ecclesie. qux»  estex gentibus enarrat, 
ilius qnidem per voluptatem ᾿ οἱ inobedientiam 
mortui, bujus autem, utpote prius infidelis, adul- 
terium operate, necnon anima nccem et mortem 
utpote a Deo distantis, nunc vero misericordia 
Dei revocatz?. ut Spiritus sanctus abundanter ii se 
renovetür obsecrautis. 


d CAPUT CCCVII. 
De psalmo CXVIII qui incipit : Μακάριοι οἱ ἄλω- 
μοι, 
Verum post hunc, psalmos : « Beati immaculati, » 


secundum ordinem pronuntiamus, quibus in memo- 
riam referuntur Dei regnum et judicia et justificatio- 
nes, et trestimohia verbaque et mandata. (mos psalu;os 


τοῦ ᾿Αδὰμ καὶ τὰ τοῦ ἡμετέρου παντὸς γένους, καὶ 
«ἧς ἐξ ἐθνῶν Ἐχχλησίας διαγορεύ:ι, τοῦ μὲν θα- 
νατωθέντος δι᾽ ἡδονῆς τῆς παραχοῆῇῆς, τῆς δὲ πρό- 
τερον ὡς ἀπίστον, μοιχείαν ἐργαζομένης, ὡς &xo- 
στάσης ἀπὸ Θεοῦ, xai φόνον ψυχῆς καὶ νέχρωσιν, 
ἐλέει δὲ Θεοῦ ἐπαναχληθείσης, xal τὸ Πνεῦμα τὸ 
ἅγιον ἐν αὐτῇ διψιλῶς ἐγχαινισθὲν δεξαμένης. 


ΒΈΦΑΛ. TZ. 
Περὶ τῶν ψαιμῶν τοῦ ἀμώμου. 


Μετὰ τοῦτον δὲ τοὺς τοῦ ἁμώμου ψαλμοὺς κατὰ 
στίχον, τὴν τοῦ Θεοῦ βασιλείαν, καὶ τὰ χρίματα, 
χαὶ τὰ δικαιώματα, καὶ τὰ paputpra,xaY τὰ λόγια, 
xai τοὺς νόμους, εἰς μνήμην φέροντας. Οὗς δὴ ψαλ- 


liciimus etiam i&. commemorationibus sanctorum B poo; xal ἐν ταῖς μνήμαις λέγομεν τῶν ἁγίων. Καὶ 


at in sepultura fideliu:m defanctorum, recordati 
sanctorum et; viz Salvatoris; h:c enim solus est im - 
maculatus in. via, necnon illi qui eum imitati sunt, 
el inde, Deo sibi propitiato, sancti evaserunt. 


CAPUT CCCVIII. 


Quamobrem mane ac vespere. recitatur Sumbolum 
fidei. 


At statim istos post psalmos, confessionem fidei 
dicimus secundum traditionem paternam, dicenti- 
bus sanctis Patribus nostris ; «Surge et Deum glo- 
filca, deinde (idem annuntia; » hac autem fides 
sacrum est Symbolum. Alius vero sanctorum dixit 
oportere fidem nuntiari mane et vespere, ita ut si 
mors superveniat, nos inveniat iu confessione. Rur- 
sum post fidem dicitur oratio 'frisagii et « Pater 
noster ; » nam in principio et in medio et in fine 


Trinitatem oportet celebrare, quoniam ipsa cest: 


omnium causa, et per eam facimus omnia, et in 
ow nibus emundati sanctificamur. Postea dicitur : 
« Ecce Sponsus venit, » quo patcfaciunt. scopum 
nocturnz laudationis, et quadragies : « Kyrie, elei- 
son, » perinde ac si decimas dierum borarumque 
nostrarum Deo in sacrificium ofleramus; quod 
facimus in. omnibus orationibus misericordiam a 
Deo super omnia invocantes, quoniam ipse solus 
potest nos salvare, et quia miseratione digni sumus 
qui deliquimus, necnon quia non possumus aliun- 
de salvari, nisi sola Dei misericordia, nullam a 
uobis habentes prop:tiationem, sed potius habentes 
unde irascatur Deus propter ea quxe perpetraimus, 
loquimur ac cogitamus, quorum causa indigni 
sunius qui gratias agamus laudeuiusque ac. depre- 
cemur, nisi hoc solummodo dicawus : «Kyrie, 
eleison, » et in aolum «nisericordem Deum spcre- 
mus, Verum dicto Kyrie, eleison, invocationem 
Deiparz utpote vere Seraphim honorabilioris fa. 
cimus, quoniam adhuc ipsa pro omnibus intercedit. 
Et stotin fit sacerdotis oratio velut sigillum ; 
« Deus misereatur nostri», quain. orationem Moy- 
ses Aaroni dicere a Deo pr:cipit. llauc autem 
docte scripsit David Dei proavus in psalmo; ct 
post eam. alia oratio Trinitati ab omnibus nuncu- 
patur, quie confessionis speciem exprimit, quam 


ἐν τοῖς ἀπελθοῦσι πιστοῖς, εἰς μνήμην τῶν ἁγίων 

ἀγόμενοι χαὶ τῆς ὁδοῦ τοῦ Σωτῆρος. Οὗτος γὰρ ὅ 

μόνος ἄυωμος ἐν ὁδῷ, καὶ οἱ αὐτὸν μιμησάμενοι, 

χαὶ διὰ τούτων ἱλεούμενοι τὸν θεὸν χαὶ ἁγιαζόμενοι. 
ΚΕΦΑΛ. TIi'. 


Διατί xput καὶ ἑσπέρας τὸ τῆς πίστεως «16γεταε 
Zóp6oAor. 


Μετὰ τούτους δὲ εὐθὺς τὴν ὁμολογίαν τῆς «l- 
στεως λέγομεν χατὰ παράδοσιν πατριχὴν, λεγόντων 
τῶν ὁσίων ἡμῶν Πατέρων, ὡς « ᾿Αναστὰς δοξολό- 
Y190v τὸν Θεὸν, εἶτα τὴν πίστιν ἀνάγγειλον, » καὶ 
ἔστιν αὕτη ἡ πίστι; τὸ ἱερὸν Σύμδολον. Ἕτερος δέ 
τις τῶν ὀσίων φησὶν, ὡς δεῖ τὴν πίστιν ἀναγγέλ) εἰν 
πρωϊ xal ἑσπέρας, ἵνα ἐὰν ἐπέλθῃ θάνατο;, ἡμᾶς 
εῦρο: ἐν τῇ ὁμολογίλ. Μετὰ 6b τὴν πίστιν αὖθις f) 
τοῦ Τρισαγίου, καὶ τοῦ « Πάτερ ἡμῶν, ν» προσευ- 
yf. Ἔν ἀρχῇ γὰρ xai μέσῃ xai àv τῷ τέλει τὴν 
Τριάδα 6:0 ἀνυμνεῖν, ὅτι πάντων αὕτη αἰτία, χαὶ δι᾿ 
abit ἐνεργοῦμεν ἅπαντα, καὶ ἐνἅπασι τελούμεθά τε 
xai 917 χαθαιρόμεθα, Εἶτα ὅτι ἔρχεται 6 Νυμφίος, 
σημαίνοντες τὸν σχοπὸν τῆς μεσονυχτίον δοξολογίας. 
Καὶ τὺ, « Κύριε, ἐλέησον, » τεσσσράχοντα, ὡς θυ- 
ala» ἀτοδεχατώσεως τῶν ἡμερὼν ἡμῶν xal ὡρῶν 
τῷ Θεῷ προσχομίζομεν. Kal τοῦτο ποιοῦμεν Ev má. 
cat, ταῖς προσευχαῖς, τὸν Ex Θεοῦ ὑπὲρ πάντα ἐπι- 


' καλούμενοι ἔλεον" ὅτι οὗτο; ἰσχύει μόνος σῶσαι 


ἐμᾶς " χαὶ ὅτι ἐλέους ἄξιοι πεπλημμεληχότες * xal 
ὅτι οὐχ ἱκανοὶ ἄλλοθεν σωθῆναι, εἰ μὴ ἐλέει μόνῳ 


D Θιοῦ, οὐδὲν ἀφ’ ἐχυτῶν ἔχοντες ἐξίλασμα " εἰ μὴ τὸ 


παροργίζεσθαι μᾶλλον τὸν Θεὸν δι’ ὧν ἐνεργοῖμεν". 
λαλοῦμέν τε χαὶ διανοούμεθα, δι᾽ ἃ οὐδ' εὐχαριστεῖν 
ἄξιοι, ἣ δοξολογεῖν, f| αἰτεῖσθαι " εἰ μὴ τοῦτο μόνον 
λαλεῖν, τὸ, « Küpts, ἐλέησον, » xat εἰς τὸν ἐλεῆμονχ 
μόνον ἐλπίζειν Θεόν. Μετὰ δὲ τὸ, « Κύριε, Qi 
σον, ? τὴν ἐπίχλησιν τῆς Θεομήτορος ὡς τιμιωτέ- 
ρα; τῶν Σεραφὶμ ἀληθῶς ποιούμεθα, ἐπεὶ xal wp» 
πάντων αὔτη μεσῖτις. Καὶ ἡ τοῦ ἱερέως εὐχὴ ὡς 
σφοαγὶς εὐθὺς, τὸ, « 'O Θεὸς οἰχτειρῇσαι ἡμᾶς "" 
fivnsp δὴ εὐχὴν, καὶ Μωῦσῆς τῷ ᾿Ααρὼν λέγειν ἀπὸ 
Θεοῦ ἐπιτίθεται. Ταύτην δὲ σαφέστερον ἔγραψεν ὁ 
Θεοπάτωρ A2615 ἐν τῷ ψαλμῷ. Καὶ μετ᾽ αὑτὴν ἕτέ- 
ρα εὐχὴ ἀναφέρ:ται παρὰ πάντων εἰς τὴν Τρι2δ., 
ἥτις χαὶ ὡς ὁμολογία ἐστέ xay ταύτην τρὶς τὴν 


561 


DE SACRA PRECATIONE, 


562 


ἡμέραν λέγομεν ἐνταῦθά τε, xoi τῇ τρίτη ὥρᾳ, A ter in die recitamus: nunc quidem ac in hora 


xai τῇ τῶν ἀποδείπνων δοξολογίᾳ, ἥτις χαὶ παρὰ 
«5t; παλαιοῖς ἀδομένη εὑρίσχεται, ὡς xal ἐν τῇ 
ἃλήσει τοῦ μεγαλομάρτυρος Εὐστρατίου «b, « Δέ- 
σποτα θεὲ Πάτερ παντοχράτορ, Κύριε Υἱὲ povoye- 
vk: Ἰησοῦ Χριστὲ, καὶ ἅγιον Πνεῦμα, μία Θεότης, 
μῖλ δύναμις, » xal τὰ &ERc. Ταύτης τελεσθείσης, 
xai τὸ ὥσπερ μεσώριον λέγεται τοῦ μεσονυχτιχοῦ, 
καθά τινες ποιοῦσι xal ἐν ταῖς τῶν ὡρῶν ἀχολου- 
θίαις. ᾿Αλλ᾽ ἐχεῖνοι μὲν ὡς θελητὸν αὐτοῖς ὡς xol 
ἄλλας ἀχολουθίας προθυμίᾳ ἑαυτῶν χαὶ διαχρίσει 
Πατέρων διενεργείτωσαν *. τὰ νενομισμένα δέ εἶσι 
«ταῦτα. Ἐγὼ δὲ τοῦτο εὐχὴν ὑπὲρ τῶν ἐν Χριστῷ 
ἀπελθόντων νομίζω GuvteO:tof at. Διὸ, « Δεῦτε, 
προπχυνήέσωμεν, » αὖθις λέγομεν μετὰ τὴν εὐχὴν, 
καὶ δύο ψαλμοὺς, καὶ Τρισαργίου εὐχὴν, καὶ εὐθὺς 
ὑπὲρ τῶν χεχοιμημένων τροπάρια, τὸ, « Κύριε, 
ἐλέησον, » διυδεχάχις, χαὶ τὴν ὑπὲρ αὐτῶν εὐχὴν, 
1*5, « Μνήσθητι, Κύριε, » χαὶ οὕτως ἀπόλυσις γίνε- 
«αι. ᾿λναγχαῖον γὰρ xal ὑπὲρ τῶν τεθνεώτων με- 
μυνϊ,αῦαι, ὅτι χαὶ ἡμεῖς τεθνηξόμεθα, καὶ μάλιστα 
χατὰ τὸ μεσονύχτιον ἑλπιζομένγς τῇς τῶν νεχρῶν 
ἀνασιάσεω:, xai ὑπὲρ τῶν χατὰ aápxa δὲ οἰχείων 
καὶ πάντων ἀπελθόντων εὔχεσθαι ἀναγχαίως " ἀγά- 
“κὴ γάρ. Εἶτα ἡ ὑπὲρ πάντων χοινὴ εὐχὴ τε xoi 
δέησις γίνεται, τοῦ ἱερέως ἀρχομένον, πάντων δὲ 
δυνευχομένων ὑπὲρ τῶν πιστῶν βασιλέων, τῶν 
δρθοδόξων ἀρχιερέων, τοῦ χαδηγουμένου Πατρὸς, xal 
πάτης τῆς ἦν Χοιστῷ ἡμῶν ἀδελφότητος xal λοιπῶν 
ἄλλων Χριστιανῶν, χαὶ τῶν ὀρθοδόξως χεχο μημέ- 
νων πάλιν Πατέρων καὶ ἀδελφῶν ἡμῶν, χρειωδέστα- 


*ov γὰρ iv τῷ τῶν εὐχῶν τέλει ὑπὲρ ἁπάντων 


μεμνῆσθαι. Ὅτι τοῦτο ποιοῦντε: ἅπαντες ἀπαντα- 

χοῦ, ὑπὲρ ἀλλήλων εὐχόμεθα, χαὶ οὕτω κἀτὰ τὸν 

Θιεάδελφον ἕσται ἰαθῆναι ἡμᾶς; χεὶ σωλῆναι καὶ ἐχόν- 

τας χαὶ ἄχοντας. Τὰς χοινὰ: δὲ εὐχὰς χαὶ ὁ πρῶτος 

ἐπισφραγίζει, διὰ τῶν εὐχῶν τῶν ἀγίων ἡμῶν Πα- 

τέρων Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν εἰς ἔλεον ἐχχαλούμενος, 
ΚΕΦΑΛ. ΤΘ. 


Περ) τῆς τοῦ ὄρθρου dxo.lovOlac, καὶ πρῶτον τί τὸ 
ἀνοίγεσθαι τῶν zvAOv τοῦ ναοῦ rà 8nA00vpa, 
καὶ εἰσέρχεσθαι ἔνδον, καὶ τὸ θυμίαμα. 


Καὶ οὕτιος ὁ μὲν μεσονυκτιχὸς ὕμνος τετέλεσται. 
Αἱ πύλαι δὲ τοῦ νχοῦ ἀνοίγονται ὡς ὁ οὐρανὸς, xal 


tertia atque in officio Completorii quod post cce- 
nam peragitur, qua etiam ab antiquis cantata 
fuisse invenitur, sicut et in agone mazni martyris 
Eustratii qui dicehat : « Domine Deus Pater omni- 
potens, Domine Fili unigenite Jesu Christe, et sanete : 
Spiritus, una Deitas, una virtus, » et czetera. Qua 
ünita, media dicitur officii noctitrni deprecatio; 
quemadmodum faciunt quidam in ordinibus hora- 
rum, sed isti quidem libenter illud sicut. et alios 
ordines pro su: pietatis ardore et Patrum juicio 
observant ; hzec autem ista sunt praecepta. Ego vero 
hanc orationem censeo pro fidelibus in Christo 
defunctis peragi. leo rursum post orationem dici- 
mus : Venite adoremus, atque duos psalmos et 
precationem Trisagii, statimque pro dormientibus 
versiculos recita mus, « Kyrie, eleison » duodecies, 
et orationem pro ipsis : « Memento, Domine» et 
ita absolvitur. Nam necessarium est. meminisse 
etiam mortuorum quoniam nos quoque moriemur, 
et praecipue media nocte sperata mortuorum vesur- 
rectione, ct necesse esl pro propinquis secundum 
carnem ac pro omnibus defunctis exorare: hoc 
enim est charitas. Deinde fit communis pro omni- 
hus oratio et postulatio, incipiente sacerdote et 
omnibus simul deprecantibus pro regihus fidelibus, 
pro orthodoxis pontificibus, pro patre przside, pro 
universa nostrorum in Christo fratrum familia 
ezterorumque Christianorum, atque pro patribus 
et fratribus nostris qui olim in flde dormierunt ; 
quippe* perutile est in fine precum de omnibus me- 
moriam facere, quoniam ita faciendo omnes ín 
omni loco pro invicem oramus, et sie, secundum 
fratrem Domini, sanabimur omnes et salvi erimus 
libeptes et inviti. Communes autem preces supe- 
rior perficit precibus sanctorum nostrormm Patruin 
Christi Dei nostri misericordiam flagitando. 


CAPUT CCCIX. 


De ordine matutini offlcii, el primum quid significct 
vela portarum templi aperiri, atque per illas in- 
troire, el suffitus. 


Et sic nocturuum perficitur officium. Ports vero 
templi aperiuntur tanqwam colum, et velut a terra 


ὡς ἀπὸ τῆς γῆς εἰ; αὐτὸν εἰσερχόμεθα. Καθὰ δὴ xoi D in illud ingredimur, quemadmodum el tune qui 


tó:& ἀρπαγήσονται ol τοῦ Ἀριστοῦ ἐν νεφέλαις. 
Καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα * καὶ ὡς νε- 
φίλη δὲ τὸ θυμίαμα, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔχτυ ποῦν" 
ἀλλὰ xal τὸ μεταδοτικὸν τῆς θείας αὐτοῦ χάριτός τε 
xai εὐῳδίας. Εὐθὺς γὰρ εἰσελθόντων ἁπάντων, τοῦ 
μὲν χαθηγυυμένου διὰ τῆς βασιλιχῆς 218 Πύλης 
ὡς τοῦ Χριστοῦ τοῦ διὰ πύλης εἰσελθόντος ἐν ἡμῖν 
χεκχλεισμένης, τῆ; Θεοτόχου, καὶ τῶν οὐρανῶν ἡμῖν 
“τὰς πύλας ἀνοίξαντος, τῶν δὲ λοιπῶν ἐχ πλαγίον, 
«ὡς ὑπὸ τὰς πτέρυγας δυτων αὐτοῦ χαὶ δούλων αὐτοῦ, 
ὦ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου εὐλογεῖ, ὡς τοῦ 
Χριστοῦ ὑπουργὸς, αὐτὸν εὐλογῶν μετὰ Πατρός τι 
xai Πνεύματο; ἐνώπιον τοῦ θρόνου xal τῶν ἀγίων 
αὐτοῦ. Καὶ οἱ μὲν πάντε; ἄδουσι τὸν Τρισάγιον, xal 


sunt Cliristi rapientor in nubibus, et sic semper 
cum Domino erimus; suílitus autem quasi nubes 
quo Spiritus sanctus exprimitur, necnon divinse 
ejus grati:e bonique odoris communicatio. Omnibus 
enim ingressis, przside quidem per portam rega- 
lem, velut Clristo per portam intrante in nobis 
clausam, scilicet Deiparz, coelorumque nobis januas 
adaperiente, cxteris vero a latere quasi essent sub 
alis ejus et illius servi, sacerdos ab altari benedicit 
utpote Cliristi minister, eum benedicens cum Patre 
et Spiritu in conspectu throni el sanctorum ejus. 
Et omnes cantant Trisagion ac Pater noster, Tri- 
nitatem celebrantes cum angelis, ct traditam di- 
centes orationem. De qua Trisagil oratione dignum 


: p Jd e 2d - 
"m 
^ a" 
- ^ * 
à E: 
. . . $ í x 
5 - . Ir 2- 
* . - * . 
E" * ss" . - - . ᾿ M 
. Vig " -cL 
- 2." * . » * T κ 
- E E 
δ » » . . LI 
s U oS. e 
.. » .»"“- ; MEE UM 4- 
" $7 8 P d" * o. 
dT - . e$» 5.» — 5! ak - * 5 
^ LL “ » .^ .- ῷ 
^ . ^12 , 4 
ED" E & T , Nm 
Veg L9 aA VADO m dur cum e T» 

É 4*6 as f. h^ - à e^. se mss 
* 2. a 2t M. f. p 9.5. ut 1ífÍf5 t7. 0; a. Éq44 . Ξ “ἀν 
ei ms ott t. n talo REPE Wu de. s 

PLE Mw 4l e$.Í ui τῷ 2 eua 
»s9) cf s: 4 Ὁ pho 589 seules 269 too at"a og ἃν a£c2 
LRL «a9 5vsuf e oio ἢ nad »j .ϑ d.4ta LAT 
pt s ates suns (0 9257 τ ys e^ uu. bd r2 

““ παρ 05 5 0, Ua dae gem. i 

95' fy 3» dg) ar ora ?94, PF A17, 3 u- $45 2.1 [L.- 
pos e 6.5 auod 4“ “: d o5 ΜΠ 
ne v «4*7 4} ἐπὶ Nt a, ctun P e. EE E- 2 TT 
a; ^q, “1 Δ v... sepu δε} LL. Fn vn 
&^ y^ B *i T. (oo 89 baa. ; ey 5 *91- 
8.9784... 07 Δ, Τὰς ^5 fa t 4 * tips d 
Bh s. 0 a Ὅ4: CERT ἴα Fa. Fu 


, 186 ξι 47,4. οἴ E ues . st ἃ watá- 


f^,^un faex «κι PF 5t 


^ 9^ $^ 4j p» 
$t A ^n oo Pos ^u 


ΟΣ t4 9V^55l. » 


NICAD - 

iem — 5 I—EX S mDIWONNE 

-- - c -οξξ-. τ EXE 

xx - - ——co 1. :ξΞξ-. Ξὲ 

Ξ ἘΠ HAE τ E τὸς ΟΣ fm λυ me 

- — —m- LÉ ic. cra Trim 

d Po aen CER OSe M ome EF 
m RUNE DELI 4M E -E .. 
zm Ξ- 555 ΞΞ cILILÉI TX 
τὴς gr MESI "eee ed) uuu MS IÍ— 
n. ee, Jo emt eue uis SUlegdgs fehl ee c 
t E LRL LS E ENNE — 42598 — 

D EE ——-oo-—— m ND NET S El 

Ξ VENE oo o n HL 2 ὑπ βοσκοῦ, ἐξν 
TUM SEM qe uM SC DE MEL NE To 
XA. M ro goa args e ce caeco 
E εὶς ΞΞ X ἘΞ, dun ES x RE ac E ro) 
€ Eo τ ἘΞ m— ἘΞ — M OU 
: 5. Δ 2. πεν is d ε. «σἂ -ταὐὐσσε 
s Plcme o (um Ao eR ee mo τῶν 
: ΞΞ EU m EL mE 
don * π᾿ Ὁ fur τ΄ Ἐσὺ 
: Us Eo tow eos ἃ -- s 
uc 2 P IL M C E £z π: "d 
τὸ» C δ, πρὸ MEE δος, Ὁ 8Ξ πὰ ἜΣ»: 
ἔξει — al dese x ce c. (gas rm τοῦ 
—-— τ -ὮἪ --Ξὸ σοι π ———— ἔξτῦς 
sel Hogu MR po codec, uoce Ul παν qp 
f - 2o ον τῶ To π|ιοΉῃ αὐ 2 im τὸς 
ep e Li MUT E E pen. xe Ice 
τ πξ iam π τῷ 0.0 π᾿ cz ETZ. 
-ππτοι τ ςτὸ m cin 
1:.:-- Zu.  — Laur. τῷὸ ὃς 
EE S el 
esse 3 ql .Σ τ τῶ. τς τοι ἈΠῈ 
LI — T.lIl το πῷὸέΕ οὖ δι: πε τς 
-Tnzzn ἔς clc cvo.Dc ÉL ᾿Ξ 3.:- 
πον τ: Ll Ξ τῷ ze. ὃ: ἡ 
ς Ξχ Ia. ἐξ: Do ἐς mr ὡς τα ain 
I2. 022200 1 ὧς s. 2: τῆ: 1X πο :ξις τῷ. 
QAI" £ITTO.0 Rt ὡς ils τὸ το - τ oA 
22. 14: $2.72 τ τὶ πος τί ica H- 
:, TES L:7X I UI LIT) τ. TLoa Li CI»? 
HR τὸ. -2:31 “ὦ 


ΠΥ ΕΗ ἐν 
TY. Le ἘΞ. . DI277: 


Hee Aztu 42. 5 f. τῷ. 


P mp oput thoro 55525 Artus t xal do τῷ, Πάτερ. κΞεῖ,. χα. Y-s- xii [Del PV 


5555 4477,72, 


4 
yer arc Kn 9 ooo, yap! 
Fs fs vy rro 9p Ao, 
fort stentdom nltro ineensat Lemplumanue et 
(08, ἄδην ὑπ Anni hsnotilicala, alia qui- 


beporeno υἱ divina. “ὁ sanctill- 


“Ὧ::, « JA ij 2 πτιϑ LA 


$1:2£z.3 τὸ. zzz. xxl f" 
Ὃ Ga2:.22i τὸ τε $.zizio2244 323i. τῶν val 

καὶ ἀπιντᾶς, iz xa? rici f 

Ξιμ ὧν ὡς itia, τοὺς παρεπτῶτα; | Cb ἀτιζων. y 


φᾷ 
᾿ς 
Lt] 
L. 
E 
M 
"1 


DE SACRA PRECATIONRE, 


506 


Αγιου τῶν ἁγίων τοῦ θυσιαστηρίου &pyó- A cans. Quapropter a Sancto sanetorum, scilicet 


τα χατὰ τάξιν θυμιᾷ, οὐχ ἁπλῶς ποιῶν τὴ 
λὰ σφραγίζων, xat ἁγιάζων, καὶ τῷ Χρι- 
€ ἀνατιθεὶς xal προσφέρων, xal προσδε- 
ζητῶν, xal χαταπεμφθῆναι ἡ εἶν τὴν χά- 
qo» Πνεύματος " ὥστε διὰ τοῦ θυμιάμα- 
νλαμδάνομεν * χαὶ μηδεὶς ἀμελείτω τοῦ 
vov διελθὼν ταχύτερον τὸν ναὸν, καὶ τὰ 
περὶ τὸ τέλος τῆς προσευχῆς τοῦ, « Πά- 
) εἰσέρχεται τὰς πύλας, xal σταυρὸν 
oU θυμιατηρίου, φησὶν, « Ὅτι σοῦεστιν 
ν ἢ ἐπισφραγίζων τὴν εὐχὴν, ὡ; ἔφη 
V τὴν Τριάδα δοξολογῶν. Εἶτα τὸν χαθ- 
Ἰυμιᾷ ἐκ δευτέρου, τιμὴν διδοὺς ὡς τῷ 
| τὰς ἐν μέσῳ ἱερὰς ὁμοίως sixóvas, 
ἰστήριον εἰσελθὼν, ἔμπροσθεν τῆς ἁγίας 
τὰς, ὡς ἐπὶ τοῦ θείου θρόνου xal τοῦ 
οὔ μνήματος, τοῦ, « Εὐλόγησον, Πάτερ, 
ἰω λεγομένου, ἐχφωνεῖ μετ᾽ εὐλαδείας 
« Δόξα τῇ ἁγίᾳ καὶ ὁμοουσίῳ xat ζωο- 
ῤιαιρέτῳ χαὶ παντοδυνάμῳ Τριάδι πάν- 
αἴτιον πάντων χαὶ Δεσπότην, τὸν μόνον 
' Τριάδι Θεὸν πρὸ πάσης δῆς θεολογῶν, 
(ὥν, καὶ ἀρχὴν τῶν ὕμνων τιθέμενος, 
ἣν ὄντα πάντων χαὶ τέλος. Καὶ οὕτω τοῦ 
"μένου, ὅπερ ἐστὶ βεδαιωτιχὸν xal ἀντὶ 
ἱντων σιγώντων, τὴν ἔνθεον σημαινόντων 
τῶν ἀγγέλων ἐν τοῖς τοῦ θεοῦ φρικχτοῖς 
iav, εἷς τῶν ἱσταμένων ἐχεῖσε xal τε- 


altari incipiens, omnia secundum ordinem incen- 
sat, non solum sufífitum faciens, sed et signaus 
et sanctificans, Christoque per orationem adhibens 
et offerens, ac deprecans ut coitus accipiatur et 
desuper nobis gratia sanctissimi Spiritus demittatur, 
ita ut per incensum gratiam accipiamus ; nemo igi- 
tur. suffiinentum negligat. taque toto templo velo- 
cius permeato, el foras egressus, circa finem ora- 
lionis : Pater noster, portas intrat, et crucem 
effingens in incensando dicit : « Tuum est regnum, » 
obsignans orationem quam Christus docuit, ct 
Trinitadem glorificans. Deinde presidem rursum 
incensat, honorem tribuens Christo, necnon pariter 
sacras imagines iu medio positas ; deinde ad altare 
progressus, stansque in conspectu n;ensa sacra, 
tanquam aute tironum Dei et sacrum Christi mo- 
numeutum, cazteris qui foris sunt prelocutis : « De- 
nedicite, Pater, » exclamat cum pietate el amore : 
« Gloria sanctx et consubstantiali et vivifica, et 
indivisibili atque omnipotenti Trinitati sit semper,» 
omnium auctorem ac Dominum solum universorum 
in Trinitate Deum ante quodlibet carmen .przdi- 
cans et glorilicans, eumque hymnorum principium 
ponens utpote principium finemque universorum. 
Sicque dicto « Amen, » quod est affirmativum et 
loco vocis : « Etiam » positum, omnibus silentibus, 
quo sacrum significatur angelorum silentium eo- 
rumque pietas inter tremenda Dei mysteria unus 


τύπον ἀγγέλου φέρων ἀποσταλέντος παρὰ C ex stautibus ibique in ordine assistentibus, imagi- 


ὃν ἀγγέλων προοιμιάζεται, τὰ ἀνυμνη- 

τοῦ Κυρίου γεννήσει, ἄπερ εἷς μὲν πρό- 
hog τοῖς ποιμέσι φανεὶς προΐἧδεν. Εὐθὺς 
τρατιᾶς οὐρανίου ὀφθὲν, ἀνύμνησε τὸ, 
ὑψίστοις Θεῷ, » ὅ xal ἀπαρχὴ δοξολο- 
αὶ τοῖς ἀγγέλοις ἐπὶ τῇ ἡμῶν σωτηρίᾳ. 
t εἷς προοιμιάζεται τοῦτο, καί φησι τρὶς 
ἧς ὑπερενδόξου Τριάδος, « Δόξα ἐν ὑψί- 
» Καὶ δὶς εἰπὼν αὖθις τὸ, « Κύριε, τὰ 
ἀνοίξοις, » τὸ τρίτον πάλιν φησὶν, εἰς τι- 
το τῆς Τριάδος, « Κύριε, τί ἐπληθύν- 
Ἰλίδοντές με, » xal χαθεξῆς λέγει τοὺς 
θρου ψαλμοὺς, καθ᾽ ἑχάστην Τριάδα ψαλ- 
»γίαν ποιῶν, εἰς ἀνύμνησιν τῆς Τριάδος, 
ἱερεὺς τὰς ἑωθινὰς εὐχὰς χαθ᾽ ἑαυτὸν 
αφέρει, μεσίτης ἐπὶ τοῖς λεγομένοις δει- 
χαὶ ἐνεργὰ τελῶν τὰ ἀδόμενα, τῇ ἱερω- 
ἅπαντα τ:λειοῦται. Ὅθεν xal ὁ ἱερεὺς 
xal ὁ ἱερεὺς τελειοῖ. Εὐθὺς οὖν ὁ μὲν 
ἑωθινὰ: εὐχὰς τοῦ Θεοῦ ἐνώπιον, τὰ ci- 
τὰ τὸ τέλος τοῦ ἐξαψάλμου λέγει, πάντων 
νος * xal πάντα ἀνάπτεται τὰ φῶτσ, 
Δόξα Κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς. » Καὶ 
Κύριος, » μετὰ μέλους ἐχφώνως ἄδεται 
ἢσιν τῶν δοξολογούντων ἀγγέλων. Kat ol- 
τὸ λεγδιῖνον, « Θεὸ; Κύριος, xal ἐπέφα- 
ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος σαρχωθείς. Εὐλογημέ- 
ἄμενος, αὐτὸς ὡς Θεὸς; διὰ σαρχὸς, « 'Ev 
ἰνίον, » τοῦ [Πἰχτρὺς αὐτοῦ καὶ ἑαυτοῦ. 


nem ferens angeli ἃ Dco missi, angelicum inclioat 
canticum in nativitate Domini cantatum, quod an- 
gelus unus apparens pastoribus prius quidem prz- 
ciuit, statim vero multitudo coelestis exercitus 
visa est concinens : « Gloria in excelsis Deo, » 
quod est initium laudationis ab ipsis angelis pro- 
pter salutem nosiram peracie. Propterea tunc 
unus illud inchoat, et ter dicit in gloriam ejus 
quie est super omnem gloriam Trinitatis : « Gloria 
in excelsis Dea, » bisque rursum diceus : Domine, 
labia mea aperies, » tertio dicit iterum, et buc 
quoque in. honorem Trinitatis : « Domine, quid 
multiplicati sunt. qui tribulant me? » czterosque 
recitat psalmos ex efficio diluculi, secundum sin- 
gulos tres. psalmos doxologiam facieus, in laudem 
Trinitatis, quando sacerdos matutinas preces seor- 
sim Deo nuncupat, in dictis niediator apparens εἰ 
opere cantata perficiens; nam omnia sacerdotio 
sunt sanctificata. Unde sacerdos incipit, et sacerdos 
perücit. Statim ergo qui preces matutinas facit in 
conspectu Dei, finitis sex psalmis, verba pacis facit 
pro omnibus deprecans, et omnia accenduntur lu- 
mina propter illud : « Gloria Domini circumfulsit 
615. » Deinde illud : « Deus Dominus » cum cantu 
voce alta dicitur ad instar laudantium angelorum ; 
el convenientissimum est quod cantatur : « Deus 
Dominus illuxit nobis, » nempe Vérbum Dei incar- 
patuin : « Benedictus qui venit, » ipse scilicet Deus 
per carnem ; « In nomine l'omini, » nempe sui Pa- 


δ᾽ 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


"63 


tr.s stique Bonnne. Et ita si festum quidem fuerit, A Καὶ οὕτως εἰ μὲν ἑορτῇ, τὰ περὶ τῆς ἑορτῇς ὅδε- 


l:ec de festo cantantur ; sí. vero sancti. cujusdam 
fi31t memoria, de sancto eoncinaitnr, qooniam per 
incarnatum rnatura feit sanctificata. Et merito my- 
sleria Nativitatis ct Epiphaniz Saleztoris per car- 
nem in nocte apparentis reprzsentanter, quomiam 
in noete istud factum est; ait enim Isaias : « In 
tenebris et iu ombra ignorantiz nobis sedeatibus 
lux magna opparu:t. » leo et nos qui in nocte hu- 
jus mendi degimus, media nocte venturum exspe- 
ctagius dilectum animarum nostrarum sponsam 
am"matoremque nostrum. Sicque deinde Psalterii re- 
citatio couficitur, et post singulos tres psalmos, 
dicto « Aileluia, » fit 'oxologia : Trinitatis quidem 
qu:e per bas voces : « Gloria Patri et Filio et Spi- 
ritui saneto, » celebratur, Verli vcro incarnationis 
psr illud « Alleluia » quod Deus. venit interpreta- 
tur; quod cjus in terram adventum significat, tum 
priorem per carnem in pauperlate factum, tum 
posteriorem quem in cloria faciendum 2a coelo ez- 
spectamus. Postea lectiones sacrorum scrimonum 
ponuntur, in. institutionem mysterii οἱ encomium 
sanctorum quorum solemnia celebrantur, quorian 
In illo fnturi sseculi panegyrico ct mysteria Dei, ac 
praserthi incarnationis celebrabuntur, et cuni eis 
sgones eorum qui pro illo certaverunt, qnemadmo- 
dum in epiunieiis regis et illi qui pro eo pugnave- 
runt commeinorali coronantur, ut sspius dixit 
Curysologus. Vetum post lectionem  cantatue lhym- 
nus ab his ineipiens : « Multum misericors, » qui 
est velut quoddam epinicion Dei mirabilia enar- 
rans, et in priniis animarum nostrarum ex Egypto 
nenipe peccato et errore ad fidem Cliristi transitum, 
liberationem nostram 3a Pharaone εἰ /Egvptiis, 
diabolo scilicet et daemonibas, iter. expeditum ex 
mari tent:tionum vitas quod in sicco, forti vita 
nullisque (luctibus agitata in virtute Del et patien- 
tía tribulationum velut virga crucis virtute in ba- 
ptisino roborati facimus, liberstionem a deserto 
peccati in quo versabawur propter nostram in 
adimplendis preccptis ignaviam , nostrasque ad- 
versus Deum laborum causa murmurationes, qui 
tatien. hutriti eramus verbo vite multo. manna 
prastantiori et potati fluento sargainls es latere 
Cliristi manahtis, tanquam ex bac vita solutionem, 
Ecclesie redemptionem ab Atnalec, Seon et Og 
hisque similibus, Diocletiano, Maximino, Apostata 
(Juliano) csterisque tyrannis. impiissimis, utpote 
desttucto illorvin infidelium regno, ita et tyraunide 
demonum quibus tribulationes accidunt sauctis in 
hác vita et variz tentationes, necnon mansionem 
in terra promissionis, et hzreditatem caelestem per 
Jesum Filium Dei vivi qui cst pars et hzreditas 
nostra, qui nos ab infidelihus segregatos ad coele- 
stem Hierosolymatn perducit, sacerdotii et sacrifi- 
cii viventis dona tanquam moguus pontifex largi- 
tus, et tanquam solus rex per naturam regnum 
futurum nobis largiturus, el regni ejus non erit 
finis. At post hos cantus, electi alii psalini et bymni 


«ac* εἰ δ᾽ ἁγίου μγῆμη τινὸς, τὰ τοῦ ἁγίου. Ἐπεὶ 
δ: τοῦ σαρχωθέντος ἢ φύσις ἡγίασται. Καὶ εἶχό- 
«wg tà tn; γευνήσεω: χαὶ ἐπιφανείας τοῦ Σωτῆρος 
πὸ καὶξ σάρχα ἐν τῇ νυχτὶ ἐχτυποῦται" ἐπεὶ καὶ 
ἐν νυχτὶ γεγέννηται " ὅτι xal τοῖς ἐν σχότει xe 
σχιᾶ τῆς ἀγνωσίας χαθημένοις fjpiv qoc τὸ μέγα 
Erézavev, ὁ Ἥ ταῖας φησί. Διὸ καὶ οἱ ὡς ἐν νυχτὶ 
κῷ Bip τούτῳ, ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυχτὸς ἐλθεῖν τὸν 
ἐρώμενον ἣμῖν τῶν ψυχῶν νυμφίον xai ἡμῶν ἐρῶντα 
ἀπεχξεχόμεθα. Καὶ οὕτω καθεξῆς fj τε τιῦ {αλτῖ- 
pce στιχολογία τελεῖται, χατὰ τρεῖς 8 ψαλμοὺς 
ξοξολογία μετὰ τὸ ᾿Αλληλούϊα γίνεται, τῆς Τριάδος 
μὲν διὰ τοῦ Δόξα Πατρὶ xoi Υἱῷ χαὶ ἁγίῳ Πνεύ- 
ματι δοξολογουμένης, τῆς σαρχώδεως δὲ τοῦ Δό- 


B vov διὰ τοῦ ᾿Αλληλούϊα, ὅ Θεὸς ἔρχεται ἑρμήνενο- 


pívoo, ὃ τὴν ἐπὶ γῆς αὐτοῦ καρουσίαν σημαίνει, 
τὴν τε πρότερον διὰ σαρχὸς ἐν πτωχείᾳ γεγενημέ- 
vn", χαὶ τὴν ὕστερον πάλιν μετὰ δόξης ἀπ οὖρα- 
νοῦ Oz" ἡμῶν ἀπεχδ:ιχομένην. Καὶ ἀναγνώσεις ic 
piv λέγων τίθενται, εἰς διδλσχαλίαν τοῦ μυστηρίου, 
χαὶ ἐγχώμιον τῶν ἀνυμνουμένων ἁγίων " ἐπεὶ 
xai ἐν τῇ παντγύρει ἐχείνῃ τοῦ μέλλοντος ἣ τὰ 
μνστήρια ἔσονται δοξολογούμενα τοῦ Θεοῦ xa τὰ 
τῆς ἐνανθρωπήσεως μᾶλλον, f σὺν αὐτοῖς χεὶ ti 
ἀθλα τῶν ἀγωνιδαμένων ὑπὲρ ἀύτοῦυ, Q0 o; ταὶ 
ἐν τοῖς ἐπινικίοις τοῦ βασιλέως, καὶ οἱ δι᾽ αὐτὸν 
ἐναθλέδαντες ἀναγορευόμενοι ὀτεφάνοῦνται, ὡς 
πολλάχις 6 Χρυσοῤῥήμων φησί. Μετὰ τὴν ἀνάγνο- 


C σιν δὲ καὶ ὁ τοῦ κολνελέου ἄδεται ὕμνος, Eti 


τις ὧν, xdi τὰ τοῦ Θεὸῦ θαυμάσια διηγούμενο;, 
xal μάλιστα τὴν ἐξ Αἰγύπτου τῆς ἁμαρτίας δηλον- 

ὅτι xai πλάνης τῶν ψυχῶν ἡμῶν πρὸς τὴν τῷ 
Χριστοῦ πίστιν διάδατιν, χὰὶ τὴν ἐκ τοῦ Φαρεὼ 
καὶ τῶν Αἰγυπτίων, τοῦ διαδόλου δηλαδὴ xal τῶν 
δαιμόνων, ἐλευθερίαν ἡμῶν, καὶ τὴν Ex τῆς 624s- 
σῆς τῶν π-:ιρασμῶν τοῦ βίου, διὰ ξηρᾶς, τῆς ἰσχν" 
p3s καὶ ἀχυμάντου ζωῆς ἐν ἰσχύϊ Θεοῦ τῇ χαρτερ' ς 
πῶν θλίψεων εὐὐσταλῇ πορείαν, ὡς ῥάδδῳ «οὐ 
σταυροῦ τῇ δυνάμει ἐνισχυθέντας ἐν τῷ βαπτίσμα t^ 
καὶ τὴν ἀπὸ τῆς ἐρημιχῆς χαχώσεως διὰ τὴν μὲ 
ἡμῖν ῥᾳθυμίαν ἐν τῇ ἐχπληρώσει τῶν ἐντολῶν, c" 
τὸν εἰς Θεὸν γογγυσμὸν διὰ τοὺς πόνους, χαΐτοι —T 
τρεφομένων ἡμῶν τῷ ζωῆς ἄρτῳ ὑπὲρ τὸ pay 


D Καὶ ποτιζομένων 4p. νάματι «τοῦ ἐχ τῆς πλεὺυ 


Χριστοῦ αἵματος, ὡς ἀπὸ τοῦ βίου τούτου ἐλευ ue 
ρίαν, xal τὴν kx τοῦ ᾿Αμαλὴχ xal Σηὼν xoi "Dy y. 
τῶν ὁμοίων Exsívo:;, Διοχλητιανοῦ τε xai Mott ἷ 
vou xal ἀποστάτου χαὶ τῶν λοιπῶν OucocÓtatátecus 
τυράννων, τῆς Ἐχχλησίας ἀπολύτρωσιν ὡς s 
βασιλΞξίας ἐχείνων τῶν ἀπίστων καταπεσούσης, Bp —5 
τῇ τυραννίδι τῶν δαιμόνων, δι᾽ ὧν αἱ θλίψει; 

ἁγίοις ἐν τῷδε τῷ βίῳ χαὶ τὰ ποικίλα τῶν mitos 
μῶν, καὶ τὴν ἐχ τῶν πειρασμῶν τε xal πόνων, t --- 
τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας χατασχήνωσιν xal χληρ 77 


' ψομίαν τὸν οὐρανὸν διὰ Ἰησοῦ τοῦ Ylou τοῦ ζῶντο» Ξ5 


Θεοῦ. Ὅς xal χληροδότης ἕσται, χαὶ χλῃρονομ -: 
ἡμῖν, καὶ χωρίζων ἡμᾶς τῶν ἀπίστων, καὶ εἰς G— 
Ἱερουσαλὴμ ἐμδιδάξων τὴν Enovpáytov, καὶ τὰ ville 


o6 J 


DE SACRA PRECATIO E, 


9:0 


ἱερωτύνης xa θυσίας τῆς ζώσης ὡς μέγας lepáp- X festis accommodati ve' sanctis wodulantur qui sunt 


χῆς διδοὺς, xal ὡς μόνος βασιλεὺς xat& φύσιν δια- 
θεῖναι μέλλων τὴν βασιλείαν τὴν μέλλουσαν. Καὶ 
t7; βασιλείας αὐτοῦ οὐχ ἔσται τέλος. Μετὰ δὲ τὰ 
ἄσματα ταῦτα, xal ἐχλογαὶ ἕτεραι ὕμνων ψαλμιχῶν 
ἀρμόζουσαι ταῖς ἑορταῖς ἣ τοῖς ἁγίοις ἐπάδονται, 


pridicationes mirabilium Dei. Sicque predicatur 
Evangelium. quod. omnia. obsignat et perficit ac 
mysleria prof. rt; per ipsum quod celebratur my- 
sterium  clhorea agitur et per canones cautautur 
epinicia., j 


προχηρύγματα οὖσαι τῶν θαυμασίων τοῦ Θεοῦ. Καὶ οὕτω τὸ πάντα σφραγίζον xot τελειοῦν xal τὰ 
μυσέήριά Λαριστῶν χηρύττεται Εὐαγγέλιον. ᾿Δι’ αὐτοῦ δὲ τοῦ μυστηρίου φανερωθέντος fj χο- 
peía σννίσταται, xal διὰ τῶν χανόνων τὰ ἐπινίχια ἄδεται, 


ΚΕΦΛΛ. Ti'. 
Περὶ τῶν ἐν τοῖς καγόσιν ἀδομένων ᾧδῶγν 
: évvéa. 


Διὸ καὶ κᾶσαι παρὰ τῶν ἀγίων προφητῶν μελῳ- 
δηθεῖσαι πρότερον ἀναμένλπονταν ᾧδαί " xaX πρώτη 
μὲν ἡ τῆς Μαριὰμ τοῦ Μωύσέως ἐπὶ τῇ διαθάσει 


«οὔ Ἰσραΐλ᾽ δευτέρα δὲ ἡ τοῦ Μωῦσέω: μετὰ τὴν B 


«ἧ; ἐρήμου διάδασιν " τρίτη ἡ τῆς "Avv μετὰ τῆς 
στειρώσεω:; λύσιν xal τὸν ἱερὸν καρπὸν τοῦ Xa- 
pov? εὐχαριστήριος προσευχὴ εἰς προτύπωσιν τῇ 
ατειρευούσης πρότερον Ἐχχλησίας, Καὶ γεωργη- 
σἀσής χατ᾽ ἐπαγγελίαν, χαὶ τεγούσης ὕστερον ἱερεῖς 
«€ ὡς τὸν Σαμονὴλ, καὶ διὰ ἱερέων βασιλεῖς ὡς τὸν" 
Δαδ:δ, καὶ τοὺ: ἐξ αὐτοῦ, τοὺς ἀποστόλους xai ἰδ“ 
ράρχας, καὶ δι᾽ αὐτῶν τοὺς Χριστιανῶν βασιλεῖς * 
τετάρτη τε ἡ τοῦ ᾿Αδδαχοὺμ, ὃς τὸν Θεὸν ἐκ Θαι- 
μὰν εἶδεν ἐξ ὄρους ἐρχόμενον χατασχίου, fot ἐξ 
᾿λνατολῶν τὸν ἄδυτον “ἥλιον Χριστὸν ix Παρθένου" 
κέμπτη fj τοῦ Ἡσαΐου, ὃς τὸ τέρας προήγγειλεν, 
&; « Ἰδοὺ ἡ Παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται, καὶ τὸν 
Ἐμμανουὴλ τέξεται, » xai τὰ λοιπὰ προήγγειλε 
ἐοῦ ἀγαπητοῦ, καὶ τὴν τῶν νεχρῶν ἑξανάστατιν * 
xtv) δὲ ἢ τοῦ Ἰωνᾶ δὴ, ὃς τὸν τριφρημέρως ταφέντα 
καὶ ἀναστάντα διὰ τοῦ χήτους προέγραψε" xa ἡ 
ἐῶν τριῶν παίδων ἐδδόμη πρὸς Θεὸν μελῳδία, ἐν 
«τῇ χαμίνῳ μὴ φλεγομένων, εἰς τύπον τῆς θείας 
ααρχώσεως * καὶ ἡ δοξολογία αὐτῶν ὀγδόη, ἣν μετὰ 
Ἰεάσης ἐποιοῦντο τῆς χτίσεως, thv τῆς οἰχουμένης 
ἄἀπάςης σαφῶς δηλοῦντες ἐπίγνωσιν εἰς τὸν συγχᾶ- 
«οιδάντα Θεὸν, xaX ἐν τῇ χαμίνῳ τούτους δροσί- 
σαιντα, χατὰ τύπον τοῦ ἱερωτάτου βαπτίσματος" 
Gta ἐννάτη δὲ [dj τοῦ Ζαχαρίου ἑπὶ τῷ υἱῷ προ- 
φυητιία ἐν τῇ γεννήσει τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ Βχπτι- 
αἰ τοῦ, ὅς χατὰ τῆν χλῆδιν προοίμιον xal πρόδρομος 
31 ἦν τῆς χάριτος * καὶ σὺν αὐτῇ xai πρὸ ταύτης 


CAPUT CCCX. 


De novem hymnis Diblicis qui ex Canouum pratscripto 
canuntur, 


Ll|circo prius cantantur 'cantica a sanciis pro- 
phetis modulata ; primum | quidem Marie soro- 
ris Moysis, duin Israel mare transiret, secundum 
vero Moysis post transitum ; tertium Annz post 
solutam sterilitatem productumque sanctum fru- 
ctum, nempe Samuelem gratiarum actionis oratio, 
ih figuram Ecclesie prius sterilis posterius autem 
pariuriettis et filiorum Letantis, nempe sacerdo- 
tum Sanritelis instar, et per sacerdotes regum ut 
David, et seminis ejus, apostolorumque et pontifi- 
cum, et per eos regum Christianorum. Quartum est 
[labacuc, qui vidit Deum ex Thsman venientem, 
de monte olumbrato procedentem. Solem scilicet 
qui nescit occasum ex Oriente de Virgine Christum 
progredientem. Quintum Jsais qui signum annun- - 
tiavit dicens * « Ecce Virgo concipiet in utero, et 
pariet Emmanuel; czteraque de. desiderato pradi- 
1i 86 mortaorum resurrectionem. Sextuni δου: 
qui per triduum sepultus in ceto resurrectionem 
praeíiguravit. Septimum est trium puerorum ad 
Deum canticum in fornace nequaquam adustorum, 
in figuram divine incarnationis. Octavum est eo- 
rum glorificatio quam cum tota creatione fecerunt, 
recte patefacientes cognitionem universe terrx 
Dei qui cum eis perambulabat, eosque in camino 
rore spargebat. Nonum denique est Zacharie de 
filio prophetantis, in nativitate Filii ejus Baptista, 
qui secundum vocationem erat procemium et prz- 
cursor grati, necnon cuu illo et ante illud et 
super Oouinia, canticum ejus quie eximie οἱ sola est 
prorsus intemerala ac sanctissima, casts scilicet 
Deiporz Marise omni honore dignissim:ze, quod est 


καὶ mac, ἐξαιρέτως, τῆς ἐξαιρέτως καὶ μόνης D Dropheticum simulque theologicum sanctumque et 


« Ξταναμώμου xal ὑπεραγίας ἁγνῆς ᾧδὴ τῆς Θεοτόχου 
ϑξαὶ ὑπερενδόξου Μαρίας, προφητιχὴ τε xal θεολο- 
Ὑεχὴ καὶ ἡγιασμένη xal μαχαρία τελοῦσα παρὰ πά- 
“ας, ὡς ἐπὶ τῷ ἀπειράνδριν τόχῳ αὐτῆς ῥηθεῖζσχ. 

δν ip ἐμῶν τοῦ νέου Ἰσραὴλ ὁ ἐξ αὐτῆς σαρχωθεὶς, 
ὧν - ἐπηγγείλατο τῷ ᾿Αδρχὰμ, ἀντελάδετο. Ταύτας 
Ἕοιίνυν τὰς ἐννέα ᾧδὰς, εἰς «piod τύπον τῆ: ὑπερ- 
Θ qo; Τριάδος, fj ἘἜχχλησία xa0' ἐχάστην ὡς ἐπινί- 
Tet τε xol χαριστήριχ διὰ τῶν χανόνων μελῳξζεῖ, 
ἃς ei «τρεῖς ἐν τούτοις πιιεῖται στάσεις, χἂὰν τούτῳ τὴ" 


ριάδα τιμῶσα, μίαν μὲν κατὰ τὸ τέλος ^f, τρίτης 


ΚΕΡΑΛ. TIA'. 
Περὶ καθισμάτων. 
Εἶτα χαθεμένων χαὶ ἀγυμνούντων, τὸ uiv καὶ διὰ 


pra onmibus prosperum, utpote de conceptu ejus 
sine semine effecto pronuntiatum, in quo nos no- 
vum Israel Deus ex 68. incarnatus, quemadmodum 
Abraham promissum fucrat, suscepit. loc igitur 
novem eantica, in triplex signum divinissim: Tri- 
nitatis, Ecclesia, singulis diebus, velut epinicia et 
gratiarum actiones, ex pr.ecepto canonum modula- 
tur; tresque in eis stationes facit, quo etiam Tri- 
nitatem honorat, quarum unam agit in fine tertii 
cantici, sacerdote doxolagiain dicente. 
ᾧδῆς, τοῦ legéto; δοξολογηῦντος. 
CAPUT CCCXI. 

De Psalmis canticisque «ue a scdentibus ccncinuntur, 

Deiuic sedentibus simulque-lJaudantibus, illud 


^71 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIIEP. 


$83 


quidem propter modieam corporis requiem , istud A μιχρὰν τῆς σαρχὸς ἀνάπαυσιν, τὸ δὲ ὅτι xal xol 


vero quoníam εἰ sedentes et s!antes oportet Deum 
Jaudare, e sanctorum scriptis argumenta de festo 
in communem doctrinam leguntur. 


CAPUT CCCXII. 


De breci et diffusiore (in sanctum rel festum aliquod) 
hymno. 


Finito sexto cantico fit aimiliter, sacerdote doxo- 
logiam dicente, et dicitur lectio brevis quz esl 
velut laus. festi in. versiculo contracta, et lectio 
quoque appellata olxo; seu domus, utpote comple- 
ctens in semetipsa totam festi materiam, vel vitam 
cujusque sanctorum, e* in fine lectionis brevis 
mora interponitur per brevem melodiam quod fit 
etiam quando legitur hymnus cui nomen συναξά- 
ρίον, in quo sunimatim dicuntur qua ad festum 
spectant vel Acta. sanctorum qnorum in die agitur 
festivitas, simulque comprehenduntur ut in compen- 
dio agones ejus qui celebratur et caeterorum, ac in 
iambico carmine singuli eorum laudibus exornan- 
tur. Αἱ post octavum canticum nono incipiente, 
mognificat sacerdos prastantiorem omuibus sau- 
ctis Deiparam, cui Deus vere fecit magua et mira- 
lilia, utpote ex ea iucarnatus,]et quam Seraphim ac 
Cherubim pracellentem manifestavit, cujus gratia 


μένους xa ἱσταμένους δεῖ τὸν Θεὸν ἀνυμνεῖν, Un 

xa: τὰ περὶ τῆς ἑορτῆς εἰς διδασχαλίαν χοινὴν ix 

τῶν ἁγίων ἀναγινώσχεται. ᾿ 
ΚΕΦΑΛ. TIB. 


Περὶ πονταχίου xal οἵκου. 


Καὶ μετὰ τὴν ἔχτην ὡσαύτως, τοῦ ἱερέως Dol» 
λογοῦντος, τὸ xovtüxtov λέγεται, ὡς συνεπτυγμένη 
ἐν τρυπαρίῳ εὐφημία τῆς ἑορτῆς " χαὶ ὁ λεγόμενος 
οἶχος, ὡς περιέχων ἐν ἑαυτῷ πάντας τοὺς Mw; 
τῆς ἑορτῆς, ἢ τὴν βιοτὴν τῶν ἁγίων ἑχάστου, χαὶ εἰς 
τὸ τέλος λήγων τοῦ χονταχίου, ἐν μιχρῷ μελῳδήματι" 
ὅτε xal τὸ λεγόμενον ἀναγινώσχεται Συναξάριον, ὡς 
ἣ τὰ περὶ τῆς ἑορτῆς ἐν συνόψει λέγων, ἣ τὰ περὶ 
τῶν τελειωθέντων ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἁγίων, ἅμα xal τοῦ 
ἑορταζομένου χαὶ τῶν λοιπῶν ἐν ἐπιτομῇ περιέχον 
τὰ σχάμματα, xal ἐν ἰάμδοις ἕκαστον αὑτῶν ἀνγ- 
υμνῶν. Μετὰ δὲ τὴν ὀγδόην ἐν τῇ τῆς ἐννάτης ἀρχῇ 
μεγαλύνει τὴν ὑπὲρ τοὺς ἁγίους ἅπαντας Geotóxoy, 
"M μεγαλεῖα θαυμαστὰ ὁ θεὸς ἐποίησεν ἀληθῶς, ὡς 
ἐξ αὐτῆς σαρχωθεὶς, χαὶ τῶν Σεραφὶμ xai Χερο;» 
δὲμ ἀνέδειξεν ὑπερτέραν, ἐν f] χαὶ μέλπει τὰ τῆς 
θείας ᾧῳδῇς αὐτῆς. Ἐν τῷ τέλει δὲ τῆς ἐννάτης αἰνεῖ 
τὴν Τριάδα μετὰ τῶν ἀγγέλων ὁ ἱερεύς. 


divinum ejus canticum modulatur. Deinceps in (ine noni cantici Trinitatem laudat cum angelis sacerdos. 


CAPUT ( CCXIII. 


De lymnio in quo vox ἐξαποστειλον frequentatur, et 
de laudibus et de magna doxologia. 


Deinceps dicitur hymnus nomine emissarius 
propter illud : « Emitte lumen tuum, » quasi lucem 
infundens dictus ante psalmos laudativos. Qni 
laudum psalmi totam cofivocant et adducunt crea- 
tionem, angelos scilicet aliasque creaturas ad lau- 
danduin eum qui fecit ea, cum universa Dei opera 
tlestez:tur se in Verbo et Spiritu esse creata. Dixit 
enim, et facta suut, inquit; ipse mandavit, et creata 
δι ; dixit, propter Verbum, qaudavit propter 
operationem Spiritus. Et post tres acco»:modatoà 
laudum psalmos, rursum dicitur gloria in honorem 
Trinitatis, seu magna conficitur doxologia. Ὡς est 
qua ab initio jam dicta est iu. prooemio operis : 
« Gloria in altissimis Deo; » nunc vero integra cum 
cantu ab omnibus simul dicitur, cum mysterium 
in toto mundo fuerit manifestatum non pastoribus 


KEO9AA. TII"; 
Περὶ é£axooteAAaplov, καὶ τῶν αἵγων, xal τῆς 
μεγάλης δοξο.Ἰογίας. 

Καὶ τὸ ἐξαποστελλάριον λέγεται διὰ τὸ « Ἐξαπό 
στειλὸν τὸ φῶς sou, » ὡς φωταγωγιχὸν πρὸ τῶν αἷ- 
νων λεγόμενον. Καὶ οὕτω τὰ τῶν αἵνων ἐπάγεται 
πᾶσαν συγχαλουμένων τὴν χτίσιν, ἀγγέλου; ἅμα χαὶ 
πάντα τὰ χτίσματα, εἰς τὴν αἴνεσιν τοῦ πεποιηχότες 
αὐτὰ, xal πάντα ἔργα Θεοῦ μαρτυρούντων ἐν λόγῳ 
καὶ Πνεύματι γεγονότα. ε Αὐτὸς γὰρ εἶπε, xd 
ἐγενήθησαν, φησὶν, αὐτὸς ἐνετείλατο xal ἐχτίθη- 
σὰν, » τὸ, Εἶπε, διὰ τὸν λόγον, τὸ Ἐν ετεί, :ατο διὰ 
τὴν ἐνέργειαν τοῦ Πνεύματος. Καὶ μετὰ τοὺς àppt 
δίους ὕμνους τῶν αἵνων, χαὶ τὸ, « Δόξα καὶ yir,! 
εἰς τιμὴν τῆς Τριάδος, ἡ μεγάλη δοξολογία τελεῖται. 
Αὕτη δέ ἐστιν ἡ xal ἐξαρχῆς ῥηθεῖδα ἐν προοιμίοις, 
τὸ, «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, » νῦν δὲ τελεωτέρω; 
καὶ μετὰ μέλους καὶ παρὰ πάντων ἀδυμένη ὁμῶ; 
ὡς τοῦ μυστηρίου ἐν ὅλῳ φανερωθέντος τῷ κύόσμῷν 


tantum, sed εἴ gentibus universis. ldeo dicitur : p καὶ οὐ τοῖ; ποιμέσι μόνον, ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς 


« Laudamus te, benedicimus te, adoramus te, glo- 
rilicamus te, gratias agimus tibi propter magnam 
gloriam tuam ; » pleni euim sunt coeli et teira glu- 
ria ejua. Cujus? Dei scilicet in Trinitate ; quapro- 
pter. de divinis loquitur Ecclesia clamans : « Do- 
mine, rex coelestis ,. Deus Pater. omnipotens ; 
Domine, Fili unigeuite Jesu Christe, ct sancte Spiri- 
tis, ». Eu tres personas preedicavit hymnus in una 
Dvitate, nam dicendo : « In altissimis Deo, οἱ lauda- 
uius le, » patefecit. unitatem, numero autem per- 
sonas proclamavit. Deinde Dei Verbi incarna- 
tonem claris verbis celebrat clamans : « Domine 
Deus, agnus Dci, » quod ab Isaia et peacursore 


ἔθνεσι. Διὸ xal, « Ὑμνοῦμέν σε, » φησὶν, « ee 
γοῦ μέν σε, προσχυνοῦμέν σς, δοξολογοῦμέν σε, εἶ" 
χαριστοῦμέν σοι, διὰ τὴν μεγάλην σου δόξαν." 
Πλέρης γὰρ ὁ οὐρανὸς xai ἡ γῆ γέγονε τῆ; δύξῃι 
αὐτοῦ. Τίνος ; Τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ. Διὸ xal θεολογεΐ 
ἡ 'Exxinsia, βοῶσα, « Κύριε βασιλεῦ ἐπουράνμι 
Θεὲ Πάτερ παντοχράτορ" Κύριε Υἱὲ μονογενὲ; "Ir 
σοῦ Χριστὲ, καὶ ἅγιον Πνεῦμα. » Ἰδοὺ τὰς pt 
ἐχήρυξεν ὑποστάσεις ἐν μιᾷ “Θεότητι. Τῷ γὰρ, (E! 
ὑψίστοις: Θεῷ, » λέγειν χαὶ, « Ὑμνοῦμέν σε, ? 

ἐνιαῖον ἐδύλωσε. 999. Τῷ δὲ ἀριθμῷ, τὰς ὑποστό» 
σεις χατίγγειλεν, Εἶτα xoi τὴν τοῦ Θεού Λόγον 
σάρχωτιν àvouve! λαμπρῶς, ἐχδοῶσα, « Κύριε 


DE SACRA PRECATIONE. 


914 


€ τοῦ Θεοῦ, » ἀπὸ τοῦ 'Hootou xai τοῦ À accipit propter passionem et occisionem ; « Filius 


60202, διὰ τὸ πάθος xal τὴν σφαγὴν, 
| Πατρὸς, » ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου πλου - 
tfpuv τὴν ἁμαρτίαν τοῦ χύσμου, ἐλέησον 
αἴρων τὰς ἁμαρτίας τοῦ χόσμου, πρόσ- 
ησιν ἡμῶν, » ἀπὸ τοῦ Ἢσαϊου ἔχουσα. 
ενος Ex δεξιῶν τοῦ Πατρὸς, ἐλέησον 
ποῦ Εὐαγγελίου" » τὸ δὲ, Πρόσδεξαι, 
Ἤσον, ἀπὸ τοῦ Δαθδίδ. « Ὅτι σὺ εἶ μένος 
μόνο: Κύριος, Ἰησοῦ Χριστὲ, εἰς δόξαν 
€. Aufjv » ἀπὸ τοῦ Παύλου * « Καθ᾿ 
ipav εὐλογήσω ce, xaX αἰνέσω τὸ ὄνομά 
ἰῶνα χαὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος" » ἀπὸ 
6l5 * τὰ λοιπὰ δὲ εὐχῆ: xal δεήσεως, χαὶ 


ΚΕΦΑΛ. TIA. 

Περὶ τοῦ τρισαγίου Üpvov. “ 
raloy ὁ ἀγγελιχὴς ὕμνος, 8: δὴ χαὶ παν- 
ρραγῖίς * ὅτι χαὶ εἰς τὸν μόνον Θεὸν ἀνα- 
ἁγίαν Τριάδα. e "Aq ὁ θεὺς, ἅγιος 
ὃς ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶ:. » Οὗτος δὲ ὁ 
αὶ προειρήκαμεν, ἄνωθεν συντεθειμένος 
ὧν Πατέρων xal μεγάλη δοξολογία, ὡς 
ται xol πάντα πιστὸν δεῖ μελετᾷν xol 
τὴν, xat χαθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν πρωΐ τε 
vip Θεῷ ἀναπέμπειν, ὅτι xal ὁμολογία 
[a τῆς ἁγία; Τριάδος ἐστὶ τοῦ μόνσυ 
ἧς σαρχώσεως xal οἰχονομίαξ, σταυρώ - 
| ἀνυψώσεως τοῦ ἑνὸς τῆς Τριάδος τοῦ 


ἀνύμνησις, χαὶ ἱχεσία εὐχάριστος, ἐν C 


αὶ νυχτὶ πάσῃ ἑξατουμένη ἀναμαρτή- 
Ἰῆναι ἡμᾶς, xxl τὸ ἕλεος τοῦ Θεοῦ (ὡς 
ν ἡμῖν γενέσθαι, χαὶ χαταφυγὴν ἡμῶν 
v Κύριον διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως, ἐλεῆ- 
ὃ ε Ἐλέησον, » μετὰ τοῦ Δαβὶδ ἐχδοῶν- 
13a! τὴν Ψυχὴν pov, ὅτι ἥμαρτόν σοι. » 
ξξομολόγγησ'ς * χαὶ ὅτι « Πρὺς σὲ χατέ- 
ὧν ὅλων χαταφυγήν" » χαὶ, « Δίδαξόν με 
τὸ θέλημά σου" ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεός μου, ὁ 
ip Υἱῷ καὶ τῷ Πνεύματι.» Διὸ xal ἐπάγε:, 

σοὶ πηγὴ ζωΐς, » τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. 


otl. σου, » τῷ Πνεύματι τούτῳ, « ὀψό- 7 


, κὸν Υἱόν. « Παράτεινον τὸ ἔλεός σον 
ουσί σε, τὸν ἀληθινὸν Θεὸν χαὶ Πατέρα 


Patris: ex Evangelio locupletatus. «Qui tollis peccata 
mundi, miserere nobis ; qui tollis peccata munli, 
suscipe deprecationem nostram, » quod sumit ab 
jJsaia. « Qui sedes ad dexteram Patris, miserere 
nobis,» hoe ab Evangelio sumitur; illa vero : 
Suscipe et mixerere, a Davide. « Quoniam tu solus 
sauctus, tu solus Dowinus, Jesu Christe, in gloria 
Dei Patris. Amen, » quod a Paulo accipitur. « Per 


' singulos dies benedicam tibi, eb. landabo nomen 


tuum. in seculum οἱ in sieculuia saeculi » a divino - 
Davide mutuatur. Catera autem ad orationis οἱ 
deprecationis. modum referunt ct ad. prepbetiam 
spectant. 


CAPUT CCCXIV. 
De hymno trisagio. 

Postremo cantatur hymnus angelicus qui est 
cujuslibet hymni sigillum, quoniam Deo solo san- 
ctz Trinitati exhibetur * « Sanctus Deus, sanctus 
fortis, sanctus immortalis, miserere nobis. » Atqui 
hymnus iste, prout jam supra diximus, cowpositus 
est ex verbis Patrum, et inagpa dicitur doxologia, 
quemadmodum loeuii sumus, fidelenque omuem 
oportet eam meditari ac cognoscere, diebusque 
singulis mane et vespere eam Deo conservare, 
«uoniam confessio est el glorificatio sanctae Trinit: 
ts solius Dei, necnon iucarnationis, c€couomia, 
cruciüixionis et ascensionis unius e Trinitate per- 
sons, Dei Verbi laudatio; et invocatio cum grae 
tiarum actione, qua omui die ac nocte obsecramus 
ut sine peccato custodiamur, utque misericordia 


' Dei (sicut speramus) fiat super nos, et Dominus 


refugium nostrum per incarnationem factus mise- 
reatur nostri, clamantes post Davidem, « Miserere 
mei et sana aniniam meam, quia peccavi tibi. » 
Ecce in his confessio, et iusuper ; Ad te confugi, 
qui es universorum refugium, et doce me facere 
voluntaiem tuam, quoniam Deus mets es tv. 


' Pater cum Filio et Spiritu. » Ideo pergit dicendo : 


« Apud te est fons vit:e, Spiritus sanctus. In lumine 
to, nempe, isto Spiritu, videbimus lumen, Filium. 
Extende misericordiam tuam eis qui cognoscunt 
ie verum Deum et Patrem cum Verbo tno et Spi- 


ῳ σου xal τῷ Πνεύματι διὰ τῆς τοῦ Υἱοῦ D ritu per incarnationem Filii tui ; quapropter statim 


£06. » Διὸ xal εὐθὺ; ἐπάγει τὸν Τρισ- 
ΚΕΦΑΛ. TIE'. 
γγῶσις τοῦ Τρισαγίου, « Ἅγιος, ἅγιος, 
ἅγιος. ν καὶ τὰ é£nc. 
px μὲν τῶν ἀγγέλων ὁ ὕμνος, ὡς παρὰ 
νυ ἔγνωμεν, οὕτως ἄδεται" € Αγιος, 
ς Κύριος Za6200. Πλήρης ὁ οὐρανὸς χαὶ 
όξης αὐτοῦ. » Τούτου δὲ ἡ γνῶσις αὕτη, 
Ιανασίου καὶ τῶν λοιπῶν Πατέρων ἐμάθο- 
ἰὸς ὁ Πατῆρ, ἅγιος ὁ Υἱὸς, ἅγιος τὸ 
| ἅγιον. » Ἰδοὺ αἱ τρεῖς ὑποστάδεις. 
16240. » Ἰδοὺ τὸ ἕν τῆς Θεότητος, xal 
; τὸ μοναδιχὺν, καὶ Evialoy τῆς δόξης, 


quoque addit hymnum Trisagion. 


CAPUT CCCXV. 


Quanam sententia Trisagii, « Sancius, sanctus, san- 
ctus, » etc. 


Tum liymuvs ab angelis quidem, prout ab Isaia 
didicimus, sic cantatur ; « Sanctus, sanctua, sancius 
Dominus Sabaoth ; pleni sunt caeli et terra gloria 
ejus ; » ejus autem hzc est notio quam ab Athana- 
sio caterisque Patribus accepimus * « Sanctus 
Pater, sanctus Filius, sanetus Spiritus sanctus. » 


' En tres personas. « Dominus Sabaoth, » ecce uui- 


las Deitatis, unitos naturz, unitas glori:e. Ideo ter 
dicit, sanctus, propter tres personas, et semel-Do- 


» - av." * 
-- ho 
i ω LP dd et iod ia -- δ & a - at 
- - -" * ὃν, αα" 1. . fet P 
er. τς - Ὁ nee 
.7 " - 
ἊΝ I -- e^ ^-^ 
3 - 
- Ὁ e 
.- 
-— -" , »* 
.Φ -» 
Ze« 
- 
- 
s." RE "- - 
" «ἃ P - - 
» : ΡΩΝ - [ ond KMS 
-* € ew * μι - [T] 
d mw | 4 ^ "d omi cp -e. 
a me Lcd — T xim * B * 
"- 
NS x we m . P L4 
“- 3 tid CE 76 c τὶ 6 1 
Ze τε à , RM ΒΡ, ad bat -. 
Z 1 —vU... s. "Dom Ta T. - * 24 
- aar si ἢ eae? ε - - 
a . P P" eod. ἢ a Ir; 
"9 «--:.4“ ἢ -- !: - QT I x |""1 
. b t€ 
- ^" (0 $«* LEN ἰ B : LÀ 
ὁ." ΤῊΝ $$  .* » , o7 Ξ 2 pora E m 


^ Ped . e c. " 17Yv 77 n. 
De ta T 1 - 77. “ἃ * 
- “ cU€-. d» ix Exc ut ὔ 
͵ " - 5 E ed nu. 
$0? .* 7 d |», 
ect? atn e. n . π΄ pTa ^ XT —— T3 
t fi^. 467. τ. íaupmt t, nmpm gem ag . ss 
?o 0x04. Po. 2 »gd'31, ἐς ες pu E 
mc ud uel cns taa A Ead ue 0o temo qp n jest, o$€- 
δ XUaK Φ δι UT τὸς dao τος πιῆ dye. ou. DM ies 
4 4 enn. ef 4b anser) g Vacs sog oa ta — re 
v 


45. 164 Vt uosnhriuen poat od 91 uftnynurv ἢ “π΄ « 
(00e 1a aa 9^5 δι AM μετ 03S ἐμ . 81:2} 
VOU 84 ce εση at a S8TIAn 3. Trou pe 
$6 σία jy stent ^t am 4^ d^ Et 14 m- 
j ettet 5b eidtipio , Ma^. n) Aretio γι. v2 " 
ut^ “ΘῈ. ἜΗΝ Inn DP ΙΝ n^ formen 
ϑγήκρο, δῶν p MMAT Iufh &4th ^h, nonne s tatur 
Pena. uio medo nent, end magia futzidium et 

καρ dóguo ditt Baeltins, fUv autem 
9 anitantia l^ntamins. per lon» 


"νη. auece- quoque 


bos 


lI. cll] 1. πὸ. τὸ -ῶωσι ἘΣ EUUIS 
Lo πο ῷ -. «--- - ΣΞΕ. 


"M T ES url. Te—.7— £o πὰ 
2s x .0m 9s eo τὸς cas ow 
b xe mec ds Te. Coen, eos e Uo 
db τς ἘΞ - P. π-π' ἄς, τὸ 

: E L—o ὋΣ τὸ σξιὺς 
Meuebs xim E U—B τΞ:- « Ξ-’: 
MEM LL S -- lU ——cEoücwu δὲ 

i RE. -“-:- - uo τῷὸ 

Ξ - - -- S «Ξϑ, SCENIC 
Doll T ico mm om σῦν. 


mM v LT -- UI ἂξΞ Ξε -εη 
s toss T7 o τ cmo r—dÓa.c3 dé 


-- τς c Στ: l4 σοὶ cL Mi, 
zc e er mm DELE Zo oz Kx tX 
E MEUS D eom ἀξ o: Eee amn 
i. T TU. -- I8 oT——mm 
cR CREE. RN. LE —.-:49-d44 

4: το mL il) o &.— *- Tum 
πο Ξε ταῦ τοῖ τ Um - cce 
Ξὲ di Eo iim ἘΞ C cv -— I 


wo melmcge uel ἃ-: flee σ- BIDEN 


Σ᾽ oc Ses $ UT C.» ATTE 


τ: Ξ o-o0 Tcu— o lume ΣῈ τς ULT 
τσ σι πὸῖτὸῷὸ πὸ nml]. Σευνεῖζοῆ 
2 0-7 0. αν. díorTUel ccelÁ* 
Legi occo 2s πὶ —.7Tiga3knoloce Qd» 
Ξ zi Ἧ ΤΙΣΙ ΚΣ ἃ χε ΡΥ 


- πο: τος ἐν omepultcep &- Σταιστπ ἢ 


: lfin χαὶ αττχβλλλιτδ" 
Dio] 8 2f 2.2. τὶ ΧΑ. ἔχτοσαὲ τὸν 14557 ὃς 
Z eto ᾿ρστε τς. ως δὲ Boxing αἰ τῇ, 
b πο, fi qoa πετιρασαοὶς valles PU) 
qv171 :? "Exxinzii xi:t2fi505. miu 0c bod- 
£t, 1152; ἐχτε; 122.29; 835222290 ἐν τὸ Bas 


DE SACRA PRECATIONE. 


018 


φιλοχρίστῳ, Θεοδοσίου. τοῦ Νέου τὰ «rj A fuit exstincta Doi virtute, qui mirabile fecit signum 


; διέποντος, λιτανευούσης τῇ; Ἐγχχλησίας, 
βπαγέντος εἰς τὸν à£pa ix μέσον, xal πά- 
ἀφόντος, xal οὕτω βοῶντος Ψάλλεσθαι ὑπὸ 
Cuv, « "Apto; ὁ Θεὸς, ἅγιος ἰσχυρὸς, 
ἰάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς, » καὶ ἐν τῷ λέγειν 
ἰλθεῖν τελευτήσαντος, ᾿ἸΙδοὺ οὖν xal ἡ Ἐχ- 
X ἀπὸ τῶν προφητῶν μόνον, ἀλλὰ xai ἀπ᾿ 
wv αὐτῆς ἐν Πνεύματι ἀγίῳ, τὸ Τρισάγιον 
a6€ μέλος. Καὶ ἡ Τριὰς ὁ Θεὸς, ἀγγέλων 
ὑτῇ Τριάδι ἀσιγήτως ἀδόμενον θεοδότως 
ρησεν. Ὅθεν ἔχτοτε τοῦτο μᾶλλον ἡ "Ex- 
'αραλαδοῦσα ix τοῦ Θεοῦ, τοῦ xal τὸν γινό- 
€ γἧΐς χλόνον τότε παρευθὺς τῇ ὀρθοτομίᾳ 
Uu στήσαντος, πάντοτε ἄδει σὺν τοῖς ἀγγέ- 


ia Constaptini civitate Christo amica, Theodosio 
juniore regnum agente, et Ecclesia supplicante, 
cum infans e mcdio in aerem rapius et inde de- 
ecendens clamavit cantari ab angelis : « Sancius 
Deus, sanctius Fortie, sanctus Immortalis, miserere 
nobis, » et dum descendens loqueretur occubuit. 
En igitur Ecclesia non a prophetis tantum, sed a 
pueris suis spiritualibus Trisagiou boc carmen ac- 
cepit, et Trinitas Deus angelorum hymnum ipsi 
Trinitati sine fine cantatum divinitus institutum 
esse comprobavit. ldeo ex bac hora Ecclesia hunc 
hymnum 23 Deo »cceptum qui. insuper ejus gratia 
motui tcerize compressit, semper cantat cum an- 
gelis in. omnibus precum temporibus, praecipue 


ιἄσι xatgole προσευχῶν, ἐξαιρέτως δὲ μετὰ D autem cum sacro cantu in magna doxologià in fine 


ἔλους, κατά τε τὴν μεγάλην δοξολογίαν ἐν 
τοῦ ὄρθρου, xaX ἐν τῇ ἱερᾷ λειτουργίᾳ. Ἢ 
μεγάλη δοξολογία, οὕτω χαθημέραν ἄδεται 
παῖς καὶ μνήμαις ἑορταζομένων ἁγίων * ἐν 
b ἡμέραις χατὰ τὴν τάξιν τοῦ Τυπιχοῦ ὡς 
κατανύξει ὑφ᾽ ἑνὸ; αὕτη λέγεται, καὶ 
ἡ ὕστερον τοῦ Τρισαγίου, περὶ ἧς καὶ ἐν 
ἐρεῖν ἀναγκαῖον δι᾽ ὑμᾶς ἐρωτῶντας. 
φῶ, KE*AA. TIH'. 


οὔ Τρισαγίου, xal τῆς τοῦ, « Πάτερ 
ν᾽, » προσευχῆς ἁρμηγεία δευτέρα. 


γὰρ ἣ προσευχῇ, xal ἐν προοιμίοις, xal 
δὴν λέγεται χαιροῦ ἑχάστου ἀχολουθίαν, 
ᾧῷ τέλει πολλάχις " ὅτι εἰς τὸν ἐν Τριάδι 
ὧν ἡμῶν αὕτη ἅπασα ἀναφέρεται" χαὶ τὰς 
: τοῦ ἀγγελιχοῦ φέρει ὕμνου, xal τέλος τὴν 
Σωτῆρος; προσευχήν, Τὴν μὲν οὖν τάξιν 
δευχῆς οἴδατε" ἔννοιαν δὲ τοιχύτην αὕτη 


oflicii matutini et in sancta sacrificii oblatione. 
Magna ergo doxologia ita per singulos dies cantatur 
in festis et commemorationibus sanctorum quo- 
ruu solemnia celebraptur, in aliis vero diebus se- 
cundum ordinem Typici el in compunciione seorsim 
dicitur; postea autein ἢ! oratio Trisogii, de qua vel 
breviter dicere necessarium est prápter vestras in- 
terrogationes. 


CAPLT CCCXYIH. 
De Trisagio lymao εἰ oratione « Pater noster,o iterata 
expositio. 

Ista enitn oratio et in initio et in medio cujusque 
liorz et szpe in fine dlcitur, quoniam ad solum in 
Trinitate Deum nostrum tota dirigitur, incipit 
ab oratione Salvatoris. Ordinem quidem orationis 
cognoscitis , similem vero habet interpretationem. 
Ter dicitur Trisagion, ut ter laudetur sancta Tri- 
nitis, quemadmodum diximus. 


ἔχει. Τρὶς λέγεται τὸ Τρισάγιον, εἰς τὸ τρισσῶς ἀνυμνεῖσθαι τὴν ἁγίαν Τριάδα, "o 


KE$AA. TIe'. 

9, « Δόξα Πατρὶ xal Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεὼ 
ιάξι * 0 xal ὑπὸ τίγων συνετέθη. 

ἕτερος ὕμνος ὑπὸ gov Ιατέρων συντεθεὶς 
| αὐτῆς τῆς ἁγίας Τριάδος, ὥς; φασί τινες, 
ετίου χαὶ Φλαδιανοῦ τῶν ἐν ἁγίοις 'Avt:e- 
τριαρχῶν, « Δόξα Πατρὶ χαὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ 
t, χαὶ νῦν xal ἀεὶ, xal εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν 


CAPUT CCCXIX. 


De doxologia « Gloria Patri et Filio et Spiritui 
sancto, » et a quibus composiia [uerit. 


Deinde alius dicitur hymnus a Patribus campo- 
situs in gloriam ejusdem saucte Trinitatis, ut 
dicunt quidam , a Meletio ct Flaviano. e sauftis 
Aullochig patriarchis : « Gloria Patri et Filio ei 
'Spiritui sancto, εἴ nunc et semper, et in s»cula 


μήν. » Τοῦτο χατὰ ᾿Αρείου xai Z26:X- p saeculorum. Amen. » Quz adversus Sabellium «& 


ἰδῶ: συνθεμένων. Καὶ τὸ μὲν « Δόξα » χατὰ 
ἦν, ὅτι μία fj δόξα τῆς ἁγίας Τριάδος, ὅτ: 
ύσιος ἡ Τριὰς, τὸ δὲ ε Πατρὶ xat Υἱῷ xal 
νεύματι, » χατὰ Σαβελλίου, ὃν πρότωπον 
ἂν Τριάδα βλασφήμλως λέγοντος, τὸ δὲ, 
v Xal ἀεὶ » xal τὰ λοιπὰ, ὅτι ἡ αὑτὴ ἔστι, 
ἰστ', χαὶ ἀναλλοίωτός ἔστιν ἡ Τριὰς, καὶ d) 
' Τριάδος xai νῦν xai ἀεί ἐστι, xal πάντοτε 
[sa τὸ, « Παυαγίχ Tpià;, ἐλέησον ἡμᾶς. » 
τὸ δὲ ποοτιυχὴ παρὰ τῶν Πατέρων, Καὶ 
μὲν τὰ τρία πρότωπα ἅμα, ὅτι μία θεότης 
V οὐσία xat δύναμις καὶ ἀδιαίρετος ἡ Τριά;" 
ἐριθμὸς τῶν προτώπων διὰ τὰς ἰδιότητας, 
(s, « Κύριε, ἱλάσθητι val; ἁμαρτίαις 


Arium pie sunt composita. Iloe quidem : Gloria 
adversus Arianos, quoniam una et &loria sanctae 
Trinitatis , ct consubsiautialis est Trinitas; ista 
vero : Patri et Filio ct Spiritui sancto , contra Sa- 
bellium unam persouam sanctam esse Trinitatem 
ore blasphemo asserentem ; liis autem verbis : et 
nunc et seiper, οἱ csetera, ostenditur eamdem esse, 
et seniper esse, et. immutabilem esse Trinitatem , 
necnon Trinitatis gloriam et nunc et semper esse, 
et in secula futuram esse. Deinde dicitur : « San- 
ctissiua Trinitas, miserere uobis. » Quz oratio a 
Patribus accepta est, ac primum in ea invenire est 
tres personas simul, quoniam una est eis divi- 
nitas et essentia et virtus ac indivisibilis trinitas , 


579 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


88) 


secundo personarum numerum propter proprie- A ἡμῶν, » τοῦ ΥἹἱοῦ, « Δέσποτα, συγχώρησον τὰς 


tates, Patiis. seilicet : « Domine, propitius esto 
peccatis nostris; » Filii : « Domine, ignosce pec- 
catis nostris ; » sancti autem Spiritus : « Saucte, 
inspice et sana inlirmitates nostras; » el tertio 
trium. personarum unitatem ex his : « Propter 
nomen tuuiu, » Dominus quidem Pater, quoniam 
Dominus Filius, Dominus Spiritus sanctus propter 
cousulstantialein naturam ; una enim trium est do- 
minatio el unus solusque Deus est Trinitas; Do- 
minus etiam Filius, quoniam Pater omnibus doni- 
natur, necnon Spiritus sanctus; sanctus autein 
Spiritus, quoniam sancti. sunt. Pater. et. Filius. 
Istud quidem : « Domine, miserere nobis, » ex 
David sumitur, illud vero : « Propitius esto pec- 
catis nostris , » vox est publicaui ex divino Evan- 
gelio accepta ; verha autem : « Parce peccatis 
nostris, »'tam ex evangelio dicente : « Dimitte 
nobis , » quam de prophetis ct Patribus exc«rpuu- 
tur ; at illa : « [nspice el sana infirmitates nostras 
tum ab Evangelio, tum a psalmis colligitur ; ex psal- 
mis vero istud, propter nomen tuum. Deinceps ter 
recitatur : « Domine, miserere, » propler sauctain 
Trinitatem. Uuus enim Dominus Trinitas, quoniam 
vero Sancius, sanctus, sanctas Dominus, ter di- 
citur gratia. sonetz Trinitatis. Et rursus statim 


Gloria Patri, el caetera, propter communem Trinitatis gloriam. Denique fit Salvatoris oratio, ese 
gententiam, quantum in nobis erit, vel brevissimam jatnjam explicaturi sumus. 


CAPUT CCCXX. 


Succincta interpretatio sanctissime orationis, «Pater C Συνοπτικὴ ἑρμηγεία τῆς τοῦ « Πάτερ ἡμῶν,' 


noster.» 

« Pater noster, » tum quia noster est conditor, 
qui nos ex nihilo plasmavit, tum quia secundum 
gratiam Pater. per Filium ejus qui secundum na- 
turam factus est nobis similis. « Qui es in coelis ; » 
nam in sanctis requiescit qui sanclus est, prout 
scriptum est, nobis autem sauctitiate przstant qui 
in caelo sunt angeli , terraque purius est coelum ; 
ideo in caelis potius est Deus. « Sanctificetur nomen 
tutiimn ; » quoniam sauctus es, in nobis etiam nomen 
tyum sanctilca ; nos quoque sanctifica , ul tui 
ja. nouien tuum sauctificemus, et tanquam san» 
ctum pradicetur, et a nobis glorilicelur, neque per 
nos blasphemetur. « Adveniat regnum. tuum ; » 


esto rex super nos per bona opera , minime vero D βασιλεὺς ἔσο ἐφ᾽ ἡμᾶς διὰ τῶν ἀγαθῶν ἔργων, ril 


inimicus infensissimus propter opera ποηυΐἶα. 
« Adveniat regnum (uum , » ultima nempe dies , 
quoniam super omnes et in ipsus inimicos regna- 
bis, el regnum tuum erit :lernum, sicuti est ; illud 
autem adveniet sanctis et ad hanc lizceditatem pa- 
ratis. « Fiat voluntas Lua sicut in coelo et in terra ; » 
velut angelos nos constitue, ut. quemadimo.lum in 
eis , ita et in nobis ac per nos voluntas tua adim- 
pleatur, vel etiam ne prava humanaque voluntas 
nostra, sed tua fiat pura ac sancta , ut perinde ac 
terrena caelestibus adunati , sic et in nobis qui in 
lerra sumus coelestia conjungas. « Panem nostrum 
supersubstantialem da nobis hodle ; » etsi coeleste 
opus pctierimus, mortales lamen sumus, pauemque 


ἀνομίας ἡμῖν, » τοῦ ἁγίου Πνεύματος, « γι, 
ἐπίσχεψαι, xal ἴασαι τὰς ἀσθενείας ἢμῶν" » χαὶ 
πάλιν αὖθις τὸ ἑνιαῖον τῶν τριῶν, « Ἕνεχεν «oj 
ὀνόματός σου. » Καὶ ὁ υὲν Πατὴρ Κύριος, ὅτι καὶ 
Κύριος ὁ Υἱὸς, καὶ Κύριος τὸ Πνεῦμα, διὲ τὸ 620i. 
σιον, ἐπεὶ μία χυριότης τῶν τριῶν, xai «T; isa 
Κύριος ἡ Τριὰς μόνο; " 6 δὲ Υἱὸς Δεσπότη :, ὅτι xil 
ὁ Πατὴρ δεσπόζει πάντων, καὶ τὸ Πνεῦ"ι2 τὸ ἄγων" 
7*4 ἅγιον τὸ Πνεῦμα, ὅτι xat ὁ Πατὴρ xai ὁ Υἱὸς 
ἅγιοξ. Καὶ τὸ μὲν, « Κύριε, ἐλέησον ἥμᾶς, ν à 
τοῦ Δαδὶδ, xal τὸ, « ἹἸλάσθητι ταῖς ἀπιαρτίαϊς 
ἡ λῶν, » τελώνου φωνὴ ix τοῦ θείου Εὐαγγελίου" 
τὸ δὲ « Συγχώρησον τὰς ἀνομίας ἡμῖν, » χαὶ εὖ17- 
γελικὸν ἐχ τοῦ « "Age ἡμῖν, » καὶ προφητιχὸν, xil 


B τῶν Πατέρων τὸ δὲ, « Ἐπίσχεψαι xal ἴασαι τὰ; 


ἀσθενείας ἡμῶν, » τοῦ Εὐαγγελίου καὶ Ψαλμιχόν" 
xai τὸ, ἜἜνεχεν τοῦ ὀνόματός σου, ψαλμιχόν. Elte 
τὸ, « Κύῤλις, ἐλέησον, » τρίς » τοῦτο δὲ εἰς τὴν ἁγίαν 
Τριάδα * εἷς γὰρ Κύριος ἡ Τριάς. Ἐπεὶ xd 
Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος * χαὶ τρὶς λέγεται ξιὲ 
τὴν ἁγίαν Τριάδα. Καὶ εὐθὺς αὖθις τὸ, « Δόξ [1[.- 
τρὶ, » xat τὰ ἑξῆς, διὰ τὸ ὁμόδοξην τῆς Τριάϊ ς.. 
Καὶ τὸ τελευταῖον fj παρὰ τοῦ Σωτῆρος προσευχῇ, 
ἧς καὶ τὴν ἔννοιαν ὡς δυνατὸν ἡμῖν συνοπτιχώτερον 
ἐροῦμεν. 


ΚΈΦΑΛ. TK'. 


ἱερωτάτης προσευχῆς. 

e Πάτερ ἡμῶν. » Ὅτι δημιουργὸς ἡμῶν, lx τὰ 
μὴ ὄντος ἡμᾶς ποιήσας, καὶ ὅτι χατὰ χάριν [στὴν 
διὰ τοῦ χκτὰ φύσιν Υἱοῦ xa0' ἡμᾶς: γεγονότος. 
€ Ὁ ἕν τοῖς οὐρανοῖς. » Καὶ γὰρ kv τοῖς ἀγία: 
ἐπαναπαυόμενό; ἐστιν, ἅγιο; ὧν, ὡς γέγραπτει, 
ἁγιώτεροι δὲ ἡμῶν οἱ ἐν οὐρανῷ ἄγγελοι, xai κα82: 
ρώτερος τῆς γῆς ὁ οὐρανός, Διὸ καὶ ἐν τοῖς eipr- 
νοῖς ὁ Θεὸς μᾶλλον. « ᾿Αγιασθήτω τὸ ὄνομά φ'ν." 
Ἐπείπερ ἅγιο; εἶ, χαὶ ἐν ἡμῖν τὸ ὄνο,λά σου ἀτί3Ὁ 
xai ἡμᾶς ἁγίχσον, b; ἂν ἴδιοί σου τελοῦντε:, 9 
δ'ομά σου ἁγιάζωμεν, καὶ ὡς ἅγιον χηρυττόμενθν" 
εἴη 225 καὶ δοξαζόμενον xal δι᾽ ἡμῶν, καὶ μὴ fise 
φημῆται δι᾽ ἡμᾶ;, « Ἐλθέτω ἡ βασιλεία sw. Σὺ 


μὴ ἐχθρὸς ὁ σὸς διὰ τῶν ἔργων τῆς πονηρίας. « Κὰ 
ἐλθέτω ἡ βασιλεία σον, » dj τελευταία ἡμέρα, ὅτι 
πάντων βασιλεύσεις, χαὶ τῶν ἐχθρῶν, καὶ ἡ fx 
λεία cou ἔσται αἰώνιος. ὡς ἕττι. Τοῦτο δὲ τοῖς ἀξία; 
xa: πρὸς τὸν χαιρὸν ἐχεῖνον ἑτοίμοις. « Γενηβέϊω 
τὸ θέλημά σοῦ ὡς ἐν οὐρανῷ xat ἐπὶ τῆς Tie? 
Ὡς τοὺς ἀγγέλους ἡμᾶς χκατάστηφον, ἵνα ὡς ἐν 
ἐχείνοις, καὶ ἐν ἡμῖγ τὸ θέλημά σου, xal «ap fiuit 
ἐνεργῆται * xai ὅτι μὴ τὸ ἡμῶν θέλημα τὸ ἐμταὐὲς 
xai ἀνθρώπινον, ἀλχὰ τὸ σὸν γενέσθω τὸ ἀπαθὲς τί 
καὶ ἅγιον " xai ἐπειδὴ ἤνωσας τὰ ἐν τῇ γῇ τοῖς 
ρανίοις, καὶ ἐν τοῖς ἐν γῇ ἡμῖν οὔτι τὰ ἐπουράνιξ 
γενέσθω, ε Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς hol 
σήμερον, » Ei καὶ τὸ οὐράνιον ἔργον ἡτήσα-εν, ux 


DE SACRA PRECATIONE. 


δῶ 


νητοί" καὶ τὸν ἐπὶ τῇ συστάσει τῆς οὐσίας À vitte nostrze servand:? necessarium petimus ut bho- 


ἄρτον αἰτοῦμεν ὡς ἄνθρωποι, εἰδότες ὅτι καὶ 
καρὰ σοῦ, xaX σὺ μόνος ἀνενδεὴς, ἡμεῖς δὲ 
fc. Καὶ ἐν σοὶ θαῤῥοῦντές ἐσμεν. Πλὴν ζη- 
€ τὸν ἄρτον, οὐ περιττὰ ζητοῦμεν, ἀλλὰ τὸν 
iav ἡμῶν σήμερον" ἐπεὶ χαὶ περὶ τῆς αὔριον 
ριμνῆσαι ἐδιδάχθημεν" xal ὅτι σὺ εἶ ὁ καὶ 
ὃν χηδεμὼν xal αὔριον χαὶ ἀεὶ ἐσόμενος. Κί αἱ 
ἄρτον ἡ μῶν τὸν ἐπιούσιον δὺς ἡμῖν σήμερον, 
ὑντα ἄρτον τὸν ἐπουράνιον, τοῦ ζῶντος Λόγου 
νάγιον σῶμα, ὅπερ ὁ ut φαγὼν οὐ ζήσεται 
τοτέ. Καὶ ἐπιούσιος οὗτος, ὦ; τὴν Ψυχὴν al 
μα στηρίζων χαὶ ἀγιάξζων, χαὶ ὅτι « Ὃ μὴ 
| αὐτὸν οὐχ ἔχει ζωὴν Ev αὐτῷ * ὁ δὲ τρώγων 
ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα, » Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ 
ματα ἡμῶν, ὡς χαὶ ἡμεῖς ἀφίειλεν τοῖς ὄφει- 
ἡμῶν, » Τοῦτο ἡ τοῦ θείου Εὐαγγελίου πᾶσα 
; xaX δύναμις. Διὰ γὰρ τὸ ἀφιένα!: τὰς ἀνο- 
ὧν xal ἁμαρτίας ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος εἰς τὸν 
y ἐλήλυθε, καὶ σαρχωθεὶς, πάντα ἕπραξε, xal 
τὸ αἷμα ἐξέχεε" xal διὰ τοῦτο τὰ μυστήρια 
ιν εἰ; ἄφεσιν ἁμαρτιῶν * καὶ τοῦτο ἐδίξαξε xal 
ἰϑέτηχεν., « Ἐλν ἀρττε, xai ἀφεθήσεσθε, » 
Καὶ τῷ Πέτρῳ ποσάχις ἐρωτήσαντι, ε 'Agfjso 
μαρτήσαντι τῆς ἡμέρας, » ἕως ἑόδομηχοντά- 
σεν ἑπτά " ἀντὶ τοῦ ἀπαύστω: " xai χριτὴν 
ροσευχόμενον χαθιστᾷ" ὡς εἰ χαταλλαγείη 
ιαγήσεται. Καὶ εἰ ágrxev, ἀφεθήσεται αὐτῷ" 
; ἀφῆχεν ἀφεθήσεται, Καὶ τὰ εἰς τὸν ἀδελφὸν 
€ τὸν πεποιηχότα ἀνάγεται, τοῦτο θελήσαντος 
ἐσπότου. Πάντες γὰρ ἴσοι τῇ φύσει χαὶ ὁμοῦ 
πάντες , xal πάντες σφαλλόμενοι, χαὶ ὀλίγα 
ἐς, πλεῖστα λαμθάνοντες, xal ἀνθρώποις συγ- 
t€ νέμοντες, Ex Θεοῦ συγχωρού“ενοι. « Καὶ 
μπνέγχῃης ἡμᾶς εἰς πειρασμόν. » “Ὅτι οἱ ἐπη- 
iV π)εῖστοι, χαὶ φθόνου πλήρεις, χαὶ ἀεὶ ἐχ- 
καὶ πολλοὶ οἱ πειρασμοὶ, Ex δαιμόνων, ἐξ ἂν- 
v, ix σώματος, ἐξ ἀπρυπεξίας ψυχῆς " xa: ἐν 
οὗτοι ἀγωνιζομένοις τε χαὶ ῥᾳθύμοις, εἰ χαὶ 
Jot μᾶλλον οἱ τῶν διχαίων πρὸς δοχιμὴν xal 
σιν" καὶ οὗτοι μᾶλλον ὑπομονῖς. χρείαν ἕχον- 
τι xal, « Τὸ μὲν πνεῦμα ποόθυμον, tj δὲ σὰρξ 
je. » ᾿Αλλὰ xai ἕτεροι πειρασμοὶ, εἰ περιίδης 
ελφὸν, εἰ ἐπηρεάσεις, εἰ θλίψε'ς, χαὶ τὸ χατα- 
Jat τῶν θείων χαὶ ἀμελῆσαι. Διὸ xiv ὁπόσα 
μεν. εἰς 8eby xai τὸν ἀδελφὸν, ἐλεηθῆναι ζη- 
,, ἐχ τοῦ ἐλεῆσα!: καὶ ἀφιέναι" χαὶ μὴ εἰσελθεῖν 
εἰρασμόν. Εἰ δὲ xal δίχαιός τι; οὐ χρὴ θαῤ- 
τυτῷ, ὅτι xa) Ex τοῦ ττπεινοῦσθαι xal ἐλεεῖν 
κέναι ἔστα: τὸ δίχαιον εἶνα!. ε« ᾿Λλλὰ ῥῦται 
ἀπὴ τοῦ πονηροῦ. » Ὅτι xat σὺς ἐχθροὺς xal 
xai ἄσπονδος χαὶ ἀχάματος, xal μανίᾳ φ-:ρό- 
* χαὶ ἀσηϊνεῖ; ἡμεῖς πρὸς αὐτὸν, ὅτι λεπτοτέ- 
iV ἀγρύπνου οὗτο; t7; φύσεως, χαὶ πονηρὸς, 
ἐφευρίσχων xai πλέχων, καὶ δεινὰ καθ᾽ ἡμῶν 
ἰχανώμενος. Καὶ εἰ μὴ σὺ ἑξαρπάσεις ὁ záv- 
αἱ αὐτοῦ τοῦ πονηροῦ διαθόλου xai τῶ» σὺν 
δημιουργὸς xai Δεσπότης, ὦ; xal τῶν ἀγγέλων 
upv, τίς ἐξισχύστις (2023020; οὗ γὰρ δύναλκι; 


mines quos non latet illum a te donari ; tu enim 
solus dives es, nos autem inopes, et in te confidi- 
mus, lIusuper dum panem poscimus, non superflua 
petimus, sed panem nobis holie necessarium , 
quoniam de crastino ne s»lliciti simus didicimus , 
et quia tu es protector noster, qui cras et semper 
eris. Insuper panem nostrum supersubstantialem 
da nobis hodie, videlicet vivum panem celi, vi- 
ventis Verbi corpus sanctissimum , quod qui non 
manducaverit, non vivet unquam ; et lic est pan's 
supersubstantialis, utpote animam et corpus susti- 
nens ac sanctificans, et qui non manducat eum non 
habet vitam in semetipso ; qui vero eum manducat, 


.Vivet in sscula. « Et dimitte nobis debita nostra : 
B sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. » llc 


est divini Evangelii doctrina atque potentia, Nam 
ut dimittantur delicta et peccata nostra Verbum 
Dci in lunc mundum venit , et incarnatum omr.ia 
fecit, ac denique sanguinem effudit, et propterca 
mysteria dedit in remissionem peccatorum , quod 
docuit ac mandavit dicens : Si dimiseritis, dImittc- 
tur vobis, et Petro sciscitanti quoties offeudenti di- 
mittam in die, Usque ad septuagies septies, inquit, 
1} est semper , el precatorem constituit judicem ut 
si ignoverit, ipsi quoque ignoscatur, et si dimiserit, 
ipsi etiam dimittatur, et sicut dimiserit, ita οἱ di- 
mittatur ci ; ek aimul offensiones erga fratrem sc 
Creatorem adducit, quod voluit Dominus ; omues 
enim sumus natura pares, servique omnes, omnes 
erranus, et pauca dimittentes ac plura accipientes, , 
liominihus ignoscentes et a Deo indulgentiam con- 
sequentes. « Et ne nos inducas in tentationem , » 
quoniam aggressores multi sunt pleni invidize 
semperque inimici, et tentationes mulie e dzemo- 
nibus, ex hominibus, e corpore, et ex imprudentia 
anima, qux omnibus accidunt tam fortiter cerian- 
tibus quam ignavis, nisi quod justi potius mer- 
cedem accipient ob superatam probationem, hi 
vero magis indigent constantia quoniam «e spiritus 
promptus est , caro autem infirma. » [nsuper sunt 
alie tentationes, nempe si fratrem despicias , si 
aggrediaris, si conteras, si divina contemnasg et 
negligas. Jdeo quacunque offendimus in Deum et 


D fratrem , dimitti poscimus ex eo quod nos ignc- 


scinus ac dimittimus, et non intrare in tenta- 
tionem. Verum si quis justus fuerit, non debet siLi- 
metipsi confidere, quoniam justus non est nisi qui 
se humiliat, qui misericordiam facit ac dimittt. 
ε Sed libera nos a malo, » quoniam tuus. ac nos:er 
est inimicus infensissimus, infatigabilis, furore ac- 
census, nos autem prz illo intirmi, quoniam subti- 
lioris 3c vigilis est nature, necnon ille est per. 
versus sexcenta moliens et struens, damnaque 
adversum nos seniper machinans, a quo si tu*nos 
non erueris qui omniuin es ct ipsius diaboli uequam 
ejusque consciorum creator et Dowinus, sicut et 
angelorum ac hominum, quis nos eruere poterit ? 
Non enim colluctari possumus contra adversarium 


633 


SYMEON!S TIIESSALONICENSIS: ARCIH TED. : 


δέ 


iucorpereu;m ita iaciluu ac dolosum semperque A ἠμὲν ἀντιπαλαίειν 998 50), xol οὕτω φῦονερῷ 


iusidiosum, lpse igitur nos ab ee libera, quoniam 
Quum est regmam et virlus εἰ gloria in szcula. 
Amen. ἘΔ quis iusulians conteret eos qui ἃ te re- 
gnantur omuium Deo 3c Domiao , qui ipsis angelis 
dominaris * vel quae potestas resistet. tibi ? nulla, 
quoniaw omnes fecisti ac conservas. Vel quis aJ- 
versus gloria: tuam contrilicet? aut. quis huic 
prorsus repugna^it quz omues fines transcen Jit , 
quoniam pl«ni illa ceelj ct terra, ipsaque aute caos 
el angelos exsülil, quoniam tu solus sen:per 66 et 
zuernns, οἱ gloria iua nempe l'airis οἱ Filii et Spi- 
ritus sancti, regüumque et virtus in. secula. Amcu, 
Quod idem sonat ac si dixeris : vere et ex confesso 
el firmiter es 1n rex et poteus in. secula. glorifi- 
catus. [lec est tuceiuete diva Trisagii virtus 
sanctique orationis Pater noster. Quam totam 09- 
visse aine ulla controversia oportet omaem Chri- 
stianum recle seulientem , camque a somuo sur- 
gentem Deo offerre, necnon domo egredientem, in 
sauctum Dei templum intrantem, ante cibum, post 
cibum, ac vespere, dumque δὰ dormiendum pergit ; 
naw universa iu se continet Trisagii οἱ Pater noster 
oratio ; professionem Oei ejusque glorilicatiousin, 
humilitatem , peccatorum confessionem, venie pe- 
titionem , futurorum spem, necessariorum postula - 
tionem, superfluorum contemptum, spem in Deum, 
orationem ne tentetur sed a malo liberetur, volun- 
tatis Dei expletionem, divinam adoptionem, regni- 
que ejus dignationem. Propterea hane oratiouem 
plerumque facit Ecclesia die ac nocte. Itaque ecce 
de ea ex parte locuti sumus, pro nostra facultate , 
fiuem vero matutinis precibus in Christo imponemus. 


τε καὶ δολερῷ xai ἑἐπιδούλῳ ἀεί. ᾿Ῥῦσει οὖν αὐτὸς 
ἑμᾶς i; αὐτοῦ. « "Ort σοῦ ἔστιν ἡ βσσιλεία χαὶ ἡ 
δύναμις καὶ ἡ 662a εἰς τοὺς αἰῶνα:. ᾿Αμῆν. » Kal 
τίς ἐπηρεάσει xal θλίψει τοὺς ὑπὸ σοῦ τοῦ τῶν ὅλων 
Θεοῦ βασιλευομένους χαὶ Δισπότου ; τοῦ χαὶ τῶν 
ἀγγέλων δετπόζηντο: ; ἢ τί; τῇ δυνάμει σου ἀντι- 
στίσεται; Οὐδείς, Ἐπεὶ καὶ πάντας πεποίηχάς τε 
xa! συνττρεῖ:. Ἢ τίς πρὸς τὴν δόξαν «o0 ἀστι- 
εἴ; ὃ ὅμως χατατολμήσει; 4 περιέχει τὰ nl 
ρατα, Ἐλέρ'ς γὰρ ab:nq ἔστιν ὁ οὐρανὸς καὶ 
$ v5: xai πρὸ τῶν οὐράνων αὕτη xal τῶν ἀγγέλων" 
ὅτι σὺ “ό᾽ος ἀεὶ ὧν xal αἰώνιος, xal ἡ δ'ξα σοὺ τοῦ 
11:05; καὶ τοῦ Ylou χαὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, xal 
3, βασιλεία χαὶ δύναμις εἰς τοὺς αἱῶνα-. ᾿Αμῆν, 
B Τουτέστιν ἀληθῶς καὶ ὁμολογουμένως xa βεθδαίως 
σὺ βασ'λεὺς καὶ δυνατὸς χαὶ δεδοξασμένος sl; τοὺς 
αἰῶνες, Αὕτη ὡς ἐν συνόψε: καὶ ἢ δύναμις τοῦ Tpis- 
αγίου, καὶ τῆς τοῦ, « Πάτερ ἡμῶν, » ἱερᾶς προῦ- 
ευχῆῇ:. Καὶ ταύτην πᾶσαν εἰδέναι χρὴ δίχα φπροφά- 
σεως πάσης τὸν ὀρθῶς; φρονοῦντα πάντα Χριστι2» 
νόν. Καὶ ἐξαναστάντα τοῦ ὕπνου πρὸ Θεὸν ἀναφί- 
ρειν, χαὶ ἐξερχόμενον τῇ; οἰχίας, καὶ ἀπερχόμενον 
εἰς νχὺν ἅγιον θεοῦ. Καὶ πρὸ τῆ; τροφῆς, xal μετὶ 
τὴν τροφὴν, xal ἑσπέρας, χαὶ εἰς τὸ ὑπνῶσαι mopr- 
μενον. Πάντα γὰρ ἡ τοῦ Τρισαγίου αὕτη xal τοῦ, 
« Πάτερ ἡλῶν, » προσευχὴ συνέχει ἐν ἑλυτῇ xoi 
ὁμολογίαν Θεοῦ, xal δοξολογίαν, χαὶ ταπεινοφβὺ" 
σύνην, xal ἐξαγόρευσιν ἀμαρτιῶν, καὶ ἀφέσεως al- 
C 717. xa ἐλπίδα τῶν μελλόντων, καὶ αἴτησιν τῆς 
χρείας, χαὶ παραίτητιν τῶν περιττῶν, χαὶ τὸ εἰς 
Θεὸν ἐλπίζειν, χαὶ τὸ εὔχεσθαι μὴ πειρασθῖναι, χεὶ 
λυτοιηθῆναι τοῦ πονηροῦ, χαὶ τὸ θέληυα ποιεῖν τοῦ 


0:55, καὶ υἱὸν αὐτοῦ εἶναι, χαὶ τῆς ϑασιλείσς αὑτοῦ ἀξιωθῆναι. Καὶ διὰ τοῦτο τὴν προσευχὴν ταύτην ἡ 


'ExaAnola πλειστάχις τῆς ἡμέρας xai τῇς νυχτὸς 
μέρους χατὰ τὴν διιξτέραν ἰσχύν. Ἐπιθήσομεν δὲ 


CAPUT CCCXXI. 


Quare misericordiam in omnibus precationibus et 
anle quaslibet precationes exposcimus. 


Post magnam «doxologiam, vel hujus loco in 
diebus communibus post Trisagion ct Salvatoris 
orationem, continens (it a sacerdote deprecatio, in 
qua primum misericordiam flagit:mus a Deo wise- 
ricorde, dicendo : « Miserere mei, Deus, secunduu 
maguam misericordiam tuam; » et caetera, quo- 
niam nihil aliud poscimus, nisi ut misereatur 
uostri; nobis enim non est fiducia vel libertas 
deprecandi, quasi aliquid nostrum producamus, vel 
cogitandi nos non peccavisse ; unde utpote prava- 
ricati et condemnati nihil aliud possumus vel au- 
demus dicere nisi, Miserere, ail misericordem Do- 
minum. nostrum, quem. tantum contristavimus et 
contristamua semper, ut nihil aliud bahicamus sive 
sacerdos 5011 populus nisi clamare : Miserere. llle 
quidem dicit: « Miserere nostri, Deus, secundum 
magnam misericordiam. tuam ; / deprecamur te, 
exaudi nos, et miserere », Quid hoc: « Deprecamur 
le, exaudi et. miserere?» Nou sumus digni qui 
exaudlaumur, et. propterea clamamus ut misericor 


ποιεῖτοι, Ἰδοὺ οὖν xal περὶ ταύτης clofxape ἐχ 
ἐν Χριστῷ xai τὸ τέλος τῷ 5püpu. 


| KESAA TKA'. 
Διωτί τὸν ἔλεον ἐν πάσαις προσευχαῖς xal πρὸ 
πάσης δὑὐχῆς ἐξαιτούμεθα, 

Μετὰ τὴν μεγάλην δοξολογίαν, ἣ ἀντὶ ταύτης ἐν 
ἡμέραις χοιναῖς thv τοῦ Τριδαγίου χαὶ τὴν ὑπὸ 
«οὔ Σωτῖους προτευχὴν ἡ ἐχτενῆς δένσ'ς παρὰ τῶ 
ἱερέως τελεῖται, ἐν f] πρῶτον μὲν τὸν ξλειν εἰς 2X 
ἐξαιτεῖται παρὰ τοῦ ἐλεήμονος Θεοῦ, « Ἐλέη1. 

D ἡμᾶς, ν λέγων, ὁ Θεὸς, γατὰ τὸ μέγα Ehrh σον 
xai τὰ )η:πά, Ἐπεὶ χαὶ οὐ 6:0 ἄλλο τ: αἷτι 501}, 
ἀλλ᾽ d τὸ ἐλεγθῆναι, ὅτι οὐδὲ θάῤδος ἡμῖν ἣ τιῤ- 
ῥησία, ὡς ἡμέτερον τι προσαγανεῖν, xal αἰτεῖσθαι, 
$ λογίζεσθαι μὴ ἐμαρτηχέναι. Ὅθεν ὡς ἐμαρτῆ 
χότας καὶ χαταχεγριμένους μηδὲν ἄλλο ἰσχύειν d 
τολμᾷν λέγειν f) τὸ "EAémc ov πρὸς τὸν οἰχτίρμον 
δεσπότην ἡμῶν, ὃν κατὰ τοσοῦτον παραλυπήσαμδν 
xoi παραλυποῦμεν ἀεὶ, ὥστε μηδὲν ἔχειν, ἣ τὸ 
'FAéncor μόνον βοᾷν xai τὸν ἱερέα χαὶ τὸν 139". 
Καὶ ὁ piv qn, « Ἐλέησον ἡμᾶς, ὁ Θεὺς, κατὰ τὸ 
μέγα ἔλεός σον.» Δεόμεβά σου, ἐπάχουσον ἡμῶν 
xai ἐλέησον. » Τί ἔστι τὸ, « Δεόμεθά σου, ἐπόχον" 
σον, xai ἐλέησον ; » οὐδέ γε ἄξιοί ἐσμεν εἰσαχθν 
σθῃναι xal ἐλεηθῆναι βοῶντες. Δεόμεθά σου ἡ» 


er . M X 


DE SACRA PRECATIONE. 


- 


585 


ἰλεῆσαι. Καὶ ὡς μεσίτης μὲν ὁ ἱερεὺς A diam consequamur, te ergo deprecamur ut mise- 


Asóps0d σουλέγων xaX τὸ, ᾿Επάχουσον. 
abe τὴν δέησιν ἐπιφέρει, τὸ, « Κύριε 
Τοῦτο γὰρ dj μεγίττη σου φιλανθρωπία, 
αὶ ἡμῶν ἀξία δέησις χαὶ παράχλγησις τὸ 
Τούτου χάριν χαὶ πρὸ πάσης ἄλλης εὖ- 
ἱερεύς φησι, « Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν, » 
"τῶτες, δειχνύντες ὡς τοῦτο ἡ δέησις, 
cov, » ἀναχράζουσιν, ἅμα δὲ χαὶ συν- 
τοῖς ἱερεῦσιν, ἐπεὶ ε πολὺ ἰσχύει δέῃπις 
ργουμένη.» Ὁρᾷς τὴν ἐν ταπεινώσει γνῶ- 
tw τῆς Ἐχχλησίας: χαὶ Ont; ῥυθμίζει 
) διὰ τῆς μετανοίας χαὶ ταπεινώσεως: τὰ 
je; ᾿Αλλ᾽ οὐ νοοῦμεν, ἀδελφοὶ, οὐδὲ τῶν 
αἰσθανόμεθα, ἀπὸ συνηθείας δὲ χείλεσι μό- 
t£v, xal σπεύδομεν ὡς; βάρος vt ἀφ᾽ ἡμῶν 
᾿σευχῆς 997 ἀποτινάξασθαι. “Ἕτεροι δὲ 
te, οὐδὲ λαλοῦμεν ᾿Ε.λέησον, οὐδὲ τὸν νοῦν 
μένου, xaX οὐδ᾽ ἐλέους ἐπιτυγχάνομεν. 
τὸν σχοπὺὸν τῆς Ἐχχλησίας, xal πρόδ- 
9b, σὺ xaX iq εὐσεδῆς. 


fc. Καταμανθάνω, δέσποτα ἅγιε, καὶ θαυ- 

τοῖς λεγομένοις, λίαν συστέλλομαι" ὅτι 

y ἠξιωμένοι δώρων ὑπὲρ ἡμᾶ;, οὐδ᾽ al- 
μεν ἐν τούτοις ὅλως. 

Uc. ᾿Αλλὰ συνετίσαι Κύριος ἡμᾶς, ὁ 
ρώπῳ γνῶσιν, xa: ἐνισχύσαι ἡμᾶς, xal 
4, Πλὴν καταμάνθανε ὅπως ἔν τε ἑσπερι- 
vyalg, xat τῇ ἱερᾷ λειτουργίᾳ, οὐδὲ δι- 
«τούτου χάριν καὶ δ'εγέρσεως tj Ἐχχλησία 
* ἀλλ᾽, « Εἴπωμεν πάντες, φησὶ, καὶ ἐξ 
διανοία: ἡμῶν εἴπωμεν" ν xal τότ: τὰ 
ρέρει. ] 

KE?AA. TKD'. 
Pogía, » xal τὸ, t pue d gupevs » xal 
τὸ, « Σοφίᾳ ὀρθοί. » 

« Εἴπωμεν πάντα, » χαὶ τὰ ἑξῆς ὗπο- 
στι xai διδασκαλίας, ὡς xat τὸ Zegíu, xax 
rey, xai τὸ Xoglg ὀρθοί " οἷον, "Ev σοφίᾳ 
'άντες " ὅτε xal σοφία Θεοῦ τὰ λεγόμενα 
£va, xal τῆς τοῦ Θεοῦ ζώσης σοφίας. Ἐπεὶ 
ἰοφίας ὁ φόδος τοῦ Θεοῦ, xal μετὰ σοφίας 
καὶ εὐλαδείας ὁρῶντες καὶ ἀχροώμενοι * 
ἐχομεν ἑαντοῖς ἐν φόδῳ Θεοῦ, xal ὀρθοὶ 
(ag xai συνέπεω: xoi σώμασιν ἱστάμεθα 
ig. καὶ ὀρθοὶ τῇ πίστει xol τῷ φρονή- 
τανοεῖ; καὶ τὰ μιχρὰ δοχοῦντα τῆς Ἐχχλη- 


tóc. Κατανοῶ καὶ θαυμάζω, δέσποτα. 
ρεύς. ᾿Αλλὰ μὴ θαύμαζε" τῆς τοῦ Θεοῦ γὰρ 
& ἐνυποττάτον καὶ ζώσης ἐστὶν ἡ Ἐχχλησία, 
ναὸν ἑαυτῇ διὰ τοῦτο τὸ θεῖον αὑτῆς ᾧχο- 
"opa, καὶ τοὺς ἄφρονας πρὸς γνῶσιν Exá- 
θεν xal τὰ μιχρὰ δοχοῦντα ταύτης πλήρη 
lal * xa ἔσῳ μιχρά τισι νομιζόμενα, μᾶλλον 
γνώσεως ὅτι καὶ τὸ τοῦ Θεοῦ μωρὸν δο- 
; ἀνθρώποις σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστὶ, 
“θενὲ;, ἰσχυρότερον" καὶ ὅτι μία μὲν xai 
ATROL. Gn. CLV. 


rearis, exaudi nos. Et tanquam mediator stat 
sacerdos dicens : « Te deprecamur, »et, « Exaudi. » 
Poplüs autem orationem adjicit : « Kyrie, eleison.» 
hoc enim est maxima benignitas tua, videlicet 
misereri, dignaque deprecatio et postulatio nostra : 
« Miserere; » hujus gratia ante quamcunque pre- 
cationem sacerdos quidem dicit : « Oremus Domi- 
num,» presentes vero ostendentes in lioc esse 
orationem clamant: « Kyrie eleison, » simul cum 
sacerdotibus deprecantes ; « multum enim valet 
deprecatio justi assidua, » Viden humilem scientiam 
et ordinem Ecclesie? et quomodo uni Deo per 
poenltentiam et humilitatem liberos suos informat? 
Sed non meditamur, íÍratres, non sentimus qua 


B dicimus, sed prz consuetudine labiis tantum | ío- 


quimur, satagimus ut !a«quam pondus quoddam ἃ 
nobis orationis offieium amoveamus; alii vero 
ignavi neque dicimus miserere, neque dicto mentem 
intendimus, ideo miscricordiam nonconsequünur, 
sed vide finem Ecclesi», eique stude, írater, tu 
omnisque vit religio-us. 

Clericus. intelligo, domine sancte, et de dictis 
stnpens angor nimis, qaoniam tantis dignati donis 
que super nos suRt, nec in eis omnino menter 
advertamus. 

Pontifex. Sed instruat nos Dormainus qui dat 
homini scientiam, et confirmet nos et misercatur 
nostri, Iusuper disce quomodo in vespertinis pre- 


. cibus et in sacra corporis oblatione, Ecclesia 


Requaquam hujus graiia a docendo et excitan.lo 
desistat, sed, « Dicamus omnes, inquit, et ex tota 
mente nostra dicamus, » et tunc cztera adjicit. 


CAFUT CCCXXIIL. 


Quid designent acclamationes in precationibns, «Sa- 
pientia,» et, «AUendamus,» et, «Sapientia erecti.» 


lllud enim : « Dicamus omnia, » et caetera, horta- 
tionem et doctrinam continet, quemadmodum istud : 
«Sapientia,» et, «Attendamus,» et, « Sapientia ere- 
cti,» quasi diceret : In sapientia etate omnes, quo- 
niam sapientia Dei sunt dicta et facta viveque Dei 
sapientiz. Verum quoniam inilium sapienti» timor 
Dei, 3tque cum sapientia et pietate erimus viden- 


p (es εἰ audientes, nobismetipsis attendamus | in 


timore Dei, et erecti cum sapientia ac iutelligentia 
stabimus mente et corpore, necnon erecti fide ac 
sensu. Num percipis hos usus Ecclesi: qui viden- 
tur parvi? 

Clericus. Percipio mirorque, domine. 

Pontifex. Noli mirari ; Dei enim sapientix consub- 
siantialis et viventis est Ecclesia, qux: templum 
sibi per hoc divinum ejus corpus zdificavit, stul- 
tosque ad sensum vocavit, unde ea qua in ea 
parva videntur plena sunt sapientis, et quanto 
minora a quibusdam censentur, tanto majorem 
sensum continent, quoniam quod stultum Dei 
videtur hominibus, sapientius est hominibus, et 
quod infirmum judicatur fortius, est, οἱ quouiaq 


V, 


DE SACRA PRECATIONE. 


ΚΕΦΑΛ. ΤΚΔ', 
Περὶ τῆς πρώτης ὥρας. 
γε δοξολογία τῖς πρώτης ὥρας τελεῖται 
ν ἀπόλυσιν τοῦ ὄρθρου εὐθὺς, ἑορτῆς οὔ- 
ναπτῶς τῷ ὄρθρῳ, ὕστερον τῆς ἀπολύ- 
κένης, ἐπειδήπερ, ὡς προειρήχαμεν, μία 
ρθρῳ ὑμνολογία ἐστί. Λέγομεν οὖν τὸ, 
γοσχυνήσωμεν τῷ βασιλεῖ ἡμῶν Χριστῷ 
τρὶς, ὅτι οὗτος ἐμῖν μόνος βασιλεὺς καὶ 
ὡς χαὶ φύσει Δεσπότης σὺν Πατρὶ καὶ 
μόνος, xai τὸ χράτης τοῦ δισδόλου xo 
νίδα καταξαλὼν, χαὶ ἐλευθερώσας ἡμᾶς 
υς χαὶ τοῦ θανάτου. Εἶτα χαὶ ψαλμοὶ λέ- 
Hg εἰς τιμὴν τῆς Τριάδη:, κατὰ τὸ πρωΐ 
ποτὲ τῷ Δαδὶδ, εὐχαριστίαν Θεοῦ περιέ- 


590 
CAPUT CCCXXIV. 

De prima hora. 

Sed enim ΠΟΙ prim: doxologia perficitur vel 
statim post finem seu dimissionem matutini officii, 
vel conjuncte cum hoc officio, dilata dimissione, 
quóniam, prout diximus, una cum matutinis pre- 
cibus est laudatio. Ter ergo dicimus : « Venite, ado- 
remus regem nostrum Christum Déuin, » quoniam 
hie nobis solus rex et :xternus, utpote solus cum 
Patre et Spiritu Dominus, qui imperium et tyranni- 
dem diaboli confregit, nosque a tenebris et morte 


. liberavit. Deinceps tres dicuntur psalmi in honorem 


Trinitatis a. David olim mane dicti, quibus gratie 
aguntur. Deo, et obsecratur ut. super nos veuiat 
divinus splendor ejüs, et opéra nostra dirigantur, 


a τὸ ἐλθεῖν ἐφ᾽ dug; αὐτοῦ τὴν θείαν B ac omne quideni a nobis malum arceatur, omni 


τὰ, χαὶ τὰ ἔργα ἡμῶν xazsuüuvÜT sat, xal 
μὲν ὅἅπὰν ἀποστῆναι ἡμῶν, ἀγαδοῦ δὲ 
μᾶς πληρωθῆναι. Μετὰ τοὺς ψαλμοὺς δὲ 
τῆς αὐτῆς ἐννοίας, χαὶ ἕτερον εἰ; τῆν 
Y, χεχαῤιτωμένην αὐτὴν μετὰ τοῦ ἀγγέλου 
καὶ οὐρανὲν, ὡς «^» τῆς διχαιοσύνης 
τεἴλασαν, χαὶ παράδεισον ὡς τὸ ξύλον τῆς 
στὸν τετοχυΐαν, χαὶ Παρθένον, ὡς ἄειπάρ- 
γυσαν. Οἰχείως δὲ τοῦτο λέγεται τότε, διὰ 
τὴν τοῦ ἡλίου ἀνατολὴν, xai τὸ τὸν πα- 
ιατὰ ἀνάτολὰς εἶναι. Εἶτα ἡ τοῦ Τρισαγίου 
Πάτερ ἡμῶν » προσευχὴ, ὅτι οὐ δυνατὸν ἐν 


ρῷ μὴ μνησθῆναι ταύτης. 
ΚΕΦΑΛ. TKE'., 


ξκάστῃ ὥρᾳ καὶ ταῖς «1οιπαῖς dxolov- 
ὁ, « Κύρις, ἐλέησον, » τεσσαράκοντα. 


. € Κύριε, ἐλέησον, » τεσσαράχοντα, εἰς 
τοῦ χαιροῦ παντὸς τῆς ζωῆς ἡμῶν. Τῶν 
ἰοσίων ἑξήκοντα πέντε ἡμερῶν ἀποδεχά- 
; φασί τινες, αἱ τεσσαράχοντα, ἐν αἷς ἡ με- 
εἰα, καὶ ἐν ἑχάστῳ χαιρῷ προσευχῆς, τὸ, 
ἰλέησον, » τεσσαράχοντα, εἷς ἐξάλειψιν τῶν 
ἡμέρᾳ xai ὥρᾳ ἀμυθήτων ἡμῶν ἀμαρ- 
xai μετὰ τὸ, « Κύριε, ἐλέησον, » τὴν 
ἄτην λέγομεν πάντοτε εὐχὴν, τὸ 899 
tavi καιρῷ καὶ πάσῃ ὥρᾳ,» πάντα πε- 
, καὶ ὑπὲρ πάντων οὖσαν τῶν ἡμετέρων 
y χαὶ σω"άτων, xal λογισμῶν xat ἐννοιῶν 
,, ἅπαντα αἱτουμένη κχκαθαγιάζεσθαι, καὶ 
ντροῦσθαι πειρασμοῦ, χαὶ ὑπὸ τῶν ἀγίων 
Ξεἰχίζεσθαι καὶ φυλάττεσθαι, xal ἐν ἐπι- 
νεσθα: τῆς τοῦ Θεοῦ δέξης, ἤτοι xav ἐνέρ- 
λαύειν τῆς τοῦ Θεοῦ ἀπροσίτου φωτοχυ- 
(άριτος, ὃς ἔστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς alc- 
τὴν Θεοτόχον ὡς τιμιωτέραν τῶν Zepa- 
νοῦμεν " xal παρὰ τοῦ ἱερέω; ἧ τῷ ᾿Αα- 
σα ὑπὲρ τοῦ λαοῦ προσευχὴ λέγεται, 1j xat 
Δαδὶδ ἐχτεθεῖσα, τὸ, « Ὁ Θεὸς οἰχτειρή- 
. » Καὶ εὐθὺς ἡ εὐχὴ ἁρμοδία τῇ πρώτῃ 
ἰριστὲ τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν * » καὶ οὕτω 
ἱερέως ἀπόλυσις. 


autem bono repleàmur. Verum post psalmos di- 
cuntur versiculi ejusdem sententi:x, et alius in ho- 
norem Dei Genitricis quam cum angelo predict 
gratia plenam caelumque, ntpote ex qua ortus est 
so] justitiz, atque parádisum tanquam quz lignum 
vite Christum genuit, necnon virginem, ut que 
semper virgo permansit. Apte vero istud tunc dici- 
tur, ob sensibilem solis ortum et quia paradisus a 


orientem versus exstitit. Deinde diciter Trisagion 


ae oratio, ἃ Pater noster,» quoniam ejus in. omni 
tempore non meininisse non possumus. 


.CAPUT CCCXXV. 


Quere hora qualibet, et in ceteris. ordinibus offitii 
ecclesiastici, oramus, « Domine miserere,» quadra- 
ginta (dies). 

Postea quadragies dicitur : « Kyrie cleison, » ad 
sanctificandum totum tempus vite nostre; nam 
trecentorum et. sexaginta quinque dierum decima 
pars, ut quidam aiunt, quadraginta constat, in 
quibus magnum jejunium, et in. singulis precum 
hor s, «Kyrie eleison,» quadragies recitatur in dele- 
lionem peccatorum qua sine numero in omni die 
ac hora perpetramus. Quamobrem post , « Kyrie 
eleison, » valde necessariam semper dicimus ora- 
tionem, nempe, « Qui in omni tempore omnique 
hora,» qus omnia complectitur et de omnibus 
nostris versatur animisve et corporibus et consiliis 
ei cogitationibus atque operibus, deprecans ut 
omnia sanctilicentur, et ab omni tentatione libe- 
remur, atque a sanctis angelis muuiti custodiamur, 
necnon in scientia gloriz Dei instruamur, id est, 
abundanter potiamur. inaccesso Dei lumine ac gra- 
tia, qui est benedictus in szcula. Dein Dei Geni- 
tricem utpote Seraphim majore dignam bonore 
celebramus; et ἃ sacerdote dicitur oratio Aaron 
data pro populo, et deprecatio a David instituta : 
« Deus misereatur nostri. » Et statim fin oratio liora 
primz accommodata : « Christe, lux vera, » et ita a 
sacerdote absolvitur. 


ἴθι STMEONIS THESSALONICENSIS ARCILTÉP., m 


CAPUT CCCXX VI. A KF$AA. TRQ*. 
De caterís horis, tertia, sexta et mona : ac simul de Περὶ τῶν λοιπῶν. ὡρῶν, τρίτης, Exec za) ἐγγά. 
prima. tnc, μετὰ τῆς πρώτης ὁμοῦ. 
Itaque ille est ordo horz primz; ad tertiam et Αὕτη οὖν fj τῆς πρώτης ὥρας ἀκολουθία, xa χατὰ 


sextam similiter psallitur per diversos, sed his boris τὴν τρίτην ὥραν καὶ ἔχτην ὁμοίως ψάλλεται μετὶ 
consuetos psalmos et versiculos, Trisagion vero διπτόρων ψαλμῶν τῶν συνήθων xal τροπαρίων͵ 


tantum ad tertiam, postquam benedixerit sacerdos, 
dieitur, et duodecies : « Kyrie eleison, » qui ritus 
etiam in hora nona, in Completorio et in Matutinis 
precibus in bonorem sancte Trinitatis servatur, 
prout seorsum dictum est de simili oratione 
Trisagii. Dicitur autem, « Kyrie eleison,» duodecies 
propter duodecim diei et duodecim noctis horas, 
in sanctificationem nostram et ad expiandas offen- 
sas in eis commissas, qucmadmoilum quadragies 
dicitur, « Kyrie eleison, » ob eas quas retulimus 
causas. 
CAPUT CCCXX VIT. 
De Psalmis hore tertie, sext et none. 

lzitur in horis singulis, primo, tertia, sexta et 
nonà istud : Venite, adoremus, sequuntur propter 
sanctam Trinitatein tres psalmi ad horam accom- 
modati in honorem Trinitatis et scientiam mysterii 
quod in hac hora recolitur ; et quemadmodum liora 
prima psalmos habet matutinum tempus memoran- 
tes divinumque splendorem indicantes propter 
radiationem solis, ita eL terti:e psalmi narrant 
dolos Judxorum malaque eorum in Christum con- 
silia ; ultimus vero utpote quinqvagesimus divini 


Spiritus adventum signilicat. Psalmi autem sext» (c 


hore Judaos ostendunt irruentes οἱ quzrentes 
animam Domini, eumque occidentes, quoniam 
ecirra horam sextam crucifixerunt. eum, necuon 
euin afficientes conviciis et injuriis ac in ira gras- 
santes, terram quoque commotam et tenebris oper- 
tam, 3€ cartera. Ultimus autem 3uxilium a Patre 
dum  tribularetur prestitum exhibet ; ait enim ; 
4 Q :i habitat in adjutorio Altissimi, » et vietoriam 
ex inferno roportatam in his : « Super aspidem et 
basiliscum ambulabis, » et ezters. Porro nons 
psalmi salutem nostram patefaciunt per mortem 
Christi et. inteifectionem saneti ejus. tabernaculi 
comparatam, et quoniam Deus vivit, etsi carne 
propter nos mortuus fuerit, et altare pro nobis 
factus cst, et adjutorium tam vivis quam in inferno 
in loco fletuum gementibus, necnon bona factus 
est in terra exspectatio; et captivitatem nostram 
convertit, scilicet animas nostras, et peccata nostra 
remisit; et conversus vivificavit nos, et plebs ejus 
l;ietata est. in eo, nempe in resurreetione cjus; et 
pacem locutus est, necnon misericordia et pax 
osculatz sunt, et justitia. de ccelo prospexit, quo- 
niam. per mortem Christus mortem interfecit ; et 
terra dabit (rucium suum, videlicet Dominum carne 
resurgentem. Ultimus autem psalmus : « inclina, 
Domine, » hiec omuia significat, et quoniam justus 
e*t οἱ absque peccato qui pro nohis crucitixus est 
εἰ mortuus, et miserator et multum misericors οἱ 
verax, ej dedit nobis fortitudinem a^. *ihimetipsi 


D 


Tptsavtoo μόνον πρὸ τῆς τρίτης ὥρας μετὰ τὸ c). 
λογῆσαι τὸν ἱερέα λεγομένου, xal τοῦ, ε Κύριε, 
ἐλέησον, » δώδεχα * ὃ xaX ἐν τῇ ἐννάτῃ ὥρᾳ xut 
τοῖς ἀποδείπνοις καὶ τῷ ὄρθρῳ ἔθος ἐστὶν ὡς εἰ; 
τὴν ἁγίαν Τριάδα, ὡς εἴρηται, ἰδίᾳ τῆς τοιχύττ: 
τοῦ Τρισπαγίου ἀναφερομένης προσευχῆς. Καὶ τὶ," 
€ Κύριε, ἐλέησον, » δωδεχάχις λέγεται διὰ τὸ δωβε- 
κάωρου τῆς ἡμέρα:, xaY τὸ δωδεχάωοον «EG νυχτῆς, 
εἰς ἁγιατμὴν ἡμῶν χαὶ χάθαραιν ἀπὸ των ἐν tavta 
κταισμάτων, 6; χαὶ τεσσαράχοντα τὸ, « Kóp:e, Ülz- . 
Gov, » ἐν ἐχάστῃ ὥρᾳ δι᾽ ἃ: εἴποιεν αἰτέας. 
ΚΕΦΑΛ. TKZ'. 
Περὶ τῶν Vaio τεῆς τρίτης, ἕκτης καὶ ἐννάτης. 
Ἐν ἑχάστῃ οὖν p πρώτῃ, τρίτῃ, ἕκτῃ χαὶ ἐννάτη 
τὸ, € Δεῦτε προσχυνήσωμεν, » ἔχει τρὶς διὰ τὴν 
ἁγίαν Τριάδα ψαλμοὺς τρεῖς xal ἀρμοδίους p; 
τὴν ὥραν, διὰ τιμὴν τῆς Τριάδο; xal τὴν γνῶσιν 
τοῦ ἐν τῇ ὥρᾳ μυστηρίου, xal ὡς ἣ πρώτη ὥρα τοὺς 
μεμνημένους τοῦ πρωΐ ψσλμοὺς χαὶ τῆς θείας λαμ- 
πρότττος ἀπὸ τῆς ἀναλάμψεως τῆς ἡλιαχῆς, οὕτως 
οἱ τῆς τρίτης, τὰ περὶ τοῦ δόλου τῶν Ἰουδαίων χαὶ 
τῆς ἐπιδουλῖῆς τῆς εἰς Χριστόν. Ὃ δὲ τελευταῖος ὁ 
πεντηχοστὸς ὧν, τὰ περὶ τῆς ἐπιδημίας τοῦ θείου 
Πνεύματος. Οἱ δὲ τῆς ἔχτης ὥρας τὴν ἐπανάστασιν 
διλοῦσι τῶν Ἰουδαίων, καὶ τὸ ζητῆσαι τὴν ψυχὴν 
τοῦ Κυρίου, καὶ θανατῶσαι αὐτὸν͵ ἐπεὶ αὑτὸν xtd 
τὴν ἔχτην ἐσταύρωσαν ὥραν, καὶ τὸ λυπεῖν αὐτὸν 
ἐν τοῖς χλευασμοῖς χαὶ ταῖς ὕδρεσι, xaX ἐν ὀργῇ ἐγ" 
χοτεῖν, xai τὸ τρόμον γενέαθαι ἐν τῇ yi, xal σχό- 
τος αὑτὴν καλύψαι, καὶ τὰ λοιπά. Ὁ δὲ τελευταῖος 
τὴν ἀπὸ τοῦ Πατρὸς ἐν τῷ θλίῤεσθαι βοήθειαν, 
« Ὁ χατοιχῶν γὰρ, φησὶν, ἐν βοηθείᾳ τοῦ ᾿ΥΨίστο".) 
καὶ τὴν χατὰ τοῦ ἅδου víxqv, ὡς « Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ 
βασιλίσκον ἐπιδήσεται, $ xal τὰ ἑξῆς, Τῆς ἐννάτης 
δὲ οἱ ψαλμοὶ, τὴν διὰ θανάτου Χριστοῦ xal τῆς W- 
χρώσεως τοῦ ἁγίευ σχηνώματος αὐτοῦ ἡμῶν out" 
plav * xai ὅτι Θεὸς ζῶν ἔστιν, εἰ καὶ τέθνηχε cop? 
6c ἡμᾶς " καὶ θυσιαστήριον γέγονεν ὑπὲρ ἡμῶν 
χαὶ ἀντίληψις τοῖς τε ζῶσι χαὶ ἐν τῷ ἄδη εἰς τὸν 
τόπον οὖσι toU χλαυθμῶνος * xai εὐξοχία γέγονεν 
ἐν τῇ γῇ 7 καὶ τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν ἀπέστρεψ 5" 
πὰς ἡμετέρας ψυχάς " xal τὰς ἀνομίας dec 


- ἀφῇχε ^ xal ἐπιστρέψας ἐζώωσεν ἡμᾶς, xal nom. 


v& τὸν λαὸν αὑτοῦ τῇ ἀναστάσει αὐτοῦ * xai τὴν 
ρένην ἐλάλησε, xal ἔλεος καὶ ἀλήθεια συνέντησ 

xa διχαιοσύνη Ex τοῦ οὐρανοῦ διέχυψεν, ἐπεὶ 
θανάτου Χριστὸς τὸν θάνατον ἔλυσε * xai d 1e 
σει τὸν χαρπὸν αὐτῆς, τὸν σαρχὶ ἀναστάντα. Ka 
τελευταῖος δὲ τὸ, ε Κλίνον, Κύριε, » πάντα ταῦ“ ' 
σημαίνει, xal ὅτι ὅτιος xal ἀναμάρτητος ὁ ὑπᾶ 2 
ἡμῶν σταυρωθεὶς χαὶ" ἀποθανὼν, xal οἰχτίρμω5 
xai πολυέλεος, xai ἀληθινός * καὶ ἔδωχεν ἡμῖν xod 
voz * 430 καὶ ἑαυτῷ, υἱῷ τῆς παιδίσχης αὐτοῦ Te 


DE SACRA PRECATIONE. 


t 04 


τῆς Θεομήτορο:, xaX σημεῖον εἰς ἀγαθὸν, A filio puelle suz2 facto Deipare, signumque przbuit 


ρὸν αὐτοῦ xal τὴν ἕγερσιν, δι᾽ οὗ χαὶ χατῃ- 
αν οἱ ἐχθροὶ αὑτοῦ. Εἶτα καὶ τροπάρια, xai 
ξῆς " καὶ τελευταῖον τὰς εὐχὰς, ὡς elphxa- 
τὰ τὴν ὥραν ἁρμοδίου;. 'O δέ γε ἑσπερινὸς 
οὕτω * μᾶλλον δὲ πρότερον μὲν ἅμα τῇ τρι- 
ἃ λεγόμενα τυπιχὰ ψάλλεται. Καὶ ὅρα εὑ- 
rax γνῶσιν εὐσεδῇ καὶ μεγίστην τῆς Ἐχχλη- 
T£ γὰρ τὸ συνεχῶς χατὰ διαστήματα xai 
ΙΝ ὡρῶν τοὺς ὕμνους ἀναφέρειν, ὥς τινα 
ιν τίχτει χαὶ ἀχηδίαν, xal μάλιστα ταῖς 
λεστέρων ψυχαῖς, οἱ θεῖοι Πατέρες ἡμῶν, 
νούμενοι Πνεύματι, χαλῶς τὸ ῥηθησόμενον 
av, ἅμα μὲν xal πάσας χατὰ διαδοχὴν γί- 
τὰς δοξολογίας προμηθούμενοι, ἅμα δὲ xal 
καὶ ἀμελείας σοφῶς διορθούμενοι. 
ΚΕΦΑΛ. TKH'. 


cat αἱ ἀκοϊλουθίαι ἐν τρισὶ καιροῖς καλῶς 
σθαι &ráy0ncav, διά τα τιμὴν τῆς Τριά- 
καὶ τὸ μὴ ῥᾳθυμεῖν ἡμᾶς. 


χὶ ἐν χαιροῖζς τρισὶν ἀπαραιτήτοις xa^ ἀναγ- 
ote εἰς δόξαν χαὶ τιμὴν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν τῆς 


ου Τριάδος πάσας διετάξαντο γίνεσθαι. 


ῶὥτον μὲν τὸν μετὰ τὸ μεσονύκτιον ἄχρι 
χαιρὸν, xal τρεῖς λέγειν ἀχολουθίας, xa 
ig ἀναχήρυξιν τῆς Τριάδος: καὶ δόξαν. Αὗται 
᾿ ἣ τοῦ μεσονυχτιχοῦ, fj τοῦ ὄρθρου, xal 
ὑτῆς ὥρας, καθ᾽ ἑαυτὴν μὲν οὖσα, ἑνουμένη 
p ὄρθρῳ, καὶ μὴ εἰς τὰς ἑπτὰ αἰνέσεις ἀριθ- 


in bunum, crucem suam et resurrectionem, quibua 
confusione operti sunt inimici ejus. Postea fiunt 
versiculi et cetera, ac tandem preces, ut diximus, 
horis aocommodatze, Similiter aguntur vespera, 
dicla autem typica prasertim in tertia Seztaque 
liora cantantur. Vide egregium ordinem piamque et 
eximiam Fcclesiz scientiam ; nam quia continuo 
secundum intervalla et discrimen horarum hymnos 
psallere quamdam generat segnitiem et vecordiam, 
et precipue in imperfectorum animis divi Patres 
nostri divino moti Spiritu recte dicenda invenerunt, 
simul quidem curantes ut omnes laudationes vicis- 
sim fiant, simulque vecordix et negligeutiz:: pru- 
denter occurrentes. 


CAPUT CCCXXVIII, 


Quod universi, sacrorum agendorum ordines. tribus 
temporibus obeundi bene coustituti sunt. propter 
honorem SS. Trinitatis, ác me otiosi negligentes 
simus. 


Ideo in tribus temporibus ineluctabilihus val.le- 
que necessariis in gloriam et honorem Dei nostri 
supersubstantialis Trinitatis omnes fieri laudes dis- 
posuerunt; priwum quidem a media nocte usque 
ad maue tres dicuntur agendorum ordines ad prz- 
dicandam et glorificandam Trinitatem ; qux» sent 
nocturne et matutina laudes atque prima hora 
qua per sc quidem est, sed matutinis laudibus 
jengitur neque inter septein. horas aunuieratur. 


n. Μετὰ δὲ τὴν τρίτην τῆς ἡμέρας ὥραν Q Verum post tertiam diei horam, ipse fit hora ter- 


| ἣ τῆς τρίτη: ὥρας ἀχολουθία, xal dj τῆς 
μετὰ xal τῆς ἀκχολουθίας τῶν τυπιχῶν ἐν 
"ip χαιρῷ Ψάλλοντα!, τριάδα δοξολογιῶν xal 
ληροῦσαι εἰς τιμὴν τὴς Τριάδος, εἰ καὶ ἡ 
εἰχῶν τάξις ταῖς ἑπτὰ αἱνέσεσιν οὐ συνάπτε- 
τῇ ἔχτῃ ἣ τῇ ἐννάτῃ πάντοτε Ψαλλομένῃη 5 
t ἰδία ἐστὶ χαὶ xa0' ἑαυτὴν χαὶ αὕτη, περὶ 
πρὸς ὀλίγον ἐροῦμεδ, ΠΕερὶ δὲ τὸ τέλος τῆς 
ἡ τῆς ἐννάτης ὥρας, ἡ τοῦ ἑσπερ'νοῦ al 
οδείπνων, συναπτῶ: εἰς τρία Ompnpivn χαὶ 
αὶ ἀλλεπαλλήλως ἐν ἐνὶ χαιρῴ Ψψαλλομένη, 
δα xal αὕτη σημαίνουσα, χαὶ τρεῖς μὲν οἱ 
ἐρονυχτίου χατροὶ, τρεῖς δὲ ἐν ἐχάστῳ xatpip 
pot * ὡς κατὰ μὲν vo; τρεῖς καιροὺς μι- 
τὴν Ἐχχλησίαν τὸν μέγιστον Δανιὴλ, τρὶς 
ἀτὴν τῷ Θεῷ προσευχόμενον, ὡς ἐν val; 
, γέγραπται ^ χατὰ δὲ τὸ τελεῖν τρεῖς ᾿ἀχο- 
àv ἑχάστῳ χαιρῷ τῶν τριῶν, τὰ ἐννέα μι- 
, τάγματα, εἰς τρεῖς τριάδας ὄντα τῷ ἀριθμῷ, 
γήτως Θεὸν ἀναμέλποντα. 
ΚΕΦΑΛ. TK8'. 

ic ἀκολουθίας τῶν «δγομόνων τυπιχῶν. 
É γε τῶν τυπιχῶν ἀχολουθέα τόνδε τὸν τύπον 
ς εἰχόνα τινὰ τῆς ἱερᾶς λειτουργίας, ὅτε 
x4 χωρὶς λειτουργίας " εἰ δέ γε τελεῖται xai 
λειτουργία, ταῦτα προλέγεται. ξάλλονται 
ἐρχῆς μὲν δύο ψαλμοὶ δοξολογίαν πρὸς Θεὸν 
» Χαὶ τῶν ἀγαθῶν αὑτοῦ μεμνημένο! τῶν 


ti:e ordo atque Β6Χ 185 cum ordine typicorum qua 
in hoc tempore psalluntur ; ipsa quidem trinis con- 
stant doxologiis et adimplentur in honorem Trini- 
tatis, etsi typicorum ordo septem laudationibus non 
numero conjungatur, semper cum sexta. ronarue 
liora decantatus, licet ipse proprius sit ordo per se 
constans, de quo moz dicemus. Porro circa finein 
diei dicitur ordo ποιά horz, Vesperarum et Coni- 
pletorii, ipse quoque in tres partes continuas dis- 
tinctus. ac sine intermissione in uno tempore ce- 
lebratus, ipse etiam Trinitatem ostendens, quemat- 
modum uia nociurni officii tempora tresque hyuni 
in quolibet tempore cantati ; ita ut per tría tempora 


 maágnum Danielem imitetur Ecclesia qui ter in die 
D precabatur, prout in visionibus scriptum est. At 


dum tres ordines persolvit in singulis trium tem- 
poribus, novem imitatur angelorum ordines qui in 
tres triades numero distiucti Deum sine fiue. con- 
celebran. 


CAPUT CE€CXXIX. 
De ordine typicorum. 

Iste vero typicorum ordo hoc typi nomiae gaue 
det, quoniam quamdam habet imaginem sancti sa- 
crificii, quando cantantur exira sacrilicium, quod 
si in. sacrilicio perficiuntur, tunc prius precinun- 
tur. Nau! ab initio duo psalluntur psalmi doxolo- 
giam habentes ad Deum , οἱ beneficiorum ejus ad 


Κι δ΄. ἃς ἔοι 


w^ —-.99»9J4 9098 E c o adf... pr PSEUPES VE ἊΣ 
“νῷ Lr tcl d e. ier een » 
wwe om M 'A-Winnn “»» ποῖ MEET 2.- 


aiefbe — a ng ^ esM uz i13 5 5 8 


"prt T CORE 
de cosa ufi ES iud .celamgqeÓ .4." (μετ Iz 
"5949 . 


T. veter aep roam i ooluym.s SH cT» 
—M* Lamm Ἐν 


δια 1: 2 NTZ..:i 


ist we νδα A^"am Za" .—.. 


a. “μηρία. v» s» 


"vie (Ageeii τῶν πὰ τοι, »αΠ Anf EE 
“πλῷ διντερ ajieotmza 9e ocn — lupe ἀξ 0n 
sissPiuisP niowat)s 4""d. cr» 5^ ιῆφρῶᾳ 4 5. 
1eniséwe ae. otim —-.4- -7f  » .5Y TY*€*X3. 
ep ocnaAMLS 6 gw» m»PC ' 3260913 -«5.L OWIC- 
"* "We se :- * M" (agium vL 
e9fyp asm ἡ orn. "Uu. LU zNHdum aQe4zmiue 


^ von inns ewne- |» ecQules 
s«&intaü -U€ τι: ὩΣ ΡΡα 

“εὖ wruwam wolAen: ΡΣ ἀπιΠΡ — 0C0«'sUS3m 
gy"; map) mUS Banesms — nspr- 
“αὖον ἴθ weno UTDLISAEST 7e .Hn'. usb- 
ixe* ταν δὲ Co, THUS. Crescit 1 ns-7ocF- 
» WiasTiPng. 3 4b osa WB 18. ΠΡ. o om 
et^ vA Ὑρητι o μῖ irtnesrxansn 9s 
joimt* 01 )»-7"5t1.20m * sSIKILLOB . 3c 
“πμὴν Mr, cov is'9 ^ BALA cU Utm9n.u- 
.e. gMinntge “οἱ ouechne fneoronlbmna. 4 τ 
C58 ἡ οῦντ, y MATER tour liom t »reriti^m- 


QA t 
“Ὁ Alp A. sp [incomes 


f: 


H 13948 


sr οἱ ocViumnii. ymars Vua γε ΠΛ, Lon 3a- c 


en 4η isWMur οἱ t bnnbrr, unene ?xsmtabnnt, 
“4,432. 248 meros wy n^2223 418 ἢ ^fEfis. 1.4 20 
^vibefines (t vein! 16e^5nam 3alvatoris δὲ veiut 
K£7499nm dient oen eztionis 3008Lilicze "5.58. : 5 
Mant gserifieii. Den enfe sanem camonis 
auam in ergeo óanfesens ^st oyienne doeproratiasm 
f^^ant per qnam paradigm ;2vomit, quam tr 
^3Q1 40, iot Ma repetitione vorn ilius eon'irianbes 
e! greradienn deposeentos. Postea de int. carmina 
fvri« ad τη πᾳ n saerificio 1613, hv.nnum aage- 
1 nm :- 4 ἄτροίης, Senetas, Sanctis, » qna n fülei 
profe mem ior f'ieiunt, fsmitteada nobis flagiiant 
p^« 6818 ftia, Salvatoris qnoque 9rofemat era- 
nf, (0,03 [Δ &n^ addant ver.ieulcs ad diem ae- 
e (nmódaten, € Kyrie eleison, » quadragies secum- 
dat horarnm ordinem. Etolieo adjiciantar psa'mi 
»d κύνα Deo agendas pro omnibus Dei beneficiis 
eibeonne i aor impertito, nempe : « Benedicam 
f? ttim,» et, «Fxaltabo te, Deus meus.» Dataque 
el-emosjh& i^ sanctificationem nostram , sie 2090 


DAKRSALOWICZSAES .BÉTHER 


AT LEL IX CXAO——I Asc Tfl com Mee, d». 


“ΞΕ. o ELI CTY* mm. cue Kogneo 
1: .:-ν - :ΞΞ. τῷόὸῪ WIatmo& ΕΞι Σ Ὡς 
E, * cT L3 


—9 
—— da 


IET. Ὲ3 ξεν vo Στ 


Στ ΣΕ τ σῷ τ στο πὶ 


I ταξυχξπξον τὸ 
UO -LOILIIL. τὸ ᾿ξωπσξι, Στ: Ἐ:Ζ χη)- 


“Ξ τς 


I ὙΠ: ἘΞΤΕΤΙΙΞ ἝΞ Ἰοιγ τ πιος v 


Σ.ΤΞ Lll. IL ommo. cune Tae). 
XIzg c2 ἵσττς ττοῖ. τὸ τῆς DeT9 có ugs, 
Ξ “τὸ c72230 “τι ΣΞΕΞΞΞΣΞΊΞΙ, 


Ξ zIITNALDCuI ST XKLGTlL. 1 Tm ψϑ IR Ξηρ 
L0 cl Teo cE&bóm kie 


EI: url) 
CI) ey oCapese) e 25055 59 249 207 ΕἸ ΤῊΣ 


- - amp Π - » * 
I.T. τῖτα εν LI TT Tnapmcumxo 8*3. i7129 


oIrc——moocmi lI τὸς ncr3EII xb τὸς ᾿21:9- 
τ τὰ στοῦ l0e4lgnIlnaxz.etil. maxi fcicmEped 


Imlasc REG LLLA 3 . σεδε: - χα΄. πὶ 


xc. Taex mm. χΞ T.r9lr.cduewn fama ἔπ: 
Zr: r.-n.. Διὰ τα ταττστε: [xrcucic mi n 
τοτα αὶ Ymnicwtm TX. ὅτ d aigu rD$9 
; "στοαὶ: laucaui τοῦ» τοὺς 212 
2:2:5.: ἘΖ: ὡς διᾶεσχαλ σι τοῦ Yael zi 
Ε᾽.«-2:ὸ τ πασπις xal ἀντὶ Ξεριχατῆς ποσοῦ 
47: 21. τὴῦέΕ 14:5. Ἐυχττξλίχα. RB τὰ τὸ igr5 
jeniacira τοῦ ἔπι τῷ ττχασῷ χαὶ Ξέτ τι, δι᾽ ἧς ὧν 
παρλδ- τον εἰπε, Exuz τας. Ἰχάχιαζιτες B5 
τοιάδε τοῦ Wig ἐπεῖ πὸ. τῶι pr, παὶ τίν πράξειε 
ἐξα πησξιαι. ΕἾΤ. χαὶ τὰ dw τῷ Ἰεδουστῖι Ew! 
Ξαὰ τὰνπω" λα μβξὺχ ξττοσο τὸ παρὰ τῶν iz 
λων, « Ατις,, ἅτις, Ζ.:.ς,ν τῆς. τὸν usar; Y 
τῆς πίστεως ^ τὸ ἀφεβτυΣ: Boiw παλτὰ τὰ &a35tl- 
μᾶτα - καὶ zb παρὰ τοῦ Σωτῆ δῆς mpgaztuaquo. 5b 
τῷ τέλει τὰ πρὸς τῆν Bgizaw cpomio:z ἀρμοδᾶκ᾽ 
τὸ, « Κύριε, lr so), » «:3z2p3xovz1, χατὰ uc 
£r) τῶν ἀχολοθι ὦ». Ra: εὐθὺς Ezivov:a: οἱ qu 


e ᾿Ι͂}ῴτω σε, ἡ Θεός uro. » Καὶ διαι7υ 4...» τοῦ ἀντιδώρη» εἰς ἁγιασμὸν ἡ κῶν, ἡ ἀπίλυτις γίνεται. 


CAPUT CCCXXXI, 


De vespertino officio, «t quod tria precipua officia ab 
aliari initium capiunt, ei in eo desinunt, matuti- 
num, sacra corporio 94 sanguinis Chisii liturgia 
et sesaertinm, 

hyme 
E 


"ut οἱ 
Wa, 


ΚΕΦΑΛ. TAA'. 
££^ 


Περὶ τοῦ ἑσπερινοῦ, xai ὅτι τρεῖς ἐξαιρέτως 5 
λεταὶ ἀπὲ τοῦ Óvciactnplcu dg χονται, καὶ f 
αὐτὸ τελευτῶσιν, ἐ ὄρθρος, ἡ θεῖα Ae:revp 5 
καὶ ὁ ἐσπεριγός. 

Ὃ ἐσπερινὸς δὲ τελεῖται ὕμνος ὡς xat ὁ 509 ^^ 

λαμπρότερον τε καὶ axoubatótegoy " ἐπεὶ xal e d 


DE SACHA PItECATIONE: 598 
, τρὶς τῆς ἡμέρας τῇ ἁγίᾳ Τριάδι δοξολογίαλι a quoniam, ut rursus dicam , ter in die sancte Tri- 


ἐς ὁμολογίαν αὑτῆς xat δόξαν προσάγονται, ἀπὸ 
)Ἰδιαστηρίου ξξαιρέτως ἀρχόμεναι, χαὶ εἰς τὸ 
πήριον δι᾽ ἱερέως: τελευτῶσαι " ὁ ὄρθρος δη- 
jj τῶν τελετῶν τελετῇ, ἡ ἱερὰ λειτουργία, καὶ 
ἰρινός * ἃς δὴ δ'ξολογίας χαὶ ἅπας τῶν πιστῶν 
ἰχὺς ἀχούειν ἀπαραιτήτως χαθ᾽ ἡμέραν ὁφεί- 
αὶ περὶ τῶν ἄλλων φρουτίζειν ὁπόση δύναμις. 
᾿ἰρέως τοίνυν εὐλογήταυτο; ἐν τῷ θυσιχστηοίῳ 
οὐρανῷ ἐνώπιον τοῦ soU, τὺ, «Δεῦτε πρυα- 
μεν, » τρὶς παρ᾽ ἑνὸς διὰ τὴν εὐλάδειαν xal 
ὃν λεγομένων σύνετιν λέγεται. Καὶ εἰ μὲν ἡ 
xotvh , ὁ ψαλμὸς ἅπας λέγεται, ὁ τὸν Κύριον 
7, xai τὴν δημιουργίαν αὐτοῦ ἅπασαν διηγού- 
, χαὶ ἐπὶ πᾶτιν εὐχαριστῶν ^ ἐπεὶ xai τελευ- 
τῆς ἡμέρας, δέον ὑπὲρ ἁπάντων εὐχαριστεῖν * 
μέρα ἑόρτιος, ἄχρι τοῦ, « ᾿Ανοίξαντός σου τὴν 
 χαὶ τότε παρὰ πάντων λαμπρότερον ἄδεται, 
p στίχῳ τὴν Τριάδα πάντων δοξολογούντων, 
ὧν ὅλων δημιουρτός. Τοῦ ἱερέω; δὲ τὰ εἰρη- 
ὑξαμένου, xat ἐχφώνως δοξηλογήσαντος, xat ol 
ἐπάγονται ψαλμοὶ τοῦ 939 Ῥαλτῆρος, ὡς 
ἐν τῷ ὄρθρῳ τετυπωμέ"οι, εἴπερ ἡμέρα χοι- 
; ἂν ἡ τοῦ Ψαλτῆρος Bl63o0; εἰς ὕμνους Θεοῦ 
ἰαγμένη πελεσθείη πάσῃ τῇ ἑδδοιλάδι" τῇ δέ 
ἰσεραχηστῇ δὶς, εἰς πλείω χόπον ἡμῶν, δόξαν 
Θεοῦ xat ὑπὲο ἡ λῶν αὐτῶν ἐξιλέωσιν. 


ΚΕΦΑΛ. ΤΑΙ. 

l τρεῖς πρῶτοι τοῦ VaAcnpoc ψακϊμοὶ ἐξει- 
ρέτως εἰς τὸν Κύριον di α:Ξόέρονται. 

ἐ γε ἡμέρα ἑορτῆς, μετὰ τὰ τριαδικὰ χαὶ τὴν 
thv οἱ τρεῖς πρῶτοι τοῦ Ῥαλτῆρ᾽ς ἄδονται 
ἐν οὗ xai εἰς τὸν Κύριον ἀναφέρονται ἑξαιρέ- 
Ενανθρωπήσας γὰρ ὁ τοῦ Θεοῦ Aóyo;, αὐτὸς 
μόνος μαχάριος ἀνὴρ γέγονε, χαὶ ἁμαρτίαν 
o(rse, χαὶ ξύλον ζωῆς ἐστι, xal χαρπὸν πολὺν 
ὰ; εἰς αὐτὸν πιστεύσαντας, δέδωχε * χαὶ ζῇ, 
ρανθεὶς, ὧν ἀθάνατος " οὐδὲ ἀποῤῥέει ἡμᾶς, 
ἰλον αὐτοῦ ἀειθαλὲς καὶ χαρπόν. Τοὺς δὲ ἀσε- 
ig χοῦν xal τοὺς δαίμονας ἐχλιχμήσει. Καὶ 
:3v10 χατ᾽ αὐτοῦ βασιλεῖ; xal ἄρχοντες, οὺς 
ἦρισε μὲν vixfjsa;, αὐτὸς δὲ ϑασιλεὺς χατέστη 
χχλησίας αὐτοῦ. Καὶ Υἱὸς Θεοῦ ἐστι, xai τὰ 


nitatis tres laudationes in confessionem et gloriam 
illius adhibentur, ab altari insigniter incipientes et. 
in eo per sacerdotem desinentes , videlicel matuti- 
num, sacra corpuris et sanguinis Christi liturgia 
et vespertinum officium , quas laudationes singuli 
fi!eles οἱ etiam laici quotidie debent audire, aliis 
vero interesse quantum potuerint. [gitur data in 
alta'i velut in.coelo ín conspectu Dei benedictione 
sacerdotis, illud « Venite adoremus » ter ab uno 
ad pietatem οἱ dictorum intelligentiam dicitur, et 
s) dies quidem communis fuerit, totus psaltnus re- 
citatur quo benedicitur Dominus, uuiversa cjus 
creatio enarratur, gratieque aguntur de omnibus, 
quoniam die vesperascente, oportet pro omnibus 
gratias agere. Verum si dies festivus fuerit, dicitur 
usque ad hunc locum : « Aperiente te manum, » 
et tunc ab omuibus clariori voce cantatur singulis 
versibus Trinitatem celebrantibus universis, que 
est omnium creatrix, Sacerdote autem parilica de- 
precato, altaque voce dicta ab eo doxologia, alii 
producuntur psalwi psalterij, quales in. matutino 
officio, si dies commuuis fuerit, designati sunt; ita 
ut liber psalterii ad Deum laudandum dispositus in 
hebdomade absolvatur, bis vero in quadragesima 
ad majorem laborem nobis Deique gloriam ejusque 
pro nobis ipsis propitiationem comparauduim. 


CAPUT CCCXXXII. 


Tres primores Psalmos peculiariter ad Chrszstum Do. 
minum re[erri, 


Ceterum post Triiitatis bymnum et orationem 
subsequentem, si dies festivus sit, tres primi psal- 
terii cantantur psalmi qui peculiariter aJ Doininum 
referuntur. Nam incaruatum Dei Verbum , ipsum 
vere solum vir beatus factum est. Qui Deus Ilomo 
peccatum non fecit, et est lignum vite, fructum que 
multum, nos scilicet in eum credentes, produx:t, 
el vivit, utpote nequaquam siccatus, cum sit immor- 
talis; nos vero non delluet qui folium ejus jugiter 
viride et fructus sumus, impios autem ut pulvereni 
denonesque ventilabit. Et fremuerunt adversus 
cui reges et principes quos quidem subsannavit 
devictos , ipse vero constitutus est rex Ecclesie 


σχε χληρηνομίαν, xai τὰ πέρατα χατέσχε τῆς D su:*, et Filius Dei est, gentesque babuit hzredita- 


αὶ ποιμὴν ἐστιν ἰσχυρός. Καὶ ἐπληθύνθησαν 
θλίδοντες αὑτὸν, καὶ διαλο:ιδορούμενοι xal 
τες, οἱ χαὶ σταυρῷ αὐτὸν ἐθανάτωσαν * αὐτὸς 
μετὰ τοῦ Πατρὺς ἣν πάσχων σαρχὶ, ἀπαθὴς 
θεότητι, χαὶ ἀντιλήπτωρ ὥφθη ἡμῶν καὶ δόξα. 
ἐχοιμήθη θανὼν, ἀλλ᾽ ὡς ὑπνῶν ἐξεγήγερται. 
t, € ᾿Ανάστα, » φησὶ, χαὶ, « Σῶσόν με, ὁ Θεός 
πάντας ἐχθροὺ; συνέτριψας * o xai, « Πχρὰ 
ἡρίου ἡ σωτηρία, xaX ἐπὶ τὸν λαόν σου τὸν πι- 
μᾶς fj διὰ τοῦ σταυροῦ εὐλογία cou. » Μετὰ 
'χλμοὺς δὲ τοῦ ἱερέως συνήθως εὐχαριστήπαν- 
αἱ τὴ, μεγάλην εἰρηχότος συναπτὴν, ἧτοι τὰ 
xà, καὶ ἐχφώνως τὴ» Τριάδα δοξολογήσαντος, 
Κύριε, ἐνέχραξα, ν ἄδεται σὺν τοῖς σὺν αὑτῷ 
lg, ὡς πρὸ, ἐγπέραν γυντεθει ένοι, καὶ ὡς θυ- 


tem οἱ possessionem suam terminos terreas, atque 
est pastor fortis. Et multiplicati quidem sunt qui 
tribulant eum conviciis afficientes et persequentes, 
qui eum etiam cruci(igendo interfecerunt ; ipse au- 
iem cum Patre erat carne patiens, al diviuilato 
non patiens, protectorque noster ct gloria apparui!; 
ei si dormivit mortuus, quasi et somno . excitatus 
cest ; ideo ínquit : «Exsurge et salyum me fac, Deus, 
quoniamtu orones inimicos percussisti ; » et : « Do 

mini est salus, et super populum tuum fidelem, nos 
scilicet, (ua per crucem benedictio. » Porro post 
psalmos, gratiis illico a sacerdote peractis, ma 

.guaque dicta oratione subsequenti seu pacilicis , 
necnon 3b eodem facta voce alta Trinitatis glorifi-. 
catiouc, psalmus : « Domine, clamavi, » cautatur, 


SYMEONIS THESSALONICENSiS ARCHIEP. 


600 


eum aliis sequentibus, tanquam ad vesperam com- Α μίαμα νοητὸν προσαγόμενοι * ὅτε δὴ xa αἰ"θητῶς 


pos:ti et velut iacensum spiritale directi, dum sen- 
sibile incensum Deo offertur ab altari incipiens, 
totumque templum implens in gloriam Domini et 
nobis datum in sanctificationem , necnon quoniam 
ex hymno cantato divina nobis datur gratia. Cuin 
de liis agatur, oportet etiam pro facultate loqui de 
precibus nomine pacificorum dictis seu de majore 
se minore subsequenti dicta deprecatioae, de con- 
εἰπε! supplicatione et de ultimis orationibus. 


Eteuim cum in quolibet officii tempore et in sacra | 


niysteriorum liturgia hxc ἃ sacerdotibus et diaconis 
legantur, necessarium est nos de eis quam poteri- 
mus babere scientiam, non vero de eis utcunque 
evenerit. versari. Primum quidem aperimus quare 
dicantur paciica et conjuncta deprecatio ; primo 
quoniam a Deo pacem inter utrosque flagitant, et 
deinde quoniam pro omnibus simul conjunete de- 
precationem faciunt. Nam facta a sacerdote Dei 
benedictione prout oportet euim primum pralicare, 
et celebrare velut. omnium auctorem et boui uni- 
versi largitorem, statim inquit : « In pace Domini 
deprecemur, » quo docemur pacem nostram cuum 
Deo fleri in recta (ide mundaque conscientia ; in 
hoc enim constat pax cum Deo; docemur etiam 
pscem cum omnibus habere, absque ira et conten- 
tionibus stare, quemadmodum ait Paulus, « le- 
vantes manus puras,» et quemadmodum dixit 
Salvator : « Cum steteritis ad deprecaudum, di- 
mittite si quid babeatis adversus aliquem, » ac per 
hxc verba : « Pacem relinquo vobis; » et : « Pax 
vobis, » qux ante oninia in nobis debet esse, nec- 
&on quoniam in pace necesse esl nos deprecari, 
ideo ab initio dixit ; «In pace Domini deprecemur,» 
quoniam, « Nisi vos ipsi dimiseritis, iuquit, neque 
Pater noster dimittet peccata vestra ; » verum cum 
Deo pax vera qui reconciliationem nobis et salutem 
per suam uwisericordiam largitus est, addit : « Pro 
superna pace et salute ànimaruim nustratxin.» Nam 
si Deus nos clementer prospiciat et reconcilietur 
nobis, nostra erit salus. Deinde pro communi pace 
ob:secrat dicens ;: « P:o pace mundi universi, » ut- 
pote hac a Deo impertita nobisque ad cam prorsus 
praparatis; vides quantum sit. bonum pacis, ejus 
gratia Deus descendit: «Pro felici statu sanctarum 
Dei Ecclesiarum,» quod continget per pacem in fide 
vitamque ecclesiasticam ; similiter et quod sequi- 
tur : « Et pro omnium unitate; » nempe in recta 
fide et charitate Deoque grata conversatione. Post- 
ea sanctz doinus meminit et intrantium in eam , 
petens ut bonum ordinem decoremque diligamus 
Dei domus , ac in ea in una mente pioque animo 

conveniamus. Postea meminit pontificis ut fontis 
. saceidotii omnisque Christianismi ; presbyteri, ut 
cooperantis sacris mysteriis; diaconatua Christiani 
ut mysterio ininistrantis ; cleri universi ut hymnis 
ac reliquo cultui inservientis, atque plebis ut fidelis 
ei sacerdotibus vita. fideque adunate necuon per 
€o$ Sancüificate. Viden' quare conjuncta dicatur 


θυμίαμα τῷ Θεῷ προσχομίζεται ἀπὸ τοῦ θυσιαστη- 
ρίου ἀρχόμενον, καὶ τὸν vaby πάντα πληροῦν εἰς δ- 
ξαν Θεοῦ, καὶ ἡμῖν εἰς ἀγιασμὸν χορηγούμενον. Καὶ 
ὅτι παρὰ τοῦ ὑμνουμένον ἡ θεία ἡμῖν δωρεῖται χά- 
ρις. Ἐνταῦθα δὲ ἡμῶν γεγονότων, χαὶ περὶ τῶν λε- 
γομένων εἰρηνιχῶν ῥητέον τὸ κατὰ δύναμιν, ἦτοι 
νῆς μεγάλης συναπτῆς χαὶ μιχρᾶς λεγομένης, χαὶ 
τῆς ἐχτενοῦς ἱχεσίας, χαὶ τῶν τελευταίων αἰτήσεων. 
Ἐπεὶ γὰρ bv παντὶ χαιρῷ τελετῆς χαὶ τῇ ἱερᾷ λει» 
τονργίᾳ παρὰ τῶν ἱερέων ταῦτα χαὶ διαχόνων λέγε- 
ται, δέον χαὶ τὴν τούτων γνῶσιν ἔχειν ἡμᾶς ὡς 
ἐγχωρεῖ, χαὶ μὴ ὡς ἔτυχε περὶ αὑτῶν διακεῖσθαι, 
Καὶ πρῶτον μὲν φαμὲν, διατί εἰρηνιχὰ καὶ συναπτὴ 
λέγεται. Ὅτι πρῶτον μὲν τὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ χαὶ ἐν 


B ἀλλήλοις ἐξαιτοῦνται εἰρήνην" ἔπειτα χαὶ ὑπὲρ 


C 


ἀπάντων ὁμοῦ συναπτῶ; ποιοῦνται τὴν δέησιν, Eó- 
λογήσαντος; γὰρ τοῦ ἱερέως τὸν Θεὸν, ὡς δέον ἐστὶ 
πρῶτον αὐτὸν χηρῦξαι χαὶ ἀνυμνῆσαι ὡς πάντων 
αἴτιον καὶ χορτγὸν παντὸς ἀγαθοῦ, εὐθὺ-, « Ἐν εἷ- 
ρήνῃ, φησὶ, τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. » Τοῦτο δὲ τὴν 
Βετὰ Θεοῦ εἰρήνην ἡμῶν διδάσχει γενομένην ἐν ὀρθῇ 
κίστει xat συνειδήσει. Τοῦτο γὰρ εἰρήνη μετὰ Θεοῦ. 
Καὶ τὸ εἰρηνεύειν μετὰ πάντων, xal χωρὶ; ὀργῆς 
χαὶ διαλογισμῶν ἴστασθαι, ὥς φησι Παῦλος, ε χεῖρας 
ὁσίας αἴροντας." χαὶ ὡς ὁ Σωτὴρ ἔφη, εὍταν στήχητε 
προσευχόμενοι, ἀφίετε εἴ τι ἔχετε κατά τίνος "» xal 
διὰ τὸ, « Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν"» xot, « Εἰρήνη ὑμῖν"» 
ἢ xal πρὸ παντὸς ἐν ἡμὲν ὀφείλει εἶναι * χαὶ ὅτι μέτὰ 
τῆς εἰρήνης ἡμᾶς χρὴ προσεύχεσθαι " διὸ καὶ, «€ "En 
εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου διηθῶμεν ἐξ ἀρχῆς,» εὐθύς φησιν. 
ἐπεὶ, « Εἰ δὲ ὑμεῖς οὐχ ἀφίετε, φησὶν, οὐδὲ ὁ IIa- 
τὴρ ἡμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν. » "Oc. δὲ 
ἀπὸ τοῦ Θεοῦ ἡ ἀληθὴς εἰρήνη, καταλλασσομένου 
ἡμῖν xal χορηγοῦντος ἐλέῳ τὴν σωτηρίαν, ἐπάγει ὑπὲβ 
τῆς ἄνωθεν εἰρήνης χαὶ τῆς σωτηρίας τῶν ψυχῶν 
ἡμῶν. Εἰ γὰρ ὁ Θεὸ; εὐμενῶς ἴδοι χαὶ χαταλλαγεΐη 
433 iv, καὶ ἡ σωτηρία ἔσται. Εἶτα ὑπὲρ τῆς 
χοινῆῇς δυσωπεῖ εἰρήνης, λέγων, ε Ὑπὲρ τῆς εἰρήνη; 
τοῦ σύμπαντος χύσμου, κὡς EX τοῦ Θεοῦ χορηγονυ- 
μένης, χαὶ ἡλῶν πρὸς ταύτην ὁλιχῶς ἑἕτοιμαζομέ- 
νων. Ὁρᾷ; ὅσον τὸ τῆς εἰρήνης χρῆμα; διὰ ταύτην 
ὁ Θεὺς χατελήλυθεν, ὑπὲρ εὐσταθείας τῶν ἀγίω; 
τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησιῶν" xal τοῦτο διὰ τὴν ἐν τῇ 


D τίστει εἰρήνην, χαὶ ἔἐχχλησιαστιχὴν βιοτὴν, χαὶ τὸ 


ἑπόμενον ὅμοιον, xal τῆς τῶν πάντων ἑνώσεως, ἐν 
ὀρθῇ πίστει xal ἀγάπῃ xa θεοφιλεῖ πολιτείᾳ. Eta 
“οὐ ἁγίου μέμνηται οἴχου, xal τῶν εἰσιόντω ἐν 
αὐτῷ, διά τε τὴν εὐταξίαν, xal τὸ ἀγαπᾷν εὑπρέ- 
πειαν οἴχου Θεοῦ, xcl τὴν ἐν ὁμονοίᾳ xal εὐλαδεί 
συνάθροισιν, xal τὸ προσάγειν ἐξ ὧν λαμδάνομεν 
ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Εἶτα μέμνηται τοῦ ἀρχιερέως, ὡς 
πηγῆς ὄντος τῆς ἱερωτύνης, xol παντὸς Χριστιᾶνι- 
σμοῦ, τοῦ πρεσδυτερίου, ὡς συνεργοῦ τῶν ἱερῶν 
τελετῶν, τῆ: ἐν Χριστῷ διαχονία;, ὡς λειτουργοῦ 
coU μυστηρίου, παντὸς τοῦ xAfjpou ὡς ὑπηρέτου τῶν 
ὕμνων xoi τῆ: λοιπῆς εὐταξίας, xal τοῦ λαοῦ, ὡς 
πιστοῦ χαὶ ἠνωμένου τοῖς ἱερωμένοις τῇ πίστει xal 
τῷ βίῳ, xal δι᾽ αὐτῶν ἁγιαζομένου. 'Opi ὅπως 


DE SACRA PRECATIONE. 


602 


αι; "Anaviag συνάγει εἰς ἕν, χαθά- A luec oratio? Universos conjungit ἰὼ unum, prout 


ὕξατο. Μετὰ τοῦ λαοῦ μὲν οὖν xai 
συνῆψε χαὶ ἄρχοντας χαὶ στρατόν. 
p τοῦ χοινοῦ ἀγωνιζόμενο!ί εἶσιν οὖ- 
των μέμνηται, εὐτεδῶν μόνον τυγ- 
v ὅρα ὡς xal ἐνταῦθα xal ἐν ταῖς 
ilc τῆς ἱερουργίας, xat ἐν τοῖς διπτύ- 
τελευταίᾳ εὐχῇ, fiet; ὀπισθάμδωνος 
)ησιν ἡ Ἐχχλησία τοὺς ἀρχιερεὶς τε 
i πάντα τὸν χλῆρον. Εἶτα ἐπιφέρει 
καὶ τοῦτο νόμιμον θεῖον ἄνωθεν. Ὁ 
ἰὰ τοῦ ἀγιασμοῦ προτιμότερος τῶν 
gtl* τὸ ἔλαττον γὰρ ὑπὸ τοῦ χρείτ- 
t... ᾿Ἄλλ᾽ οὐχ οἶδ᾽ ὅπως ἔν τισι τὰ τῆς 
ἐλλοιώθη, xal τῶν χοδιμιχῶν οἱ lz- 
ττονι πολλάχις δείχνυνται τάξει, οὐχ 
t; ὄντες, ἀλλὰ xavabvvaatsvópevot, 
€ χἀνταῦλα περὶ τὰ θεϊά τινων περι- 
'νων, Εὔχεται οὖνἡ 'ExxAnsía, χαλῶς 
νόμον τηροῦσα, ὑπέρ τε τῶν βασι ἐων 
ἐροχἧ, xal μάλιστα νῦν, τελούντων 
, Χαὶ ὑπὲρ τοῦ συμπολεμεῖν aj- 
Ἱποτάττειν τε αὐτοῖς τοὺς πολεμίους, 
ῥεμον xal ἡσύχιον βίον ἄγωμεν, τὰ 
Ὺ σεμνότητ': συντηροῦντες, Ἐπεὶ δὲ 
ρεία ἡμῖν, ὡς χαὶ τῶν φρουρούντων 
τῆς φοουρούσης ὑπερευχόμεθα πό- 
Ἰν ἀγάπην, xal λοιπῆς πάσης πόλεω:" 
πάσης, ὅτι οὐχ-ὃν πόλεσι μόνον, ἀλλὰ 
οἰκοῦμεν. Ἐπεὶ δὲ σχοπὸς τοῦ τὰς 
tà τοὺς ἐνοιχοῦντας, καὶ τῶν πίστει 
v ἐν aótal; ὅτι οὐχ ἐξὸν ἀπτεδῶν 
Ἐπεὶ δέ γε πάλιν τῶν συνιδτώντων 
|jvopev, ταῦτα δὲ ὡς xai ἐμεῖς ix 
pasía; ἀέρων, φησὶ, διὰ τὸ ὑγιεινὸν 
εὐφορίας τῶν χαρπῶν τῆς γῆς, διὰ 
χρειῶδες, χαὶ χαιρῶν εἰρηνιχῶν, διὰ 
; τούτους τῆς ζωῆς tlva:, xal τῆς 
καὶ πολιτείας“ στενώσεως γὰρ xal 
49i πρόξιν.ι. Ὅτι δὲ πάλιν πλεῖστα 
ἃ ἐν τοῖς Qoo, χαὶ διάφορος μὲν d) 
πιιήδευμα, xal τὰ συμδαίνοντα δὲ 
ἀπάντων ὁμοῦ χοινῶς εὐχομένη φη- 
ντων, διὰ τοὺς ἐν θαλάσσῃ, ὀδοιπο- 
jg ἀποδημοῦντας διὰ ξηρᾶς, νοσούν- 
oggi νόσον, χαμνόντων͵ xal τῶν χο- 
τῶν περιστατουμένων αἰχμαλώτων, 
t; ὄντων, xat πάντας συναγαγοῦσα, 
εὑτῶν ὑπεοεύχεται. Ὁρᾷ; τὴν Ἐχ- 
jv μιιλουμένην xai προνοουμένην 
θάνεις 65 xal ὅπως πάντας συνάπτει, 
των εὔχετα: ; Διὰ τοῦτο ἄρα συναπτὴ 
γεται. , 
) 994 καλέσαι: πάντας εἰς τὴν ὑπὲρ 
4, xai δεηθῆναι ὑπὲρ ἀλλήλων χε- 
ἣν ἀποστολικὴν ἐντολὴν, πρὸς τὸν 
ναι πάντα στρέφεται xai ἀνατείνε- 
καί φησιν, «€ ᾿Αντιλαθοῦ  » ὅτι σὺ 
^s τῶν ἀσθενῶν χαὶ ἀπολλυμένων 


C 


precatus est. Salvator. lgitor cum plebe quidem 
reges conjunxit principesque et exercitum , sed 
cum isti pro communi bono luctentur, peculiarem 
liorum mentionem facit, eorum autem tantum qui 
pie vivunt. Céeterum aspice quomodo hic et in my- 
sticis sancti sacrificii orationibus, in diptychis et in 
ultima deprecatione quz ex catliedra dicitur, pra- 
ponit Ecclesix* pontifices et sacerdotes omnemque 
clerum, deinde adjungit reges. Hoc enim justum 
est et divinitus institutum ; nam qui tribuit ea qua 
sanctita:em conferunt sanctificatis est honorabilior ; 
quod enim minus est a majore benedicitur. Sed 
nescio quare quibusdam in locis bic ordo mutatus 
omnino fuerit, et sepenumero sacerdotes in imi- 
nori ordiue quam laici videntur , minime quia in- 
ferioris sint ordinis, sed quia deprimuntur, non- 
nullis sicut in aliis easibus, ita etin istis quemdam 
circa diviua contemptum ostentautibus. Orat igitur 
Ecclesia, recte servata Pauli lege, pro regibus et 
omnibus qui in sublimitate sunt, et nunc presertim 
cuim isti fideles εἰμί, ut Deus cum eis pugnet, el 
iri:icos eis subjiciat, ut nos quoque quietau et 
tranquillam vitam ago vus, pietatem el castitateim 
servantes. Insuper cum custodia indigeamus, etiam 
pro custodientibus principibus et pro custodienti- 
bus civibus obsecramus , ad hoc enim charitas in- 
vitat, necnon pro reliqua civitate, imo et pro re- 
gione universa, quoniam non in urbibus tantum, 
sed iu vicis quoque labitauuus ; verum cum urbes 
non maneant nisi propter incolas, precamur etiam 
« pro fidelibus, inquit, habitantibus in eis, » quia 
non licet pro in(idelibus deprecari. Et rursus quo- 
niam his indigemus quibus sustentatur corpus, hac 
autem sicut et nos sint a Deo, oramus « pro tem- 
perie aeris, inquit, pro sanitate corporum, pro co- 
pia (ruetuunm terre; » propter utilitatein ciborum, 
necnon « pro tranquillitate temporum , » cum ista 
vitam sustineant ususque nostros et conversatio- 
nem; angustias enim mortemque generaut tumul- 
tus. Verum quoniam multa sunt quz viventibus ac- 
cidunt, et diversa quidem vita moresque diversi , 
diversa etiam ea qua accidunt, « pro universis si- 
mul in communi deprecemur, » inquit, pro navi- 
gautibus, eorum gratia qui in mari sunt, pro via- 
toribus, eorum gratia qui in terra peregriaantur, 
pro zgrotantibus, quocunque morbo segrotet ali- 
quis, pro laborantibus et fatigatis, pro captivis et 
pro servis ; 488 oratio omnes complexa pro eorum 
salute deprecatur. Videsne Ecclesiam Deum imi- 
tantem et omnibus providentem? Discisne etiam 
quomodo ones conjungit et pro omnibus orat ? 
Ideo igitur conjuncta vocatur hzc oratio. 

AL postquam ones vocaverit ad orandum pro 
omnibus, et jusserit pro invicem deprecari, secun- 
dum mandatum Apostoli, ad eum qui omnia dare 
potest Dominum convertitur et intendit, dicens : 
« Adjuva, » quoniam tu solus nobis adjutor esinfir- 
inis et pereuntibus ; «salva,» quoniam tusolus geti- 


DE SACRA PRECATIONE. , 


606 


; μυστηρίοις ἡγιασμένοι, xaX τῇ 6poloy!z A debemus. De haccommendatione omnes meminerunt 


sptopévot, xal ὡς παραδεδομένοι Χριστῷ, xat 
14vot ὑπ᾽ αὐτοῦ, μηδὲν ἄλλο ἣ τὰ τοῦ Xp:- 
είλοντες ἐνεργεῖν, Περὶ ταύτης τῆς παρα- 
κάντες οἱ ἅγιοι μέμνηνται, xal ὁ Σωτῆρ᾽ 
κπαραθήχην πρῶτος πεποίηχεν αὐτὸς ἐν τῷ 
πάσχειν, παραθέμενος ἡμᾶς τῷ Πατρὶ, 
ον αὐτοὺς, εἰπὼν, ἐν τῷ ὀνόματί σου, καὶ 
αὐτοὺ:; ἐν τῇ ἁληθεία σου, » xai τὰ ἑξῆς" 
δὲ αὑτός. Ταῦτα τελέσας, ἐπισφραγίζει τῇ 
Ζει ὁ ἱερεὺς τὴν δοξολυγίαν τῆς Τριάδος, τὸ, 
πρέπει σοι, εἰρηχὼς, » τῇ θεολογίᾳ χαὶ δο- 
ὁμοῦ βεδαιῶν τὰ προειρημένα, xal μαρτυ- 
ταῦτα ἔσται ἡμῖν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ. Τῶν δὲ 
ἐν τροπαρίοις ἣ ἰδιομέλοις ἅμα 385 λεγο- 
οἷς στίχοις, τῇ μὲν Κυριαχῇ ἱσταμένων εἰς 
ίχους, διὰ 15 τοῦ ἀριθμοῦ τέλειον, ἐν δὲ ἑορτῇ 
ὃν ἁγίων εἰς στίχους ὀχτὼ, διὰ τὴν ὀγδόην 
τάπαυστον ἡμέραν, ἐν ff ἔσονται οἱ τοῦ Θεοῦ 
, καὶ νῦν εἶσι τοῖς πνεύμασι σὺν Χριστῷ * 
t xa0' ἡμέραν διὰ τὸ ὑπὲρ τὴν αἴσθησιν εἶναι 
χὴν οὖσαν τοὺς ἀγίους v3v, χαὶ δὶς τὴν Τριάδα 
tv τὰ ES, ἑχατέρωθεν οὗτο: οἱ O vot ψάλγ)ονται, 
» τῇ; ἀναστάσεως ὄντες, εἴτε περὶ ἑτέρας 
κένης ἑορτῆς ἣ ἁγίον. Τῷ τελευταίῳ δὲ στίχῳ 
ἡ συνέρχονται, τὴν συμφωνίαν δηλοῦντες, 
διὰ τοῦ Σωτῆρος τοῦ χόσμου παντὸς ἕνωσιν. 
μοῦ πρὸς τὸ θυσιαστήριον χλίνοντες ἐχδοῶ- 
Ott ἐχραταιώθη τὸ ἕλεος αὐτοῦ ἐφ᾽ ἡμᾶς * » 


sancti, ipseque Salvator qui commendationem pri- 
mus fecit jamjam passurus ; nos enim Patri com- 
mendavit dicens : « Serva eos in nomine tuo, οἱ 
sanctifica eos in yeritate tua, 1 ipse autem est ve- 
ritas. Quibus jussis, clamans obsignat sacerdos do- 
xologiam Trinitatis : « Te decet, » dicens, Dei 
confessione et glorificatione simul con(irmaus prius 
dicto, testansque ista ἃ Deo nobis fore. Porro di- 
ctis hymnis in versiculos strophasque distinctis quae 
Dominica quidem decem strophis constant propter 
numeri perfectionem, festo autem sanctorum in 
octo strophas distinguitur propter octavam et indefi- 
cientem diem, in qua erunt semper qui Dei sunt, 
ct nunc versantur anima cuim Christo, singulis vero 
diebus in sex strophas, quoniam modo sunt sancti 
supra quiuque sensus, bisque Trinitatem significat 
sextus numerus ; qui hymni utrinque psalluntur, 
sive in resurrectione, sive In alia solemnitate, vel 
in festo alicujus sancti. At in. ultima stroplia chori 
conveniunt, sympboniam ostendentes totumque - 
mundum per Salvatorem. adunatam. Unde simul 
altare versus inclinantes clamant : « Quoniam con- 
firmata est super nos misericordia ejus, » gentium 


' ín Christo salutem significantes, quoniam in mise- 


ricordia sua pro nobis passus, virtute in cruce con- 
firmata, victor nos in semetipso congregavit. FX 
iterum simul modo etiam cantant, « Gloria, » sine 
temporis intermissione seu divisione indivisam 


Χριστῷ τῶν ἐθνῶν δηλοῦντες σωτηρίαν xal c laudantes Trinitatem, ac insuper Deiparam virgi- 


λέει αὐτοῦ ὑπὲρ ἡμῶν παθὼν, xal τῷ σταυρῷ 
κράτο; στησάμενος xat νιχήσας, ἡμᾶς ἐν 
Ιυνηγάγετο, Καὶ ὁμοῦ πάλιν τὸ, « Δόξα xal 


nem in fine glorificantes, inde confitendo incaraa- 
tionem ejus qui ex ea iucarnatua est magnamque 
ct przputentem ejus intercessionem. 


ἔδουσι, δοξολογοῦντες ἀδιαιρέτως τὴν Τριάδα τὴν ἀδιχίοττον * Esc δὲ χχὶ τὴν 8204/1003. xópnv 
λει, διὰ τὴν ὁμολογίαν τῆς σαρχώσεως τοῦ ἐξ αὐτ΄ς σχρκωθέντος, χαὶ τὴν αὐτὴς πολλὴν χαὶ 


μεσιτείαν, 


ΚΈΦΑΛ TAT*. 


alvs: ἡ τοῦ ἑσπερινοῦ εἴσοδος" καὶ τί τὸ 
εν τὸν ἱερέα καὶ ἀνίστασθαι, xal ἀναθδαί- 
εἷς τὸ θυσιαστήριον, καὶ εἰσέρχεσθαι. 

1 δὴ xaló ἱεοεὺς ποιεῖται τὴν εἴσοδον, ἀπὸ 


αστηρίου ἀσχεπὴς ἐξερχόμενος μετὰ θυμια- 
εαὶ θυμιάματος, καὶ μέσον τοῦ ναοῦ χλίνων 


CAPUT CCCXXXIII. 


Quid significent vesperiini ingr:ssus, et cvr inclinat se 
sacerdos, el iterum surgit , ascenditque ad altare 
el ingreditur. 

Deinde sacerdos ingressum facit, ex altari nudo 
capite egrediens, cum thuribulo et thure, et in me- 
dio templi 5686 inclinans, 86 surgens, signansque 


ὄμενος, xal ἀνιστάμενος xal σφραγίζων τῇ D manu et thuribulo, rursuinque ad altare revertens. 


ai τῷ θυμιάματι, καὶ εἰς τὸ θυσιαστήριον 
χόμενος αὖθις. ΤΊ τούτῳ δηλῶν ; Ὅτι χαὶ ὁ 
γῦ Μονογενὴς μέχρις ἡμῶν ἀπὸ τῶν οὐρανίιον 
ὧν ἀψίδων, πάλιν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνελήλυθε 
ἃς ἐπανήγαγεν. Οθεν χαὶ τῇ ἐξελεύσει ταύτῃ, 
χλίσει τῆς χεφαλῆς xai ἀνορθώσει, xal τῷ 
αι, «Zogia ó(00*, » xaX σφραγίσαι τῷ θυμια- 
f ἀνυψῶσαι τὸ Εὐαγγέλιον, εἰ Εὐαγγελίου 
ἐστι, xal εἰς τὸ Bua ἐπανελθεῖν, πάντα τὰ 
ονομίας δηλοῖ" τὸ ἐξελθεῖν μὲν χαὶ κατέρχε- 
ἣν χατάδασιν Χριστοῦ xal ταπείνωσιν " τὸ ἐν- 
νον ók εἶναι τὰ ἱερατιχὰ, τὴν σάρχωσιν * τὸ 
τε στάντα χλῖναι τὴν χεφαλῆν, τὸ μέσον τῆς 
ἰαυρωθῖναι ὑπὲρ ἡμῶν xal ἀποϑαγεῖν, καὶ 


Quid his significat? Quod unigenitus Dei Filius 
usque ad nos e coelestibus sedibus descendit, et 
rursus in ccelum ascendit nosque ibi adduxit. ldeo 
dum ita egreditur et caput inclinat ac erigit, et 
clamat : « Sapientia erecti, » signatque thuribulo, 
vel Evangelium extollit, si ingressus fuerit Evan- 
gelii, atque ad gradus revertitur, omnia ceconomiae 
inysteria ostendit. Nam egrediendo quidem et de- 
sccndendo descensum Christi hujusque humilitatem 
patefacit ; dum sacris induitur vestibus incarna- 
tionem indicat ; dum in medio caput inclinat, Sal- 
valorem pro nobis in medio terrz crucifixum et 
mortuum atque in infernum «d»scendentem decla- 
rat. Ideo in silentio caputque inclivans deprecatur, 


t1 


SYMEONIS THESSALONICENS!S ARCHIEP. 


668 


quoniam Christus postquam semetipsum Patri ob- A εἰς: ἄδου κατελθεῖν τὸν Σωτῆρα. "O0sv καὶ iv σιγῇ 


tulerit et in infernum descenderit, nos inde eruit ; 
ideo etiam incensum quo signiflcantur saneta illius 
anima atque vita in acceptissimmum odorem feo 
oblatze, offert. sacerdos, vel exlibet Evangelium 
velut ipsum Dominum, atque cum eo inclinatur, 
quoniam ipse ad nos descendit ; οἱ erigitur quo- 
niam ipse surrexit Chriitus nosque congregavit, 
quod przdicat et demonstrat sive crucem Taciens 
eum thluribulo, sive dicens, «Sapientia erecti,» seu 
Evangelium extollens. Dutin autem iterum ascendit 
et ingreditur ad altare, manifestat Christum a terra 
'ossumptum in eamdem quam susceperat. carnem 
reversum esse, semetipso pro nobis in hostiam ob- 
lato, nobisque per eum exaltatis eL sanctificatis. 


xat χλίνων προσεύχεται, ὅτι τῷ Πατρὶ δοὺς ξαυτὸν, 
χατελθὼν εἷς τὸν ἄδην, ᾿ἡμᾶς ἐκεῖθεν ἐῤῥύσατο. 
Δ:ὸ καὶ f| θυμίαμα, τὴν ἁγίαν αὑτοῦ ψυχὴν xat ζωὴν 
τυποῦν τὰ εὐωδέστατα ὄντως προσάγει 6 ἱερεὺς, fj 
κατέχει τὸ Εὐαγγέλιον ὡς αὐτὸν τὸν Κύριον" xak 
σὺν αὐτῷ χλίνεται " ἐπεὶ αὐνὸς ἡμῖν συγχατέδη " 
xai ἀνορθοῦται, ὅτι ἀνέστη Χριστὸς αὐτὸς καὶ ἡμᾶς 
συνήγειρε. Καὶ τοῦτο χηρύτσει καὶ δείχνυσιν, ἃ 
σταυρὸν ποιῶν τῷ θυμιατηρίῳ χαὶ τὸ, « Σοφίᾳ, λέ. 
γων, ὀρθοὶ », ἣ τὸ Εὐαγγέλιον ἀνυψῶν. Τὸ ἀνέρχε- 
σθαι δὲ πάλιν, χαὶ εἰσιέναι εἰς τὸ θυσιαστήριον, 
ὅτι ὁπὸ τῆς γῆς ἀνελήφθη, καὶ ἔνθα fjv ἐπανῆλθε, 
μεθ᾽ ἧς προσείληφε σαρχὸς, τὴν ὑπὲρ ἡμῶν ἀνενέγ- 
xag θυσίαν, δι᾽ ἑαυτοῦ xal ἡμᾶς ἀνυψώσας xi 


Hoc quidem totus signiflcat ingressus ; hoc valde DB ἁγιάσας. Καὶ πᾶσα μὲν εἴσοδος τοῦτο σημαίνει. Καὶ 


necessario ante omnia ac per omnia a nobis di- 
scendum, lujus semper meminisse oportet, nempe 
jn hoc nos esse salvatos, quia Deus ad nos descen- 
dit. : 


CAPUT CCCXXXI!V. 


Quare in vespera diei sabbati splendidior ingressus 
el in ceteris Dominicis sunctorumque festis. 


Vespertini officii ingressus signilicat in ultiinis 
seculis fleri Dei descensum. Ideo hoc. przsertim in 
sabbatis propter descensum Christiin iuferos ejus- 
demque resurrectionem facimus, necnon in festis, 
quoniam qui deseendit celebratum instituit myste- 
jium, et in. sanctorum commemorationibus, quo- 
niam ipse qui in. coelum ascendit. animas eorum 
ibi adduxit quas secum acceptas habet, et corpora 
corum resuscitabit, ut eos secum totos liabeat sein- 
per. | 

CAPUT CCCXXXVY. 
Quid significet ingressus in officio matutino. 

Matutinus autem in magna Ecclesia ingressus 
eadem significat, videlicet precipue in infernum 
anima Cliristum descendisse, et carne resurrexisse, 
atque sb angelis predicatam fuisse illius resurre- 
ctionem. Quamobrem circa diluculum et in sug- 
gesto, velut in lapide, tanquam angelus vel potius 
reipsa angelus sacerdos resurrectionis mysterium 
annuntiat. 

CAPUT CCCXXX VI. 


Quod in monasteriis quoque die Dominica in matu- 
Lino ingressus fit ad resurrectionis significationem. 


Iste autem ingressus in monasteriis fll antequam 
cantentur canones, divino lecto Evangelio, quod 
inatutinum dicitur, quoniam ea quz circa diluculum, 
appropinquante aurora seu die iu resurrectione 
Domini contigerunt edocet, egreditur sacerdos 
tanquam e monumento, e tremendo scilicet altari 
otque e tumulo mens: sacre, habens £vangelium, 
quasi angelus Christum ostendens quem przdica- 
vit. Et omnes accedentes. aduraut, more discipulo- 
rum mulierumque unguenta portantium, osculan- 
tur Evangelium et sequentem conciount hymnum : 


τοῦτο ἀναγχαιότατον πρὸ παντὸς καὶ διαπαντὸς 
ἡμᾶ; ἐχδιδάτχεσθαι" xai τούτου ἀεὶ μνημονεύειν 
Xp ὅτι xai διὰ τούτου ἐσώθημεν, τοῦ χαταδῆναι 
«τὸν Θεὸν πρὸ; ἡμᾶς. : 


KE9AA,; TAA. 


Διατί μᾶ.1.1ον τῷ Za66dtq ἑσπέρας Aapspotripa 
ἡ εἴσοδος καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς ἑορταῖς Δεσ ποῖ» 
καῖς τε xa) τῶν ἀγίων. 


Ἢ τοῦ ἐσπερινοῦ δὲ εἴσοδος, καὶ τὸ ἐπ᾽ ἐσχάτων 
τῶν αἰώνων γενέσθαι σημαίνει τὴν τοῦ Θεοῦ 236 
συγχατάδασιν. Διὸ xal τοῦτο μᾶλλον ἐν Zá66a5 6d 
τὴν εἰς dou χάθοδον xai ἀνάστααιν ποιοῦμεν, χαὶ 
ἐν ἑορταῖς, ὅτι ὁ χαταθδὰς- τὸ ἑορταζόμενον μυστήριον 
ἐχτετέλεχε, καὶ ἐν μνήμαις ἁγίων, ὅτι xat αὐτοὺς 
ταῖς ψυχαῖς εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀναδὰς ἀνεδίδαδι, 
καὶ μεθ᾽ ἑαυτοῦ λαδὼν ἔχει, καὶ ἀναστήσει τοῖς σύ» 
μᾶσιν, ὡς ἂν xal ὁλοτελεῖς πάντοτε Éyr μεθ᾽ ine 
τοῦ. 

ΚΕΦΑΛ. TAE. 
Τί σημαίνει ἡ ἐν τῷ ὄρθρῳ εἴσοδος. 

Ἢ ἑωθινὴ δὲ ἐν τῇ μεγάλῃ Ἐχχλησίαᾳ εἴσοδος xd 
ταῦτα σημαίνει, xal αὐτὸ ἐξαιρέτως τὸ εἰς S 
ἄδην χατελθεῖν τὸν Χριστὸν τῇ ψυχῇ, καὶ ἀναστῆναι 
τῇ σαρχὶ, καὶ ὑπὸ τῶν ἀγγέλων κηρυχθῆναι αὑτοῦ 
τὴν ἀνάστασιν, Διὸ περὶ τὸν ὄρθρον καὶ ἐπάνω Ὅν 
ἄμδωνος ὡς ἐπὶ τοῦ λίθου, οἷάπερ ἄγγελος, pim 
δὲ ὧν ἄγγελος ὁ ἱερεὺς, τὰ τῆς ἀναστάσεως xau 
γέλλει. 

ΚΕΦΑΛ. TA4*. 


Ὅτι xal ἐν τοῖς povacenploic κατὰ Kvpuxir 
βΐσοδος ἐν τῷ 


ρθρῳ γίγνεται, εἰς τύπον τῆς 
ἀναστάσεως. 

Αὕτη δὲ ἡ εἴσοδος xal ἐν ταῖς μοναῖς γίνεται πρὸ 
τῶν ἀδομένων χανόνων, τοῦ θείου Εὐαγγελίου ἀνά» 
γνωσθέντος, τοῦ λεγὸμένου ἑωθινοῦ, ὡς τὰ περὶ τὸν 
ὄρθρον χαὶ τῆς ἕω ἐγγὺς, fjror τῆς ἡμέρας ἐν τῇ 
ἀναστάσει τοῦ Κυρίου πραχθέντα διδάσχοντος, ἐξὲρ- 
χεται ὁ ἱερεὺς ὥσπερ ἀπὸ τοῦ μνήματος, τοῦ qp 
xtoU θυσιαστηρίου, xal ἀπὸ τοῦ τάφου τῆς ἁγίας 
τραπέζης, χατέχων τὸ Εὐαγγέλιον ὡς ἄγγελος, 
δειχνὺς τὸν Χριστὸν, ὃν δὴ χαὶ ἑχήρνυξΞ. Καὶ προῦ- 
ἐρχόμενοι πάντες, προσχυνοῦσί τε ὡς ol μαθηταὶ 
xai αἱ μυροφόροι γυναΐῖχες " xat τοῦτοι ἀσπάζονται, 


DE SACRA PRECATIONE. 


610 


ἔδουσιν δὴν, τὸ, «'Aváctaaty Χριστοῦ A « Resurrectionem Christi intuiti.» Heec igitur flunt 


Ταῦτα μὲν οὖν iv τῷ ὄρθρῳ γίνεται, 
τὰ χρείαν λέγοντες περὶ τῆ: εἰσόδου, 
λένων ἐμνήσθημεν, Ἐν τῷ ἑσπερινῷ 
τελεσθείσης, χαὶ ὕμνου ἱεροῦ λεχθέν- 
re xat ἁρμοδίου πρὸς τὴν ἑσπέραν tv 
, ὃν λέγουσί τινες παρὰ τοῦ θείου ἱε- 
᾿Αθηνογένους συντεθῆναι, χαλῶς χαὶ 
thv σάρχωσιν τοῦ Λόγου χηρύττοντα, 
ἐρὸν, Σοφία, » φησὶν ὁ διάχονος. Καὶ ὁ 
ἥμενος, δίδωσι τὴν εἰρήνην * ὅτι xal 
s ἡμῖν xaX πρὸ τοῦ πάθους ἀτῆχε, xal 
χε, χαὶ εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀναύδὰς, 
κῶς. 


ΚΕΦΑΛ. TAZ'. 


" ἡμέραν προκειμένων, τί ταῦτα ση- " 


paivovoty. 

λαμπρῶς τὸ προχείμενον ἄδεται. 

ww ἡ περὶ τῆ: ἑορτῆς προφητεία τὰ 
ῥᾶς ἐχδιδάσχον ψαλμιχόν. Καὶ τῷ μὲν 
épa; τὰ περὶ «5; ἀναστάσεως μαρτυ- 
λὲν ψάλλεται, «Ὁ Κύριος ἐδασίλευσε * » 
xai ἐδασίλευστε κατὰ τοῦ θανάτου ὁ 
εὐπρέπειαν τὴν ἀφθαρσίαν τῆς φύ- 
νεδύσατο, χαὶ τὴν οἰχουμένην ἀναστὰς 
ἰστεύσασαν εἰς αὑτόν * ἑσπέρας δὲ τῇ 
Ἰδοὺ δὴ εὐλογεῖτε τὸν Κύριον * » διά τε 
"τας αὐτὸν ἀπαύστως ἀγγέλους, zal τὰς 
ύλων αὐτοῦ " τῇ δὲ δευτέρᾳ ἑσπέρας, 
ὥντας πιστοὺς, ἐν μετανοίᾳ, χαὶ τὸν 
(5 Πρόδρομον, « Κύριος εἰσαχούσεταί 
ν €kv τῷ χεχρλγέναι με πρὸς αὐτόν» Τῇ 
ἐρας, διὰ τὴν ἀπὸ τοῦ σωτηρίου πάθους 
Y τὸ ἐν ἡμῖν ἕλεος διὰ τοῦ σταυροῦ, 
ου, Κύριε, χαταδιώξαι με, λέγει, πάσας 
ἧς ζωῆς μου"» τῇ τῆς τετράδος δὲ 
ὧν Ἀποστόλων, « Ο Θεὸς, λέγοντες, ἐν 
you σῶσόν με. » Kol γὰρ δι᾿ αὐτῶν ἐν 
γἷου σεσώσμεθα, χαταγγειλάντων Δ87 
' θείων ἀποδειχθέντιυν, τοῦ Θεοῦ συνερ- 
ἄντων ἡμᾶς, χαὶ τὸν λόγον βεδαιοῦντος, 
αι, Κατὰ δὲ τὴν πέμπτην ἑσπέρας, τὴν 
"οανυμνοῦμεν βοήθειαν τοῦ σταυροῦ. 
ἡμῖν ἐδοήθησε σαρχὶ σταυρωθεὶς, ὁ 


in officio matutino. At dictis, prout opus erat, qux 
ad ingressum spectant, ad proposita menores 
redeamus, Facto quidem ingressu in vespertino 
officio, dictoque bymno sacro vetere et ad vesperas 
dum intratur accommodato, quem nonnulli autu- 
mant a divo sanctoque martyre Atlienogene com- 
positum fuisse, quo Trinitas οἱ incarnatio Verbi 
egregie predicantur, videlicet : « Lux lzta,» diaco- 
nus dicit, «Sapieutia,» et pontifex sedens dat pacem, 
quoniam Christus eam ante passionem reliquit, et 
redivivus dedit, ac in celum assuinptus continuo 
inpertit. 


CAPUT CCCXXXV. 
De praviis que quotidie proponuntur, εἰ quid hec 
significant. 

Et protinus clara voce cantantur previa. Hic — 
autem niliil aliud sunt quam qu:edam de festo pro- 
phetia, psalinus res diei edocens. Equidem in 
vesperis Sabbati mysteria resurrectionis testantur, 
ideoque tunc psallitur : «Dominus regnavit ; » 
vicit enim et in mortem regnavit resurgendo, et 
decorem, nempe incorruptibilitatem natur: nostre 
induit, terramque resurgendo formavit in. ipsum 
credentem. Verum in vesperis Dominic: : « Ecce 
nunc benedicite Dominum, » propter angelos et 
animas servorum ejus 'eumn sine fine benedicentes. 
At vesperis secunds ferie propter fideles in 


C poenitentia clamantes hujusque praconem pracur- 


sorem : « Dominus exaudiet mo, inquit, eum cla- 
mavero ad eum. » Ferizx tertim vesperis, propter 
autilium a salutari passione atque misericordiam 
uobis per crucem comparata, illud dicitur : « Mi- 
sericordia tua, Doinine, subsequetur me omnibus 
diebus vitze mez. » Sed quarte ferie — vesperis, 
celebrantur Apostoli. dicendo : « Deus, in nomine 
t0 salvum nme fac, » nam per eos in nomine 
Domini salvi sumus facti, qui nuntiaverunt et pric« 
dicaverunt Dei doctrinas, Domino salvautibus nos 
cooperante ei sermonem eorum confí(irmante, sicut 
scriptum est, Quint: vero ferize vesperis, magnum 
erucis adjutorium laudibus ornamus; ipse enim 
nos adjuvit carne crucifizus qui fecit coelum et 


οὐρανὸν xai τὴν γῆν, 'Eazépa; δὲ τῇ D terram. Vesperis autem f'arasceves : «Deus, susce- 


« Ὁ Θεὸς, ἀντιλήπτωρ μου εἶ, » Boo- 
! πληθὺν τῶν ἀγίων, τῇ ἀντιλέψει τοῦ 


àp ἡμῶν συνηγμένην χαὶ ἐγερθέντος, 


ἃς τῶν προαπελθόντων πιστῶν ὅτι xal 
ὁ Θεὸς ἀντίληψις γέγονξ, χαὶ τοῖς ἀπελ- 
'ἰός ἐστιν ἔλεος, προφθάνων εἰς σωτηρίαν. 
ἡμέραις τῶν νηστειῶν ᾿Αλληλούϊα ἀντὶ 
) πρόχειται" ὃ δὴ αἴνεσιν σημαίνει Θεοῦ 
ay Θεοῦ᾽ xai τὸ, « 'O Κύριος ἔρχεται" » 
ἂν τὴν τ: πρώτην xal τὴν δευτέραν αὖ- 
(av, προσημαῖνον δὲ χαὶ τὰ περὶ τοῦ πά- 
καὶ τῆς ἐγέρσεως. Οἷον ὡς ἔρχεται πα- 
ἀστῆναι ὑπὲρ ἡμῶν ὁ Κύριος " χαὶ ἔρχε- 
πὶ ἰσχάτω" “τοῦ χοῖναι πᾶσαν τὴν γῆν, 


ptor meus es,» clamamus propter multitudinem 
sanctorum susceptione illius pro nobis mortui et 
redivivi congregatam et animas fidelium defuncto- 
rum, quoniam sanctis Deus susceptor factus est, et 
misericordia ejus qui prius in salutem mortuus est 
defunctis impertitur. Sed in diebus jejuniorum 
loco praeviorum cantatur «Alleluia, » quod Dei 
laudem significat Deique adventum, et idem sonat 
ac « Dominus venit,» tum priorem tum posterio- 
rem ejus adventum przedicans, necnon passionis 
et resurrectionis ejus mysteria preesignificans ; 
qua-i diceretur : Venit passurus et resurrectuius 
pro nobis Dominus, et veniet etiam in consuuimna- 
tione :zculi terram Judicaturus universam, ut de 


DE SACRA PRECATIONE. 


au 


mpovoplav σου, ὅτι οὐχ ἀνθρώποις, ἀλλὰ A pore custodire dignare, et in hac hora ab ownl 


φαλὰς ἔχλιναν, τὴν zaok σοῦ αἰτούμενοι 
* οὗς χαὶ ἐν παντὶ χαιρῷ διαφύλαξον, καὶ 
vt: ἀπὸ παντὸς ἐναντίου νοουμένου xal 
» Καὶ θαῤῥήσας ὡς ἐπιτεύξεται, ἀνίστα- 
πρωνῆσα; ἀνυμνεΐῖ, « Εἴη τὸ χράτος τῆς 
δου εὐλογημένον,» χαὶ τὰ λοιπά " οἷον, Σὺ 


adversario sive spirituali sive sensibili. » Et fidu- 
cialíter sperans se petita consecuturum, surgit, el 
clamans cantat : « Sit fortiudo regni tui benedi- 
cta, » et celerd, quasi diceret * Tu solus es rex 
glorificatus et benedictus, et omnia potes; et sta« 
tim processionem peragit. 


μόνος δεδοξασμένος τε xat εὐλογημένο, καὶ πάντα δύνασαι" xal εὐθὺς ἐχτελεῖται τὰ τῆς λιτῆς: 


ΚΈΦΑΛ. TA8'. 


ἂν τῷ νάρθηκι Airrc, καὶ τῶν «1οιπῶν 
ἔξωθεν tov γαοῦ «.ιταγνειῶν. 


ἔξωθεν ἐν τῷ νάρθηχι χατά τε Σάζδατον 
αἱ ἐν ἑορταῖξ, xai ἐν χαιρῷ δὲ πληγῆς 
θούση: f) περιστάσεως πλειόνων ἀθροι- 
à μέσου τῆ: πόλεως, ἣ xat ἔξωθεν αὐτῆς, 
τείχη. Λιτανεία δέ ἐστι παράχλησις πρὸς 
χεσία χοινὴ χαὶ δι᾽ ὀργὴν ἐπιφερομένην, 
εὐχαριστίας ὑπὲρ ἀγαθῶν δωρηθέντων. 
υθεν ἡμᾶς τοῦ ναοῦ γίνεσθαι, τὴν ἔχπτω- 
χραδείσου δηλοῖ, xal τὸ χλεισθῆναι αὐτὸν 
τὸν οὐρανόν. Τὸ δὲ μέσον τῆς πόλεως 
| t£ xal πενθιχῶ; ἐχόοᾷν τὸ κχκαταχρᾶναι 
πόλιν ταῖς ἁμαρτίαις ἡμᾶς χαὶ πάντα τὰ 
(aY τὸ ἔξωθεν δὲ βοᾷν xal λιτανεύειν τὸ 
θαι σημαίνει, xal ἀναξίους χρίνειν ἡμᾶς 
ὁλεως ἐχδοᾷν, ἣν χατοιχοῦυντες χατε"λολύ - 
; ὡς τῆς πατρίδος τῆς θείας διὰ παραθά-» 
χίσθημεν, xal ἐν αὐτῇ fj ἐπλάσθημεν 
λον δὲ ἀνεπλάσθημεν xal τῶν τοῦ Θεοῦ 

ὑπὸ τοῦ ὄφεως πλανηθέντε:, ἀφρόνως 
ἐν τε xal ἐδδελύχθημεν" xal τὸν 
εῤῥυπώσαμεν * xal ἐν ἐρημίαις ἑἐπιοχο- 
αὐλιζόμεθα * χαὶ ἐν ἀφυλάχτοις διοδεύομεν 
πε μὲν οὖν ἐν τῷ νάρθηχι ποιούμεθα τὰς 
χάτω xai εἰς τὴν ἡμῶν ἐσχατιὰν ἐλύλυ- 
he, (va χαὶ ἐν τούτῳ αὐτὸν ἱλεώμεθα. 
p^ τῶν οὐρανίων πυλῶν τῶν τοῦ ἱεροῦ 
τες χαθιχετεύομεν, Οὐ γὰρ ἄξιοι ἀτενίται 
ς τοῦ οὐρανοῦ, εἰ μὴ ἐπανελθόντες βοήσω- 
ἄρτομεν " ὅτε χαὶ αὐτὸς ἐξελθὼν πρὸς 
προαπαντήσας εὐσπλάγχνως ἐπαγχαλίσε- 
) οὖν τὸ πρὸ τῶν πυλῶν ἱχετεύειν, χαὶ τὸν 
εὐχεαθαι, τὸ τὴν Ἐδὲμ ἡμῖν χαὶ τὸν οὗ- 
)σωπεῖν ἀνοιγῆναι σημαίνει “ μᾶλλον δὲ 
ἰλάγχνα, ἃ δεινῶς ἡμεῖς χαθ᾿ ἡμῶν ἀπε- 
. Ἰσταμένων οὖν ἡμῶν ἔξωθεν, ψάλλονται 
. Καὶ ὁ ἱερεὺς τὰς εἰθισμένας ποιεῖται 
[p τε τοῦ λαοῦ παντὸ; xal τῆς τοῦ Θεοῦ 
ἃς, τοῦ σωθῆνα! αὐτὴν, χαὶ τῶν Χριστια- 
ὀψωθῆναι τὸ χέρας, « Σῶσον, Κύριε, ἐχ- 
λαόν σον, » xal τὰ ἑξῆς " xai τῆς χοινῆῇς 
' κοῦ, « Κύριε, ἐλέησον, » ἀδομένον, καὶ 
δασιλέων αὖθις αἰτεῖται, ὡς προϊσταμένων 
ὦν, xal ὑπὲρ τῆς πίστεως ἀγωνιζομένων, 
πὰ τόπον ἀρχιερέως τε ἣ Πατρὸς, xal 
ιστιανιχῆς ἀπάσης, xai τῶν Ἐχχλησιῶν 
je, xai ὑπὲρ τῶν προχεχοιμημένων πι- 
ῥῥύσεώς τε τῶν αἰχμαλώτων, καὶ ἀναῤ- 
τθεγούγτων, καὶ τῶν χοπιώντων iy Χρι- 


ἱερὸν ὦ 


CAPUT CCCXXXIX. 


De processione in Narthece, εἰ cateris exira templi 
precibus ac litaniis. 


Hzxc vero foras flt in northece per sabbatum, el 
in festis processio, necnon quaudo aliqua superves 
uil plaga, vel multi coeunt homines in medio urbis 
aut extra illam seu circa muros tumultuantes, 


B Sunt autem. litanie obseeratio et deprecatio com- 


munis ad Deum factz ad avertendam ejus iram, et 
agendas gratias pro inipertitis ejus beneficiis. Igitur 
dum extra narthecem  procedimus | manifestamus 
nos ἃ paradiso excidisse, illumque ac ccelum no- 
bhis esse clausum. Cui mediam urbem permeas 
uius In do'ore clamantes, ostemndímug nos civitatem 
et omnia 41: in ea sunt peccatis contaminasse. At 
dum extra urbem clamamus ct litanias agimus, nos 
buiniliari signifieaomus, nosque peccatores confite- 
mur clamantes extra. {τὶν quam. inhabitantes 
polluiimnus, et insuper migravisse in poenam trans- 
gressionis a divina patria, et in ea civitate in 
qua creati sumus vel. potius recreati factique Deo 
digni, a serpente delusi stulte corrupti. sumus at» 
que deformati, et locum sanctum fodavimus, ac in 
ceseris habita:mus procul a secunda Dei provi- 
dentia, atque in regionibus male custo:itis iter 
facimus. Litanias quidem in narthece facimusg 
quoniam. deorsum ad extrema nostra descendit 
Salvator, uL in. hoc. euin. propitiemus. Tanquain 
ante januas celi pro foribus templi sancti depre- 
camur ; non eniu sumus. digni qui in. altitudinem 
templi suspiciaimnus, | nisi reversi illud clame:nus : 
Peccavimus, quoniam ipse ad nos egressus in vi- 
sceribus misericordie nos occurrens amplexus est, 
Itaque in hoc quod ante fores deprecatur ct obse- 


' erat sacerdos, nos ut. Eden nobis et paradisus pa- 


tefiat flagitare significatur, seu potius ut divina 


Ὁ 3periantur viscera quae damnose nos contra nos 


conclusimus. Nobis ergo forís stautibus, consueta 
psalluntur, et sacerdos constitutas preces facit pro 
cuncto populo, pro lizreditate Dei ut salva fiat, ut 
nobis Christianis exaltetur cornu nostrum , cla- 
mans : « Salva, Domine, populum tuum, » et ci- 
tera. Et communi oratione dicta, nempe Kyr.e 
eleison, pro regibus etiam precatur ut viris piis 
prepositis nobis, pro certaptibus in gratiam fidei, 

pro pontifice, seu paire loci , pro omni anima 
Christiana, pro Ecclesiis pacis, pro fidelibus dor- 
mientibus, pro liberatione eaptivorum, pro sani- 
tate zsgrotantium, pro laborantibus in Christo et 
pro oinnibus siinul fravibus. Et rursum (it contineus 
vehemensque oratio, scilicet Kyrie eleison; prout 


615 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ΑΒΟΗΙ͂ΕΡ. 


δι 


szpies ordimatum esi, qur μὶ dicitur im εἶθ- A cci», χαὶ Ξάντων ὁμοῦ τῶν ἀδελφῶν͵ χαὶ τοῦ, « Κύριε, 


vism TriaitaUs, cai ista οδεεῖπε deprecatio. 


lzirsce, » τῇ ς εὐπατανύχτυυ xal ἰσχυρᾶ; δεήσεω; 


λεγγλέ»υ ὡς ἢ τάξις πλειπτάχ:ς, x3L cup ὕξτερον azvogéw διὰ τὶν δόξαν τῆς Τριάδος, xa ὅτι cp 


αὑτὰ, f, 447,9; ἀνιτέρετῥι. 
CAPUT CCCXL. 
De postremis in processione precibus. 

Sicerdos beuum benignumque Deum preestar 
ut omnes exaodiat , emnibus,uwe 821 propitius et 
clemens ac. demiitat misericordiam soam. Deinde 
eapita jubet in bumilitate et «ervita:e inclinare. 
δι conversas ad occasum, ad flagibn.ls sese incli- 
m3mtbus Dei beneficia maltum wisericorlem Do- 
minum ac Deum nosirum advocoi Ciristum ; ex in 
intercessum producto saucLe Virginis Ma:ris ejus 
Deiparz  pairociaio, mecnon angelorum et aposto- 


KEO6A4. TNM'. 

Περὶ τῆς τελετταίας εὐχῆς τῆς ἐν τῇ Au. 

Ὃ ἕερεῖς ἐπαχοῦσαι πάντων τὸν ἀγαθὸν χαὶ 9- 
&vE zer; Θεὸν ὑξερεύχεται, χαὶ 8 399 πᾶσι γενέσθαι 
Ὧεων τε x3! E3acrt, xai τὴν ἔλεον αὐτοῦ χαταπέμ- 
ᾧὑπτι. E::z χλαῖνα! φησιν ἐν ταπεινώσει τε xal δουλείᾳ 
tX; χετυλᾶς. Καὶ στρεφόμενος πρὸς δυσμὰς, à; ix 
Θεοῦ c; χλινομένοι:ς: τὰ ἀγαθὰ ἐπευχόμενος, τὶν 
πολυξλεν εσκύτην χαὶ 0:5) ἡμῶν ἐπιχαλεῖται 
Xp στόν. Kal τὰς t5; ἁγίας Παρθένου Μητρὸς αὖ- 
τοῦ πρετόεξας τὴς Θεοτόχου, εἰς μεσιτείαν προθεὶς, 


lorum, martyrum εἰ pontificum atque justorura gp ἔξ: δὲ χαὶ τῶν ἀγγέλων χαὶ ἀποστόλων, μαρτύρων 


sanctorumque simul universo-um, propter eos et 
non propter nos poseit wt accepiabilis deprecatio 
nosira, peccatorumque detor remissio et uos sub 
alis ejus. protegamur, 3c longe fiant à nobis ini- 
mici nostri, vilaque nosira in pace agatur, mun- 
dusque et nos misericordiam cousequamur εἰ 3b 
ipso salvemur hwmani generis amatore beniguo, 
utpote qui propter bonitatem solan: ipcarma:us est 
solusque est plenus misericor.lis. 


CAPUT CCCNLI. 
Quare semper lampaces j re [erantur. 
Quibus absolutis, ipse quidem per portam rega- 
lem ingressus, przcedentibus luminariis quz prius 


τε ἑερτρχῶν x&* ὁπίων, xal τῶν ἀγίων πάντων ἐμοῦ, 
δι᾿ αὑτοὺς χαὶ οὐ δι᾽ ἡμᾶς, εὐπρόσδεχτον γενέσθαι 
ἐξδιτεῖται τὴν δέησιν, χαὶ τῶν ἡμαρτημένων δοθῆ- 
ναὶ τὴν ágtstw, xal σχεκασθῆναι ἐμᾶς ὑπὸ ταῖς 
αὑτοῦ πτέρυξι, x3: μαχρὰν γενέσθαι ἀφ᾽ ἡμῶν τοὺς 
ἐχθροὺ: ἡμῶν, χαὶ thv ζωὴν ἡμῶν εἰρηνεῦσαι, xd 
ἔλεηθῆναι τὸν χόσμον χαὶ ἡμᾶς, χαὶ σωθῆναι 
παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ φιλανθρώξου xal ἀγαθοῦ, ὡς 
δι᾽ ἀγαθότττα μόνην ἐνανθρῳπήσαντος, xol pé 
νοῦ ἐλεήμονος. 
ΚΕΦΙΑΛ. TMA'. ᾿ 
Διατί ἰαμπάδες ἀεὶ προπορεύονται. 

Ταντα τελέπας, αὑτὸς μὲν διὰ τῆς βασιλικῆς πύλης 

προποῤενομένων λαμπάδων εἰσιὼν ὡς xal Ἀροηγου- 


przferuntur, quemadmodum fit ἰ quolibet ia- C μένων πρότερον, χαθὰ xal ἐν πάσῃ εἰσόδῳ, cl; τύπον 


gressu, in signum divini luminis et sanctoram, et 
Patre cum ipso praeeunte, velut in caelum intrat; 
eequüntur autem. caeteri cum praeside qui via:n 
aperit tanquam cum Jesu Christo ingredientes. Et 
chloiia utrinque concinentibus, ac io. medio stanti- 
bus, quasi coelum nobis panderetur, et angeli per 
Christum nobiscum conjungerentur, psalluniur re- 
spon»aria versusque cum eis cantantur festo ac- 
conimodati. Quippe si fuerit qui.lem Dcminica, 
dicuntur versus resurrectiouis, Dowinus reguavit. 
At si quid aliud festum fuerit, rursum psalluntur 
versus accommodati propriaque ipsi ecarmiua. Si 
vero aliquis celebretur sanctus, dicuntur versus 
e psalmis electi , festo sive pontificis sive mar- 
tyris sivc Justi consentanei, atque imodi ad id festum 
nccommodgati, Ideo modi dicuntur, psalluntur enim 
forís in processione absque versibus , unde et re- 
sponsaria appellantur. Dcinde gloria, οἱ iterum 
propria dicuntur carmina, aliud quidem ratione 
(cat vcl cujusdam sancti, aliud autem in honorem 
bel Genitricis propter utilissimam ejus pro nobis 
deprecationem. Et protinus, «Nunc dimittis, » ab uno 
pie dicitur, quod est Buneonis oratio Deum glorifi- 
cantís. llic quidem dimissionem poscit anima a cor- 
pore, víso Dei salutari, nos vero flagitamus dimis- 
sionem anime a vitiis, a tentationibus quibus nos 
urget inimicus, atque a duplici morbo, anima sci- 
licet et corporis, etsi etiara mirum non sit nos 


τοῦ θείου φωτὸς xal τῶν ἁγίων, xal αὺν αὐτῷ τοῦ 
χαθηγουμένου Πατρὸς, ὥσπερ εἰ; τὸν οὐρανὸν tt» 
εἰσιν. "Ezovzat δὲ οἱ λοιποὶ, ὀξηγοῦντος τοῦ προεστῶ- 
τὸς συνεισερχόμενοι,͵ ὡς τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ τῶν 
χορῶν ἑχατέρωθεν συμφωνούντων, καὶ μέσον ἱσταμί- 
νων, ὡς τοῦ οὐρανοῦ ἡμῖν ἀνοιγέντος, xal τῆς ἑνώ- 
σεως μεθ᾽ ἡμῶν διὰ τοῦ Χριστοῦ τῶν ἀγγέλων γεγε- 
νημένης, τὰ ἀποστέχου Ψάλλεται, χαὶ ol σὺν αὑτοῖ; 
ψαλλόμενοι στίχοι, ἁρμόδιο: τῇ ἑορτῇ. Εἰ μὲν γὰρ Κυ- 
ριακὴ. οἱ τῆς ἀναστάσεω; στίχοι, τὸ, Ὁ Κύριος ἐδα- 
clAsustv. Ei δ᾽ ἄλλη τις dopih, ἁρμόδιοι στίχοι 
πάλιν καὶ τὰ αὐτῆς ἰδιόμελα" εἰ δέ τις τῶν ἁγίων 
οἱ κατὰ τάξιν αὐτοῦ ἱεράρχου τυχὸν ἣ μάοτυρῦς 


Ὁ 3 ὁσίου ψαλμιχοὶ στίχοι, xal τὰ αὐτοῦ ctt 


pí* διὸ xai στιχηρὰ λέγονται - τὰ vào ἔξωδιν 
ἐν τῇ λιτῇ δίχα στίχων, ὅθεν χυὶ ἀποστίχου ταῦτά 
φασιν. Εἶτα δόξα xai vov ἰδιόμελα λέγονται" τὸ 
μὲν ix τῶν τῆς ἑορτῆς ἢ «wo; τῶν ἁγίων, τὸ 
δὲ τῆς Θεοτόχονυ διὰ τὴν ἀνυσ:μωτάτην αὐτῆς 
ἱκεσίαν ὑπὲρ ἡμῶν " xai εὐθὺς τὸ, « Νῦν ἀπο- 
λύεις, » μετ᾽ εὐλαδείας παρ᾽ ἑνὸς, ὃ δὴ τοῦ Συμεών 
ἔστι προσευχὴ τοῦ τὸν Θεὸν δεξαμένου. Kat ἐχεῖ» 
νος μὲν ἀπόλυσιν αἰτεῖται τῆς Ψυχῆς: ἀπὸ τῆ; 
σαρχὸς, ἰδὼν Θεοῦ τὸ σιυτέριον " ἡμεῖς δὲ ἀπόλυσιν 
τῆς ψυχῆς ἀπὸ τῶν παθῶν, xal τῶν παρὰ τοῦ 
ἐχθροῦ πειρασμῶν, χαὶ τῶν διπλῶν νοσημάτων 
Ψυχῆς ὁμοῦ τε xal σώματος. Εἰ δὲ xa τὴν ix 
τῆς σαρκὸς ἀνάλυτιν, o0 θαυμαστὸν, εἰρηνιχὴν 


DE SACRA PRECATIONE. 


618 


θεοῦ καὶ σωτήριον δεδομένην, ὅτε αὐτῷ βου- A aeprerari dimissionem ἃ corpore, nempe ut tran- 


Προσημαίνει δὲ τοῦτο χαὶ τὴν τοῦ ἔργου 
βνων τελείωσιν, ὡς τὸ φῶς τῆς χάριτος 
v ἡμῖν καὶ σωτηρίαν xal δόξαν, Μετ᾿ αὐτὸ 
fj τοῦ Τρισαγίου χαὶ τοῦ, « Πάτερ ἡμῶν, » 
yh, ὡς θεία σφραγίς. Καὶ τοῦ ἱερέως ἀνυ- 
τὸς τὴν τοῦ 8:0» βατιλείαν, τὸ τῆς ἑορτῆς τρο- 
ᾷδεται " xa) τὸ, « Θεοτόχε Παρθένε, χαΐρε, 
:ωμένη Mapla, » μετὰ μέλονς γεγωνοτέρηνυ. 
ik τοῦ ἀρχαγγέλου ἐστὶ φωνὴ ἐπὶ τῇ τῆς 
ον θείᾳ συλλήψει. Emi οὖν ἀρχὴ αὕτη 
»τηρίου οἰχονομίας χαὶ ἐν Κυριαχῇ vsysvn- 
og xal dj ᾿Ανάστασες λέγεται, διὰ τοῦτο μά- 
καὶ ἐν tai; τῶν Κυριαχῶν λέγεται ἀγρυ- 
xai ἐν ταῖς ἑορταῖς τῶν ἁγίων, χωρὶς τῶν 


quilla et salutaris a Dco donetur quando voluerit. 
lloc quoque significat jamjam finiendum opus lau. 
dum, quod αἱ [minen. grati» salutem nobis et glo- . 
riam impertit. Porro nost h:ec Trisayii et « Pater 
noster » oratio divini more sigilli. Et postquam Dei 
regnum celebraverit sacerdos, dicitur festi tropa- 
rium, alque : «Ave Dei genitrix Virgo, gratia pleus& 
Maria,» voce clariore, quz est archangeli salutatio 
iu divina Virginis conceptione. [gitur cum hoc 88 - 
]utiferz dispensationis initium die Dominica factuin 
esse dicatar sicut οἱ resurrectio, propterea prze- 
sertim in vigiliis Bominicaram illud recitatur, et 
in festis sanctorum, tantuminodo extra. festivitates 
Domini, quoniam ipsa est sanctorum omnium 


x&v μόνον ἑορτῶν * ὅτι xal τῶν ἁγίων B Regina, et sanctificatio per virgimalem ejus par- 


y? αὕτη ἡ ἔξαρχος xa ἡ ἀγιωσύνη τοῖς ἁγίοις 
παρθενιχοῦ αὐτῆς τόχου. 
ΚΕΦΑΛ. TMD'. 
Περὶ τῆς 1εγομένης ἀρτοχλασίας. 


οὖν καὶ τελετὴ ἄλλη γίνεται ἄνωθεν παρα- 
m ix τοῦ Σωτῆρος αὐτοῦ. "Ev τραπέξῃ τινὶ 
τροτίθενται πέντε, xal ἐν σχεύεσιν ἀομοδίοις 
xoc, 9440 οἶνος, καὶ ἔλαιον, ἃ xat θυμιῶν 
; χύχλωθεν ἐν σταυρικῷ τύπῳ, ἐν τῷ Ψάλ- 
τὸ, « Θεοτόχε Παρθένε, » οὐχ ὡς ἅγισ, 
ς ἀἁγιχσθῆναι μέλλοντα, μᾶλλον c& ὡς προα- 
αὐτὰ τῷ σταυρῷ xal τῷ θυμιάματι, ὅθεν 
μιῶν τὴν κεφαλὴν ὑπυχλίνει, δοὺς tv θυ- 

ἵσταται. Καὶ μιμούμενῳ; τὸν Σωτῆρα, 
2| τοῦτον ἐχτυποῖ, καὶ ἐπιχαλούμενος αὖ- 
" ἕνα λαμβάνει τῶν ἄρτων. Καὶ τοῦ διαχό- 
y» € Κυρίου δεηθῶμεν, ν λέγοντος, ἐχφωνεῖ ὁ 
« Κύριε Ἰητοῦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡ χῶν, ὁ εὑ- 
; τοὺς πέντε ἄρτους, χαὶ πευνταχισχιλίηγυς 
ἈΦ, Goth. εὐλόγητον χαὶ τοὺς ἄρτους; t02- 
καὶ ἐν τῷ λέγειν, ποιεῖ διὰ τοῦ ἑνὸς ἄρτου 
τῶν d)» τεστάρων τύπον σταυροῦ, δει- 
; ὁ Χριστὸς τυῦτο ἔπραξεν εἰς τὰς; ἑχντηῦ 
ἄρτους ὁμοίως πέντε λαδών. Καὶ θεὶς 
τον, εὐλογεῖ αὐτοὺς σταυροειδῶς τῷ χειρὶ, 
QV, ὡς; ὁ Χριστὸς αὐτοὺς εὐλογεῖ, xai 
τὸν σῖτον͵ τὸν οἶνον, xol τὸ ἔλαιον, σφρα- 
χαὶ αὐτὰ, xol, ell f/0uvov αὑτὰ, φησὶν, ἐν 
. μονῇ ταύτῃ xal εἰ; τὸν χόσμον cov πάν- 
ὅτι καὶ αὐτὸ; ἀνοΐγων τὴν χεῖρα ἐμπιπλᾷ 
0» εὐδοχία:,» ὡς; γέγραπται. Καὶ τὴν δοξολο- 
μόδιον ἐπιλέγει * « Ὅτι σὺ εἶ ὁ εὐλογῶν xal 
v τὰ σύμπαντα, s xal τὸν ἄρτον τῆ; ζωῆς 
γῦ Πατρὺ; δοξάζει xaX {Πνεύματο;. Καὶ οὕτως 
; πάντων εὐχαριστία λέγεται, ἧτις ἐλέχθη χαὶ 
5* «Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογη μένον * » 
« Εὐλογήσω shy Κύριον * » ὅπερ ἐστὶν ἀρμο- 
)ς ψαλμὸς, ὑπὲρ τῆς χορνγίας τῶν χρειῶν τῷ 
εἰρημένος. Καὶ οὕτω σφραγίζων ὁ ἱερεὺς 
ς, χαὶ τὴν τοῦ Θεοῦ εὐλογίαν πᾶτιν ἐξαιτη"ά- 
ὅτι αὕτη ἡ ὄντως: τροφὴ τε xal πόσις, βρῶ- 
μᾶς οὐ παρίστητ' τῷ Θεῷ, xai ὅτι αὐτός 

PATROL. Gn. CLY, 


ium sanctis impertitur. 


CATUT CCCXLII. 
De fractione panis. 


Tum igitur alia quoque fit. ceremoufa divinitus 
ab ipso Salvatore instituta, In. quadam mensa 
quinque propomuntur panes, et in vasis cons 
gruis parem frumenti, vini e& olei. qus sacerdos 
incensat orbiculatim in medum crucis, dum can: 
tatur : «Dei genitrix Virgo,» nequaquam ut saneta, 
sed ut jamjam sauctificanda, seu potius ut ipse 
crucis siauo et. suffitu sanctificata, uade. minime 
inrensat inclinato capite , erectus. autem auff 
agit. Εἰ Salvatorem imitans, cujus fig iram geriz, 
ipsumque invocaus, pauem un im. accepit. Et dia- 
cono dicente : «Dominum oremus, » vocem elevat 
sacerdos dicens : « Domine Jesu Christe. Deus 
uoster, qui benedixisti quinque panes et quinque 
millia satiasii, ipse benedic etiam paues istos, » et 
dum dicit, facit cum uno. pane super quatuor alios 
signum erucis, ostendens. Christum hoc fecisse, et 
ia manus suàs panes quinque similiter accipiens. 
Et posito pane, benedicit eos. manu in formam 
cracis, testaus quowiam Christus ees. benedicit, et 
pergit frumentum, vinum et oleum. benedicendo, 
eaque s'gnando, et ait : « [Lec multiplica in hoc 
sancto monasterio et ín. toto orbe tuo, quonian 


D ipse es qui aperis manum tuam et. imples omne 


animal bemedictione, » sieut scriptum est. Et ac- 
commodatain adjicit doxologiam : « quoniam tu. «s 
qui benedicis οἱ sanctificas universa, » et panem 
vite glorificat cum Paire et Spiritu. Et ita ab om- 
nibus dicitur gratiarum actio, qualis a Job ἀ: ει. 
est : « Sit nomen Domiui benedictum,» et : « Denc- 
dicam Dominum , » qui psalmus est omnino con- 
$"ntancus pro datis vite necessariis a Davide dictu-. 
Siguatis similiter universis, petiiaque pro ouwnibus 
Dei benedictione, quoniam ipsa est. vere cibus et 
potus, esca autem nequaquam nos Deo gratos la- 
cit, et quoniam ipse est omnis boni largitor, 510. Ὁ- 
dos quidem non sbsolvens recedit, f.cta enim 


lectione, matutinuin dicitur -officiam, Panes vero 


20 


619. 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


Q 


et vinum ulpote sanctificata benedictione prassen- A ἐστιν ὁ χυρηγὸς παντὸ; ἀγαθοῦ, 6 piv ἱερεὺς μὴ 


libus dividuntur, quz cum fide sumentibus imper- 
tiunt charismata sanationesque et alia bona multa. 
lgitur ista quidem Bunt si vigilia fuerit ; verum si 
won foerit, post inclinationem capitis neque fit 
processio, neque panum benedictio. Sed tantum 
psalluntur responsoria, et, «Nunc absolvis» dicitur, et 
precaiio Trisagii, et absolutio, At nounulli istorum 
studiosi, non facta vigilia ob infirmitatem forsan et 
paucitatem fratrum, processionem tamen faciunt 
in vesperis, deine responsoria, et statim absolvitur. 
Panuwm autem benedictionem noo Taciunt, quoniam 
ista presertim ob laborem vigiliz fuit iustituta, ut 
fratres accepta Christi benedictione parvajue ob 
labore πὶ refectione, oraticnem propter cominunio- 
nem tremendorum mysteríorum producant, εἰ prae- 
cipue sacerdotes. Ecce vespertinam vos. docuimus 
oflicium ; superest ut de completorio dicamus; de 
quo etiam breviter disserenrus. 


ἀπολύων ἄπεισι" τεϑείση: γὰρ ἀναγνώσεως, συνε 
Wu. λέγεται χαὶ ὁ δρῦρος. Οἱ ἄρτοι δὲ καὶ ὁ dw; 
ὡς ἡγιασμένοι τῇ εὐλογίᾳ μεταδίδονται col; παροὺ. 
Gtv, ἅπερ xal τοῖς λαμδάνουσι μετὰ πίέστεω;, μετα- 
δοτιχά εἰσι χαρισμάτων, ἰάσεών τε xai ἄλλων δώ. 
pov πολλῶν. Ταῦτα μὲν οὖν τελεῖται εἰ ἔστιν ἀγρυ- 
πνία * εἰ οὐχ ἔστι δὲ, μετὰ τὴν χεφαλοχλισίαν οὔτε 
λιτὴ γίνεται, οὔτε εὐλόγησις τῶν ἄρτων. Τὰ ἀπηστί- 
χου δὲ μόνον ψάλλεται, καὶ τὸ, « Nov ἀπολύεις,» 
γέγεται, καὶ ἡ τοῦ Τρισαγίου πρησευχὴ, xai ἀπ'- 
λυσις. Τισὶ δὲ πρὸ; ταῦτα σκουδαίοις, xal μὴ γιν» 
μένη; ἀγρυπνίας δι’ ἀσθένειαν ἴσως xal σπάνιν 
ἀδελφῶν, τὰ τῆς λιτῆ; ἐν τῷ ἐσπερινῷ γίνεται * εἶτα 
τὰ ἀποστέχου, χαὶ εὐθὺς ἡ &rólusv:. Τὴν τῶν ἄρ- 


B των δὲ εὐλόγητιν οὗ ποιοῦσιν * ὅτι αὕτη ἐξαιρέτως 


διὰ τὸν χόπον διετυπώθη τῆς ἀγρυπνίας, ἵνα χαὶ 
εὐλονίας Χριστοῦ, xal μιχρᾶς παραχλήσεως ὁ 
ἀδελφοὶ διὰ τὸν κόπον τυχόντες, ἔχτοτε προσευχὴν 


διὰ τὴν χοινωνίαν τῶν φριχτῶν μυστηρίων ἔχωσι, χαὶ μάλιστα οἱ ἱερωμένοι, Ἰδοὺ xat τὰ τοῦ ἐσπερινο) 
ὑμῖν ἀποδέξοται. Λείπεται κερὶ τῶν ἀποδείπνων εἰπεῖν. Περὶ ὧν xal ἐν συνόψει ἐροῦμεν, 


Clericus. Adimple, sancte domine , in hoc quo- 
que mercedem tuam, ut tota nobis perficiatur do- 
etrinae materiz. 


CAPUT CCCXLIM. 


De ordine completorii officii quod post. cenam decan- 
talur. 


Pontifex. 1n. maximis quidem monasteriig com- 
pletorium, ut diximus, simul cun vesperis cantatur 


KAnpixóc. Πλήρωσον, ἅγιε Δέσποτα, xai τὸν περὶ 
οοὐτου μισθόν σου, ἵνα χαὶ τὰ τῆς διδασκαλίας ἡμῖν 
εἴη πάντα τετελεσμένα. 

ΚΕΦΑΛ. ΤΝΜΓ". 
Περὶ τῆς ἀχοιουθίας τῶν ἀποδείπνων. 


᾿Αρχιερεύς. Τὰ ἀπόδειπνα ψάλλονται ἐν μὲν τεῖς 
μεγίσταις; μοναῖς,ὡς εἰρέχαμεν, ἅμα τῷ ἑσπερινῷ, πρὸ 


ante januas templi, quem»dmodum preces commu- C τῶν πυλῶν τοῦ ναοῦ, ὡς χοιναὶ δεήσεις * ἐν τοῖς xoe 


nes. In canobiis autem eta singulis monachis szcu- 
laribusque sacerdotibus et laicis religiosis recitatur 
post ccenam vespere sumptam; sed in sancta. Qua- 
dragesima et in magnis monasteriis, et ia omnibus 
locis peculiariter lit post. vespertinum ollicium et 
ceuam qus tunc. semel sumitur. ἔπ πᾶσι δὴ 
quidem est, ei vocatur sanct Quadragesima com- 
pletorium, ac in. tres partes. dividitur in figuram 
sancte Trinitatis el. propitiationem nobis compa- 
paraudam. Quod wanifestant Typic..; uec oportet 
fusius disserere, cuim explicaverimus quie ad. pre- 
ces fere universas periinent,. Psalini: precesque 
Completorli compunctione et. confess oue. refert;e 
sunt, ad veniam οἱ propitiationem | consequendam 
idonea; precamur ui! noctem ii pace, sine plian- 
tasmate, absque. pollutione ct in secucitate transi- 
gamus; necnon ut. pic surganius Llegipore nocturna 
ei matutina oralionis in. compuuctione et pletate. 
l'arvum autem. dictum. quia. brevius est, uuoque 
coustat ordine, nec in tres dividitur partes, quotidie 
dicitur, cujus psalmi eaxdein. possunt et ex magno 
eliguntur hij quisunt maxime aceonnmnodi.Tres sunt 
propter. Trinitatem, et additur.sanctissimum fidei 
Symbolum propter confessionem religionis; dici- 
turque : « Dignum est» propter incarnationem 
Verbi et Del. genitricis interceasionem. Porro post 
Symbolum, prout a patribus nostris uccepimus, eam 


angelosque et sanctos ad intercedendum pto nobis 


νοδίοις δὲ xal ἐν ἐχάστῳ τῶν μοναχῶν, χαὶ τῶν χο 
σμιχῶν ἱερέων, χαὶ τῶν εὐλαδῶν λαϊχῶν, μετὶ 
thv ἐν ἑππόρᾳ τροφὴν " τῇ ἁγίᾳ δὲ Τεσσαράχο" 
στῆ, xai ἐν ταῖς μεγάλαις μοναῖς xal πᾶσιν, Ui 
μετὰ τὸν ἐσπερινὸν xal τὴν τροφὴν, ἅπαξ γινομένην 
τότε. Τὰ μὲν οὖν ἀπόδειπνα τῆς ἁγίας Τεσσαραχοστῖ; 
μεγάλα xat οὕτω καλούμενα QA] καὶ εἰς τρεῖς 6e 
ροῦνται μοίρας, εἰς τύπον τῆς ἁγίας Τριάδος, xal τὸν 
ὑπὲρ ἡμῶν ἐξιλέωσιν, Καὶ δηλοῦσι περὶ τούτου τὰ 
Τυνιχὰ" xal οὐ χρὴ πλατύτερον λέγειν, ἐϊκεί πέρ 
χαὶ τὰ περὶ τῶν δὐχῶν σχεδὺν ἁπασῶν ἡρμηνεύδ- 
pv. Kal οἱ ἐν τοῖς ἀποδείπνοις ψαλμοὶ χαὶ αἱ εὐ" 
χαὶ κατανύξεως xal ἐξομολογήσεως, xal περὶ ἐφ 
σεως xal αἰτήσεως ἰλασμοῦ, xai τὸ διελθεῖν τὴν 
νύχτα εἰρηνιχῶς ἀφαντάστως, ἀμολύντως τε xi 
ἀνενοχλήτως " καὶ διαναστῆναι χαλῶς ἐν τῷ χαιρῷ 
τῖςς τοῦ μεσονυχτίου xal τοῦ ὄρθρου προσευχῆς lU 
χατανύξει xat προθυμίᾳ. Τὸ δὲ μιχρὸν λεγόμεν! 
διὰ τὸ συνοπτιχώτερωον εἶναι, xal μίαν εἶν2ι à 
λουθίαν, xat μὴ εἰς τρεῖς διαιρεῖσθαι, χαϑ᾽ ἡμέραν 
ἐστὶ λεγόμενον, καὶ οἱ ψαλμοὶ τούτου τὰ αὐτὰ ὃν" 
νάμενοι, xai οἱ χαιριώτατοι τοῦ μεγάλον. Tptis 
δὲ οὗτοι διὰ τὴν Τριάδα εἰσί " xal τὸ τῆς πίστι; 
ἁγιώτατον Σύμδολον διὰ τὴν ὁμολογίαν τῆ; εὐσ!" 
δείας" καὶ τὸ, « “Αξιόν ἐστι, » διὰ τὴν τοῦ AIT" 
σάρχωτιν, xat τὴν τῆς θεομήτορος μεσιτείαν. Miet 
τὸ Σύμόολον δὲ, ὡς παρὰ τῶν Πατέῤων ἡμῶν ἐλ’ 


ὄομεν, εἰς πρεσδείαν αὐτὴν, ὑπὲρ ἡμῶν. καὶ τοῦ, 


DE SAGRA PRECATIONE. 


022 


ς καὶ τοὺς ἁγίους ἐκιχαλούμεθα, ὡς xat iv A deprecamur, velut in majore completorio, quod est 


λοις ἀποδεΐπνοις" ὅπερ xat λίαν áva yxalóv 
) τοὺς ἐγγίζοντας Θεῷ μεσίτας ἐπικαλεῖ- 
. βοηθούς, Εἶτα ἡ προσευχὴ τοῦ Τρισαγίου 
ἀρχὴ xal μέση τῶν ὕμνων" xal τελείωσις 
», € Κύρις, ἐλέησον, » τεσσαράχονϊτα, διὰ 
ρωτιν τῶν ὡρῶν ἡμῶν τῆς ζωὴ; χαὶ τῶν 
Ἢ πρὸς τὴν Θεοτόχον τὴν ἄσκιλον xal 
ον κεχαριτωμένη εὐχὴ, ὑπὲρ ἁπάντων al- 
τῶν τε ἐν τῷ Καρόντι, xal τῷ τῆς ζωῇ; 
λει, xal τῶν ἐν τῷ μέλλοντι ἀγαθῶν xal 
ὑθὺς χατὰ τὸ ἔθος f, ταύτης ἐπίχλησις, τῆς 
pac τῶν XepouGia, ἵνα τῇ τῶν πτερύγων 
αὐτης φροουρώμεθλ. Καὶ ἡ παρὰ τοῦ ἱερέως 
o; εὐχὴ, τὸ οἰχτειρηθῆναι ἱμᾶ; παρὰ Θεοῦ. 
ως ἐπάγεται ἡ τελευταία εὐχὴ, τὸ, « Καὶ 
» Δέσποτα, πρὸς ὕπνον ἀπιοῦσι.» Μᾶλλον δὲ 
ν «Κύριε, ἐλέησον, » τὸ, « Ὁ ἐν παντὶ 
ἡ τιμιωτέρα, χαὶ ὁ Θεὸς οἰχτειρήται ἡμᾶς. 
v ὃὲ ἡ εἰς τὴν Θεοτόχον εὐχὴ, τὸ, «Ασπιλε,» 
αὐτῇ τὸ, « Καὶ δὸς ἡμῖν, Δέσποτα, » ὃ χαὶ 
; χαὶ τετυπωμένον πᾶσίν ἐστι. 
ΚΕΦΑΛ. ΤΜΔ'. 


χρὴ τὰ κοινῇ τετυπωμένα τηρεῖσθαι. 


δὴ) πρὸς τὴν προθυμίαν xai ἕτερά τινα ψάλ- 
hw» οὐκ ἐν τῷ χοινῷ, ἀλλ᾽ ἰδία" ὅτι xav 
! tà χοινῶς τετυπωμένα τηρεΐ:θαι δεῖ διὰ 
ιν) καὶ τὸ ἀθόρυθον, xaX ἔτι τὸ ἀσχανδάλι- 
jq δὲ χανόνι τινὶ πατριχῷ τὸν προθυμούμε- 
λεῖιν χεχτῆσθαι τὴν ἄδειαν χελλιχῶς" f| xal 
ἰθητῶν οἰκείων τινὰ (Uu; ἣ va! μετὰ 
! δυμποοθυμουμένων τινί, Καὶ τοῦτο μετὰ 
lag τῶν Πχτέοων τε χαὶ βουλῆς" ὅτι σωτη- 
ρχει ἐν πολλῇ βουλῇ, παθάπερ ἐμάθομεν. 
χιτανύξ:ως χάριν χαὶ χανόνε; ἐν ἀποδεί- 
ἄλλονται, οἴδατε, ὡς xal ὁ μέγας κανών. Καὶ 
τέραν δὲ τινες ψάλλουσιν ἐν poval; ἱεραῖς; 
τόχου χανόνας, xat thv τῆς ἀχαθίστου àxo- 
πλεῖστοι ἐν ἐχάστη ἑσπέρᾳ Παρασκενῇς * 
ὁ προθυμούμενό; τε χαὶ χοπιῶν, xal μεί- 
| μισθὸν ἕξει, xal χατὰ τὸν χόπον αὐτοῦ. 
ἰξῖνα μὲν τῇ προαιρέδει ἐχάπτου xal πρυ- 
κεῖται " ταῦτα δὲ τὰ ἐν τῷ φανερῷ τυπω- 
χρὴ παραῦθαΐνειν τινὰ δίχα πολλῖις ἀνὰγ- 
ἀσθενείας. ᾿Αλλὰ xa* τοῖς ἀσθενοῦσιν Ést:v 
νοῦν προσευχὴ, ἧ καὶ πασῶν ἀναγχα οτάτη" 
s ἐν περιστασξι δὲ xai ἀνάγγῇ χρήσιμος; 
ἡ πρὸς Θεὸν χαταφυγὴ τε xal προτευχῆ" 
G ἡμᾶ; πλὴν Θεοὺ ῥύτεται ἐχ θλέψτως ; » 
taía πλσα σωττοία ἀνθρώπου. Ko*, « "Ev 
ποιέπιυμεν δύναμιν, » Καὶ, εἰλεχοάξεται πρός 
ἐπακούσομαι αὐτοῦ * ) χαὶ τὰ ὅμο:ἁ φησιν, 
l μετὰ τῶν zz zt £st) πλεῖστα xal xaz' ἰδίαν 
(10201, xal τῇ ψυχῇ πὲν ἀεὶ χεχόλληντα: τῷ 
σῶμα δὲ ἐγχρματείαι; xat νηστείαις, ἀγρυ- 
τὲ χαὶ χαμευνίαις χαὶ γυμνότγσι, χαὶ xa- 
; ἄλλαις συντρίδουξι, χα' γονυχλισίχις πολ- 
xai μετὰ σρτό ων ταχθὴ τοντσι, χαὶ δέον 


C 


valde necessarium, nempe appropinquantes Deo ad 
deprecandum et auxiliandum advocare. Deinceps 
oratio Trisagii tanquam initium medlinmque et 
finis laudum, atque «Kyrie. eleison» quadragies ad 
horas diesque vit:e nostrae sanctificanduin, Et iterum 
2d inwaeculitam et intemeratam Dei. genitricem 
gratia plena salutatio pco universis deprecatoria 
tain in. przsenti $zculo degentibus quam nobis In 
fine vítae constitutis ac bonis in futuro ssculo 1la- 
tantibus; et rürsus secundum consuetudinem 
ejusdem Ínvocatio Cherubim magis pradicandz, 
uL alarum suarum tegumento nos tueatur. Fit etiatn 
de more sacerdotis oratio deprecantis ut Deus mi- 
sereatur nostri. Et ita additur ultima oratio: « Da 
nobis, Domine, ad dermiendum recedeatibus. » 
Vel potius post «Kyric eleisou » dicitur : «Qui in 
einoi tempore... virgo laude dignissima... et Deus, 
miserere nostri.» Ác posterius oratio ad Deiparam 
ita. incipiens; «O Immaculata », et cum ea : « Da 
nolis, Domine », qus est cousueta oratio et univer- 
sim iustitula. 

᾿ CAPUT CCXLIV. 

Quod oporieat servare qug communiter designata 

&unt. 

Q-idam vero, prse pietatis ardore, alia adhuc 
cantant, non. tamen in commuue, sed seorsum, 
quoniam gsecessario servanda sunt. 4815 coimmuni- 
ter designata. sunt ordinis gratia bonseque dispo- 
$itionis, atque ut viletur scandaluu. Scorsum vero 
ex regula a patribus accepta, vir ferveus (facultatem 
liabet psalleudi vel. solus, vel cum propriis discipu- 
lis, vel. etia cum fratribus aque. ferveutibus, 
isludque fit plaudcntibus et consulentibus patri- 
bus, quoniam sa!us versatur iu multo. consilio, 
prout. didicimus. Canones. etiam — coingunctionis 
gralia in co» pletorio cantazi nostis, sicut et cauou 
magnus, Et vespere nonnulli cantant in sacris mio- 
nasleriis capones Dei Genitiicis, odinemque áxa- 
θέστου multi psalluut ín vesperis parasceves; om- 
nisque vit. feiveus. et liboraus inajoreii. habebit 
mercedem labori suo  cousenuüentem. — Sed illa 
quidem cujuslibet electioni et religioni subjacen:; 
ista vero aperte insuluta trans;redi non oportet 


D uisi wagine causa necessitatis et iufirmitatis. Sed et 


infirmis superest quae in mente Qt oratio omnium, 
quam maxime necessaria; virisque in necessitate et 
instautia constitutis perutile est ad Deum confu. 
gere eumque obsecrare, quouiam : « Quis. nos, in- 
quit, prater Deuin eruet a tribulatione?» et «Vana 
omnis salus homiuis,» et : «In Dco faciemus virtu- 
tein,» et : «Clamabit ad me, et ego exaudiain eum» 
ac similia. Sunt autem qui cum institutis multa seor- 
Sit faci-int, quorum anima quidem scmper cum Deo 
conglutinata est, corpus vero austeritatibus, jeju- 
niis, vigiliis, hum: cubationibus, nuditate, alusque 
affictiouibus conteritur, et miltis. genuflaiouibug 
qui cum martyribus collocabuntur, quos oportet 
prz v.ribus et facultate imitari, ut nos quoquo cum 


DE SACRA PRECATIONE. 


626 


b γὰρ ἔθος τοῦτο bv τῇ τάξει τοῦ ᾷἄσμα- A cantionum, quoniam ad. vetus Testamentum solum- 


ἧς Παλαιᾶς Γραφῆς. τοῦτο μόνης. ᾿Αλλ᾽ 
τῇ ἱερᾷ λειτουργίᾳ, « Εὐλογημένη ἡ βα- 
9 Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ xai τοῦ ἁγίου 
€ πάντοτε" » τὸ ἑνιαΐῖον τῆς βασιλείας καὶ 
καὶ τὸ τριαδικὸν θεολογῶν τοῦ Θεοῦ, ὁ τῆς 
itt χῆρνυγμα, ἡ ἐπίγνωσις χαὶ ὁμολογία 
μόνον ἐν Τριάδι Θεοῦ. Καὶ εὐθὺς τὰ elpn- 
εἰρήνην πρῶτον ἀπὸ τυῦ Κυρίου διδοὺς, 
κων πάντας οαἱτεῖσθαι ὁ ἱερεύς, Ἰστέον 
«τἧς λειτουργίας ἀχοληυθία μόνη ὑπολέ- 
tà τὴν ἀρχαίαν γίνεσθαι τάξιν * διὸ xai 
ἱογεῖ τὸν Θεὸν ὁ ἱερεὺς, καὶ οὕτως εὐθὺς 
κὰ λέγει, χαὶ τὰ τρία ἀντίφωνα εἰς τύπον 
ic ἄδονται, ἅπερ τῆς ἀρχαίας τοῦ ἀτμα- 
Ἰυθία: εἰσί. Καὶ μὴ εἰδότες τοῦτό τινες 
σματιχῷ ἐσπερινῷ λεγομένων τῶν τριῶν 
ν, ὕστερον δὲ xal τοῦ Τρισαγίου, ὡς λε:- 
τοῦτο χατονομάζοηυσι, Καὶ μᾶλλον ol ἐσχη- 
(ἢθεν ταύτην δὴ τὴν ἀχολουθίαν ol Κωυ- 
'πολῖτα! τοῦτο ἄρτι θαυμάζουσι, μὴ εἰδό- 
τα διωγμῷ Λατίνων τὰ χάλλιστα χατέ- 
* ὡς xal ἐν ταῖς νηστείαις τὴν trj; τρ'τοί- 
wv xal ἀρχαίαν ὑπηρεσίαν τε xat διάταξιν 
τῆς λεγομένη: παννυχίδος " χατὰ πᾶσαν 
γινομένην ποτὲ, χαὶ μάλιστα χατὰ τὴν 
Ὑάλην Γεσσαρχχοστὴν, xal ἐν τῇ πρώτῃ 
αἱ τῇ μεγάλῃ ἑἐδδομάδι, ὧν xal εὐχαί εἶσιν 
ι αἱ κατὰ τὴν παννυχίδα ἐπιγραφόμεναι" 


modo pertinet. Sed quemadmodum in missa : « Be- 
aedictum regnum Patris et Filii οἱ Spiritus sancti 
&einper », unitatem imperii et natur Deique trini- 
tatem. przdieans, quod est gratie praslicatio et 
agnitio necnon confessio solius in Trinitate Dei. Kt 
statim pacifica verba, pacem enim a Domino pri- 
mum dat sacerdos et omnes ad orandum invitat. 
lgitur scire oportet, quoniam solus ordo misse 
superest secundum antiquam institutionem servan- 
dus, Quaniobrem ita benedicit sacerdos, ct ita pro- 
tinus pacem dicit, tresque aptiphonz in typum 
Trinitatis cantantur, αι ad antiquum cantionis 
ordinem pertinent. Quod nescientes quidam ia 
vespertina cantione dictarum triam antip:onarum 
et deinde Trisagii, missae nomine hoc appellant. 
Et presertim qui a principio istum habuerunt ordi- 
nem Constantinopolitani istud modo mirantur igna- 
rantes se pulcherrimos hos ritus persecutione La- 
tinorum amisisse, sicut et in jejuuiis sacrum anti - 
quumque tertie οἱ sexte hore ministerium ac 
institutum atque praiceptionem Παννυχὶς dictam, 
quia per totam noetem durabat, qux quondam siu- 
gulis vesperis Gehat, in primis per maguam Qua- 
dragesimam, οἱ in prima magnaque hujus heb4?o- 
made, ex quibus preces sunt necessarix, quz tota 
nocte dicebantur, necnon preces inter tertiam sex- 
tamque horam secundum antiquam traditionem, 
quz cantio lioras repraesentat, et ideo lioc nomine 


"he τριτοέχτης xatk παράδοσιν ἀρχαίαν, (C, Vocatur ; insuper preces sancie misse de quibus 


ἣν ὡρῶν ἐχούσης, xal touto χαλουμένης ix 
ατος, xal τῆς ἱερᾶς λειτουργίας, περὶ ὧν 
λὲν ὡς ἐν βραχεῖ μετ᾽ ὀλίγον. Nov δὲ περὶ 
γηινοῦ λέγομεν, ὡς τοῦ ἱερέως εὐλογήσαντος, 
ρηνιχὰ εἰρηχότος; πάντα, χαὶ τὸ, « ᾽Αντι- 
ὥσον, ἐλέησον, » οἱ ψάλται εὐθὺς, « καὶ 
τόν μου, δόξχ σο!, ὁ Θθεὸ;, » ἄδηυ:ι. Καὶ 
v τὸ μελῳδούμενον, ἱκεσίαν ἅμα xxV δοξο- 
ἐριέ ον Θεοῦ * xal τὸ μὲν ἀπὸ τοῦ Ῥαλμοῦ, 
. Κύριε, τὸ obe σον, καὶ ἐπάχουσόν μου" » 
τὸ τῶν ἀγγέλων, « Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ" 
Kgns ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῇ τῆς δόξης αὐτοῦ" 
ὑλογημένη fj δόξα Κυρίου. » Εἶτά φησιν ὁ 
Τῆς Παναγίας ἀχράντου" » χαὶ ἐχφώνως 
τὸν ἐν Τριάδι Θεὸν, « Ὅτι πρέπει σοι, 
πᾶσα δόξα, τιμὴ xal προσχύνησις. » Καὶ 
: ὁ αλιμὺς λέγεται μετὰ τοῦ, ε Δόξα σοι, 
» Τὸ Ἑπάχουσόν μὸν οὖν, τοῦ ἐπαγομένου 
τυγχάνον, ὡς εἴρηται. Τοῦτο ἔθος χαὶ ἐν 
316 ἀχολουθίαις ἐστὶν ἐν τῷ ἄσματι " προλέ- 
0 τι στίχου μέρος ἀεὶ τοῦ ἐπιφερομένου 
ἣ μετὰ τοῦ ᾿Αλληλούϊα, ἣ τοῦ, ε Δόξα σοι, 


» ἢ τινος ὑποψάλματος προοιμιαζόμενοι" 


4 δὲ λέγεται διὰ τὸ μετὰ τοῦ ψαλμοῦ 
yov ἄδεσθαι. Καὶ πρῶτον μὲν τὸν στίχον, 
b τοῦτο λέγεσθα: " οἷον, « λίνον, Κύριε, 
ου, xal ἐπάχουσόν pou. Δόξα σοι, 6 θεός" » 
οἷς Aownci; ὁμοίως. Ἐν τοῖς ἑσπερινοῖς οὖν 
», € Κλῖνον, Κύριε, τὸ οὖ; σον, » ψάλλεται. 


vel breviter mox disseremus. Nurc vero de vesperis 
dicimus. Postquam ergo benedixerit sacerdos et 
pacem di xerit, necnon : «Suscipe salva, iiscrere.» 
cantores illico psallunt : « Et exaudi me, gloria 
obi, Deus » quod melos est necessarium, depreca- 
tionem simulque glorificationem . Dei continens. 
Cantant etiam. illud e psalmo : « Inclina, Domine, 
aurem tuam, et exaudi me, » angelicumque canti- 
cum : «Gloria in altissimis Deo,» et, «Pleni sunt coeli 
et terra gloria ejus,» et ; «Benedicta gloria Domini.» 
Deinceps sacerdos ait : « Sanctissimae et immacu- 
letz », altaque voco. Deum in Trini'ate celebrat 
dicens : ὃ Quoniam te decet omnis gloria, honor et 
aloratio. » Et ita totus dicitur psalmus cum his vo- 


D cibus : «Gloria tibi, Deus,» et : «Me igitur exaudi.» 


que in: psalmo dum continustur iuterponuntur, 
sicut dictum est. Hiec est enim in cantione etiam 
in aliis ordinibus consuetudo : prius partem versus 
dicunt, et singulis psalmi continuati versibus przlu- 
dunt dicentes Alleluia,jvel * «Gloria tibi, Deus.» vel 
aliam intercalarem versiculum, qui hoc vocatur no- 
mine quia eum psalmo iuter versus cantatur. Pri- 
mus quidem dicitur versus, et deinde ille versicu- 
lus, exempli gratia : « Inclina, Domine, aurem tua: 
et exaudi. me ; Gloria tibi Deus», et siwiliter in 
ceteris. lgitur in vespertina cantione tola eanta- 
tur : «Inclina, Domine, aurem tuam », quoniam sol 
justirim inclinavit coelos οἱ descendit licet oceasum 
nesciens, tunc vero sensibilis inclinans sol oceiuft; 


(21 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


638 


llic lamen et inclioando et occidendo et oriendo A ὅτι xaX ὁ τῆς δικαιοσύνης Ἥλιος ἔχλινεν οὐρανοὺς 


solem illum occasus nescium annuntiat qul per 
carnem nobis apparuit; videlicet ostendit ipsum 
quoque Deum Dei Verbum descendisse a celo in 
terram, fulsisse nobis diem prioris ejus adventus, et 
usque ad inferos sub terram eumdem descendisse, 
rursusque surrexisse et ascendisse, et ilerum. de 
e«elo ortum modo visum essc, diem absque vespere 
fecisse et mundum illuminasse universum. [deo 
("tus íste psalinus per versus dicitur ex utroque 
enoro, et illud : «Gloria tibi, Deus,» in singulis ver- 
8.008. Antiquum esse hunc ordinis ritum ex pre- 
cibus patet ; ea enim quz lampadum dicitur precum 
prima in semetipsa continel totius psalmi senteu- 
tiam, verbaque ex eo habet ; « Domine miserator et 
miserigors », csterasque ontiphonas eamdem ac 
psalini sententiam et verba ex ipsis habere inve- 
nies, quod recte etiam demonstrat vespertini ingres- 
suis oratie sic inciplens ; «Vespere et mane et meri- 
d'e.» Quoniam ad hunc psalmum versumque illum : 
«Domine, clamavi» fit ingressus,dielaqueoratio verba 
rt sententias e psahno cantato continet, ita ut omnia 
ner sacerdotem Deo offerantur ; verbi gratia: «Dirige 
orationem nosiram aicut incensum in conspectu tuo,» 
et ? «Nen declines cor nostrum in verba malitiz.» et: 
«Quoniam ad te Domine, Domine oculi nostri », quía 
ad lune versum sacerdos invitatus in ingressu 
ascendit ; hor autem, me judice, monstrat. depre- 
cationem prophetarum eorunique prophetiam. de 
venturo. et iucarnando Domino, atque per passionem 
«t resurrectionem gos. ab inferno ac corruptione 
salvaturo. Ideo cantorum primus sacerdotem invi- 
(3t, Sicut. οἱ David * Domine, inelina colos. et 
e'escende, x οἱ, «Emitte fortitudinem tuam et veni ad 
*alvandum nos;» et velut ex inferno clamat: «Ad te, 
Pomine, oculi mei; in te speravi, ne perdas animam 
».eam.» Ideo et sacerdos ad hunc versum ascendit 
Caristi ad. noset. usque δὰ infernum descensum 
manifestans, ejusque resurrectionem, per quam 
»b inferis liberati sumus, et iterum- in colum 
ejus ascensum, Vesperis quidem  Duper dice- 


patur psalterium, sicut et ndnc in officio ma- 


tino; quod imitata — monasteria dimidium 
psaleerii vesperis, εἰ in officio matutino sine 
intermissione duo dicunt. Nunc outem in cau- 
tione vespertina propter infirmitatem οἱ negli- 
gentiam non dicitur antiphoua psalteril, nisi 
i:saucta tantum Quadragesima etin vesperis cujus- 
] bet Sabbati in so'3 sa:cta. Sapientia, uhi, propter 
conquestus quorumdam ignarorum, solum psalmum 
«Deatus vir» cum melodia et cantu dieere pr;ecepi- 
mus, iu sancta auteu rursus dicuntur secundum 
consuetudinem sex antiphon et unum tarntumn- 
modo psalmi dimidium. Psalmus. vero : «Inclina, 
Domine, aurem tiam,» deprecationem comprcehen- 
dit Deique glorificationem, passumque pro nobis 
celebrat Dominum Jesum Christuin queunt misera- 
torem dicit et multe miscricordic atque veracem, 
oratque ut detur nobis siguuim in bonum, ciuccm 


D 


xai χκατέθη ἄδυτος μένων, xal ὁ αἰσθητὸς χλίνων 
δύνει ἥλιος. Πλὴν χαὶ αὐτὸς χλίνων χαὶ δύνων καὶ 
ἀνατέλλων, τὸν ἀνέαπερον ἐχεῖνον fiov χαταγγέλλει, 
διὰ capxb; ἐπιφανέντα ἧμῖν οἷον τὸ κχατελθεῖ; 
αὐτὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Θεὸν Λόγον Ex τῶν οὐρανῶν ἐπὶ 
γῆς, χαὶ λάμψαι ἡμῖν τὴν ἡμέραν τῆς πρώττς αὐτοῦ 
παρουσίας, χαὶ μέχρις ὅλου ὑπὸ γῆν χκαταδῖναι, 
χαὶ αὖθις ἀναστῆναι χαὶ ἀνελθεῖν, χαὶ πάλιν ἐξ. 
οὐρανοῦ φανῆναι τότε χαὶ ἀνατεῖλαι, χαὶ τὴν ἀνέ-. 
σπερον ἡ μέραν τελέσαι, xat τὴν χόσμαν χαταυγάσλ. 
πάντα σημαίνει. Διὸ χαὶ πᾶς ὁ ψαλμὸς οὗτο;, tm 
« Κλῖνον, Κύριε, » χατὰ στίχον λέγεται ἐξ ἑκατέρους 
χοροῦ, xai τὸ, « Δόξα σοι, ὁ Θεὸς, » iv ἐχάτι 
σιίχῳ. Ὅτι δὲ ἀρχαῖον τοῦτο τῆς ἀχολουθίος — 
ἔθος, xal ἀπὸ τῶν εὐχῶν δῆλον. Ἢ τῶν λυχνιχᾶξ- 
γὰρ λεγομένων εὐχῶν πρώτη ἐν ἑαυτῇ περιέχει τ - 
109 Ῥαλ μοῦ παντὸς ἔννοιαν, xax ῥήματα ἐξ αὐτωῶῖς 
« Κύριε οἰχτίρμων χαὶ ἐλεήμων * ν» xol τὰς Aotrz-d 
δὲ ὁλοίως πρὸς «oU; ψαλμοὺς τῶν ἀντιφώνων Aq 
τὰς ἐννοίας ἐχούσας καὶ ῥήματα εὑρήσεις ἐξ αὐτέωγ. 
ὡς καὶ ἡ τῆς εἰσόδου ταῦ ἑσπερινοῦ σαφῶς δείχνυσειν, 
ἧς ἀρχὴ τὸ, Ἑσπέρας καὶ πρωῖ xal μεσημόδρίας,» 
Ἐπεὶ γὰρ εἰς τὸ, « Κύρις, ἐκέχραξα, ν xal τοὺς 
αὐτοῦ στίχηυς fj εἴσοδος γίνεται, καὶ d) εὐχὴ λέγεται, 
χαὶ ῥήματα ψαλμιχὰ ix τῶν ἀδομένων xa ἐννοίας 
περιέχει, ὡς ἂν ἀναφέρωνται πάντα QAAE διὰ τοῦ 
ἱερέως πρὸς τὸν Θεόν οἷον, « Κατεύθυνον τὸν 
προσευχὴν ἡμῶν ὡς θυμίαμα ἐν, ὠπιόν σου" » χαὶ, 

c Μὴ ἐχχλίνῃ; τὺς χαρδίας ἡμῶν εἰς λόγους πονη- 
pla;, » xal, « Ὅτι πρὸς σὲ, Κύριε, Κύριε, οἱ 
ὀφθαλμοὶ ἡμῶν. » Ἐπεὶ xay εἰς tovtov τὸν στίχον 

ὁ ἱερΞξὺς χαλοήμενος ἐν τῇ εἰσόδῳ ἀνέρχεται. Τοῦτο 
δὲ δηλοῖ, οἶμαι, τὴν διὰ τῶν προφητῶν ἰχεσίαν ἅμα 
xai προφητείαν, περὶ τοῦ παραγενέσθαι xalivay- 
θρωπῆσαι τὸν Κύριον, καὶ διὰ τοῦ πάθους xal τῆς 
ἐγέρσεως σῶσαι τοῦ Xov ἡμᾶς χαὶ τῆς φθορᾶ;. 
Διὸ xax ὁ τῶν ψαλμῳδῶν πρῶτος τὸν ἱερέα καλεῖ" 
ὡς καὶ ὁ Δαδὶδ, « Κύριε, χλῖνον οὐρανοὺς καὶ xati- 
ὅηθι"», xal, ε« Ἐξαπόστειλον τὴν δυναστείαν qw, 
xai ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡμᾶς. κα Kal ᾧ; ix τοῦ δ 
βοᾷ, « τι πρὸ; σὲ, Κύριε, οἱ ὀφθαλμοί μου. Ἐπὶ 
σοὶ ἤλπισα. Μὴ ἀντανέλῃς τὴν ψυχὴν μου. Διὸ xil 

ὁ ἱερεὺς τότε ἐν τῷ στίχῳ τούτῳ ἀνέρχεται, τῷ 
χατάδασιν εἰς ἡμᾶς Χριστοῦ ἄχρι xai τοῦ 1v 
δηλῶν, καὶ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ, δι’ ἧς τοῦ D 
ἐῤῥύσθημεν, xal πάλιν εἰς οὐρανοὺς ἀνάδαέιν. 
Καθ᾿ ἑσπέραν μὲν οὖν καὶ πρώην ἐλέγετο τὸ Yo- 
τήριον, ὡς καὶ ἐν τῷ ὄρθρῳ νῦν. Ὅ δὴ καὶ αἱ μοναὶ 
ἐχμιμούμεναι, χάθισμα Ψαλτῆρος ἑσπέρας, χαὶ » 
τῷ ὄρθρῳψ δύο διηνεχῶς λέγουτι. Νῦν 0 ἐν τῷ 
ἀσματικῷ ἑσπερινῷ δι᾽ ἀσθένειαν καὶ ἀμέλειαν 
ἀντίφωνα Ψαλτῆοος οὐ λέγεται, εἰ μὴ ἐν τῇ ἀγα 
xai μόνον Τεσσυραχοστῇ, χαὶ παντὶ Σαύόάτῳ ἑσπέ- 
pa« ἐν μόνῃ τῇ ᾿Αγίᾳ Xoglg* ὅπου xai διὰ τὸ TT 
γύζειν τινὰ; ἐᾳθυμοῦντας, μόνον τὸ, « Μακάριος 
&vfjp, » τὸν ἕνα ψαλμὸν μετὰ μέλους κατὰ τὸν ἦχον 
λέγειν διετυπώσαμεν. Ἐν δὲ τῇ ἁγίᾳ Τεσσαραχοστῇ 
πάλιν λέγεσθαι χατὰ τὸ ἔθος τὰ Ez ἀντίφωνα, 1? 


DE SACRA PRECATIONE. 


630 


t μόνον. Τὸ δὲ, « Κλῖνον, Κύριε, τὸ oU; Α scilicet, cui vespertino tempore affixus carne mor- 


λμὸς, xai ἱχεσίαν περιέχει xat δοξολογίαν 
. Καὶ τὸν παθόντα ὑπὲρ ἡμῶν ἀνυμνεῖ 
Ἰϑοῦν. Χριστὸν, xal οἰχτίρμονά φησι xal 
καὶ ἀληθινόν. Καὶ δοῦναι ἡμῖν σημεῖον 
ἑξαιτεῖται, τὸν σταυρὸν δηλονότι, ᾧ πρὸς 
δοσηλωμένος σαρκὶ ὁ Σωτὴρ τέθνηχε" xal 
Ἰῆναι ἡμῖν ζητεῖ" καὶ σωθῆναι ἡμᾶς. 
;a, » μέλπουσι, xat ὁ χορὸς ἄλλος, 1 Καὶ 
οὔ, Δόξα σοι, ὁ Θεός. »Καὶ πάλιν ὁ ἱερεὺς 
Ιαπτὴν, « "Ext xal ἔτι, » xal τὸ, « "Avti- 
t ὁ ψάλτης μετ᾽ δῆς, « Τὴν οἰχουμένην, 
.» Ἐπεὶ γὰρ εἶπεν ὁ ἱερεὺς πρὸς τὸν 
) Qa605, σῶσον, ἐλέησον xal διαφύλαξον 
i$ τῇ σῇ χάριτι, » ἐπάγει ὁ ψάλτης, 
' οἰχουμένην, ὁ Θεὸς, ἀντιλαδοῦ, σῶσον, 
i διαφίλ fov τῇ ἐπιδημίᾳ cov. » Ὃ 
λληλούϊα. ᾿Επιδημία γὰ» 8672, xal E)eu- 
γάνεια Θεοῦ ἑρμηνεύεται τὸ "AD orla, 
χονομίας τοῦτό ἐστιν ἐξαίρετο; αἶνος. 
ἡνεχῶς τοῦτο παρ᾽ ἡμῶν ψόλλεται, xal 
ἐὐαγγελίου λέγεται, ὡς τὴν παρουσίαν 
ἡλοῦν τὸ ᾿Αλληλούϊα, « Ἔρχεται γὰρ, 
tóc ὅ; xai ἦλθε, καὶ ἐξ οὐρανῶν πάλιν 


. Καὶ ὁ ἱερεὺς, «Τῆς Παναγίας ἀχράντου, ». 


. παραδοὺς πάντα; τῷ Θεῷ διὰ πάντων 
ἐχφωνεὶῖ, ε Ὅτι σὸν τὸ χράτος,» δοξηλογῶν 
ιάδι μόνον Θεόν. Καὶ εὐθὺς ὁ ψάλλων τὸ 
μέραν ἄδει προχείμενον. Ὃ xaY τελευ- 


puvov λέγεται διὰ τὰ ἕτερα ἀντίφωνα, QC 


tv πρώην, ἀφ:θέντα δὲ νῦν. Τῷ Za6- 
σπέρας, « ᾿Αναστήτω ὁ Θεὸς, » λέγεται 
xai δόξα xai νῦν, » xal ουναπτῶς τῷ, 
κέχραξα, » μετὰ τοῦ ὑποψάλμον, « Τὴν 
oU ἔγερσιν, Κύριε, δοξάξομεν " ὃ λέγεται 
ιαχῇ. Τῇ δὲ ἑτέρζ, « Τὴν σωτήριόν σου 
jpu, δοξάζημεν, » xal τῶν ἑξῆς οὕτω 
στίχων, ὁ. ἱερεὺς ποιεῖται τὴν εἴσοδον, ἣ 
4 σὺν αὐτῷ καὶ διάχονοι, χαθάπερ ἔθος 
)ν προηγουμένων, χαὶ θυμιατοῦ ὄντος 
ἱμάτων, εἰς τύπον τῆς ἄνωθεν τάξεως, 
σιν ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου τῆς τοῦ Θεοῦ 
Ἰ εἷς τὸ ἀναθεῖναι τὴν προσευχὴν ἡμῶν 
γσμον xai ἁγνὸν θυμίαμα, καθὰ χαὶ ὁ 


tuus est Salvator,et precatur ut det nobis fortitudi- 
nen, $alvosque nos faciat. Deinde modulantur «Glo. 
ria.» aliusque chorus cantat : «Et nunc,» cum bac 
Jaude: «Gloria tibi, Deus.» Et iterum sacerdos parvani 
dicit Conjunctam (orationem): «Et nunc quoque,» et * 
«Suscipe; » et chorista cantat : «Terram, Alleluia.» 
Nam postquanm dizit ad Deum sacerdos: «Suscipe, 
salva, miserere, et custodi nos, Deus, in tua gratia,» 
pergit cantor dicendo : «Terram Deus suscipe, salva, 
misericordia prosequere, et. custodi in adventu tuo, 1 
quod demonstrat illud.Alleluia; nam δύναμι αι Dei 
aecessum et manifestationem Dei sonat vox Alle- 
luia, et in hoc constat Dominice «ispeusationis 


laus eximia. Propterea illud conjuncte a nobis psal- 


litur et ante Evangelium dicitur, quoniam Christi 
adventum significat Alleluia; ait enim. «Venit Deus, 
qui jam venit, atque ex celo veniet.» Et. sacerdos 
dicta oratione :«Sanctissim:e et iimmaculatze, » on. ni- 
bus Deo per omnes sanctos commendatis, exclainat : 
«Quoniam tuum est imperium, » solum in Trinitate 
Deum glorificans. Et statim chorista diei pro- 
pria cantat, quod etiam ultima dicitur. antipho- 
na propter alías antiphonas olim dictas, nunc vero 
omíssas. ljaque vesperis Sablati dicitur versus unus 
epsalmo : «Exsurgat Deus, et, Gloria, et, Nunc, » 
simulque psalmus : « Domine, clamavi ».cum  ia- 
tercalari versiculo : « Vivificam resurrectionem 
tuam, Domine, glorificamus », quod prima dicitur 
Doniinica. Alia vero : « Salutarem tuam resurre- 
ciionem, Domino, glorificamus », et sequentibus, 
similiter dictis versihus, sacerdos facit ingresaum, 
vel plures cum eo et diaconi,prout est cousuetudo, 
luminariis pra:cedentibus, thurifurario incensum 
portante in. signum ordinis desuper accepti, in 
communicandam ab altari Dei gratiam, utque supra 
dirigatur oratio nostra ut purum bonique odoris 
incensum quemadmodum  cantatus ait psalinus ; et 
dicitur oratio, sacerdotibus caput inclinantibus ; 
« Vespere et mane et meridie », prout dictum est, 
cantatis omnino consentiens. Ait enim : «Dirigatur 
oratio nostra sicut incensum in conspectu tuo,» el: 
«Ne declines cor nostrum in verba malitiz, » et, «Erue 
nos ab omnibns qui persequuntur aninias;» et, «Δ, 


γει ψαλμὸς, xa d εὐχὴ, κχλινόντων τῶν D te Domine, Domine oculi noatri ;» et, «Neconfundas 


vn, τὸ, « Ἑσπέρας xal Tpot xal 
» » ὡς εἴρηται, ἀρμοδίως πρὸς τὰ 
ἔχουσα. « Κατεύθυνον γὰρ, φησὶ, τὴν 
9&5 ἡμῶν, ὡς θυμίαμα ἑνώπιόν σου, » 
ιχλίνῃς τὰς χαρδίας ἡμῶν,καὶ ῥῦται ἡμᾶς 
τῶν θηρευόντων τὰς ψυχὰς, » xai ὅτι 
Κύριε, Κύριε, οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν, » χαὶ, 
ἰσχύνῃς ἡμᾶς, ὁ Θεὸ; ἡμῶν. » Καὶ ἡ 
᾿Ανισταμένων δὲ τῶν ἱερέων, σφραγὶς 
αυριχή. Καὶ, ε« Εὐλογημένη, φησὶν, f 
; ἁγίων σον, Κύριε, » χαὶ τ᾽, « Σηφίᾳ 
γεται μετὰ σταυριχοῦ σημείου διὰ τοῦ 
V. Ἃ πάντα δηλοῦσι τὴν ἐπ᾽ ἐσχάτων 
πρὸς δυσμὰς τοῦ βίου τούτον χατάδατιν 


nos, Deus noster. » Surgentibus autem sacerdotibus, 
crucis fit signum, et ait : « Benedictus ingressus 
sanctorum tuorum, Domine,» et dicitur, «Sapientia 
erecti,» cum signo crucis per thuribulum ; qua 
omnia demonstr.nt in. consummatione szeculoruin 
et ad occasum hujus vitz? faciendum | Salvatoris a 
celo descensum, vitamque ejus sicut incensum 
sanctijficatam, auimarumque nostrarum ad Patrem 
per sanctissimum ejus corpus admissionem, quam 
fecit humiliatus usque ad crucem et. mortem, et 
ad inferos descendit, et victor per crucem resurre- 
zit, et asceudit ad Saucta sanctorum in. carlestia 
nobis palcfacto ingressu. Propter quod cantor. ad 
hunc versum, « quoniam adtc, Domine, Domi 


c^] 


SYMEONIS THESSALON/!CENSIS ARCIITEP. 


632 


eonvertitur ad oecasum, et adorans iuvitat. sacer- Α ἀπ᾽ οὐρννοῦ τοῦ Σωτῖιροξ, καὶ τὴν fivtaspivr,y αὖ. 


dotem qui Dominum reprzsentat, et! cantando cla- 
snat : «Quoniam ad te, Domine, Domine, oculi mel, 
in te speravi, ne perdas animam meam. » Quz os- 
tendunt spe v in Domino et ab eo. dandam auima- 
ran nostrarum liberationem atque salutem, quem- 
admodum supra dictum est. Sicque sacerdos as- 
cendens altare ingreditur sicut Salvator in coelum ; 
hymni vero wesurrectionis cantantur in ambone vel 
suggestu in figuram angelorum S.lvatoris resurre- 
ctionem celebrantium, et apostolorum eam inundo 
predicantium. Dum hiec. eant. ntur, flt suffitus a 
sacerdote aut a diacono, quoniam a redivivo et as- 
sumpto Christo emissa. est nohis gratia Spiritus. Et 
post «Gloria, et Nunc,» cantautur privia, nempe : 
«Dominus regnavit, morte disboloque cum omnibus 
dx wmonibus devictis, et decotem indutus est. iw- 
mortalitatem carnis et incorruptionem, et terrain 
lide sua lirmavit. » Et pretiuus a sacerdote vel ἃ 
diacono continens flt. deprecatio pro omnihus. fide- 
libus et regibus et sacerdotibus, factaque oratione 
cantatur ; « Quoniam tu uiisericors es, » est enim 
ylenus uisericordia, et ut ounium misereatur, nc- 
mo enim habet a semetipso tnde mereatur ut Deus 
ejus misereatur. Porro post continentem depreca- 
t:onem, illico parva fit conjuncta oratio, et ean- 
titur : ceTuun cnim est nisereri ». 


τοῦ ὡς θυμίαμα ζωὴν, χαὶ προσαγωγὴν ἡμῶν διὰ 
τοῦ παναγίου σώματος αὐτοῦ τῷ Πατρὶ, fiv ταπεῖς 
νωθεὶ; ἐποίησεν ἄχρι σταυροῦ χαὶ θανᾶτου, χαὶ εἰ; 
τὸν ἄδην χατῆλθε, καὶ ἀνέστη νιχήσας τῷ σταυρῷ, 
xoi ἀνῖλθεν εἷς τὰ Ἅγια τῶν ἁγίων τὰ ἐπουράνια 
ἐμῖν ποιήσας τὴν εἴσοδον. Διὸ καὶ ὁ ψάλτης εἷς τόν- 
δε τὸν :Στίχον, ε Ὅτι πρὸς σὲ, Κύριε, Κύριε, » στρέ- 
φεται πρὸς δυσμάς " χαὶ προσχυνῶν χαλεῖ τὸν ἱερέα, 
τυποῦντα τὸν Κύριον, xal ἐχφωνεῖ ψάλλων, € "Oct 
πρὺς σὲ, Κύριε, Κύριε, οἱ ὀφθαλμοί μον, ἐπὶ σοὶ 
ἤλπισα * μὴ ἀντανέλῃς τὴν Ψυχῆν pov. » Ταῦτα δὲ 
τὶν ἐπὶ τῷ Κυρίῳ δηλοῖ ἐλπίδα, χαὶ τὴν παρ᾽ αὐτοῦ 
ἐλευθερίαν τῶν ψυχῶν ἡμῶν καὶ σωτηρίαν, ὡς προ- 
εἴρηται. Καὶ οὕτως ὁ μὲν ἱερεὺς ἀνερχόμενος τὸ 


P θυσιαστέ ριον εἰσέῤῥεται ὡς ὁ Σωτὴρ εἰς τοὺς οὐρ;»- 


νοῦς " οἱ δὲ ὄμνοι τῆς ἀναστάσεως ἄδονται iv τῷ 
διλδωνι χατὰ τὸν τύπον τῶν ἀγγέλων ὕμνγνσάντων 
τὴν ἕγερσιν τοῦ Σωτῆρος, xal τῶν ἀποστόλων τῷ 
χόσμῳ χτρυξάντων. Καὶ ἐν τῷ ὑμνεῖν ταῦτα $ 
θυμίαμα παρὰ τοῦ ἱερέως f) διχχόνον γίνεται ὅτι 
παρὰ τοῦ ἀναστάντος χαὶ ἀ-ελθόντος Χριστοῦ ἡ χά- 
ρις ἡμῖν ἐξαπεστάλη τοῦ Πνεύματος. Kal μετὰ τὸ, 
ε Δόξα xal νῦν, » τὸ προχείμενον ἄδεται, ὅτι ὁ Ke 
ριος ἐδασίλευσε, νικήσας τὸν θάνατον καὶ τὸν διά- 
€oXov σὺν πᾶτι τοῖς δαίμοσι. Καὶ εὐπρέπειαν ἐνεδύ- 
gato τὴν ἀθανασίαν χαὶ ἀφθαρσίαν εἧς σαρχὸς, καὶ 


τὴν οἰχουμένην τῇ πίστει αὐτοῦ ἐστερέιυσε, Καὶ εὐθὼ; παρὰ τοῦ ἱερέως ἣ διαχόνου ἢ ἐχτενὴς δέησις 


ὑπὲρ πάντων τῶν πιστῶν xa! βασιλέων καὶ ἱερέων, 


xai μετὰ τὴν εὐχὴν ἡ ἐχφώνησι;, « Ὅτι ἐλεήμων 


ὑπάρχεις " » χαὶ γὰρ ἐλεήμων ἐστί ᾿ xal ἵνα πάντας ἐλεΐίσῃ, οὐ γὲρ ἔχει τίς τι δίκαιον ἐλεηθῆναι ig 
ἑαυτοῦ. Μετὰ τὴν éxsevii- δὲ, εὐθὺς μιχρὰ συναπτὴ xa ἐχφώνησις, « Σὸν γάρ ἔστι τὸ ἐλεεῖν. » 


CAPUT CCCXLVIH. 
De tribus. parcis aniiphonis in cantione vespertina. 


Et prima dicitur carum qua parvae appellantur 
sntüphonarum, quoniam non psalios integros ha- 
bent, sed solummodo quatuor. singulo uin. versus 
electos, quibus additur «Gloria et Nuuc.» Purro tres 
sunt in honorem sancta Trinitatis ; prima quidem : 
« Dilosi, quoniam exaudiet Dominus ;» Dei Genitri- 
cem invocat dicens ; « lgtercessione Deiparz, Sal- 
vator, salva uos. » lpsa enim quum super omnem 
ralionabilem creaturam  dilexisset Deum, hunc 
inliabitantem babuit merito humilitatis et eximiz 
puritatis suc digna apparens, cl per 8e nos Deo 
ct Patri, dilecto Filio ex suis visceribus nato, 
reconciliavit. Et post versus ab utroque clioro reci- 
tatos, alque «Gloria et Nunc,» rursum parva dicitur 
conjuucta, et cantatur ; « Beneplacito et bonitate » 
nami beneplacuit unigenito Filio ut. usque ad nos 
descenderet, Secunda. vero. intiphliona : « Credidi, 
propter quod locutus sum, » Domipum invocat 
incarnatum; et ait : « Salva. nos, Fili Dei, qui ἃ 
mortuis surrexiati canentes. tibi, » vel in festo vcl 
in commemoratione alicujus inter sanctos mirabi- 
lis, si non fuerit Dominica aut festivitas. lllud : 
«Credidi propter quod locutus sum,» fidem apostolo- 
rum patefacit atque sanctorum, qua omnes | gentes 
ex infidelitate ad filem adducte sunt: οἱ verba: 


KECAA. TMH'. 
Περὶ τῶν τριῶν μικρῶν ἀντιφώνων τῶν ir t$ 
ἁσματικῷ c xepiv o. 

Καὶ τὸ πρῶτον ψάλλεται τῶν τριῶν ἀντιφώνων 
τῶν λεγομένων μιχρῶν, ὡς μὴ ψαλμοὺς τελείους 
ἐόντων, ἀλλὰ ατίχοωυς ἔχάστου τέσσαρας χατ᾽ l)e 
γὴν, χαὶ « Δόξα xai νῦν. » Τρία δὲ εἰς εὐπον xil 
τιμὴν τῆς ἁγίας Τριάδος. Kol τὸ πρῶτον μὲν 
€ Ἠγάπησα ὅτι εἰσαχούσεται Κύριος “ » χαὶ τὴν 
Θεοτόχον ἐπικαλεῖται, ε Tall; πρεσδείαις τῆς 8t 
τόχου, λέγων, Σῶτερ, σῶσον ἡμᾶς.ν Αὕτη γὰρ ὑπὲρ 
πᾶσαν λογικὴν χτίσιν ἀγαπήσασα τὸν Θεὸν, τοῦτα 
ἔγοιχον ἔσχε τῇ ταπεινώσει xal ὑπερτάτῃ ἁγνείᾳ 
αὐτῆς, ixavh δεδειγμένη, xal δι᾽ ἑαυτῆς: ἡμᾶς τῷ 


p θεῷ καὶ Πατρὶ τὸν ἀγαπητὸν Υἱὸν capxossüt 


ὠκειώσατο. Καὶ μετὰ τοὺς στίχους παρ᾽ ἐχατέ 
λεγομένους χοροῦ xol τὸ, « Δόξα χαὶ vov, a0 
μικρὰ συναπτὴ, xal ἐχφώνησις, « Εὐδοχίᾳ 3 
ἀγαθότητι. » Εὐδόχησε γὰρ ὁ povoyevh; Y 367" 
ελθεῖν μέχρις ἡμῶν, Τὸ δεύτερον δὲ ἀντίφω 29 
« Ἐπίστευπα διὸ ἐλάλησα " » xal τὸν Κύριον iue 
λεῖται σεσαρχωμένον" xal φῆσι, « Σῶσον Bodo | 
Θεοῦ, ὁ ἀναστὰς ἐκ νεχρῶν, ψάλλοντάς dp pu 
πρὺς τὴν ἑοοτὴν, ἣ τὸ, « Ὁ ἐν ἁγίοις Üaupagt 

εἰ οὐχ ἔστι Κυριαχὴ ἣ ἑορτὴ, ἀλλ᾽ ἁγίον pw 1 
«ινός. T6, « Ἐπίστευσα, διὸ ἐλάλησα, » τὴν π 
δηλοῖ τῶν ἀποστόλων τε xal ἁγίων, δι᾽ ἧς τὰ 
πάντα ix τῆς ἀπιστίας εἰς πίστιν ἀνείλχυσᾷν. 


DE SACRA PRECATIONE. 


614 


v δὲ σωτηρίου λήψομαι, καὶ το ὄνομα A «Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini ἰη- 


ziégopat, » τὴν χοινωνίαν Χριατοῦ 
σωτηρίαν διὰ τοῦ αἵματος, οὗ Χριστοῦ 
; 946 διὰ μαρτυρίου xai τῶν ἀγώνων 
ἡμένοι, σώζουσιν ἡμᾶς, καὶ δι’ αὐτῶν 
μεθα. Διὸ xal εἰς τὸ, « Δόξα, » τὸ, 
hé, λέγομεν, YUG, » τὴν χοινωνίαν 
pv δεικνύντες. Τοῦτο δὲ παρὰ τοῦ 
υ ἐχτέθειται. Εἰς δὲ τὸ, «Καὶ νῦν,» τὴν 
[οῦ Θεοῦ λέγομεν Μητέρα" ἐπεὶ δι᾽ 
ὁ Ἀονογενὴς ἥνωται. Καὶ αὕτη τῶν 
ων ἀγγέλων τε καὶ βροτῶν ὑπερτέρα 
μός. Kal μετὰ τοὺς στίχους xol τὸ, 
V, ) πάλιν μιχρὰ συναπτὴ xal ἐχφώ- 
ἅγιος εἶ, ὁ Θεὸς ἡμῶν" » καὶ ὁ ψάλ- 
τρίτον ἀντίφωνον. Τοῦτο δὲ, « Αἰνεῖ:ς 
πάντα τὰ ἔθνη * » συγχαλοῦν ἅπαντα 
s τὴν δόξαν τῆς Τριάδος τὸν ἀγγελικὸν 
τιφέρει τὸ, « ἽὝΛγιος ὁ Θεός. » Καὶ λε- 
στίχυν παρ᾽ ἑχατέρου χοροῦ, χαὶ τοῦ, 
V, 5» fj περισσὴ λέγεται, τουτέστι μετὰ 
X νῦν, » τὸ τελευταῖον. Καὶ ὁ Τρισ- 
oe ᾷδεται ὕμνος, πάντων ἱσταμένων 
: πὸν Θεὸν ἀννμνούντων, Ὅρα οὖν ἐν 
γύτοι: th» εὐταξίαν τῶν ὕμνων τῆς 
ἂν μὲν γὰρ τῷ πρώτῳ ἀντιφώνῳ τὴν 
τιχαλεῖται τῆς Θεομήτορης " ἐν δὲ τῷ 
γομένη, τὸν ἐξ αὐτῆς σαρχωθέντα 
λι ζητεῖ τῇ μεσιτείᾳ τῶν ἁγίων᾽ τῷ 
τελευταίῳ αὑτὸν ἀνυμνεΐ τὸν Τρισάγιον 
γέλων Θεὸν, τὸν ἔλεον ἐξαιτοῦτα, χατὰ 
τὰ ὑψηλότερα ἀνιοῦσα * ἐν τῷ τέλει δὲ 
Υἱζει τρὶς ὁ ἀρχιερεὺς ἀπὸ τοῦ θρόνον 
Οὔ στασιδίον, τὸν Κύριον ἐχτυπῶν ix 
εὑλογοῦντα. Εἶτα ἢ μεγάλη Exzevh;, αἱ 
, « Πληρώσωμεν τὴν δέησινν παρὰ τοῦ 
εἰρήνη τε, xa ἡ τῆς χεφαλοχλιδίας 
οὔ ἱερέως * ὃ δηλοῖ τὴν δουλείαν ἡμῶν 
ιαὶ ταπείνωσιν, καὶ τὴν μέχρι δούλου 
ἰνωσιν τοῦ 8:92. Καὶ ἀνισταμένου τοῦ 
ἐχφωνοῦντος τὴν ἀπὸ τοῦ πτώματος 
θανάτου δηλοῦντος ἀνέγερσιν xal εὖ- 
; τῷ σεσωχότι, χαὶ, ε Εἴη τὸ χράτος 
ς σου, »? ἐχφώνως χαὶ ὁλοψύχως λέγον- 
bk εἧς λιτῆς ὄπισθεν τοῦ ἅμδωνος γίνε- 
ὡσιν Θεοῦ ὑπὲρ ἀπάντων πιστῶν. Καὶ 
σαίμων ψαλλομένων τῶν ἀποστίχου, xal 
xal νῦν, » παρὰ τοῦ ἱερέως ἐχτενὴς 
ἐς, xai τὸ, « Κύριε, ἐλέησον, » χαθάπερ 
ἐνώπιον τοῦ τάφου Χριστοῦ. Καὶ μετὰ 
υσον ἡ λῶν, ὁ Θεὸς, » τὰ ἀπολυτίχια, xal 
Εἰ δὲ χοινὴ ἐστιν ἡμέρα, λιτὴ οὐ γίνε- 
Aut(xtov δὲ λέγεται, χκατερχομένου τοῦ 
γπον λιτῆ; ὄπισθεν τοῦ ἅμόδωνος, ψαλλο- 
« θεοτόκε Παρθένε. » Καὶ μετὰ τοῦτο 
ρεὺς, « Τοῦ Κυρίον δεηθῶμεν. Ὅτι σὺ 
᾿ς ἡμῶν, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ σοὶ 
ἰναπέμπομεν, » τουτέστι, Σὺ δέδωχας 
s τὸ αἰσθητόν τε xai νοητὸν, xal τὸν 


vocaho,» communionem Christi manifestant salu- 
temque per saeguinem, cui Christo commuzican- 
les pet inartyrium et agones sancti salutem adepti 
nos salvos faciunt, e! per eos Christo conjungimur. 
{Π|60 ad «Gloria» dicunt: «Unigenitus Filius,» commu- 
nicationem ejus nobiscum ostendeutes, qnod a divo ^ 
Cyrillo fuit institutum ; et ad verba : « Et. nunc,» 
dicimus «Gloriosissimam Dei Matrem,» quouiam ex 
ca Unigenitus nobis fuit. adunatus: οἱ ipsa est 
sanctorum omnium angelorum et hominum regina 
atque sanctificatio. Εἰ dictis versibus ac « Gloria 
et Nunc,» rursum parva fit conjuncta et cantatur : 
« Quoniam sanctus es Deus noster, » Et iterum 
cantor tertiam modulatur antiphonam ; haze est: 
cLaudite Dominum, omues gentes,» mundum uni- 
versuu convocans ad Jaudem "Trinitatis, et adit 
hymnum angelicum atque: «Sanctus Deus ;» dictis- 
que versibus ab utroque choro, et «Gloria et Nunc,» 
quaria dicitur, videlicet post «Gloria et Nuac,» po- 
stremun dicitur. Deinde Trisagion cantatur hy- 
mnus, onibus nudato capite stantibus, quoniam 
Deum laudilius efferunt. Vide igitur in his tribus 
egregium ordiuem lhymnorutu Ecclesie. Nam in 
prima quidem antiphona intercessionem | invocat 
Dei Genitricis. In secunda. autem Eeclesia. incar- 
natum ex illa obsecrat per intercessionem $aucto- 
rum ut misericordem se przbeat. Verum in ter- 
tia et in ultima ipsum ter Sanctum. cum angelis 


€ celebrat Deuni, misericordiam deprecans, per gra- 


dusad sublimiora ascendens. Porro in hujus flue 
ler signat pontifex ex throno seu peculiari sedili 
suo, Dominum exprimens e colo benedicentem., 
Postea magna coutinens oratio, preces, diacono 
dicente : 4 lupleamus orationem, » pax, oraiio 
capitis inclinationis ἃ sacerdote dicta, quod osten- 
dit nostrain ad Deum servitutem et humiliationem 
Deique usque ad formam servi humiliationem ; et 
erecto ac. clamante. sacerdote, nostram ἃ lapsu 
morteque resurrectionem significante et gratias Sal - 
yatori sgente,atque dicente alta voce totaque ani- 
ma: «Sit fortitudo regni tui...» staiim retro post sug- 
gestum fit processio, ad propiationenetn Dei super 
omnes fideles assequendam, cantatisque de resur- 


D rectione responso:iis, dictoque «Gloria et Nunc,» a 


sacerdote fit continens o:atio, ct de more «Kyrie 
cleison» velut ante tumulum Christi ; et post voces z 
«Exaudi nos, Deus,» dimissoria dicuutur verla, et 
fit absolutio. Verum si dies communis fuerit, non 
fit processio, neque dicuntur verba dimissoria, sed 
descendente sacerdote ad instar processionis post 
ambonem cantatur : « Dei Genitrix Virgo, » et 
post ac clamat sacerdos : « Dominum deprece- 
mur, quoniam Iu ei lu nostra, Christe Deus no- 
sler, et tibi gloriam mittimus, » id est : Tu dedisti 
nobis lumen sensibile et spiritale, solemque facis 
occidere et oriri, et tu es lux vera, qui nobis or- 
tus surrexisti, iterum veniens nos illuminabis ; et 
ita absolvitur. Porro precum omuium ultima cst 


65 


que in officio matutino. Itaque ex dictis patet can- 
tonum ordinem aliis prastare et honore et. anti- 
quitate, unde principatum habet, t vide ordiuem 
ex quo post preces rursum ostenditur, servitus el 
ineliáatur caput, sicque finis precibus imponitur; 
oportet enim in omnibus lhumiliari et adorare Do- 
minum et servitutem. fareri, Si vero. oceurrat. fe- 
etum vel commemoratio festi, cujus agatur festivi- 
ta«, post jussam capitis inclinationem, secundum 
institutiones dicuntur lectiones, quonam ab ipsis 
et ἃ priscis sanctis festum  przed/eatur ac. testimo- 
nium accipit, Quapropter in. hymnis primum Da- 
vid dicentur psalmi aliorumque prophetarum, quo - 
niam isti prxiverunt ; deinde cum eis gratiz can- 
tantur praeconia. Tunc vero finitis omnilius hym- 
nis, testimonia dicuntur festorum celebratorum, 
sicque vespertinum fit. officium. Matutinum autem 
ipsnm quoque spiritalibus et consentaneis constat 
irstituti«, Intellige quam mirabili modo universam 
creationis, legis, prophetarum ac Salvatoris dis- 
p nsationem exprimat aique. describat, hymnisque 
ac operihus salutis nostre inysteria tradat. ac edo- 
ceat, et quoniam per Salvatorem nostrum in co- 
lum ingressum aditumque inveniamus. 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP, 


capitis inclinationis et absolutionis oratio, pariter- A 


636 
ἥλιον δύνειν xal ἀνατέλλειν ποιεῖς " καὶ σὺ eT τὸ φῶς 
τὸ ἀληθινὸν, xal ἐπιφανεὶς ἡμῖν xal ἀναληφθεὶς, 
πάλιν ἀναλάμψεις ἡμᾶς ἐρχόμενος.» Καὶ οὕτως ἡ 
ἀπόλυσις γίνεται. Τελευταία δὲ εὐχὴ πασῶν ἡ τῆς 
χεφαλοχλισίας τε χαὶ ἀπολύσεως * xal ἐν τῷ ὄρϑρῳ 
ὁμοίως, καὶ ἐν πάσῃ ἄλλῃ ποοσευχῇ. "Ex τῶν εἰρη» 
μένων οὖν δῆλον, ὡς f) τοῦ ἄτματος ἀχολουθία προ- 
τιμοτέρα τῆς ἄλλυης, χαὶ προγενεστέρα ἐστί" χαὶ 
ἐχεῖθεν αὔτη τὰς ἀρχὰς ἔχει. "Opa. δὲ xal τὴν τάξιν 
ὅτι μετὰ τὰς προσευχὰς ὕστερον, τὸ δεῖξαι τὴν δου- 
λείαν χαὶ χλῖναι ποιεῖ τὰς χεωχλάς" χαὶ οὕτω τὸ 
τέλος τῶν προσευχῶν ἐπάγει. Δεῖ γὰρ ἐπὶ πᾶσι τα- 
πεινοῦσθαι χαὶ προσχυνεῖν τῷ Δεσπότῃ, καὶ τὴν. 
δουλείαν ὁμολογεῖν. Ei τύχοι δὲ ξορτὴ, ἣ μνήμη 
ἑορταζημένου ἁγίου, μετὰ τὴν τῆς χεφαλοχλισία: 
ἐχφώνησιν, τὰ χατὰ τύπον ἀναγνώσματα λέγεται, ὡς 
δι᾽ αὑτῶν τῶν τῇς ἑορτῆς xal παρὰ τῶν πάλαι ἁγίων 
χηρυττομένων τε xal paptupoupévov. Διὸ xal ἐν 
μὲν τοῖς ὕμνοις πρῶτον οἱ Ψαλμοὶ τοῦ Δαδὶδ λέγυν- 
ται xal τῶν ἄλλων ἁγίων προφητῶν, ὅτι προέλαδον 
οὗτοι " εἶτα σὺν αὐτοῖς; τὰ τῆς χάριτος ἐφύμνια 
ᾷἄδεται. Ἐνταῦθα δὲ μετὰ τὸ τελεσθῆναι τοὺς 
ὕμνους ἅπαντας, xal αἱ μαρτυρίαι τῶν τελουμένων 
ἑορτῶν ἀναγινώσχονται. Καὶ ὁ μὲν ἑσπερινὸς 987 
οὕτω γίνεται" ὁ δέ γε bpfipoc, xal οὗτος πνευματιχῶς ' 


τε χαὶ ἀρμοδίω;. Κατανόησον γὰρ ὡς θαυμαστῶς τὰ ἀπαρχῆς τῆς χτίσεω; ἅπαντα τά τε τοῦ νόμου τῶν 
προφητῶν, xal τὰ τῆς τοῦ Σωτῆρος οἰχονομίας ἔχτυποῖ τε καὶ διαγράφει, xal ὕμνοις xal πράγμαοι 
τὰ τῆς σωτηρίας ἡμῶν παραδίδωσί τε χαὶ ἐχδιδάσχει" xal ὅτι διὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν τὴν εἰς τὸν 


οὐρανὸν εἴσοδον καὶ ἄνοδον εὕρομεν. 
CAPUT CCCXLIX. 
De cantione matutina. 

Porro exponam matutinum Dominicm officium, 
cujus ad,instar alia singulis diebus sunt. disposita ; 
εἰ bic quoque erit ordo manifestus. Clausis regali- 
hus templi foribus, quo reprzsentatur tum antiquus 
paradisus, tum collum, seu potius quod vere e*t 
paradisus et. coelum; nam tanquam paradisus in 
mcdio sanctuarii, sacro scilicet altari, lignum vitze 
habet nempe Cliristum qui sacrificatur, cruceaique 
ejus sanctissimam, verum sicut ccelum ipsam 
liabet sacram mensam ut thronum in quo rex glo- 
ris Christus per mvsteria et. evangelium sedet, 
virtutesque angelicas liis invigilantes, sacerdotales 
ordine-, sanctum chrisma, sacras martyrum reli- 
quias, animarum apostolorum οἱ prophetarum 
turbam que sapius emissze sacris praesunt, et adhue 
ibl adsuut per sanctissima eorum scripta, augelos 
quoque vere accedentes ut. nobis ministrautibus 
cooperentur et eumdem hymnum psallendo. qui 
tam ab ipsis quam a nobis cantatur, et idem n ini- 
sterium tam supra quam infra adimplendo. flujus 
crgo divinissimi templi novi paradisi ac cceli januis 
clausis, quoniam et paradisum ct ecelum nos nobis 
peccato occlusimus, et continuo occludimus, s'at 
sacerdos ante portas velut. mediator, velut etiain 
angeli gereus imaginem. et benedicit Deumiin Trini- 
tate unum, dicendo : « Denedictum sit regnum 
Patris et Filii et Spiritus sancti; » οἱ statim omnia 
pacis verba adjicit, et : «Suscipe, salva, miserere.» 


ΚΕΦΑΛ. TM8'. 
Περὶ τοῦ ἀσματιχοῦ ὄρθρον. 

Ἐκχθήσομαι δὲ καὶ τὸν ὄρθρον τῆς Κυριαχῆς, di 
χατὰ μίμησίν εἰσι καὶ οἱ χαθ᾽ ἡμέραν ὄρθροι' χαὶ 
ἐντεῦθεν ἔσται ἡ τάξις δήλη. Κλειομένων τῶν Ke 
σιλιχκῶν πυλῶν τοῦ ναοῦ, ὃς τὸν πάλαι παράδεισον 
καὶ τὸν οὐρανὸν ἐχτυποῖ " μᾶλλον δὲ ἀληθῶς bm 
παράδεισός πε καὶ οὐρανός" xa γὰρ ὡς μὲν παρέ» 
δεισο; ἐν μέσῳ τοῦ βήματο;, τῷ ἱερῷ θυσιαστηρίῳ, 
τὸ τῆς Tof; ξύλον χέχτηται ἱερουργούμενον Τὸ 
Χριστὸν, καὶ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ τὸν πανάγιον, ὡς 
δὲ οὐρανὸς, αὐτὴν δὴ τὴν ἱερὰν τράπεζαν, ὡς MP 
vow, καὶ 5v βασιλέα τῆς δόξτς Χριστὸν διὰ 9f 
μυστηρίων xai τοῦ Εὐαγγελίου ἐπικαθήμενον, πὰ 
&yyshtxà; περὶ τούτων οὔτας δυνάμεις, καὶ τὰ; 
ἱεριτικὰς τάξεις, xal τὸ χρίσμα τὸ ἅγιον, ταὶ τὰ 
τῶν μαρτύρων ἱερὰ λείψανα, καὶ τὸν Bude τῶν 
ἀποστολιχῶν καὶ προφητιχῶν ψυχῶν ἀποστελλομέ" 
νων xal ἐφισταμένων πολλάχις, xal Ecc παρόντϑν 
αὐτῶν διὰ τῶν ἱερωτάτων Γραφῶν αὐτῶν, καὶ τῶν 
ἀγγέλων δὲ ἐπιδημούντων ἀληθῶς ὡς συνυπουβ’ 
γούντων ἡμῖν, xai διὰ τοῦ ἴσοι ὕμνου, ὡς τα 
αὑτοῦ καὶ παρ᾽ ἡμῶν ἀδομένου, xal τῆς αὐτῆς xal 
μ"ἱᾶς ἄνω τε xai χάτω λειτουργίας ἐκτελουμένῃζ. 
Τούτου τὸίνυν τοῦ θειοτάτου ναοῦ vou νέου παρέ" 
δείσου χαὶ οὐρανοῦ τῶν πυλῶν χλειομένων, inl 
xal τὸν mapábstsov ἡμεῖς xai τὸν οὐρανὸν τῇ Sf 
ραδάσει καθ᾽ ἡ:ὧν ἀπεχλείσαμεν, καὶ bmx 
ἀποχλείομεν, ἴσταται ἔμπροτθεν τῶν πυλῶν ὁ ἱερεὺς 
ὡς μεσίτης, xal ὡς ἀγγέλου τύπον ἐπέχων, xu 


DE SACRA PRECATIONE, 


633 


' Θεὸν, τὸν μόνον ἐν Τριάδι, « Εὐλογη" À Εἰ cantor illico partem cantat psalmi jamjam psal- 


λεία, λέγων, τοῦ Πατρὸς, xai τοῦ Υἱοῦ, 
ou Πνεύματος. » Καὶ εὐθὺς τὰ εἰρηνιχὰ 
ft& , χαὶ τὸ, ε᾿Αντιλαδοῦ, σῶσον, ἐλέτ,- 
ὃ ψάλτης εὐθέως μέρος ἄδει τοῦ μέλλον- 
| ψαλμοῦ χατὰ λόγον θεῖον’ « Καὶ ὕπνω- 
t, 6 Θεός.» Καὶ τοῦ ἱερέως, « Τῆς Πανα- 
του, » εἰπόντος, xol παραθεμένου miv- 
» χαὶ ἐχφώνως τὸν Θεὸν δοξολογήδαντος, 
πρέπει σοι πᾶσα δόξα, » εἰρηχότος, 
€. φησὶν ὁ ψάλτης, e Ἐγὼ ἐχοιμήθην xal 
ξα σοι, ὁ Θεός. » Καὶ οὕτως ἀρξάμενος, 
«οὔ, «Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν, » μετὰ 

' Χατὰ στίχον πάντα τελειοῖ ψαλμῶν, 
oepoU λέγοντος τὸ, « Δόξλ σοι, ὁ Θεός. » 
γονται ó1o0 ψαλμοὶ εἰς τύπον χαὶ τιλὴν 
15 Τριάδος, Αὐτὸς δὲ τὸ, « Κύριε τί ἐπλη- 
τὸ, € Ὁ Θεὸς, ὁ Θεός μου, πρὸς σὲ ὀοθρί- 
τὸ, « Ἰδοὺ δὴ εὐλογεῖτε τὸν Κύριον. » 
τοῖς τρισὶν εἰς τὰς δυρτὰς χαὶ τριλῆιχὰ 
ἧτοι τὸ, « Δόξα σοι, Πάτερ, δόξα σοι, 
ot, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον" ν χαὶ τὰ ὅμοια. 
teal; ἡμέραις χαὶ ταῖς Kuptoxat;, πλὴν 
pora:ópov τὸ xai Πατέρων, μόνου τὸ, 
, ὁ Θεός. » Εἶτα, « Δόξα, » πάλι", τὸ, 
ὁ Θεός.» Καὶ νῦν τὸ αὐτό" καὶ περι στὴν 
νότερον τοῦτο. Καὶ ὁ ἱερεὺς, « Ἔτι χαὶ 
τὸ, « ᾿Αντιλαδοῦ" καὶ ὁ ψάλτης: » Τὴν 
; Αλληλούϊα.» Καὶ ὁ ἱερεὺς, « Τῆ: Πανα- 
| τὴν ἐχφώνησιν. Καὶ εὐθὺς ὁ ψάλτης͵ 
ἐν ὁδῷ, ᾿Αλληλούϊα. Μαχάριοι οἱ ἅμω- 
ν χαὶ τὸ λοιπὺν 202 στίχου, xal, « ᾿Αλλη- 
αἱ οὕτω παρ᾽ ἑκατέρων Ψάλλονται αὖθις 
ὃν χυρῶν μετὰ τοῦ ᾿λλληλούϊα, τῆς πρώ- 
᾿ς ὅλης πληρουμένης. Εἶτα, « Δόξα xai 
περισσὴ. ε ᾿Αλληλούϊα. » Καὶ ὁ ἱ:ρεὺς 
ϑις συναπτήν. Ὃ ψάλτης, «Συνέτισόν με, 
ἱερεὺς, «T7; Παναγίας 948 ἀχράντου, » 
σιν xaX ὁ ψάλτης, «Αἱ χεῖρές σὸν ἐποΐν- 
ὶ ἔπλασάν pa? » χαὶ τὸ λοιπὸν τοῦ στίχου 
γψάλμῳ, « Συνέτισόν με, Κύριε. » Καὶ οἱ 
ot παρὰ τῶν δύο χορῶν μετὰ τοῦ « Συνέτισό: 
Aófa καὶ νῦν. » Καὶ περισσὴ τὸ αὐτὸ, 
v με, ΚύριΞ.ν Εἶτα πάλιν ὁ ἱερεὺς μιχρὰν 
Ὁ ψάλτης, «Τὴν οἰχουμένην, ᾿Αλληλούϊα.» 
« T5; Παναγίας, » καὶ ἐχρώνησιν. Ὁ 
Ἐπίόλεψον ἐπ᾽ ἐμὲ, χαὶ ἐλέησόν με, 
t, » Καὶ εὐθὺ; τὴν μίαν ἀνοίγει τοῦ ναοῦ 
χνὺς, ὡς διηνοίγη ἡμῖν ὁ οὐρανὸς εὐθὺ; 
ρίου σαρχώσει, ἐπιδλέψαντος ἐξ οὐρανοῦ 
καὶ ἐνανθρωπήσαντος ix. τῆς ἐπουρανίου 
πύλης τῇ; Θ:οτόχου, "0 ; χαὶ πρὸ τοῦ πά- 
ἧς ἀναστάτεως διήνοιγεν ἐμῖν τὰ οὐράνια, 
τῷ βαπτίσματι τούτου γέγραπται, ὡς εἰδε 
ὑς τοὺς οὐρανοὺς, δι᾽ ἡυᾶς πάντω;: τοὺς 
ὡς ἀποχλείσαντας.  Yotepoy δὲ αὑτὺς ἀνα- 
ἐχεῖσε εἰσύγαγεν. » Ol στίχοι οὖν )ἐ- 
αρ᾽ ἑκατέρων τῶν χορῶν, ἄχο: τοῦ, 
τὸ ἀξίων ά μὴν ἐνώπιόν 350, Kop:z. 9 Τότε 


lendi secundum Dei Verbum : «Et soporatus sum. 
Gloria tibi, Deus.» Et postquam sacerdos dixit : «San- 
ctissimz et immaculatze,» Deoque omnes commenda- 
vit, et alta voce Deum glorificavit, dicens : «Te decet 
ownis gloria,» cum cantu chorista dicit: «Ego dor- 
mivi et soporatus sum ; Gloria tibi, Deus.» Tres 
vero simul dieuntur psalmi in. similitudinem οἱ 
honorem sanctissima Trinitatis, videlicet : «Domine, 
quid multiplicati sunt ; Deus Deus meus, ad te de 
luce vigilo, et: Ecce nunc benedicite Dominum » 
]a his tribus, si festum fuerit, cantatur hymnus 
Trinitatis, id est: «Gloria tibi Pater, gloria tibi, Fili, 
gloria tibi, Spiritus sancte,» et similia. Diebus autem 
communibus et Dominicis, nisi in Dominica pro- 
toparentum et patrum, diciturtantum : «Gloria tibi, 
Deus.» Deinde Gloria, et rursus : «Gloria tibi, Deus, 
el. Nuuc.....» et idem. lterum repetitur « Exiuijam » 
clariori voce. Et sacerdos dicit : « Et nunc quoque, 
et suscipe, »'Cantor autem ; «Terram — Αἰεὶ εἶα,» 
sacerdos iterum : «Sauetissimg.» et statim cantor Σ 
«duimaculati in via Aileluia. Deati immaculati in via 1 
ac reliquum versus, et Alleluia. Et síc psalluutur 
versus ab utroque choro cum Alleluia, prima sta- 
tione prorsus impleta. Deinde «Gloria et Nunc,» et 
«Eximiam, Alleluia.» Tunc sacerdos parvam rursus 
dicit conjunctzin, cantor autem ; «Da mihi intellec- 
tin, Domine. » Sacerdos clamat : «Sanctissima ct 
immaculatze,» cantor vero, «Manustus fecerunt ime 


C et plasmaverunt me,» ac reliquum versus. cum in- 


tercalari versiculo : «Da mihiiutelle-tim, Domnine,» 
el czteri versus ab utroque choro psallantur cum 
verlis : «Da mihi. intellectum Domine, Gloria ct 
nunc, » et iterum : eDa mihi intellectum, Domine.» 
Deinceps sacerdos rursus parvam dicit conjunctam 
(orationem), cantor autem ; «Terram, Alleluia ;» sa- 
cerdos iterum : «Sancti-simez.» cantor vero. «Aspice 
jn me et miserere mei, Alleluia. » Et protinus unam 
aperit templi januam, ostenlens ccelum nobis aper- 
tum esse statim per incarnationem Domini qui de 
colo in nos aspexit, el. incarnatus est ex ealesti 
vivaque porta, Dei scilicet Geu.trice ; quielian aute 
passionem εἰ resurrectionem celum nuohís aperuit, 
quemadmodum Je ejus baptismo scriptum est, 
quando vidit ceelos apertos qui prius propter nos 
crant prorsus clausi ; ipse vero posterius ascen- 
dens nos illuc introduxit. Versus igitur dicuntur 
ab utroque choro usque ad illud : «Intret postulatio 
mea in conspectu tuo, Domine » Tunc vero velu, 
jam lacta. Dominica dispensatione, passoque Salva- 
tore, hostia per crueem oblata, omnibus resurrec- 
tione Domini redemptis tam qui ip inferno quam 
qui in terra erant, ejusque resurrectione in caelum 
ingressis, janua a sacerdote aperiuntur. Et clarius 
cantatur introitus cum Alleluia, universis introrsum 
intrantibus tanquam in coelum, sacerdote. prace- 
dente et crucem portante, quo refert Dominum 
Salvatorem nostrum per crucem factum. Porro in 
cruce liguntur tres cerei lucem trisolarem osten- 


639 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


610 


dentes, e£ quoniam per crucem cognitio sancte Α δὲ, ὡς ἔδη τῆς οἰχηνομίας τετελεσμένης, xal τοῦ 


Trinitatis ejusque gloria manifestata est et effulsit. 
£t ingressus statim caput inclinat sacerdos gratias 
a;ens Domino. Si adsit pontifex ipse, etiam cum 
^acerdote caput inclinat, et orationem introitus 
dicunt, signatque pontifex dicens : «Denedictus 
ingressus sasnciorum tuorum, Domine.» Solus ergo 
pontifex maguam portam intrat, przcedente sacer- 
dote εἰ diacono, ín figuram divinorum angelorum, 
Christum, prout dictum est, exprimens, qui paradisi 
ecelique janu2$ nobis aperuit ; et ingressus hunc 
laudat eique gratias sgit, quoniam per crucem 
nobis patefecit caelestia, solusque dux noster nos 
dirigit ut rex οἱ Deus, 3c per portam quae spectat ad 
orientem, nempe per matrem ejus semper virgi- 
nem solus ia mun:lum intravit, et per eai coele- 
stem portam nobis reseravit. Czteri vero foribus 
lateralibus iugrediuniur, vel retro omnes incedunt, 
quoniam per eum omnes sequuntur Christum in 
£alum ingredieuteim, et reliqua psalmi ab utroque 
choro cantantur. qua  resurfectionem — Christi 
vit-mque et salutem no-tram edocent ; illi autem 
etait in. inedio templi. « Fiat nanus (tua ut salvet 
mie, vivet anima mea et laudabit te ; erravi sicut 
ovis quz periit quzere servum tuin.» Deiude «Gloria 
P'atri, et Nunc...» rursumquedicto Alleluia voce cia- 
riori in laudem ejus qui resurrexit nosque congre- 
gavit, staíim psalmus : « Benedicite omuia opera 
Dumnini, Domino, laudate el. superexaltate eum — in 
siecula;» pesallitur cuim numeroso cantu; quo cautato 
asceuduat, sacerdote quidem crucem ferente, velut 
angelo, pontifice autem. Dominum | expriinente. 
Asceudz;nt autem  alíis. sequentibus universis, ad 
nlare, tauquam ad ipsum Dei tlironum. Et. ponti- 
frx quidem in tlironum suum ascendit Salvatorem 
in edlum ascendentem. ibique sedentem manifes- 
laus ; thronum »sutem appello proprium ei sedile. 
Crux vero infigitir in ambone ex adverso. allaris, 
morlem. οἱ resurrectionem | Salvatoris omuibus 
testans, et Trinitatem priedicans per tria lumina in 
ea accensa. — Et. integrum — canticum. sanctorum 
trium puerorum cum Benedicite modulato canore 
psallitur, qui et ipsi Trinitatem in. camino nmimero 
expresserunt simulque glorificaverunt atque Verbi 


Σωτῆρος παθόντος, xai τῆς θυσίας διὰ σταυροῦ 
προσενεχθείσης xal τῇ τοῦ Κυρίου ἐγέρσει πέντων 
λελυτρωμένων, χαὶ τῶν ἐν τῷ 5p, xal τῶν ἐν vf, 
xal τῇ ἀναλήψει αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν εἰδελθόν. 
των, αἱ πύλαι παρὰ τοῦ ἱερέως ἀνοΐγονται, Καὶ 
γεγωνότερουν ψάλλεται ἐὸ εἰσοδινὸν λεγόμενον μετὲ 
τοῦ ᾿Αλληλούϊα, πάντων εἰσερχομένων ἐντὸς ὡς εἰς 
αὑτὸν τὸν οὐρανὸν, τοῦ ἱερέως προπορευομένου χαὶ 
κατέχοντος τὸν σταυρὸν, τὸν Κύριον ἐχτυποῦντος 
διὰ σταυροῦ ἡμᾶς σώσαντα. Ἐν 6b τῷ σταυρῷ καὶ 
τρεῖς χηροὶ πεπηγμένοι, τὸ τρισήλιον φῶς σημαί- 
νοντες. Ἐπεὶ xal διὰ τοῦ σταυροῦ ἣ γνῶσις τῆς 
ἁγίας Ἐριάδος καὶ δόξα πεφανέρωταί τε χαὶ ἐξέλαμ- 
ψε. Καὶ εὐθὺς εἰσελθὼν χλίνει ὁ ἱερεὺς τὴν χεφαλὴν 
εὐχαριστῶν τῷ Δεσπότῃ. Εἰ δὲ καὶ ὁ ἀρχιερεὺς πάρ: 
ἐστι, χλίνει xal αὐτὸς σὺν τῷ ἱερεῖ" xal τὴν εὖ» 
χὴν λέγουσι τῆς εἰσόδου. αὶ σφραγίζει ὁ ἀρχιερεὺς, 
λέγων, « Εὐλογημένη ἣ εἴσοδος τῶν ἁγίων ow, 
Κύριε. » Μόνος οὖν ὁ ἀρχ'ερεὺς τὴν μεγάλην πύλην 
εἰσέρχεται, τοῦ ἱερέως προηγουμένου αὐτοῦ x1 
διχχίνου, εἰς τύπον θεῖον ἀγγέλιων, τὸν Xpurin, 
ὡς εἴρητα', ἐχτυπῶν, τὸν τὰς πύλας fjulv τοῦ τα" 
ραδείσου χαὶ οὐρανοῦ ἀνεῳξαντα. Καὶ εἰσελβὼν, 
ἐχεῖνον αἰνεῖ χαὶ εὐχαριστεῖ τὸν διὰ σταυροῦ ἡμῖν 
τὰ ἄνω ἀνοίξαντα, καὶ μόνον ἡγούμενον ὄντα ὡς 
βασιλέα xal Θεὸν, καὶ διὰ τῆς βλεπούσης πύλης 
xatà ἀνατολὰς μόνον εἰσελθόντα ἐν χόσμῳ, τῆς 
ἀειπαρθένον αὐτοῦ Μητρὸς, καὶ δι᾽ αὐτῖς τὴν bw 
εἴσοδον ἡμῖν ἐγχαινίσαντα. Οἱ λοιποὶ Bb ix τῶν 
πλαγίων εἰσέρχονται, ἣ ὅπιοθεν ἅπαντες, ὅτι δι᾽ 
αὐτοῦ πάντες τούτῳ ἑπόμενοι, τὸν οὐρανὸν εἶσεβ- 
χόμεθα" καὶ τὰ λοιπὰ τοῦ ψαλμοῦ ἐχατέρωϑεν Bov- 
σιν οἱ χοροὶ, τὴν ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν 
ζωὴν καὶ σωτηρίαν ἡμῶν ἐχδιδάσχοντα, μέσον lstá- 
μενοι τοῦ ναοῦ. « Γενέσθω ἡ χείρ σον, φησὶ, τοῦ 
σῶσπαί pe » καὶ, « Ζήσεται fj ψυχὴ μον καὶ αἰνέδε 
ct *» xa^, « Ἐπλανήθην ὡς πρόδατον &nohwik, 
ζήτησον τὸν δοῦλόν cou. » Εἶτα τὸ, « Δόξα καὶ 
νῦν. » Καὶ τοῦ ᾿Αλληλούϊα γεγωνότερον αὖθις Be 
μένον. εἰς δοξολογίαν τοῦ ἀναστάντος καὶ ἡμᾶς ἦν 
ἐγείραντος, εὐθὺς τὸ, « Εὐλογεῖτε, πάντα τὰ ift 
Κυρίου, τὸν Κύριον, ὑμνεῖτε, καὶ ὑπερυΐοῦτε aiit 
εἰς τοὺς αἰῶνας, » ψάλλεται μετὰ ἄσματος ipst 


incarnationem, necnon «Benedicimus Patrem et D λοῦς. Οὗ ψαλλομένου, ἀνέρχονται, τοῦ ἱερέως μὲν 


Filium οἱ Spiritum sanctum, Dominum, et nunc 
el. semper. » Denique laus egreyia, Laudamus, 
D: nedicimus, Glorideamus, Adoramus Dominum, 
quia ἃ solo Deo sanctissima Trinitate et ab cecono- 
inia Veibi unius e Trínitate personz, omnia nobis 
(acta sunt bona, et a gravi lapsu erecti surrexiinus, 
οἱ illuminati $1mus vero. lumine, et in coelum 
introducti. [160 statim causam incarnationis Verbi 
celebramus Deiparam dicentes ; «Te inurum inex- 
pugnalilem salutis turrim..... » 


τὸν σταυρὸν xatiyovto; ὡς ὀγγέλου, τοῦ δὲ éppt- 
ρέως τυποῦντος τὸν Κύριον. ᾿Ανέρχονται δὲ ὡς 
πρὸς τὸ θυσιαστήριον ἑπομένων ἀπάντων, ὡς εἶ 
αὑτὸν τὸν θρόνον τοῦ Θεοῦ. Καὶ ὁ μὲν ἀρχμριὺς 
ἄντισιν εἰς τὸν αὐτοῦ θρόνον, τὴν ἐν τῷ οὐρανῷ τῷ 
Σωτῆρος ἄνοδον xat καθέδραν δηλῶν' θρόνον δὲ λὲϊν 
τὸ στασίδιον. Ὁ σταυρὸς δὲ πήγνυται ἐν τῷ pie 
νι ἀντικρὺ τοῦ θυσιαστηρίου, τὸν θάνατον xai τὴν 
ἔγερσιν πᾶσι μαρτυρῶν τοῦ Σωτῆρος, καὶ τὸ τῇ; 
Ἰριάδος χήρυγμα διὰ τῶν ἀναπτομένων ἐν ait 


τριῶν φώτων. Καὶ ἡ δὴ κἄσα τῶν ἁγίων τριῶν παίδων μετὰ τοῦ, ε«Εὐλογεῖτε, νϑᾷ.9 ἐμμελῶς καὶ ἐχφώ" 
νως ἄδεται, καὶ αὐτῶν τὴν Τριάδα ἐν τῇ χαμίνῳ ἐχτυπωσάντων ἅμα, καὶ δοξολογηδάντων, καὶ " 
Λόγον τὴν ἐνανθρώπησιν" καὶ τὸ, « Εὐλογοῦμεν Πατέρα χαὶ Υἱὸν καὶ ἅγιον Πνεῦμα, τὺν Κύριον, 9* 
νῦν» xai àcl.» Καὶ τελενταῖον περισσὴ, « Αἰνοῦμεν, εὐλογοῦμεν, ὑμνοῦμεν, καὶ προσχυγοῦμεν sy E 


DE SACRA PRECATIONE. - 642 
ἐπειδὴ παρὰ τοῦ μόνου 8:50 τῆς παναγίας Τριάδος xal τῆς τοῦ Λόγου τοῦ iv. τῆς Τριάδος: 
ας πάντα ἡμῖν τὰ ἀγαθὰ γέγονε, χαὶ ἀνεχλήθημεν τοῦ μεγάλου πτώματος, χαὶ ἀνέστημεν 
ηυγάσθημεν ix τοῦ ἀληθινοῦ φωτὸς, καὶ εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀνηνέχθημεν. Διὸ xal εὐθὺς τὴν 
ἧς τοῦ Λόγου σαρχώσεως ἀνυμνοῦμεν τὴν Θεομήτορα, « Σὲ τὸ ἀπόρθητον τεῖχος τὸ τῆς σω- 


ἰχύρωμα, » λέγοντες. 
ΚΕΦΑΛ. TN'. 

w ἐν tQ νάρθηκι Aevoyuérov. εὐχῶν, καὶ 
Ἰγομένου ἐκεῖσε θυμιάματος, καὶ τῆς εἰσ- 
Καὶ τί ταῦτα σημαίνει. 
v οὖν, ὅτι ἐν μὲν τοῖς πρώτοις τρισὶ ψαλ- 
; ἑωθινὰς εὐχὰς πρὸς τὸν Θεὸν ἀναφέρει ὃ 
εἶτα τοῦ ἀμώμου ἀρξαμένον, λαμθάνει θυ- 
ov. Καὶ θυμίαμα βαλὼν xal σφραγίσας, εἰ 
ἀρχιερεὺς σφραγίζοντος αὑτοῦ τὸ θυμίαμα, 
ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ δεξιοῦ μέρους τοῦ νάρθη- 
a ἐστὶ τοῦ ἀρχαγγέλον ἐν τῷ τοίχῳ ἁγία 
ιαὶ θυμιᾷ χύχλῳ τὸν νάρθηχα περὶ τοὺ; θε- 
100 ναοῦ xal τοὺς τοίχου;, ἀφισταμένων Ex 
ἰὼν τῶν ἱσταμένων, xai πάλιν ἱσταμένων. 
ἀνελθὼν ὅθεν ἤρξατο, σταυροῦ τύπον ποιεῖ 
Ὁ θυμιατοῦ, λέγων, € Σοφίχ ὀρθοῖ, » μιᾶς 
᾿ΖΦ προηγουμένης ἐν μόναις ταῖς ἑορταῖς, 
ap νάρθηκι μιχρῶν xat ὀλέγων ἀναπτομένων 
Ὃ δέ γε ψάλτης καλῶν αὐτὸν, ἐχφωνεῖ τὸ, 
ητὸς εἶ, Κύριε. » Ἔθος γὰρ εἰς τοῦτον εἶναι 
Ὃν τῷ τέλει τοῦ θυμιάματος. Kal ὁ ἱερεὺς 
; φησὶ φωνῇ τὸ, « Σοφίᾳ ὀρθοῖ, » xal εὐθὺς 
opti τὸν ἀρχιερέα, καὶ καθεξῆς τοὺς λοιποὺς 
.. Εἶῖτα εἰσελθὼν ἐχ τῆς πλαγίας εἰς τὸν ναὸν 
θυμιᾷ πάντα τὸν ναὸν, χεχ)εισμένον ὄντα, 
ται. Kal τὸ θυσιαστήριον εἰσελθὼν, χἀχεῖ 
;$. καὶ ἀπολέμενος τὸ θυμιατήριον, λαμθάνει 
Ἣν σταυρὸν, ὄπισθεν ἱστάμενον τοῦ ἱεροῦ 
ηρίου, μὴ προηγουμένων τινῶν, μὴ φώτων 


CAPUT CCCL. 


De precibus qum in narthece. ecclesie recitantur, et 
de suffit qui ibi fit, et de ingressu in templum et 
quid per hec significetur. 


Itaque sciefidum est sacerdotem ia primis tribus 
psalmis matutinas preces ad Deui exhibere. Deinde, 
incipiente psalmo : «Beati immaculati,» thuribulum 
accipit, incensoque iinp»sito et signato, et si adsit 
pontifez, incenso ab hoc signato, incipit sacerdos 
a dextra parie nartliecis ubi est in muro sancta 
archangeli imago, et eirculatim incensat. nartlie- 
cem circa fundamenta et muros templi, aliis ἃ muro 
recedentibus et iterum propius accedentibus. Et 
reversus quo incepit, crucis signum facit cum 
thuribulo dicens : «Sapientia erecti,» una przeunte 
lampade in solis festis, et in narthece parvis ac 
paucis luminibus accensis. Cantor autem eum invi- 
tans clamat : «Benedictus es, Domine.» Nam solet 
hic versus occurrere in fine suffitus, Et sacerdos 
tranquila voce : «Sapientia erecti,» inquit. Statira- 
que ingressus incensat pontificem, et deinde omnes 
alios. Postea a latere intrans in templum incensat 
in silentio totum templum quod clausum est, prout 
diximus. Et altare ingressus, postquam ibi incen- 
savit, deposito thuribulo venerandam accipit cru- 
cem post sacrum altare positam, uémine praecedente 
et absque luminibus, scd illo progrediente solo vel 
comitante diacono. Εἰ egressus ab alio latere, caput 
inclinans pontifici stata dextris crucem portans 


λλὰ μόνου αὑτοῦ ἣ διαχόνου. Καὶ ἐξερχόμενος c Prope maguas divini templi januas. Manet ibi us- 


ἱτέρας πλαγία;, ὑποχλίνων τὴν χεφαλὴν τῷ 
Ll, φέρων (nov τὸν σταυρὸν ἐχ δεξιῶν, 
τῶν μεγάλων πυλῶν τοῦ θείου ναοῦ. Ἔνθα 
2ταται ἅχρ' χαὶ συμπληρώσεως τῶν ψαλμῶν. 

τῶν τριῶν χηρῶν ἐν τούτῳ ἀναπτομένων, 
γομένων τῶν πυλῶν, μετὰ λαμπρότητος ἤδη 
ς γίνεται. Ταῦτα δὲ οὐχ ἀλάγως ἐνεργεῖται, 
υμασίᾳ xal ὑψηλοτάτῃ ἐννοίχ τῶν ἐχθεμέ- 
ὧν, ἐν γνώσει θείᾳ χαὶ θεωρίᾳ χαλῶς πάντα 
'σαμένων. Διὸ xal ἐπαναλαδόντες αὖθις αὑτὰ 
ρον θεωρήσωμεν. Τὸ ἔξωθεν ἑστηχέναι xal 
τὴν ix τοῦ παραδείσου ἔξωσιν ἡμῶν, ὡς εἰ- 
y, ὑπεμφαίνει, xat τὸ χεχλεισμένον ἡμῖν γε- 
ὃν οὐρανὸν, xal τοὺς ἀποθνήσχοντας πάντας 
, δικαίους ὑπὸ τὸν ἄδην ταῖς ψυχαῖς εἶναι. 
πρὸς δυαμὰς ἱστάμεθα τοῦ ναοῦ, ὡς πρὸς 
δες ὄντες τοῦ ἄδου xal τῆς φθορᾶ;, xal ὑπ᾽ 
t$ χρατούμενοι τῇ,ςς πλάνη:. Καὶ οὐ μέγιστα 
&&V φῶτα. ἐπεὶ καὶ μεριχός τις ἣν ἐν fjulv 
γπιομὸς, ὃ τε φυσιχὸς διὰ τῆ; γνώσεω; τῶν 
, καὶ ὁ τῶν προφητῶν xal τοῦ νόμου, xat 
ζειν χαθόλου δυνάμενος. Οὐ γὰρ ἔλαμψεν 
. τὸ μέγα xal ἄδυτον φῶς, ὁ ἥλιος τῆς διχα!το- 
οὐδὲ ἡ χάρις ἡμὶν ἐπεφάνη τοῦ Θ:οῦ f$ 


quedum couipleautur psalini. Tuuc vero tribus ac- 
censis cereis apertisque ^/oribus, solemnis Iit ir.- 
gressus. Hac autem non sine ratione fluut, sed 
mira valdeque sublimi sententia sancti e$. compoe 
suerunt, et in divina cognitione ae scientia egregie 
ounia instituerunt. Quapropter iterum ea repeten- 
do clarius explicabimus. Foris stare et psallere, 
uos a paraJiso repulsos esse, prout diclum esi, 
significat, cclumque nobis esse clausum, mortuos 
esse omnes, et justorum animas in inferis esse. 
Ideo ad partem tenipli occidentalem stamus, velut 
ip caligine iuferni et corruptionis degentes et in 
ignorantia erroris provoluti. Neque tunc maxima 
accendimus lumina, quoniam etsi aliqualis fuerit 


D lux in nobis tum naturalis per notitiam juris, tum 


à prophetis δὲ ἃ lege accepta, non poterat nos otu- 
nino illuminare, nondum eniw nobis. illuxerat lux 
i»agna et inscces-ibilis sol jusiitize, nec adhuc 
manilestata nobis fuerat salutaris Dei gratia, sed 
tenuis erat et caliginosa, tanquam exiguus radi» 
in carcere ἃ foramine per membranulau descen- 
deus, quam ostendit suflitus circa narthecem tan- 
tum factus, legale ei tenebrosum significans u 
Steriutu, quod tunc uni tantuni solique:; Juda 


65 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP, 


gu 


generi admodum modico pre oinnibus fere gentibus A σωτήριος, ἀλλ᾽ ἀμυδρὰ xat. σχιώδης otov kv εἰρχτὴ 


datum est. Porro circa muros et fundamenta fit 
ab initio snffitus, quoniam super fundamentum 
apostolorum et prophetarum fundata. est Ecclesia, 
et lex quidem incepit, veritas autem perfecta. est, 
et quia. sicut. tabernaculum im Spiritu sancto ἃ 
Moyse et. Beseleel. fuit. aedificatum, quanto magis 
divina gratia templum Christi zditi:atum fuit et 
(nudatum, quod sanctissimum exprinit corpus ejus 
in Virgine ex purissimo divinoque ejus sanguine 
coalescens virtute Spiritus — sancti. Quapropter 
dum adstantes ἃ muris teinpli recedunt, incensante 
fundamenta sacerdote, et iterum accedunt, Domi- 
num ostenditur primo conceptum in Virgine et 
incarnatum, posterius vero nos longe ab eo distan- 


ἐξ ὁπῖς OU ὁμένος αὐγὴ Bpaysla, ἦν δηλοῖ τὸ €.- 
μίαμα περ! τὸν νάρθηχα μόνον γινόμενον, τὴν νο- 
μικὴν xal σχιώδη δηλοῦν λατρεΐαν, ἥτις καὶ εἰς ἕν 
τότε δέδοται γένος χαὶ μόνον τῶν 95.) Ἰουδαίων͵ 
καὶ αὑτὸ μιχρὸν τελοῦν παρὰ πάντα σχεδὸν τὰ ἔθνη, 
Περὶ τοὺς τοίχους δὲ καὶ τοὺς θεμελίους ἐξ ἀρχῆ; 
τὸ θυμίαμα, ὅτι ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων 
χὶ προφητῶν ὠχοδόμηται ἡ Ἐχχλησία. Καὶ ἤρξατο 
μὲν ὁ νόμος * τετέλεχε δὲ ἡ ἀλήθεια " xal ὅτι ὥσπερ 
ἡ σχηνὴ Πνεύματι ἁγίῳ ὑπὸ Μωῦσέως xai Beach 
ἐτελέσθη, πολλῷ μᾶλλον χάριτι θείᾳ ὁ τοῦ Χριστοῦ 
ναὸς τετέλεσται xal τεθεμελίωται, ὃς τὸ πανάτγιον 
αὐτοῦ τυποῖ σῶμα, συστὰν ἐν τῇ Παρθένῳ ἐχ τῶν 
ἀγνῶν χαὶ θείων αἱμάτων αὑτῆς Πνεύματος ἁγίου 


tes illi fuisse adunatos, et ex co δαποιϊοδῖοβ, et B δυυάμει. Διὸ καὶ τὸ ἀφίστασθαι τῶν τοῦ ναοῦ τοίχων 


insuper primo templum sanctificari, et deinde nos 
per illud, prout. in tabernaculo factum est atque 
in vetere templo qua Dominum fliyurabant. θείη - 
ceps templum ingreditur sacerdos incensando, 
Deum in lioc honorans, illumque antiquuin imitans 
suffitum qui in Saneta sanctorum flebat, sed eaeer- 
dote legali longe honorabilior. utpote magni solius- 
que Pontificis gratia ditatus illius qui sacerdos est 
secundum ordinem Melchisedech, Sed et sicut an- 
gelus Dei omnipotentis, sicut scriptum est, sacer- 
dos per iucensum Deum placat quemadmodum 
popilus per psalmos, qui Deo gratias agunt. eum- 
que. propitium efficiunt, obsecrantes etiam ut ad 
nos veniat et manifestetur, ac ipsius Salvatoris 
nostri conversationem prazsignificantes et. praesér- 
tim iminaculatam illius vitam agendi rationem, quod 
recte demonstrat psalmus tunc eantatus : «[feati im- 
maculati, » et insuper sanctorum ejus vitau, nec- 
non Salvatoris passionem et resurrectionem. Ideo 
iste psalmus. prxcipue in Dominicis psallitur sz- 
pitsque in sanctorum commemorationibus, primus 
quoque cum secundo et tertio: «Deatus vir :» solus 
cnim est Salvator beatus. vir, et. iminaculatus. in 
via ; ejus autem per gratiam, ejusdem sancti. lgi- 
tur ingressus sacerdos intus eum thuribulo velut 
in Sancta sanctorum, seu potius in loca illis mul- 
to digniora, in hoc testatus οἱ imitatus suffinentum 
Zachariz qui solus in adytis incensans praconem 


τοὺς ἱσταμένους θυμιῶντος τοῦ ἱερέως τοὺς θεμι- 
λίευς, χαὶ πάλιν ἴστασθαι, τὸ πρῶτον συλληφθῆναι 
τὸν Κύριον ἐν τῇ Παρθένῳ xal ἐνανθρωπῇσαι δη- 
Aol, ὕστερον δὲ ἡμάς μαχρὰν ὄντα: αὑτῷ ἐνωθῆνει, 
xal ἐξ αὐτοῦ ἁγιασθῆναι, ἀλλὰ καὶ τὸ πρῶτον ἁγιέ- 
ζεσθαι τὸν ναὸν, εἶτα ἡμᾶς δι᾽ αὐτοῦ, ὡς xoi ἐν τῇ 
σχηνῇ γέγονε, xal τῷ πάλαι ναῷ, ἃ Exüftowi τὸν 
Κύριον. Εἶτα τὸν ναὸν εἰσέρχεται ὁ ἱερεὺς θυμιῶν, 
«ἰμῶν ἐν τούτῳ τὸν Θεὸν, καὶ τὸ πάλαι θυμίαμα 
ἐκμιμούμενος τὸ el; τὰ ἽΛγια τῶν ἁγίων, sumite 
ρος ὧν ixelvou τοῦ ἱερέως, ὡς τὴν χάριν τοῦ μεγέ- 
λου xal μόνον ἀρχιερέω; πλουτῶν, τοῦ χατὰ τὸν 
τύπον Μελχισεδέκ. 'AXAà xal ὡς ἄγγελος Θεοῦ παν- 
τοχράτορο; ὁ ἱερεὺς, χαθὰ γέγραπται, διὰ τοῦ θυμιά- 
pato; τὸν Θεὸν ἱλασχόμενος, ὥσπερ xal ὁ λαὺς διὰ 
τῶν ψαλμῶν, οἵτινες κἀὶ εὐχαριστέριοι xat. La- 
στήριοί εἰσι πρὸ: Θεὸν, χαὶ πρὸς τὸ ἐλθεῖν πρὸ; 
ἡμᾶς καὶ ἐμφανισθῆναι παραχαλοῦντες, xd τὴν 
πολιτείαν αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν προεμφαίνοντε;, 
xai μάλιστα τὴν ἅμωμον αὐτοῦ ζωὴν τε xal πολ. 
τείαν * ὅπερ σαφῶς χαὶ ὁ λεγόμενος “Ἄμωμος ble 
δάσχει" xal ἔτι τὴν τῶν ἀγίων αὐτοῦ βιοτὴν " ἀλιὰ 
καὶ τὰ πάθη τοῦ Σωτῆρος xai τὴν ἀνάστασιν. bi 
χαὶ οὗτος ἐξαιρέτως ἔν τε Κυριακαῖς ψάλλεται, ni 
ἐν ταῖς τῶν ἀγίων μνήμαις πολλάχις. Καὶ ὁ πρῶτο; 
δὲ ψαλμὸς σὺν τῷ δευτέρῳ καὶ τρίτῳ, τὸ « Mad 

puc ἀνὴρ » μαχάριος γὰρ ἀνὴρ xa ἅμωμς 

ὁδῷ μόνος ὁ Σωτήρ ἔστι" χατὰ χάριν δὲ τούτου πὰ 


gratie in donum liabuit Josnnem. qui et pradica- p οἱ ἅγιοι αὐτοῦ. Εἰσελθὼν οὖν ὁ ἱερεὺς ἔνδον τῷ θυ" 


tione et baptismo, οἱ vita οἱ passione prrcursor 
fuit Salvatoris nostri et. Dei, crucem accipit, et 
absque lampade, sed in silentio egreditur, quia 
Jesus Deus noster, impletis legalibus, illiusque 
cruce pridicata. per documeun!a et. przedicationes 
preplietaruti, ipse cum bumilitate et sine ostenta- 
tione δά nos venit, vitamque ostendit crucilixam 
el sancte. conversatus est, isiamque cum cruce 
vitam appropinquare monstravit ad caeiesteni por- 
tam et ad. angelicain. conversationem, Quapropter 
impletis omnibus ἃ prophetis pradicatis, crucili- 
xus est, necnon tuortuus, redivivus, misit qui pra- 
dicarent et. baptizarent in nomine Patris et Filii 
et Spiritus sancti. ΕἸ quoniam crucifixus nobis 


μιάματι ὡς el; τὰ Ἅγια τῶν ἀγίων, μᾶλλον δὲ τὰ 
τούτων ἐπέχεινα, xàv τούτῳ μαρτυρῶν τὸ θνμίαμε 
Ζαχαρίου xai ἐχμιμούμενος, ὃς θυμιῶν ἐν ἀδύτοις 
μόνος, τὸν χήρυκα «fj; χάριτος δῶρον ἔσχε τὸν leu 
άννην, ὃς Πρόδρομος ἣν τῷ χηρύγματι xai fos 
σματι xal τῇ ζινἢ xa τῷ πάθει, τοῦ Σωτῆρος ἡμὸν 
xaY 8:05, τὸν σταυρὸν λαμδάνει. Καὶ οὐ μετὰ λαμ" 
προφορίας, ἀλλ᾽ ἕν σιγῇ ἐξέρχεται " ὅτι xal Ἰησοῦς 
ὁ Θεὸς ἡμῶν τῶν νομιχῶν τελουμένων, xi τοῦ 
σταυροῦ αὑτοῦ προχηρυττόμένου διὰ τῶν παθημά" 
των χαὶ χηρυγμάτων τῶν προφητῶν, αὖ τὸς μετὰ 
ταπεινώπτεω; χαὶ οὐ φαντασίος πρὸς ἡμᾶς ζιθεικὶ 
ὑπέδειξε τὴν ἐσταυρωμένην ζωὴν, καὶ ἁγίως ini 
τεύσατο, xal ἐγγίζουσαν ἔδειξε τῇ οὐρανίῳ f) 


DE SACRA PRECATIONE, 


646 


γελιχῇ πολιτεία τὴν μετὰ σταυροῦ ταύτην A post resurrectionem. (um vulaecibus apparuit, et 


$i) xal μετὰ τὸ τελέσαι πάντα tà διὰ τῶν 
ὧν κηρυχθέντα, ἐσταύρωται, χαὶ ἀποθανὼν 
ἱστὰς, ἀπέστειλε χηρύττειν xaX βαπτίζειν 
ὄνομα τοῦ [Ιατρὺς, χαὶ τοῦ Υἱοῦ, χαὶ τοῦ 
ἱνεύματος. Καὶ διὰ τοῦτο τρία ἀνάπτεται 
ᾧ τιμίῳ σταυρῷ. Καὶ ἐπειδὴ ἀναστὰς ἡμῖν 
ὑμένος διὰ τῶν ὠτειλῶν ὥφθη, xal εἰς τὸν 
' ἀνελήλυθε, χαὶ ἡμᾶς συν:ισήγαγε, τοῦ 
) αὐτοῦ τοῦτο δηλοῦντος μετὰ τοῦ ἀρχιερέως, 
ὡως αὐτὸν τὺν σταυρὸν χατέχηντος, xal ἅπαν- 
ἰσέρχονται * ὅτι αὑτὸς ἡ μῖν ἐνεχαίνισεν ὁδὸν 
τον διὰ τοῦ χαταπετάσματος τῆς σαρχὸς 
καὶ δι᾿ αὑτοῦ εὕρομεν τὴν εἴσοδον εἰς τὰ ἅγια" 
ὃς εἰσῆλθε μέγιστος ὧν ἀρχιερεὺς ἅπαξ εἰς 
. αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος ἡμῖν ὁ Au- 
,Οὕτω μὲν οὖν εἰσερχόμεθα σὺν αὐτῷ, τὸν 
ἂν αὐτοῦ φέροντες, ὃν ἔπαθ:ν ὑπὲρ ἡμῶν 
ἧς Ἱερουσαλὴμ ἔξωθεν. Διὰ τοῦτο xal ἔξω» 
ναοῦ ὁ σταυρὺς αὐτοῦ φέρεται" ἵνα ὡς πα- 
εὑτοῦ xai θλιδέντος ἔξωθεν διὰ τὸν ἔσωθεν 
Bp πειρασθέντα τε xal νενιχημένον xal τε- 


μένον ᾿Αδὰμ ὩΒ] καὶ ἐξωθέντα αὑτῆς, . 


νδον εἰσέλθωμεν διὰ τοῦ παθόντος ἔξωθεν 
ρουσαλὴμ roo), xai σὺν αὐτῷ ὡς βασιλεῖ 


in coelum ascendit, nosque congregavit, cruce ejus 
tum hoc signilicante cum poutilice, sacerdote crtu- 
cem illam portante, o:wnes ingrediuntur, quoniam 
ise nobis aperuit viam novam per velamen carnis 
SUP, el per eum invenimus ingressum in san«ta, 
et ipse ma ximus vere porbfex introivit. semel in 
sancita redemptor, alterna nobis redemptione in- 
venta Jgitur ita quidem ingrediuur cum co, im- 
properiusm ejus portantes quod pro nobis passis 
681 extra, Jerusalem, ldeo ctiam extra templum 
crux ejus fertur, ut quum ille passus est et coniri- 
tus extra propter Ádaimn intra. Edem tentatum, et 
victum atque. interfectum. ac inde expulsum, nos 
intus introeamus[per Jesum extraJerusalem passum, 
neenon eum eo utpote celorum rege iu caelum 
congregemiw. Tales sunt officii matutini ritus, 
Facta autem. lectione et. przsertim  Jectiuncula 
uanifestanie agones eorum qui pro Christo passi 
suut, vel ea quie ad festum occurrens spectant, 
vel acta eorum qui sancte in. Cliristo. dormierunt 
ejus mortem et resurrectionem imitati, rursum fit 
continens oratio, et psalmus «Miserere mei, Deus :» 
cum versiculo intercalari et modulato. psallitur ; 
quod πενττηχοστάριον dicitur. 


ρανῶν el; τὸν οὐρανὶν συνανέλθωμεν. Τοιαῦτα χαὶ τὰ τοῦ ὄρθρου. ᾿Αναγνώσεως δὲ τιθείσης, xal 
E τοῦ συναξαρίου, τὰ τῶν παθόντων ὑπὲρ Χριστοῦ δηλοῦντος, ἣ τὰ περὶ τῆς ἑνισταμένη; ἔἕοβ» 
τὰ τῶν τε) εἰἰὐθέντων ὁσίως διὰ Χριστὸν, οἱ τὸν ἀποθανόντα xaX ἀναστάντα Χριστὸν ἐμιμήσαντο, 
dxttvh; qive2at δέτιτις * xal τὸ, « Ἐλέησόν με, ὁ Θεὸς, » μετὰ ἁρμοδίου ὑπογάλμου ἄδεται, ὃ 


Ἰστάριον λέγεται. 
KETAA. TNA'. 

Περὶ τοῦ πεντηκοστοῦ yyaAuov. 
ἡχοστάριον δὲ, ὅτι xai ὁ ψαλμὸς πεντηχο- 
αἱ οὗτος e; ἐπὶ τῷ φόνου ἐγχλήματι τοῦ 
αὶ τῇ μοιχείᾳ ῥηθεὶς, ἁομόδιος πρὸς πάντας 
᾿εὑσεδεῖς, ὡς μετανοία; ψαλμός " xal μᾶλ- 
ἀρχτγῷ τοῦ γένους 'AÓÀp, πεφονευχότι ἑαυ- 
ti πάντας γηγενεῖς, χαὶ μοιχείαν τετελε- 
: τὸ μὴ δεδομένον εἰς τροφὴν αὑτῷ ξύλον 
, καὶ ἰσοθεῖαν νοσήσαντι, ἣν οὐχ εἶχε χατὰ 
Jó γὰρ Θεὸς fv, ἀλλὰ χτίσμα, xai πᾶσιν 
ote ὁμοίως πταίουσι προσήχων ἐστί. Διὸ 
ὃς ὁ ψαλμὸς mph παντὸς ἄδεται Ev τῇ 'Ex- 
κὸν ἔλεον Θεοῦ ἐχχαλούμενος, χαὶ ἄφεσιν 
ὗν, xat χαρδίαν Ἀαθαρὰν ἐξαιτούμενος χτῆ- 
χαὶ τὸ νεῦμα τὸ ἄγιον ἑγχαινισθῆναι 
κερ ἀπωλέσαμεν μολυνθέντες, χαὶ μὴ ἀπο- 
ἡμῶν τοῦτο δυσωπεῖ" χαὶ Πιεῦ τὰ ovvze- 
νῶν ὦ; θυσίαν προσάγει, διλαδὴ τῇ» μετὰ- 
vtt τῆ; παλχιᾶς ij ἀλόγων ὑυσίας " ἐνταῦθα 
Εὐαγγελίου προνημαίνων χαὶ ἀναιρῶν τὰ 
ὡς σχιώδη τελοῦντα xal ἀτελῖ,.. Οὗ γὰρ δ'ὰ 
λόγου προσαγω ἧς δυνχτὸν σωθῆναι τὸν 
Ψυχὴ χρώμενον, εἰ μὴ διὰ ταύτης ἐπανορ- 
πάλιν τῇς Ψυχῆς. περ iol μετανοῆσαι 
ὥς, χαὶ θυσίαν ἀνυ" ἑχυτοῦ mpocajavsiv 
ov ἀναμάρτητον, ὃς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστὺς 
οὗ Υἱὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἐνανθρωπήσας, xal 
ἑαυτὸν οἰχειοτάττν ὑπὲρ ἁπάντων διδοὺς, 


CAPUT CCCLI. 
De psalmo quinquagesimo. 

Porro πεντηχοστάριον appellatur, quia psalmus 
est quinquagesimus ; qui utpote de reatu homici- 
dii David ejusque adulterio pronuntiatus recte om- 
nibus piis hominibus ut penitentie psalmus con- 
veuit,et ih primis capiti generis Adam qui sibi et 
omnibus posteris ejus mortem intulit, et adulte- 
rium perpetravit manducando de ligno quod ei iu 
escam datum non fuerat, atque Dei similitudinis 
desiderio zgrotavit quam secundum naturam non ha- 
buit, quum Deus non esset, sed creatura ; qua agri- 
tudine laborant omnes similiter dclinquentes. Ideo 
psalmus iste ante quemcomqne in Ecclesia cautatur 
Dei invocaus misericordiam et remissionem pecca- 


D torum, oransque ut cor mundum creetur, sanctus- 


que Spiritus renovetur in nobis, quem peccato ma- 
culaii amiseramus ; et obsecrat ut ille a nubis nun 
auferatur ; spiritum autem contritum offert. in sa- 
crificium, videlicet poenitentiam loco veteris irra- 
tionabilium sacrificii, iude evangelica prassignit- 
cans et legalia auferens utpote caliginosa et imper- 
(ecta ? non enim possibile est per aniwal irra- 
tionale salvuw fieri rationalewu animam habentem, 
nisi rursus per hauc ani.nam corrigatur, quod est 
perfectam facere paenitentiam, et in sacrificium pro 
semetipso offerre liominem 8 peccato immunem, 
nempe Jesum Christum Dei Filium pro uobis in- 
caruatum, qui semetipsum hostiam pexuli4rissiuam 


-*- 


647 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


6(4 


pro universis dedit: necnon sperat edificandam Α καὶ olvosio c vat τὴν νέτν "Inpoosaitu, ἦτοι τὴν 


novam Jerusalem, scilicet Ecclesiam, quando et of- 
ferendum przdicit laudis sacrilicium, eonfessio- 
nem Christl, saginatumque vitulum ipsum Domi- 
num. lyitur convenienter tanc per versus dicitur 
psalnus quinguasgesimus ab utroque choro. nec- 
non diei aut festi sive sancti absolutio. Festis 
quidem Dominicis post «Gloria et Nunc» dicitur festi 
absolutio; singulis autem dicbus absolutio diei 
propria : necnon ad versum: «Ne projiícias me a facie 
tua,» dicunt: «Auxilium Christianorum ;» verum ad 
«Gloria, Unigenitus,» et ad verba : «Et nunc» dicunt : 
«Gloriosissimaim.» Et statim recitantur canones festi 
vel saucti quos instituiinus ad decorem et bonum 
Ecclesie ordinem, necnon ad gloriam Dei ejusque 
sanctorum. lu. octo quidem partes psalluntur , si 
duo sunt; in sex vero. si dicitur canon. Magnus 
sanctus , aut in quatuor, si festum non sit. Quod 
it ad utilitatem incilamentumque et perseveran- 
tiam justorum, utpote canonibus consuctorum. Et- 
enim prius quidem canones in camtione non psal- 
lebautur, sed post quinquagesimum psalmum, facta 
conjuncta, protiuus dicebautur psalmi « Laudate. » 
Nuuc vero post canones dicunturüáfaxosve))dpra eeu 
bymnus «Emitte.» Deinde parva conjuncta, et illico 
psalini « Laudate.» Cantor primi chori : « Laudate, 
inquit, Dominum de celis, te decet uyninus Deum,» 
et alius ad alium versum idem dicit, aliosque versus 
sex similiter recitapt, Unde patet immouachos ἃ cau- 
tione originem ducere, quum et ipsi ab initio di- 


caut : «Te decet. hymnus Deum.» Porro ad illud : C 


«Laudate Doininum de terra,» dicitur : «Date yloriam 
Deo,» et similiter ad sex versus sequentes, Sed ad 
heec : «Exaltatum est nomen cjus,» dicuut : «Ipsum 
decet laudatio,» et ita ad sequentes versus ; ad ver- 
sum autem : « Laudeut uomen. ejus ; Gloria tibi 
Pater,» itemque ad sequentem. Ad hunc : «Exaltatio- 
nes οὶ, Fili Dei, wiserere nobis,» itemquead alium 
versum. Sed ad. istud : «Ad alligaudos reges eorum 
in compedibus, » lit: «Parce uobis, Domine, propter 
Spiritum sanctu:m , « Dominus, ait Psulus, Spiritue 
est », ut celebretur Triuitas, et similiter fit ad 
€zeteros, Ad hoc autem : «Laudate Dominum in sau- 
ctis ejus, lili Dei, miserere nobis,» rursum propter 


, incarnationem, elt pariter ad versus sequentes. Ve- 
" rum ad huuc : «Laudate eum in cyabalis beue sonan- 


tibus, Gloria tibi, qui lumeu ostendisti,» itemque ad 
ultimum post eum, Deinde, «Benedictus Dominus 
Deus lirael, quia visitavit et fecit. redemptionem 
plebis sux,» quod dicunt ad omnes versus, quoniam 
in bis verbis prophetia est οἱ canticum  iucarna- 
tionis Verbi, necuon ejusdem proemium et gratia- 
rum actio Prscursore et Baptista nuper parto pro- 
nuntiata, quod canticum ut gratias ageus solemniter 
cantat Ecclesia, Porro ad «Gloria» dicunt : «Bene- 
dictus Dominus Jesu- rex, quia visitans,» et celiqua 
clarius psalluntur, necnon ad. verba : «Et nune, 
idem repetitur. lusupe" ".— tz «Egregiam, Dei Ma- 
reui celebremus Ο' T consccuti sumus 


Ἐχχλησίαν ἐλπίζει "ὅτε καὶ θυσίαν αἰνέσεως r.(ro- 


ἀχθῆναι προλέγε:, τὴν ὁμολογίαν Χριστ'ῦ, καὶ τὸν 
σιτευτὸν μόσχον, αὐτὸν τὸν Κύριον. Πεντηχοστά 
ριον οὖν ἁρμοδίως ἐν τούτῳ λέγεται κατὰ στίχον ιν 
ἐχαχτέρῳ χορῷ, ἣ τὸ τῆς ἡμέρας ἣ τὸ τῆς ἑορτῆς ἢ 
τὸ τοῦ ἁγίου ἀπολντίχ!ο». Καὶ εἰς μὲν τὰς δεστο- 
«ἰκὰς ἑορτὰς, « Δόξα καὶ νῦν, » τὸ τῆς ἑορτῆς’ 
καθ᾽ ἡμέραν δὲ τὸ τῆς ἡμέρα:. Καὶ εἰς τὸ, « Νὴ 
ἀποῤῥίΐψῃς με ἀπὸ τοῦ προσώπου σου,» τὸ, c [1o 
στασία τῶν Χριστιανῶν * » εἰς δὲ τὸ, « Δόξα, κν τὸ, 
« Ὁ govoyevi); * » xal εἰς τὸ, « Καὶ νῦν «Τὴν ὑπερ. 
ἔνδοξον *» xai εὐθὺς οἱ χανόνες τῆς ἑορτῆς, d) τῷ 
ἁγίου, οὗ: προσεθήχαμεν δι᾽ εὐκοσμίαν ἡμεῖς καὶ 
εὐταξίαν τῆς Ἐχκχ)ησίας, δόξαν τε Θεοῦ xal τῶν 
ἁγίων αὐτοῦ. Εἰς ὀχτὼ μὲν ψάλλονται εἰ δύο εἰτίν' 
εἰς ἕξ δὲ͵ εἰ μέγας ἅγιος " ἣ εἰς τέσσαρα, εἰ μὲ 
ἑξορταζόμενός ἐστι" χαὶ διὰ τὴν ὠφέλειαν δὲ, παρά» 
κλησίν τε xal προσμονὴν τῶν εὐσεᾶων, ὡς εἰθισμέ- 
νων ἐν τοῖς χανόσι. Πρότερον μὲν γὰρ χανόνες ἐν 
τῷ ἀσματιχῷ οὐχ ἐψάλλοντο * ἀλλὰ μετὰ τὸν Dite 
τηχοστὸν, γινομένης συναπτῆς, εὐθὺς ἐλέγοντο οἱ 
« Αἰνεῖτε * » νῦν δὲ μετὰ τοὺς κανόνας τὰ iare 
στελλάρια λέγονται. Εἶτα μικρὰ συναπτή. Καὶ εὖ: 
θὺς 15,.« Αἰνεῖτε. » ὋὉ ψάλτης τοῦ πρώτου χοροῦ, 
« Αἰνεῖτε τὸν Κύριον Ex τῶν οὐρανῶν * σοὶ πρέπει 
ὕμνος τῷ θεῷ, » xal ὁ ἕτερος εἰς τὸν Szepsv στίχον 
τὸ αὑτό" xal τοὺς λοιποὺς ἐξ ὁμοίως λέγουσι στί» 
χους. Ἐντεῦθεν οὖν δῆλον, ὡς xal τὰ μοναστήρι: 
ix τοῦ ἀυματιχοῦ ἔχουσι τὰ; ἀφορμὰς, ὁμοίως i 
ταῖς ἀρχαϊΐς χαὶ αὐτοὶ λέγοντες, « Σοὶ πρέτει Up; 
τῷ Θεῷ. » Εἰς δὲ τὸ, « Αἰνεῖτε τὴν Κύριον x τῆς 
γῆς. Δότε δόξαν τῷ Θεῷ, » xat εἷς τοὺς λοιποὺς στ᾿ 
χους ἕξ. Εἰς δὲ τὸ, « "Y qun τὸ ὄνομα αὐτοῦ, αὖ" 
τῷ πρέπει αἰνεσις " » xal τοὺς ἑξῆς. Εἰς τὸ, « A- 
νεσάτωσαν δὲ τὸ ὄνοα αὑτοῦ, Δόξα aot, ἅγιε [Ditto 
χαὶ εἰς τὸν ἕτερον, εἰ; τὸ, « 8.5.2 Αἱ ὑψώσεις ἃ 
«οὐ Θεοῦ, Υἱὲ Θεοῦ, ἐλέησον ἡμᾶς, » καὶ εἰς τὸν 
ἕτερον στίχον. Καὶ εἰς τὸ, « Τοῦ δῆστι τοὺς frr 
λεῖς αὐτῶν ἐν πέδαις, Φεῖσαι ἡμῶν, Κύριε, δὰ ὁ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον. ν Ὁ δὲ Κύριος, Παῦλός φησ, 9 
Πνεῦμά ἐστιν, ἵνα ἀνυλνηθῇ ἡ Τριάς - καὶ μνῶν 
εἰς τοὺς λοιπούς. Εἰς τὸ, « Αἰνεῖτε δὲ τὸν Odi ἐν 
τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, Yli Θεοῦ, ἐλέησον ἐμᾶς» € 


p τὴν σάρχωσιν πάλιν, καὶ τοὺς ἐφεξῆς ὁμεοίω;. Εἰ; 


δὲ τὸ, « Αἰνεῖτε αὑτὸν ἐν χυμδάλοις εὐήχοις; δὲ 
σοι τῷ δείξαντι τὸ φῶς * » xat el; τὸν λοιπὸν pt* 
αὐτόν. Εἶτα, « Εὐλογητὸς Κύριο; ὁ Θ.ὃς Ἰσραδλι 
ὅτι ἐπεσχέψατο χαὶ ἐποίησε λύτρωσιν τῷ λαῷ 0" 
τοῦ. » Καὶ τοῦτο εἰς πάντας λέγουσι τοὺς στίχοι 
ὅτι προφητεία ἡ ὡδὴ αὕτη τῆς τοῦ Λόγου σαρχϑ" 
σεως; xài προοίμιον αὐτῆς καὶ εὐχαριστία, xi iT 
γὺς ἐν τῷ τόχῳ ῥηθεῖσα τοῦ Προδρόμου χαὶ Bast 
στοῦ, xil à; εὐχάριστον ταύτην, λαμπρῶς D 
Ἐχχλησία, Εἰς δὲ τὴ, « Δόξα, Εὐλογητὸς Kóp* 
Ἰν σοῦ; ὁ βασιλεὺς, ὅτι ἐπεσχέψατο, » καὶ UM 
γεγωνότερ.ν. Καὶ νῦν τὸ αὐτό, Καὶ περι5σὴν» 
« Τοῦ 8:00 τὴν Μητέρα ἀνυμνήσιωυεν πάντες, ! 
δ: ἧς χομιζόμεῆχ πταισμάτων συγχώρῇᾷσιν, xU 


-α- 


DE SACRA PAECATIONE. 650 
jt ταῦ; ψυχαῖς ἡμῶν, » Ταῦτα δὲ τὴν olxo- A offensarum reigjissionem ct adjutorium animabus 


'προχηρυχθεῖσαν Χριστοῦ μεγαλύνονσι, xol 
X διὰ τοῦ τόχου τοῦ Βαπτιστοῦ, ὡς προέτῃ- 
al εὐθὺς ἐν τῷ ἄμδωνι παρὰ ἀναγνώστου 
Δόξα iv ὑψίστοις Θεῷ, » λαμόάνοντος τὸν 
iV ταῖ; χερσὶ, χαὶ ἐν τῷ ἄμδωνι ἱσταμένον, 
συνάπτεται παρὰ τῶν ψαλτῶν ἡ μεγάλη δο- 
a. Τοῦτο δὲ γίνεται χαθ᾽ ἐχάστην, Τῇ δέ γε 
xj) χατὰ τὸν Ἦχον οἱ « Αἰνεῖτε » λέγονται 
ὧν ὑποψάλμιων. Καὶ εἰς τὸ τέλος ἀναστάσιμα 
& τῆς ἑορτῆς, ἢ μεγάλου ἁγίον, εἰ ἔστι 
αὑτοῦ, Δόξα τὸ ἑωθινόν. "Ev (p εἴσοδος τῶν 
μετὰ τοῦ σταυροῦ xal τοῦ θείου Εὐαγγε- 
"hv τοῦ Σωτῆρος ἀνάστασιν ταύτης τῆς εἰσό- 
Ἱμαινούσης περὶ τὸν ὄρθρον γεγενημένης. 
ν ἱερέων τὴν εὐχὴν χλινομένων λεγόντων τῆς 
) ἐν τῷ ἑωθινῷ, ὃ δηλοῖ τὴν εἰς ἡμᾶς xal 
οὔ fou ταπείνωσιν xal χατάδασιν τοῦ Κυ- 
rat ἐγειρομένων τὴν ἔγερσιν, ὡς πολλάκις 
μεν, τὸ Εὐαγγέλιον ἀνυψοῦται, χηρύττον xol 
ἣν ἀνάπτασιν xal τὸ, « Σοφία ὀρθοὶ, » λέγε- 
€ χήρνγχγμα xai τοῦτο τῆς ἀναστάσεως, xal 
κένον εἰς τὸ, « Καὶ νῦν xal ἀεὶ, ὑὕπερευλο 
ἢ ὑπάρχεις" » ἐπειδὴ διὰ τἧς Θεοτόχου ἡ σω- 
ἡμῖν δέδοται, χαὶ ἡ χατάρα τῆς Εὔας λέλυτα!'. 
ἰόντων ἔνδον τῶν ἱερέων, πρῶτον μὲν ὑπ᾽ 
ὑστου ἐν τῷ ἄμλθωνι τὸν σταυρὸν χατέ͵ οτος 
MEa ἐν ὑψίστοις Θεῷ, ν» λέγεται, ἔπειτα δὲ 
v Ψψαλτῶν ἀπσματικῶς ἄδεται. Εἴτα ἐντὸς τοῦ 
βήματος παρὰ τῶν ἱοφρέων ὁμοῦ ἅπαν λέγε- 
κὸ τοῦ, «Ἔν ἀνθρώποις εὐδοχία, » συμφώνου 
ξολογίας ἔξωθέν τε xai ἔσωθεν γινομένης * 
| μία 'ἘἜχχλησία διὰ τοῦ Χριστοῦ ἄνω τε καὶ 
γεγόναμεν" xai τοῦτο εἰ; χήρυγμα xai δό- 
je Χριστοῦ ἀναστάσεως. Διὸ xai τροπάριον 
ἀσιμον τὸ, ε Σήμερον σωτηρία, ν ἐν μιᾷ 
xj " χαὶ τὸ, « ᾿Αναστὰς ix τοῦ μνήματος ἐν 
) tQ. ἡδυμλελῶς, ἐκτός τε παρὰ τῶν ψαλ- 
καὶ ἐντὺς παρὰ τῶν ἱερέων ψάλλεται, τῆς 
n; τάξεως σαφῶς παριστώσῃης τὴν ἀνάστασιν 
γτῖρος. Διὸ χαὶ εὐθὺς 15, « "Ayá37004, Κύ- 

ψάλλεται" xal τὸ ἑωθινὸν ἐπ᾿ ἄμδωνος 
γώσχεται Εὐαγγέλιον παρὰ πρεσδυτέρόον, τὴν 
τέραν τάξιν τῶν ἀγγέλων ἐμφαίνοντο:. Καὶ 
τοῦτο ἡ ἐχτενὴς δέησις, αἱ μεγάλαι αἰτήσεις, 
ἀλοχλισία, καὶ ἡ ἀπόλυσις. Οὕτω μὲν οὖν χαὶ 
 ἔρθρου τετέλεσται, Τὰ δὲ «ἧς τελείας λει- 
(ag προεγράφησαν ἐν ἑτέροι;. 

ΚΕΦΑΛ. TNB' 
τῆς τριτοέκτης ἐν ταῖς νηστείαις, καὶ τὴς 
προηγιασμένης «λειτουργίας, 
| δὲ περὶ τῆς ἐν ταῖς νηστείαις τριτοέχτῃ ς 
εν ἥτις ἀναγχαιοτάτως ἡνωμένη ἐστὶ τῇ 
ρογἱᾷ κατὰ τὴν ἁγίαν Τεσσαραχοστὴν γινομένη 
; χαθολικαῖς ἐχχλησίαις παρὰ τῶν χοσμιχῶν Ic- 
ἣ καὶ τὸν τύπον ἀποσώζει τῆ; χαθολιχῆς μεγά- 
$9 ἱερᾶς λειτουργίας ἄχρι xot τῇς μεγάλης 
v. Τοῦτο δὲ ἐπενοΐθτ, τοῖς ἀργα'οις Πατράσι δ'ὰ 
| τελείαν λειτουργίαν ἐν τῇ ἁγίᾳ γίνεσθαι 
βατιὸν, Gg CLY. 


nostris. Ista vero przedicatam Christi oeconomiam 
maghificant ei praesertim per portum  B»ptiste, 
prout praediximus. Εἰ statim in suggesto inchoatur : 
«Gloria in excelsis Deo,» a lectore qui in manibus 
crucen) accipit stans in suggesto, eta cantoribus 
continuatur mayna doxologia. Hoc autem fit diebus 
singulis. Dominica vero cantantur psalmi : «Laudate» 
cum intercalari versiculo, etin finede resurrectione 
versiculi, vel festi vel magni cujusdam sanct, si 
fiat ejus commemoratio, Gloria et matutinum 
Evangelium, ἴῃ isto fit ingressus sacerdotum cuu 
cruce divinoque Evangelio ; qui ingressüs circa di- 
luculum factus Salvatoris resurrectionem signi- 
ficat. Ideo sacerdotibus capitc inclinato dicentibus 
orationem ingressus ia maiutino factus officio, 
quod ostendit ad nos et usque ad infernum humi- 
liationem et^descensum — Domini mortuorumque 
resurrectionem, sicut szpe supra diximus, cleva- 
tur Evangelium quod ipsum resurrectionem prz- 
dicat, et dicltur : «Sapientia erecti,» pariler in ργ- 
dicationem resurrectionis, et psallitur ad vcrba: 
« Et nunc et semper, super omnes benedicta es, » 
quoniam per Deiparam salus nobis data est, solu- 
taque Eva malcdictio. lugressis intus sacerdoti- 
bus, primum quidem a lectore crucem tenente. in 
suggesto dicitur: «Gloria in excelais Deo,» et deinde 
a cantoribus modulate psallitur. Postea intra sa- 
crum sanctuarium a sacerdotibus simul totum di- 
citurab his: «Et in homiuibus bona volun'25,» ita ut 
tàm exira quam intra concorditer fiat doxologia : 
quoniam per Christum una Ecclesia supra οἱ infra 
facti suinus ; quod etiain. fil. ad pradicandam et 
glorificaudam Christi resurrectionem. Ideo et versi. 
culus resurrectionis : ellodiesalus,» in una Domi- 
nica, iste vero resurgens ex monumento, in altcra 
ter foris a cantoribus intusque a sacerdotibus 
suaviter psallitur. Hic ordo mirabiliter resurrectio- 
uem Salvatoris exhibet. Quapropter illico paallitur : 
«Exsurge, Domine,» et matutinum Evangclium in 
ambone legitur a sacerdote qui perfectiorem an- 
gelorum ordinem exprimit, et post hoc contineus 
deprecatio, magn:e preces, capitis inclinatio, ct 
absoludo. [ta quidem mstütinum perficitur offi- 


D cium ; ritus vero sanctissimse liturgiz aliis in locis 


explicati suut. 


CAPUT CCCLII. 


De cantico iuter tertiam et sexiam horam in jejuniis, 
el de missa Prasanctificatorum. 


Nunc de cantione que flt in jejuniis tertiam 
inler et sexiam horam disserimus, qua prorsus 
necessario Missae adunata per sanctam Quadrage- 
simam in universis Ecclesiis fit a secularibus sa- 
cerdotibus, in qua catholice magna et sancta 
miss: servatur ordo usque ad magnum ingressum. 
Hoc autem a priscis patribus inventu:m est, quo- 
niam Missa non perficitur in sancta Quadragesima. 

21 


-— —À 


651 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCBIEP. 


052 


Illud autem canticum boc nodo adimpletur. Tem- A Τεσσαραχοστῇ. TeAelczc δὲ ἡ τριτοέχτη οὕτω. Λα- 


pore opportuno diaconus dicit : «Benedic, Domine.» 
sacerdos vero ; «Benedictum regnum ;» diaconus pa- 
cilica addit, sacerdos autem prima antiphonae 
orationem : «Deus, qui sedes super Cherubim,» et 
exclamat : «Quoniam tu es Deus noster, Deus mi- 
sericordiz.» Et cantores psalinum integrum dicunt : 
«Ad te, Domine, levavi animam meam,» per versus 
singulos cantantes : «lutercessione Dei Genitricis :» 
itemque 1Gloria et nunc.» Diaconus iterum :« Et nunc 
quoque, » οἱ sacerdos secreto dicit orationem secun- 
ce antiphonz ; « Deprecamur te, Domine Deus no- 
stcr,» et exclamat : «Quoniam glorificatum estaan- 
clissimum nomen tuum.» Et cantores secundam 
antiphonam psalluut, psalmum integrum : «Dominus 
illuminatio utea οἱ salua mea, » duobus choris per 
singulos versus dicentibus ; «Salva nos, Fili Dei, tibi 
psallentes. Alleluia ; » et idem « Gloria et nunc.» 

ltureusque diaconus : «Et nunc quoque.» Sacerdos 
vero tertiam secreto orationein dicit : «Domine Deus 
ounipotens ,» et exclamat, « Quoniam bonus. » Et 
tertia psallitur antiphona, utroque clioro singulis 
versibus addente duplex alleluia. Porro ad versum, 
«Qui ambulat in via immaculata,» usque ad finem 
psalmi, velut in uno versua sanctuario in coX£o(1) 
ingrediuntur diaconus et sacerdos, absque lumini- 
bus nec incenso, Dominum in crucem circa horam 
sextam sublatum ostendentes. ldeo istud inter ter- 
tiam sextamque horam, diacono quidem dicente 


βὼν χαιρὸν ὁ διάχονος λέγει, « Εὐλόγησον, δέσποτα. » 
Ὃ ἱερεὺς, « Εὐλογημένη fj βασιλεία. ν» Ὁ διάχονος 
τὰ εἰρηνιχά, Ὃ ἱερεὺς τὴν εὐχὴν τοῦ πρώτου ἄντι- 
φώνου, « Ὁ Θεὸς ὁ ἐπὶ τῶν Χερουδὶμ καθεζόμενος. ν᾽ 
Καὶ ἐκφωνεῖ, « Ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, Θεὸς τοῦ 
ἐλεεῖν. » Καὶ οἱ ψάλται τὸν Ῥαλμὸν ἅπαντα λέγουσι͵ 
« Πρὸς σὲ, Κύριε, ἦρα τὴν Ψυχὴν μον, » χατὰ στί» 
yov ἄδοντες, « Ταῖς πρεσδείαις τῆς Θεατόχου. Δόξα 
χαὶ γῦν τὸ αὐτό. » 'O διάχονος πάλιν, « Ἔτι χαὶ 
ἔτι.» Ὁ ἱερεὺς μυστιχῶς τὴν εὐχὴν τοῦ δευτέρου 
ἀντιφώνου, « Δεόμεθά σον, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν" » 
xai ἐχφωνεῖ, ε Ὅτι δεδόξασταί σου τὸ πανάγιον 
b.opa. » Καὶ οἱ ψάλται τὸ δεύτερον ἀντίφωνον, τὸν 
Ῥαλμὺὴν ἅπαντα, « Κύριος φωτισμός μου xai Σω- 


8 τήρ pou, » καὶ στίχον λέγοντες οἱ δύο χοροὶ, « Zi. 


σον ἡμᾶ;, Υἱὲ Θεοῦ, φψάλλοντάς σοι ᾿Αλληλούϊα, 
Δίξα xal νῦν τὸ αὐτό. » Καὶ αὖθις ὁ διάχονος, 
« "Est καὶ ἔτι., Ὁ ἱερεὺς μυστικῶς; τὴν τρίτην 
εὐχὴν, « Κύριε ὁ Θεὸς ὁ παντοχράτωρ, ν καὶ ἔχφω- 
vel, « Ὅτι ἀγαθός, » Καὶ ψάλλεται τὸ τρίτον ἀντί- 
φωνὴν χατὰ στίχον λεγόντων ᾿Αλληλούϊα διπλοῦν. 
Εἰς δὲ τὸν στίχον, « Πορευόμενος ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ, , 
ἄχρι τέλους τοῦ ΨῬαλμοῦ ὡς ν ἑνὶ στίχω γίνεται 
εἴσοδος εἰς τὸν σωλέα ix τοῦ βήματος διαχόνου xa 


à ἱερέως δίχα φώτων xal θυμιατοῦ τὴν πρὸ; τὸν 
ς σταυρὸν ἀκαγωγὴν δηλούντων τοῦ Κυρίου, χατὰ 


᾿πὴν ἔχτην ὥραν γεγενημένην. Διὸ χαὶ αὔτη ἐν τῇ 
τριτοέχτῃ τελεῖται, τοῦ διαχόνου μὲν λέγοντο:, 


Benedic, Domine, sanctum introitum, sacerdote au- (c. t Εὐλόγησον, δέσποτα, τὴν ἁγίαν εἴσοδον, ν τοῦ 


tem dicente orationem, «Denedictus ingressus san- 
clorum tuorum, Domine, in perpetuum et nunc et 
semper.» Iste vero ingressus, ut dictum est, incruce 
suspendium ostendit Salvatoris circa horam sextam 
sublati et crucifixi, quando et latronem simul 
crucifixum propter pauca poenitenti verba in cc- 
lum introduxit. Quamobrem purpura induti sunt 
diaconus et sacerdos binc Domini passionem et 
mortem significantes. Verum facto ingressu, dia- 
conus ilerum pacilica dicit, orationem autem sa- 
cerdus, «Domine Deus patrum nostrorum,» qua est 
hor: sextz oratio, ct precatur ut custodiamur 8 
sagitta volante in die, a negotio perambulante in 
tenebris, ab incursu et dzemonio meridiano, alia- 
que multa a Deo efflagitat. Εἰ exclamat, «Quoniam 
te decet,» statimque cantores propheti:e versiculum 
modulantur, et lector in ambone legit prophetiam; 
qua dicta, diaconus ait, «Dicamus omnes. Sacerdos 
vero orationem continentis deprecalionis secreto 
recitat, et exclamat, «Quoniam misericors. » Cetera- 
que fiunt secundum ordinem Misse post Evan- 
gelum. Nam in figuram Apostoli simul εἰ 
Evangelii legitur lectio libri Isaize, acta Salvatoris 
evidentius aliis preedicantis et praesertim passionis 
ejus circuinstantias. Ilanc fuisse antiquam a Patri- 
bus consuetudinem palet ex eo quod. in ipsis mo- 


ἱερέως δὲ τὴν εὐχὴν τοῦ, « Εὐλογημένη ἣ εἴσοος 
τῶν ἁγίων σον, Κύριε, πάντοτε νῦν καὶ Gel. » Αὕτη 
ἡ εἴσοδος, ὡς εἴρηται, τὸν εἰς τὸν σταυρὸν ἑλκυσμὸν 
δηλοῖ τοῦ Σωτῆρος, χατὰ τὴν ἔχτην ὥραν γεγενι- 
μένον ἀπαχθέντος xal σταυρωθέντος * ὅτε xal τὸν 
ουσταυρωθέντα λῃστὴν εἰσῆξεν ἐν ὀλίγοις ῥέμασι 
μετανοίας εἰς τὸν παράδεισον. Διὸ χαὶ πορφυρᾶ πε- 
ριδεδλημένοι εἰσὶν 6 τε διάχονος xal ὁ ἱερεὺς, τὸ 
πάθος ix τούτου xai τὸν θάνατον σημαίνοντες τοῦ 
Κυρίου. Μετὰ δὲ τὴν εἴσοδον ὁ μὲν διάχονος πάλιν 
τὰ εἰρηνιχὰ, ὁ δὲ ἱερεὺς τὴν εὐχὴν λέγει, « Κύρις ὁ 
Θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, » ἣ τῆς ἔχτης ὥρας ἐστὶ, 
xal εὔχετει διαφυλαχθῆναι ἡμᾶς « ἀπὸ βέλους m- 
τομένου ἡμέρας͵ ἀπὸ πράγματος ἐν σχότει διαπο- 
ρευομένου, ἀπὸ συμπτώματος xal δαιμονίου μεστ μ- 
ὀρινοῦ, » καὶ ἕτερα ἐξαιτεῖται πλεῖστα παρὰ θεοῦ, 
Καὶ ἐχφωνεῖ, « "Ott πρέκει σοι. » Καὶ εὐθὺς οἱ ψάλ- 
ται τὸ τροπάριον μέλπουσι τῆς πρηφητείας. Καὶ ὁ 
ἀναγνώστης ἐπ᾽ ἅμδωνος ἀναγινώσχει τὴν προφη- 
τείαν. Καὶ μετ᾽ αὑτὴν ὁ διάχονος τὸ, « Εΐπωμεν 
πάντες, » φησίν, Ὁ δὲ ἱερεὺς χαθ᾽ ἑαυτὸν τὴν εὖ- 
χὴν τῆς ἐχτενοῦς ἰχεσίας. Καὶ ἐχφωνεῖ, « Ὅτι ἐλεή- 
μων. » Καὶ τὰ λοιπὰ γίνεται χατὰ τὸν τύπον τῆς 
ἱερᾶς λειτουργίας μετὰ τὸ Εὐαγγέλιον. Εἰς τύπον 
γὰρ τοῦ ᾿Αποστόλου ἅμα καὶ τοῦ Εὐαγγελίου τὸ τοῦ 
Ἢ σαῖου ἀνάγνωσμα λέγεται, τὰ περὶ τοῦ Σωτῆρος 


(1) Meursio solium sive thronus ; Gretsero in Codinum, locus ad orientem sol.m, con'iguum bemati sivc 


labernaculo, Nide Suicerum in Thesauro, p. 1209. 


Quare litanie exira. ecclesiam fiant, et quare cruces 
ἐν illis circum[eramus sacrasque imagines. 


Scire vero oportet litanias omnes foris in nar- 
thece vel circa monasteria aut civitates factas iu 
memoriam fleri lapsus nostri, cujus causa ex eadem 
extránci facti sumus, ut humiliemur et cogitemus 
nos esse indignos sanctis locis, ei 3 paradiso ac 
celo excidisse. Et publicanum imitaii. debemus 
longe stantem prz» magno religionis sensu, ÀJam- 
que putare distantem prodigumque fllium in terram 
alienam procul peregrinatum. Circa bivia et trivia 
viasque preces facimus, ut lec loca. pcecatis no- 
stris feedata emundentur.. Sacras autem. imagines 
a templo cíferentes circumferin.us, ncenen vene- 
randas cruces ac. sacerrimas sanctorum reliquias 
sz penumero, ut cum hominibus res quoque eorum 
us.bus inservientes sanctificent, nempe domus, 
vias, aquas, aerem, terram pollutam, utpote nobis 
subjectam, civitatem quam inhabitamus et regio- 
uem, divinamque participent gratiam, et quidquid 
in eis contagiosum est aut pestiferum exuant, no- 
bis vero propitius fiat qui pro nobis incarna:us est, 
formam servi accipiens, quam exprimunt ac refe- 
runt divin:e imagines necnon sanctorum ejus si- 
mulacra pure in terris conversatorum, οἱ quoniam 
qui ambulavit in terra propter nos in carne Deus 
et pro nobis crucifixus, salvat nos confitentes sum- 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 
CAPUT CCCLIM. . A 


656 
KE?AA TNT". 


Διατί αἱ lirarejat ἔξωθεν γίνονται, καὶ στ 
ἐν αὐτὰϊς περιφέρομεν, καὶ ἁγίας εἰχόνας. 


"]31:oy δὲ ὡς αἱ λιτανεῖαι πᾶσαι ἔξωθεν ἣ εἷς τὸν 
νάρθηχα, ἣ περιλύχγῳ τῶν μονῶν f) τῶν πόλεων 
γινόμεναι, διὰ τὴ» ἀνάμνγ σιν τῆς ἐχπτώσεως ἡμῶν 
Υίνονται, ὅπως ἔξωθεν γεγόναμεν τῆς Ἐδὲμ εἰς τὸ 
«απεινοῦσγαι xal φρηνεῖν, ὅτι ἀνάξιοι τῶν ἁγίων 
τόπων ἐσμὲν, xal τοῦ παρυδείσου xal τοῦ οὐρανοῦ 
ἔχπτωτοι" xal τὸν τελώνην μιμεῖσθαι ὀφείλομεν, 
μαχρόθεν ἑστῶτα διὰ πολλὴν τὴν εὐλάδειαν" xal τὸν 
"Abi; ἐννοεῖν ἀπῳχισθέντα, καὶ τὸν ἄσωτον vuv 
εἰς ἀλλοδχαπὴν paixpuv0fvta,. Περὶ τὰς ἀμφόδους δὲ 
xal τριέδτυς, καὶ τὰ; ὁδοὺς τὰς δεήσεις ποιούμεθα, 


Β ὡς ἂν μολυνθέντα ταῦτα ταῖς ἡμῶν ἀμαρτίαι: — xa- 


θαρισθῇ. Καὶ τὰς ἱερὰς δὲ εἰχόνας ἐξάγοντες τῶν 
ναῶν περιφέρομεν, καὶ τοὺς τιμίους αταυροὺζ xal 
ἁγίων ἱερώτατα λείψανα πολλάχις, ὡς ἂν μετὰ τῶν 
ἀνθρώπων χαὶ τὰ εἷς χρῆσιν αὐτῶν ἁγιασθῶσιν, 
οἰχίαι τε xal ὁδοὶ καὶ ὕδατα χαὶ ἀὴρ καὶ γῆ ῥυ- 
πουμένη, ὡς ὑφ᾽ ἡμῶν πατουμένη, xal πόλις xat. 
οἰχουμένη χαὶ χώρα, χαὶ θείας μετάσχωσι χάριτος, 
χαὶ xà λοιμαντιχὺν χαὶ φθορηποιὸν ἀποδάλωνται, γέ: 
νηται δὲ Drug ἡμῖν ὁ σαρχωθεὶς ὑπὲρ ἡ μῶν, xi 
μορφὴν δούλου λαδὼν, ἦν εἰχονίζουσί τε xal φέρου- 
σιν αἱ θεῖχι εἰχόνες, καὶ tiv ἀγίων αὑτοῦ “τὰ pop- 
φώματα, τῶν χαθαρῶ; ἐμπολιτευσαμένων τῇ fy χαὶ 
ὅτι ὁ ἐμπεριπατήσας τῇ γῇ 6c ἡμᾶς ἐν σαρχὶ 6r, 


nie. bonitatis ejus et charitatis opcs, scilicet illum (; xal ὑπὲρ ἡμῶν σταυρωθεὶς, σώσει ἡμᾶς ὁμολογοῦν- 


effudisse in cruce sanguinem et mortuum esse pro 
uobis, ac propterea habeutes ac ostcudentes ipsa 
passionis illius signa, veneranlam erucis fguram 
per quam eum qui nos interfecit in liguo destruxit 
inimicum atque a morte nos eruit. Porro diacono 
tempore opportuno dicente : «Benedic, domine, » sa- 
cerdos, «Benedictum , inquit, regnum Patris.» Et 
diacopus dicit pacifica, et cantio vespertina psalli- 


τας αὑτοῦ τὸ τῇς ἄχρας ἀγαθότητος ἔργον καὶ τῆς 
455 ἀγάπης, τὸ ἐγχέα: διὰ σταυροῦ t). αἷμα, καὶ 
ἀποθανεῖν αὐτὸν ὑπὲρ ἡμῶν, χαὶ διὰ τοῦτο κατέ- 
χοντὰς xal δειχνύντα: αὑτὰ τὰ τοῦ πάθου- αὐτοῦ 
σημεῖα, τοὺς τιμίους τοῦ σταυροῦ τύπους, δι' οὗ 
τὸν θανατώσαντα ἡμᾶς ἐν ξύλῳ καθεῖλεν ἐχθρὸν» 
xat τοὺ θανάτου ἐλῥύσατο. Τοῦ Ck διαχόνου λαδόντοσ 
χαιρὸν, xal εἰπόντος, « Εὐλόγησον, δέσποτα, » 


ἱερεὺς, « Εὐλογημένη ἡ βασιλεία τοῦ Πατρὸς, 9^ 


tur, nempe post exclamationem : e[nclius, Domine,» 
φησί" xat ὁ διάχονος τὰ εἰρηνιχά, Καὶ ὁ dpi 


usque ad finem. In qua cantione lampadum preces 


dicit sacerdos. Deinde circa finem diei : « Domine, 
clamavi, » versus de more dicuntur, et &t ingressus 
diaceni el sacerdotis. vel sacerdotis tantum sine 
luminibus intrantis, priorem Christi adventum in 
(ilentio factum signifivantis dum in tenebris sede- 
reiius. Ad illud : «Quoniam ad te, Domine,» invitat 
eum cantor, et in sacrum sanctuarium ingreditur ; 
versusque complentur cum versieulo interposito ad 
verba, «Voce mea ad Dominum clamavi. » Deinde 
«Gloria et nunc,» et intercalaris versiculus. Statim- 
|que eninibus sedentibus, legiur. liber Genesi; in 
ambone; qua. lectione facta , paratis in sanctuario 
duobus ; vel. si adsit pontifex, plaribus cande- 
labris ac thuribulu, si diaconus quidem cum 
escerdote tuiuistrat, solus ipse intrat diaconus ferens 
ineensua δὸ lampsdeu ardeatem. Lectores autem 
cen canmdelahliiis μιν. ^ r9 nou assit dia- 
enu, sacerdos 10. ins. lampadem 
eb Uiurieulum, 3 lectoribus, pe: 


ἑσπερινὸς ψάλλεται ofov μετὰ τὴν ἐχφών σιν τὸ, ^ 
ε Κλῖνον, Κύριε,» ἄχρι τέλους. "Ev ᾧ τὰς λυχνι- 
xà; εὐχὰς; λέγει ὁ ἱερεύς. Esa τὸ τελευταῖον ci; 
ἡ μέρας τὶ, « Κύριε, ἐχέχραξχ " » οἱ στίχοι ὡς 


Ὁ £66;, καὶ ἡ εἴσιδος τοῦ διαχόνου xal ἱερέως" ἢ xai 


ἑερέως μόνον εἰδοδείοντος χωρὶ; φώτων, τὴν ἐν σιγῇ 
στ aaleevro; ἐπιδημίαν αὐτοῦ πρώτην, καθημένων 
ἑ μὼν ἐν σχότει. Καὶ εἰς τὸ, « Ὅτι πρὸς σὲ, Κύ- 
pu, » χαλεῖ αὐτὸν ὁ ψάλτης, χαὶ εἰς τὸ ἅγιον βῆμα 
εἰσέρχεται. Ka οἱ στέχοι Ἐληροῦνται μετὰ τοῦ ὑπο- 
ψάλματος, εἰς τὸ, ε Φωνῇ pou πρὸς Κύριον ἐχέ- 
χραξα. » Εἶτα, « Δόξ xal νῦν, » xai περισσὴ τὸ 
ὑπόταλμον. Καὶ εὐ)ὺς χαθημένων πάντων, ἀναγι- 
νώσχεται ἡ Γένεσι; ἐν τῷ ἅμέωνι * αὐτῆς δὲ ἀναγι- 
νωυχημένῃς, ἐν τῷ βήματι εὑὐτρ: πισθέντων ga. 
νιυδλίων 020. 6l ὃὲ ἀρχιερεὺς eir, xai πλειόνων, 
xil τοῦ θυμιωτηοίου, εἰ μὲν λειτουργεῖ χαὶ διά- 
X0 Oy σὺν τῷ ἱερεῖ, αὑτὸς ἐξέρχεται μόνο; ὁ διάχο- 
νος, χρατῶν τὸν θυμιατὸν, xat, λαμκάδα ἐμμενην. 


651 


DE SACRA T RECATIONE. 


658 


Ot δὲ ἀναγνῶσται προπορεύουται μετὰ μανουαλίων. A lateralem januam pergit et ad (inem templi pro- 


El δ᾽ οὐκ ἔστι διάκονος, ἐξέρχεται μόνος ὁ ἱερεὺς, 


cedit. 


χρατῶν thv λαμπάδα xai τὸ θυμιατήριον xol προπορευομένων τῶν ἀναγνωστῶν, διέρχεται τὴν πλα- 


Υἱαν, καὶ εἷς τὸ τέλος τοῦ ναοῦ ἔρχεται. 


ΚΕΦΑΛ. TNA'. 


Διατί ἐν τῷ ἐσπερινῷ καὶ τῇ Παροιμίᾳ τὰ φῶτα" 
καὶ τί €ó, «doc Χριστοῦ φαίγει πᾶσι." 


Καὶ πληρωθείσης τῆς Γενέσεως, φαίνεται εὐθὺς 
μετὰ τῶν φώτων, τὰς βασιλικὰς πύλας εἰσιὼν, ἀν- 
ἰισταμένων ἁπάντων. "Oc χαὶ εἰς τὸ μέσον στὰς τοῦ 
γαοῦ, ποιεῖται σταυροῦ τύπον τῷ θυμιατηρίῳ ἐκ- 
φώνως λέγων, « Σοφία ὀρθοὶ, φῶς Χριστοῦ φαίνει 
πᾶσι. ν Καὶ εἰς τὸ ἅγιον βῆμα ἀνέρχεται. Τότε τοί- 
γυν ὁ μὲν ἐν τῷ ἅμδωνι ἀναγνώστης ἀναγινώσχει 
τὴν Παροιμίαν" τὰ δὲ ἐντῷ ναῷ συνήθη φῶτα ἀνάπ- 
τεται, Τοῦτο δὲ δηλοῖ, ὡς πρὸς τῷ τέλει τῶν αἰώ- 
γων τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ἡμῖν τοῖς; ἐν σχότει χαθη- 
μένοις διὰ σαρχὺὸς ἔλαμψεν Ἰησοῦς Χριστὸς, καὶ 
τοῦ φωτὸς εἧς χάριτος αὐτοῦ τὴν οἶχου μένην ἐ π)Ῥή- 
puse. Διὸ xal ἐπὶ τέλει παντὸς ἑπσπερινοῦ τοῦτο 
λέγεται, « "Ost σὺ εἴ ὁ φωτισμὸς ἡμῶν, Χριστξ, ὁ 
θεὸ; ἡμῶ".ν Γίνεται δὲ τοῦτο μετὰ τὴν Γένεσιν ἀρ- 
χομένης τῆς llapotulaz. Ὅτι ἡ μὲν Γένεσις τὰ 
ἀπαρχῆς διηγεῖται, τὴν δημιουργίαν τῶν ὄντων, xol 
τὴν ἔχπτωσιν τοῦ ᾿Αδάμ' ἡ Παροιμία δὲ αἰνιγμα- 
τωδῶς τὰ περὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐχδιδάσχει, xal 


τοῖς δι᾽ αὐτοῦ υἱοθετηθεῖσι παραινεῖ ὥσπερ υἱοῖς, € 


καὶ Σοφίαν αὐτὸν τὸν Υἱὸν ὀνομάζει, xol οἶχον 
οἰχοδομῆσαι ἑαυτῇ λέγει, τὸ πανάγιον αὐτοῦ σῶμα, 
ἕν i xal ἑπτὰ στύλους τὰ τοῦ Πνεύματος πάντα 
χαρίσματα, ὡς χαὶ τῷ οἰχείῳ ἄρτῳ τοῦ σώματος 
χαὶ τῷ χρατῆρι τοῦ αἵματος, τρέφει τε χαὶ ποτίζει 
“πάντας " χαὶ φῶς ἔστι τὰ ἄνυ χαὶ τὰ χάτω φωτί- 
ζων. Ὁ θεὸς γὰρ τῇ Σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν’ 
Ὡτοίμασε δὲ οὐρανοὺς, φησὶν, ἐν φρονήσει" ὡς xol 
ἃ Δαδὶδ, « Πάντα ἐν Σοφίᾳ ἐποίησας, » ἀνυμνεῖ. 
“Ὅτι δὲ τύπον τοῦ ἀχηθινοῦ φωτὸς Ἰησοῦ Χριστοῦ 
σημαίνει τοῦτο τὸ φῶς, δῆλον" ὡς διαχόνου συλλει- 
"toupYyouvto; ἱερεῖ, προσέρχεται αὐτῷ ουὐτος ἢ τῷ 
C zy ts pel λειτουργοῦντι. Καὶ λαμπάδα ἀνάπτων, πρὸ 
“τοῦ ἐξελθεῖν ἰφητίν" « Εὐλόγησον, δέσποτα, τὸ φῶς.» 
Wa ὁ ἀρχιερεὺς f] ὁ ἱερεὺς, εὐλογῶν τὸ φῶς, φησίν" 
€ Ὄτι σὺ εἰ ὁ φωτισμὸς ἡμῶν, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, 
πιάντοτε. ν Καὶ οὕτω πρὸ τῆς Παροιμίας ἐξέρχεται 
ὦ διάχονο;. Μετὰ τὴν 956 Παροιμίαν δὲ εὐθὺς 
«ψάλλεται τὸ, « Κατευθυνθήτω. » Καὶ fj λο:πὴ γίνε- 
“αι τυνήθως ἀχολουθία τῶν προηγιασμένων, 


ΚΈΕΦΑΛ. TNE. 


"Or: δεῖ ὑποπίπτειν πιέον ἡμᾶς ἐν τῇ τῶν προ- 
ἡγιασμόγων εἰσόδῳ. 

Ὅτε χαὶ ἐν τῇ τῶν ἁγίων εἰσύδῳ δεῖ ἡμᾶς μᾶλλον 
ὑποπίπτειν, ὡς τετελεσμένων δυτων τῶν θείων δώ- 
ρων, χαὶ αὑτοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἀληθὼς ὄντος. 
Αὐτὸ γάρ ἐστι τὸ χχτεχόμενον ἐν τῷ δίσχῳ, τὸ mav- 
éytov αὐτοῦ σῶμα μετὰ τοὺ θειοτάτου αἴματος, "Ev 


P d 


CAPUT CCCLIV. 


Quare in vespertino officio et dum caput ez Prover- 
biis legitur, lumina accendantur, et de illo : «Lux 
Christi omnibus apparet. » 


Inipleta autem libri Genesis lectione, illico ap- 
paret cum luminibus, per regales januas intrans, 
stantibus universis, qui stans in medio templo si - 
gnum crucis facit cum thuribulo, alta voce dicens : 
«Sapientia erecti, lux Chris:i omnibus apparet,» et 
ai sacrum sanctuarium ascendit. Tum igitur lector 
quidem in ambone caput legit ex Proverbiis ; con- 
sueta autem in templo accenduntur lumina. Hoc 
vero ostendit in line sz:eculorum lunien verum no- 
bis in tenebris scdentibus per carnem illuxisse Je- 
aum Christum, terramque luce gratie sux imple- 
visse. Ideo legitur istud in tine vespertini totius 
officii : «Quoniam tu es illuminatio nostra, Christe 
Deus noster.» lllud sutem fit post lectionem libri 
Genesis, incepto Proverbiorum capite, quoniam 
Genesis quidem quis facta sunt ab initio enarrat 
rerum creationem οἱ Adam lapsum ; Proveibia 
vero in anigmate docent qux ad Filium Dei peiti- 
nent, atque per eum adoptatos tanquam filios lior- 
tantur, ipsumque Filium sapientiam appellaut , 
quam dicunt cedificavisse sibi domum, nempe san- 
ctissimum corpus suum, iu quo septem excidit to- 
lumnas , omnia scilicet Spiritus charismata, n: cnon 
preprio corporis pane et sarguiuis calice omnes 
uutrire omnibusque propinare, et lumen esse quod 
celestia et terrestria illuminat. Deus enim sapien- 
tia fundavit terram , inquit, coelos vero stabilivit 
prudentia, quemadimo:um et David cecinit : «Qunia 
in sapientia fecisti. » Porro, quoniam typum veri 
luminis Jesu Christi significat lux ista, liquet ex 
eo quod, diacono cum sacerdote simul ministrante, 
hic ad eum vel ad pontificem ministranteimn acce- 
dit, et accendens lampadem, priusquam exeat, di- 
cit * «Benedic, domine, lucem.» Et pontifex vel sa- 
cerdos lucem benedicens ait : « Quoniam tu es illu - 
minatio nostro, Christe Dcus noster in. omni tem- 
pore.» Et sic ante lectionem Proverbiorum egreditur 
diaconus ; qua lectione facta, protinus cantant : 
cDirigatur. » Et reliquus de more flt ordo Przsancti- 
ficatorum. 


CAPUT CCCLV. 


Quod dum presanctificata inferuntur, amplius etiam 
procidere nos oportet. 

Porro dum presanctificata inferuntur, amplius 
eliam nos oportet. prociderc, quoniam consecrata 
euni Dei «ona, ipseque vere adest Salvator noster; 
uam quod in patena infertur. nibil est aliud quam 
ganpctissimu:u ejus corpus cum divin;ssimo sanguinc, 


«59 


SYMEONIS THESSALON(CENSIS ARCHIEP. 


Verum in fine Mises (it oratio dieta post ambo- A τῷ τέλει δὲ τῆς λειτουργίας fj ὀπιστάμδωνος εὐχὴ, 


nem, utpote quzx niisericordiam invocat, finemque 
precibus imponit , obsecrans ut videamus resurre- 
ctionem, hicque et ibi congaudeamus. Fit autem in 
medio templi post ambonem ut omnes audiant si- 
mulque deprecentur, atque velut in conspectu Dei 
pro omni populo. Et sic impleta missa , fit vigilia. 
Porro vide etiam ordinem vigili. 


CAPUT CCCLVI. 
De vigilia in prima hebdomada sacre quadragesima. 
Oratione post ambonem facta in prima hebdo- 


mada, benedicit cantorem sacerdos aut pontifex si 
adsit ; et statim psallit cantor ; «Qui habitat in ad- 


jutorlo.» Sacerdos vero, oratione dicta, in taberna- B 


culo saneta reponit ; verum ad «Gloría et nunc» facit 
conjunctam, et clamat : «Quoniam te decet, » cantor- 
que primam dicit antiphonam : «Ad Dominum, cum 
t ibularer, clamavi,» cum interposito versiculo : 
«Misericors, Domine.» Et cum eo. psalluutur versus 
ab utroque choro qui diei chbnveniunt. Sacerdos autein 
dicit orationem prima antiphona. At post «Gloria et 
nunc,» ὃς «Egregiam,» iterum sacerdos parvam facit 
conjunctam, et exclamat : «Quoniam sanctillcatur 
et glorificatur.)Et sinister chorus socundam cantat 
antiphonam : «Ad te, Domine, levavi animam'meam,» 
cum versu íinterpo'ato : « Miserationum portam.» 
Pictis autem cum eo versibus, sacerdos ora- 
tionem dicit secuadz antiplons : «Te, lux eterna 
ac sine vespere,» alias vcro duas adjungit orationes : 
« Qui vigilem et indeficientem doxologiam,» et ; 
« Douine omnipotens incomprehensibilis. » ils 
eunt prazsertim  mirali'es  vigilie preces. Porro 
post «Gloria et nunc,» et «Egregiam,» sacerdos facit 
parvam conjunctam, Et clamat : «Quoniam bonus;» 
εἰ tertio psallitur autiphona : «Lsetatus sum in his 
quas dicta sunt milii, cum his : «Miserere nostri, 
Pomine, miserere nostri. » Quando sacerdos portat 
lampadem accensam et thuribulum, primo incensat 
altare, deinde foris templum et populum secundum 
antiquam eonsuetudinem, Sed si diaconus asit, 
ipse sumens lampadem sacerdoti prieit. Verum post 
«Gloria et nunc,» non dicitur «Egregia,» sed tantum 


ὡς ἰλαστιχή τε xol ἀπολυτιχὴ καὶ δεήσεως, εὖχο- 
μένη ἡμὅς ἰδεῖν τὴν ἀνάστασιν ἔνναῦθα πανηγυρί- 
σαι x&xet ὄπισθεν δὲ τοῦ ἄμδωνος μέσον τοῦ ναοῦ, 
ὡς ἀχροᾶσθαι πάντας χαὶ τούτῳ συνεύχεσθαι, χαὶ 
ὡς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ Üxip παντὸς τοῦ λαοῦ. 
Καὶ οὕτω τῆς λειτουργίας τελεσθείσης, dj παν- 
νυχὶς γίνεται. Ὅρα δὲ xal τὴν τάξιν τῆς καννυ- 
χίδος. 
ΚΈΦΛΛ, ἘΝΦ". 
Περι tnc παννυχίδος κατὰ τὴν πρώτην ἐδ50- 
μάδα τῆς ἁγίας. Τεσσαρακοστῆς. 

Μετὰ τὴν ὀπιστάμόδωνον εὐχὴν χατὰ τὴν πρώτην 
ἑδδομάδα εὐλογεῖ τὸν ψάλτην ὁ ἱερεύς. Εἰ δὲ πάρ- 
εατιν ὁ ἀρχιερεὺς, αὐτός. Καὶ ψάλλει ὁ ψάλτης εὑ- 
θὺς τὸ, « Ὁ κχατοιχῶν ἐν βοηθείᾳ. » Ὃ δὲ ἱερεὺς 
εἰπὼν τὴν εὐχὴν, ἐν τῷ σχευοφυλαχίῳ συστέλλει 
τὰ Ἅγια. Εἰς δὲ τὸ, « Δόξα χαὶ vov,» πιεῖται συν- 
απτήν. Καὶ ἐχφωνεῖ, « Ὅτι πρέπει σοι, » χαὶ ὁ 
ψάλτης τὸ κρῶταν ἀντίφωνον, « Πρὸς Κύριον ἐν τῷ 
θλίδεσθαΐ με, » μετὰ ὑποψάλμον, « Ὡς οἰχτίρμων 
Κύριε. » Καὶ ψάλλονται οἱ στίχοι σὺν τούτῳ ἐξ Exa- 
τέρου χορ'ῦ, οἱ κατὰ τὸν χαιρὸν τῆς ἡμέρας. Ὁ 
δὲ ἱερεὺς λέγει τὴν εὐχὴν τοῦ πρώτου ἀντιφιύνου. 
Μετὰδὲ τὸ, « Δόξα xal νῦν,» xal τὴν περισσὴν, 
πάλιν ὁ ἱερεὺς μιχρὰν ποιεῖ συναπτὴν, xal ἔχφω- 
νεῖ, « "Ost ἡγίασται καὶ δεδόξασται. » Καὶ ὁ ἀρι- 
στερὸς χορὸς τὸ δεύτερον ἀντίφωνον, ε Πρὸς σὲ, 
Κύριε, ἦρα τὴν ψυχήν μου,» μετὰ ὑκποψάλμου, 
«€ Tt; εὐσπλαγχνίας τὴν πύλην. » Λεγομένων δὲ 
τῶν στίχω: σὺν τούτῳ, ὁ ἱερεὺς τὴν εὐχὴν λέγει 
τοῦ δευτέρου ἀντιφώνον, ε Σὲ τὸ ἀΐδιον xal ἀνέσπε- 
ρου qux. ν Ἐπισυνάπτει δὲ xal τὰς ἄλλας δύο εὖ- 
yi ε Ὁ τὴν ἄδπνον χαὶ ἅπαυστον δοξολογίαν, » 
καὶ τὸ, « Δέσποτα παντοχράτορ ἀκατάληπτα. » 
Αὗται δὲ θαυμάσιαξ τινές εἰσιν ἐξαιρέτως αἱ τῆς 
παγνυχίδο; εὐχαί, Μετὰ δὲ τὸ, « Δόξα καὶ νῦν, » 
xai τὴν περισσὴν, ὁ ἱερεὺς ποιεῖται μιχρὰν συν- 
απτήν. Καὶ ἐχφωνεῖ, « "Oct ἀγαθός. » Καὶ τὸ τρί- 
«τον ἀντίφωνον ψάλλεται, ε Εὐφράνθην ἐπὶ τοῖς si- 
βηχόαι μοι,» μετὰ τοῦ, ε Ἐλέησον ἡμᾶς, Κύριε, 
ἐλέησον ἡμᾶς. » Ὅτε χαὶ ὁ ἱερεὺς χρατῶν ἡ μμένην 
λαμπάδα καὶ θυμιατήριον, θυμιᾷ πρῶτον τὸ θυσια- 
ατήριον" ἔπειτα ἔξω τὸν ναὸν xal τὸν λαὸν ὡς 


(inis versiculi: «Domine, miserere nostri. » Et statim ἢ) ἔθος ἀρχαῖον. Εἰ δὲ διάχονές ἐστιν, αὐτὸς χατέχων 


cantor addit psalinum quinquagesimum : «Miserere 
mel, Deus,» per singulos versus dicens ; «Miserator 
Domine, miserere nostri,» et psallitur ab utroque 
choro psalmu. totus «Gloria et nunc,» et «Egregia.» 
Cense igitur psalmos cautatos atque cum eis ver- 
siculos, el tres esse invenies, tres enim sunt anti- 
plhonz, tresque versiculi propter adorandam Tri- 
nitatem cui offeruntur. Deinde comperies in his 
abundare l;umil tatem, necnon confessionoin et com- 
punctionent, et denique ultimum psalmum, nempe 
quinquagesimum cum versiculo: « Domine, inise- 
rere,» in compunctione Deui admisericordiam pro- 
vocare. Postea diacouus : «Dominum deprecemur ;» 
sacerdos vero : «Quoniam sanctus c$;» el cantatur ; 


! 


τὴν λαμπάδα, τοῦ ἱερέω; προπορεύεται. Μετὰ δὲ 
τὸ, « Δόξα xal νῦν, » περισσὴ οὐ λέγεται, ἀλλὰ τὸ 


'πέλος τοῦ τροπαρίου μόνον, « Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶ;. » 


Καὶ εὐθὺς ὁ ψάλτης ἐπιφέρει τὸν πεντν χοστὸν 
Ψαλμὸν, τὸ, « ᾿Ελέησον με, ὁ Θεὸ:, ν» χατὰ στίχον 
λέγων, € ᾿Ελεήμων Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, 9 καὶ 
ψάλλεται παρ᾽ ἐχατέρων τῶν χορων ὁ Ῥ᾽αλμὸς ὅπ:-, 
« Δόξα καὶ νῦν, » xal περισσῆ. Κατανότ, σον τοίνυν 
τούς τε ἀδομένους Ψαλμοὺς, xal σὺν αὐτοῖς τὰ 
τροπάρια " καὶ εὑρήσεις μὲν τρισσῶς χείμενα, τρία 
γάρ εἰσιν ἀντίφωνα, χαὶ τρία τροπάρια, διὰ τὴν 
τιμὴν τῆς Τριάδος, xal ὡς πρὸς ταύτην ἀναφερή» 
μενα. El:a καὶ πλήρη ταπεινώσεως ἐξομολογήσεώς 
τε χαὶ χατανύξεως. Καὶ τὸν τελευταῖον δὲ πάλιν 


663 


SYMEONIS THESSALONICENSTIS ARCHIEP. 


(ἐς 


el manentem animasque nostras semper nutrien- A ψυχὰς ἡμῶν ἀεὶ διατρέτφοντα, ᾿Ανυψωῦται δὲ xal ἐν 7 


tem. Sed attollitur in quolibet alio tempore, cui 
opus fuerit , id adjutorium nostrum ; s:epiusque in 
psa Missa, quibusdam petentibus, atto'l tur, etsi 
de inore sanctificetur pluribus ministris eesideran- 
libus invocare et celebrare Virginem omnino cc- 
lebrandam, priesertim et quando mysteria Filii ejus 
Deique nostri litantur, ut mzjus ab ea obtineamus 
auxilium. Tunc vero attoilitur, quando in divina li- 
turzia de ea fit memoria, velut quando dicimus : 
«lu. primis sanctissima,» verum in omnibus nezes- 
sitatilus et adjunctis eam adjutricem et certissimam 
auxiliatricem invocamus, et multam opem ex cxal- 
lato ejus pane consequimur, quemadmodum οἵ nos 
experientia srpe novimus, et a multis aliis fide di. 
gnis didicimus ; non enim sunt tantummodo qike- 
dam dicta in hae panis exaltatione, sed et univer- 
serum solus in Trinitate Deus noster invocatus 
wmitiltoque. clamore obsecratus, Deique Genitricis 
reipsa sanctissimae invocatio, illius adjutorii postu- 
latio , iu quibus pouitur mysterium fidei nostr. 
Itaque in mensa fratrum (quoniam nec ipsa est sire 
benedictione, sinc ratione, siue ordiuc, quomodo 
euim sic esset ? qua divini Veibi servorum mensa 
accipit solum purum sanctumque et vivum panem 
qui secundum rationcm omnia fecit et facit, utpote 
qui est sola. vivens Dei sapicutia) fit quidem primo 
gratiaru:u. actio, et oratio « Pater noster » propter 


panem sapersubstantiale:i ; qua. dicta, e loco. pro- 


posito Lripartitus omni modo effer:ur panis, Trini- 
tatem ejusque unitatem ex omni. parte exprinicue, 
angulis quidem ct partibus trinitatem personarum, 
superno autem nno. aculeo. eofumdem | unitatem. 
Ideo quoque illum vertes panem , tres qvidem ha- 
bet angulos, in unum vero desinit aculeum. fgitur 
istam panis czsuram apostolica traditione a DPa- 
tribus ex initio sine S: ripturarum testimonio acce- 
piam et quotidie de morc factam soli in Trinitate 
Peo nostro in nomine Dei Genitricis offerimus, 
«uia per divinum cjus partum .Trinitatem cognovi- 
1:us , et quia unum Trinitatis persunam ipsa pe- 
perit incarnatam, vere domina valdeque pradicanda 
Dcipara; ipsa nobis viventis Manna auctor divini- 
que potus Mater. : 


CAPUT CCCLVII. 
Dc bono ordine in convivio fratrum et precibus. 


Posito autem pane in sacro quo/am vase ad id 
przparato, et per sacerdotem signato, accenditur 
lampas in eo, cibosque signat s:cerdos, Deum no- 
strum Jesum Christum ad benedicendum invocaas. 
Dum lit convivium divini leguntur sermones, ut, 
quemadmodum didicimus, omnia faciamus in glo- 
riam Dei. Ait enim : «Sive manducatis. sive bihitis, 
«enia in gloriam Dei facite,» et : « Sanctificautur 
omnia per verbuin Dei et orationem.» ldeo fit si- 
gnam crucis et orato, divinique leguntur sermo- 


Tx xa:ptp ἄλλῳ, ὅτε τι; χρ: αν ἔχει, εἷς ἡμετέραν 
βοήθειαν * xaY ἐν αὑτῇ δὲ τῇ ἱερᾷ λειτουργίῃ π’λ- 
λάχις αἰτουμένω"» τινῶν ὑψοῦται, εἰ καὶ xaz' ἔθος 
τε εἴτα! παρὰ πλείστων ἱερουργῶν, ποθούντων ἐπι- 
χαλεῖσθαι καὶ ἀνυμνεῖν τὴν πανύμνητον, xai μᾶ)- 
λὴν ὅτε τὰ μυστικὰ τοῦ ταύτης Υἱοῦ xat Θεοῦ ἡμῶν 
θύεται, ὡς 2. χαὶ μείζονος trj; παρὰ ταύτης ἐπι- 
τύχοιμεν βοηθείας. “Ὑψοῦται δὲ τότε ὅτε χαὶ -ἧ 
θείᾳ μυσταγωγίᾳ ἔθος μνημονεύειν αὐτῆς " οἷον 
ἡνίχα τὸ, « ᾿Ἐξαιρίτω: τῆς Παναγίας, » λέγομεν, 
καὶ ἐν πάσαις δὲ ἡμῶν χρείαις χαὶ περ'στάσεσι 
βοηθὸν αὐτὸν καὶ φρουρὸν οὖσαν ἀσφχλεστάτην ἐπ:- 
χαλούμεθα " καὶ πλείστης τυγχάνομεν ix τοῦ ἀνυ- 
Ψοῦσθαι τὸν ἄρτον τοῦτον τῆς βοηθείας " ὡς xai 
iust; πείρᾳ πολλάκις ἔγνονμεν, xal πυρὰ πιλλῶν 
ἄλλων ἀξιοπίστων ἐμάθομεν " οὐ γὰρ ἁπλῶς τινὰ τὰ 
ἐν τῇ ἀνυψώσει τοῦ ἄρτου λεγόμενα " ἀλλ᾽ ὁ τῶν 
ὅλων xai μόνος ἐν Τρτὰδι ϑεὺὸς ἡμῶν ἐπιχαλούμενος 
958 καὶ ἐπιδοώμενος, x2Y3 τῆς Θεοτόχου τῆς Παγα- 
γίας ὄντως ἐπίχλῃησις, καὶ fj τῆς βοηθείας c ὑτῆς ἐξ ΄- 
τησις, ἐν οἷς τὸ μυττέριον τῆς πίστεω: ἡμῶν, χαὶ ἡ 
ὁμοληγία, ἣ προσδοχία τε τῆς σιυτηοίας ἡ λῶν, Τοί- 
vu ἐν μὲν τῇ τραπέζῃ τῶν ἀδελφῶν (ἐπεὶ οὐδ᾽ αὕτη 
εὐλογίας χωρὶς χαὶ λόγου xai τάξεως, πῶς γάρ; 
ἥτις τῶν τοῦ θεοῦ Aó;ou δούλων τυγχάνει τράπιζε 
τοῦ μόνου χαθαρηῦ ἁγίου xai ζῶντος ἄρτου, χαὶ 
χατὰ λόγον πεποιηχότος ἅπαντα χαὶ ποιοῦντος, ὡς 
μόνου ζώσης ὄντος Θεοῦ Σοφίας) γίνεται μὲν πρό- 
τερον εὐχαριστία, xai ἡ τοῦ, ε Πάτερ ἡμῶν, " 
προσευχὴ διὰ τὸν Rota, τὸν ἐπιούσιον, Καὶ λεγο- 
μένηυ τούτου, Ex προχειμένου τροιμερὴς διὰ πά των 
ἄρτο; ἐξάνεται, τὴν Τριάδχ xal τὸ évtalov αὐτῆς 
πανταχόθεν τυπῶν " καὶ ταῖς: γωνίαις μὲν χαὶ τοῖς 
μέητ:σι τὸ τρι σὴν, τῷ ἄνω δὲ ἑνὶ χέντρῳ τὸ ξνιαῖον. 
Διὸ xal δῦεν ἄν τοῦτον στρέψης τὸν ἄρτον tu 
μὲν ἔχει γωνίας, εἰς ὀξὺ δὲ χαὶ ἕν χαταλήγει τὸ 
χέντρον. Τοῦτο οὖν τὸ τμῆμα τοῦ ἄοτου, ἁποστο- 
λιχῇ παραδόσει, ix τῶν Πατέρων ἀρχἦϑεν ἀγράτως 
παραδοθεῖστ,, ὡς xaÜ' ἔχάστην xav! ἔθος γ'νοιχλένῃ, 
τῷ ἐν Τριάδι μόνῳ Θεῷ ἡμῶν ἐπ᾽ ὀνόματι τῇς Oco- 
εἶχου προσάζομϑεν " ἐπεὶ διὰ τοῦ θείου τόχου αὐτῆς 
τὴν Τριάδα ἐγνώχαμεν" χαὶ ὅτι τὸν ἕνα τῇς Tp.àza; 
αὕτη τέτοχεν ἐν σαρχὶ, χυρίως οὖσα xai δ:ανγυυ ἑνή 
ἀληθῶς Θεοτόχος " χαὶ αὕτη ἡμῖν dj τοῦ ξῶντος 
Μάννα χορηγὸς, χαὶ τοῦ θείου πόματο: Μήτηρ. 
ΚΕΦΑΛ. TNH'. 
Περὶ τὴς εὑταξίας ἐν τῇ ἐστιάσει τῶν dósAzov, 
καὶ τῶν προσευχῶν. 

Τ θεμένου ὃξ τοῦ ἄρτου τούτου ἐν σχεύει τινὶ ἱερῷ 
ἀπ’τεταγμένῳ πρὸς τοῦτο, xal διὰ τοῦ ἱερέως ayoz- 
υΥἱζομένου, ἀνάπτεται λαμπὰς ἐν αὐτῷ" xoi τὰ 
βρώματα σφραγίζει ὁ ἱερεὺς, τὸν Θεὸν ἡμῶν Ἰησοῦν 
Χριστὸν εἰς τὸ εὐλογῆσαι ἐπιχαλούμενος, Καὶ τῆς 
ἑστιάσεως γινομένης, λόγοι θεῖοι ἀναγινώσκονται, 
ἴα, ὡς ἐδιδάχθημεν, πάντα εἰς δόξαν ποιῶμεν 
Θεοὺ. «Εἴτε γὰ ἐσθίετε, φησὶν, εἴτε πίνετε, πάντα 
εἰς δξαν θ:οὐ ποιεῖτε "» xal ὅτι ε ᾿Αγιάζετα: πάντα 
διὰ λόγου Θεοῦ χαὶ ἐντεύξεως. ν(Δ:ὸ͵ χαὶ ἡ Ge parle 


DE SACRA PRECATIONE- 


656 


καὶ ἡ εὐχή" καὶ θεῖοι δὲ λέγονται λόγοι, À nes, ut non sicut. animalia qus rationem mon lia- 


ς ἄλογα πρὸς τὴν γαστέρα μόνον ὁρῶμεν" 
voYtxol μετὰ σαρχὸς, τὴν μὲν σάρκα στη- 
τοῖς ἐσθιομένοι:, τὴν ψυχὴν δὲ τοῖς λεγομέ- 
ὰ δὲ τὴν τροφὴν ἀνιστάμενοι, εὐχἧΐς γινο- 
ξολογοῦμεν ἅπαντες, μετὰ τοῦ Δαδὶδ εὖλο- 
ξὺν ἐλεοῦντα xal τρέφοντα ἡμᾶς ix νεό- 
αἱ τὸ, « Δόξα σοι, ἅγιε, δόξα aot, Κύριε, 
ἃς ἡμῖν βρώματα cl; εὑφρητύνην, » χαὶ τὰ 
τόμεν, ὅσα xai ὁ τὴν γλῶτταν χρυσοῦς 
του παραλαδὼν ἑρμηνεύει. 
. ΚΕΦΑΛ. TN6'. 

ς ὑψώσδως τοῦ ἄρτου τῆς Παναγίας. 
ἐελεσθέντων μετὰ δοξολογίαξ, ὁ ἀναγνοὺς 
νευματιχὰ διαχονήσας τοῖς ἀδελφροῖ;, xal 
p πνευματιχῷ ἔργῳ διαχονῆῖσαι ἔρχετα!" 
χώρησιν ἑξαιτησάμενος xa* λαδὼν, τοῖς 
γὰρ καθαρὸν ἐξυπηρετεῖσθαι δεῖ, χαθαίρει 
Ὑχώρησις, πάντων σιγώντων, ἀνυψοῖ τὸν 
ιαὶ ἐχφωνεῖ, « Μέγα τὸ ὄνομα" » χαὶ 
πάντες, ε« Τῆς ἁγίας Τριάδος" » ὃ τὸ 
ἔστιν ὄνομα τοῦ μόνου τῶν ὅλων Θεοῦ 
& ὄντος * xai σταυροῦ τύπον ποιῶν, ἐπιφέ- 
zva la Θεοτόχε, βοήθει ἡμῖν" » καὶ συμφιυ- 
ουσιν ἅπαντες, € Αὐτῆς πρεσὄείαις, ὁ 
ἔησον xai σῶσον ἡμᾶς. Σὺ εἶ ὁ ὁμολογηθεὶς 
wrOst; παρ᾽ ἐμῶν, ἡ ἀγία Τριὰς, ὁ μόνο; 
Ἰεός, Οὐ γὰρ ἔστιν ἄλλος πλὴν σοῦ, ὁ 
χαὶ συνέχων ἡμᾶς. » Καὶ τότε τοὺς ὕμνους 
ἥτορι ἐπιφέρουσι, τὸ μὲν,᾽΄ ς« Μαχαρίζομέν 
tt αἱ γενεαὶ, » διὰ τὴν αὐτῆς προφητείαν" 
ἔλει δὲ τούτου τὴν τοῦ ἀγγέλου φωνὴν, 
atp:, χεχκαριτωμένη, ὁ Κύριος «μετὰ σοῦ" » 
Ὃ ἀρχὴ τὸ ῥῆμα τῆς πωτηρίας ἡμῶν" 
αὶ εὔχονται ὡς, « Καὶ διὰ σοῦ μεθ᾽ ἡμῶν 
5, ? τῇ χάριτι δηλονότι. Εἶτα χαὶ εὐφύήμως 
ῳδιχῶς ἀπεριχάλυπτοι τὰς χεφαλὰς μελῳ- 
ἰχνύντες ὅτι χεφαλὴ ἡμῶν αὕτη, τὴν χεφα- 
|y ἀποτεκοῦσα Χριστὸν, xal σχέπη ἡ μῶν ἀπ᾿ 
χαὶ πρινοητῆς xal σωτηρίλ᾽ χαὶ 55, « "A- 
V, » ἄδουσι * xat Θεοτόχον αὐτὴν ὁμολογοῦσι" 
ωτέραν τῶν Χερουδὶμ μέλπουσιν, ὡς τὸν 
yov ἐνυποστάτως τῇ γαπττρὶ δεξαμένην, xal 
ρως τεχοῦσαν᾽" xal χυρίως xai ὄντως θεο- 


ιὑτὴν μεγαλύνομεν, τὸ Μεγαιϊύνομεν ἀπὸ D 


€ λαθόντες αὑτῆς xal τὸ Maxapltousr. Kol 
t 10016 φησι, « Μεγαλύνει ἡ Ψυχὴ μου τὸν 

» xai, « "looo γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μαχαριηῦσί 
1t αἱ γενεαί, » Τὸ μὲν οὖν ἀνυψῶσα! τὸ τῷ 
φέρειν δηλοῖ’ τὸ δὲ εἰπεῖν, « Μέγα τὸ ὄνομα 
ας Τριάδος, » τὴν ὁμολογίαν χηρύττει τοῦ 
uv ἐν Τριάδι Θεοῦ" xal τούτῳ προσφέρειν 
ov, χα! μεγαλύνει τούτου τὸ ὄνομα. Τὸ δὲ 
t Παναγία, Θεοτόχε, βοήθει ἡμῖν, » χαὶ τὴν 
tw χηρύττει τοῦ Λόγου. Τοῦτο γὰρ σημαίνει 
iXog φωνή" xal ταύτης ἐπίχλησις γίνεται" 
τεύομεν ὡς πάρεστιν, ἑτοίμη πρὸς βοήθειαν 


χαὶ ὁ ἄρτο; αὑτῇ o; δῶρον χομίζεται" μᾶλ. 


δι᾽ αὑτῆς: τῷ Υἱῷ αὑτῆς ὑπὲρ ἡμῶν ἐξ αὐὖ- 


bent ad ventrem tantum spectemus, sed ut ratione 
constantes et corpore, carnem quidem escis sus!i- 
ueamus, dictis autem animam. Porro post ceeuam 
stantes, oratione facta, glorificamus universi hc- 
nedicentes cum David eum qui misericordiam ci- 
bumque nobis a juventute prazstitit, et dicimus : 
«Gloria tibi, sancte, gloría tibi, Domine, quoniaui 
dedisti nobis escas in jucunditatem », et cztera, 
que Chrysostomus de his disserendo iuterpretatug 
est. 
CAPUT CCCLIX. 

De ritu panem sanctissime in altum sustolleudi. 

Quibus eum  doxologia perfectis, lector, post- 
quam spiritalia fratribus ministravit, acecelit huic 
quoque spiritali operi miuistraturus, petitaque et 
accepta venia, nam pura puris tractanda sut, 
veuia autem purgat, tacentibus universis, panen 
sustollit, et clamat : «Magnum nomen,» omnesque 
exclamant ? «Sancte Trinitatis,» quod est tremendum 
solius univergorum in Trinitate Dei ; et sign'm 
crucis faciens addit : « Sanctissima Dei Genitrix, 
succurre nobis, » simulque dicunt omnes : « Ejus 
intercessione miserere nostri, Deus, et salva nos; 
tu es quem conütemur et hymnis celebramus, 
sancta Trinitas, solus vere Deus, nam alius nou 
est przter te: qui fecisti nos atque conservas. »Ft 
tunc hymnus Dei Genitrici adjiciunt, dicentes : «D^a- 
tam te dicimus omnes generationes,» ob ejus pro- 


/ : 
C phetiam. At in hnjus. fine salutationem | angelicam 


proferunt : «Ave, gratia plena, Dominus tecum,» 10- 
niam veibum istud nostre salutis est principium, et 
precantur ut, «Per te nobiscum sit Doininus, » nem po 
per graviam. suam. Deinde devote et canore uuda 
capite modulantur, quoniam ipsa est caput nostrum, 
qu3 caput nostrum peperit ; ipsa est e ccelo protectia 
nostra a!que providentia et salus, cantantaue : 
i Dignum est» et eam Dei Genitricem conflteutur, οἱ 
majore cherubim honore dignam concinunt , 4110» 
niam Deum Verbum substantialiter in utero vcce- 
pi, et sine. corruptione peperit, eamque vere ac 
indubitanter Dei Genitricem magnificamus, hiec 
verba, Magnificamus el beatam dicimus, ex ejus 
cantico sumentes. Ipsa enim istud dixit ; «Magnilicat 
anima mca Dominum,» et : 1 Ecce enim ex hoc bea- 
tam me dicent omnes generationes. » Dum panis 
quidem in altum tollitur, Deo offerri ostenditur ; 
at dum dicitur : Magnum nomen sanct Trinitatis, 
confessionem predicat trini universorum Dei, «t 
dum panis huic offertur, nomen ejus magniticatur. 
Dicere vero: « Sanctissima Dei Genitrix, succurre 
nobis,» incarnationem Verbi pradicat, hoc enim si- 
gnificat vox Dei Genitrix ; necnon illius fit invo- 
catio, ct credimus eam adesse ad succurrendum 
paratam, et panis ei velut; donum praestatur, po: 
ius autem per eam Filio 'ejus pro nobis ex ipsa 
incarnato, et propter nos libenter crucem passo, 
quod per crucem qui eum sustollit ceprzsentat. 
lic igitur panis, utpote divina invocatione super 


- * 


o - 


(61 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


658 


eum facta, exspressoque ab initio crucis signo, οἱ Α τῆς σχρτωθέντι, x31 6 ἡμᾶς Exovsluz; σταυρὸν 


rursum dcinde in »rzsdicota Deipara , necnon 
agnita incarnatione Verbi, ipsaque Dei genitrice 
in auxilium invocata, magna potest et a multis ma- 
lis eruit, seu potius ab omnibus, et. omnibus re- 
plet bonis 3c salvat continuo. Quapropter die ac 
nocte atque fere in omni hora istud nos oporiet 
facere, semperque has voces clamare. necnon ma- 
g 'ificare Trinitatem Dei jue Genitricem in auxilium 
invocare. Quodnam enim majus quam. ejus auxi- 
lium ? Vel quis. ipsa majorem hahet potestatem ? 
vel quis magis ipsa salvare potesi? litur ego qui- 
dem istud multi faciens divina liec verba dico as- 
5 du^, multosque ad boc incitavi ut. et ipsi illa 
dicant assidue, et vos scitis we in universis eccle- 
siis pr:ecepisse istud. quotidie facere, et ín omni 
matutiuo officio post finem hore nonz, panem 
hunc in alium ἃ sacerdote. sustolli, consuetasque 
dici sacras has preces ἃ Patribus traditas, in. con- 
fessionem sancte Trinitatis unius universorum 
Dei nostri, prout. diximus, et. incarnationis Verbi, 
necuon in bonorem Mattis cjus sanctissime solius 
semper virginis vereque Delparz, atque ejus opem 
invocare, quoniam multum ex hoc invenimus ad- 
jitorium, istud etiam facere mando in Christo, et 
hortor et praecipio, vosque omnes 2dvoco in salu- 
tem nostram. Si ergo nonnulli a file alieni mane ac 
ve-pere semper dicere student, « Ave, gratia plena.» 
oc ducentes honorem casta Dei Genitricis, quod 


ὑπομείναντι * ὅπερ καὶ διὰ τοῦ σταυροῦ ὁ ἀνυψῶν 
ἐχτυποῖ. Ὃ ἄρτος οὖν οὗἶτο;, ὡς καὶ τῆς ϑεία- ὄνο- 
μασίας ἐπ᾽ αὐτῷ γινομένης, καὶ ἐξ ἀρχῆς τῆς σταυ- 
ριχῆς σφραγῖδος καὶ πάλιν ὕστερον χαὶ τῆς Θεοτό- 
xou ἐπ᾽ αὐτῷ ἀναχηρυχθείσης, χαὶ τῆς σαρχώσειος 
τοῦ Λόγου ἀνοβολογηλείσης, xai τῆς Θεομήτορος 
αὐτῆς εἰς βοήθειαν ἐπιχληθείσης, μεγάλα δύναται" 
καὶ πολλῶν ῥύεται δεινῶν" μάλιστα δέ γε πάντων, 
xai πάντων ἐχπληροῖ χρηττῶν͵ χαὶ σώζει διηνεχῶς. 
Διόπερ χαὶ ἐν ἡμέρᾳ καὶ ἐν νυχτὶ χαὶ ἐν πάσῃ ὥρᾳ 
σχεδὸν τοῦτο δεῖ ποιεῖν ἡμᾶ;, χαὶ ἀεὶ ταύτας τὰς 
φωνὰς ἐχδοξν, χαὶ μεγαλύνειν τὴν Τριάδα, xal τὴν 
Θεοτόχον ἐπιχαλεῖσθαι εἰς βοήθειαν * ὅτι τίς μείζων 
τἧς βυηθείας αὐτῆς ; ἣ τίς παῤῥησίαν ἔγουσα μείζω ; 
fj τίς δυναμένη σῶσαι πλέον αὐτῆς ; γὼ μὲν οὖν 
τοῦτο περὶ πλείστου ποιούμενος, συνεχῶς τὰ; 9εία- 
ταύτας λέγω φωνάς " χαὶ περὶ τούτου πολλοῖς ἀνέ- 
θηχα, ὥστε συνεχῶς τοῦτο ποιεῖν" καὶ Opel; οἴδατε 
ὡς xai ἐν ταῖς χαθολιχαῖς ἐκχλησίαις παρέδωχα 
τοῦτο χαθ᾽ ἡμέραν ποιεῖν, xal ἐν παντὶ ὄρθρῳ μετὰ 
τὸ τέλος τῆς ἐννάτη: ᾧδῆς, παρὰ τοῦ ἱερέως ἄνυ- 
ψοῦσθαι τοῦτον τὸν ἄρτον, xal τὰς συνήθεις ἱερὰς 
ταύτας λέγειν τὰ; ὑπὸ τῶν Πατέρων παραδεδομένας 
φωνὰς, εἰς ὁμολογίαν τε τῆς ἁγίας Τριάδος τοῦ 
μόνου τῶν ὅλων Θεοῦ ἡμῶν, ὡς εἰρήχαμεν, χαὶ τῆς 
τοῦ Λόγου ἐνανθρωπήσεως" χαὶ ἔτι εἰς τιμὴν τῆς 

αὐτοῦ Μητρὸς τῆς Παναγίας μόνης ἀειπαρθένον τε 

καὶ χυρίως Θεοτόχου᾽ xat τὴν αὐτῆς ἐπιχαλεῖσθαι 


non invenerunt ipsi, sed antiqua Patrum consuetu- C βοήθειαν * ἐπεὶ καὶ πλείστην εὑρήχαμεν τὴν ix τού- 


dine waditum est, prout brevi disces, quanto ma- 
git oportet nos orthodexos vere catholicse Ecclesise 
filios hoc facere sine intermissione et diligentisg- 
sime, lllud autem, «Ave, gratia plena,» olim in Eccle- 
sia cantari solitum fuisse discite ex vesperis sanctas 
quadragesime, quum ante quodcunque aliud in 
finc post «Pater noster,» hoe protinus dicitur : «Dei 
Genitrix Virgo, ave, gratia pl na, Dominus tecum, » 
necnon a vesperis vigiliarum, ante benedictionem 
pauum ilhel assidue dicitur, et in cantionis or- 


dine in omnibus veaperis, ut nostis, mos est istud 
singulis vesperis dici in hac magna Thessaionicensi 


τον βοήθειαν, καὶ τοῦτο ποιεῖν παραχελεύομα' tv 
Χριστῷ * xal ἀνατίθημι, χαὶ παραγγέλλω, xal se- 
ραχαλῶ ὑμᾶς πάντας εἰς σωτηρίαν ἡμῶν. Εἰ ὧν 
τῶν ἑτεροδόξων τινὲς πρωΐ xat ἑσπέρας τὸ, « Χαῖρε; 
χεχαριτωμένη, » λέγειν ἀεὶ σπουδάζουσι, τιμὴν 
τοῦτο ἡγούμενοι τῆς ἀγνῆς Θεοτόχου, ὅπερ οὐδὲ sac 
αὐτῶν ἐστιν εὑρημένον, ἀλλ᾽ ἔθος ἀρχαῖον πατριχὴν, 
χαθὰ χαὶ μαθήσῃ μετὰ βραχυ, πολλῷ γε μᾶλλον χρὴ 
τοὺς ὀρθοδόξους ἡμᾶ: xat τῆς χαθολιχῆῇς ὄντω; Ἐχ- 
χλησίας τοῦτο ποιεῖν ἀδιαλείπτως xal ἐν ard. 
Ὅτι δὲ τὸ, « Χαῖρε, χεχαριτωυμένη, » ἄδεσθαι iv 

τῇ ἐχχλησίᾳ πάλαι εἰθισμένον ἐστὶ, γνῶτε ἀπό τ 


Ecclesia. Igitur si simplices istae voces, «Ave, gratia τῶν χατὰ τὴν ἁγίαν Τεσσαραχοστὴν ἑσπερινῶν, ἐπὶ 


' plena,» ita sunt eflicaces, atque in. honorem et glo- 


riam Del Genitricis tendentes, quoniam archangeli 
sunt salutatio in qua soluta est maledictio et im- 


pertita lxtitia, quia universorum Salvator Deus 
Dei Verbum in ea habitavit atque ex ea fuit incar- 


patum, quanto magis oportet Geri et perfici divi- 
num istud opus ac. antiquissimum, utpote a Patri- 
bus traditum, Testantur typica omuia et consnac- 


tudo desuper a. Patribus ad nos transmissa san- 
ctam esse istam panis elevati. Deoque oblati cz- 
remoniam, "Triubi'atis confessionem, sauctze. Dei 
genitricis invocationem ac laudem. in. adjutorium 
nostrum factam, necnon illud : «Beatam te dicimus 


ownes generationes,» bouum ei sse cantatu et ac- 


ceptabtle tanquam ab ca. przdictum οἱ ex ea ins i- 
10dum ipsa protulit repetitum ; 


lutuin ac ^ 


πρὸ παντὸς ἄλλου dv τῷ τέλει μετὰ τὸ, c Dist? 
ἡ λῶν, » τοῦτο εὐθὺς λέγομεν, « Guozóxs Παρθένο, 
χαῖρε, χεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ, » χαὶ is) 
τοῦ bv xol; ἐσπερινοῖς τῶν ἀγρυπνιῶν mph τῆς 6 
λογίας τῶν ἄρτων τοῦτο διηνεχῶς λέγεσθαι᾽ xh 
τῇ ἀτματιχῇ δὲ τάξει ἐν πᾶσι τοῖς ἐσπερινοῖς, 99 
mtp οἴδατε, ἔθος τοῦτο καθ᾽ ἑσπέραν ἐν ταύτῃ τῇ 
μεγάλῃ τῶν Θεσσαλονιχέων Ἐχχλησίᾳ λέγεσθαι. B 
οὖν ἀπλῶς τὸ, « Χαῖρε, χεχαριτωμένη, » μόν 
λεγόμενον 460 ἀναγκαῖον, καὶ εἰς τιμὴν καὶ ὃν 
ξαν τῆς Θεομήτορος, διὰ τὸ τοῦ ἀρχαγγέλον elvat 
φωνὴν, ἐν fj δὴ ἡ ἀρὰ ἐλύθη, xal f χαρὰ i69 
δεύθη͵ ὁ Σωτὴρ τῶν ὅλων ὁ τοῦ Θεοῦ Θεὸς M1* 
ἐνσκηνώσα; ἐν αὐτῇ, καὶ ἐξ αὐτῆς σαρχωθείς᾽ 
πολλῷ γε μᾶλλον δεῖ τὸ θεῖον τοῦτο ἔργον χαὶ &t- 
χαιότατον ἐχτελεῖσθαι, ὡς ὑπὸ τῶν [1ατέρων 31291 


659 DE ORDINE SEPULTUR£. 670 


᾿ δοθέν. Καὶ μαρτυροῦσι τά τε τυπιχὰ ἅπαντα, καὶ Α sicut et istud, «Magnificamus.» Angelícam vero salu- 
ἡ ἄνωθεν ix Πατέρων εἰς ἡμᾶς συνήθεια παραδοῦσα — tationem, «Ave, gratia plena, Dominus tecum,» ei di- 


touto: ὅπερ δὴ xal ὡς τελετὴ θεία ἐστὶν ἀνυψου- 
pvo» τοῦ ἄρτον, xai ἀναφερομένου Θεῷ, καὶ τῆ: 
“Τριάδος ὁμολογία, xat τῆς ἁγίας Θεοτόχου ἐπίχλησίς 
τε Χαὶ αἵνεσι:, εἰ: ἡμετέραν βοήθειαν γινομένη. 
Καὶ τὸ, « Μαχαρίζομέν σε πᾶσαι αἷ γενεαὶ, » χαλὸν 
αὑτῇ προσαδό κενον καὶ εὐπρόσδεχτου ἔσται, à; προ- 


cere necessarium, fuit enim in ea secundum substan- 
tiam incarnatus, et nunc est per gratíam super om- 
nes inhabitans, per quam nobiscum Deus secundum 
Isaiam fuit et nuuc est, quodex ea poscimus et « Per 
te nobiscum » clamamus. Qui sit nobiscum seuiper 
per eam. Amen. 


φητευθὲν ὑπ᾽ αὐτῆς, xal mapabo0kv ἐξ σὐτῆς, xal καθὼς ἔφη λεγόμενον, xo τὸ Mera.lóropev. Kol 
τὴν τοῦ ἀγγέλου δὲ φωνὴν τὸ « Χαῖρε, χεχαριτωμένην, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ, » λέγειν αὐτῇ ἀναγκαῖον. 
Ἐγένετο γὰρ ἐννποστάτως ἐν αὐτῇ σαρχωθεὶς, καὶ νῦν ἐστιν ἐνσχηνῶν τῇ χάριτι ὑπὲρ πάντας * δι᾿ ἧς 
xdi μεθ ἡμῶν ὁ θεὸς χατὰ τὸν "Hoatav ἐγένετο xal ἔστι. Καὶ τοῦτο δὲ x. ταύτης αἰτούμεθα" xol 
€ Διὰ σοῦ μεθ᾿ ἡμῶν » ἀναχράζομεν. Ὃς xal εἴη πάντοτε ἡμῖν δι᾽ αὐτῆς. ᾿Αμήν. 

Κιληρικός. Τὸ περὶ τούτου, δέσποτα, χρήσιμον 8 Clericus. Hzc, domine, nobis sunt admodum 


δίτως ἡμῖν xal ἐπωφελὲς, χαὶ πᾶσιν ἀναγχαιότατον 
ἐνεργεῖσθαι, xal μᾶλλον ἀφ᾽ οὗπερ ἡμῖν ἀνέθηχκας 
xal παρέδωχας ἐνεργεῖν, xai ἡμεῖς σπουδὴν ἔχομεν" 
χαὶ ἐν τοῖς χαθολιχοῖς ναοῖς, ὡς ἐχέλευτας, ἑνερ- 
γοῦμεν. Καὶ εἴη ἡμῖν τὸ τὰ θεῖχ διενεργεῖν ἀόχνως 
πάντοτε διὰ τῶν ἱερῶν εὐχῶν σου. 

Ἀρχιερεύς. Ely τοῦτο παρὰ Θεοῦ πρεσβείαις 
«τῆς Θεομήτορος ὑμῖν τε xal ἐμοὶ, ὅτι πάντες χρῇ- 
ζομεν τῆς ἀπὸ τῶν εὐχῶν βοηθείας" χαὶ συνεχῶς 
«ταὐτας ποιεῖν ἀναγχαῖον και ὀφειλόμενον, xal μεσί- 
τας ἡμῶν ἐπιχαλεῖσθαι τοὺς ἁγίους, χαὶ πρὸ πάν- 
των τὴν ὑπὲρ πάντας ἁγίαν τὴν ὑπέραγνον 
Θεομήτορα, ὡς ὑπὲρ πάντας τῶσαι ἡμᾶς δυναμέ- 
νὴν" πολλὰ γὰρ πταίομεν ἔχαστος. Ἴωμεν δὲ ἤδη 


opportuna et perutilia, eaque operari omnibus est 
omuino necessarium, et przsertim ex quo illa no- 
bis facere mandasti ac pracepisti, nos quoque eis 
studiose incumbimus, et in universis ecclesiis, ut 
jussisti, adimplemus. Et sit nobis semper per sa- 
cras preces tuas divina diligenter operari. 
Pont:fex. Sit istud a Deo per intercessionem Dei- 
pare vobis et mibi, quoniam omnes indigemus 
auxilio quod per preces consequemur, easque sine 
intermissione facere necesse est a!que debemus, 
sanetosque ut intercedant pro nohis invocare, ae 
ante omnes, qua super omnes est sancta et puris- 
sima, Dei Matrem, utpote quze super. omnes nos 
salvare potest, in multis enim offendimus omnes, 


xai πρὸς τὸ τέλος ἡμῶν αὐτὸ, ὡς ἂν καὶ τὰ τῆς C Sed jam veniamus ad ipsum (finem nostrum, ut 


ὑποσχέσεω; ἡμῖν ἐκτελέσωμεν. 


promissa nostra adimpleamus. 


| 


ΠΕΡῚ TOY TEAOYX HMON 
ΚΑΙ THX IEPAX TAZEOX THX KHAEIAX 


ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤ᾽ E602 YUEP MNHMHX ΓΙΝΟΜΈΝΩΝ. 


DE HINE RT ΠῚ NOSTRO Y VITA 


DE SACRO OR DINE SEPULTU RE 
ET QUJE PRO MEMORIA DEFUNCTORUM SOLENT FIERI. 


TX περὶ pk) τοῦ τέλους ἡμῶν τοῦ φρικτοῦ xal ἢ. Ea que spectant ad. horrendum et ipeluctabilem 


ἀπαραιτήτου διηνεχῶς xal ἀπαύστως xal iv παντὶ 
καιρῷ μεριμνᾷν ὀφείλομεν * καὶ χρέσιμον ἡ ἷν τοῦτο 
ὡς χαὶ τὸ βλέπειν * χαθὰ xai τὸ μεμνῆσθαι Θεοῦ 
χρῆσιμον ἡμῖν ὡς τὸ ἀναπνεῖν τὸν ἀέρα. ε Μιμνή- 
σχον γὰρ, φητῖν, τὰ ἔσχατά σον, xa! οὗ μὴ ἁμάρ- 


finem nostrum continuo et iudefessim ae in omni 
tempore meditari debemus, quod non minus fru- 
ctuosum est nobis quam lucem videre, quemadma- 
dum et Dei meminisse tam utilc est nobis quam 
aerem spiritu ducere. Ait enim : « Memorare no- 


671 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS. ARCHIEP. 


6:2 


vissima tua et in seternum non péccabis, » ef, Pra A vr: ποτέ" » xal, « Ἑτοίμαζε πρὸς τὴν ἔξοδον τὰ 


para ad exitum opera tua. » Hujus gratia omnis 


sollicitudo nostra, et fuga inundi, et deserta, et - 


monasteria, el exercitia, ut quando  vencrit finis, 
parati inveniamur, quod qui vcnit ad salvandum 
nos nosque salvavit nos docet dicens: « Estote 
parati, qui« nescitis qua hora Dominus. ventarus 
Sit,» et: « Si scirel pateifaniilias qua hora fur veni- 
Tct, vigilaret utique et non siueret perfodi domum 
Suan ; et vos estote parati, quia qua liora non pu- 
tatis Filius hominis venit. » Quamobrem nos om- 
nes semper oporlet esse ad. exitum paratos, neque 
, t:ntum — sollicitos esse de his que aliis relinque- 
wus, scd de nobis ipsis, ne forie hodie a no- 
Vis animas nostras repetant, Caeterum. quaenam 
erit utilitas nobis horum de quibus solliciti. su- 
mus? 1160 oportet negligere preseutia ct humi- 
liari, et poenitentiam agere, et Deum confiteri, et 
€um ad misericorliam provocare, el mystico 
communioni studiose participare et sine intermis- 
sione istud facere in diligentia et humilitate ani- 
me, quoniam inde nos. «um Dco. sumus, Deusque 
nobiscum erit, cujus causa incarnatus est. 


CAPUT CCCLX. 


De eo quod tremendis n:ysteriis communicare assidue 
oportet, qua res est salutaris imprimis. 


deo etiam ista nobis tradidit mysteria, ut unum 


ἔργα ceu, » Kal τούτου Évexev ἡμῖν ἅπασα ἢ φρον- 
te, καὶ φυγαὶ xóspov, xal ἐρημίαι, καὶ μοναὶ, καὶ 
ἀαχήσεις, &; ἂν, τοῦ τέλους ἐλθόντος, ἕτοιμοι εὗρε- 
θῶμεν ὅτι καὶ ὁ σῶσαι ἡμᾶς ἐλθὼν, χαὶ σώσας 
ἡμᾶς, οὕτω διδάσχει ἡμᾶς, « Γίνεσθε, λέγων, ἕτοι- 
μοι, ὅτι οὐχ οἴδατε ποίᾳ ὥρλ ὁ Κύριος ὁμῶν ἔρχε- 
ται.» Καὶ τὸ, « Et ἤδει ὁ οἰχοδεσπότης ποίᾳ ὥρχ ὃ 
χλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρητεν ἂν, καὶ οὐκ ἂν εἴασε 
διορυγῆνα! τὸν οἶκον αὐτοῦ"» xaY, « Ὑμεῖς γίνεσθ: 
ἕτοιμοι" ὅτι fj ὥρᾳ οὗ δυχεῖτε 6 Υἱὸς τοῦ ἀνθῥώπου 
ἔρχεται. » Διὰ τοῦτο πάντας ἡμᾶς, πάντοτε χρὴ 
ἑτοίμους πρὸς τὴν ἔξοδον εἶναι, καὶ μὴ μεριμνᾷν 
μόνον περὶ τῶν ὧδε ἄλλοις ἐφιεμένων, ἀλλὰ περὶ 
τῶν μεθ᾽ ἡμῶν ὄντων ἡμῶν αὐτῶν, μήποτε σήμε- 


B gov ἀφ᾽ ἡμῶν τὰς ψυχὰς fiov ἀπαιτῶσι. Καὶ τίς 


ἔσται ἡμῖν περὶ ὧν τὴν φροντίδα ποιούμεθα ἢ ὠφέ- 
λεια ; Διὸ xal ἀμεριμνεῖν ἀπὸ τῶν παρόντων, xal 
ταπεινοῦσθαι xal μετανοεῖν χρὴ χαὶ ἐξομολογεῖσθαι 
Θεῷ, xal τοῦτον ἐπιχαλεῖσθαι εἰς ἔλεον, xa 261 
trc μυστιχῆ: χοινωνίας μετέχειν σπεύδειν, xal συν- 
εχὺς τοῦτο ποιεῖν ἐν προσοχῇ xal ταπεινώσει 
ψυχῆς " ὅτι τοῦτο τὸ μετὰ Θεοῦ ἐμᾶς εἶναι, xal τὲ 
μεθ᾽ ἡμῶν εἶναι τὸν Θεὸν, δι ὅν χαὶ σεδάρχωται, 


ΚΈΦΑΛ,. TE, 


Περὶ τοῦ συνεχῶς κοινωνεῖν ἅπαντας τῶν φρι- 
κτῶν' μυστηρίων, ὡς ὑπὲρ πάντα ἑπωφελοῦς 
ὄντος τοὺ ἔργου. 


Διὸ καὶ τὰ μνπττήρια ἡμῖν παρέδωχε ταῦτα, (va 


simus eum eo, ut pontifices quidem οἱ sacerdotes (, ἕν ὦμεν μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ ἀρχιερεῖς μὲν χαὶ ἱερεῖς 


assidue in diligentia contritoque corde ac confes- 
s'«ne ministrantes tremendis communicemus (niy- 
&teriis), caeteri vero et ipsi assidue In confessione 
contritaque et devota mente. communione fruan- 
tur, Itaque nemo ex eis qui timent Dominum eum- 
que diligunt, quadragesimam transgrediatnr, sed 
quantum poterit ad communionem Christi accedat, 
vel in singulis Dominicis, si possit, in primis senes 
ct infirmi, quoniam ibi est'vita el fortitudo rostra. Si 
vero a morle nonnulli metuant, m:jori studio ad 
communionem approperent, neque secun lum quos- 
dam insensatos vitz communicare dubiteut, ne 
forte moriamur, inquiunt ; nam potius morieris si 
a tremenda communione abstineas; in hoec enim 


tibi vita, sanitas, virtus, et ad illam perennem vi- D 


tam viaticum, ubi si dignus es vivere, quanto n:a- 
gis inde et presentem vitam obtincbis cujus nulla 
est utilitas ; quippe nihil est aliud ac cursus labo- 
riosus qui te ducit ad moriem et a! corrup'ionem, 
certamen interminatum et indeficiens, merces inu- 
tilis, iter omni metu οἱ tumultu refertuin, vita sa- 
pientibus nequaquam amata, quoniam incerta est 
et corruptibilis semperque fallax nimiumque solli- 
citudine anxia; tu autem mysteriorum Cliristi 
communionem invenies vit:e tibi ac fortitudinis 
auctorem, quoniam ipse cst quem quum tetigisset 
mulier fluxum sanguinis patiens, sanitatem rece- 
pit, et leprosi solo ejus tactu mundati sunt, et 
mortui tangente cos mauu. illius resurcexer::nt, 


συνεχῶς ἐν προσοχῇ τε xat κατανύξει xal ἐξομολο- 
υΥἦσει ἱερουργοῦντες τῶν φριχτῶν μετέχωμεν. Ul 
λοιποὶ δὲ xal αὐτοὶ συνεχῶς iv ἐξαγορεύσει xil 
συντριθῇ καὶ εὐλαδείᾳ ψυχῆς τῆς χοινωνίας ἀπὸ- 
λαυέτωσαν, xal μή τις τῶν φοδουμένων χαὶ ἀγα- 
πώντωυ τὸν Κύριον, παρερχέσθω τὰς τεσσαράχοντα᾽ 
ἀλλ᾽ ὅση μᾶλλον ἰσχὺς αὐτῷ τε xol προσοχὴ, χαὶ 
ἐγγύτερον τῇ χοινωνίᾳ Χριστοῦ προσερχέσθω " xai 
ἐν πάτῃ Κυριακῇ εἰ δυνατόν" xal μάλιστα οἱ ἐν 
τῷ γήρᾳ καὶ ἄῤῥωστοι " ὅτι τοῦτο ἡμῖν ἡ ζωὴ «t 
χαὶ ἰσχύς. El δὲ χαὶ πρὸς φόδον εἰσὶ θανάτου τινὶς, 
πρὸ; τὴν χοινωνίαν σπουδαιότεροι ἔστωσαν * xal μὴ 
κατὰ τινας ἄφρονας τῆς ζωῆς χοινωνῇσαι φοδείσθω- 
σαν" μὴ ποτε, φησὶν, ἀποθάνωμεν " xal μᾶλλον ἔδὴ 
εἰ μὴ μετάσχῃς τῆς φριχτῆς χοινωνίας ἀποθανών. 
Τοῦτο γάρ σοι ζωὴ, ῥῶσις, δύναμις, xal πρὸς τὴν 
αἰώνιον ζωὴν ἐχείνην ἐφόδιον * καὶ εἴγε ἄξιος ὧδε 
ζῆν, xal τῇς παρούσης ἔτι ἐπιτεύξῃ μᾶλλον x 
τούτου ζωῆς - ἧς οὐδὲν ὄφελος " αὐτὴ γὰρ δρόμος 
μόνον ἐπίπονος, εἰς τέλος ἄγων σε xol φθορά" ' 
χαὶ ἀγὼν ἄμετρος καὶ ἀσυντελής * χαὶ μ'σθὸς ἀν- 
ωφειύς " xal τρίθος ἀνάλεστος παντὸς; φόδυυ xii 
ταραγῆ:, γαὶ τοῖς νοοῦσι μὴ φιλούμενος βίος, ὡς 
ἄδ᾽λός τε γαὶ φθαρτιχὸς, καὶ x) mtt ἀε', xat zv 
ἐμμέριμνος. Σὺ ὃΣ μᾶλλον τὴν χοινωνΐίαν εὑρήσεις 
τῶν μυστηρίων Χριστοῦ ζωῆς σοι χαὶ δυνάμεως 
παραιτίαν" ὅτι αὑτός ἐστιν, οὗ ἡ αἱμόῤους ἀνα" 
μένη ἰάθη’ χαὶ λεπροὶ τῇ ἀφῇ τούτου μόνη ἐχαθα- 
ρίἴτθησαν " xaY νεχροὶ, τῆς χειρὸς αὑτοῦ τούτων 


013 


DE ORDINE SEPULTURJE. 


614 


ἁψαμένης, ᾿γέρθησαν" καὶ σὲ ζωώσει,. μᾶλλον o9 À necnon vivificabit te nedum te interficiat. Pcrio si 


θανατώσει. El δὲ τὸ τέλος προητοιμάσθη» got, xol 
πάρεστιν ὁ χαιρὺς, πρόσελθε μᾶλλον, ἵνα τοῦτον 
ἐντεῦθεν εἰς ἀῤῥαδῶνα λάδῃς " αὐτὸς γάρ σοι ἐκεῖσε 
καὶ ἡ ζωὴ χαὶ fj τροφὴ χαὶ τὸ φῶς xal ἀνάπαυσις" 
καὶ εἰ τούτου μετάσχῃς ὧδε, οἰχτειρηθήσῃ" xa! 
ἐντεῦθεν ἕξεις τὰς τῆς ζωῆς ἀπαρχὰς αὑτοῦ " χαὶ 
σὺν τούτῳ πάντοτε ἔσῃ xal οἱ ἐχθροὶ ἀπὸ σοῦ 
πόῤῥω φεύξονται * οὐ γὰρ ἰσχύσρυσι xatà σοῦ, τὸ 
πὺρ μετὰ σοῦ λαδόντος τὸ ἄττεχτον. Ὃ πρὸς τὸ τέ- 
λος τοίνυν ἐξομολογείσθω, μετανοείτω, περὶ πάν- 
των ἑτοιμαζέσθω * xal ὁ ἀτελὴς οὗ σχήματι τελε- 
σθήτω, ἵνα μὴ ἀτελὴς καὶ δίχα τῆς τελεωτάτης v:- 
λετῖς ἀπέλθῃ τοῦ σχήματος, Oiba γὰρ χὰν τούτῳ 
πλείστους χαταμελοῦντας, χαθὰ δὴ xal τινες πρό- 
τερον πρὸς τὸ βάπτισμα διαμέλλοντες ἦσαν, καὶ 
τούτου ἐστόχησαν, ἀλλ᾽ ὡς ὁ μὴ βαπτισθεὶς οὗ 
Χριστιανὸς, χαὶ ὁ μὴ τῷ σχήματι τελεσθεὶς, οὗ μο- 
ναχὸς ἔσται. Καὶ τὰ πρὸς τούτῳ μαθήσῃ παρὰ τῶν 
διδασχάλων τῆς Ἐχχλησίας, χαὶ Βασιλείου μᾶλλον 
γαὶ Γρηγορίον, καὶ οἱ πρὸς τὸ βάπτισμα τούτων 
λόγοι νῦν πρὸς τὸ σχῆμά σοι xal τὴν μετάνοιαν 
ἔ:τωσαν, Ὁ δέ γε μὴ μοναχὸς φθάσας εἶναι, περὶ 
τὴ τέλος αὑτοῦ γινέσθω" μέγιστον γὰρ τὸ δῶρον, 
βαπιλιχὴ fj σφραγὶς, δεύτερόν ἔστι βάπτισμα ^ ix 
τῶν ἁμαρτημάτων χαθαίρει" δῶρα παρέχει xal 
y&ovag* ὀπλίξει xal σημειοῖ " ἐξαιρεῖται ἐχθρῶν * 
κᾧῷ βασιλεῖ παριττᾷ, καὶ φίλον χαθιστᾷ τούτου. Εἰ 
τροσέλῆης, φωτισθήσῃ καὶ οὐ καταισχυνθήσῃ, εἰ 
δειλιᾷς, οὐ μετανοεῖ;" xal ἀμθλὺς sí. Καὶ πῶς xat- 
ἰδηις τὸν βασιλέα; Ὅμως xàv μετανόησον M yo: " 
xi^:c0v ἱερέα τὸν ἰσχὺν ἔχοντα " ταπεινώθητι" ἐξ- 
αγόρενσον " μετανόησον ἀληθῶς ἐγγίζει γάρ σοι 
μᾶλλον dj βασιλεία τῶν οὐρανῶν " συγχώρησιν ot- 
τὴσαι" ἐλέησον ἐξ ὧν ἔχεις " ἀπόδος 99 τὴν ἀδι- 
χίαν" tà συχοφαντηθέντα, εἰ ἐγχωρεῖ, χατὰ τὸν Ζαχ- 
χαῖον τετραπλασίασον " στῆσον τοῦ μὴ ποιῆσαι τὸ 
χαχὸν ἔτι " ἀπόστησον πόρνην ἀπὸ σοῦ " δίωξον 
μοιχαλίδα" χαταλλάγηθι τῷ προσχεχρουχότι * δὸς 
εἰρήνην" λάδε εἰρήνην, ἵνα μετὰ τῶν φίλων γένῃ 
Χριστοῦ. Ποίησον τὰ τοῦ ἐλέου, ἵνα θείου τύχῃς 
ἐγέους " χαὶ τὰ τοῦ ἁγίου δὲ ἐλχίου χατὰ τὴν &mo- 
σπτολιχὴν ἐντολὴν, πιστεύων εὐοεῖν ἐξάλειψιν τῶν 
ἀκλαρττ μάτων, χαὶ τῆς νόσου ἐξεγερῦθῆναι, ἐχτέλε- 
cov. Καὶ τὴν ἄφεσιν εὑρηχὼς, εἰ μὲν θείῳ ἐλέει 
£2:307« τῇ σαρχὶ xat ἐξεγερθῆῇς, εὐχαρίστησον, xal 
τὰ τῆς ὑποσχέσεως τέλεσον, μετανοῶν μένων’ xai 
τὰ τοῦ τέλους πάλιν περίμενε" ἐλεύτεται γὰρ, xal 
ἐγγύς ὅστε" xal οὐ μὴ φύγῃς τούτου ποτέ᾽ xai πρὸς 
αὐτὸ διηνεχῶς ἑτοιμάζον. Καὶ πολλάχ'ς σοι τοῦτο 
λέγω, τὸ, « “Ἕτοιμος ἔσο. » Ἐπεὶ xa$ ὁ Σωτὴρ 
διαπαντός φησι τοῦτο, ε Γίνεσθε ἕτοιμοι, » ftot 
πάντοτε. Εἰ δὲ προσχληθὲς τῷ θανάτῳ, ἵνα ἕτοι- 
pog εὑρεθεὶς, μετὰ Θεοῦ εἴης, xal μετὰ τῶν φίλων 
αὐτοῦ ταχθείη;, καὶ ἧς ἐπιθυμεῖς ἐπαπολαύσειας 
χαρᾶς τε καὶ ἀπολαύσεως * τοῦτο xal γὰρ ὧδ: τὸ 
ἀπατηλῶς σαϊνόν as, ἣ ταλαίπωρος ἡδονὴ, ἀγνοοῦν- 


τα τὴ» ἡδονήν. Εἰ οὖν τὴν ἀληθῖ θέλεις, τὴν ἐν τῷ 
xai μὴ ληγούσης ἐπιτύχῃ. Kel ταῦτα 


ὄντω; 


finis appropinquet tibi et jam adsit tempus, tnagis 
accede, ut inde eum in arrhas accipias, ipse enim 
tibi eritibi vita, et cibus, et lux et requies, et si 
illi his in terris commuuicaveris, misericordiam 
cousequeris, et hinc habebis primitias illius vitze, 
el cuni eo eris semper, et inimici procul a te fu- 
fient; nam non prevalebunt adversum te qui ignenr 
onnia urentem tecum acceperis. Qui ergo ad fineux 
vite attingit, confiteatur, poeniteat, in omnibus se 
praparet, imperfectus seu novitius babitu perflcia- 
tur ne imperfectus et absque perfectissimo habitus 
indumento abscelat. Multos enim novi in hoc 
etiam incuriosos, quemadmodum olim quidam erant 
ad haptismurm indiligentes, quo non baptizatus non 
est Christianus, ita et habitu non indutus mona- 
chus non erit. Quod disces ex doctrina Ecclesiz οἱ 
priesertim a Basilio et Gregorio qnorum sermones 
de baptismo nunc ad habitum et ad poenitentiam 
accounnoda. Qui ergo prius non fuerit monachus, 
talis fiat in fne vit:e sux ; donum enim est maxi- 
nium et regale sigillum, secundus est baptismus, 
a peccatis purgat, dona c! gratias imperiit, armis 
instruit et signat, ab inimicis eruit, ad regem in- 
troducit, eique a:nicum efficit hominem ; si acce- 
das, illuminaheris et non confunderis, si fueris so- 
cors, nequaqnam poenitens et segnis es, et quomodo 
regem conspiceres ? Simul tamen lingua paniten- 
tiam enuntia, advoca sacerdotem facultate gau- 


C dentem, humiliare, confitere, veram age poenitens 


tiam — propius enim appropinquat tibi regnum 
ceelorum . Veniam posce, fac ex his quae tibi sunt 
misericordiam, redde injuste ablata, fraudatorum, 
si potueris, secundum Zacchzeum redde quadru- 
plum; eave ne adhuc malum committas ; amove a 
te fornicariam , ejice adulteram, cum eo qui te of- 
fendit recouciliare, da pacem, pacem accipe, ut cunt 
amicis Christi fias ; fac opera misericordia, ut di- 
vinam obtincas misericordiam ; oleum sanctum 86- 
cundum apostoli mandatum suscipe, eredens te 
peccatorum remissionem et ἃ morbo solatium in- 
venturum, veniaque obtenta, si divina quidem mi- 
seratione carne sanatus allcvatusque fueris, gratias 
age, et promissa adimple in peeaitentia peraneus, 
mortemque iterum exspecta, Veuiet enim, οἱ jam 
prope est, nec illam usque fugies, et ad. eam te 
jugiter prepara, sspiusque lioc tibi dco : l'aratus 
esto, quoniam Salvator semper istud dixit : Estote 
parati, nempe semper. Αἱ si mors tibi instat, sic 
[ὁ ut pa-atus inventus, sis cum Deo, et cum ami- 
cis ejus eolloceiis, οἱ quam concupiscia potiaris 
letitia et jucunditate. Hic enim tib: fa!so blanditur 
misera voluptas qui voluptatem | nescis; δὶ crgo 
veram volueris, prassentem et cacualem odio iuse- 
quere, ut. verau et. sempiternam | consequaris. Et 
ista quidem de iis qui ex vita absceduu!, ups 
quie ab ipsis sunt facienda. 

παρόντι xal τὴν τῆς σαρχὺς μίστσον, ἵνα - 4 
μὶν περὶ τῶν ἐξοδέύοντων ὡς ὀφέιλόμεια co- 


675 
CAU"UT CCCLXI. 
De scpultura episcoporum, sacerdoium, nec non mo- 
Nachorum, laicorumque. 

Fratrem vero in (ide defunctum ita sepelire prz- 
cepit. Ecclesia, Pontificem quidem et sacerdotem 
manibus sacerdotum committit tanquam. totum 
sauctum, qui eum mundis vestibus proprii babiius 
l:duupt, Prius quidem intus aqua tantum corpus 
in formam erucis spongia aspergentes in signum 
divini baptismatis, scilicet iu fronte, in oculis, in 
labiis, in pectore et insuper in genibus ac manibus, 
eum deinde desuper przcinctum pontiflciis seu sa- 
cercotalibus vestimentis induunt, caligas autem 


communes in pedes inducunt; manibus vero sa-' 


crum inserunt Evaugelium , quod prius quidem 
dicitur in ipsum e vita discedentem vel post mor- 
iem , si dederit tempus, quoniam secundum Evan- 
gelium vixit, simulque ut miscrationem et. propi- 
tiationem assequatur ex divinis eloquiis. Qu:enam 
euim alia magis idonea ad Deuu pro mortuo pro- 
pitiandum quam hzc dicta, iacarnatio Verbi an- 
nuntiata, ductrinzs, mysteria, data peccatoruim re- 
missio, toleratz pro nobis passiones , mors vivi- 
(icans , et resurrectio. Hac igitur totum ordinem 
superant, dicendaque sunt etiam in decessu sacer- 
dotum. Αἱ pro monachis legitur Psalterium, quod 
pariter servatur apud multos et wsque ad hanc 
horam dicitur sicque super eum de more factis 
precibus et. suffitu, quoniam Deo commendavit 
spiritum, corpusque sauctificatum sancte commit« 
titur terre ; incensum enim Deo oblatum est in 
propitiationem pro mortuo, et in signum piz et 
orthodoxz ejus vitz quae boni odoris, quia pura, 
exstitit ; levaut postea et in templum cum lampa- 
dibus portant divinam illam et indeflcieutem lucem 
significantes, At si monachus fueril mortuus , 
postquam in formam crucis fuit aspersum , habitu 
eum induunt , et desuper in eo consuitur pallium 
quod sepulcri speciem gerit, crucibus desuper 
factis propter Christum cui crucilixus est. 


CAPUT CCCLXIT. 


Quare sacra Christi imago super cadaver de[uncti 
ponatur, 


Et ipsius quem dilexit sursum ponunt imaginem 2 


et oratione dicta a sacerdote, euin tollunt, ac in 


divinum templum cum lampaJibus iaferunt. Simi- 


liter flt pro laicis, cos enim mundis e consuetis 
vestibus induunt, quibus sacrum imponunt insiru- 
meutum , quoniam fidelis fuit atque sanctus, et 
propter Christi protectionem, cujus insuper erigi- 
tur imago propter ejus fidein in Christum , et quo- 
niam huic suam commendavit animam. Deinde ora- 
tione facta , attollitur, et cum lampadibus in tein- 
plum Dei iuducitur. 
CAPUT CCCLXIII. 


Quare cantetur hymnus Trisagii, quando defuncti in 
templum inferuntur." 


liymnus vero, dum inferuntur sacerdotes et laici, 


SYMEONIS TIIEZSALONICENSIS ARCIILEP. 


676 
KE&4A. TZA'. 


Περὶ χηδεία ἐδρόων καὶ ἱερέων, ἔτι τε μονα- 
ρὶ χηδείας M- dps goin d 


Τὸν δὲ γε kv Ent ἀδελφὸν τετελευτηχότα οὕτω 
κηδεύειν ἡ Ἐχχλησία παυρέλαξεν. ᾿Αρχιερέα μὲν 
ὄντα καὶ ἱερέα χερσὶν ἱερέων οἰκονομεῖ, ὡς ἱερὸν 
60v ὄντα οὗ χαὶ καθαρὰ τοῦτον ἱμάτιά τοῦ ἰδίου 
σχήματος ἐνδιδύσχουσι " πρότερον μὲν ἐντὸ: 4) 
σῶμα ἀπονίάτοντες ὕδατι μόνῳ διὰ σπόγγου σταυ- 
ροειδῶς, εἰς τύπον τοῦ ἱεροῦ βαπτίσματὸς, κατά τε 
τὸ μέτωπον xal τοὺς ὀφθαλμοὺς, τὰ χείλη τε χαὶ 
τὸ στῆθος, καὶ ἔτι τὰ γόνατα xol τὰς yelpag * ἔπει- 
τα δὲ περιζώσαντες ἄνωθεν, τὰ ἀρχιερατιχὰ, ὃ 
ἱερατιχὰ περιδάλλουσιν ἄμφια. Καὶ ὑποδήματα 
δὲ χαινὰ ἐμόάλλουσιν εἰς τοὺς πόδας. Εἰς τὰς χεῖ- 


B ρας δὲ τὸ ἱερὺν διδόασιν Εὐαγγέλιον * ὃ δὴ καὶ πρό» 


τερον ἀναγινώσχεται ἐπ᾽ αὑτὸν ἤδη τελευτῶντα * fj 
xai μετὰ θάνατον, εἰ ὁ χαιρὸς δίδωσιν, ὡς εὐαγγε- 
λιχῶς αὐτὸν ζήϑαντα * ἅμα δὲ xal εἰς ἱλασμὸν xai 
ἁγιασμὸν αὐτοῦ ἐχ τῶν θειοτάτων λογίων " τίνα γὰρ 
ἕτερα εἷς ἐξιλέωσιν Θεοῦ μείζονα ὁπὲρ τοῦ χειμένου 
ἕπται f| ταῦτα λεγόμενα ; Σάρχωσις Θεοῦ χαταγ- 
γελλομένη, διδασχαλίαι, μυστήρια, δόσις ἀφέσεω:; 
ἐγκλημάτων, τὰ δπὲρ ἡμῶν κάθη, ὁ ζωοποιὸς 01- 
νατος, καὶ ἡ Éy:pew " ὑπὲρ ἅπασαν οὖν ταῦτα ἀχο- 
λουθίαν xal λεχτέον ἐπὶ τοῖς ἱερωμένοις. Ἐπὶ 
δὲ μονάζουσι «5 Ῥαλτήριον͵ ὃ χαὶ φυλάσσεται παρὰ 
τοῖς πολλοῖς ἔτι, xal ἕως τοῦ νῦν λέγεται. αὶ οὕτω 
«ἧς εὐχῆς ὡς ἔδο: σὺν Τρισαγίῳ ἑπάνω τούτου γι- 
νομένης χαὶ θυμιάματος, ὅτι Θεῷ παραδέδωχε τὴν 
ψυχὴν, χαὶ τὸ σῶμα ἡγιασμένον ἁγίως τῇ γῇ παρα- 
δίδοται " χαὶ τὸ θυμίαμα γὰρ Θεῷ προσαγόμενον 
εἰς ἰλασμόν ἕττιν ὑπὲρ τοῦ χειμένου, καὶ δεῖγμα 
τῆς εὑσεδοῦς αὐτοῦ xal ὀρθοδόξου ζωῆς, εὐωδεσ!τά- 
τῆς οὔσης ὡς καθαρᾶς. Εἶτα αἴρουσι, καὶ εἷς τὸν 
ναὸν μετὰ λαμπάδων χομίζουσι, τὸ θεῖον ἐχεῖνο xot 
ἀχατάπαυστον ἐχευποῦντες φῶς. El δέ γε μοναχὸς 
ὁ τελευτήσας ἐστὶ, μετὰ τὸ ἀποσπογγίσας σταυρο- 
εἰδώς, τὰ τοῦ σχήματος ἐνδιδύσχουσι, χαὶ τὸν μᾶ»- 
δύαν ἄνωθεν ἐπιῤῥάπτουσιν, ὃς xal ὡς τάφος ἐστὶν 
αὐτῷ * xal σταυροὺς ἄνωθεν ποιοῦντες, διὰ Χριστὸν 
ᾧζέἐσταύρωται. 
ΚΕΦΑΛ, ΤΕΒ΄. 


Διατί ἁγία εἰκὼν ἐπάνω τοῦ Δλειψάνου τοῦ κοι- 
μηθέγντος τίθεται. 


Καὶ εἰκόνα αὑτοῦ οὗπερ ἣγάπησεν, ἐπάνω τιθέασι. 
Καὶ τὴν εὐχὴν εἰρηκότος τοῦ ἱερέως, αἴρουσιν αὖ- 
τὸν, καὶ εἰς τὸν θεῖον ναὸν μετὰ λαμφαάδων χουί- 
ζουσιν. Ὁμοίως δὲ καὶ $83 ἐν λαϊχοῖς γίνεται" χα- 
θαρὰ;γὰρ ἐνδύουσιν ἀπὸ τῶν συνήθων. Ἄνω δὲ τούτων 
ἱερὸν τιθέασιν ἔπιπλον, ὅτι πιστός τ: καὶ ἱερὸς xal 
ὑπὸ τὴν τοῦ Χριστοῦ σχέπην. Καὶ εἰχὼν ἐπάνω 
τούτον διὰ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν είθεται " καὶ ὅτι 
τούτῳ παρέδωχε τὴν ψυχήν. Καὶ τῆς εὐχῆς λεγομέ- 
νῆς αἴρεται, xat σὺν λαμπάσιν 6l; τὸν θεῖον ναὺν 
ἀπάγεται. 

ΚΕΦΑΛ. TAI". 
Διατί ὁ Τρισάγιος ὕμνος ἄδεται, ἐν τῷ τοὺς τι- 
Ἦευτώντας εἰς τὸν γαὸν ἀπάγεσθαι. 
γμνος δὲ ἐν τῷ ἀπάγεσθοι ἑἱεοωωυέξγους xal λεῖ- 


671 


DE ORDINE SEPULTUR.£. 


6:8 


xobc ὁ Tpicáy:o; μετὰ μέλους: " ὅτι zal τῆς Τριάδος A cum cauti. dicitur Trisazion, quoniam defuncti 


ol τελευτῶντες δοῦλοι, xal ταύτη» ἐχήρυξιν, χαὶ 
kv αὐτῇ τετελείωνται, χαὶ ἐν αὐτῇ πορεύονται, xal 
σὺν ἀγγέλοις ταχθήσονται, τοῖς; τὸν Τρισάγιον ὕμνον 
ἀκαύστως ἄδουσι. Τίθενται δὲ ἐν τῷ ναῷ ἀρχ'ερεῖς 
μὲν πρὸ τῶν ἁγίων θυρῶν, ἦτοι ἐγγυτέρω αὑτῶν, 
οὗς ὁ ἱερὸς Διονύσιο; χαὶ τοὺς ἱερεῖς εἰς τὸ 0usta- 
στέριόν φησι τίθεσθαι, ἕνθα χαὶ τὰ τῇς ὑπηρεσίας 
αὐτοῖς " τοὺς δὲ μοναχοὺς πρὸ τῶν ἱερῶν θυρῶν, 
ἔνϑα ἡ στάσις αὐτοῖς * τοὺς λαϊχοὺς δὲ χατὰ «^ μ’- 
σὸν τοῦ ναγῦ, ὅπου xal τὴν τάξιν τῆς στάσεως ἔχου- 
σιν. "AX οὐχ οὕτω νῦν γίνεται" πάντας γὰρ τι- 
0ia3t μεσαίτατα τοῦ ναοῦ. Οἴἷμαι δὲ διὰ τὸ πολυχω- 
ρητότερον, χαὶ ἵνα πάντες ὁρῶσίτε xal παρίστανται" 
ἣ ἐπειδὴ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου χαὶ οἱ ἱερωμένοι 
τὸν ναὺν περιτρέχουσιν ἔν τε εἰσόδοις xal θυμιά- 
βατι, τοὺς πάντας ᾿χαθαγιάζοντες * xai τὸν ναὸν δὲ 
«ὃν θεῖον αὐτοὶ χαθιεροῦτι τῷ Θεῷ, διὰ τοῦτο χαὶ 
οὗτοι τοῦ ναοῦ μέσον τίθενται, προσαγόμενοι τελευ- 
φτῶντε: ὥσπερ ἐν οὐρανῷ. “Ὅμως χρεὼν xal τὰ τοῦ 
μεγάλου τηρεῖσθαι Διονυσίον, ὡς παραδειχνύντα 
σαφῶς τὴν ἐχάστου τάξιν χαὶ τὸν βαθμὸν τῇ χατα- 
θέσει" ὅτι xal Παῦλος τοῦτό φησιν, « “Ἕχαστος ἐν 
tip ἰδίῳ τάγματι.» 
, ΚΕΦΑΛ. TZA'. 


Περὶ τῶν κοιμητηρίων, ὅπως ἐν αὑτοῖς τὰ A«l- 
ψανα θάώκπεεται. 


Καὶ ἡ ἀρχαία δὲ τάξις οὕτως εἶχε. Καὶ δηλοῦσι 
τὰ λεγόμενα κοιμητήρια. Καὶ γὰρ ἐν μὲν τῇ Kov- 


Trinitatis servi eam pr.edicaverunt, et in ipsa san- 
ctificati suut, et in ipsa ambuiant, et cum angelis 
collocabuntur qui Trisagii indefessim hymnum 
concinunt. Verum in tetplo reponuntur. pontifices 
quidem ante sanctas januas seu in loco his proximo, 
quos sanctus Dionysius atque sacerdotes dixit ante 
altare locandus esse ubl ministerium exercent, . 
monachos auteni 3nte sacras fores, ubi adstaut , 
laicos vero in medio templi ubi loci ordinem ha- 
bent. Sed nunc non ita (li ; omnes enim ponuntur 
in medio templi, quod fleri censeo quoniam locus 
est latior, nection ut omnes videant et. ad*tent, sel 
quia ab altari sacerdotes templum perambulant per 
ingressus et suffitum oinnes sanctificantes , ipsums 
que divinum templim Deo dedicant, ideo ipsi qno- 
que defuncti afferuntur et in medio templi tanquam 
iu celo reponuntur. Oportet tamen servari uman- 
data magni Dionysil , quoniam per collocationem 
recte manifestant uniuscujusque gradum et ordi- 
nem, et quia Paulus hoc dixit : Quisque iu proprio 
ordine. e 


CAPUT CCCL*XIV. 


De cemeterna, quomodo ín illis corpora de[wnctorum 
: sepeliuntur. 


Porro antiqua dispositio sic erat, ut patet ex lo is 
quibus ceemeterli nomen fuit impositum. £ienim 


σταντίνου ἐν τῷ τῶν ἁγίων "Avoctólov μεγίστῳ C in. basilica Constantini, in maxima sanctorum 


swup ol μὲν ἀρχιερεῖς ἔνδον τοῦ θυσιαστηρίου ἐξ 
᾿ ἀρχῆς χατετίθεντο, ὡ; χαὶ τὰ λείψανα τῶν ἁγίων, 
διὰ τὴν τῆς θεία; ἱερωσύνης χάριν. Καὶ πολλοὶ περὶ 
«ούτου γράφουσιν ὡς οὕτως ἐγίνετο, περὶ λειψάνων 
ἀρχιερατιχῶν διηγούμενοι. Οἱ βασιλεῖς δὲ περὶ τὸν 
ναὺν χαὶ χύχλωθεν τοῦ ναοῦ, ὡς δείχνυνται ἐχ τῶν 
τάφων, λαϊχοὶ τελοῦντες χαὶ αὐτοὶ, εἰ χαὶ τὸ χρίσμα 
«Ὡς βασιλείας ἔἐλαδον, ἡγεμονίαν τῇ ; χοσμιχὴφ ταύ- 
tre ἀρχῆς ἐγχεχειρισμένοι. Καὶ ἐν τοῖς μοναστηρίοις 
δὲ τὰ ἀποτεταγμένα κχοιμητήρια ἰδὲς μὲν ἔχουσι 
«οὑς τάφους τῶν ἱερωμένων μοναχῶν xal ὑποχάτω 
ϑυσιαστηρίον * ἰδίᾳ δὲ τῶν ἰδιωτῶν. Διὸ καὶ ὧδε 
χρεὼν τοὺς μὲν ἀρχιερεῖς ἐγγύτερον τιθέναι τοῦ 
θυσιαστηρίου * τοὺς ἱερεῖς δὲ μετ᾽ αὑτοὺς xal λοι- 
ποὺς πάντας χληριχούς " περὶ δὲ τὰ; πύλας τοῦ 
ναοῦ τυὺς λαῖχος " ὃ δὴ xa ἐν ταῖς μυναΐς ἀχρι- 
δέστερον ἔτι τηρεῖται" xol τοὺς μὲν χαθηγουμένονς 
καὶ ἱερωμένθυς ψάλλουσιν ἔνδον τοῦ ναοῦ, τοὺς 
ἰδιώτα:; δὲ μοναχοὺς, fj καὶ λαϊχοϊς, ἐν τῷ νάρθηχι " 
ὃ χαὶ ἐφ᾽ ἡμῖν ἔτι γινόμενον εἴδομεν ἕν τισιν ἱεραῖς 
μοναῖς. Νὺν δὲ πάντα τῇ ἀμελείᾳ παρεωράθη τὰ 
εὐλαδῆ, xaX τὰ τῆς τάξεω; χαταλέλυται " χαὶ πάντα 
γίγνεται φύρδην * χαὶ γὰρ dj ἀταξία τῇ ὑπερηφανίᾳ 
συζεύγννται ἀπαρχῆς, xat σὺν αὐτῇ τῇ φ'λοχερδείλ, 
xal τὰ χοσμιχὰ φρονήματα πλέον διὰ τὰ ἐχάστου 
κάθη xal οὐ τὰ τῶν ἁγίων χρατεῖ. Καὶ πολλοὶ ἐν 
«τούτοις ἀφιλοσόφως φιλοσοφοῦσιν, f) μᾶλλον εἰπεῖν 
ἀλόγως. Kal, Τί ἐστι τοῦτο, λέγουσι ; xal τί ἐχεῖνο ; 
καὶ διατί μὴ xal τὸν λαϊχὼν ἔνδον εἰσάγουτιν; Οὐχ 


apostolorum ecclesias, pontifices quidem intra al. 
tare ab initio deponebantur propter gratiam divini 
sacerdotii. Et multi de hoc scribunt quod ita flebat 
de reliquiis pontificum dissereutes , reges vcro in 
templo et circa templum, ut et eorum monumen is 
apparet , quum et ipsi sint laici , licet accepta re- 
gali unctione, dominationem et szculare hoc dc- 
mandatum susceperint imperium. At in monaste- 
riis designata sunt ceemetería in quibus propria qui- 
dem monachi sacerdotio induti babent monumen'a 
subter altare, alia autem propria fratres iJiotz. 
ldeo hic etiam oportet pontifices quidem propius 
altari, sacerdotes vero post eos et universos cc- 
teros sepeliri elerieos , laicos autem circa portas 
templi ; quod »áauc accuratius in monasteriis ser- 
vatur ; przesides quidem et sacerdotes psallunt intra 
templum, idiota autem εἰ monachi aut laici iu 
nartüece , quod apud nos adhuc feri novimus in 
quibusdam monasteriis. Nunc vero omnes pii ritus 
negligentia contempti sunt, eversusque ordo, et 
omnia liunt promiscue, nam confusio superbiz ab 
initio fuit commixta, et cum ipsa avaritia, el mun- 
dana prevalent consilia propter singulorum vitia, . 
ct minime sanctorum cogitationes ; multi in ho« 
eontra philosophiam philosophantur , seu magis 
sine ratione. Et quid boc ? inquiunt, et quid illud ? 
Quare laicum non intus inferunt ? Nonne Chrisiia- 
nus esi? Etiam, (rater, Christianus est, sed non sa- 
ce. dos ; aliud quidem sacerdos , et aiiud laicus ; si 


6^9 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCIILEP. 


080 


nullum essct discrimen, igitur et laicus baptizabit, A ἔστι Χριστιανός ; Ναὶ Χοιστιανὸς, ἀδελφέ" ἀλλ᾽ οὐχ 


et ministrabit, et ad aliare accedet. ᾿ 


CAPUT CCCLXV. 


2e illis qui inordinate ac confuse faciunt. omnia ; 
idque veliementer grave. ac molestum esse. 


Sed quid hic dico? Isti qui omuia commiscecnt 
et confuse faciunt nullum ponentes discrimen sa- 
cram inter et profanum , illud au.lert facere , si- 
pnntque in sacrum sanctuarium intrare quos iu 
hoc ingredi indignos sciunt, et absque sigillo pon- 
ΕΠ οἷο jubent in ecclesia sacras Scripturas legere , 
quod in pestem ita damnosam pro:liit ut in morem 
inordinatio transiverit, multique nequaquam. de 
Siero sigillo curent, sed vix illud querant quum 
a2] ordines promovendi sunt, vixque tum ita agant 
ui secundum consuetudinem illud accipiant. O 
lomo, num parva hice perpendis? et Patrum leges 


desuper traditas aspernaris? Nihil parcum in Ee- 


clesia magni Dei et Salvatoris nostri Jesu Christi , 
uiti] sine sapientia , quoniam ipsius est sapientie 
viventis Ecclesia. Ideo omnia maximam hahent ra- 
tionem. Quomo:lo igitur auderet aliquis rationa- 
b les Verbi Dei institutiones suis insultibus con- 
Lemnere, et semetipsum constituere judicem earum 
exstinctionis? Num ignoras ordiuem omnia conti- 
uere, sicut. dictum est? et in coelesti Ecclesia cxi- 
uium stare ordinem? lgitur cave ne supernum 
destruas ordinein, sed potius presentem conserva, 
εἴ pro illo quantum potes zelare, neque tantum 
stiidcas ut quie accepisti custodias, et ut ea sanctis 
augeas incrementis, eaque adornes tanquam Patres 
uostri. liaque pugna pro sanctis ordinibus , ut 
multam à. Deo mercedem referas utpote diligens 
decorem. donus Domini , sanctumque ordinem 
serva, el adstantes iu sanctuario majore aliis lo- 
uore prosequere secundum convenientem: eis gra- 
dum , et sedendo , et conmunicando , et mutuum 
donum accipiendo, el augustas imagines atque 
sanctissi nam erucei adorando , uipote divino si- 
gi lo sigua!:os. 


CAPUT CCCLXVI. 


De illis qui neglecto ordine in. bema ingrediuntur, 
cum uec sacerdotes nec monachi sint, arroganier- 
que pra' sacerdotibus εἰ monachis stant vel sedent, 


In sanctiarium intrare nullum permittas praeter 
eos qui impositione manuum digni sunt habiti et 
electi ad ministrandum aterno rcgi, at post cos 
poue monachos et post monachos laicos, et cave 
ne superbis des jlocum sanctos despiciendi , qui 
quum stulte cogitent in sancta et divina inducunt 
viiia sua istaque manifestant, ct nedum sanctifi- 
centur , damnati sunt. et aversione digui. Volunt 
enim divinis participare secundum geuus ignobile 
ei abjectum , necnon secundum divitias asside:e 


ἱερεύ;. “ἕτερον δὲ ἱερεὺς, xal ἕτερον λαῖχός. Εἰ δὲ 
οὐδὲν, καὶ ὁ λαϊχὺς λοιπὴν βαπτίσει, καὶ ἱερουργή- 
σξι, χαὶ εἰς τὸ θυσιαστήριον εἰσελεύσεται. 

264 ΚΕΦΑΛ. TEE. ὁ 


Περὶ τῶν ἀτάχτως πάντα καὶ συγχεχυμέγως 
σοιούντων * ὅτι τοῦτο Alav. δεινόν. 


᾿Αλλὰ πῶς τοῦτό φημι; Οὗτοι οἱ πάντα συγχέοντες 
xal ἀναμὶξ ποιοῦντες, μηδὲν διαστέλλοντες ἀναμέ- 
σον ἱεροῦ τε xal ἀνιέρον χαὶ τοῦτο τολμῶσι ποιεῖν" 
χαὶ ἐν τῷ ἱερῷ βήματι τοὺς μὴ ἀξίους τοῦ βῆμα- 
τος εἰσιέναι συγχωροῦσι " xal δίχα σφραγῖδος ἄρχιε- 
ρχτιχΐς χελεύουσιν ἀναγινώσχειν τὰς ἕερχς ἐπ᾽ ἐχ- 
χλησίας Γραφάς. Καὶ τοσοῦτον τοῦτο εἰ: νομὴν ἦλθε 
πονηροτάτην, ὡς xal εἰς ἔθος τὴν ἀταξίαν προδῆ- 
ναι χαὶ οὗ ypstav πολλοὺς ἔχειν σφραγῖδο: ἱερᾶς, 
ἀλλὰ μόλις ἐν τῷ μέλλειν χειροτονεῖσθαι, τότε ζη- 
τεῖν" xal μόλις τότε 0; κατὰ συνήθειάν τι Aapb5á- 
νουσιν. Ανθρωπε, μιχρὰ ταῦτα λογίζῃ ; xai τοὺς 
τῶν Πατέρων ὄρου; παραλογίζῃ τοὺς ἄνωθεν παρα- 
δεδομένους ; Οὐδὲν μιχρὸν ἐν τῇ τοῦ μεγάλου Θεοῦ 
xài Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ Ἐχκχλησίᾳ " οὐ- 
δὲν δίχα λόγου " ὅτι αὐτοῦ τοῦ ζῶντος Λόγου fj 'Ex- 
χλησία. Διὸ μετὰ λόγου πάντα μεγίστου. Ilog οὖν 
τολμᾷ τις ὅλως τὰ μετὰ λόγου xai τὰ τοῦ Θεοῦ 
Λόγον ἰδίαις ὁρμαῖς παρορᾶν ; καὶ ἑαυτὸν εἰσάγειν 
τῆς τούτων χαταλύσεως νομοθέτην ; Οὐκ οἷδας ὅτι 
τάξις συνέχει πάντα, ὡς γέγραπται; xal ὅτι οὐκ 
ἔστιν ἁχαταστασίας ὁ Θεὸς, ὡς ὁ Θεοῤῥήμων ἕφη, 


C ἀλλ᾽ εἰρήνης xai τάξεως; χαὶ ὅτι dj ἐν οὐρανοῖς 


εὐταξία xal ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ ἐστί ; Μὴ παράλυε τοι- 
γαροῦν τὴν ἄνωθεν τάξιν" ἀλλὰ μᾶλλον ἔσο συντη- 
ρῶν ταύτην, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ζηλῶν ὅση δύναμις " 
χαὶ μὴ μόνον σπούδαζε ἃ παρέλαδες συνιστᾷν, ἀλλὰ 
χαὶ προσθήχαις ἱεραῖς ἑἐπαυξάνειν, xol xosusiv 
ταῦτα, ὡς καὶ οἱ Πατέρες ἡμῶν. Ὑπερμάχει οὖν 
τῶν ἱερῶν τάξεων, ἵνα μισθοὺς πολλαπλοῦς χομίσῃ 
παρὰ Θεοῦ, ὡς ἀγαπῶν εὐπρέπειαν οἴχου Κυρίου, 
xai τὴν ἱερὰν τηρῶν τάξιν. Καὶ τοὺς μὲν τοῦ βή- 
ματος προτίμα τῶν ἄλλων, χατὰ τὸν ἀναλογοῦντα 
βαθμὸν, τῇ τε στάσει, xal τῇ κοινωνίᾳ, xol ussa- 
λήψει τοῦ ἀντιδώρου καὶ ἁγιάσματος, καὶ τῇ προσ- 
κυνήσει τῶν σεπτῶν εἰχόνων xal τοῦ πανιέηον 
σταυροῦ, ὡς σφραγῖδα ἱερὰν ἔχοντας. 
ΚΕΦΑΛ, TZ4'. 


Περὶ τῶν ἁτάχτως ὃν τῷ βήματι εἰσιόντων, τε- 
Aoürcov ἀνιέρων xal ἀσφραγίστεων, καὶ τῶν 


προισταμέγων ἣ προκαθημένων ὑπερηφάνως 

ἱερωμένων καὶ μοναχῶν. 

Καὶ ἐν τῷ βήματι εἰσιέναι τῇ χειροτονίζ ἑξιω- 
μένους, xal εἰς ὑπηρεσίαν ἀπολεγέντας τῷ αἰωνίῳ 
βασιλεῖ, xai μηδένα ἄλλον παραχωρήσῃς εἰ; τὸ. 
βῆμα εἰσέρχεσθαι, μετ᾽ αὐτοὺς δὲ τάξον τοὺς μονα - 
χοὺς, καὶ μετὰ τούτους τοὺς λαϊχούς " χαὶ μὴ τοῖς 
ὑπερηφάνοις δὸς χώραν χατορχεῖσθαι xal τῶν 
ἁγίων, οἱ ἀνοήτως ἔχοντες, χαὶ περὶ τὰ Amat τε 
χαὶ θεῖα xal πάθη ἑαυτῶν εἰσάγουσί τε καὶ ἐπιδεί- 
xvuvsat * xai ἀντὶ τοῦ ἁγιάζετθαι, χαταχεχριμένοι 
εἰσὶ, καὶ ἀτοστρηφῆς tot: ἐθέλουσ᾽ YÀp xat τῶν 


681 


DE ORDINE SEPULTUR.E. 


683 


θείων μετέχειν κατὰ γένος ἀγενὲς χαὶ λύομεν, xol À pauperibus conviciantes, ct secundum humanas 


xat τὸν πλοῦτον ὑπερχαθέζεσθχι͵ βδελυσπόμενο' τοὺς 
“ττωχοὺς, xal χατὰ τὰ ἀνθρώπινα ὑπερέχειν πάτο, 
κατ᾽ ἐξουσίαν χκοσμ' χήν. ᾿Αλλ᾽ οὐ ταῦτα Θεὸς ἐξελέξχτο" 
ἐπεὶ χαὶ οὐ πολλοὶ μὲν σοφοὶ χατὰ σάρχα, qnoi», οὗ 
«κτολλοὶ δυνατοὶ, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς" τουτέστι σπάνιο: 
οὗτοι οἱ ἐν ἀνθρώποις δοχοῦντες xol ὑπερέχουτες." Αλλ᾽ 
οὐχ Ex τούτων ἐξελέξατο ὁ Θεός" ἐπεὶ χαὶ τοῦ xó- 
cpgou ταῦτα φρονήματα, xal οὗ τοῦ Θεοῦ " xal ξνα 
ἄνθρωπον, χαὶ ἐξ ἑνὸς ἅπαντας πεποίηχεν ὁ Θεός " 
καὶ ἵνα καταισχύνῃ τοὺς τὰ ἐπὶ γῆς φρονοῦντας, τὰ 
μωρὰ τοῦ χόσμου, φησὶν, ἐξελέξατο ὁ Θεὸς, χαὶ τὰ 
ἀσθενῆ τοῦ χόσμον, xai τὰ ἀγενῇ τοῦ χόσμον, χαὶ 
«ἃ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ Θεὸς, χαὶ τὰ μὴ ὄντα 
χαὶ οὐδὲν δυχοῦντα, ἵνα τὰ ὄντα, ἧτοι τὰ μεγάλα 
δυχκηῦντα καὶ ὑψηλὰ χαταργήσῃ τῇ ταπεινώσει καὶ 
ἀληθείᾳ" « Ὅπως μὴ καυχήσηται πᾶσα cài 
φησὶν, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ 3 μηδέ τις σοφὸς, ἧ 
εὐγενῖς, ἣ ἰσχυρὺς, ἢ πληύσιος εἴποι χατωρθωχέ- 
vit 965 τὰ τῆς σωτηρίας ἡμῖν" ὁ γὰρ ταπεινω- 
θεὶς μέχρι σαρχὸς, xai ἐχ ταπεινῆς μὲν vovatxh;, 
ἁγίας δὲ σαρχωθεὶς, ὁ τέχτων χαὶ τοῦ τέχτονος χλῆ- 
θεὶς, καὶ μέχρι σταυρὴὺῦ χαταδιχασθεὶς, αὑτὸς δι᾽ 
ἁλιέων χαὶ σχηνοῤῥάφων καὶ τελωνῶν xai ἐθνιχῶν 
πιστευσάντων, ἡμᾶς χαὶ τὸν χόσμον ἔσωσε. Μὴ οὖν 
χαυχῶ ἐν σαρχὶ οἷός τις sU* γῆϊνο: γὰρ εἶ " xol ὅτῳ 
ἐχ τῆς γῆς πλουτεῖς, πλείω τὴν φθορὰν ἐπισύρῃ" 
ἀλλ᾽ εἰδὼς ὡς; τῶν λαϊχῶν εἶ, χαὶ ἱερωσύνην οὐχ 
ἔχεις, οὐδέ γε τὰ τῶν μυναζόντων προήρῃτσαι, ταὰ- 
πεινοῦ χαὶ γενοῦ χριτὴς dive " xal μὴ τῶν ἱξρέων 
ὦ», μηδὲ μοναχῶν, ὡς λαϊχὸς προσέρχου τῷ ἀληθεῖ 
xal χαθαρῷ χαὶ μόνῳ xg::f. Καὶ λαϊχὺς δὲ ὧν, 
προσευχόμενος, ὄρα τίς cou χρείττων τῶν λαϊχῶν, 
καὶ τίς καθαρώτερος " οὐ γὰρ προσωποληψία rapi 
Θεῷ" καὶ τί: μᾶλλον φίλος ὃ σὺ Θεῷ - χαὶ μᾶλλον 
ὅτι τοῦτο παρὰ co: χρίνεται &v xot; βασιλείοις. El 
γὰρ οἱ φίλοι τῷ βασιλεῖ πλησιάζουσι, πολλῷ γε 


μᾶλλον ἐγγὺς ἔσονται τοῦ Θεοῦ οἱ φίλοι αὐτοῦ. 


Πταίων οὖν, προσέρχου ὡς πταίων, χαὶ μὴ πρὸ μο- 
vaytov ἔρχου, xa1afpacuvóusvo; αὑτῶν " ἐπεὶ xal 
εἶζον εὐγενεστάτου: χατὰ χόσμον ἐγὼ, σοφοὺς ὄντας 
τὰ θεῖα, ἑαντῶν μοναχοὺς ἰδιώτας προχρίνοντας ἐν 
αῷ προσέρχεσθαι τῷ τὸ ἀντιδώρῳ, καὶ τοῖς ἡγια- 
σμένοις ὕδασι" μηδὲ τῶν χληριχῶν ἑαυτὸν προτίθει, 
ἀλλ᾽ ἐν τῇ τάξει μένε ἐν f] τυγχάνεις, χαὶ μετὰ 
ταπεινώσεως χαθέζου, xal ἴστατο, xai τῷ Kuplo 
προσέρχου. Ὅτι «Κύριος ὑπερηφάνοις, φησὶν, ἀντι- 
τάσσεται" ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν.» ᾿Αλλ᾽ ἀρχείτω 
μὲν ταῦτα ὑπὲρ τῆς ἐν τῇ ἱερᾷ Ἐχχλησίᾳ τάξεως, 
«ἢν τὸν οὐρανὸν μιμουμένης, xal τῆς περὶ τὰ θεῖα 
εὐλαόείας. Τοῦ ὃΣ νεχροῦ τεθέντο; χατὰ τάξιν, ὁ 
ἱερεὺς εὐλογεῖ τὸν Θεό». Καὶ γὰρ τότε τοῦτο μᾶλλον 
ἀναγχαιότερον, εὐλογεῖσθαι τὸν Roptov, εἰς τὸ τέλος 
«οὐ δρόμου τὸν ἄνθρωπον ἀγαγόντα, χαὶ τὴν ψυχὴν 
αὑτοῦ δεδεγμένον, καὶ τὸ σῶμα τῇ γῇ διδόντα, xal 
διὰ τοῦ θνήσχειν τὴν προσοχὴν ἡμῖν δεδωχότα, 
x3i ἀπὸ τῆ: ζωῆς ταύτης εἰς ἄλλην ζωὴν μετατι- 


dignitates , secundlum mundanam potestatem 4119 
pereminere. Sed non hzc elegit Dominus, quoniam 
non multi quidem sapientes secundum carnem, 
inquit, non multi potentes, non multi nobiles, id 
est, pauci sunt qui inter homincs apparent et prze- 
stantes sunt. Αἱ non ex his elegit Dominus , quo- 
niam h:e mundi sunt, non Dei cogitationes, ct unuin 
lomizem et ex uno omnes fecerat Deus, sed ut 
confundat terrena sapientes , stulta mundi , ait, 
elegit Deus, et infirma mundi, et iguobilia mundi, 
et conteinptibilia elegit Deus , et ea qux non sunt 
et non apparent, ut ea qux sunt, nenipe qua ina- 
gna videntur et sublimia, destrueret in humilitate 
et veritate ; «Ut non glorictur omuis caro, inquit, in 
conspectu Dei,» et ne quis sapiens, aut nobilis, aut 
fortis aut dives dicat se salutem nobis direvisse ; 
nam humiliatus usque ad carucm, et incarnatus ex 
femina humili quidem, sed saueta, artifex vocatus, 
artificis filius, et Jamnatus usque ad mortem crucis, 
ipse per piácatores, per tabernacularios, per pu- 
llicatios, per gentiles in eum credentes, nos mun- 
dumque salvavit. Igitur noli in carne gloriari quis- 
quis es, nam terrenus es ; quo plus e terra ditescís, 
tanto majorein trabis corruptelam ; seid scicns te 
laicum esse neque sacerdotium habere, neqne mo- 
nachorum institutum elegisse, humiliare, verusqne 
judex esto; quum nec inter sacerdotes nec inter 
neonachos aunwereris, ut laicus adi verum purum- 


C que ac solum judicem. Imo quum laicus sis sup- 


plex, v.de quis ex laicis melior te sit, quis purior 
(non enim cst acceptio persone apud Deum) , nec- 
noi quis sit magis amicus Deo quam tu, przesertim 
quum lioc bene discernas in regiis ; uam si amici 
ad regem approximant, quanto inagis Deo pro- 
piores erunt amici ejus. ltaque peccator accede ut 
peccator, neque ante monachos ambula eos aspef- 
natus ; vidi cgo nobiliores secundum munduta de 
divinis sapientes sibi monachos idiotas praeponere 
dum accederent ad autidorum (1) vel ad aquas 
sauctificatas ; neque temetipsum clericis antepone, 
sed mane in ordiue in quo versaris , et cum liumi- 
litate asside et sta , οἱ a4 Dowinuu accede, quo- 
niam « Doininus, ait, superbis resistit, buimi- 


D libus autem dat gratiam. » Sed ista. quidem satis 


sint de ordine in sancta Ecclesia coelum | imi 
tante et. de religione circa divina exercenda. 
Porro mortuo secundum ordinem reposito, sacer» 
dos beuedicit Deum, boc enim tunc est maj;is 
necessarium Deum benedicere qui hominem ad 
metani cursus adduxit, animam ejus suscepit, cor- 
pus terrz committit, per mortem nos vigilantiam 
docuit, ab lac vita ia alteram vitam transtulit, 
scilicek eternam, peenamque iu benefactum coim - 
mutavit, precipue quoniam ipse incarnatus et 
pro nobis mortuus resuscitavit et salvos fecit, et 
iteruui resuscitabit, et, quoniam bonus est, salva- 


(1) 1d est, panem prasanctificatum qui populo post missam dividebatur. 


PATROL. Gn. CLV. 


21 


(83 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 03 


bit. Igitur cautores statim. similem cantum alji- A θέμενον, τὴν ἀΐδιον, xaX ὄντως τετελεχύτα φιλοην- 


ciunt : «Benedictus es, Domine, doce mc justifi.a- 
tiones tuas,» Et deinde recitantur psalmi ab isto 
incipientes : Beati immaculati, qui in tres statio- 
nes dividuntur in sizium gloriamque simul Trini- 
tatis. ΠῚ vero psalmi Salvatoris conversationem 
prescribunt, sancgorumque vitam in qua omnis 
vir religiosus vivere debet. At in qualibet statione 
oratio fit ab omnibus sacerdotibus, et rursus inci- 
piuntur psalmi, dicto alleluia in singulis versibus, 
quod cum significet Venit Dominus, secundum ejus 
alventum ostendit in. quo apparens nos ounes 
reiuscitabit mortuos, Sed. et in. alia statione. di- 
citur ; «Da requiem servo tuo.» Erin alia : «Mise- 
rere mei, Deus,» tanquau ex persona jacentis ; quie 
est omnino propria et. perutilis oratio. Preces vcro 
sicerdotum sic fiunt: Diaconus, sumpto thuribulo 
thureque. imposito, el benedictione a sacerdote ac- 
cepta, stat in medio δὰ caput jacentis, et. super 
rorpus iucensaus , lanquam pro eo deprecaus, 
leoque incensum offerens , voce alta. dicit : «Et 
nunc quoque Dominum oremus, » nos docens ex 
inorte qu;e supervenit. cum Deo. reconciliari. de- 
here, quoniam nos quoqwe moriemur, utque Γα- 
conciliati pro. jaceute. deprecemur, ita ut. aliquo 
modo per orationem οἱ prodesse possimus, utque 
pax sit ei cum Dei gratia. Deinde pro requie auim:e 
defuncti, necuon. ut dimittantur ei omnia peccata 
0115 Do ninusque animam ejus collocet in requiem 
justorum. Et omnes una voce ntilissimam 0:ationem 


ὑβῶώπιν τὴν τιλωρίαν * xa) μᾶλλον ὅτι σαρχωβὲς 
οὗτος, xaX ἀπο)ανὼν ὑπὲρ ἡμῶν, ἡμᾶς ἀνέστη 5: τε 
χαὶ ἔσωσε" xal πάλιν ἐξεγερεῖ, χαὶ ὡς φιλάνδρωτος 
σώσ:ι. Εὐθὺς οὖν xal οἱ ψάλλοντες τὴν Óuotav Git 
πιρέρουσιν, « Εὐλογητὸς εἴ, Κύριε" δίδαξόν μὲ sa. 
διχαιώματά cou. » Καὶ ol αλμοὶ τοῦ ἀμώμην 
ἐφεξῆς ἐπιλέγονται" χαὶ εἰς στάσεις οὔτοι! γίνονται 
«ρεἴς, el; τύπον ἅμα xa TR τὶς Τριάδος. Ul 
Ὁ χλμοὶ δὲ οὗτοι τὴν τε πολιτείαν προγράφουσι τοῦ 
Σωτῖοος, xal τὴν τῶν ἁγίων ζωὴν, ἐν ἧ καὶ πῦς 
ὁφείλε: ζῆσαι τῶν εὐσεθῶν. Ἐν ἑχάστῃ δὲ στάσε: 
προσευχὴ παρὰ πάντων τῶν ἱερέων γίνεται" χαὶ 
πάλιν ἄρχονται οἱ Ἑαλμοὶ, ἐν ἑκάστῳ στίχῳ λεγο- 
μένου τοῦ ᾿Αλληλούϊα. Ὃ τὸ “Ἔρχεται σημαῖνον» ὁ 
Κύριος. τὴν παρουσίαν αὑτοῦ δηλοῖ τὴν δευτέραν, 
ἐν f φανεὶς ἐξαναστήσει πάντας ἡμᾶς τεθνηκότας. 
᾿Αλλὰ χαὶ ἐν τῇ ἄλλῃ στάσει τὸ, ε ᾿Ανάπαυσον τὸν 
δοῦλόν σου, » Aéyetat. Καὶ τῇ ἑτέρχ, ε Ἐξέησό᾽ν 
με, Kópis, » ὡς ἀπὸ προσώπου τοῦ χειμένου, ἡ 
οἰχειοτάτη xal ἐπωφελὴς προσευχή. 'H ὃὲ τῶν 
ἱερέων εὐχὴ γίνεται οὕτω" Λαθόντος διαχόνου θ0» 
μιατήριον, καὶ θυμίαμα ἐμθαλόντος;, xal πχρὰ τοῦ 
ἱερέως εὐλογίαν λαθόντος, πρὺς τῇ χεφαλῇ τοῦ xst- 
μένου κατὰ τὸ μέσον ἴσταται οὗτο;. Καὶ θυμιῶν 
ἐπάνωθεν τοῦ λειψάνου, ὡς ὑπὲρ αὐτοῦ πρησευχό- 
μενος, καὶ τῷ Θεῷ προσφέρων θυμίαμα, ἐχφώνως 
φησὶν, « "Ext χαὶ ἔτι ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶ- 
μὲν " » διὰ τοῦ προβδάντος θανάτου τὴν χαταλλαγὴν 


᾿ἐχδιδάσχων, ὡς xal ἡμεῖς τεθνηξόμεθα, xal iva 


clamant : «Kyrie, eleison.» Diaconus autem omues C διηλλαγμένοι ὑπὲρ τοῦ χειμένου εὐχώμεθα, xat ὡς 


liortatur ut a Chliristo dona. misericordie ejus ja- 
centi expostulent, videlicet regnum coelorum et re- 
missionem peccatorum, Sacerdos vero primo secre- 
tam orationem cum pietate Deo offerens, Deum 
spirituum eum appellans, acilicet angelorum et ani- 
marum, carnis ounis nempe hominum corporeo- 
rum, qui morle mortem destruxit, et. per crucem 
diabolum conculcavit, necnon per mortificationem 
vitam impertivit imundo, precatur ut requiem. do- 
uet anima defuncti in loco quietis, unde. aufugit 
seu yroeul abest omnis tristitia ac gemitus, pecca- 
Iumque omne ipsi dimittat actionis, verbi et cogi- 
tationis,quoniam nemo est a peccato immunis, 
niai i'le solus qui absque peccato incarnatus est, 
et quoniam ipse est justus, et sermo cjus veritas, 
quia et ipse veritas, ipseque dixil : « Ego sum re- 
surrectio et vita.» Quod ergo clámans sacerdos quo- 
que dicit ad Deum ; «Quoniam tu es resurrectio ; » 
Speramus enim quod mortuus vivet. et resurget et 
requiem inveniet Dominum. lloc igitur lit tribus 
stationibus psalmi, Beati immaculati. Quem post 
psalmum versiculi dicuntur pro dormiente | sollici« 
tain deprecationeui ad Deum exprimentes; deinde 
lucus ex apostolica epistola excerptus de spe re- 
: urrectionis, [deo non. mortui, sed dormientes ut- 
pete. resuscitandi ab apostolo dicuntur lideles. 
Postea. Alleluia, tanquam signum adventus Dei οἱ 
predicatio praesenti: Christi nostreque per. euin 


ἂν xatà τι αὐτὸν τῇ εὐχῇ ὠφελήσωμεν, xat tva 
εἰρήνη αὐτῷ γένηται μετὰ τοῦ Θ:οὐ χαταλλαγέντος. 
"Ezeiza ὑπὲρ τῆς ἀναπαύσεως εὔχεται τῆς Ψυχῆς 
τοῦ χεχοιμημένου, καὶ ὑπὲρ τοῦ συγχωρηθῆναι 
αὑτῷ πάντα τὰ πλημμελήματα, xal ὅπως Κύριος 
τάξῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ εἰς τὴν ἀνάπαυτιν τῶν &- 
καίων. Καὶ 266 ὁμοφώνως πάντες τὴν ἀνυσιμω- 
τάτην εἰχὴν, τὸ, « Κύριε, ἐλέησον, » ἀναχράζουσι " 
xai πάντας αἰτήσασθαι παραινεῖ παρὰ Χριατοῦ τῷ 
χειμένῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ, τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, 
χαὶ ἄφεσιν τῶν ἁμαρτημάτων. Ὃ δὲ ἱερεὺς πρό- 
τερον τὴν εὐχὴν μυστιχῶς τῷ Θεῷ μετ᾽ εὐλαδεία: 
᾿ἀνενεγχὼν, xal Θεὺν τῶν πνευμάτων αὐτὸν εἰπὼν, 
᾿ἥτοι τῶν ἀγγέλων καὶ τῶν Ψυχῶν, χαὶ πάσης σαρ- 
χὸς, ἤτοι τῶν ἐνσωμάτων ἀνθρώπων, τὸν διὰ θανάτου 
τὸν θάνατον χαταργήσαντα, καὶ διὰ σταυροῦ τὸν 
διάδολον χαταπατήσαντα, καὶ διὰ νεχρώσεως ζωὴν 
χορηγήσαντα τῷ χόσμῳ, ἀγαπαῦσαι εὔχεται xal 
τὴν τοῦ χοιμηθέντος Ψυχὴν ἐν τόπῳ ἀνέσεως, ὅθεν 
ἀπέδρα, ἢτοι μαχρὰν, πᾶσα λύπη καὶ στεναγμός" 
xai πᾶν ἁμάρτημα αὐτῷ, συγχωρῆσαι πρἀξεώ: τε 
xal λόγου xal διανοία:, ἐπεὶ οὐδεὶς ἀναμάρτητος, 
εἰ μὴ μόνος αὐτὸς ὁ ἀναμαρτήτω; ἐνανθρωπήσας" 

xa ὅτι δίκαιο; αὐτός " καὶ ὁ λόγος αὐτοῦ ἀλήθεια, 
ὅτι χαὶ ἀλήθεια αὐτός “ καὶ αὑτὸς εἴρηκεν, « Ἐγώ 

εἶμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή, » Τοῦτο οὖν ἐχφωνῶν 

καὶ ὁ ἱερεὺς, φησὶ πρὸς τὸν θεὸν, « Ὅτι σὺ εἶ ἡ 

ἀνάστασις" » ἐλπίζομεν γὰρ, ὅτι xal ὁ χεῆλενος 


635 


D& ORDINE SEPULTUR E. 


686 


ζήσεται xal ἀναστήτεται, xat ἀνάπχυσιν eDpf3:. A resurrectionis a mortuis, et. suffitus propter gra- 


τὸν Κύριον. Τοῦτο οὖν γίνεται χαὶ ἐν ταῖς τρισὶ 
στάσεσι τῶν τοῦ ἀμώμου ψαλμῶν. Καὶ τροπάρια 
δὲ λέγεται μετὰ τὸν ἅμωμον ὑπὲρ τοῦ χοιμηθέντος 
ἀναγχαιότατα δεήσεως mp^z τὸν Θεόν" εἶτα καὶ τοῦ 
ἀποστόλου περιχοπὴ περὶ τῆς ἐλπίδος τῆ; ἀνα5τά- 


tiam Dei corpori dormientis utpote fidelis su- 
pervenientem, et Evangelium a sacerdote. dicitur 
ipsam pr:zdicens velut per angelum Dei resurre- 
ctionem nostram, Et statim post bxc nova oratio, 
et post orationem hymnus salutationis. 


σεως διὸ xal οὐκ ἀποθανόυντε:, ἀλλὰ χ:ιχοιμημένοι ὡς ἐγερθησόμενοι ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου ὀνομάζονται 
οἱ πιστοί " εἶτα τὸ ἀλληλούϊα, ὡς; ἐπιδημίας Θεοῦ σημεῖον, xal ὡς χέρυγμα τῆς παρουσίας Χοιστοῦ, 
xal τῆς δι᾿ αὐτοῦ Ex. νεχρῶν ἡμῶν ἀναστάσεως, xal θυμίαμα, δι) τὴν ἐπερχομένην xax ἐν τοῖς λειψάνο:ς 
τον χοιμηθέντος ὡς; πιττοῦ χάριν τοῦ Θεοῦ" καὶ τὸ Εὐαγγέλιον πᾶρχ ἱερέως, αὐτὴν ὡς δι᾽ ἀγγέλου" Θεοῦ 
προφαῖνον ἡμῶν τὴν ἀνάστασιν. Καὶ εὐθὺ; μετὰ τοῦτο πάλιν εὐχή" xal μετ᾽ αὐτὴν ὁ ὕμνος τοῦ 


ἁσπασμοῦ. 
KEO9AA. ΤΞΖ'. 
Τί σημαίνει ὁ ἐπὶ τοῖς vexpotc ἁσπασμός. 


Καὶ ὁ ἐπιτελεύτιος ἀσπασμός. Οὗτος δὲ χαὶ διὰ 


CAPUT CCCLX VII. 


Quid denotet hymnus salutationis, qui super defun-.— 
ctis cantatur. 


Denique hymnus salutationis qui cantatur pro- 


τὴν μετόδασιν xai τὸν ἀπὸ τῆς ζωῆς ταύτης χωρι- p pter eorum ex hac vita migrationem et amandi- 


cuóv* xai ὡς χοινωνία xaX ξνωσίς ἐστιν, ὅτ: xal 


θυήσχοντες ἀλλήλων o0 χωριζήμεθα, Πάντες γὰρ 


τὴν αὐτὴν ὀδεύσομεν τρίδον xal ἅμα ταχθησόμεθα 
εἶναι, xai οὐ χωρισηήητόμεθά ποτε. Χριστῷ γὰρ 
ζησήμ:θα, καὶ Χριστῷ νῦν ἑνούμεθα, πρὸς αὐτὸν 
πορευόμενοι" xai αὔριον ἐσόμεθα μετ᾽ ἀλλήλων, 
xai τῶν ζώντων ἡμῶν χοιμηθησομένων ὥσπερ 
αὑτῶν" xai τῆς ἀναστάσεω; δὲ γενουένης τῇ χοι- 
wovía τῆς ὀρθῆς πίστεως, ὁμοῦ ἅπαντες οἱ πιστοὶ 
09» Χριστῷ ἐσόμεθα. Τοῦ ἁσπασμοὺ οὖν τελεσθέν- 
τος, χαὶ dj πρηειρημένη γίνεται πάλιν ἐπὶ τῷ τέλει 
εὐχὴ, ὡς σφραγὶς τελοῦσα τῶν ὕμνων " χαὶ οὕτως 
ἡ ἀπόλυσις 
ΚΕΦΑΛ. TZH'. 


Τί 6noi τὸ, « Αἰωνία ἡ μγήμη,»ν dóópevor ὕστε- C 


ρον. 

Μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν ἡ ἀνακήρουξις τοῦ xexotum- 
μένου, τὸ, « Αἰωνία ἡ μνήμη. » Καὶ γὰρ περὶ 
τούτων, τοῦ ἀσπασμοῦ φημι καὶ τῆς ἀναχηρύξεως, 
ὁ ἱερός φησι Διονύσιος, περὶ τοῦ ἀσπασμοῦ λέγων, 
ὅτι δηλοῖ τὴν μετὰ τῶν ἀπελθόντων ἕνωσιν τῶν 
ζώντων ἡμῶν ἐν Χριστῷ. Περὶ δὲ τῆς ἀναχηρύξεως, 
ὅτι συνετάγησαν τοῖς ἁγίοις, καὶ τῆς ἐχείνων ἄξιοι 
κληρονομίας εἰσὶν, ὡς καὶ τῆς πίστεως" xal πι- 
στενόμενον τοῦτο ἡμῖν καὶ ἀδόμενον, ἀλλὰ xal ὡς 
οσνάθεσίς ἐστι πρὸς Θεὸν τοῦ χεχοιμημένου, χαὶ 
δέτσις ὑπὲρ αὐτοῦ παρ᾽ ἡμῶν. Ἡ εὐχὴ δὲ τελευ- 
ταῖον, ὡς δῶρόν ἐστι χαὶ τελείωτις, χαὶ εἰς τὴν τοῦ 
Θεοῦ ἀπόλαυσιν παραπέμπουσα, χαὶ ὡς παραδιδοῦσα 
x05 ἀπελθόντος ψυχὴν καὶ σῶμα τῷ θεῷ. Διὸ καὶ ἄχρι 
«οὔ τάφρου σὺν τῷ λειψάνῳ παραγινόμεθα" xal τὸν 
Τρισάγιον Ψάλλομεν, εἰς τὴν τῆς Τριάδος δοξολογίαν 
τοῦ μόνου Θεοῦ ἡ λῶν. Καὶ κατατίθεμεν τῷ τάφῳ τὸ 
λείψανον, χαὶ τῇ γῇ παραδιδόαμεν διὰ τῶν εὐχῶν, 
2677 πληροῦντες τὸ θεῖον πρόσταγμα, τὸ, « Γῇ εἶ, χαὶ 
εἰς γῆν ἀπελεύσῃ * » χαὶ τὴν ἀνάστασιν δὲ χηρύττο- 
μεν, σφραγίζοντες τὸ λείψανον διὰ τοῦ σταυροῦ * f) 
ἔλαιον αὐτῷ ἐχχέοντες σταυροειδὼς ἐχ τῆς φωτᾶ- 
γωγοῦ, ἣ σχεύει τινὶ τὴν γῆν ἐπιδάλλοντες " ὅτι εἰ 
χαὶ θνητοὶ γεγενήμεθα, ἀλλ᾽ ὅμως ἀναστησόμεθα 
διὰ τοῦ oro ἡμῶν σαρχωθέντο; τε xal ἀποθανόντος 
σαρκὶ, xal ἀναστάντο;, xal τὴν ἀνάστασιν ἡμῖν 


tionem, necnon quoniam adest communio et 8ι}::- 
natio , quatenus mortui nequaquam ab invicem 
scparabimur; omnes enim eamdem teremus. viam 
et in eodem loco collocabimur, neque separabimur 
unquam, nam Christo vivemus, et nunc Christo 
adunamur, ad eum progredientes, et cras alii cum 
aliis simul erimus, nobis qui vivimus defunctis, 
quemadmoduin. et illi defuncti sunt, factaque re. 
surrectione, communione verz fldei, univergi si- 
mul fideles cum Christo erimus. Finito igitu* sa- 
lutationis hymno, predicta rursum dicitur in fine 
oratio qu.e est velut hymnorum sigillum, et sic 
absolvitur. 
CCCLX VIII 
Quid significet. quod postea canitur, « terna. me- 
nioria. » 

Porro post absolutionem fit de dormiente denun- 
tiatio : «Eterna memoria. » De quihus, nempe de 
livmno salutationis ac. denuntiatione, sanctus di;- 
seruit Dionysius, dicens de salutationis hytnno, 
q:oniam ostendit nos viventes in Christo adunari 
cum defunctis, et de denuntiatione, quoniam eum 
sancHs collocati sunt οἱ eorum hzreditate digni 
sunt sicut et fide fuerunt, necnon nos id credere et 
cantare, &ed et nos dorinientem ad Deum produ- 
eere atque pro eo deprecari. Denique (lt oratio 
velut munus et consecratio in possessionem Dci 
inducens, Deoque animam et corpus defuncti com- 
mendans. Quapropter usque ad tumulum corpus 
comitamur, et Trisagiou psallimus in glorificatio- 
nem Trinitatis unius Dei nostri. Et tuinulo corpus 
imponimus quod terrz committimus deprecando, 
divinum adimplendo mandatum : « Terra es et in 
terram reverteris ;» et resurrectionem praedicamus, 


' siguantes corpus per crucem, aut oleum super 


eum in formam erucis effundentes ex lampade 
altaris, vel aliquo instrumento terram injicientes, 
quia etsi mortales simus, resurgemus t3men per 
eum qui pro nobis incarnatus carneque mortuus 
resurrexit, et resurrectionem largitus est nobis, 
neenon quia hic qui sepelitur resurget, quemad- 
modum Salvator noster resurrexit. ldeo postquam 


e- S9» 


[δ] 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCIILEP. 


683 


in tumulo coaditus est, oleum supra in modum A χορτγήσαντος. Καὶ ὅτι οὗτος ὁ θαπτόμενος ἀναστῆ- 


erucis infunditur, prout tradideruat apostoli, quod 
scripsit Dionvsius, seu potius dum sepelitur, tunc 
etiam. oportet mortuum inungi. Nam sicut in ba- 
ptis veniunt aqua et. oleum, in eorum signum 
his qui fideliter pieque vixerunt illa adhiberi opor- 
tel. Quapropter aqua crucis signo cum spongia 
corpus aspergunt iu fronte, in oculis, in ore, in 
pectore, in genibus et in manibus, atque ungunt 
cleo. Nam oleum agones significa!, et quoniam de- 
functus recte picque certans  sanetificationem 
obtinuit, divino etiam dignabitur oleo splendida- 
que divini luminis jucunditate. 


Καὶ ὅτι ὁ κοιμηθεὶς, xaX0; χαὶ εὐὑσεδῶ: ἀγωνισάμενος, 
σεται, χαὶ τῆς λαμπρᾶς ἱλαρότητος τοῦ θείου φωτός. 


CAPUT CCCLXYX. 


Quare pro de(uneto tantum duodecim fiant supplica- 
tiones. 


Εἰ t^m, injecta terra, additur oratio quasi terrze 
(ommissus gratias ageret, et tanquam sigillum et 
consummatio, Et duodecies omnibus Deum pro 
defuncto. adorantibus, ut propitims sit vitze ejus 
que duodccim horis coustat in. die et. totidem in 
nocte, recedunt singuli apud se similia meditantes, 
*i tamen ista sint. cura aliquibus ; insuper vespere 
et cane. non. cessant. pro defuncto. orare. Dein.le 
mandata. adimplent, in. primis offerentes per sin- 
gulos dies incruentum sacrilicium, quo nihil dor- 
mienti eiit. utilius nihilque tantam Lxtitiam et illu- 
iminationein iwper:iet, necnon. cum. Deo unionem, 
ipso pro nobis inutilibes effusó Domini sanguine 
et immolate corpore divino. Quod sacrificium tum 
:ecundum carnem. propinqui tumque secundum 
epiritum conjuucti et eo magis secundum carnem 
proyinquos amantes quo intimius secundum spiri- 
tim conjunguntur, eontinuo οἱ singulis diebus offe- 
runt per annum jntegrum totamque vitam suam, 
et quanto. pluries offerunt eo magis prosunt majo- 
remque percipiunt utilitatem. Nam quid aliud 
Íructeosius quam Christum pro nobis immolari ? 
Alii vero quautum possunt et voluntatein. habent , 
alii autem ad minimum per quadraeinta dies illud 
quolilie offerunt. 


CAPUT €CCLXN. . 


Quod de[usctis utile sit imprimis sanctissimum. cat- 
να sacrificium. 


l.lud autem fit quoniam unus e sanctis Patribus, 
Gregorius seilicet Iomanus, qui et dialogum scrip- 
sit, [ratrem quemdam à. pauís solvit per quadra- 
giuta dies pro co offerens. Porro sacrificium hoc 
quam maxime proficuum esse necnon ἃ vinculis 
mortis solvere, multis quz centigerunt signis et 
scripto mandata. sunt, manifestum faciunt. 


CAPUT CE€CLXXI. 


De oblatisme colyborum ex (rugibus fructibusque, 
que solet pro de[uncto fieri. 


Die vero tertia, triduum implent Deo. offerentes 
munera ex frumento aliisque variis fructibus. Sed 
quare fructus Ὁ Quoniam homo semen est. et tan- 


o:tat, ὡς xai ὁ Σωτὴρ ἡμῶν ἐξανέστη. Διὸ χαὶ μετὰ 
τὸ τεθῆναι τῷ τάφῳ, ἔλαιον πάνω τούτου σταυρπι- 
60; ἐχχέετα:, ὡς παραδεδώχασιν οἱ ἀπόστολοι, χαὶ 
ὁ Διονύσιος τοῦτο γράφει " μᾶλλον δὲ χαὶ ἐν τῷ tv 
ταφιάζεαθαι͵ ἀλείφεσθα: τὸν νεχρὺν χρῆ. Ὥς γὰρ 
iv τῷ βαπτίσματι ὕδωρ xal ἔλαιόν ἐστιν, εἰς τύπον 
ἐχείνων τοῖς πιστῶς βιώσασι xal εὐτεδῶς ταῦτα 
ἐπάγεσθαι χρή. Διὰ τοῦτο οὖν χαὶ ὕδατι σπόγγῳ 
ἀποσμήχουσι σταυροῦ τύπῳ τὰ λείψανα, χατά τε 
τὸ μέτωπον, τὰ ὄμματα, τὸ στόμα τε xal τὸ στῆθος, 
tt τε τὰ γόνατα xai τὰς χεῖρας, χαὶ ἐλαίῳ ἀλείφου- 
σι. Τὸ γὰρ ἔλαιον τῶν ἀγώνων ἐστὶ σημαντιχόν, 
τετελείωται, xal τοῦ θείου ἐλέους ἀξιωθῆ" 


ΚΕΦΑΛ. ΤΞΘ΄. 
Διατί ὑπὲρ toU κεκοιμημένου μόνα xpocxvrijpara 
δώδεκα. 


Καὶ τότε τῆς γῆ; ἐπιδαλλομένης, ἡ εὐχὴ ὡς 
παραδοθέντος τῇ Ὑὗ εὐχαριστήριος χαὶ ὡς σφραγὶς 
xai τελείιυσις ἐπιλέγεται. Kol δωδεχάχις πάντων 
τῷ Θεῷ ὑκὲρ τοῦ τελευτήσαντος προσχυνούντων 
εἰς ἐξιλέωσιν τῆς αὐτοῦ ζωῇ:, ἧτις δωδεκάωρος τῇ 
ἡμέρᾳ, καὶ δωδεκάωρός ἔστι τῇ νυχτὶ, ἀπέρχονται 
ἕχαστος περὶ ἑαυτοῦ τὰ ὅμοια μελετῶντες, εἶγε καὶ 
διὰ φροντίδος τισὶ γένηται τοῦτο " χαθ᾽ ἑσπέραν τε 
χαὶ πρωΐ οὐ παύονται τῶν ὑπὲρ τοῦ τελευτήσαντος 
προσευχῶν. Εἶτα xol τὰ νενομισμένα ποιοῦσ:" 
προηγουμένως τὴν χαθ᾽ ἡμέραν ἀναίμαχτον θυσίαν, 
ἧς οὐδὲν τῷ χοιμηθέντι λυσιτελέστερον, οὐδ᾽ ἄλλη 
xat αὐτὸ εὐτροτύνης xal φωτισμοῦ xal Θεοῦ ἑνώ- 
σεως αἴτιον, αὐτοῦ τοῦ αἵματος τοῦ Κυριαχοῦ ὑπὲρ 


C ἡμῶν τῶν ἀχρείων ἐχχεομένον, χαὶ τοῦ θείου σώ- 


ματος θυομένου. Καὶ ταύτην τὴν θυσίαν οὗ τε 
χατὰ πνεῦμα ἑνούμενει xal πλίον φιλοῦντες τῶν 
χαθ᾽ αἷμα ὡς ἑνωμένοι τῷ πνεύματι, διηνεχῶς 
xaX χαθ᾽ ἡμέραν προσφέρουσιν, ὅλον τε τὸν ἐνιαυ- 
τὸν, xal κᾶσαν αὐτῶν τὴν ζωὴν, xal ὅσον πλέον 
προσφέρουσιν, ὠφελοῦσι xal ὠφελοῦνται. Τί γὰρ 
ἄλλο ἐπωφελέστερον τοῦ θύεσθαι τὸν Χριστὸν ὑπὲρ 
ἡαῶν; οἱ tà χαθ᾽ ὅσον ἰσχύουσί τε καὶ προαιρέ- 
σεως ἔχουσιν * οἱ δὲ ἄχρι τοὐλάχιστον xal ἡμερῶν 
τεσσαράχοντα προσάγουσι χαθ᾽ ἡμέραν. 


ΚΈΦΑΛ. ΤΟ’. 
Ὅπως τοῖς κδκοιμημένοις ἑπωξε.1ὴς ὑπὲρ πάνια 
ἡ lepot θυσία. 


Ἐπεὶ xal τις τῶν ἁγίων Πατέρων, Γρηγόριος 
δὲ οὗτος ὁ Ῥώμης, 6 xoi τὸν διάλογον ἐχθέμενος, 
ἀδελφόν τινα λέλυχε τῆς χολάσεως, ἐν τεσσαράχοντα 
προσφέρων ἡμέραις ὑπὲρ αὐτοῦ. "Ott δὲ ἡ θυσία 
αὕτη λυσιτελεστάτη πολλοῖς, xal δεσμῶν λύουσα xz 
θανάτου, δῆλον ἐχ πολλῶν προδάντων σημείων χαὶ 
ἀναγράπτων ὄντων. 


ΚΕΦΑΛ. TOA'. 
Περὶ τῶν προσαγομένων ὑπὲρ τῶν κεχοιμημένων 
κοιλύδων. 


Τῇ τρίτη δὲ ἡμλέρψ xol τὰ τρίτα ἐπιτελοῦσιν ix 
σπερμάτων σίτου xai χαρπῶν διαφόρων ἄλλων, τῷ 
Θεῷ προσχομίζοντες. Τί δὲ οἱ χαρποῖ; "Uxtxal &v- 


633 


DE ORDINE SEPULTUR E. 


090 


θρωπος σπέρμα χαὶ ὡς χαρπὸς ix «f γῖς, xal 0; ἃ quam fructus ἰοτγγα, vel tanquam granum fru- 


eltog χαταδαλλόμενος εἰς thv γῖν, Θεοῦ δυνάμει 
πάλιν ἐξαναστήσεται " xal οἷον βλαοτέσας ἐν τῷ 
μέλλοντι, τῷ Χριστῷ τέλειο; καὶ ζῶν προσπαχθή- 
σεται. 268. Ὡς γὰρ ὁ παρὼν χαρπὸς θάπτεται μὲν 
ἐν τῇ γῇ, βλαστάνει δὲ μετὰ ταῦτα, xal πολύχουν 
«:λεσφορεῖ τὴν χαρπὸν, οὕτω xal ἄνθρωπος, τῷ 
θανάτῳ τῇ γῇ ἐξιδόμενος, ἀναστήσεται αὖθις. Καὶ 
Π|αὐλος τοῦτό φησι, διὰ παραδειγμάτων τῶν σπερ- 
μάτων δήλην θέμενο: τὴν ἀνάστασιν. Τινὲς μὲν 
οὖν asi, ὡς διὰ τὸ θαῦμα τοῦ καλλινίκου μάρ- 
τυζος Θεοδώρου τοῦτο τελοῦμεν τὸ τῶν χαρπῶν. 
Οὐχ ἔστι δὲ μόνην διὰ τοῦτο, ἐπεὶ xal τοῦτο θεῖον 
»3: παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ Παύλου 
μᾶλιον φωνὴν, ὡς εἰρέχλμεν, τὰ σπέρματα παρ- 
εἰχάζοντος τιῖς ἡμετέροις σώμασι, χαταθδαλλομέ- 
νος *z χαὶ ἐγειρομένοις, τιμιωτέροις οὖσιγ αὖ- 
t v. AU xal οὐ μόνον σῖτον, ἀλλὰ xai πλεῖστα 
τῶν ἄλλων σπερμάτων προτάγομεν, xai οἶνον ix 
«o2 γενήματος τῆς ἀμπέ, οὐ * ὅτι xal τοῦτο ξύλον 
χιρπὸ:, xai εἰς τὴν τοῦ Χριστοῦ μετὰ τοῦ σίτου 
ἐξελένγν θυσίαν. Καὶ tal; τῶν ἁγίων δὲ μνήμαις 
ταυτὸ προσφέρομεν, ὅτι xal αὑτοὶ χαρπὸς ἅγιος; 
x.l zapab:bopéso: τῇ γῇ vol; θείοις λειψάνοις, 
καὶ iv Χριστῷ ἀναστήτονται, ᾿Εξαιρέτω; δὲ xai 
πλέον τῶν ἄλλων σπορίμων ὁ σἵἴτος, ὅτι xai ὃ 
Σωτὴ: τὸ ἑαυτοῦ πανάγιον σῶμα σίτῳ mapsixa- 
σεν. 'EXv γὰρ μὴ ὁ χόχχος τοῦ σίτου, φησὶ, mi- 
Gv εἰς tho γῆν, ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος μένει. Ex 


menti in terram injectum, Dei potentía iterum 
resurget, et germinans, ut ita dicar, in vita futura 
Christo perfectus ac vivens offeretur. Nam quem- 
admodum semen in terra sepelitur, germinat autem 
postea e£ multum fructum affert, ità et homo 
morte datus terrze, rursum resurget, Quod Paulus 
dixit, exemplo seminum — manifestam — faciens 
resurrectionem. | Nonnulli quidem asserunt nos 
lianc fructuum oblationem facere propter miracu- 
lum gloriosi martyris Theodori ; sed non est prop- 
ter istud tantum, etsi hoe etiam divinum sit eta 
Deo institutum, sed potius, ut diximus, propter 
verbum Pauli qui semina comparavit corporibus 
nostris quae sepulta resuscitantur longe ipsis hono- 
rabiliora. Quapropter noo solummo:o frumentum, 
sed et plura alia semina offerimus vinumque ex 
genimine vitis, quoniam hoc quoque fructus cst 
ligni, et cum frumento in sacri(icium Christi fuit 
electum. llc vero etiam in. commemorationibus 
sanctorum offerimus, quoniam ipsi quoque fructus 
Sanctus lerra pariter. sanctis reliquiis. commissi 
in Christo resurgent. Sed prxsertim et in ma- 
jori aliis seminibus copia, offertur frumentum, 
quoniam Salvator corpus suum — sanctissimum 
frumento comparavit dicens : « Nisi. granum  fru- 
meuti cadens in terra mortuum fuerit, ipsum 
solum manet, » quo suam exhibet resurrectione: ; 
«si vero mortuum fuerit, multum fructum affert. » 


toj) δὲ παριστᾷ xal τὴν αὐτοῦ ἔγερσιν. Ἐὰν δὲ C yide quare frumentum proponimus ? [Insuper ex 


&100iv, πολὺν χαρπὸν cipit. 'Opd; διατί οἴτου 
ππρότίθ:μεν ; ᾿Αλλὰ καὶ ix αἴτου πᾶς ἀληθὴ: ἄρ- 
-ο;. Διὸ καὶ Χριστὸ; ὁ ἀληθινὸς xai ζῶν ἄρτος 
&'; " ὃ; γαὶ ἄρτον τῆς ζωΐς ἑαυτὸν χατωνόμασε " 
5v £v, ὡς οἶμαι, αἰτίαν xol ἑξαρχῆς ἡμῖν τροφὴ 
τοῖς ἀνθρώποις ὁ σῖτος δίδοται * xal ἔτι μᾶλλον 
διὰ τὸ ἐν ἄρτῳ τῷ ix τοῦ σίτου μέλλειν δοθῆναι 
Ὑἰνεσῆα! τὰ μυστήρια. Τρίτα δὲ ἐπιτελοῦνται xal 
Évy112, xal τὰ λοιπὰ, ἐξαιρέτως μὲν διὰ τὴν Τριά- 
δα, ὅτι παρ᾽ αὐτῇ; ἡμῖν τὸ εἶναι καὶ ἡ ζωὴ, χαὶ τοῦ 
θυνάτου συμφερόντως ἡμῖν ἐπελθόντος, αὖθις ἡ ἀνα- 
ζῴώωτις. Φασὶ δέ τινες, xal διὰ τὴν γένεσιν τοῦ ἀν- 
θυώπου" ὅτι καταδληθέντο; τοῦ σπέρματος ἐν τῇ 
p.502, υορφοῦται τὸ βρέφος ἐν τῇ τρίτῃ ᾿ τῇ ἐν- 
νάτῃ δὲ πήγνυται, xal τῇ τεσσαραχουτῇ ζωηῦται 
χαὶ τιλειοῦται. "ἔστι δ᾽ ἐννοεῖν, ὅτε xal τῷ τρίτῳ 


μην σχιρτᾷ " καὶ τῷ ἔχτῳ τέλειόν ἔστι βρέφος, 


xal τῷ ἐννάτῳ τίκτεται. Καὶ ἔτι ἐνιχύσιχ, ὅτι τὸ 
τιχὲν ἐν τῷ τρίτῳ μηνὶ αἰτθάνεται, χαὶ χατ᾽ OA 
4^» εὔξιται, ἀλλοιώσεις δεχόμενο;ξ ἄνθρωπος iv 
ἑξκάπττῳ ἔτει xal ἐτῶν τριάδι, χαὶ μᾶλλον ἐν τῷ 
ἄρ,Ξ:π7χ: τὴν τοίτην τριάδα, ἥτις ἐστὶν d). ἑ"δόμη, 
διὰ τὸ σύνθετον εἶναι τὸν ἄνθρωπον, χαὶ μὴ δύνα- 
σγαι περχίνειν τὸ τριττὸν τῆς τριάδος, ὅπερ, τὰ 
Evuia ἐστὶν, ἐν οἷς ὁ àgpi0 55; τῶν τάξεων τῶν ἀγ- 
ελιχῶν * ὡς ἀσώμαοτοι γὰρ οὗτοι χαὶ νόες μόνον, 
ἐντελέστερον τούτῳ δὴ χαὶ τῷ ἀριθμῷ ἑαυτῶν ἀθα- 
νάτω; ζῶντε:, ἔχτυτοῦτ' τὴν ἁγίαν Τριάδα" toil; 
epe. vào τὰ ἔννέα " ἀλλ᾽ duty d; συνθέτων ἐδ- 


. ΜΗ 5 


frumento omnis verus panis, ideo Christus solus 
est verus. vivusque: panis qui etiam semetipsum 
panem vitz:e. cognominavit, quoniam, ut censeo, ab 
initio nobis hominibus frumentum in escam datus 
est, vel potius quia in pane ex tritico conficienda 
erant mysteria. Tertia autem die ac nona et cxte- 
ris memoriam defuncti facimus przsertim quidem 
propter Trinitatem, quoniam ab ipsa nobis cst 
esse. οἱ vivere vel etiam, morte nobis in bonum 
euperveniepte, reviviscere. Dicunt vero aliqui lioc 
etiam fleri propter nativitatem hominis, quoniam, 
«emine in uterum immisso, formatur infans die 
tertia, nona eompiagitur, et quadragesima vivifica- 
tur ac perficitur. Putari autem potest infantem 
mcnse tertio exsultare, sexto perfectum esse, et nouo 
parturiri. Agitur etíam anniversarium, quoniam 
iufans natus mense tertio sentit, et paulatim cre- 
scit mutationes accipiens homo singulis annis 
singulisque annorum ternionibus, ct presertim 
dum incipit tertius ternio qui est. septimus annus, 
quoniam homo tunc perfectus est. neque. tertium 
ternjionem annorum pratergr^di potest. ex. quo 
πόνοι auni constant in quibus angelicoram ordi- 
nui. invenitur numerus ; hi enim natura. $u3, 
quum sint incorporci οἱ spiritales, tautum et exqui- 
numero 8$uo, iumortalem — vila ad: pti 
sanctam  Trinitatein. reprzsestant, Quippe ἴω 
trades novem. faciunt; nobis vero. per septe:a 
annos vita perficitur, et similiter mutationes ; ;at- 


691 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIITEP. 


622 


tingimus quidem ad tertiam trinitatem per annum A δοματικὴ ἡ ζωὴ, καὶ αἱ ἀλλοιώσεις ὁμοίως " καὶ 


septimum, sed non possumus perfecte per corpus 
exprimere Trinitatem quaw alio modo, ut possibile 
est, reprassentamus, mente scilizet nostra verboque 
ac spiritu ad imaginem Dei creati. Unde dum hzc 
facimus, dieque tertia et cmteris inemoriam faci - 
mus, Trinitatem monstramus ac prdicamus,nobis- 
que per eam esse vílam atque salutem. Bons qui- 
dei suut iste cogitationes, quum. inde fateamur 
nos nasci et esse a. Deo atque pro. gloria ejus. 
Ecclesia spiritualiter et divinitus juiicat, ritusque 
ecclesiastici nequaquam. ex sensibilibus constant ; 
unde dum mortuus ad templum affertur, monstra- 
tur eum a Deo fuisse creatum, et defunctus Deo 
presentatur. 


CAPUT CCCLX Xil. 


Quare tertia, nona et quadragesima die defuncti me- 
moria celebretur. 


Ob hanc vero eausain ον: defuncti facimus 
bie Óertia, quoniam qui a Triuitale vitam accepit 
in meliorem vitam trauslatus couspicietur, in na- 
turam a Deo creatam ab initio, vcl etiam in melio- 
rem imimitatus. Nona. autem die. fit stiniliter, ut 
ipse jam spiritus a corpore solutus cum sanctis 


spiritibu$ angelis collocetur, quibus secundum. 


naturam similis factus est, cum. noveur numero 
ordinibus qui ter Deum £u Trinitate piodicaium 
celelraut, atqse cum. ipsis sanctorum. ounium 
spiritibus coadunetur.. Verum quadragesima die 


ἀπτόμεθα μὲν ἡμεῖς τῆς τρίτης τριάδος διὰ τῆ: ἐδ- 
δόμης, οὐ δυνάμεθα δὲ ἐμφανίσαι τέλεως διὰ τὸ σῶ- 
μα, εἰ xai ἑτέρως τὴν Τριάδα ὡς δυνατὸν εἰχονί- 
ζομεν, τῷ vot ἡμῶν xal λόγῳ xal πνεύματι χατ' el- 
χόνα Θεοῦ χτισθέντες, Ὅθεν χαὶ ταῦτα γινόμενα, 
τρίτα τε καὶ τὰ λοιπὰ, τὴν Τριάδα δηλοῦσί τε καὶ 
κηρύττουσι " xal ὡς διὰ ταύτης πάντα ἡμῖν τὰ τῆς 
(f; καὶ τῆς σωτηρίας. Καὶ καλαὶ μὲν ἔννοιαι 
ταῦτα, ἐπεὶ καὶ ἡ γένεσις ἡμῶν χαὶ τὸ εἶναι παρὰ 
Θεοῦ, χαὶ ὑπὲρ τῆς δόξης αὑτοῦ καὶ ταῦτα νοούμε- 
να * ἐχχλτσιαστιχώτερον δὲ τὸ πνευματιχῶς  vosty 
πάντα xai θείως, xal μὴ Ex τῶν Δἰσθητῶν αυνιστᾶν 
τὰ τῆς Ἔχχλησίας * ὅθεν τὸ τὸν ἀποθνήσχοντα πρὸ; 
τὸν ναὸν ἄγεσθα: δηλοῖ ὅτι ix Θεοῦ ἐπλάσθη, xai 
τελευτήσας, θεῷ προσάγεται. 


ΚΕΦΑΛ. TOP'. 


Διατί τρίτα Éryacá τὸ xal τεσσαρακοστὰ, καὶ τὰ 
«λοιπὰ μνημόσυνα. 


Τὰ τρίτα δὲ ὑπὲρ τούτου τελεῖται, ὅτι διὰ 
τῆς Τριάδος τὸ εἶναι λαδὼν, χαὶ εἰς τὸ εὖ εἷ- 
ναι μεταστὰς ὀφθήσεται, εἰς τὸ ἐξαρχῆς ἣ xo 
xosivvow ἀλλοιωθείς. Τὰ ἔννατα δὲ, ἵνα 969 
- ἷς ἁγίοις πνεύμασι τοῖς: ἀγγέλοις τὸ πνεῦλα t02- 
του ἄϊθλον ὃν συγχαταγαγῇ, κατὰ φύτιν ὅμοιον 
αὑτοῖς γεγονὸς, τοῖς εἰς ἐννέα ἀριθμουμένοις 
τάγμασι, xii διὰ τούτων τρισσῶς τὸν ἐν Tp:áó: 
Θεὸν χηρύττουσι χαὶ ὑμνοῦσι, χαὶ σὺν αὐτοῖς τοῖς 
τῶν ἀγίων ἁπάντων ἐνωθῇ πνεήμασ:. Τὰ τεσσαρχ- 
χοστὰ δὲ, διὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάληψιν, μετὰ τὴν 


memoriam facimus propter ascensionem S Ivatoris (? ἀνάστασιν ἐν ταύτῃ γεγενημένην, ὡς ἂν χαὶ αὐτὸς 


εὐ γα σύβι!. die post. resurrectionein.— factain, 
ut et ipse atiquando . resurgens, assumptus rapia- 
tur in. nubibus et occurrat. judici ac semper sit 
cum Domino conjunctus. Qui dies tertia necnon 
sexta et noia Trinitatein universorum Deum prze- 
dicat et in ejus gloriam pro defuncto [it memoria, 
quoriam per eam exstitit, ct ad eam corpore solu- 
ins pergit. homo, et ab ca sperat. etiam se resur- 
recturum. Similiter et anniversarium. Unde recte 
illud praedicatur per memoriam tribus vicibus 
actam et per consummationem quas fit post annum, 
neinpe Trinitatem Deum nostrum vitau ease uui- 
versorum vit:eque causam, ipsam esse instauratu- 
rom universa, humanamque ab ea renovandam 
esse naturam. 


CAPUT CCCLXXIII. 


Quare annuam celebremus memoriam eorum qui vita 
eXcessere. 


Ideo etiam singulis annis defuncti memoria a 
propinquis agitur, quo ostendunt illum vivere et 
anima immortalem esse et aliquaudo renovandum, 
scilicet quando volet Creater corpusque rcesusci- 
tabit, illudque testantur per oblationem seminum, 
necnon quoniam, quemadmodum Christus in carne 
mortuus resurrexit et vivit, ita ct nos, ut dixit 
l'aulus, inipso resurgemus ct vivemus. Ilium au- 
tem resurrexisse et. vivere testantur opera cjus et 
taciificium ipsi ut. viventi pro omnibus oblatum 


τότε ἀναστὰς, ὥτπερ ἀναληφθῇ ἀἁρπαγεὶς Ev vetpé- 
λαις, χαὶ προσυπαντήσῃ τῷ χριτῇ, καὶ οὕτω συνὼν 
εἴη πάντοτε τῷ Κυρίῳ, Καὶ ὁ μὴν δὲ ὁ τρίτος, ὁ 
ἕχτος τε χαὶ ἔννατος, αὐτὸ δὴ coute τὴν Τριάδα τὸν 
τῶν ὅλων Θεὸν χηρύττουσι, χαὶ εἰς δύξαν αὑτοῦ 
εἶσιν ὑπὲρ τοῦ τετελευτηχότης * ὅτι xdi ix ταύτης 
συνέσττ, xal el; ταύτην λυθεὶς τοῦ σώματ'ς πΞ- 
πόρευται ἄνθρωπος, xal ἐξ αὐτῆς πάλιν ἐλπίζει τὸ 
ἀναστῆναι" xal τὰ ἕν τῷ τέλει δὲ τοῦ ἐνιαυτοῦ 


. τοῦτο χαταγγέλλει σχφῶς διὰ τοῦ τρισσοῦ τῶν pm. 


νῶν, χαὶ ἔτι διὰ τὴν ἐχεῖσε τελείωτιν " ὅτι ἡ τῶν 
ὅλων ζωὴ, xal τοῦ εἶναι αἰτία ἡ Τριὰς ὁ Θεὸς 
ἡμλῶν, αὕτη τῶν ὅλων ἔσται ἀποχατάττασις, xal 
«ἧς ἀνθρωπίνη; φύσεως ἀναχαίνισις 


ΚΈΦΑΛ. TOT". 


Διατὶ κατ᾽ ἐγιαυτὸν τὴν τῶν ἀπελθόντων ἄγομεν 
μγήμην. 
Διὸ καὶ χατ᾽ ἐνιαυτὸν ἡ τοῦ τελευτήταντος παρὰ 


τῶν προσηχόντων ἄγεται μνήμη, δηλούντων ὡς ζῇ 
xal ἀθάνατός ἔστι τῇ ψυχῆ, καί ποτε ἀναχαινιτθή- 
σεται, ὅτε ὁ πλάσα: ἐθελήσει, xaX τὸ σῶμα tE:ve- 
ρεῖ" xal μαρτυροῦσι τοῦτο διὰ τῶν προσφερομένων 
σπερμάτων" xai ὅτι, ὥσπερ ὁ Χριστὸ; ἀποθανὼν 
τῇ σαρχὶ, ἀνέστη χαὶ ζῇ, xal ἡμεῖς, ὡς ἔφη [1ῦ- 
λος, ἐν αὐτῷ àvas:n30ps0a xai ζητόμεθα. "Ὅτ: δὲ 
ἀνέστη χαὶ ζῇ, μαρτυρεῖ αὐτοῦ τὰ ἔργα, χαὶ ἡ θυ- 
σία αὐτῷ προσχγομένη ὑπὲρ ἀπάντων ὡς; ζῶνξι, καὶ 


693 


αἱ μνῆμαι ἐν τοῖς προειρημένοις καιροῖς, ὡς εἰρή- 
xiptv, διὰ τὰς προγεγραμμένας αἰτίας * xal πολ- 
lg τῶν ἁγίων ἐδείχθη ts χαὶ ἀπεχαλύφθη ἡ ἀπὸ 
τοὐτῶν ἐγγινοιλένη τοῖς ἀπελθοῦσιν ὠφέλεια. Ac) xal 
καὐτα; τὰς μνήμας χρὴ ἅπαντας ἐχτελεῖν xaY μετὰ 
(xn; ὅτης, xal μάλιστα τὰ τῆς φρ'χτοτάτης 
θυγτίας * ὅτι χαὶ διὰ τοῦτο δέδοται" ἐπεὶ διά τε τῶν 
πλυυμένωυ δεήσεων xal εὐχῶν, xal τῶν ἱερῶν 
θυσιῶν, χαὶ τῶν εἰς τοὺς πένητας εὐποιιῶν, οὐ μό- 
w τοῖς ἡμαρτηχόσι zal ἐν μετανοίᾳ ἐξελθοῦσι τοῦ 
σώματος ἄφεσίς τε χαὶ ἄνεσις δίδοτα!, χαὶ τῆς 
τιμυρίας ἀπαλλαγῇ, ἀλλὰ xal τοῖς διχαίως ζήσασι, 
xa! τέλος ἀγαθὸν xal θεοφιλὲς ἀποδεδωχόσι, μείζων 
ἡ χάθαρτις xal ἀνάδασις χορηγεῖται, à; xai τῷ 
Χρυσοῤῥήμωνι δοχεῖ ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ τῶν Πράξεων, 
xai ἡ πρὸς Θεὺν ἐγγύτης χαὶ παρῥησία, καὶ τοῦ 
ςωτισμοῦ λαμπροτέρα ἡ ix Θεοῦ μετάδοσις. Καὶ 
πᾶ; ἕπτω γινώσχων πιστὺς, ὡς εἰ φιλεῖ τὸν οἰχεῖον 
ἐντευθευ ἀπελθόντα, τὰ μεγάλα τῶν ἀγαθῶν αὐτῷ 
πρ'ξε εἴ, προσφέρων ὑπὲρ αὐτοῊῦΆ * χαὶ πολλῆς αὐτῷ 
^A; τὐφροτύνης γίνεται πρόξενος, χαὶ πένησι παρέ- 
χων, xat αἰχμαλώτου; λυτρούμενο;, xai τἄλλα 
πιιῶν, οἷς Θεὸς θεραπεύεται" ἐξαιρέτω; δὲ ὑπὲρ 
αὑτοῦ τὰς ἀναιμάχτους σπεύδων ἐχτελεῖσθα! (uota. 
Ἢ γὰρ Cm τῇ φριχτῇ θυτίᾳς μερὶς, χαὶ d ἐπὶ 
ταύτῃ τοῦ ἀπελθόντός ἀνάμνησις, τῷ Θεῷ τοῦτον 
E&voi, χαὶ ἀοράτως μετέχειν αὑτοῦ παρέχει xal χοι- 
νωνεῖν. Ὅθεν £x τούτου ὠφελούμενοι τὰ μεγάλα, 
o) μόνον παραγαλοῦνται xal σώζονται οἵ τε ἐν 


Χροιστῷ μεταστάντες ἐν μετανοίᾳ ἀδελφοὶ, ἀλλὰ χαὶ C 


al vov ἁγίων ἱεραὶ xax θεῖαι ψυχαὶ λίαν ἐν τούτοις 
εὐςτραΐνονται, χάριν αὑτῶν γινομένοις, xal ἐν ἀγαλ- 
λιάσει σχιοτῶσι, Χριστῷ ἑνούμενοί τε χαὶ χοινω- 
νυῦντες διὰ τῆς ἱερωτάτης Üusiag ταύτη; xa* χα- 
θ-:ρώτερον xal λαμπρότερον, xal τῶν αὐτοῦ μετέ- 
^5; γνητιώτερον χαρισμάτων, ὑπὲρ ἡ λῶν ἱκετεύ- 
οὐτιν" ὅτ' χαὶ διὰ τοῦτο τὴν θυσίαν ταύτην Χριστὸς 
ἐνέργη τέ τε χαὶ παραδέδωχεν, εἰς ἀγιχσμὸν ἀπάν- 
τῶν χαὶ φωτισμῦν, xal ἴνα pex! αὐτοῦ ὃν ὥσιν, ὡς 
τοἴξατο. Διὸ xai τῶν μεμνημένων 270 αὐτῶν χαὶ 
“ἃς ἱερωτάτας ἐπιτελούντων εἰς τιμὴν αὐτῶν χαὶ 
μνήμην θυσίας, διηνεχῶ; ὑπερεύ οντχι " xav pesi- 
tit τούτων xal πρέσόεις γίνονται," xal πρὸς τὴν 
διιυίαν χοινωνίαν ἑξαιτοῦνται xal αὐτηὺς ἐλθεῖν 
κοὐ Χριστοῦ. Ὅθεν xai τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν τῶν 
ἀπιληόντων μνημονευτέον, lva χαὶ ἡμῶν ἕτεροι 
μνη λονεύσωσι" xal ὑπὲρ τῶν ἁγίων προπενεχτέον 
ὅση δύναιλις, ἵνα εὐφραίνοντες τούτους ἐν Χριστῷ, 
xii μεσίτας εὐφραινομένους πρὸς αὑτὸν ἔχωμεν, 


xai σωθείημεν δι᾽ αὑτῶν. 


[(Ἰηρικός. ἸἸδοὸὺ περὶ πάντων ἡμὶν ἐδέήλωσας, 
ἀγιώτατε, xal ἐδίδαξα: ἀχριδῶς, καὶ τὰ πτρ΄ τοῦ 
τέλους ἡ λῶν ἐξέθηχα:, xal ὅτα ἡμῖν λυσιτελῇ xal 
σωτήρια ἔδειξας, καὶ τὸ τῆς πίστεως; ὀρθὸν διετρά- 
νωσας. Τί οὖν ἀνταποδιυσομέν σοι ἕνεχ τῇ; ἀγά- 
Tos; Χάριν μόνον ὁμλολογοῦμεν τῷ ἐν Τριάδ' μόνῳ 
Θεῷ, τῷ καὶ ἡυᾶ; μὲν πρὸς τὸ ἐρωτῆσα! xiv? ταντ', 


DE OBDINE SEPULTUR.EF. 


«ελουμένη, χαθὼς οὗτος ἐχέλευσε. [ἵνονται τοίνυν A et. celebratum, prout. ipse maudavit, Fit igitur. 


. 


(9£ 


memoria, ut diximus, in praedictis temporibus 
propler eas quas retulimus causas, sanclisque 
multis monstratum est et revelatum quanta sit 
ex liis utilitas defunctis. Propterea has commemo: 
rationes necesse est ab omnibus peragi, el summa 
ctiam contentione, et precipue maxime tremendum 
sacrificium, quod hanc ob ipsam rem traditum 
est. Cum per has preces, et orationes, el sacra 
sacrilicia, et erga pauperes bona opera, non solum 
his qui deliquerunt et cum poenitentia egressi 
sunt e corpore, remissio et relaxatio conceditur, 
et penarum liberatio, sed ct illis qui juste vixe- 


runt, et fine bouo, et Deo compylacito vitam termi- : 


narunt, major purgatio, et sublimatio datur, ut 
Chrysostomo videtur in expesitione in Ácla aposto- 
lorum, et ad Deum approximatio, et apud eumdeut 
libertas, et illuminationis ex eo suppeditatio splen- 
didior. Noverit lidelis | owinis, si diligat pro- 
pinquum hac vita defunctum, magna ei praestare 
bona, si pro ceo offerat, magnique gaudii eidem 
esse auotorem, si pauperibus eleemosynas faciat, 
captivos redimat, aliaque faciat quibus colitur 
Deus, et presertim si studeat incruenta pro 60 
peragi sacrificia. Nam in tremendo sacrificio par- 
ticula, et super eam illius, qui decessit commemo- 
ratio, illum Deo unit, Deique invisibiliter fleri 
participem, et cuum eo. communicare facit. Hinc 
maximam utilitatem  cousecuti, consolantur οἱ 
salvautur, qui In Christo decesserunt cum poani- 
tentia fratres. Sed et sacrae divinzque sanctorum 
anim;e maximum in modum i:s, quz pro ipsis fiunt, 
delectantur, et cum gaudio exsultaut, Christo sese 
unientes, οἱ communicantes per sacratissimi 
hoe sacrificium purius ac splendidius, et illius 
munera perfectius participantes, pro nobis preces 
faudunt. Quod ob eam. causam sacrilicium hoc 
Cliristus operatus est, et tradidit in sanctilicatio- 
nem omnium, et illuminationem, et uL cum eo 
unum essent, quemadmodum precatus est. Qua- 
propter pro iis qui eorum recordantur, οὐ sacro- 
sancta sacrificia, et memoriam in eorum honore: 
peragunt, continuo supplicant, εἰ mediatores eo- 
rum et oratores fiunt, et, ut ad similem commu- 
niouem Christi insimul et ipsi veniant, exorant. 
Quare et fratrum nostrorum mortuorum conme- 
moratio inculcanda est, ut et nostrum alii comiue- 
morationem faci:nt, et offerenda sunt pro sauctis 
sacrificia pro posse nostro, ut. eos cornsolantes in 
Christo, ct mediatores gaudentes 2pud illum ha- 
beamus, et per eos salutem consequamur. 


Clericus. Ecce omnia nobis mauifestasti, sanc- 
tissime, et accurate. docuisti, et qua ad finem 
nostru n attineut expesuisti, et quicumque nolis 
utilia sunt ac salutaria ostendisti, filefque expla 
nasti rectitudinem. Quid ergo vetribuemus tibi ob 
tuam charitatem ? Gratias tantu: agünus soli. in 
Trinitato Deo. qui nos quidém /ad-sciscitandum 


£- CMESNGE TIBER 


LUWT*ESSE ἘΑ͂Ν 


mel Da wch τεῖξιτα “ σταθεῖ mco mes ἃ ἘΞ τἰὀἨς ἃ τἰαασησεμαε: adum ὅαδρ iphe, xi 


9e Λε: σ΄ σ΄ ταξιπιακα NDA Gr αὐ 4 
“τοῦι 38 σὰς ὦ ἀρ» τ σῶς » Jen. 
Sentus. 

Pai τὰν mcm anexo 4 κι. πὰ 
Lime Page 067 o £5 hamis ὠὰ -L: bo 
MET. 4 0c e "Rn nod we LoKeco.€- 
9^5 n "X wes dae—ilé4 4 .4 dÉis o ἘΠῚ albe 
e—— qu» ἢν» wa ἃ CONH EnDLI 4-4 “5 
h^ zt:r Je &oc-ca τὸ I70€be70 v9. 
See T^ ^ νι Dii ZRUTMinec.* LYx— 


$us. 
$e 
usnoi, 58-7 σ ΣΎ Ις GHDTBR CUIR VTTIILLEUB 
ἴω 4. ΟΣ Ὁ το. ΣΡ IX. 
15...»»ὄ..:.Ξ πέτα 4E 
ποῦν 5. nn nO mw “Ξ με θένα. ww 
Lo27 ne ebtU3 Μ΄» t 

DOE πὰ . 2" ΦᾺΣ rng eUmamu :Σ  - 
ως. ππ ρον Be 
»5^-TENL τς. “. UNWRILGSD Σπ - Be3. οἴ 
oC Quar dr δοτιγτ στρ gGem.ck 7-7 
iut 3 cenuid:e w—cUu. T GEULc uz τὸ 6S 
“τα upimelus nüni.aptur a Jud UL.OIZAA 5 νῦν 
swa τ n dicium Jen puce dec ca-— 
erum wn e. eX ἐς diens Secyguure 2 imacu-— 
zum “τ “τι θε mne Un δε vet ἘΘΩ͂Ν 
seme aser-uppeewus iro oper αἶα  ometum 
^4:-9 Ou 5! Mw vari ἈΠ caEmCUM. 
sa ἄν nerf. τῷ CL ΤΉΝΕ UH o (ctc 
ues “3:8: Ὁ’ amo nea τὸ OMuImie ImUsnum 


κὰν ΤΙ 16$ CU»si$08 ΞΕ 155." . 
TT Led 


" 5 
κῃ ΤΥῪ ΚΣ 


ai«n-wm ματι Σ "IL »' XMNITTWDOe fC 


(aetavge SL paa Te ans smt ὑεῖ. 
δος οἱ ar cate CCRC aea munt .o-ICdiesput 
eme 2 εἶ d lac Σ “5 Bgm put 
διε  4UDBDED “0.5 ^£ MENRCIHENC. TIL 
«λα: μπῶ 76e osiIDER Ὁ 4 I8D"URR ΗΝ:  dxlIES- 
Ca"* ΜῊ UBI, ^L ^1 719 εἰς ἩΜμΣ ΜΩΣ JE3 Ikcu- 
TR 6ugeubbante, R2 nun nba ilo n peucdne gene- 
«wt SiumdioMeR 1 feeth5s., ΓΕ ἘΞ Cuepur ofd- 
εις fu. ,: τα; ies, amoaeeéesoünas 
semger —rpge 5 &odso9ma jenessma De 
Comi. τσ ampeo ai Do cLDrmaacs, 
Be36 ἴδ. ζῶν — ma — greliocacys, 
»Φιχκμεμαι Deor pautrón Ses, penuese M3S- 
ty-.191, 120013 εἰ jus S emcbpupet 529725 εἴν 


2 ὗν e ονὴ75;» δὲ Orta» maLoBB $732. b 


(uaa σαῖο 4Φ,»»2 veii$ pD/DO, warRieieqer 
e; moz» eoa, Porem et fom s2sriemiue 
πίνω, s0'9:8 in Tri;.t3t^ D.9:-, emsra natg- 
"2: prAc vatem ge elcirtustese im Lribas indisisis 
ieconíusisque perso3is, omni Lempore, posce et 
semper εἰ ia satu speulorem. Asen. 


ss a escrszumm sipuxum τ Éxnbdspr- 
πὶ τετῖδ, τον τ᾿ ἀπ᾿ UR GRO, XE: da. παρὰ 
ἄξει, —2—— EM. 

c 75658Ew- orare, Sücegpu. xx bom 
πιιασσττς ce ἴαχτα. acm. c» Xe xw τῷ kv) 
Tw m ῶῦτο δέει Xe Ps uk, τῷ διξόνε: 
fc Ll ÉL GE πξιασεες,, Apo: δὲ πε ddr 
TSOCETTLQ ὦ TUÉS CIIM GEIIEUÓS  TÓTI& giXR3E 
Dn — xr Lou ὡς linm sur τρῶσαι Tv22 τὸν 
"-— acc» Im Eo buXl ammo xl ÉD Eu, εξ: RR 


τὸ τσ CL A» οὐκ  TIETOY€INSS.- Wu vip 


wznLa. Xe ἀπ Alam am» 7r Zal3ctm 
lITELGR - Zar JD UA τς ἔνα Ἐπ Wsa, XGS TÀI 


Mic. 


iczk&czm πιτ-ππιτανεέῖων - Ξε τᾶὶ EÓCEGII TE ED 
Z-——«- Ξ:--3: Brem καὶ σις bx ripe; 


IEXL o: απ : uc» zzxrl—m. ἘΞ ξέ τὸς ἔξεῖ, 
&. τας τῶι. —É-r spam anc Δ.8 τὸν 
σ-ΞΞ-  ÉL—.oc7Ton. τὸ τ in--D& Toa ir 
— - Ex πῶς xz ἸΞ EGRE LIES αὶ ZR ἐκ τίς 

-— 7xcc^LI mcr zo» ξ- ων μία τοῦ τινα, EX: 
ELArcl) f—:m.r. rl ZR EXLISWI Tu Bone: σἂ 
zaciy. XD igo xta Ξ ymIcGa Í Lmecz-fl E» CUI 
clcue- πὸ 45 ynuncl xz τῶν inue TD, 
ZI ca» in» Ü rms. ὅπ IR» Ema wz- dic laÀQ 
-οῖ τῶοῖν-  DOkDUMGC Ἴμπαττας τας. GERI ττιας 
Σ “«;-ἰς cu» mERMDOA DI CEGUI EGLI στο ÉxgTER 
ΣΣ- Σ- £F i inne Ἔσται ndum uigr» vu τὸς 
fc mili. iídhownr. wo Ξὸ. rimEGELLETZCO wnye i297) 
πο. “πιᾶσ *€XE LULwva C] IL-MWcm- inus mi 
LnMCTZE- :3 σ΄ Ἐπὶ ricca E nah dex. xz. pin 
mipynlrIo. C ἐς ICT DUTTTIME TDI bi7» τὰ -τὰς 
XX TII τῆς. τοῖς  LDLZEIIA P3ckaq TE £27 A593, 
zi. rl ὯΠξΞὸ IDL. τ DWcpmu imus τῇ ze 
—rwm— xi remi. gw az τοῖς: ταξτες, 
ΝΞ LTLI τοῖς τος: ΣῆτΕ. XITX-SAGiC[LI rir. τσ: 
ξι Σ ΣΤΙ cnin) ἘΦ xXcI ἃ. ὧδ. ito zz. ΚΣ: 
τειν rn dM: ri7Q) ἘΣΙῚΣ πὶ ἔσχον τῶν 
Ξεπεῖυῶν Duc-qgníl) - ἔξ XE ZTEITI Σὶ τ ἃ ἘΞ gi- 
Qn c» one ἔν Ἐσ σὲ (Aun - ταΐξτήείΣ το: oii 
zzgbém. τσ. CXWI-COEII ᾿πΞισήπσα ἄξιτισοε, τοι 
bemi-ose ril ὅτε E£v7—em. —ua ἴξα το: χαὶ 
azrzguame ἀτεστασιε tuse ἔπαριριυ. τῶὶ ταν τω" 
ΣΕ fu, 709 τπχ ὐτεσινὶ ΣΣΤ τοῦ τὸ, $0785 τὲ 
rz2í Lr37 0, x:. Ec πῶ LiT Ic. xc. ξεως 
$.YT:4:12; Σίν; τινι Arona: rl. ὋὍ-: χι τῷ 
πρίξε. τττδιξτ:, :τττισ. τῇ τε xr ττ-α :- «;-. 
Ξι:τ, τ, Πατρὶ, mil cp Yup. ταὶ τῷ ἀτ-:. ἢ εἰ- 
LAT, τῷ μόκρ ἐν ες χὰ ὃς" Ij ΣῈΣ τε: χχὶ 
429,23 x3: δυνάμει, i» cgo» Iiic; 
33774,2746 τας 


xai 
Φῶς —— ὦ am τ. 


* 999 va» Seq, -οῷ ' e « e τυ X.- 2z 


x3 εἰς $25; 3lgy3; τῆν 23544 . "Ac. 


697 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO. 


0.8 


^ TOY AYTOY 


EPMTIINEIA | 


IIEPI TE TOY OEIOY NAOY 


KAl ΤΩΝ EN AYTQ IEPEQN TE ΠΕΡῚ ΚΑΙ AIAKONQN, APXIEPEON TE ΚΑΙ ΤΩΝ QN 
EKAZTOX TOYTOUN ZTOAQN IEPQN DEPIBAAAETAL. 
OY ΜῊΝ AAAA ΚΑΙ ΠΕΡῚ ΤΗΣ 6bEIAZ ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΑΣ 
Λόγον ἑκάστῳ διδοῦσα τῶν àv αὑτῇ τελουμένων θείως, 


Kal τοῖς ἐν Ἀρήτῃ εὐσεθδέσει ζηετήσασιν ἀποστα,1εῖσα. 


EJUSDEM 
EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO 


DE SACERDOTIBUS EJUS AC DIACONIS EPISCOPISQUE AC DE SACRIS STOLIS 


QUIBUS HORUM QUILIBET INDUITUR, 
NECNON DE DIVINA MISSA 


Ubi singulorum que in illa divino ritu peraguntur, ratio redditur. 


Transmissa viris piis Cretensibus qui eam dari sibi petierunt. 


97] Ἐξ ἀγάπης θείας χεχινημένοι, «pho τὴλ Eorum que in facta synaxi, sive missa peragun« 


μαθεῖν τί ποτε δηλοῦσι τὰ copÓoAa τῶν ἐν «ἢ θείᾳ 
συνάξ:ι τελουμένων, καὶ τί τὰ ἱερὰ σημαίνηυσιν 
ἄμφια, ἐν ἀγάπῃ δέξασθε καὶ tob; χατὰ δύνλαμιν 
παρ᾽ ἡμῶν περὶ τούτων λύγους, οὖς xai ἡμεῖς; τῇ 
τοῦ Πνεύματος ἀγάπῃ θαῤῥοῦντες, ποιούμεθα, xal 
μάλιστά ys ὑπὲρ τοῦ μεγίστου τῶν ἔργων τῆς a5- 
τοαγάπη: θεοῦ * "Oc τοσοῦτον ἡγάπησεν ἡμᾶς, ὡς 
γέγραπται, ὥστϑ τὸν Yiór αὑτοῦ τὸν μογογεγῆ 
ὑπὲρ ἡμῶν ἔδωκεν. Πλθεν οὖν οὗτος ἐν ἀγάπῃ, 
χαὶ ὁ πανταχοῦ ἐσχήνωσεν ἐν ἡμῖν" xal βρέφος ἐχ 
Παρθένου τεχθεὶς, xal τὰς ἡλιχίας ἀμείψας, ἵν᾽ Cus 
ἐγὼ χαθαρθώ, καὶ διὰ τῶν ἔργων xal λόγων αὐτοῦ 
χαθχγιασθῶ, τέλος xai ἑαυτὸν ἐμοὶ εἰς χοινωνίαν 
διόωχεν. Ἐπεὶ γὰρ τῇ ἀπαρκῇ μὲν ἡνώλη p, ἣν 
προτείληφεν ἐχ Παρθένου, ἀνάγχη δ᾽ ἣν τὴν ἕνωσιν 
ποιυχτιχῶς χαὶ πρὸς ἅπαντας τοὺς πιττιεύοντας δια- 
δῖναι. Τοῦτο γάρ ἐστιν ἀνχπλασθῆνχί με χαὶ ζῆσαι. 
'"Eür γὰρ μὴ páynte, φησὶ, τὴν σίρκα τοῦ Υἱοῦ 


! Joan. i, 46, 


tur, symbola et arguinenta, quid tandem aliquande 
manifestent, et quid. sacra. ornamenta. significare 
velint, ut discatis, divina charitate. estis. impulsi 2 
in charitate idcirco suscipite a nobis, quos de iig 
scrinones, Dei etiam charitate moti, et σοι δὶ ex- 
hibemus : qui nos sic dilexit, secandum Scripturam, 
ul Filium suum unigenitum pronobis daret ". Venit 
ergo ad nos in cliaritate, et qui ubique pr:esens adest, 


habitavit inter nos, ex Virgine infans in lucem edi- 


tus, el per successivam delatum mutationem  pro- 


gressus est, ut ego ex integro purgarer, cjusque. 


dictis et factis sanctitatem susciperem. Posireno 
seinctipsum quoque ih communionem nobis deuit. 
Quoniam etenim primitiis carnis, quas e Virg ie 


B assumpsit mili uuitus cst, necesse fuit utique unio- 


nem quoque aciu οἱ opere ipso ad fideles uni- 
versos dimanare. llec est cuim reformatio ct 
vita nostra. Nam Nisi manducaterilis, inquit, car- 


699 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


1700 


nem Filii hominis, el biberitis ejus sanguinem, A τοῦ ἀγθρώπου. xal ainc8 αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ 


non habebijis vilam — in. vobis *. Et : Ego vivo, et 
qui manducat me, vivel propter me ὃ. lloc. pec 
sacramenta  benigue prestitit. 

4. Quinam est effectus sacri. baptismi. 

Et certe baptismate nos. regenerat, suanique ge- 
rationem 0o:nm prava passione segregatam nobis 
donat. Per manuum vero. impositionem, el 58 - 
cram inspirationem, unguenti confirmationis gra- 
tiam inserit, 

2. Qui unguenti sacri 

Unguentum nimirum ipsemet est. Unguentum 
enim, inquit, effusum nomen tuum *. Qui unxit 
semetipsum qua Deus : et unctus est qua liomo. 
Proinde, et nos sua. bonitate ungens, suaveolen- 
tem et. vitalem spiritus gratiam nobis  elargitur. 
Quod autem tertium et. summum est, nos sui 
participes elficit, et id in. sacramentorum tradi- 
tioue ostendit, Accepit enim panem, et conse- 
cravit, et calicem similiter. Et hoc quidem, ait, est 
corpus meum. llic vero. sanguis meus. Nec conse- 
cravit inodo, verum etiam ad cjus nos communio- 
nem vocavit. Accipite enim, comedite, iuquit, et 
bibite ex eo omnes. Nec tantummodo tune ἰδίαι! ipse 
lecit, sed per suos idoneos miuistros, id omni tem- 
pore faciendum | convessit, Hoc facite, inquit, ἐπ 
meam  commemoralionem. Et werito. Si etenim 
couformiter nobis carnis el sauguinis nostri. parti- 
cipem se eílicit, eL. cum esset. Deua. inimutabilis, 


ἔχετε ζωὴν ἐν ξδαυτοῖς. Καὶ, ᾿Εγὼ ζῶ, xai ὃ τρώ- 
qv μὲ ζήσεται δι ἐμέ. Τοῦτο tol; μυστηρίοις 
διέπραξεν ἀγαθῶς. 

α΄. Τί τὸ βάπτισμα τὸ ἱερὸν ἐνεργεῖ. 

Καὶ δὴ τῷ βαπτίσματι μὲν ἀναγεννᾷ, τὴν ἑαυτοῦ 
xai ἡμῖν ἀπαθῆ διδοὺς γέννησιν. Τῇ ἐπιθέσει δὲ τῶν 
χειρῶν xal ἐμπνεύσει, τὴν τοῦ μύρου χάριν ivt 
θησιν. à 


β΄. Τί τὸ μύρον τὸ ἅγιον. 

Ὃ δὴ μύρον αὐτός ἐστι. Μύρον γὰρ, φησὶν, éxxa- 
γωθὲν ὄγομά σοι" χρίσας μὲν ἑαυτὸν, ὡς Θεὸς, 
χρισῆςις 6b ὡς ἄνθρωπος. Διὸ χαὶ ἡμᾶς ἀγαθῶς 
χρίων, ἡμῖν) παρέχει τὴν εὐώδη xa ζῶταν τοῦ Πνεύ- 
ματος δύνχμιν. Τρίτον δὲ xal μέγιστον ἁπάντων 
δίδωσι, τὸ μετέχειν ἡμᾶς αὐτοῦ, ὅπερ τῇ πυραδόξει 
τῶν μυστυρίων παρέδειξεν. Ἔλχδ: γὰρ ἄρτον xal 
ἱερούργησε, xai ποτήριον ὁμοίως. Καὶ τὸ μὲν ἔφη, 
Τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου" τὸ δὲ, Τοῦτό ἐστι τὸ 
αἷμά μου. Καὶ οὐχ ἱερούργησε μόνον, ἀλλὰ χαὶ 
πρὸς τὴν χοινωνίαν ἐκάλεσε. Ad6ecs γὰρ, φάγετε, 
φησὶ, καὶ πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες. Καὶ οὐ τότε μό- 
voy τοῦτο πεποίηχεν αὐτὸς, ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν οἰχείων 
μέχρι παντὸς τελεῖσθαι παρέδωχε. Τοῦτο γὰρ, Qna, 
ποιεῖτε εἷς τὴν ἐμὴν ἀγάμνησιν. Καὶ εἰκότως. El 
γὰρ καὶ αὐτὸς ἡμῖν παραπλησίως σαρχὸς χαὶ αἷμα- 
τος χεχοινώνηχε, xai xa0' fud; ἄνθρωπο; ὥφθη, 
Θεὸ- ὧν ἀναλλοίωτο:, σχοπὸς 6E τὸ θεώσεως αὐτοῦ 


nibilominus homo nostrum similis apparuit, quo Q μετασχεῖν ἡμᾶς, τῷ θειοτάτῳ τούτῳ τρόπῳ xav 


Jivinitatis ejus consortes ac socii fieremus : divinis- 
. sima istud et super omnei captum ratione. actum 
est ; uL quibus alimur et qux bibiinus, iisse immie 
s.eret, qui ubique est, pauenmque el vinum in cor- 
pus et sanguineum divina sua potentia trausmutaret, 
qui omnipotens est. Per hiec nobis inseritur et. imi- 
miscetur : cumque sit Sol justitie, nobis lucet, οἱ 
“08 puritati conformes illustrationes exhibet : nec 
radiis duntaxat immissis simpliciter, ul 801 agit: 
sed insuper ex iupuris pura reddit, et Juminis capa- 
ces ellicit, 

Quando igitur hujuscemodi est sacrificium, et 
hic inis est incarnationis divinx (per eam quippe 
consortes Dei, et dii per grauau evadimus), etiain 


Cliristi Ecclesia studium in eo majus. el. sacratius D 


3.4hibet : unde et quod ab. initio. accepit, assidue 
Oo,cralur, et per sacra syitipola docet, quas omuein 
cogatioueur superant, Tanceg vero glorie. coumpo- 
ics stil eie nua ἃ nobis visibiliter. fiunt aciiuues, 
ut omnibus ideo sint admirationi. Verum non. om- 
nium meus ad eorum quiillic peitractantur, cogui- 
lionem. penetrat ; multique. propterea. hzesitant, 
horumque ratioues et causas. exquirunt : et. certe 
captum onmmnen. trausceuduut, quie illic. perliciuu- 
tur, Nec humanus solum, sed nec. angelicus | intel- 
lectus euarrare ac docere queat, quomodo Dei. in. 
earnatio, quomodo comwunio fiat, aut eurum quid- 

* Joan. vi, 54. 


* ibid. 58. * Cant. 1, 2. 


ὑπὲρ λόγον πεποίηχεν, οἷς τρ:φόμεθα, xaX οἷς 
ποτιζόμεθα, ἑαυτὸν χαταμίξας, πανταχοῦ ὧν, 
47 χαὶ τὴν ἄρτον χαὶ τὸ ποτήριον εἰς σῶμα 
χαὶ αἷμα τῇ θεϊχῇ μεταδάλλων αὐτοῦ δυνάμει, 
παντοδύναλο: (v, Διὰ τούτων οὖν ἡμῖν ἀναχιρ- 
νᾶται xal ἀναμίγνυται χαὶ διχαιυσύνης “Ἥλιος ὧν 
ἡμῖν ἐπιλάμπει, ἀναλόγως τῇ καθαρότητι τὰς ἔλλάμ- 
(stg παρέχων. Καὶ οὐχ ἁπλῶς ὡς ἥλιος ἐνεργεῖ, 
τὰς ἀχιῖνας ἐντιθεὶς μόνον, ἀλλὰ xal τὰ μὴ καθαρὰ 
χαθαίρει xal δεχτιχὰ φωτὸς ἀπεργάζεται, 


Ἐπεὶ τοίνυν τοιοῦτόν ἔστι τὸ τῆς ἱερουργίας μὺυ- 
στήριον, xal τοῦτο πέρας τῆς ἕνανθρωπήτεω:; τοῦ 
Θεοῦ, δι᾽ αὐτῆς γὰρ Θεοῦ χοινωνοὶ γινόμεθα, xat 
χατὰ χάριν θεοὶ, καὶ ἡ τοῦ Χριστοῦ 'Εχχλησία τὴν 
σπουδὴν πρὸς τοῦτο μείζονα χαὶ θειοτέραν ἔχει. 
θεν xal ὃ παρέλαθεν ἐξ ἀρχῆς διηνεχῶ; ἐνεργεῖ, 
χαὶ διὰ συμθόλων ἱερῶν διδάσχει τὰ ὑτὲρ ἔννοιαν. 
Τυλιχαύτη; 6b μετέλαθε δύξη; xa: τὰ ὁρατῶς ἕνερ- 
γυύμενα, ὅτι πᾶσίν εἰσι θαυμαστά. ᾿᾽Δλλ᾽ οὐχ ὁ vos 
ἁπάντων πρὺς τὴν γνῶσιν διαθδαίνει τῶν τελο" έ- 
νων. θεν χαὶ διαποροῦσι πολλοὶ, «al τοὺς τούτων 
ζητοῦσι λόγους, xal πάντω; ὑπὲρ πᾶσχν ἕνυο!ἄν 
ἔστι τὰ τελούμενα, καὶ οὐ μόνον ἀνθριύπινης, ἀλλ᾽ 
οὐδ᾽ ἀγγέλιχὸ; ἂν ἐξισχύσειε νοῦς, πῶς Θεοῦ σάρ- 
χκωσις, ἣ πῶς Θεοῦ χοινωνία διδάξαι, f) τί τῶν ὅσα f) 
Ἐχχλησία χηρύττει τε xal διενεργεῖ, ΠΙλὴν οὐ χαθ- 


101 


ὁ Θεὺς, ἀλλ᾽ 630v δυνατὸν εἰδέναι, xal καθόσον ζη- 
«εἶν εὑρίσχειν, καὶ ἐν περινοίᾳ γίνεσθαι τῶν ἐκεί- 
νου, παρέσχεν ἡμῖν àcoppà;, ἐπεὶ xal δι᾽ ἡ λᾶς 
ταῦτα πέπραχται. Καθόσον οὖν xal ἡμεῖς ἢδυνήθη- 
μεν γνῶναι, xaY χαθότον ἡμϊ.») ἐδόθη, ἐλαχίστοις 
γε οὗσι χαὶ ταπεινοῖς, περὶ ων ἣρωτήσατε, νομίσαν- 
τες ἡμᾶς elvat τι, λέγομεν ἐν ἀγάπῃ, Ex τῶν [ξατέ- 
pov τὰ πλείω συλλέξαντες. Οὐδὲ γὰρ τῶν παραδεδο- 
μένων χαινότερηον ἄλλο παρ᾽ ἡμῖν, οὐδ᾽ ἃ παρελά- 
ὄομεν ᾿λλοιώσαμεν" τετηρήχαμεν δὲ, ὡς xal τὸ τῆς 
πίστεως Σύμδολον, δῦεν ὡς παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος 
χαὶ τῶν ἀποστόλων ἐδόθη χαὶ τῶν [[χτέριυν, οὕτω 
τὴν ἱερουργίαν τελοῦμεν" xai ὡς μὲν ὁ Κύριος ls- 
ρούργησε μετὰ τῶν μαθητῶν (Qu, xai τὸν ἄρτον 
χλάσας xai αὑτοῖς μεταδοὺς, xai τὸ ποτήριον 
ὁμοίω:, χαὶ fj 'ExzAyota ποιεῖ, τοῦ ἱεράρχον μετὰ 
κὧν ἱερέων ἱερουργοῦντος, xal πᾶτι μεταδιδόντος, 
$ χαὶ ἱερέως μετὰ λοιπῶν. "looo δὲ χαὶ δ' τῶν ἀπο- 
στόλων μαρτυρεῖ διάξδοχο; ὁ ἱερός φται Διονύσιος, 
οὕτω διδάσχων ἱερουργεῖν, ὡς; ἡμεῖς. Καὶ οἱ θεηγό- 
po: δὲ, Βατίλειος xal Χρυσόπτομος, τὴν τῇ; μυστα- 
γωγίας πλατύτερον ἐχθέιλενοι τάξιν, οὕτω παραδε- 
δώγχασιν ἐνεργεῖν, ὡς ἡ χαθ᾿ ἡμᾶς Ἐχκλησία, καὶ 
μαρτυροῦσιν αὐτῶν αἱ εἰς τὴν ἱερουργίαν εὐχαὶ, 
τὴν πρώτην τε χαὶ δευτέραν εἴσοδον ἐχδιδάσχουσαι, 
χαὶ τὰ λοιπὰ τῆς ἱερᾶς τελετῆς. 

quitur ; idque orationes eorum in missa qua 
mysterii partes edocent, clarissime commonstrant. 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO. | 
ὅλου ἡμᾶς ἀμυήτους ἀφῆκεν slvat περὶ τῶν ἰδίων A piam qu:e ab Ecclesia promulgantur et. efficiuntur. 


102 


Verumtamen non omnino rudes ac ignaros rerum 
ad se pertinentium Deus nos reliquit, sed quantum 
de iis scire, investigare, el invenire, imo et compre- 
hendere possumus tantam nobis occasionem presti- 
tit : quandoquidem eausa nostra ea omnia instituta 
sunt. Quantum igitur nobis minimis abjectissimis- 
que concessum est, de iis. qux nos esse aliquid 
putantes interrogastis, in charitate disseruimus, 


, pluraque ex his a sanctis Patribus collegimus ; ne- 


que enim preterea 4ι tradita sunt movum aliquid 
adinvenimus, aeque ea quie ab aliis sceepimus ulla 
ratione ininutavimus, imo sicut. fidei Symbolum 
integra intactaque servavimus. Uude sicut ab. ipso 
Salvatore instituta est, et ab apostolis, et ἃ Patri- 


B pus tradita, ita. et missain. celebrainus : et sicut 


quidem Dominus, cum discipulis adhuc commo- 
raus consecravit, el panem fregit, eisque distribuit, 
et calicem similiter, ita et nunc Ecclesia exsequitur, 
portifice cum sacerdotibus ccnsecrante. et. om- 
nibus distribuente, vel. certe sacerdote cum collegis 
celebrante. lloc vero et apostolorum successor te- 
statur, sacer, inquam, Dionysiusdum sic sacrificare, 
sicut et nos edocet : οἱ divinarum rerum enarra- 
tores Dasilius et Chrysostomus ordinem iniss;e tan- 
tis mysteriis replee ubi exponunt, sic. eam perli- 
cere conimendarunt, sicut et nosira Ecclesia exse- 


primum οἱ secundum | ingressum reliquasque sacr. 


Καὶ τὸν ἱερὸν δὲ ναὸν οὐ βατὸν «οἷς πᾶτι παραδι- (q. Et sanctum quidein templum non ouibus per- 


δόασιν οἱ Πατέρες, ἀλλ᾽ ἄξιον εὐλχόείας, καὶ μάλιττα 
δὴ τὸ φρικτὸν θυσιαστήριον. Καὶ δῆλον, ὡς ἔξω βάλ- 
λουσι τοὺ: χατηχουμένους, αὶ ὁ ἱερὸ; ὃὲ ᾿Αμθρό- 
σιο; χαὶ τοῦ ναοῦ χαὶ τοῦ θυσ:αστηοίου ἐξώθησε 
τὸν Θεοδόσιον βασιλέα * χαὶ ὁ ἐν ἁγίοις δὲ Γρηγόριος 
ὁ Διάλογος, οὐ μόνον δ'᾽ ἐνζύμου ἄρτου τὴν θυσίαν 
προοσφέρεσθα:! μαρτυρεῖ, ἀλλὰ xal δι᾽ αἰδοῦς τοὺς 
ἱεροὺ; ἄγε: ναοὺ μηδὲ λείψανα ἀφιεὶς; τοῦ τυχόντος 
ἐν αὐτοῖς; χαταθάπτεσθαι, ᾿Αλλὰ xat ὁ μέγας ᾿Ἰσίδω- 
po; ὁ ἐκ τοῦ Πηλουσίου, ἀρχαῖος ὧν τῶν [Πχτέρων, 
à) πιλλαῖς αὐτοῦ τῶν ἐπιστολῶν περὶ τῆς τάξετως 
τῖςς x20 dud; λειτουογίας σαφέστερον ἐχδιδάσχων 
φαίνεται, Καὶ ὁ τὰ Octa δὲ σορὸς Μάξιμος ἅπαν ἐχ- 


τἰθησι τὸ μυστήσιον τῆς ἱερᾶς λειτουργίας, ὅπιρ ἡ ἢ 


χαῦθ᾿ ἐμᾶς Ἐχχλησία διενεργεῖ, xal τῶν ἐν αὐτῇ 
γινομένων τοὺς λόγους ἐφερμηνεῦε:. ἘΞ ὧν δὴ xal 
ἐμοῖς ὡς Πατέρων ἐρανισάμενοι, xal εἴ τί περ ἄλλο 
παρὰ τῶν πρὸ ἡμῶν ἔγνωμεν, γράφομεν ὑμῖν, τῇ 
τοῦ Θεοὺ θαῤῥήταντες χάριτι. Καὶ δὴ πρῶτον μὲν 
περὶ τοῦ θείου φαμὲν» oixou. Ἐπεὶ γὰρ ὄργανον ἱε- 
ρουρτίας ναὸς τε xai ἱερεὺς, ὁ μὲν ἱερουργῶν, ὁ δὲ 
τὸ θυσιχετήροιον ἕζων, xal περὶ ἀμφοτέρων προσ- 
ἧχόν ἐστιν εἰπεῖν. 


τ΄. Τί ἐστιν ὁ θεῖος γαός. 
Ὃ νχὸς τοίνυν, εἰ καὶ ἐξ ὑλῶν συγχείμενός; ἔστιν, 
ἀλλ᾽ οὖν ὑπερχότμιον ἔχει χάσιν" τελεῖται γὰρ 27 3 
παρ᾽ ἀρριτρέως εὐχαῖς μυστικαῖς, χα! zt χρίεται υυ- 


γί τ} esse, sed reverentia dignum, Lremendum vero 
maxime altare, esse voluerunt SS, PP. Quod liqui- 
do constat, cum ex. eo catechumenos. emittunt : 
sacer vero Ambrosius, ex templo et altari Theodo- 
sium imperatorem ejecit ; sanetus autem Gregorius 
auctor ille Dialogorum, non modo cum ferientato 
paue sa:rificium offerri testatur, verum et iu veue- 
ratione magua sacras babet «edes, nec cujuscuuque 
calavera in iis sepeliri permittit : similiter et Llsi- 
dorus Pelusiota inter antiquos Patres uwerito re- 
censitus, in plerisque suarum Epistolarum de míss;e 
serie prout apud nos celebratur, lucidius edisserero 
videtur : et de divinis eruditus Maximus nullum 
inysterjiuim sacra misse, quam Ecclesia catholica in 
usu habet et celebrat, non expositum relinquit, om- 
niumque quas in ea fiunt rationes in mediuin addv- 
cit et interpretatur, Ex his et ex aliis Patribus di- 
cenda. decerpentes, quodcunque ab. antecessoribus 
nostris indicimus, divina confisi gratia vobis exscri- 
bimus. Primum igitur de divina domo agimus. Naw 
cum lemplum οἱ sacerdos instrumenta sint. sa- 
crificio deservientia, ille quidem consecraus, lioc 
wero, altare ad. id exhibens ; de utroque dicere 
censeutaneuim est, 


9. Que sacri templi ratio. 


Teurptuin ergo quamvis ex materialibus compas 
ctum sil, sublimi tamen gratia predium est ; a 
pontifice enim mysticis prccationibus dedicatur, 


103 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


164 


et sacro perfunditur unguento, totumque Dei habita- A gu* καὶ χατοιχητήριον ὅλος Θεοῦ χαθίσταται, xal 


eulum redditur : ncc omnia omuibus, sed alia sacer- 
dotibus, 4111. laicis habet pervia. 
À. Quare duplex est. templum. 

Quoniam vero bipartitum est (in. adyta. nini- 
rum et exteriora ) per. secretiora adyta, et per ea 
qua foris sunt, Christum ipsum iwagine quadam 
reprassentat, duplici natura divina et humana sub- 
sistentem, quarum ἰδ mon videtur, alia sub 
aspectum cadit. Similite:i hominem ex animaet cor- 
pore colieientem. Trinitatis itemmysterium przecla- 
re adumbrat,qua cum per essentiam inaccessa sit, 
providentia tamen et potestate. tpaxime cogno- 
scitur. Speciatim vero muuidum lunc aspectabilem, 
et alium qui. sensum — effuzit, imitztur, Quin. imo 
et aspectalulem 
crum tribunal : terres.ria. vero, per templum  re- 
liquum. ALo consilio sacrum ten plum ut triparti- 
tum, scu. trifariam divisum, cousidcratur : in. lo- 
cum, inquam, aute. templum scu. vestibulum, in 
ipsum templum, ct iu sacrarium, quibus partibus 
tribus Trinitas, et coelestes beatarum — mentium 
ordines, per tres teinarios distincti : p.orum ἰδ: 
populus sub triplici diseriuine, sa: erdotum vide- 
licet, fidelium perfectorum, et publice poeuiten- 


soiuu : 


o) πάντα τοῖς πᾶσιν ἔχει Basi, ἀλλὰ τὰ μὲν ἱερεῦτι, 
τὰ δὲ λαϊκοῖς. 
δ', Διατί διπλοῦς ὁ ναός. 

Εἰχονίξει δὲ οὗτος διπλοῦ. ὧν διὰ τῶν ἀδύτων zal 
τῶν ἐχτὸς, xal τὸν Χριστὸν αὐτὸν διπλοῦν ὄντα, 
Θεὸν ὁμοῦ χαὶ ἄνθρωπον. Καὶ τὸ μὲν ἀόρατον, τὸ 
δὲ ὁρατὸν, καὶ ἄνθρωπον ὁμοίως, tx doy7; ὄντα xal 
σώματος. ᾿λλλὰ xol τὸ τῆς Τριάδο; μυστήριον ἐξχι- 
ρέτω;, ἥτις ἀπρόσιτος μὲν τῇ οὐσίᾳ, γινωσχομένη δὲ 
τῇ ποονοίᾳ καὶ ταῖς δυνάμεσιν. Ἰδίᾳ δὲ τὸν ἐρώμε- 
voy ἐχτυποῖ xóspov, χαὶ τὸν ἀόρατον, ἀλλὰ χαὶ τὸν 
ὁρώμενον τοῦτον μόνον, τὸν οὐρανὺν μὲν διὰ τοῦ ἴε- 
pov βήματος, τὰ περίγεια δὲ, διὰ τοῦ θείου ναοῦ. 
Καὶ χατ᾽ ἄλλον δὲ σχοπὸν, ὁ θεῖο; ἅπας να: tpia- 


αἰ quidem, per sa- B διχῶς θεωῤεῖται, τοῖς rob τοῦ ναοῦ φημι, χαὶ τῷ 


ναῷ, xai τῷ βήματι. Ὃ δὴ χαὶ τὴν Τριάδα σημαΐνει, 
xai τὰς τάξεις τῶν ἄνω τριαδιχῶς τεταγμένας, xal 
τοὺς ξήμους τῶν £03:60V εἰς τριάδα διαιρουμένους, 
ἱερωμένων λέγω, χαὶ πιστῶν τελείων, χαὶ τῶν ὅν- 
τῶν ἐν μετανοίᾳ. ᾿Αλλὰ χαὶ τὰ ἐν γῇ καὶ ἐν οὐρανῷ, 
xal τὰ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν, τοῦ θείου ναοῦ τοῦτο 
διδάσχει τὸ σχῆμα. Καὶ πρόνχον μὲν τὰ ἐν τῇ γῇ, 
ναὸς δὲ τὸν οὐρανὸν, τὰ ὑπερηυράνιχ δὲ τὸ ἁγιώτ2- 
τὸν βἦμα. 


fium, significatur. Insuper qua in terris, qua in ccelis, Οἱ super. coelos sunt, sacre zis constitutio 
et habitus denctat : et vestibula quidem, ea. quie in tertiis sunt; spatium. templi, callum; sanctissi- 
mun vero tribunal, supercoelestia sive ea qu;e snnt in coelis. 


5. Quid sacra mensa. innuit. 
ldciico e&t. in sacrario. temp'um per tremendum 
aliare, sacri. iens videlicet, coeli. Dominum 
coucipieudlum  propouit; 4: et Sancta. saucto- 
rum, cathedra, locus Dei, requies, propitiatorium, 
inagni sacrificii 'oflicina, Christi monumentuni, et 
tjus glorie tabernaculum vocatur. 


6. Cuid telum. 
Et quidem per veluin. altaris, coeleste Dei ta- 
bernaculum significat, ubi augelorum agmina sunt 
δι sancti requiescunt. 


1. Quid cancelli. 
l'er eancellos vero sive separationes,differentiam 


ε΄. Tí ἡ ἱερὰ δη.1οἷ τράπεζα. 

Διὸ χαὶ ἐν τῷ βήματι ὁ θεῖος ναὸ; διὰ μὲν φρι- 
χτοῦ θυσιαστηρίου τῆς ἱερᾶς δηλουότι τραπέζης 
τὸν τοῦ οὐρανοῦ παραδηλοῖ Δεσπότην, ὃ xal "Arta 
ἁγίων, χαὶ χαθέδρα, xal τόπος Θεοῦ χαὶ ἀνάπαυ- 

ἐόν ἰλαστήριόν τε καὶ τοῦ μεγάλον θύματος ἐργα- 
στήριον, xal μνῆμα Χριστοῦ, χαὶ δόξης αὑτοῦ χα- 
λεῖται σχήνωμα. 
ς΄. Τί τὸ καταπέτασμα. 

Καὶ διὰ μὲν τοῦ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ χαταπετάσμα- 
τὸς τὴν ἐπουράνιον ἐχτυποῖ περὶ τὸν Θεὸν σχηνὴν, 
ἔνθα τῶν ἀγγέλων οἱ δῆμοι, καὶ ἡ τῶν ἁγίων ἐστὶν 
ἀνάπαυσις. 

ζ΄. ΤΙ τὰ διάστυ.1α. 
Διὰ δὲ τῶν χιγχλίδων, ἧτοι τῶν διαστύλων, τὴν 


eorum «qua senstt, ab his qus sola iutelligentia D διαφορὰν τῶν αἰσθητῶν T's τὰ νοητά, 


percipiuntur. 
B. Quid quod nomina quatuor. evangelistarum. pan- 
nis ullaris. iutexta sunt. 

. Quatuor autem. supersiati mantilis. partes. in 
veli quatuor. augulis babel sacra mensa, quoniau 
plenitudo Ecclesi: ex quatuor mundi finibus con- 
tea est; el in. quatuor illis angulis quatuor evane 
gclistarum nomina, quandoquidem per illos fundata 
οἱ constituta est, el. universum. terraruui orbem 
Evaugelii annuntiatio pervagata est. 

9. Quid primum sucre mense instretum, | illique 
qua superinjicitur wappa sive pulla. 
Interulam vero vestem, qua: Ad carnem dicitur, 
«t superne mantile adepta est: quia sepulcrum est 
et *hronus Jesu. Et parti quidem est ut siudon 


η΄. Τί Τὰ ἐγ τοῖς zavloic τῶν τεσσάρων seayya- 
Aucor órópgara, xal τ' τὸ κατασώρκα. 


Τέσταρα δὲ μέρη ὑφάσματος ταῖς τέσσαρτιν ἕξι 
γωνίαις ἡ ἱερὰ τράπεζα, ὅτι ἐχ τῶν περάτων συνεξ- 
υφάνθη τῆς Ἐχχλησίας τὸ πλήρωμα. Καὶ τὰ ὁνό- 
ματα δὲ vov τεσσάρων ἐν τοῖς τέπσχρυσιν εὐαγγελι- 
στῶν, ὅτι δι᾽ αὑτῶν συνέστη ἡ Ἐχχλησία, xal πάντα 
τὸν xó3pov τὸ ὐαγγέλιον περιέδραμε. | 


0. Ti σημαίγει có xacacdápxa* τί δὲ τὸ τραπεῖζο- 
goj'1ovr. 

Κατασάρχα ὃὲ λεγόμενον εὐθύς. Kol μετ’ αὐτὸ 

τραπεζοφόοιου ἄλλου χέχτηται, ὅτι τάφο ἐστὶ χυὶ 

θρόνος τοῦ [Ιησοῦ. Καὶ τὸ μὲν ἔστιν ὡς; σενδῶν, ἡ 


Ü 
ῦ 


105 
περ'ειλίθη νεχρὴς, τὸ δὲ, ὡς δύξης: 
xai ὁ ἐπὶ τούτῳ ἐν τῷ τίθεσθχι ἐμφαίνει ψαλμὸς 
'G Κύριος λέγων ἐδασίξυσεν δὑπρέπειαν ἐγεδύ- 
σατο, 

v. Διατί ἀπὸ λίθου ἡ τράπεζα. 

"Arb λίθου 6E τὸ θυσ'χστήριον, ὅτι Χοιστὺν sei«a- 
νίζει, ἧς xaX πέτρα ὡς θεμέλιος ἡ λῶν, χαὶ χεραλὴ 
γωνία:, xaX λίθος ἀκρόγωνης, χαὶ ὅτι πέτρα πάλαι 
ταύτην ἐμιμεῖτο τὴν τράπεζαν, ἡ τὸν πάλαι ποτί- 
ζουσα Ἰσραήλ. Νῦν δ᾽ αὕτη τὸν νέον ἡμᾶ; ποτίζει, 
οὐχ ὕδωρ, ἀλλὰ ζωῆς αἰωνίου παρέχουσα νάματα. τὸ 
ζῶν αἷμα τοῦ Λόγου. Διὰ δὲ τοῦ ἱεροῦ συυθρόνου, 
τὸν εἰς οὐρανοὺς kx δεξιῶν τοῦ Πατρὸς σαρχωθέντα 
Λόγον χαθήμενον. 


ια'. Τί αἱ βαθμίδες τοῦ βήματος. 

Διὰ δὲ τῶν ἀναδαθμῶν, τὴν ἑκάστου τῶν ἱερωμέ- 
νων ἀνθρώπων xal τῶν ἀγγέλων τάξιν τε xal ἀνά- 
δασιν. 
4ΔἼΔ, ι΄. Τίνα τυποῖ ὁ ἀρχιερεὺς δὶς τὸ θυσίας 

στήριον eloeA00v. 

Καὶ διὰ μὲν τοῦ ἀρχιερέως τὸν Ἰησοῦν. 
wy. Τί τὸ Εὐαγγέλιον καὶ σταυρὸς ἐν τῇ tpa- 

σέζῃ κείμενα. 

“Ὅν τυποῖ καὶ τὸ ἱερὴν Εὐαγνγέλιον, ἐπὶ τοῦ θυσια- 
στηρίου ὁρώμενον, xal ὁ σταυρὸς, τὴν θυσίαν αὐτοῦ 
65.0». 
ιδ΄͵ Διατί ὑπὸ τὴν τράπεζαν μαρτύρων «λείψανα 

Gri. 


Τί τραπίζῃ δὲ ὑπόχειται τὰ ἱερὰ λείψανα τῶν (c 


μαρτύρων, ὡς τῷ Χριστῷ τῷ μεγάλῳ μάρτυρι τοῦ 
Πατρὸς ἀεὶ συμπαρόντων τοῖς πνεύμασιν, ᾿Αλλὰ χαὶ 
ὡς θεμελίους τῆς Ἐχχλησίας τὸ θυσιαστήριον τού- 
τους ὑπέχει" αἴματι γὰρ πρῶτον Χριστοῦ, εἶτα δι’ 
αὑτοῦ xal τῷ τῶν μαοτύρων συνέστη. 

ιξ΄. Διατί ἡ ἀγία τράπεζα μύρῳ ἁγίῳ xplerat. 

Κεχρισμένον δ᾽ ἐστὶ τῷ μύρῳ, ὅτι τῆς ἐνεργείας 
πλῆρες τοῦ Πνεύματος, xal τὸ ζῶν μύρον ἱερουρ- 
γούμενον ἔχει. 

ις΄. Διατί ἐνδύματα ἔχει ταύτην καλύπεοντα. 

᾿μφίοις δὲ περιχεχαλυμμένον ἐστὶ xal χεχοσμῆ- 
μένον, ὅτι xai τὰ ἐν αὐτῷ δυσθεώρητα καὶ οὐ πᾶσι 
ληπτά. 

ιζ΄, Διατί ὑπανίσταται. 

Καὶ ἐπηρμένον ὃξ xal λαμπρότατον, 0; θρόνος 

Θεοῦ. 
ιη΄. Τίνας τυποῦσιν ol τοῦ βήματος. 


Διὰ δὲ τῶν εἰσιόντων ἐν τῷ βήματι τάξεων τὰς 
ὑπερχοσμίους δυνάμεις. 


ιθ΄. Τί τὸ θυμίαμα. 

Καὶ διὰ μὲν τοῦ θυμιάματος ἀπὸ τοῦ θυσιαστη- 
ρίου ἀρχομένου τὴν pret xai εὐώδη τοῦ 
Πνεύματος χάριν. 

x'. Τί τὰ φῶτα. 

Διὰ ξὲ τῶν ἀναπτοιλένων φώτων, τὸν ἐγγινόμενον 
τοῖς ἁγίοι; ἀχατάπανττον τοῦ Πνεύματος φωτισμόν. 
Καὶ ταῦτα μὲν ἡ Ἐκχχλησία εἰχονίζει τῷ βήματι. 


EXPOSITIO DE DIVINO TEVPLO, 


106 


εοιδολῆ, &: À qua mortui c rus involutin est, partim ut glorize 


amictus, sieut. etiam psalmus. qui 

impcpritur, dici solitus ost, 

regnavit, dicens decorem induit. 
10. Quare sacra mensa e lapide. 

E lapide porro est altare, quia Cliristum refert, 

qui et petra. nominatur, tanquam fundamentum 

no-trüm, et. caput. anguli, ct lapis angularis; et 


super ea, dum 
ostendit, Doninus 


quia petra, qum olim profluentibus ex se aquis 


Israel potavit, hujus imago fuit. Nunc. enim. nos 
novum Jsrael potat, nom aquam scaturiens, sed 
teternze vite fluenta privbens; vivum, inquam, Ver- 
hi sanguinem, Per sacrum vero consessum,  Ver- 
hum incarnatum, ctiu ccelis ad dextram Patris as- 
sidens. 


B A1. Quid denotent gradus quibus ad bema ascenditur. 


Per gradus, cujusque sanctorutn virorum et an- 
gelorum erdo ascensuseue. 


12. Quenam designet episcopus ad altare ingre- 
diens. 


Et per sacerdotem Jesus significatur. 


13. Quid Evangelium et eruz posita in altari. 


Quem et sacrum Evangelium in altari eonspicuumg 
et crux sacrificium cjus indicat. 


18, Quare. sub altari. sacre martyrum reliquie. 


Sub wensa deinde repositae sunt reliqnize marty- 
rum, utpole quorum spiritus Christo. imazno 
martyri semper adsint. Preterea tanquam Ecclesie 
fundamenta hos altare continet, qu: primo. Chri- 
sti, Dostea per ipsum martyrum sanguine condita 
est. 

15. Quare mensa sacra sacro unguento per[unditur. 

Unguento delibutuim est, quoniam "plenitudinenr 
efficientiie Spiri tus, et vivum unguentum quod sacri, 
ficatur, habet. 

16. Quare habet straqula quibus circumvestitur, 

Stragulis— autem. circumvestitur. οἱ ornatur» 
quoniam qua super eo flunt, considerata. difficilia 
sunt, nec ab onibus comprehendi queunt. 

17. Quare edito in loco ezstet. 


D Est autem editum spledissidimumque ut solium 


Dci. 
18. Quosnam designent qui in. bemate sive sacrario 
sum ? 

Per ordines vero sacrarium ingredi solitorum, vir- 
ttes extra mundum, sive coelestes, nobis suggerun- 
tur. 

19. Quid suffitus. 

Et per suffitionera. ab altari inclioatam, comma 

nicaus $ese, et fragrans Spiritus gratia. 


90. Quid lumina. 
.. Per aecensa lumina, ea quz est in sanctis perpe- 
tua 2€ indeüciens illuminatio. Atque lzc ab 
Ecclesia, per sacrarium imag nanda objiciuntur. 


Jo 


91. Quid templi pars extra benia. 

Univers'm autem. per ἰού templi tractum, 
terrestrem hune. mundum, ut supra diximus, aut 
eiiam calum quod cernimus, cogitationi objicit. 
Quando enim ante. templi preces facimus, coeli 
id loco habemus, et paradisi in Eden similitudi- 
nem gerit. 

92. Quid vela ad portas narthecum. 

Quapropter ctiain. quibusdam velis in sacris mo- 
nasteriis dum extra psallunt, templum occliuditur, 
qu: ingredientes absirahunt ; co. declarantes Chri- 
tim ad nos usque descendisse, mediumque pa- 
rietem. maceriz dissolvisse , dataque pace in ce- 
]um nos subvexisse. Quin etiam jn crimina lapsi , 
id est. peeni'entes, illuc intrare non audent, Et 
euim solemni ritu. templum dedicamus, hujus rei 
typum quemdam exprimimus: 2l vero. cum intus 
preces effundimus, et. tremenda prie omnibus. sa- 
eibeia pera:imus : altare quidem: velut alterum 
celum habemus, templum. vero, ut quod. ter- 
restria significet, conspicimus; ibidem enim. oumes 
simul concurrunt, congreganturque. 

^ 95. Quid ambo sacer significel. 

Et certe qui.est ante. sacrarium — suggestus, 
lapidis 4. monumento revoluti nos admonet, ubi 
etiam angelieam personam — sustinentes diaconi 
οἱ sacerdotes ; illi quidem iu misse officio, hi 
vero in laudibus, matutina Evangelia clara. voce 
recitant, 

94. Quid ornatus ac pulchritudo templi. 

Templi pulehieitulo, creaturarum — pulchritudi- 
nem docet, Lumina sublime ardentia, stellarum 
fu!gores: circulus ( corona in medio ecelesie 
appensa) firmamentum imitantur, 

95. Quid denotent que offeruntur. (oleum, cera et 
suffimentum). 

Oleum autem, ceram, et thyuijama offerimus. 
πιὰ ad divine  misericordi: — expressionem ; 
hasc, ut. quemadmodum illa ex floribus exstitit, 
sic nos οἵ perfectam nostri oblationem, omnium- 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIET. 
A 


C 


que rerum nostrarum sacrificium quoddam, per 


ipsam insinuemus, Ioc autem, thymiama, inquam, 
in signum diving charitatis et fragrautiz spiritus, 
qui se in omnes effundit. 

96. Quinam significentur. per. sacerdotes. 

Ac sacerdotes quide. intra. sacrarium divinos 
lymnos ordientes, primorum. ordinum qui juxta 
Deum sunt, imaginem gerunt. ) 

97. Quinam per reliquos. clericos. 

Diaconi cum lectoribus et. cantoribus psalmos 
et facras Scripluras ordine excipientes, medios 
celestium clus, sive choros, subostendunt, 


98. Quinam per populum fidelium. 
l'opulus universus de fide rece sentiens, can- 
tica imodulantibus | proposito ac voluntate conso- 
ciatur, Dei misericordiam — provocans, llic vero 
ullimam angelorum seriem declarat, cuum quibus 


cousistere maleficum, aul aliter quaa par sit de - 


D 


708 
χα’, Τί Ón tot ὁ ἔξω τοῦ βήματος ναός. 

Διὰ δὲ τοῦ χαθόλου ναοῦ, τὸν περίγειον τοῦτον, ὡς 
φθάσαντες ἔφημεν χόσιλον, ἣ xai τὸν δριύμενον οὗ- 
ρανόν. "Ὅτε μὲν γὰρ ποὸ τοῦ vao) τὰς εὐχὰς ποιού- 
μεθα, οὐρσνηῦ τάξιν φαμὲν χαὶ τοῦ ἐν Ἔξξα παρα- 
δείσου 559 θ:ἴ)ν ἔχειν va^v. 


x9. TI τὰ τῶν γαρθήκων βη 1όθυρα. 

Διὸ καὶ τὸ χκαταπετάσυχσί τιτῖν ἐν ταῖς ἱεραῖς 
μοναϊ: tv τῷ ἔξωθεν ψάλλειν ξιαφοάττουσι τοὺς 
ναούς. Ἕλχουσι δὲ ταῦτα ἐν τῷ εἰσέρχεσθαι, τοῦ 
τοιούτου δειχνύντος, ὅτι Χριστὸς χαττλθε μέχρις 
ἡ λῶν, xal τὸ μεσότοιχυιν τοῦ φηαγμηῦ λύπας, χἹὶ 
εἰρήνην δεδωχὼς, εἰς οὐρανοὺς ἑυᾶς ἀνήγαγεν. 
᾿Αλλὰ χαὶ οἱ περιπεπτωχότες ἐγχλήυασιν οὐχ ἔνδον 
τολμῶσιν εἰσελθεῖν. Καὶ τὴν τάξιν δὲ τῶν ἐγχαι- 
νίων τ:λοῦντες, τοῦτο ποιοῦμεν. Ἡνίχα δ᾽ ἔνδον τὰς 
πρητευχὰς ποιῶμεν χαὶ τὴν φριχτὴν πρὸ πάντων 
ἱερουργίαν, τὸ θυσιαστήριον αὲν ὡς ἄλλον ἔχοιεν 
οὐανδυ, τὸν νηὸν δὲ ὡς τὰ περὶ γῆν σηπαίΐίνοντα, 
Ἐν αὐτῶ γὰρ ὁμοῦ πάντες xai πρηστρέχηυσι xal 
συνίττανται, Θεῷ τε ἀναπέμπουτιν ἅυα τὰς εὐχάς. 

xy'. Τί σημαίγει ὁ ἄμδων. 

Καὶ ὁ μὲν πρὸ τοῦ θέματος ἄμδων τὸν ἔγχυλι- 
σθέντα λίθον παραδηλοῖ τοῦ μνέματος, ἔνθα καὶ 
ἀγγελιχὸν σώζοντες τύπον διάχονο! τε xal ἱερεῖς, τὸ 
θεῖο" χυρύστουσιν Ἐῤαγγέλιον, διάχονοι μὲν τῇ le- 
ρουργίᾳ, ἱερεῖς δὲ τῷ δρῦρῳ và ἑωθινὰ λέγοντες. 


975 x. Τί ἡ καλλονὴ τοῦ ναοῦ. 
Τοῦ ναοῦ ξὲ ἡ ὡραιόττς τὴν τῆς χτίσεως δι:δά- 
cxet χαλλονῆν, χαὶ τὰ μὲν αἰωρημένα φῶτα τοὺς 
ἀστέρας μιμεῖται" ὁ χύχλο; ὃὲ τὸ στερέωμα. 


ε΄, Τί δη Ἰοῦσι τὰ προσςερόμενα. 


Ἔλαιον δὲ xal xnpbv xaY θυμίαμα προσάγομεν, 
τὸ uiv εἰς θείου τύπον ἐλέους, τὸν δὲ ὡς ἐχ μυρίων 
ἀνθῶν συγχείμενον, εἰς ὁλοτελῃῆ ἡ μῶν προσαγωγὴν, 
καὶ τὴν Ex πάντων θυτίαν. Τὸ δὲ εἰς τύπον τῆς 
θείας ἀγάπης, f) μεταδίδοται πᾶσι, χαὶ τῆς εὐωδίας 
τοῦ Πνεύματος. 


xc'. Τίνας τυποῦσιν οἱ ἱερεῖς. 

Καὶ ἱερτῖς μὲν &pyópevo: τῶν θείων ὕμνων, τοῦ 
ἱεροῦ βήματος ἔνδοθεν, τὰς περὶ Θεὸν πρώτας 
εἰχονίζουσι κάξεις. 

xt. Τίνας οἱ “1οιποὶ xJnpixol. 

Διάχονοι δὲ σὺν ἀναγνώσταις χαὶ ὑμνῳδηῖς, τοὺς 
θείους τε Ψαλμοὺς χαὶ τῆς ἱξοὺς Γραφὰς κατὰ -Ἁ- 
ξιν διαδεχόμενοι, τὴν μέσην τῶν οὐρανίων χορείαν 
ἐμφαίνουσι. 

xn. Tívec ὁ πιστὸς «ἰαός. 

Λαὸς δὲ ἅπα;, ὀρθῶς ἔχων περὶ τὴν πίστιν mpo- 
(icc: Ψυχῆς, τοῖς μελῳδοῦσι συνάπτεται, τὸν ἀπὸ 
Θεοῦ ἐχχαλούμενος ἔλεον. Ἐμφαίνει δ᾽ οὗτος τὴν 
τελευταίαν τάξιν μεθ᾽ ὧν οὐ, θέμις συνίστασθαι ἣ 
χαχεργάτην ἢ ἐτερύδοξον. O9 γὰρ χοινωνία φωτὶ 


70) 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO, 


710 


«phe σχότος. Ei δὲ τι; Emotoaelm. πρὸς τὸ φῶς, A fide sentientem, -nefas est. Nulla enim societas 


πότε δεχτέο: τοῖς τοῦ φωτός. Καὶ ταῦτα μὲν ὁ θεῖο; 
τυ zol ναὸς, εἰ καὶ ἔτι πλείω τούτων ἔστι νοεῖν τοῖς 
παρὰ Θεοῦ θεωρεῖν ἐσχηχότι δύναμιν. Ὃ δ γε L:- 
ρεὺς προηγουμένως μὲν παρὰ τῇ θείᾳ Γραφῇ ἄγ- 
Ὑέλος Κυρίου παυτοχράτορος λέγεται, χαὶ ὡς τῶν 
θείων ἐξαγγελτιχὴς, χαὶ ὡς τῶν θελυμάτων τοῦ 
Θεοῦ πληρωτής. ᾿Αλλὰ χαὶ τὸν Ἰησοῦν εἰχονίξει" 
thv γὰρ αὐτοῦ τῇ χειροτονίᾳ χέκτηται δύναμιν. 


χθ’, Τίνα τυποῖ ὁ ἀρχιερεύς. 

Καὶ πρό γε τούτου μᾶλλον ὁ ἱεράρχης, ὃ: χαὶ ἐπὶ 
15; καθέδρας χαθῆσθαι γράφεται τοῦ Χριστοῦ, χαὶ 
τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ πλουτῶν ἔχει, δεσμεῖν χαὶ λύειν 
τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμενος; χάριτι. Ὃ γὰρ ἱεράρχης 
τῆς τῶν ἀποστόλων τυγχάνει διαδοχῆς. “Ὅθεν χαὶ 
ὡς τὸν Χριστὸν εἰχονίζων, ἐν τῷ μέλλειν ἱερουργεῖν, 
τὰ ἱερὰ π:ριδάλλεται ἄμφια, σημασίαν ἔχοντα πάν- 
τὰ καὶ θεωρίαν πνευματιχήν. Περὶ ὧν xal χατὰ 
δύναμιν λέγομεν. Μιχρὸν δὲ ἄνωθεν θεωρήσωμεν. 


λ΄, Τίγες αἱ τάξεις τῶν ἐν τῷ βήματι χειροτονου- 
μόνων. 


Τῶν ἐν τῷ βήματι χειροτονουμένων εἷς «pct; τά- 
ξις διαιρουμένων, ἐπισχόπου, πρεσδυτέρου xal 
διαγώνου, xal τοῦ μὲν φωτιστιχοῦ λεγομένου, δηλα- 
δὴ τοῦ ἀρχιερέως, xal μεταδοτιχοῦ τῶν θείων φώ- 
των, Πάντες γὰρ λαμδάνουσι δι᾽ αὐτοῦ, χειροτονία; 


μὲν καὶ σφραγῖδας ἱερεῖς τε xal χλῆρος, καθιερώ- C 


σεις τε ναοὶ, βάπτισμα δὲ xal ἄφεσιν χα! ἁγιασμὸν, 
μυστηρίων τε χοινωνίαν οἱ λαῖχο', ἃ πάντα ὡς ix 
πηγῆς φωτὸς τῆς ἐπισχοπιχῆς εἶσι χάριτο;. 


λα’. Τί τὸ τελεστιχό». 


Τοῦ πρεσθυτέρου δὲ λεγομένου τελεστιχοῦ, ὡς 
χάριν ἔχοντος μόνον τελεστιχὴν εἰς τὰς τελετὰς, οὐ 
μὴν μεταδοτιχήν. Βαπτίζει γὺρ xal ἱερουργεῖ, o0 
δύναται δὲ χειροτονεῖν, οὐδ᾽ ἄλλον ἐνεργεῖν ἱερέα, 
ἣ τῶν ὅσοι τάξεω; μετέχουσιν ἱερᾶς. 


λβ', Τί τὸ Aeicovpyixóv. 

Τοῦ διαχόνου δὲ λειτουργιχοῦ λεγομένου, ὡς ὕπη- 
ρέτου τάξιν ἐπέχοντος, χαὶ μὴ δυναμένου χωρὶς 
ἱερέως τι πράττειν, ὃ δὴ τῆς ἐσχάτης ἀγγελιχῆς 
ἐστι τάξεως, ἕχαστος αὐτῶν ix τῶν τριῶν τούτων 
τάξεων, ἀναλόγως τῇ τάξει, περιτίθεται χαὶ τὰ 
ἄμφια. Καὶ Δ7Θ διάχονος μὲν, ὅτα τὴν ἀγγελιχὴν 
τυποῖ τάξιν πρεσξύτερος δὲ xaX ταῦτα μὲν, ἐπει- 
δήπερ χαὶ τὸ τοῦ διαχόνου χάριαμα πρότερον ἔλαδε, 
x3: τὰ τῆς τελεστιχῆς δὲ χάριτος, ἣν τὸ ἐπιτραχὴ- 
λιον φανεροῖ. Ὁ ἱεράρχης δὲ, val ταῦτα, xal ἔτι 
τὸ ὠποφόριον, ὃ πα ίστητι σεσαρχωμένον τὸν τοῦ 
Θεοῦ Υἱόν. Διὸ xaX τὴν στολὴν τὴν ἱερὰν ἐνδυόμε- 
γος, πρότερον τὸ στιχάριον περιθάλλεται. 


lucis ad tencbras. Si quis autem ad lucem con- 

versus fuerit, tum his qui lucis sunt, acceptus 

erit. Et liec quidem divinum templum ut in quadam 
elgie nohis exhibet ; tametsi plura licet hiuc 
illis intelligere, qui considerandi facultatem  majo- 

rem a Deo acceperunt. Sacerdos przecipue in 58“ 

cris litteris angelus Domini omnipotentis appellatur, 

ut. qui divina przecepta annuntiel et divinam volun- 

tatem impleat. Quin et Jesum repraesentat; ejus en:m 

potestatem per consecrationem est adeptus. 
99. Quis prwfiguretur αὖ episcopo. 

Et amplius prz sacerdote pontifex, qui et ín 
cathedra Christi sedere dicitur, οἱ potestatis 
ejus copiam obtinet, ut Dei gratia ligare οἱ sol- 
vere possit. Pontifex enim apostolorum cst. suc- 
cessor. Unde etiam tanquam Christi imago rem 
divinam facturus sacra vestimenta induit, quie 
omnia significationem considerationemque spiri - 
tialem.— complectuntur: de quibus pro virili 
nostra dicemus. Paulo autem superius — res 
ominis a nobis contemplatione resumenda est. 
90. Quinam sint ordines qui in bemate sive sacrario 

ordinantur. 

Distributis in tres classes iie qui intra sacra- 
rium ordinantur, episcopo, sacerdote, et diacono, 
horum episcopus dicitur  illuminativus, utpote 
qui impertiendi luminis auctorit:te pollet. Oin- 
nes enim per eum accipiunt ordinis characterem, 
sive aacerdotes, sive clerici, ab eo dedicationes 
templorum fiunt, ex co baptismus, sanctificatio, 
peccatorum remissio, sacramentorum participatio 
in laicos omnes tanquam a fontis lumine ἃ 
gratia episcopali profluit. 

51. Quid sit munus presbyteri telestici, qui baptizare 
el Eucharistiam | consecrare potest, sed ordinare 
non polest. 

Presbyter autem dicitur initiativus, ulpote qui 
solum alios initiandi gratiam habet in sacris my- 
steriis : uon tamen lianc initiativam gratiam 
aliis communicat et. imperlitur. Baptizat enim 
et consecrat ; non lamen potest alios initiare 
ordinibus, mec alium creare sacerdotlew, aut 
quemcunque alium qui ordinis sacri sit partiecps. 

99. Quid liturgicum munus in. diacono. 

Diaconus autem miüinistratorius dicitur, ut qui 
ministri locnm teneat, οἱ citra sacerdotem facere 
nihil possit: quod certe est. ultimi ordinis ange- 
lici. Quisque horum trium ordinum pro ratio- 
ne sui status vestes Induit. Diaconus quidem 
quie anyelicum ordinem referunt. Presbyter hzec 
ealem habet, quandoquidem charisma sive gra- 
tiam prius accepit; el deinde initiativam vel 
sanctificativarm adeptus est, quam quidem ejus 
$tola indicat. Pontifez autem hzc, et insup 
alia ornamenta, videlicet pallium, assumit, qt 
incarnatum — Dei Filium — eon "ania 0f 
exhibet, Sacris ergo. vestibu 
tunica 2micitur. 


"M 


Quse utique tunica Jucidum angelorum amictum 
manifestat; ità. enim. szepius fulgenti veste. indu- 
tos angelos apparuisse novimus, ut. et. il'um 
jn monumento coopertum. stola candida, Pra- 
terea. puram ct ab omni inquinamento liberum 
sacerdotalem statum esse oportere docet, pro- 
pter quiin. puritatem etiam sacerdos. liac. gratia 
dignus judicatur : idipsumque testatur, cum, se 
inducens, hzc. verba pronuntiat : « Exsultabit ani- 
ma mea iu Domino : quia. induit ine veslimento 
salutis, » et qua sequuntur. 


94. Quod diaconus et stichario utitur et orario. 


Et diaconus, angelicum sortitus ordinem, ut 
dictum est, hoc amicitur, fertque in humeris stolam 
diavonicam, quam nos orarium vocanus. 

95. Quid orarium sive stola diaconi, quam in sini- 
tro humero gestat. 

Orari quasi alas habet, et a materia puritatem, 
intellectualemque — substantiam — angelici ordinis 
subindicat. 
$0. Quare diaconus, cum communicat, orario cin- 

gatur. 

Quare, et Cherubim facies obvelanóa  iuitans, 
ipse etiam infra missarum solemnia, ubi sacra- 
mentum percepturus est, precingitur. Sed et in 
stola "diaconica, « Sanctus, sanclus, sanctus, » 
scriptum — gerit, quo  ministratorius angelorum 
ordo exprimitur. 

91. Quid e'gnificeut. undule in stichario sive tunica 
episcopali. 

Pontificis autem tunica desuper «descendeutia 
lhabet. fluinina, qua dicuntur, et gratiaw docendi 
iu ipso reprzsentant, Nam et inter angelos. non 
uinnibus est. idem ordo et gradus ; sed ibi quo- 
que alii inferiorum — magistri φαήϊ, Vocantur 
autem flumina propter. vocem Salvatoris in 
Evangelio. dicentis : Qui credit in me, flumina de 
ventre ejus. fluent. aqua vica. 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 113 


63. Quid significelur per sticharium sive tunicam. A 


λγ΄. Τί δη.οϊἷ τὸ στιχάριον. 

*O δὴ στιχάριον τὴν φωτεινὴν τῶν ἀγνέλων 
ἐμφαίνει περιθολὴὲν" οὕτω γὰρ πολλάχις φωτεινὴν 
ἐσθῆτα περιθεδλημένοι ὥφθησαν ἄγγελοι, ὡς χαὶ ὁ 
ἐν τῷ μνήματι λευχὴν ἐσηῆτα ἐνδεδυμένος. ᾿Αλλὰ 
καὶ τὸ καθαροὺῦν καὶ ἀιιόλυντον εἰχονίζει τῆς ἱερα- 
Tux. τάξεως, DU ἣν χαθαρότητα χαὶ ταύτη: Ó 
ἱερεὺς χαταξιοῦται τῆ: χάριτος, xal ἔτι τὴν θείαν 
ἔλλαμψιν, ἣν διαχονεῖ τοῖς πιστοῖς διά τε τοῦ Eo- 
αγγελίου xa τῶν λοιπῶν. Καὶ μαρτυρεῖ τοῦτο ἐν 
τῷ ἐνδίεσθαι λέγων, 'Ayalidoscat. ἡ ψυχή μου 
ἐπὶ τῷ Κυρίῳ" ἐνέδυσε γώρ μὲ ἱμάτιον σωτηρίου, 
xa) τὰ ἑξῆς, 
λδ' "Or. διάκονος στιχάριον ἔχει καὶ ὡράριον- 

Καὶ διάχουος δὲ ἀγτελιχὴν ἔχων, ὡς εἴρηται, τά- 
ξιν, τοῦτο περίχειται " ἐπὶ τῶν ὥμων τε φέρει ὃ 
χαλοῦμεν ὡράριον. 

λε΄. Τί τὸ ὡράριον. 


Τοῦτο δέ γε ὡς πτερὰ ὑπεμφαίνει διὰ τὸ ἄϊλόν 
τε xal νοξρὸν τῇ; ἀγγελιχῆς τάξεως. 


δ) ς΄. Διὰ τί διάκονος τῷ ὡραρίῳ κοιγωνγῶν περιζών- 
γυται. 
᾿ Δι᾿ οὖ xal τὰ Χερουδὶμ ἐχμιμούμενος περιστελ- 
λόμενα τὰς ὄψεις. Καὶ αὐτὸς περιξωννύμενος, οἷον 
συστέλλεται ἐν τῷ μέλλειν μεταλαδεῖν. ᾿Αλλὰ xal 
ἐν αὑτῷ τῷ ὡραρίῳ τὸ “Αγιος, ἅγιος, ἅγιος γε- 
γραυ μένον ἔχει " ἃ δὴ τὴν λειτουργιχὴν διδάσχουσι 
τῶν ἁγίων ἀγγέλων τάξιν. 
ζ΄, Τί δηλοῦσι οἱ ποταμιοὶ τοῦ ἀρχιερατικοῦ στι- 
χαρίου. 

Τὸ τοῦ ἀρχιερέως δὲ στιχάριον ἄνωθεν χατιόντας 
τοὺς λεγομένους χέχτηται ποταμοὺς, τὸ διδασκαλι- 
χὺν τῆς ἐν σὐτῷ σημαίνοντας χόριτος, xal τὸ διά- 
φορὸν ἅμα τῶν ἐν αὐτῷ ἄνωθεν γαρισμάτων, δι᾽ αὖ- 
τοῦ εἰς πάντας προχεομένων. Καὶ iv τοῖς ἀγγέλοις 
γὰρ οὐ πᾶσιν ἢ αὐτὴ τάξις, ἀλλὰ χἀχεῖσε τῶν ὑπο- 
ξεεστέρων εἰσὶ διδάσκαλοι καὶ μεταδοτιχοὶ φωτισμά»- 
των. Ποταμοὶ δὲ λέγονται διὰ cbv ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ 


τοῦ Σωτῆρο; φωνὴν, λέγοντος, Ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ, ποταμοὶ ἐῥεύσουσιν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ 


ὕδατος ζῶντος. 


$8. Quid undule et porula in. episcopali mandya 
sive pallio. 

lloc idem pontificio ostenditur mandya sive pal- 
lio. lumina quidein habet propter ea quz dixi- 
mus: pocula vero pro typo. veteris et novae gra- 
die, quie ctiam fluminibus quasi innataut ; quod 
non aliud sibi vult quam magistro, sive doctori, 
' ex duobus Testamentis ad docendum, hauriendum 
esse. Et hoc quidem tunica significat. 


$9. Quid denotet stola sacerdotalis. 


Stola vero sacerdotalis initiativam et e coelo 
descendentem Spiritus gratiam, eunti suljicit. 
Ob loc enim et pontifex, et sacerdos ἃ capite 
illam induens : Benedictus Deus, inquit, qui 
fundit gratiam | super sacerdotes. suos, Undo va 


D λη΄. Ti ol ποταμοὶ xal τὰ πώματα τοῦ μανδύα. 


Τοῦτο δὲ χαὶ ὁ ἀρχιερατιχὸς διδάσχει μανδύας, 
ποταμοὺς μὲν διὰ τὰ προειρημένα, πώματα δὲ, εἰς 
τύπον τῆς παλαιᾶς τε xal χαινῆς ἔχων χάριτος. 
*A δὴ xal ὑπεράνω χεῖται τῶν ποταμῶν, δηλοῦντος 
«οὗ τοιούτου, ὡς ix τῶν δύο Διαθηχῶν τὸν διδάσχα- 
λον χρὴ λαμθάνειν, καὶ τὰς διδασχαλίας ποιεῖσθαι. 
Καὶ τὸ μὲν στιχάριον οὕτω. 


λθ΄’, Τί δη.1οἵ τὸ ἐπιτραχήλιον. 


Τὸ δέ γε ἐπιτραχήλιον τὴν τελεστιχὴν καὶ ἄνω- 
θεν χατερχομένην τοῦ Πνεύματος παρίστησι χάριν. 
Διὰ τοῦτο γὰρ ὁ ἀρχιερεύς τε χαὶ ἱερεὺς, ἀπὸ χε- 
φαλῆς τοῦτο περιδα)λόμενος, Εὐλογητὸς, qnelv, 
ὁ Θεὸς, ὁ ἐκχέων τὴν χάριν αὐτοῦ" ἐπὶ τοὺς ͵6- 


113 


EXPOSITIO n£ DIVINO TEMPLO. 


"1t 


pc αὐτοῦ. 700:) xa* τοῦτο πῆς ἱεοτὺς xa* Xpy:e- A quilibet sacerdos vtitur quando quamlibet ac- 


pto; εἰς χοΐσιν ἔχει ἐπὶ πάτῃ [sod τελετῇ. ᾿Αλλὰ 
καὶ τὸ ὑπαυχέν:ου εἶναι Kpuazi τὸν ἰεοέα δυλοῖ, om 
ἐκείνω τελετάρχῃ τὰς τελετὰς ÓpeDovta ἐνεργεῖν, 
καὶ τῷ τοῦ Χριστοῦ ζυγῷ ἐν ταπεινώσει καθὺυ- 
ποχεῖσθαι, xal τὰ αὐτοῦ πράττειν μετ᾽ αὑτοῦ, xal 
μηδὶν χωρὶς αὐτοῦ, ὅτι καὶ γωρὶς αὐτοῦ οὐ δυνατὸν 
ποιεῖν τι. ντα γὰρ 9797 δι᾽ αὑτοῦ ἐγένετό τε χαὶ 
γίνεται, 


μ΄. Τί ἡ ζώνη. 

Ἢ δέ γε ζώνη τὴν ὑπὲο ἡμῶν δειχονίαν δείχνυσι 
τοῦ Ἑωτῆρος, ἦν χαὶ ἐνταῦθα διέπραξε, χαὶ ἐν τῷ 
μέλλοντι πράττειν χαθυπέσχετο δι᾽ ἡμᾶς. « Περιζώ- 
«c:at » YXp, φτσὶ, « χαὶ ἀναχλινεῖ αὐτοὺς, xoY πα- 
ρελθὼν, διαχονήσει αὐτοῖς. » ᾿Αλλὰ χαὶ τὸ ἰσχυρὸν 
εἰχονίζει xal τὸ χρατὰα ὃν τῆς αὑτοῦ δυνάμεω;, xal 
ἔτι τὴν σιυφροτύνην. Καὶ μετὰ τῆς Ψυχῆς τοῦ σώ- 
p.atoc τὸν ἁγιασμὸν ἐπὶ τῶν νεφρῶν χειμένη ἡ ζώνη, 
κἀπὶ τούτῳ μαρτυρεῖ τὰ λεγόμενα. « Εὐλογητὸς » 
γὰρ, φησὶν, « ὁ Θεὴς, 6 περιζωννύων με δύναμιν, 
xai ἔθετο ἄμωμον τὴν ὁδόν μου. » 


μα΄. Τί τὸ 1εγόμενον ἐπιγογάτιον. 


"AXA ἐν τῇ ζώνῃ ὁ ἱεράρχης χαὶ τὸ λεγόμεννν 
ἐπιγονάτιον περιτίθεται ἐξαρτήσας. Ὃ τὴν χατὰ τοῦ 
θχυάτοην νίχην χαὶ τὴν ὀφθαρσίαν τῆς ἡμετέρα; “ύ- 
σεω:, καὶ τὸ μέγα τῆς τοῦ Θεοῦ 13550; χατὰ τῆς ςοῦ 
πονηροῦ τυραννίδη; ἐμφαΐνει, γεγενημένην διὰ τὸ 
ἀναμαρτήτως ἐχ Παρθένου τε θῆναι τὸν Κύριον, xal 
γωοὶς ἁμαρτίας ζῖ)σαι καὶ σταυρωθῆνα’, καὶ τὸν τὴν 
ἁμαρτίαν γευνήσαντα vixncat, τῇ ἀναστάσε: τὸν 
πειόντα διὰ τῆς ἀμαρτίας 'Abxu ἀναστήταντα. Διὸ 
χαὶ σχῆμα ἐομφαίας ἔχει, χαὶ ἐπὶ τῆς ὀσφύος ἐχ- 
κρέμαται, ἔνθα τὸ δύνασθαι χαὶ τὸ σωφρονεῖν τὸν 
ἄνθριυπον ἔχειν φασί. KaY τὰ λεγόμενα δὲ ἐν τῷ πε- 
ριτίθεσθαι ῥήματα τοῦτο μαοτυρεῖ, λέγει γὰρ, « Πε- 
ρίξωσαι τὴν ῥημξφαίαν σου ἐ πὶ τὴν μηρήν σου, δυνατέ» 
Καὶ τ', « Κύριος ἐνεδύσας» δύναμιν xal περιεζώσα- 
το, » τοῦτο διδάσχε'. 


pg. Τί δηλοῦσι τὰ ἐπιμάνικια. 


Τὰ δὲ λεγόμενα ἐπ'ιμανίχια xa τὸ παντουργὴν 
«τς ἐνεργείας εἰχονίζουσι τοῦ Θεοῦ, xal τὸ δ'ἃ τῶν 
οἰχείων χειρῶν τὴν ἱερονργίαν τοὺ ἰδίου σώματός τε 
καὶ σἴματος ajtouoYtca: τὸν Ἰησοῦν. Ὅθεν χαὶ τὰ 
λεγόμενα ἐν τῷ ταῦτα περιδάλλεσθαι οἱγεῖχ' « 'H δ:- 
ξιά συν, Κύριε, ἐεδόξησται ἐν ἰσχύϊ.» Καὶ €5, « AL χεῖ- 
pé; oou ἐποίησάν pe χαὶ ἔπλασάν με. ν ᾿Αλλὰ χαὶ τὰ 
ἐν χερδὶ δισμὰ τοῦ Σωτῆρος, οἷ; προσδεθεὶς, ἡ πεί- 
Ὑετο πρὸς Πιλᾶτον, φασί τινες τὰ ἐπιμανέχια ἔχτυ- 
ποῦν. 


μΥ΄. Τὶ σημαίνει eó φαιγόλιον. 


Τὸ ἱερὸν δὲ φαινόλιον τὴν ὑψηλοτέραν χαὶ ἄνωθεν 
χορη ουμίνην τοῦ Πνεύματος φαίνει δύνα ιίν τε xal 
ἔλλαμψιν. Ὑπερχειμένν, γὰρ fj τῶν ἄνω τάξεων τῶν 
μειζόνων λαμπρίτη;;, ἀλλὰ xal τὴν περιέχηυταν 
πάντα προνοητιχὴν xal παντουργιχὴν xal ἀγλθουρ- 


Ρλτροι, Gn. CLY. 


tiouem sacerdotalem. aggreditur. Sed. superhume- 
rale quoque Christi sacerdotem demonstrat, qui 
sub isto antistile munere suo fungitur, οἱ qui 
Christi jmgo. in. humilitate submissus, quie Christi 
gunt una cnm ipso exsequitur, nihil autem sine 
ipso, sine quo ntique nihil fleri potest. Omnia 
enim per ipsum facta sunt aut fiunt. 


40. Quid cingulum. 


Cingulum nota est. ministerii a Salvatore nostri 
causa suscepti; quo et functus est in. hoc szcu'o, 
et in futuro propter nos. functurnm 86. pollicetur; 
ait enim : « Przcingcet se, et faciet illos diseumbere, 


D οἱ transiens ministrabit illis. » Przeterea. ejus pos 


C 


tenis robur magnitudinemque insinuat, necnon 
sapientiam. Et cum .anima corporis sanctificatic- 
nem movstrat zona lumbos cingens, de quo priis 
dicta tetantur. « Benedictus enim, inquit, Deus 
qui pr:ecingit me virtute οἱ viam meam applanavit 
in integritate, »- 


δι. Quid quod vocant snpergenuale. 


Ceterum pontifex insuper ἃ zona  depeniene, 
supergenuale fert, quod. victoriam adversus. mor- 
tem, nostrique nature. iinmortalitatem, οἵ vires 
Salvatoris contra. maligni d:iemonis tyrannidem 
robustissimas ostendit, in quantum Dominus sine 
peccato ex Virgine natus cst, sine peccato. vixif, 
cruei affixus est οἱ patrem. peccati vici!, et resur- 
rectione δι Adamum ob peccata lapsu resuscitae 
vit. Q"amobrem et rhomphsz similis est, et lum- 
bis alligatur, ubi hominis robur οἱ intelfizentiam 
518 p'dicant. Hoc ipsum veiba, qu: in cin» 
ciu. adbibentur, manifestaut. Dicit enim : « Ace 
cingere rliomplizea super femur tium, l'otentissime,» 
quod. illud, « Dominus accinsit fortitudinem, »in- 
digi£at, ! 
42. Quid significent. supermauicalia. 


Supermanicalia vero actionis divine omnia 
cficientis significantia sunt, οἱ Jesum. suis ma- 


p wibus sacrificium corporis et sanguinis sui p. δ 


. pun. 


se obtulisse : cui conveniunt qua in iis super- " 
ponendis revitantur: « Dextera tua, Domine, glo- 
riicata est dn. virtute. » F4 : « Manus (5 fecerunt 
me et p'asmaverunt mc. » Quin etiam vincula ma. 
nüum Salvatoris, quibus δὶ Pilatum. deductus 
est, cuidam hzc supermanicalia exprimere asse- 


48. Quid casula. 


jam vero'sacra casula sublimiorem, et superne 
collata:n Spiritus virtutem, et illustrationem, quie 
majoribus ordinibus prxfulgers provida ac 
omnipotentem benevolamque vim monstrat dis 
y nam, per quar) sermo ad nos-usque perveg 


23 


"i5 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


^iv 


qua Christus crucifixus et resuscitatus summa et A γὸν τοῦ Θεοῦ δύναμιν, δι᾽ ἣν χατῆλθεν ὁ Λόγος μό- 


ima amplexus est. Imprimis saccum quo per lu- 
dihrium Salvator indutus est, idcirco et sacci 
Tormam habet; nec enim in 60 sunt, quz ap- 
p llantur manicz. Manifestius hoc exhibet, quo 
digniores pontifices vestiuntur, et saccus dicitur. Sed 
et reliqui pontifices casulam crucibus plenam induti 
(quae et multicrucium vocari solet ) clare docent, 
quoniam passionis Domini signum est, se illum 
imitari; qui per passionem et crucem veram ju- 
stitiam consummavit, et in veram libertatem, ty- 
ranno depulso, nos omnes asseruit. Propterea cum 
Mud induit, dicit : Sacerdotes tui, Domine, in- 
dueniur justitiam, et sancti tui exsultatione exsulta- 
bunt, Re vera enim justitia per erucem nobjs 
' exsultationem peperit. Et hac sunt quibus dia- 
conus οἱ sscerdos ornantur, dempto tamen suh- 
genuali: et lige mysteria continent, prout a no- 
bis videri potuerunt. 
aóvr τὴν ἀγαλλίασιν djily ἐχορήγησε. Καὶ ταῦτα 
γονατίου μόνου χωρὶς, xal ποιαῦτα τυποῦσιν, ὡς 
44. Quid innuatur per Pert et quare. illud sit eg 
aua 

Pontifex aute: cum subgenuali et reliquis: super 
ownes gratiam habet, Speciatim vero pontifex 
pontificalem ostentat potestatem, et sacrum pal- 
VWum induit : quod ex Jana confectum, ante et retro 
humeros convestit. [loc sine dubitatione carnem 
9 Verbo ex Virgine propter nos susceptam, hu- 
manf£que naturse assumptionem declarat. l1deo 


χρις ἡμῶν, καὶ τὰ ἄνω xai τὰ κάτω, capulbelc καὶ 
σταυρωθεὶς xol ἐξαναστὰς, δι᾽ ἑτυτοῦ συνῖῆξεν εἷς 
ἑαυτόν. Διὰ τοῦτο xaX ἐξαιρέτως, ὃν ἐνεδύπατο ἐμ- 
παιζόμενηος ὁ Σωτὴρ ἐξειχονίζει σάχχον. Διὸ xal ὡς 
σάχχου τύπον ἐπέχει. Οὐδὲ γὰρ ἔχει τοῦτο B καλοῦσ 
μανίχια, τὸ περιεχτιχὺν ἁπάντων δηλῶν. ᾿Αριδη)ό- 
πτερὸν δὲ τοῦτο παρίστησι xal ὃ ἐνδύονται ol ἔχχρι- 
τοι τῶν ἀρχιερέων, σάκκος τοῦτο καλούμενον. ᾿Αλλὰ 
καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἀρχ'ερέων, τὸ φαινόλιον πλῆρες 
σταυρῶν ἑυδυόμενοι, ὃ δὴ χαὶ πολυσταύρ:ον ὅ λόγος 
χαλεῖν οἷδε, τοῦτο σαφῶς περιστᾷ, ὅτι τοῦ πάθους 
ἐστὶ τοῦ Σωτῆρος δηλευτιχὸν, χἀχεῖνον μιμεῖτΣε, 
τὸν διὰ παθῶν xal σταυροῦ τὴν ἀληθῆ δικαιοτύνην 
τετελεχότα, χαὶ τὴν ἀπὸ τοῦ τυραννοῦντος ἔλευθε- 
ρίαν ἡμῖν παρεσχηχότα, xaX πάντας ὁμοῦ σιυσαντΖ. 
Διὸ καὶ ἐνδυόμενός φησιν, « Οἱ ἱερεῖς σου, Κύριε, 
ἐνδύσουται διχαιοσύνην, χαὶ οἱ 63tol σου ἀγαλλιάσει 
ἀγαλλιάσονται. » "Ὄντω; γὰρ ἣ διὰ σταυροῦ δικαιο- 


μὲν ἅπερ ἐνδύεται διάχονός τε χαὶ ἱερεὺς, τοῦ ἐπι- 
ἡμεῖς ἰδεῖν ἐδυνήθημεν. 


9"78 μδ΄. Τί σημαίνει τὸ ὡμοφόριον, καὶ διατῖ 
ἐξ ἐρίου. 


Ὃ Ἱεράρχης δὲ σὺν τῷ ἐπιγονατιῳ xal τοῖς λοι- 
ποῖς, ἐπεὶ πάντων ἔχει τὴν χάριν͵ ἐξχιρέτως δὲ xal 
«ἣν ἀρχιερατιχὴν δύναμιν, καὶ τὸ ispby περιτίθεται 
ὠμοφόριον. Ὃ 55 καὶ ἐξ ἐρίου ὄν, χύχλῳ περὶ τοὺς 
ὥμους ἔμπροσθέν τε καὶ ὄπισθεν περ'δάλλεται. Τοῦτο 
δ᾽ αὑτὴν εἰχονίζων ἐστὶν ἐναργῶς, τὴν Ex Παρθένου 
δι ἡμδς σάρχωσιν xal ἐνανθρώπησιν τοῦ Λόγον. 


enim ex lana quoque texitur, quoniam errati- (ὁ Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἐξ ἐρίου, ὅτι τὸ πλανηθὲν τυποῖ 


cam manifestat. ovem, quam im humeris detu- 
lit Saivator, uaturam videlieet nostram : et quo- 
niaw ipse quoque agnus pro nohis occisus 
vocaius est. ]psa etiam verba qus humeria 
eo circumvolvens dicit, meutem hanc confr- 
mant, Ait. enim : « Sublata in. luineros, Christe, 
natura, qux erraverat : sssumptus Deo et Patri 
illam obtulisti. » Et haec quidem de sacrís vestibus. 
45. Quare detecto capite sacra faciant, excepto 


Alexandrino patriarcha, episcopi et sacerdotes. Et 
quod prasiet non. operto capite sacra celebrare. 


Aperto capite episcopi et sacerdotes Orientis . 


omnes, excepto Alexandrino patriareha, sacris 
funguntur : non. ob humilitatem aliquam, sed ob 
causam altiorem et longe diviniorem : videlicet, 
quam divinus Paulus ponit ac docet, Christum 
caput nostrum mnominans, nos autem membra 
ipsius, et oportere nos Christum caput nostrum ho- 
norantes, caput inter orandum nudatum liabere. 
N-c ob hoc tantum, sed quia etiam nudo capite, 
qui ordinatur, ordines suscipit. Atque ita quem- 
admodum ordinatur, ita et precari, et sacris 
operari debet, Et pontifex potissimum, quoniam 
et dum consecratur, a Deo tradita eloquia, sive 
sacimm, Evangelium, supra caput. habet. Nec aliud 
quidpiam tegmen, dum sacra facit, capiti i impo- 
nere dehet. Dicet tamen aliquis : Patriarcha 
ergo Alexandriuus gerens in capite sacrum, et 


mpó62zov , ὃ ἐπὶ τῶν ὥμων ἔλαδεν ὁ Σωτὴρ, τοῦυτ- 
ἔστι τὴν ἡμετέραν φύσιν, χαὶ ὅτι ix τῶν οὐρανῶν 
κατελθὼ) ἐσαρχιύθη, καὶ ὅτι καὶ αὐτὸς ἀμνὸς ἐχλήθη 
σφαγιασθεὶς ὑπὲρ ἡμῶν. Καὶ αὐτὰ δὲ & φησι ῥή- 
ματα ἐπ᾽ ὥμπων ἑλέττων, τὴν ἔννοιαν βεδαιοῖ" φά- 
ὄχει γὰρ, « Ἐπὶ τῶν ὥμων, ζριστὶ, τὴν πλανηθεῖ- 
σαν ἄρας φύσιν, ἀναληφθεὶς, τῷ Θεῷ καὶ Παεοὶ 
προπήγαγες. » Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς ἱερᾶς στολῆς. 
με’. Διατί ἀσγεπεῖς λειτουργοῦσι πλὴν τοῦ 'AJe- 
ξανδρείας ἀρχιερεῖς r& xal ἱερεῖς" καὶ ὅτι χρεῖτ- 
' tov τὸ ἀπερικαλύπεως «.ἰειτουργεῖν. 
᾿Απεριχαλύπτῳ δὲ τῇ κεφαλῇ οἱ τῆς ᾿Ανατολῖῆς 
ἱεράρχαι πάντες xal ἱερεῖς, πλὴν τοῦ τῆς ᾿Αλεξαν- 
δρείας, τὴν ἱερουργίαν τελοῦσιν, οὐ χατ᾽ ἐλάττωσ'ν 
τινα, ἀλλὰ χατὰ λόγον ὑψηλότερον μάλα δὴ xai θειό- 
τερον. Ὃν ὁ θεηγόρος Παῦλος ὑποτίθησι xai διδά- 
ὄχει, χεφαλὴν μὲν ἡμῶν τὸν Χριστὸν ὀνομάζων, 
μέλη δὲ ἡμᾶς αὐτοῦ, καὶ ὅτι δεῖ τιμῶντας ἡμῶν τὴν 
χεφαλὴν τὸν Χριστὸν ἀπεριχαλύπτους ἔχειν τὰς χε- 
φαλὰς ἐν τῷ προσεύχεσθαι. Καὶ αὗ διὰ τοῦτο μόνῳ, 
ἀλλ᾽ ὅτι καὶ γυμνῇ τῇ χεφαλῇ τὴν χειροτονίαν ὁ χες 
ροτονούμενος δέχεται, xal οὕτως ὀφείλει ὡς ἐχειρο- 
τονήϊθη προσεύχεσθαι καὶ ἱερουργεῖν. Ὁ δὲ ἱεράρχης 
μάλιστα, ἐπεὶ χειροτονούμενος ἐπὶ χεφαλῆς ἔχει 5? 
θεοπαράδοτα λόγια, ἤτοι τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον, o5» 
ἄλλο ἐπίδλημα ἔχειν ἐπὶ χεφαλῇ: ógelXes ἐν τῷ t&- 
ρουργεῖν τὰ θειότατα. ᾿Αλλ᾽ ἴσως ἐρεῖ τις, Kal λοι- 
πὸν ἐπὶ χεφαλῆς ἔχων ὁ ᾿λλεξανδρείας ἱερὸν bmx & 


3117 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPI.Ó. 


718 


λυμμα, καὶ ἄλλοι δὲ πλεῖστοι xat παράδοσιν ἀρχαίαν, À ali quamplurimi ex veteri traditione, operta 


οὐκ εὐαγῶς ποιοῦσιν ; Οὐ τοῦτό φημι, χἀχεῖνο μὲν 
γὙὸρ ἀρχαία πρὸς τοὺς ἐνεργοῦντα: παράδοσις, ἀλλὰ 
νομιχιυυτέρα μᾶλλον " ἔφερε γὰρ xol ὁ νομιχὸς ἀρ- 
χιερεὺς ἐπὶ τῇ : χεφαλῆς χίδχριν, ἣν δὴ καὶ μίτραν 
ὠνόσαζον, χαθὰ δὴ χαὶ οἱ περιτιθέμενοι ἱεράρχαι 
τοῦτο φιλοῦσι χαλεῖν. Ἴσω; ἐξομοιτῦν ἔχουσιν αὐτὸ 
χαὶ τῷ τοῦ Δεσπότου ἀχανθίνῳ στεφάνῳ, ἣ xat τῷ 
σουδυρίῳ τῷ ἐπὶ τῆς αὐτοῦ χεφαλῆς. ᾿Αλλ᾽ ὅμως ἐπει- 
δῆπερ ἀποτίθενται τοῦτο καὶ οὗτοι εἰς ἀναγκαίους 
τῆς ἱερουργίας χαιροὺς, μαρτυροῦσιν ὡς ἀναγχαιο- 
τέρα 1j τοῦ paxapleu παράδοσις Παύλου. “Ἢ γὰρ st- 
xi. τοῦ ἀκανθένου στεφάνου διά τῆς χουρᾶς τῶν 
τριχῶν ἐν τῇ χεφαλῇ τῶν ἱερωμένων ἐχτυποῦται, 
τῆς ἱερᾶς σφραγῖδος ἐνεργουμένης. Τοῦτο δὲ μᾶλ- 
λον ol τῶν μοναχῶν ἱερωμένοι δηλοῦσι σαφέστερον, 
ὡς στέφανον ἔχοντες ἐπὶ χεφαλῆς χεκαρμένον " ὃ xal 
(Ec δηλοῖ τὸν στέφανον τῆς παρθενίας αὐτῶν. Τὸ 
δέγε σουδάριον τὸ εἷλητὸν εἰχονίζει. Διὰ τοῦτα γὸρ 
xal εἰλίσσεται χαὶ εἰλητὸν οὕτω κἀλεῖται. ᾿Αναγχαι8» 
τερον ἄρα τὸ ἀπεριχαλύπτως προσεύχεσθαι xal ts- 
ρουργεῖν, χαὶ μὴ ἀμελητέον τούτου, καὶ μᾶλλον ἐν 
44, ἀναγχαΐο:ς χαιροῖς. 


uc. Τί τὸ xarsA0sir ἐκ τοῦ στασιδίου τὸν 16- 


ράρχην. 

'O μὲν οὖν ἱεράρχης ἐν τῷ μέλλειν ἱερουργεῖν, 
κατελθὼν «τοῦ θρόνου, ἐν (p παρίσταται, τὴν πρὸς 
ἡμᾶς τοῦ Θεοῦ Λόγου δηλοῖ συγκατάδασιν, 

μζ΄. TU τὸ ἐνδύεσθαι τὰ ἀρχιεξρατικά. 

Ἑνδυόμενος δὲ τὴν ἱερὰν στολὴν, τὴν παναγίαν 
αὑτοῦ σημαΐνει σάρχωσιν. 
μη΄. Τί τὸ κατέρχεσθαι πρὸς δυσμὸς εἰς τὰς τοῦ 

γαοῦ xvAac. 

Κατερχόμενος δὲ ἄχρι χαὶ τῶν τοῦ γαοῦ πυλῶν, 
τὴν ἐπὶ γῆς αὐτοῦ δηλοῖ παρουσίαν τε χαὶ φανέρω- 
σιν, χαὶ τὴν μέχρι θανάτου xa δου χάθοδον. Τοῦτο 
γὰρ δηλοῖ τὸ πρὸ; δυσμὰς 979 ἀπιέναι, χαὶ μέχρι 
τῶν πυλῶν κατελθεῖν" Τῆς ἱερᾶς δὲ ἀρξαμένης λει- 
«oupylac, τοῦ ἀρχιερέως τὸν καιρὸν δεδωχότος " οὗ 
Y3p δυνατὸν χωρὶς αὐτοῦ τι διενεργεῖσθαι » οἱ μὲν 
iori; ἔνδον λέγουσι τὰς εὐχὰς, τὰς οὐρανίους τυ- 
ποῦντες τάξεις, 


p9. Διατί ψαϊμοὶ ὁμοῦ καὶ τἧς χάριτος ὕμνοι. 


Ψάλται δὲ ψάλλουσι τὰ ἀντίρωνα, τῶν προφη- 
«y ἐχτυποῦντες τὸν χορόν. Καὶ ταῦτα τρισσῶς 
διαιροῦσι, τὴν Τριάδα τιμῶντες, ψαλμιχὰ μὲν 
προλέγοντες, συνάπτοντες δὲ χαὶ ἐχ τῆς χάριτος 
ὕμνους, Καὶ διὰ μὲν τῶν Ψψαλμιχῶν προχηρυχθεῖ- 
ca» καὶ τοῖς xaAatol; χαταγγέλλουσε τὴν τοῦ Θεοῦ 
Aó;oo σάρχωσιν, διὰ δὲ τῶν ἐφυμνίων αὑτὴν κα- 
ριπτῶσι τὴν χάριν τετελεσιλένη», καὶ τὸν τοῦ Θευῦ 
Υἱὸν σαρχωθέντα τε xal πάντα ὑπὲρ ἡμῶν ivtp- 
Ἡήσαντα. 

v^ «Ὅτι xpoior καλοῦμεν τὴν Θεοτόχον. 

Διὸ καὶ πρῶτον μὲν τὴν τοῦτον παρθενιχῶς τε- 
χοῦσαν τιμῶντες, τὴν ὑπὲρ ἡμῶν αὐτῆς αἰτοῦσι 
μεσιτείαν, Av αὐτῆς vào πρώτης xai μόνη; σετώ- 


capite sacris operantes, non rite ac sancte fa- 
ciunt. [stud non. dico. Id si quidem etiam apud 
eos qui usurpant, antiqua traditio est, verum 
que Ὁ nobis velut legalis recensetur, quande 
οἱ legis sacerdos cidarim, quam et mitram 
vorabant, in capite gerebat, Quo eedem ne» 
mine pontiflces eas gestantes, appellare con- 
sueverunt. Forsan et adzequare. eam. se dicent 
et Domini spinez corone, aut sudario quod 
fuit super caput ejus. Veromtamen cum et 
hi eam ipsam cengruenti. sacrificii tempore de- 
ponaut; beati Pauli traditionem potius ser- 
vandam hoc ipso testificantur. Coronw cnim 
spinez imago, per tonsuram ordinatorum ut et pr 
sigillum sacrum prefliguratur; quod monachi pr:e- 
cipue ordinati per coronariam tonsuram indicant. 
Sed virginitatem quoque cadem significat in. vell 
modum adaptata. Hinc necessitas nobis oritur aperto 
espite diebus statutis precandi et «acra faciendi, 


46. Quia nignificet iii ez cathedra descendit 
episcopus. 


Pontifex igitur, sacra facturws, de throno im 
quo apparet descendens, Dei Verbi ad nos corde 
scensionem figurat. 

AT. Quid, quod sacris vestimentis induitur. 

Indutus sutem sacram stolam, sacratissimi ejus 
incarnationem significat. 

48. Quid quod ad occidentem portas ingreditur 
templi. 

Et ad portas etiam templi wsque gradien«, 
ejusdem in terris presentiam et manifestatio- 
nem οἱ ad mortem usque et inferum descen- 
sum animi oculis ingerit. Hoc enim sibi vult, 
quod occeasum versus, et ad portas usque deorsnm 
procedit, 8acra vero missa inchoa:a, cum pontifex 
signam dederit, non enim potest quis sine ejus nut« 
quidquam meliri; sacerdotes quidem iutus orationes 
aggrediuntur coelestium ordinum typum gcrentes. 
49. Quare. simul concinantur psalmi οἱ hymni. de 

in nos per Christum gratia. 

Cantores vero antiphona medulantur, prophe- 
tarum chorum figurantes, trifariamque illa. distri- 
buumt, οἱ ea qua eg psalmis desumpta sunt, 
precinunt : tum vero adjungunt hymnos, qui gra- 
tize suavitatem. sapiunt, Et psalinicis quidem illia 
prnuntiatam antiquis, quibus re vera pradicebatur, 
Dei Verhi incarnationem significant. Per versus 
vero resumptionem, ipsam gratiam ut consumma- 
tam et incarnatum Dei Filium cuncta pro nobis 
eperantem repr:zesentant. 

50. Quod primum appellamus Deiparam. 

Propteresque primo eam quae illum incor 
virginitate peperit venerati, 

Rc primam SsajveaMi sumus 


"719 


nem implorant, dicentes : 
serva nos, Salvator» 
δι. Secundo loco sanctos. 

Sanctorum deinde memoriam agentes qui pro 
mysterio decertantes fidel, sanctissime consumma- 
ti su t, eorum nobis conciliant supplicationes. 

53. Tertio εἰ postremo loco ipsum Salcratorem 
nosirun. 

Salutis tandem nostre auctorem et consumma- 
torem Christum collaudantes , clara voce, «Salva 
nos, Fili Dei,» modulantur. 

53. Quid  deuotet episcopus inferius. stans. extra 


bema sive sacrarium, et quid stantes cum eo 
diaconi. 


Postquam vero foris sacras perfecerit. preces, 


pontifex sedet. Diaconi assistunt; qui non modo B 


apostolorum, verum etiam angelorum, quosChristus 
in mysteriis suis ministros habuit, locum te- 
nent. 

δι. Quid significet prima sacerdotum egressio. ex 

Vemate. et eorumdem. cum episcopo dum  Evan- 

gelium fertur ingressus. 

Sacerdotibus vero etiam et ipsis in(ra tribunalis se- 
pta orationes terminautibus οἱ foras egressis, sancto- 
gum angelorum in Christi resurrectione et ascensione 
descensus n.anifestatur. Ac dum pontifex inclina- 
Ὁ capite cum sacerdotibua votum faeit ut. angeli 
sacra op^rantes occurrant, et caput inclinans et 
erectus, Salvatoris resurrectionem significat. Hot 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHTEP. 


798 


« Precibus Deiparz, Α σμεθα, « Ταῖς πρεσδείαις, λέγοντες, τῆς Θεοτάχου, 


Lüttp, φῶσον ἡμᾶς. »ν ᾿ 
να΄, Ὅτι δεύτερον τοὺς ἁγίους. 

"Ἔπειτα δὲ τῶν ἁγίων μεμνημένοι, οὗ τῷ μυστη- 
pl ἐπαγωνισάμενοι ἱερῶς τετε)είωνται, χα! τὰς 
αὑτῶν ἑἐπιχαλοῦνται δεήσεις. 
v9. Ὅτι τρίτον καὶ τελευταῖον αὑτὸν τὸν Σω- 

tnfra ἡμῶν. 

Ὕστερον δὲ τὸν τῆς σωτηρίας ἡμῶν ἀρχηγὴν χαὶ 
τελειωτὴν Χριστὸν ἀνυμνοῦντες, μεγαλοφώνως, t5, 
« Σῶσον ἡμᾶς, Υἱὲ Θεοῦ, » ἀναμέλπουσι. 


νγ΄. Τί ἐκτυποῖ ὃ ἀρχιορεὺς ἔξω τοῦ βήματος 
xal κάτω ἱστάμενος, καὶ τί οἱ σὺν αὑτῷ. 


Τὰς ἱερὰς δὲ τετελεχὼς ὁ ἱεῤάρχης ἔξωθεν εὖ- 
χὰς, ἴσταται, οἱ διάχονοῖ τε συμπαρίστανται, οὐ 
τοὺς ἀποστόλους μόνον τυποῦντες, ἀλλὰ xal τοὺς 
ἀγγέλους, τοὺς τοῖς αὐτοῦ μυστηρίοις καθυπουρα 
γήσαντας. 
νδ΄. Τί σημαίνει ἡ πρώτη ἐκ τοῦ βήματος τῶν 

ἱερέων ἔξοδος. καὶ μετὰ τοῦ ἀρχιερέως διὰ cob. 

Εὐαγγδλίου εἴσοδος. 

Τῶν ἱερέων δὲ τοῦ βήματος ἔνδοθεν τετελεχότων 
καὶ αὐτῶν τὰς εὐγὰς, χαὶ ἐξεληλυθότων, $ τῶν 
θείων ἀγγέλων δηλοῦται χατάδασις ἐπὶ τῇ τοῦ Χρι- 
στοῦ ἀναστάσει xal ἀναλῆψει *. ὅτε xal ὁ ἀρχιε- 
ρεὺς ὑποχλίνις τὴν χεφαλὴν σὺν τοῖς ἱερεῦσι, τοῦτο. 
εὔχεται, ἀγγέλους συνεισιόντας χαὶ συλλειτουρ- 
γοῦντας εὑρεῖν. Kal ἐν τῷ χλῖναι τὴν χεφαλὴν, 


diaconus quoque in altum sublato Evangelio prz- (Σ xat ἀναστῆναι, τὴν ἀνάστασιν πᾶσι φανεροῖ τοῦ 


dicans Chri«ti resurrectionem agendo ac loquendo 
alta voce indicat, exclamando : «Sapientia, recti. » 
Tum pra feruntur faees, et diaconi, bini iterumque 
bini, praccedunt, sacrumque Evangelium descendit 
manibus delatum ; pon'ifex ipse hinc inde a diaeo- 
uis stipatus et sustentatus, deducitur : mox autem 
a tergo sacerdotes reliqui sequuntur. 


Κυρίυν. Τοῦτο δὲ χηρύττει xal ὁ διάχονος, τὸ 
Εὐαγγέλιον ἀνυψῶν, τὴν τοῦ Σωτῆρος ἕγερσιν xav 
αὐτὺς χατιγγέλλων, χαὶ μεγαλοφώνως ExÓomv, 
« Σοφία, ὀρθοῖ, » δι᾽ ἔργων καὶ λόγων μαρτυρῶν τὴν 
ἀνάστατιν. Μετὰ τοῦτο δὲ εὐθὺς ὁ τύπος τῆς ἀνα- 
Myyto; χαὶ λαμπάδων μὲν προπορευομένων, τῶν 
διακόνων δὲ χατὰ συζυγίαν πρηηγουμένων,, τοῦ 


εροῦ τε Εὐαγγελίου χατεχομένου, καὶ τοῦ ἀρχιερέως αὑτοῦ παρὰ διαχόνων ἑχατέρωθεν παραχρα- 
«ουμένγυ, ὄπισθεν δὲ ἐφεπομένων τῶν λοιπῶν ἱερέων. 


δ5. Quid illud : «Venite, adoremus : » et quid denotent 
[auste, cum antistes. ingreditur, ucclamationes. 


Bt illud : «Venite, Christum adoremus : » cla- 
rissima voce cantant, et. pontifici faustze acelama- 
tiones flunt ad resurrectionem εἰ ascensionem 


νε΄. ΤΙ τὸ, « Δεῖτε προδχυνήσωμεν. » Καὶ τί ἡ 
τοῦ ἀρχιερέως ἐν τῇ εἰσόδῳ εὐφημία. 


Καὶ τοῦ, « Δεῦτε προσχυνήσωμεν Χριστῷ, » λίαν 
λαμπρῶς ἀδομένου, καὶ τοῦ ἀρχιερέως εὐφημουμέ- 
vou, 1j ἀνάστασις καὶ ἀνάληψις σημαίνεται, ὡς áva- 


Salvatoris indicandas, Diaconus etenim sic voce D γέγραπται, τοῦ Σωτῆρος. Ὃ μὲν γὰρ διάκονος, ὡς 


clarisona Christi resurrectioneu przrdicat ; chorus 
antem sacerdotum et. diaconorum, ut jam diximus, 
apostelos Domino praesentes, θυ ὁ intuentes, 
sanctissiimosque angelos. 


$6. Quid qvod reveriitur. episcopus δὲ sacrarium 
intrat. 


ipsum Dominum  redivivum 
apparentem, et in colum elevatum 
figuraliter. reddit. Q«ocirca totum. templi tractum 
extra tribunal, terram ; tribunal vero ipsum, cae- 
lum referre docuimus, Unde et, ut David vaticina- 
Susr, cum oaseenderet. Dominus in. colum, illum 
tducebant angeli, et illud, «Tollite portas,» elata 


l'onti ex 
discipulis 


vero 


εἴρηται, ἐχφωνήσας, τὴν τοῦ Σωτῆρος χηρύττει 

ἀνάστασιν * ὁ δὲ χορὸς τῶν ἱερέιυν χαὶ διαχόνων, 

ὡς προειρήχαμεν, τοὺς ἀποστόλους συνόντας τῷ. 

Κυρίῳ καὶ τοῦτον ὁρῶντας, καὶ τοὺς ἱερωτάτους. 

ἀγγέλους. 

280 υς΄. Τί τὸ ἀνέρχεσθαι τὲν ἀρχιερέα χαὶ 
εἷς tó βῆμα εἰσέρχεσθαι. 

Ὁ δέ γε ἀρχιερεὺς αὐτὸν τυποῖ ἀναστάντα τὸν 
Κύριον, τοῖς μαθηταῖς τε ἐμφανισθέντα, xal ἀνα- 
λαμδανόμενον ἀπὸ γῆς πρὸς οὐρανούς. Διὸ καὶ τῆς 
γῆς τύπον εἴπομεν ἔχειν τὸν χαθόλον ἔξωθεν ναὸν, 
οὐρανὸν δὲ τὸ ἱερώτατον βήμα. Ὅθεν ὦ; καὶ ὁ 
Δαδὶδ προφητεύει, χαθάπερ ἐν τῷ ἀναλαμθάνεσθαι, 
προέπεμπον τὸν Κύριον ἄγγελοι, καὶ τὸ, « “Δρατᾷ 


13] 


EXPOSITIO DE ὈΙΝΙΜΟ TEMPLO. 


729 


πύλας, » ἐδόων τοῖς ὑπεράνω, χαὶ βασιλέα τῆς 56- A voce ad superiores clamabant, οἱ regem glori:e et 


€^; ὠνόμαζον, καὶ Κύριον xal χραταιὸν αὐτὸν ὧμο- 
λύήγουν., 
νζ΄, Τί τὸ κλείεσθαι τὰ ἅγια θύρια, καὶ dvol- 
γεσθαι εἰσερχομέγου τοῦ ἀρχιδρέως. 
Οὕτω δὴ xal ἡ Ἐχχλησία ποιεῖ, μετὰ προπομ- 
Th; εὐφημοῦσα εἰσιόντα ἐν τῷ ἱερατείῳ x^v ἱεράρ- 
yn*. Al ἱεραί τε πύλαι τοῦ βήματος κλειόμεναι 
ποὸ τοῦ εἰσπελθεῖν, χαὶ ἀνοιγόμενχε πάλιν ἐν τῷ 
εἰσέρχεσθαι, τοῦτο δηλοῦσιν. 


νη΄. Τί τὸ θυμιάσαι κύχιλῳ τὴν ἁγίαν τρά- 
σπεζαν. 


Εἰσελθόντος δὲ, xaX χύγλῳ τὴν ἱερὰν θυμιάσαντος ᾿ 


τράπεζαν, τοῦ Πνεύματος ἐκτυποῦται διὰ τούτου 
ἡ παρουτίχ' ὅπερ ἦλθε πρὸς ἡμᾶς kx τῶν οὐρανῶν, 
πρὸς τοὺς οὐρανοὺς τοῦ Χριστοῦ ἀνεληλυθότος. 

νθ΄. Τί 6nAot τὸ δικήριον, καὶ διατί σφραγίξει 

τὸ EvayTéAwor. 

᾿Αλλὰ xaX διχηρίῳ τινὶ σφραγίζων ὁ ἱεράρχης τὸ 
ἱερν Εὐαγγέλιον, τὴν διὰ τῆς ἐνανθρωπήσεως δη- 
^^i ἐν οὐρχνῷ xal ἐπὶ γῆς φωταύγειαν τοῦ διφυοῦς 
Ἰησοῦ, xal τὴν δι᾽ αὑτοῦ ἡμῶν σωτηρίαν νοητὴν 
τ: xai αἰσθητήν, Τῇ γὰρ αὑτοῦ σαρχώσει ὁ τοῦ 
Θ:οῦ Λόγος, οὐ μόνον ἀνθρώπους διπλῶς, ἀλλὰ καὶ 
τοὺς ἀγγέλους αὐτοὺς χατηΐγασς, χαὶ ὅτι ὁ σαβ- 
χωθεὶς αὐτός ἐστιν ὃ τοῦ θεοῦ γΥῇός. 

E. Τί διδάσκει ὁ Τρισάγιος ὕμνος. 

* 'Q δὲ Τρισάγιος ὕμνος εὐθὺς λεγόμενο; τὸ τῆς 
Τριάδος μυστήριον δείχνυσιν᾽ ὅπερ f) σάρχωσις τοῦ 


Dominum appellabant, eumque potentem confitc- 
bantur. 


91. Quid quod sancte porta clauduntur. et aperiun- 
tur. ingrediente epizcopo. 


Ecclesia similiter facit, dum solemni pompa 
pontiflci ia sacrarium ingredientfaustum acclamat: 
οἱ id porte sscrarii antequam veniat, clausz, 
rursQuque ad ejus introitum aperte, signill- 
cant. ; 

98. Quid quod circulo svffitum facit circa sacram 
meusam. 

Cum vero ingressus circa sacram mensam thus 
sdolet, ea ceremonia Spiritus sancti prascntia:a 
monstrat, qui post Christi ascensum coelitus ad 
nos venit, | 
59. Quid significet duplec cereus, et quare Bvange- 

lium cruce episcopus signet..— 

Verum et bicipiti cereo siguaus Evangelium pon- 
tifex, illuminationei a Jesu duplici natura. con- 
stante in ccelo et in terra factam per assumptam 
ab eo humauitatem docet ; Uei cnim. Verbi incar- 
natio non. tantum boniines,. verum etiam angelos 
illustravit, et quod incarnatus ipse sit Dei Filius, ma- 
Rifestavit. : 


00. Quid Trisagii hymnus doceat. 
Ilywnus, «Ter 3auctus,» qui mox. sequitur my- 
serium Trinitatis ostendit, quod igcarnatio unius de 


ἑνὸς τῆς Τριάδος ἐχήρυξε τοῖς ἀνθρώποις. Διὰ yàp (7 Trinitate homintbus promulgavit. Per Verbum euim 


«οὗ σαρχωθέντος Λόγου τὸν Πατέρα xov τὸ Πνεῦμα 
ἐγνώχαμεν, ἀλλὰ δὴ xal τὴν συμφωνξαν xai ἕνωσιν 
ἀγγέγφων τε καὶ ἀνθρώπων. Διὸ καὶ ἔνδοθεν οὗτος 
παρὰ τῶν ἱερέων, xal ἔξωθεν παρὰ χληριχῶν τε 
χαὶ λαϊχῶν ἄδεται" pa γὰρ ἡ Ἐχχλησία ἀγγέλων 
τε xai ἀνθρώπων διὰ τοῦ Χριστοῦ γέγονε, 

ἔχ’, Διατί πάλιν ὁ ἀρχιερεὺς τρικηρίῳ  σφραγί- 

ζει τὸ Εὐαγγέλιον. 

Κηρύττων ὁέ γε τοῦτο xal ὁ ἀρχιερεὺς, τριχῆ- 
pio πάλιν τὸ Εὐαγγέλιον σφραγίζει, τῆς Τριάδο; àv 
τῷ Εὐαγγελίῳ παραδηλῶν τὸ χήρνγιια, xal αὐτῆς 
εὐχόμενος κρατύνεσθαι τοῦτο, ἄμπελον αὐτὸ χα- 
λῶν, ὡς τὸ τῆς ἀληθινῆς εὐγροσύνης πρόξενον, καὶ 
μετὰ τοῦ Θεοπάτορο; ἐπισχοπῆς θείας &£:w0r vat 
καὶ χαταρτισμοῦ προσευχόμενος. 

&/. Τί δηλοῖ ἡ ἐν τῷ θείῳ συνθρόνῳ tov ἀρχιθ- 
ρέως ἄνοδος " καὶ τί τὸ ἐκ τοὺ συνθρόγου διὰ 
τοῦ τρικηρίου σφραγίζειν.- 

'AXÀX χαὶ ἐν τῷ θείῳ ἀνελθὼν» συνθρόνῳ, ὃ δὴ 
τῷ) ix δεξιῶν τοῦ Πατρὸς χαθέδραν τοῦ Χριστοῦ 
ἐ πιμαρτυρεῖ, κἀχεῖθέν τε τῷ τριχηρίῳ σφραγίζειν, 
διὰ τῆς Τριάδος τὸν ἁγιασμὸν ἡμῖν ἐπιδεδαιοΐ, xal 
ὅτι ὁ Χριστὸς εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀνεληλυθὼς, τὴν 
λάμψιν τῆς Τριάδος, ἣν τὸ φῶς σημαίνει, καὶ τῆν 
εὐλογίαν ἡμῖν ἑδράδευσε. 
ξγ΄. Τί τὸ καθῆσθαι ἐν τῷ συνθρόγῳ᾽ καὶ τί 

τὸ, « Εἰρήνη ἅπασιν, ν εἰπεῖν. 

Καθίσας δὲ τῷ συνθρόνῳ, τὸν Χριστὸν ἐκμιμού- 
μῖνος συγχαθέδρους ἔχων xal τοὺς συνεπιπχόπου; 


incarnatum Patrem et Spirituia. cognovimus, ac 
praeterea hominum et angelorum conspirationem 
atqne eonsensum. Idcirco ctirtus a. sacerdotibus, 
el foris a clericis et laicis cantatur ; quandoquidem 
per Christum ex angelis et hominibus Ecclesia una 
evas:t. 

61. Quare episcopus iterum cruce signet Evangelium 

: cwn cereo triplici. 

Quod et ipsum pontifex declarat, dumrurvaus trici- 
piti cereo. Evangelium signat, et in eodem Trinita- 
tis przedicationem contineri indicat, et ab ea hoc 
confirmari οἱ stabiliri precstur, vitem appellaus 
verz sapientis lairiceim εἰ ut ad. sumam Eccle- 
sie dignitatem eveberetur, supplicans. 


03. Quid significel quod redii ad sacerdotum  sub- 
sellia, et. quod ex. illis cruce. signat. cw cereo 
triplici. 

Sed et δι consessum superius contendens. (qui 
Christi ad dextram Patri sessionem notat) οἱ ilà 
tricipiti cereo siguans, sanctificationem per Tiini- 
talein, in. nobis pruductam, et Clir.stum uhi in 
culos migravit, splenc;orem Trinitatis (cu,us typus 
est lumen) et benedictionem nobis tribuisee- 
firuiat. 

65. Quid quod inm sumbselliis sacer 
quid denotet formulá. « Pas * 

In sacro vero ’ 
tatur, confessor 


tai 


SYMEUNIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


TA 


dotes, apostolorum figuram, et similitudinem A καὶ ἱερεῖς, μιμουμένους τοὺς ἀποστόλους, ε Εἰρήνην 


gerentes, et pacem omnibus precatur, quod unio- 
nis concordieque symbolum est. Christus enim 
est « qui solvit. inimicitias in carne sua, et fecit 
utraque unum, qux in coelo et qua in terris sunt,» 
inquit Paulus *. ᾿ 
64. Quare primo lectio ex apostole recitetur, 
deinde Evangelium. 

Deinde ad apostolorum inissionem ad. gentes, in 
menioriam nobis redigendam, apostoliea script 
recitantur. i] 


65. Quamobrem durantibus apostolicis lectionibus 
sedeant — episcopi εἰ  sacerdoles , πυπ autem 
diaconi. 


Sedent interim pontifices οἱ saecrdotes dum fe- 


ἅπασι, » λέγει. Καὶ τοῦτο δηλοῖ ΦΘ thv ἕνωσιν. 
Χριστὸς γάρ ἔστιν ε ὁ λύσας τὴν ἔχθραν ἐν τῇ σαρκὶ 
αὐτοῦ, xal ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν, τὰ ἐν οὐρανῷ, 
φησὶ Παῦλος, xai τὰ ἐπὶ γῆς. ν 


ξδ', Διατί zpotor ἀναγινώσκεται d ἁπόστοιῖος, 
slta τὸ Εὐαγγέλιον. 


Ecta. τῶν ἀποστολικῶν ἡ ἀνάγνωσις λόγων, ὃ δη- 
λοῖ τὴν τῶν ἀποστόλων εἰς τὰ ἔθνη ἀποστολήν. 


Es^.. Διατί ἀναγιγωσχομάνων τῶν ἀποστολικῶν, 
κάθηνται ἀρχιερδὶῖς t8 καὶ ἱερεῖς, οὗ μὴν cl 
διάχογοι. 


Κάθηνται δὲ ἀρχιερεῖς τε xol ἱερεῖς ἀναγινιυσκο- 


guntur illa, non tamen díiacorti : quid et apostoli- B μένων τούτων, πλὴν διαχόνων, ὅτε χαὶ οὔυτοι τὴν 


cam graijam ut et illi Evangelium publicent, adep- 
pti sunt. 


66. Quare ante Evarmgelii [lectionem  concinatur 
e Alleluia. » 


Aute Evangelium autem, «Alleluia » hymnus de- 
cantatur, laudeim Dei, diviuzeque gratie adventum, 
qua Evangelii lectio est, nobis insinuat. 

67. Quid per lectionem | Evangelii siguificetur. 

lpsa porre ejus recitatio, Evangelium post as- 
ecnsionem Domini per universum muudum a disci- 
pulis aununtiatum monct. Quocirca εἰ prius apo- 
stoli epistela, et deinde Evangchuu: legitur. Quia 
primum quilein corroborati sunt. discipuli, post- 
modum orbem longe lateque pervadentes. Evaunge- 
bum dissemiuarunt. : 

68. Quare ante Evangelii lectionem fiat su(fitus. 

Ante Evangelium  tbymiama datur, propter da- 
tam ab eo Spiritus gratiam toti inundo., 


ὑθ. Quare eum legitur. Evangelium, episcopus ha- 
merale deponat. 


Dum Evangelium legitur, pontifex pallium depo- 
nil, servitutem suam erga Dominum demonstrans. 
Quoniam enim ille per Evaugelium loqui cojno- 
scitur, et tanquam praesens est, ipse tuuc. symbo- 
lum incarnationis ejus gestare non audel, sed ab 
humeris sublatum diacono tradit. 


70. Quare diaconus humerale cemplicatum [erat 
mauu, et triplicem cereum teueat alque aute sancla 
pra cedat. 


Diaconus illud destra complicatum tenet, | ipsi 
pontifici astaus, εἰ sacra doua praecedens. [iei 
tvricipitem cerei manu pontifex defert, per. quod 
intelligimus Jesum conspectum iri ju. futuri seculi 
contemplatione, qui pro nobis incarnatus οἱ vul- 
neratus est ; et cuim unus de Trinitate sit, nos 
divinitatis sux spleudoribus illuminat. 


71. Quid. significet quod episcopus de. aubselliis 
sacerdotalibus descendit, εἰ cum triplici cereu 
ler sighuculum crucis. facit. 


Descendens tandem de cathedra pontifex, benc- 


Ephes. n, 15, 


ἀποστολιχὴν χάριν ἔχουσι. 


Cc". Διατί πρὸ τοῦ Εὐαγγε.Ἰίου τὸ « ᾿Α.1.:η.Ἰοὐΐα. » 


Πρὸ τοῦ Εὐαγγελίου ὃὲ τὸ ε᾿Αλληλούϊα » ὕμνο; " 
ὃ δὴ αἷνον θεοῦ καὶ ἐπιδημίαν δηλοῖ θείας χάριτος, 
fito ἐστὶν ἡ τοῦ Εὐαγγελίου ἀνάγνω:τις. 
$v. Τί σημαίνει ἡ τοῦ Εὐαγγελίου ἀνάγνωσις. 

Αὕτη δὲ f; ἀνάγνωσι;: τὸ ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ τοῦ 
Εὐαγγελίου κήρυγμα φαίνει, μετὰ τὴν ἀνάληψιν 
οὔ Κυρίου ὑπὸ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ γεγονός. Διὸ 
xai πρῶτον μὲν ὁ ἀπόπτολος, ἔπειτα δὲ τὸ Εὐαγγέ- 
λιον χηρύσσεται, "Ort πρῶτο, μὲν ἐνισχυθέντες 
ἑξαπεστάληξαν οἱ μαθηταί" εἶτα τὴν οἰχουμένην 


€ περιδραμόντες, τὸ Εὐαγγέλιον ἐκήρυξαν. 


ξη. Διατί πρὸ τοῦ Εὐαγγελίου θυμίαμα. 
Hp) δὲ τοῦ Εὐαγγελίου θυμίαμα, διὰ τὴν δεδο- 
μένην ἀπὸ τοῦ Εὐαγγελίου χάριν τοῦ Πνεύματος ἐν 
ὅλῃ τῇ οἶχου μένῃ. 
80΄, Διατί τοῦ Εὐαγγελίου ἀνγαγιγωσκομέγου, ὁ 
ἀρχιεροὺς ἐχκδάλ.ει τὸ ὡμοξόριον. 
᾿Αναγινωασχομένου δὲ τοῦ Εὐαγγελίου ἀποτίθεται 
τὸ ὠμοφόριον ὁ ἄρχιδρευς, τὴν ἑαυτοῦ Couclzv 
ἐπιδειχνὺς τῷ Κυρίῳ. Ἐπεὶ γὰρ ἐχεῖνος διὰ τοῦ 
Εὐαγγελίου ὁρᾶται φθεγγόμενος, καὶ ὡς παρών 
ἐστι, τότε τὴν εἰχόνα τῆς σαρχώσεως αὐτοῦ, τὸ 
ὠμοφόοιον λέγω, οὐ τολμᾷ ἐνδεδῦσθαι, ἀλλ᾽ ἐξελὼν 
τῶν ὥμων, δίδωσιν αὐτὸ διαχόνῳ. 
ο΄. Διατί ὁ διάκονος διπλώσας, φέρει τῇ χειρὶ 


τὸ ὠμοξόριον, καὶ τὸ τρικήριον δὲ κατέχει, καὶ 
των ἁγίων προπορδύεται. 


"O; xai χατέχει τοῦτο διπλώτσας τῇ δεξιᾷ, τοῦ 
ἀρχιερέως μὲν πλησίον ἱστάμενος, καὶ τῶν ἱερῶν 
δὲ δώρων προπορενόμενο,,, ὃς δὴ xa) τὸ τριχέριον 
τῇ χειρὶ χατέχει. Σημαίνει δὲ τοῦτο, ὡς ἐν τῷ μέλ- 
λοντι θεωρία πᾶσιν ἕσται à Ἰησοῦς, σεσαρχωμέ- 
vo; χαὶ τετρωμένος ὑπὲρ ἡμῶν, xal εἷς ὧν τῆς 
Τριάδο; χαταλάμπων ἡμᾶς ταῖς αὐγαῖς τῆς θεό- 
τητος. ᾿ 
οα΄’, Tí δη.1οῖ τὸ κατελθεῖν ἐκ τοῦ συγθρόνου τὰν 

ἀρχιερέα, καὶ τρικηρίῳ σφραγίσαι τρίς. 


ατερχόμενος δὲ ὁ ἀρχιερεὺς τῆς καθέδρας, τὴν 


125 


EXPOSITIO DE DIVINO TEXMPPO. 


135 


ἐκ τοῦ οὐρινσῦ περὶ ἡμᾶ; δηλοῖ τοῦ Σωτῆρος πρό“ A dictionem Salvatoris coelestem nobis impertit, qui 


κιᾶν καὶ χι,δεμονίαν, ὅτι χαὶ ἀνελθὼν, ἡμῶν οὐ 
κεχώρισται. Διὸ xal ἐν τῇ ὑπὲρ τῶν βασιλέων εὐχῇ 
σφριγίζων μετὰ τὸ Εὐαγγέλιον τῷ τριχηρίῳ τὸν 
2ab», τὸ συστῆναι τὴν εὐσεθῇ βασιλείαν διὰ τῆς 
αὐτοῦ ἱερωτύνης xal τοῦ Εὐαγγελίου ἐνδείχνυτι. 
Mai ταύτας εὔχεται μένειν διὰ τῆς χάριτος τῆς 
Ἔριάδηος. Ἐπεὶ χαὶ ps6 ἡμῶν εἶναι αὐτὸς ἐπηγ- 
τείλατο. ᾿Αλλὰ καὶ τὸ καταδῆναι τῇ αὑτοῦ δευτέρᾳ 
παρουσίᾳ πάλιν αὐτὸν πρὸς ἡμᾶς τοῦτο μαρτυρεῖ. 


licet loco separatus a nobis, remotus non 651), et 
pro imperatoribus Deum clare rogans, ac post 
Evangelium tricipiti cereo populum signans, per 
Evangelium pium imperium, et sacerdotium con» 
sti'utum ostendit, atque ut ita per gratiam Tiinita- 
tis perinsueant, precatur. Siquidem ipse :5ssisten- 
tiam nobis suam promisit, imo per secundum ad- 
ventum affirmat. Magis vero sscrurum muperuam 
distributio pontifiei et sanctis facta. 


"B xai φανερώτερον παριστᾷ ἡ τῶν ἀγίων. δώρων ἔνδοξος εἴσοδος. Δείχνυςαι γὰρ τοῦτο xal Duk τοῦ 


ἀρχιερέως, xaX διὰ τῆς τῶν ἀγίων εἰσόδου. 
og. Τί τὸ προσε.1θεῖν τῷ θυσιαστηρίῳ, καὶ st- 
χεσθαι τὸν ἀρχιερέα. 
Τῷ θυσιαστηρίῳ δὲ προσελθὼν, τοῦ ἔργου ἄρχε- 
«ot τῶν εὐχῶν, δειχνὺς ἑαυτὸν ὑπηρέτην 282 
τοῦ μυπτηρῖίον. 


Β 
ογ΄. Τί τὸ τοὺς κατηχουμένους ἐκθά.1.λεσθαι. 


Κατηχούμενοι δὲ εὐθὺς ἀπολύονται, χαὶ οἱ πι- 
στοὶ μένειν παρακελεύονται. Ἐπεὶ ὁ καιρὸς οὗτος 
τὸν τῆς συντελείας δηλοῖ χαιρόν. « Μετὰ yàp τὸ 
χτρυχθῆναι, φησὶ, τὸ Εὐαγγέλιον ἐν ὅλῳ τῷ xós- 
μῳ, τότε ἥξει τὸ τέλος, Ἑπεὶ δ᾽ ἐν. τῷ τέλει 
ἀποστελεῖ, φησὶ, τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, καὶ δια- 
χωρίσουσι τοὺς πονηροὺς ἀπ᾿ τῶν δικαίων, » τοῦ - 
τὸ xal ἡ Ἐχχλησία ποιεῖ, xai βοᾷ μὲν ἐξέρ- 
χεαθα: τοὺς χατηχουμένους, μένειν δὲ μόνονς τοὺς 
πιστούς. Ὅθεν χαὶ νοεῖν ἔξεστιν, ὁπόσην ἔχειν 
ὀφείλουσιν οἱ πιστοὶ προσοχὴν περὶ τοῦ μὴ χοινω- 
νεῖν τοῖς ἀκοινωνήτοις, καὶ μάλιστα τῶν. ἄλλων οἱ 
ἱερεῖς. Εἰ γὰρ μὴ προσευχῆς χοινωνῆσιι θέμις, 
πολλῷ μᾶλλον θυσίας, 

e. Πῶς δεῖ τοῖς δώροις καὶ ὑπὲρ τέγων προσ- 
φέρειν μερίδας. 

Oi xai τῶν προδήλως ἁμαρτανόντων πιστῶν τὰς 
προσφορὰς, ἕνεχα θυσίας, οὐχ ὀφείλουσιν ὡς ἔτυχε 
δέχεσθαι, ἀλλὰ πρότερον τὴν μετάνοιαν ἐχζητεῖν. 
Κοινωνία γὰρ γίνεται τῇ προσφερομένῃ μερίδι, 
xai οὐ χρὴ τοὺς ἀναξίως ἔχοντας τῆς θυσίας χοι- 
νωνεῖΐν. Οἶδα δὲ ὅτι χαὶ ἐνταῦθα φιλονειχοῦσί τινες, 
«φῶς λέγομεν ἐξέρχεσθαι τοὺς χατηχουμένους, μὴ 
δτων χατηχουμένων ; Ὥς οὖν xal ἐν τοῖς ἄλλοις 
πλανῶνται, μὴ εἰδότε: τὰς Γραφὰς, μήτε τὰ τῆς 
ἸΕχχλησίας μυστήρια, xal ἐν τούτῳ ὁμοίως. ᾿Αεὶ 
γὰρ ἐν τῇ Ἐκχλησίᾳ εἰσὶ χατηχούμενοι, xai πρὼ- 
tov μὲν τὰ τῶν πιστῶν ἀδάπτιστα πάντα βρέφῃ, 
ἄτινχ τεχθέντα, εὐθὺς εὐχὰς δεχόμενα ἱερὰς, οὔπω 
πιστὰ γεγενημένα, μηδὲ τέλεια τῷ βαπτίσματι, 
χατηχούμενοϊ εἰσι. Τοίνυν ὑπὲρ αὐτῶν χαὶ πάντοτε 
μὲν εὐχόμεθα, xal ἐν τῇ ἁγίᾳ. δὲ Τετσαραχοστῇ 
ὑπὲρ τῶν πρὸς τὸ ἅγιον φώτισμα εὐτρεπιζομένων 
εὐχὰ; χαὶ αἰτήσιις ποιούμεθχ. Δεύτερον δὲ, χατῆ- 
χουμένους ἔχομεν τοὺς ὑπ᾽ às&Óov χρατηθέντας, 
χαὶ τὴν μὲν πίστιν χατέχοντας ἐν χαρδίᾳ, μελε- 
τῶντα: δὲ ἀποστῆναι τῶν ἀσεύδων, xal τῇ Ἔχχλη- 
δ'ᾳ προσελθεῖν " χαὶ Ext τοὺ; προσελθόντας μὲν, 
ἔτι χατηχουμένους δὲ, χαὶ μήπω τετελεσμένους τῷ 
θείῳ μύρῳ. Τρίτον δὲ χατηχουμένους ἔχομεν τοὺς 


* yauh. xxiv, 14. 


13. Quid. quod idem accedit ad. aliave et precatur. 


Ubi ad aram prodiit precationum opas in- 
cipit, seque my-terii ministrum demorstrat. 


15. Quid qued catechumeni | exisse jubentur. 
Catechumeni vero illico dimittuntur, solique fide- 
les manere jubentur : quoniam tempus bec com- 
suaimationis tempus repraesentat. Ait enim : «Post- 
quam predieatum — fuerit Evangelium in toto 
mundo, tune veniet consummatio. Cum in flue 
miserit angelos suos,» inquit *, «et separaverit ma- 
los de medio justorum,» 1106 et Ecclesia agit, duin 
elamans catechumenos exire, fideles tautum rema- 
Bere przcipit. Unde etiam perspicere licet quan- 
tum fideles sibi cavere debeant ne communic-nt 
cum iis quibuscum nulla potest esse communio. 
ac presertim sacerdotes. Si enim nefas est 
communicari in precibus, quanto magis sacrifi- 
cio! 
14. Quomodo oporteat dona et pro quibus particules 
de hostia sacra offerre. 
Qui etlam palam peccantium fidelium oblationes, 
utcunque cas prasesentari contigerit, propter sacri- 
ficium non debent temere admittere, sed pani- 
tentiam prius reqeirere. Kx oblata enim particula 
fit communio, et. sacrificio indignos eo participare 
nefas, Scio equidem quosdam de deo nobiseum dis- 
oeptare quod: de catechumenis loquimur, qui reve- 
Fa baud exsistunt. AL errant, Scripturas et. Eccle- 
sie mysteria ignorantes; semper enim Ecclesia cate- 
chumenos babet, et presertim infantes fidelium 
imbaptizatos, qui post ipsun partum sacras prec s 


D recipiunt et post fidem acceptam et. baptismum ad- 


ministratum catechumenerum numero accensentur. 
Pro hisce igitur quadragesimali tempore et Peute- 
costes festo preces facimus, Secundo, catechumeni 
sunt qui ab impuris retinentur ; ab iis autem rece- 
dere et Ecclesie fidem amplecti nituntur ; porro 
ii qui ad Ecelesiauu accessuri nendum sacro un- 
guento imbuM. sunt. Tertio sunt catechumeni, qui 
homicidii aut alius gravis accusantur. criminis, et 
quibus ad sacra mysteria accedere non licet, sed 
audientium numero tantum inscripti sunt benevolen- 
tia Patrum. Prius enim et bi ipsi excommunicati fue- 
rant. 


e 


421 


SYMEONIS 'TTHESSALONICENSIS ARCHIEP. 


18 


ἐγχλήῆμασι περιπεπτωχότας, ἣ φόνου, ἣ ἑτέρου τινὸ; γαλεποῦ ἀμαρτήματος. Ol; σὺκ ἐξόν ἔστι τῶν 
μυστηρίων χοινωνεῖν * ἀλλ᾽ ἡ ἀχρόασίς μόνη συγχεχώρηται αὑτοῖς τῶν θείων λογίων. Kal cu:o V 


ὕστερον ἐγεγόνει φιλανθρωπίᾳ τῶν Πατέρων * πρότερον γὰρ, ὡς οἱ χανόνες φασὶν, 


αὐτοί. 


ἑξωθοῦντο xí 


15. Quamobrem episcopus lavet se antequam sacra À oc, Διατί πρὸ τῆς εἰσόδου τῶν dríur ἀπονίττι- 


ingrediatur. 

Cuin. diviua dona proponenda sunt, prius in con- 
spectu ginium manus lavat poutifex, iudicans hac 
ezremonia, se liturgiam purum et nulli. reprehen- 
 sioni affinem aggredi, et quod absque omni peni 
tus sorde, undis rebus accedere. oportet ; et 
quantum in hominis polestatre est, purissimis  uty- 
$teriis subminiatrare. 

16. Quomodo divinorum donorum ingressus. fiat 
cum pompd ac splendore. 

Post li:c veneran.a dona cuim comitatu et pom- 
ba »pleudida circumferuntur , lectoribus, diaconis, 
sacerdotibus, cum cereis et sacris vasis preeun- 
tibus ac sequentibus :. illudque dliimum | Christi 
adventum, ut di$imus, in que eum gloria accessurus 
est, mauifestat. Ideo et. pallium cruce insignitum 
precedit, quod signum Jesu, οἱ ipsum Jysum de 
«Uo ostensum iri. prefigurat. Quod. muox ordine 
sequuntur. diaconi, qui angelorum ordinem refe- 
tuit, Secundum veniunt qui dona sacra portant, 
post quos et reliqui omnes : et qui in capite sacre 
velum portant, quod nudict mortui Jesu iinaginem 
habet. 


71. Quare sacetdotes gui tmu ingrediun'ur, orent 
pro episcoyo, εἰ regai Dei faciunt. wie. tiouem. 


lli tcmplum gressu. obeustes, et. populo beue 
precati, ad. aitare. ingrediuntur, dum. alii. omues 
pro pontifice vota precesque depromunt, nec 
tum alterius rei quam regui Dei mewineruut, Hc 
autem omuia. docent, quoiuodo in. fine mundi ap- 
parente Salvatore, post malorum coudeimnationem 
«t a Deo reeessuu, non. alia. eril lhazreditatis —(d- 
ceiibus quaui regnum Dei. leguum autem Dei. est 
ipse Cliristus, et dispensationis ejus eontemplaiio, 
cujus mysterium ju eo. cognoscitur, quod ae hu- 
unliavit usque ad mortem, quod. pro. uobis. oc- 
c.sus est, quod occisum iliius divinum et vivi- 
licum €orpus ad vulnera. inspicienda. exhibuit, ct 
iannortalitatem adeptum contra. mortem. trium- 
phum nobis. largitum est, ex. vulneribus suis. in- 
corruptionem et vitam οἱ divinitatem nobis cuui 
augelis impertieus, alimentum. ac potum, ac vi- 
tun et lumen ipsun, panem vitr, verum. luuen, 
vitam adternam, qui est. Cliristus Jesus. Quare 
Jugressus ille solemnis, et secundu.n. adventum 
Salvatoris, et sepulturam ejus. ante oculos poit : 
guouiam ipse ciit, ul. diximus, quem in. futuro 
suiculo coutemplabinur, vitai in cuslo jucunda, 
quam latro quoque in cruce prasesusit diceas : 
t Memento inei, Domine, iii regno tuo, » 

38. Quare fideles in. magno. introitu. coram saccr- 
dotibus procidant., 

luclnant autein, atquz ciim ju fonua procume 


tat ὁ ἀρχιεῤεύς. 

Μελλόντων δὲ τῶν θείων προτίθεσθαι δώρων, 
πρότερον ἀπονίπτεται πάντων ἐνώπιον ὁ ἀρχιερεὺς, 
δηλῶν αὐτοῦ τὸ καθαρὸν περὶ τὴν ἱερουργίαν xat 
ἄληπτον, xa: ὅτι δίχα ῥύπου παντὸς, ὡς δυνατὸν 
ἀνθρώπῳ, προσέρχεσθαι τῷ χαθαρῷ δεΐ, χαὶ τοῖς 
αὐτοῦ χαθαρωτάτόις ἔξυ πηρετεῖν μνδτηρίοι: 


ος΄. lloc μετὰ λἀαμπρότητος ἡ τῶν θείων δώρων 


γίνεται εἴσοδος. 

Ἡ δὲ -ὧν τιμίων δώρων μετὰ ταῦτα δορυφορὶα 
xai εἴσοδο; μετὰ λαμπρότητος γίνεται ἀναγνω- 
δτῶν, διακόνων, lepéuv, μετὰ σχευῶν ἱερῶν, πρϑ- 
πορευομένων, ἐφεπομένων, ὅτι τοῦτο τὴν trào 
ταίαν ἐμφαίνει παρουσίαν Χριδτοῦ, ὡς εἴπομεν, ἐν 
f ἐλεύσεται μετὰ δόξης. Διὸ χαὶ ἔμπροσθεν μὲν τὸ 
ὠμοφόριον ἔρχεται τὸν σταυῤὸν ἔχον, ὃ δηλοῖ τὸ 
ἀπ᾽ οὐρανοῦ σημεῖον μέλλον φανῆναι τοῦ Ἰησοῦ, 
xil αὑτὸν τὸν Ἰησοῦν" μεθ᾽ ὃ xat ol. ἔξτς δ' ἄχονοι, 
τῶν ἀγγέλων ἐπέχοντες τάξιν" εἶτα χαὶ οἱ τὰ θεῖα 
δῶρα λαάτέχοντες, μεῦ᾽ οὗς οἱ λοιποὶ πάντες χαὶ 
ol ἐπὶ χεφαλῆς τὸ ἱερὸν χατέχοντες ἔπιπλον, ὃ 
γυμνὸν ἔχει χαὶ νεχρὸν εἰχονισμένον τὸν Ἵτσοῦν. 
983 o7. Διατί ὑπερεύχονται τοῦ ἄρχεερδως cl 
^ δἰσερχόμενοι tor ἱερωμένων; τῆς θασιλξίας 

μεμνημένοι τοῦ Θεοῦ. 

Οὗτοι οὖν περιδρχμόντες τὸν ναὸν xal ἐπευξάμέ- 
v& τῷ λαῷ, εἰσέρχονται τὸ θυσιαστήριον, τοῦ ἀρ- 


C χιερέως πάντες ὑπερευχόμενοι, ὅτε xal οὐχ ἑτέρας 


εὐχῆ:, ἀλλὰ τῆς βασιλείας μέμνηνται τοῦ Θεοῦ. 
αῦτα δὲ πάντα διδάσχει, χαὶ 6; ἐν τῷ τέλει μετὰ 
*hv τῶν πονηρῶν ὑποχώρησιν, χαὶ τὴν αὐτῶν ix 
τοῦ Θεοῦ ἀλλοτρίωσιν, ἐοῦ Σωτῆρος ἐπιφανέντος, 
οὐκ ἄλλο ἔσται χληρονομία volg πιστοῖς ἢ ἡ 4e) 
Θ:οῦ βασιλεία. Πασιλεία δὲ Θέοῦ αὑτὸς ὁ Χριστὸς, 
καὶ ἡ θεωρίχ τῆς οἰκονομίας αὐτοῦ, τὸ 'μέχοι θα- 
νάνου ταπεινωθῆναι, τὸ σφαγῆναι ὑπὲὰ» ἡμῶν, τὖ 
ἐσφαγμένον ἐχείνου τὸ ζωδποιὸν καὶ θεῖον σῶμα 
χαθορᾷν, τὰς τρώσεις ἐπιδεικνύμενον, τὸ ἀπαθανα- 
τισθὲν μὲν καὶ χατὰ τοῦ θανάτου ἡμῖν «v γνίχτυ 
βοαθδεῦσαν, ix τῶν ὠτειλῶν δὲ τὴν ἀφθαρσίαν xal 
τὴν ζωὴν χαὶ τὴν θέωσιν pe τῶν ἀγγέλω" tulo 
παρ:χόμενον, xal τροφὴν xai πόσιν xai ζωὴν χαὶ 
φῶς, αὐτὸν τὸν ἄρτον τῆ: ζωΐῖς, τὸ ἀληθινὸν φῶ: 
τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον, τὸν Χηιστὸν Ἰησοῦν ὄντα. Ath 
ἡ εἴσοδος αὕτη ἅμα xal τὴν δευτέραν σημαΐίνε: 
παρουσίαν τοῦ Σωτῆρος, xal τὴν ταφὴν, ὅτι αὐτὸ; 
ἕπται, ὡς εἴρηται, ἡ ἐν τῷ μέλλοντι θεωρία, βασιλεία 
τε χαὶ ἀπόλαυσις, ἣν xol λῃστὴς ἐπὶ τοῦ ctavpo) 
φωτισθεὶς, προέγνω xal προξχήρυξ: λέγων, « Μνή-. 
σθητί μου, Kop:s, ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. » | 
ov. ἀιατί' προσπίπτοισι τοῖς ἱερεῦσιν ἐν τῇ 
qperáÀg εἰσόδῳ πιστοί. 
Προσπίπτουσι δὲ πάντες τοῖς ἱεοξῦσιν οἱ πιστοὶ, 


- 


199 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO. 


1:0 


ἃ καίω;, τὸ μὲν, τὰς εὐχὰς αὑτῶν ἐξαιτούμενοι, καὶ A bunt fideles omnes ante sacerdotes, ac jure quidem, 


p 7n207,v2: τούτων ἐν τῇ ἱερουργίᾳ δεόμενοι, τὸ δὲ, 
τιμῶντες τὰ θεῖα δῶρα. El γὰρ καὶ μήπω ἱερουρ- 
150, ἀλλ᾽ ἐν τῇ προθέσει ἀνετέθησαν τῷ Θεῷ, xal 
ὁ ἱερεὺς ἐχεῖσς εὐχὴν ἀνέφερε, χαὶ προσδέξασθαι 
ταῦτα εἶπεν ἐπὶ τὸ ἄνω θυσιαστέριον * εἰ οὖν xai 
μήπω τετελεσμένα, ἀλλὰ πρὺς τὸ τελεσθῆνα! ἦἧτο!- 
pacpéva sig:, χαὶ ἀνάθημα Θεῷ καὶ ἀντίτυπα τοῦ 
Δι:σποτι χοῦ σώματός τε xal αἵματος. Οἱ χατὰ τὸν 
Καϊν οὖν διαφθονούμενοι τῷ “Αὖελ ἡμῖν ἀλαζόνες, 
χαὶ ὑπερηφάνως χατὰ τῶν ἁγίων φερόμενοι ἐντρα- 
πήτωταν, βλαυφήμοῦντες, xal τὸ ἀπὸ Θεοῦ χατά- 
κριμα φοδηθήτωσαν. Οὐ γὰρ εἰδωλολατροῦμεν ἡ μεῖς 
τοῖς θείοις δώροις προσπίπτοντες}! ἄπαγε" ἀλλὰ τοῖς 
ἀνατεθειμένοις τῷ Θεῷ δι᾽ εὐχῶν δώροις, καὶ μήπω 


partim ipsorum preces, et sui in missa memo- 
riam cogitantes, parti:n divina dona venerantes. 
Quanquain enim sacriticata nondum sunt, in altari 
tamen propositionis Deo dicata fuere, ei sacerdos 
illic ea Deo obtulit ct in. sublime altare deportari 
acceptarique precatus est. Quamvis ipitur conse- 
cratione nondum consummata sint, verum ut con- 
secrentur disposita fuere οἱ Deo dicata, et typi 
Dominici corporis et sanguinis sunt. Qui. igitur ut 
C»in nobis ut Abeli invident et contra sanctos in- 
vehuntur, abeant in malam crucem et Dei judicium 
metuaut. Non. enim nos. ante divina dona ut idola 
prosternimur; absit! sed donis qu: Deo cum 
precibus offeruntur, licet nondum sanctilicata sint, 


τετελεσμένοις, τὴν τιμὴν ἀπονέμομεν, à; ἡγιασμέ- p lionorem. tribuimus. ut. sanctificandis per preces, 


vot, τῇ προσαγωγῇ, ὡς ἀφιερωμένοις διὰ θειοτάτων 
εὐχῶν, ὡς ἀντιτύποις οὖσι τοῦ σώματος τοῦ Xpt- 
στοῦ xal αἴιλατος. Ol δὲ λέγοντε:; ταῦτα λοιπὸν τὰ 
προσαγόμενα παρ᾽ αὐτῶν, ὡς εἴδωλα ^pb τῆ: Κυ- 
ρ'αχῆς φωνῆς μετὰ và; ἄλλας εὐχὰς Éyous:. Kal 
ποίαν ἕξουσιν ὅλως ἀπολογίαν οἱ τὰ ἀνατεθειμένα 
ἐν τῇ προθέσει δῶρα τῷ Θεῷ εἴδωλα (φεῦ 1) ὀνομά- 
ζοντες, xat τῶν δυσσεξῶν Βἰχονομάχων χείρονες οὗ- 
τοι; Ὅτι αἱ μὲν θεῖαι εἰχόνες ἅγιαι μὲν ὡς; μοῤφώ- 
ματα τῶν ἀληθινῶν, τὰ δῶρα δὲ ἀνατεθειμένα Θεῷ, 
xai εἰς τὸ γενέσθαι σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ πόοσλ- 
t^ptva. Εἰ οὖν ταῖς ἱεραῖς εἰχόσι τιμὴν xa προσχύ- 
vna ἀπονέμειν ὀφείλομεν, πολλῷ μᾶλλον αὑτοῖς 
«ol; δώροις, ἀντιτύποις οὖσιν, 0; ὁ μέγα; φισὶ Ba- 
σίλιιο;, χαὶ πρὺς τὸ γενέσθαι προσαγομένοις σῶμα 
xil αἷμα Χριστοῦ. Καὶ διὰ τὰ θεῖα δὲ σχεύη χρὴ 


ut typis corporis ac sanguinis Dominici. Qui 
veru dicunt oblationes ipsorum sicut idola ante 
vocem Domini post ezeteras preces habent. Qualem 
perro veniam merentur qui oblationes Deo factas 
jdola eheu ! nominant et impiis Icononachis pejores 
sunt? Diviue enim imagmes sacre quidem suut 
ut foring. veritatis ; item dona Deo oblata vtpote 
in corpus et sanguinem Christi transmutanda. 
Si ergo sacris imaginibus honorem veneratio- 
uemque tribuimus, quanto magis ipsa dona, qui, 
ut magnus Basilius dicit, antitypa sunt et oblata, 
ut Christi corpus et sanguis liant. Quin et pro- 
pter ipsa sacra vasa sacerdotibus procidendum 
est, licet. et quxdam ex eis vacua sint ; omnia 
enim propter divina dona in ipsis consecrata, 
sanctificationem participant. 


ὑποπίπτειν τοῖς ἱερεῦσιν, εἰ καὶ ἐξ αὐτῶν κενά τίνα f. ᾿Αγιατμοῦ γὰρ πάντα μετέχει, τῶν θείων δώρων 


ἐν αὐτοῖς; ἑερουργου μένων. 


οθ’', Διατί καὶ ἱερὰ κεγὰ σκεύη ἐν τῇ εἰσόδῳ οἱ C 79. Quare sacerdotes in ingressu eliam vacua sacra 


lepsic κατέχουσιν. 

Kai τοῦτο δὲ oj θαυμαστὸν, εἰ χενά τινά ἐστιν. 
Εἰς τιμὴν γὰρ τῶν θείων δώρων ταῦτα τά σχεύη 
κατέχοντι, χαὶ ἵνα οἵ θ᾽ ὁρῶντες, οἷ τε ἐγγίνοντες, 
ἁγιάξωνται πάντες. 
$/. Διατί καλύπτεται τὰ θεῖα δῶρα ἐν τῇ ἁγίᾳ 

τραπέζῃ. 

Ἐπιτιθέμενα δὲ τὰ θεῖα δῶρα τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ, 
χαλύπτεται, ὅτι οὐ ol; πᾶσιν ἐξ ἀρχῃὴῆς 984 ἐγνω- 
σμένος ὁ Ἰησοῦς, xai ὅτι σωματωθεὶς, οὐδ᾽ οὕτω 
τοῦ χρυφίου τῆς αὑτοῦ θεότητος χαὶ τῆς προνοίας 
ἐξ στη * ἀλλ᾽ ἀχατάλτπτός ἔστι xal ἄπειρος ἀεὶ, xal 
ποτοῦτον μόνον γινώσχεται, ὅσον αὑτὸς ἀποχαλύ- 
ἥτει. : 
κα΄, Διατί ὁ ἀρχιερεὺς εὐχὴν παρὰ πάντων ἐξαι- 

τεῖται. 

Εὐχὴν δὲ παρὰ πάντων αἰτεῖται ὑποχλίνας ἔχυ- 
τὸν ὁ ἀρχιερεὺς, ἐπιγινώσχων καὶ αὐτὸς Eaxuzhv, 
xal πρὸς τὸ ἔργον φρίττων χαὶ ὑποστελλόμενο:, xal 
τὸ ἀποστολιχὶν πληρῶν τὸ, «᾿'Εξομολογεῖσθαι ἀλλή- 
λοις τὰ πχραπτώματα,ν xa^, « Ὑπὲρ ἀλλήλων εὔχε- 
qat * » οὐδὲῇ γὰρ αὐτὸς ἑλυτῷ θαῤῥεῖ, ἄνθρωπος τε- 
λὼν xa! αὐτός. 


vusa ἰἐπέαπηί. 


Nec niirum si quadam inania sint. [n bhoao- 
rem quippe sacrorum donorum hzc portaut, atque 
ut tum videntes ea, tum appropinquautes sancti- 
ficentur omnes. 


80. Quamobrem divina dona in sacra mensa obie- 
gantur. 

Impo-ita autem altari sacra dona cooperiuntur, 
quia non omnibus ab initio cognitus fuit Jesus; 
el licet corpus assumpsisset, non tamen ab abs- 
condita sua divinitate ac providentia discessit ; 
se iucomprehensus et infinitus est sempcr, tane 
tumque duntaxat coguoscitur, quantum ipse 19» 


D velat. 


81. Quare preces αὖ omnibus. exposcat episcopus, 


Preces autem prono capite petit ab omnibus 
pontifex, agnoscens el ipse semetipsum, et ad 
opus istud tremens ac. paveus, illudque aposioli- 
cum im, l-ns, « ut conditeamur alterutrum peccata, 
et ut oreinus pro invicem. » Non enim fidit sibi , 
cum ipse quoque homo numeretur 


131 


populum cum cereo (triplici. 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP, 


Τὰ 


£à-Quid denotel, quod. post ingressum cruce. aignet A πβ΄. Τί δη ἰοῖ τὸ o pparícas μετὰ τὴν εἴσοδον τῷ 


Signat vero populum postquaur, votis sacerdo- 
tum imploratis, illa impelraverit, Precatur enim 
pro populo et ipse omnium preces admittit, Quaani- 
obrem non, «Domine miserere,» populus dicit, sed, 
« Ad multos annos, Domine;» quasi rogars ut felici- 
ter precedat in sacrificio, el in ea. functione. arla- 
tein longius extendat. 

85. Quare sacre fores. post. crucis signaculum oc- 
cludautur. 

Ingresso co, janu:e clauduntur, quod mysteria 
ab omnibus videri non deceat, verum ab iis s0- 
lum qui sacerdotio sunt. initiati. Praeterea quo- 
modo inter augelos est ordo, primi enim divina 
claritate siue medio fruuntur ; secundi per pri- 
mios, eb postremi per medios (ul caglesti praditus 
sapientia docet. Dionysius), sic item in Ecclesia est 
videre, lontilex. enim sine medio ad .diviuaim 
imensaur accedit: sacerdotes auleni el. sacrorum 
uinistri, per ipsuin. Per sacerdotes deinde et. tui- 
Mi»lro8 in lremendz communionis sacrerumque 
hymnorum societatem populus venit. 

84. Quure sanctum recitetur Symbolum, et osculum 
imperiiatur. 

Post primam vero precem sacro Symbolo dicto, 
[it salutatio, quoniam per sinceram Trinitatis con- 
fessionem, et unum de Triuitate. incarnatum, | in- 
ter uos uniti sumus, ipsaque confessio cuim augelis 


tp ῳ τὸν «ἴαόν. 


Σφραγίζει δὲ τὸν λαὸν, μετὰ τὸ λαδεῖν τὴν ish 
τῶν ἱερέων εὐχὴν, εὐχόμενος μὲν καὶ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, 
οἷονεὶ δὲ χαὶ αὐτὸς παρὰ πάντων εὐχὴν ἐξπιτούμε- 
νος. Διὸ καὶ οὐ τὸ, «Κύριε ἐλέησον, » φησὶν ὁ λαὺς, 
ἀλλ᾽ « Elg πολλὰ ἔτη, Δέσποτσ, » εὐχόμενοίΐ κως 
εὐοδωθῖναι τοῦτον ἐν τῇ 'ἱερουργίᾳ. καὶ διαμένειν 
ἑερατεύοντα ἐπὶ πολύ. 
πγ΄. Διατί κιείονξαι μετὰ τὸ σςοραγίσαι τὰ ἅγιε 

θύρια. 

Εἰσελθόντος δὲ χλείονται αἱ θύραι, ὅτε o2 τοῖς κᾶ- 
οιν ὁρᾶσθαι ἄξιον τὰ μνστήρια, ἀλλὰ μόνοις τοῖς 
τῆς ἱερωσύνης ἐνεργοῖς. ᾿Αλλὰ καὶ ὡς τάξις ἐν τοῖς 
ἀγγέλοις, καὶ γὰρ ἀμέπω; ἐχεῖσςε oi πρῶτο: μὲν 
τοῦ θείου μετέχουσε φωτὸς, ob δεύτεροι δὲ διὰ τῶν 
πρώτων, xal οἱ τελευταῖοι διὰ τῶν μέσων, ὡς ὁ σοφὰ; 
τὰ θεῖα φησὶ Διονύσιος, οὕτω xal ἐν τῇ Ἐκχχλητῇ 
ἔστιν ἰδεῖν, "O μὲν γὰρ ἱεράρχης ἀμέσως τῇ ἱερᾷ 
προσεγγίζει τραπέζῃ, οἱ δέ γε ἱερεῖς χαὶ λειτουρ- 
γοὶ δι᾽ αὑτοῦ. Διὰ δὲ τῶν ἱερέων καὶ λειτουργῶν 
τῆ; φρικτῆς χοινωνίας xai τῶν ἱερῶν ὕμνων ob τοῦ 
λαοῦ μετέχουσι. 
πδ΄. Διατί τὸ ἱερὸν Jéysca, ZópCoAor xal ὁ dcoxa- 

σμὸς γίγνεται. 

Μετὰ δὲ τὴν πρώτην εὐχὴν, τοῦ ἱεροῦ λεγομένον 
Συμδόλου, ὁ ἀσπασμὸς γίνεται, ὅτι διὰ τῆς ὀρθῆς 
πρὸς τὴν Τριάδα ὁμολογίας καὶ τὸν ἕνα τῆς Τριά- 
δος σεσαρχωμένον ἡμῖν $ E. oic γέγονε. Καὶ αὕτη 


uo3 consociavit. Et quia diligere debemus invicem, C ἡ ὁμολογία tj τοῖς ἀγγέλοις ἡμᾶς ἐνώσασα, καὶ ὅτι 


quaudo et Christus. per charitatem pro. aacrilicio 


oblatus est: et comimunicaturum illi ira vacan- ὁ 


Lem esse oportet, Et quia in futura vila omnes 

amici, nallus ibi inimicus eiit : procul enim τ" 

mici inde ejicientur. 

85. Quare divina dona obtecia maneaut doncc Sym- 
bulum absolutum [ueri. 

Sacrum vero velum super donis donec Sysnboluin 
coupleatur tenent, quoniam omnia de Jesu pute 
eouliteri oportet : ac ita demum sine. integuimento 
ipsum intueri convenit. Post hiec pont.fex. sacri- 
licaus altari astat, εἰ divina laudans opera atue 
pro omnibus gratias agens ad arclangelos ag- 
gregatur. 
δύ. Quomodo Trisagius hymnus intra et extra vema 

decantetur. 

Victorialem cum iis hymnum acclawat, Saa- 
cius, saucius, sancius, quem. eliam populus cantu 
et clamore excipit, ostenditque iu futuro szeulo 
aqualem nos laudem cum angelis persoluturos, 
ei uuionein cum illis habituros. Deinde pontifex 
laudato divinorum operum omnium maximo, Uni- 
geniti incarnatione, rursumque  praclarissiuo 
opere dispensationis ejus, morte scilicet pro nobis 
oppetita, ad recolenda mysteria progreditur, el ad 
sancta verba, quie Salvator ipse sacrificans  pro- 
talit, clare pronuntiat : « Accipite, comedite, lioc est 
corpus imeuu ; » et : « Dibite ex hoc omnes, hic est 
cnim sanguis meus, » οἷς, Posunodum gratiis actis 


ἀγαπᾷν ἀλλήλους χρὴ. ὅτι xal Χριστὸς δι᾽ ἀγάπην 

ἱερουργήθη " xat τὸν μέλλοντα χοινωνεῖν αὐτοῦ, οὗ 

μετὰ μήνιδης δεῖ παρίστασθαι. Kol ὅτι πάντες ἐν 

τῷ μέλλοντι φίλοι, καὶ οὐδεὶς ἐχεῖσε ἐχθρός. Οἱ vàp 

ἐχθροὶ πόῤῥω βέδληνται. 

πε'. Διατί μέχρι τοῦ τελεσθῆνας τὸ Σύμδοιῖον τὰ 
θεία δῶρα περικωλύκπτεται. 

Κρατοῦσι δὲ τὸ ἱερὸν χάλυμμα ἐπὶ τῶν δώρων, 
ἕως ἂν τὸ ἱερὸν ἐκπληρωθῇ Σύμδολον, ὅτι χρὴ πάντα 
τὰ περὶ τοῦ Ἰησοῦ χαθαρῶς ἀνομολογῇσα:, καὶ ot. 
τως ἀπεριχαλύπτως ἰδεῖν αὐτόν. Μετὰ ταῦτα μὲν 
οὖν ὁ ἱεράρχης ἱερουργῶν παρίσταται, xai τὰ θεῖα 
ἀνυμνῶν ἔργα, καὶ ὑπὲρ πάντων εὐχαριστῶν, μετὰ 
τῶν ἀρχαγγέλων ἑνοῦται. 
πς΄. Πῶς ὁ Τρισάγιος ὕμνος ἄδεται ἔσωθέν τε 

καὶ ἔξωθεν. 

Καὶ τὸν ἐπινίχιον &ávaxp&,:: σὺν αὑτοῖς ὕμνον, 
τὸ, «ἼΑγιος, ἅγιος, ἄγοος. » Τοῦτο xat ὁ λαὸς ἐχ- 
Boi, δειχνὺς τὴν ἐν τῷ μέλλοντι ἔσην αἴνεσιν ἐμῶν 
μετὰ τῶν ἀγγέλων, xaY τὴν μετ᾽ αὐτῶν ἕνωσιν. Εἶτα 
τὸ μέγιστον πάντων Ξῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ ἀνυμνήσας 
ὁ ἱεράρχη:, τὴν τοῦ Μονογενυῦς ἐνανθρώπησιν, xat 
τὸ μέγιστον πάλιν ἔργον τῆς οἰκονομίας αὑτοῦ, τὸν 
ὑπὲρ ἡμῶν θάνατον, εἰς τὴν ἀνάμνησιν τῶν μυστὴ- 
ρίων χωρεῖ. Καὶ τοὺς ἱεροὺς ἀναχράζει λόγους, οὗς 
εἶπεν αὐτὸς ἱερουργῶν ὁ Σωτὴρ, « Λάδετε, φάγετε, . 
τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά pou * » xai, « ᾿Πέετε ἐξ αὐτοῦ 
πάντες, τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, ν xal τὰ ἐφεξῆς. 
"Ἔπειτα ὑπὲρ πάντων εὐχαριστήσα;, xaX ὑπὲρ πάν- 


T3 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO. 


734 


τῶν τὰ δῶρα πρησι:γαγὼ", τὴν θείαν ἐπιχαλεῖτα: A pro omnibus, donisque etiam oblatís pro omnibus, 


εἰς ἑαυτὴν xa! τὰ προχείμενα δῶρα χάριν τοῦ [᾿νεύ- 
iato; * δι᾽ ἧς xol ταῦτα τετελενὼς σφραγῖδι σταυροῦ 
καὶ 985 ἐπικλήσει τοῦ Πνεύματος, τὸν ζῶντα εὐθὺς 
βλέπε. προχ:ίμενον Ἶγ σοῦν, xal τοῦτον αὐτὸν ἀληθῶς 
ὄντα τὸν ἄρτον χαὶ «^ ποτέριον, Αὐτοῦ Y3p αὐτὸ ὁ 
ἄρτο: τὸ σῶμα, χαὶ αὐτοῦ αὐτὸ τὸ ἐν τῷ ποτηρίῳ 
αἷμα xol τὸ παγχόσμιον θῦμα, xat τὸ χοινὸν ἱλαστή- 
ριον, καὶ dj ζῶσα τρυφὴ, καὶ ἡ ἀπέραντος εὐφδοσύνγ, 
xai ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν, xal τὸ μόνον ὄντιυς 
ἀγαθὸν, πρόκειται τοῖς πᾶσιν ἐν τῇ θείᾳ τραπέξῃ. 
Διὸ χαὶ ὑπὲρ πάντων ὁ ἱεράρχης θαῤῥούντως εὔγε- 
.και. θαῤῥεῖ vip, τὸν φιλάνθρωπον χαὶ ἀνεξίχαχον 
πυθορῶν προχείμενον τεθυμένον, χαὶ ἀνυμνεῖ, xal 


ὑπὲρ ἀπάντων ἐξαιτεῖται, xol τῶν ἀπελθόντων 
ἁγίων μέμνητα.-. 


“τ΄. Διατί καὶ τῶν ἁγίων καὶ τῆς παναγίας Θεο- 
τόκου ἐν τῇ ἱερουργίᾳ ὁ ἀρχιερεὺς μέμνηται. 


Ἑξαιρέτω: δὲ τῆς τοῦτον καρθενιχῶϊ τεχηύσης 
Θεομήτορος χίρης, μαρτυρῶν χὰν τούτῳ, ὡς τοῖς 
ἁγίοις ἡἦνώθημεν, xaY διὰ τοῦ θύματος τούτου χοι- 
νωνοὶ ἐχείνων ἐσμὲν, χαὶ ὅτι παῤῥησίαν οὗτο: πρὸς 
τὸν φιλοῦντα καὶ φιλούμενον ἔχοντες, ἰσχύουσι xal 
$44; αὐτῷ χαταλλάξαι τε xal ἐνῶσαι. 
πη. ᾿Απάγτησις κατὰ τῶν βι,1ασφή"ως .1εγόν- 

των, πὼς τῇ εὐχῃ πιστεύομεν τειειοΐ σθαι τὰ 

θεῖα δῶρα. 

᾿Αλλ᾽ ἐνταῦθα τῶν μὴ ὀρθῶς φρονούντων τινὲς, 
ἂν τῇ ἐπιχλήσει τοῦ Πνεύματος xai τῇ τελειώσει 
τῶν δώρων οἷον διαποροῦντες, μᾶλλον δὲ ἀνθιστά- 
μενοι τοῖς παραδεδομένοις ὑπό τε τοῦ Σωτῆρος χαὶ 
τῶν ἀποστόλων αὑτοῦ, ἔτι τε χαὶ τῶν διαδόχων τού- 
τὸν θεοφόρων Πατέρων, φιλονεικοῦσι, λέγοντες, 
πῶς οὐχ ἀρχούμεθα col; χυριαχοῖς μόνοις ῥήμασιν 
ἐπὶ τῇ τελειώσει τῶν θείων δώρων, ἀλλὰ τῇ εὐχῇ 
θαῤῥοῦμεν ἡμῶν; Οὗτοι οὖν τήν τε ἐπίχλησιν 
ἀθετοῦσι τολμηρῶς χαὶ βλασφήμως τοῦ θείου Πνεύ- 
ματος, xal τὴν αὐτοῦ ἀπαρνοῦνται (φεῦ !) δύναμίν τε 
xal ἐνέργειαν, ἦν τοῖς ἀποστόλοις αὐτὸς ὁ Σωτὴρ 
χαὶ ἐπηγγείλατο δοῦναι, xal ἐδωρήσατο, δι᾽ ἧς 
χαὶ ἱερουργοὶ οὗτοι χαὶ ποιμένες χεχειροτόνηνται, 
ἐπελθόντος αὑτοῖς τοῦ παναγίου Πνεύματος, xo 
ταῖς; πυρίναι: γλώσσαις τὴν αὐτοῦ ἐνθεμένου ἐν αὐ- 
«οἷς δύναμιν, δ.᾽ ἧς χαὶ τὴν ἱερουργίαν, xal τὰς 
χειροτονία; διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν, xal τὰ 
ἰάματα xai θαυμάσια ἐξιτέλουν. Kal vào οὗ τὸ 
ἁπλῶς εἰπεῖν, Ποίησον τὸν μὲν ἄρτον τοῦτον τέμιον 
σῶμα τοῦ Χοιστοῦ σου, xal τὰ λοιπὰ, τὸ δύνασθαι 
ἔχει μόνον χαθ᾽ αὑτό" ἀλλὰ τὸ μετὰ τοῦ Πνεύματος 
τὸν ἱερέα εἰπεῖν, τουτέστι μετὰ τοῦ χαρίσματος, 
μετὰ τῆς δυνάμεως δηλαδὴ τῆς ἱερωσύνης. Καὶ δῆ- 
λον kx τούτου * εἰ γὰρ μνριάχις εἴποιεν τὰς Δεσπὸ- 
τιχὰς φωνὰς xal πᾶταν θείαν ἐπίχλησιν, εἴτε Baot- 
Ael, πάντες ἣ ἀσχηταὶ, εἴτε πάντες εὐλαδεῖς, μὴ 
ἱερωσύνην ἔχοντες, εἴτε ἅπαντες ὁμοῦ οἱ ἐν ὅλῃ τῇ 
qij πιστοὶ, οὐδὲν πλέον ἔσται, μὴ ἱερέω; mapó.to;, 


- 


divinum sibi auxilium et super dona proposita 
gratiam Spiritus implorat, per quam, et his siguo 
crucis, invocationeque Spiritus consecratis, con- 
tíinuo viventem Jesum et hunc. eumdem, qui. vere 
est panis et poculum , ante se positum videt. 
Ejus euim hoc verbii est? Panis est corpus. Et 
ejus item hoc : Quod in calice est, sauguis est : 
et pro unixerso mundo hostia, comnmuneque pro- 
piatorium, et vive delici:ze, infinitaque letitia, et 
regnum celorum , et solum re vera bonum, in 
saera mensa mortalibus universis proponitur. 
Quocirca etiam pro ownibus poutifex fidenter pre- 
citur, Concipit enim fiduciam benignum et patien- 
tem coram se positum pro sacrificio intuens, Lau- 
dat ideo et omuium nomine eum obsecrat, san- 
ctorumque homínum qui ex liac. vita migrarunt, 
memoriam facit. 

87. Quamobrem sanctornm et. sanctiasime Deipare 
in sacre misse celebratione — episcopus  (aciat 
tientionem. 

Ante alios Virginis Dei raatris, que ipsum 
elauso utero peperit : testans et in lioc, nobis cum 
sanctis societatem intercedere, et per istud sacri- 
ficium nos illorum consortes. esse, qui Qi.luciam 
apud diligentem οἱ dilectum habeant, qua nog 
ei recouciliare οἱ unum cum eo efficere queaut. 


88. Responsio adversus eos. qui blaspheme e[fir- 
mant nos credere quod precibus divina  doua 


C  Perficiuntur. 


Jam vero insani quidam viri Spiritus saneti 
invocationi et donorum distributiuni contraeunteg 
doctrine a Salvatore, nec nou ejus apostolis ho- 
rumque stecessOribus divinis Patribus traditz 
resistunt inquirentes, cur in donorum distribu- 
tione non declaratione Dominica contenti simus, 
sed ad preces recurramus. lli utique tewerario ac 
blasphemando Spiritus sancti. invocationem. abo- 
lent, ejusdemque, eheu! virtutem atque coope- 
fationem respuunt, quam Salvator ipse apostolis 
se communicaturum esse promisit, 3c revera 
communicavit ; per quam etiam sacerdotes ac pa- 
stores fiostri. eliguntur Spiritu sancto iu linguis 
ignitis super eos descendente; per quam deinceps 
sacerdotes electi inanuum impositione, per qnam 
sanationes miraculose peract$ eunt. Non. enim 
locutio simplex : Fac panem hunc corpus pretio- 
sum Christi tui, etc. per se sufficit: sed oportct 
ut sacerdos id, auxiliante Spiritu, id est, cum 
gratia sacerdotio inh:erente  proloquatur. Fac 
enim ut omnes reges aut omnes fideles per. totum 
orbem terrarum verba Salvatoris millies procia- 
ment; si sacerdotio invesiitli nou sunt, nil pro- 
ficiunt, nee ullum consecrationis effectum habent 
ab iis sic oblata, nec corpus et. sanguis Chri 
transsubstantiatur. Non igitur homo aliew 
Deus est qui per sacerdotem operati» 
sancti gratia interveniente * i! 
dos dixcrit, virtute 1 


5305 


SYMÉONIS THESSALONICENSIS ARCHTEP. 


"36 


Mac autom virtus Dei. est nec a quocunque fideli A xoY οὐδαμῶς ἱερουργημένα ἔσται τὰ παρ᾽ ἐχείνων 


possidetur, sed solus in dignitate sacerdotali con- 
stitutus, eujus etiam preces gratia divina interce- 
dente. effectum. habent. Quod qui non eredit, aut 
qui baptisma οἱ clrisma et ordinem. sacerdotalem 
aut. remissionem peccatorum aut habitum inona- 
chalem accepit, et super quem initiatio non est 
pronuntiata, is infideli similis et 
Christian:e expers est habendus. Omnia siquidem 
ista per preces a. sacerdotibus fusas perficiuntur. 
{4116 si baptizamus, sccundum doctrinam. tra- 
ditam in'nomine Patris et Filii et Spiritus sancti 
haptizamus, baptizandum sub Trinitatis invoca- 
tione iniUantes. Sed illa sola invocatione quam Sal- 
vator docuit, non contenti, crucis signo el insuf- 
flatione, prz:»ceptis ac mandatis additis, olei con- 
secrati chrismate et sancte. Trinitatis invocatione 
recens baptizatum  purificamus, et aquam bapti- 
sim2lem signo crucis et Spiritus sancti. sanctifica- 
mus et unguento adhibito sacro preces pronuntia- 
mus crucis signo signantes. Post baptismum 
deinde baptizatum et oleo sancto unctum precibus 
sacris fortificamus, Theophaniorum autem festo 
aquas consecratas precibus denuo sanctifjcamus, 
ut et ea qua. quotidie consecrantur ; sacerdotes 
enim Spiritu sancto. intercedente virtutem suam 
baptizato communicarunt; nos autem pontificem 
. electum aut. sacerdotem per preces ecclesiasiicas 
et sub. Spiritus sancii. invocatione admittimus, 
quia a linguis ignitis que iu apostolos descende- 
runt, per Spiritus sancti gratin et munificentiam 
virtuteui emanantem receperunt. Sicet nos. panis 
et calicis in corpus et sanguinem Christi per 
preces sacerdotis traus(igurationem plane credi- 
mus, persuasum habentes crucis signo et Spi- 
ritus sancti. invocatione et. verbis Domini, Ác- 
ripile, edite, et bibite ex eo omnes et facite ad 
"iecam commemorationem apostolis et eorum suc- 
cessoribus facultatem per preces operandi come 
missam fuisse. Idcirco ad Patrem conversus el 
Tucarnationem hyiwnis celebrans sacerdos, primo 
verba Christi divina alta voce repetit, quod suo 
ip-ius noinine et; nostrum omnium sacra facit 
secundum mandatum. Tu sutem, quasumus, 
Spiritum tuum οἵ dona tua in nos effunde, et h:ecce 
iu corpus et sanguinem Christi, ut ipse voluit, 
ei Spiritu saucto mediante transforina. Hzc dicens 
sacerdos crucis signo ter facto corpus et aangui- 
nem factum. esse credit panem et calicem, Nunc 
euntem — Cheistus. sil. consecraus et. consecratus, 
offerens et oblatus, exhibens atque exhibitus si« ut in 
agno legünus Adventu. Ut autem. clarius lizec 
demonstremus : sacerdos dona ron crucis signo 
signat dum dicit, Accipite, edite, bib:ie ex eo 
uiines. Ad Patrem. enim istas voces dirigit; quae 
dena, teste Basilio, antilypa evaserunt, ubi sacer 
dos post dona oblata dixit: Tua ex (uis et Spi- 
tus Suncti graliam — invocavit, quam advenisse 
«redit post. preces. Tusi dosua crucis siguo si- 


horeditatis | 


C 


D 


προτεθέντα, οὐδὲ σῶμα καὶ αἷμα Χριστοῦ * ὥστε 
obx ἄνθρωπος, ἀλλὰ Θεός ἐστιν ὁ διὰ τοῦ ἱερέως 
ἐνεργῶν, ἐπιχαλουμένου τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, 
xai ὅπερ ἂν εἴπῃ ὁ ἱερεὺς, ἐνεργόν ἔστι τῇ τῆς ἰε- 
ρωσύνης δυνάμει. Αὕτη δὲ Θεοῦ ἐστι δύναμις, ἣν 
οὐ πᾶς χέχτηται πιστὸς, ἀλλ᾽ ὁ τὴν χειροτονίαν τοῦ 
ἱερέως μόνος δεξάμενος, χαὶ πᾶσα εὐχὴ αὐτοὺ τε- 
λειοποιὸς θείᾳ χάριτι. Καὶ ὁ μὴ τοῦτο πιστεῦύτον 
οὐδὲ δεχόμενος οὔτε βάπτισμα Apa, οὔτε μύρων t:- 
λετὴν, οὔτε χειροτονίαν ἱερατικῶ" τάξεων, οὔτε λύσιν 
ἐγκλημάτων, οὔτε μὴν σχήματος μοναχοῦ ἱερὰν 
εὐχὴν παραδέχεται, καὶ ἀπίστου οὗτος ἐγγὺς, καὶ 
ἑχυτὸν τῆς μοίρας ἐξάγει τῶν Χριστιανῶν. Πάντα 
γὰρ ταῦτα δι᾽ εὐχῶν πε)εῖται τῶν ἱερατιχῶν, ὭὯσ- 
περ οὖν βαπτίξοντες καθὰ παρελάδομεν, εἰς ὄνομα 
βαπτίζομεν Πατρὸς xat Υἱοῦ καὶ ἁγίον Πνεύματος, 
τῇ ἐπικλήσει τῆς Τριάδος τὸν βαπτιζόμενον τελειοῦν- 
τες, χαίτοι γε οὐδὲ ταύτῃ τῇ ἐπιχλήσει μόνῃ ἀρχού- 
μεθα, ἣν παρέδωχεν ὁ Σωτὴρ, ἀλλὰ πρότερον μὲν χαὶ 
σ:ραγῖδι, χαὶ ἐμφυσέματι, 986 καὶ ἀποταγαῖς, xal 
δυνταγαῖ; γαὶ εὐχαῖς, χαὶ χρίσει ἐλαίον ἁγιαζομέ- 
νου σφραγῖδι, χαὶ ἐμφυσήματι, χαὶ ἐπιχλήσει τῆς 
ἁγίας Τριάδυ;, τὸν βαπτιζόμλενον προχαθαίρομεν, 
xal τὸ ὕδωρ τοῦ βαπτίσματος σφραγῖδι χαὶ ἐ πιχλή- 
σει Πυεύματος ἁγίου καγαγιάζομεν, καὶ τὸ μύρον 
δὲ τὸ ἱερὸν ὁμοίως εὐχαῖς τελειοποιοῦμεν ἀρχιερατι- 
xal;, xal σφραγῖδι τοῦ σταυροῦ, xal μετὰ «b βάπτι- 
σμα τὸν βαπτισθέντα xol χρισθέντα τῷ μύρῳ εὐχαῖς 
τελειοῦμεν ἱεραῖς, xai τοῖς Θεοφανίοις τὰ ἄγιαζέό- 
μενα ὕδατα εὐχαῖς ἀγιάζομεν, xai Ext τὰ χαθ᾽ ἐχά- 
δτὴν ἁγιαζόμενα, τῶν ἱερέων τὴν ἰσχὺν χεχτη μένων 
ἀπὸ τοῦ βαπτισθέντος ἐν ὕδατι, ὅτε τὸ Πνεῦμα 
χατῆλθε, xal τὸν χειροτονηθέντα ἀρχιερέα ἣ ἱερέα 
δεχόμεθα ἀπὸ τῶν ἱερατιχῶν εὐχῶν xa τῆς τοῦ 
Πνεύματος ἐπιχλήσεως, ἅπερ πλουτοῦσι τὴν δύναμιν 
ἀπὸ τῆς ἐν εἴδει πυρίνων γλωσσῶν, ὡς εἰρήχαμεν, ἐν 
τοῖς ἀποστόλοις ἐλθούσης τοῦ Παραχλήτου δωρεᾶς 
τε χαὶ χάριτος, οὕτω καὶ τὸ γενέσθαι τὸν ἄρτον χαὶ 
τὸ ποτήριον σῶμα xat αἷμα Χριστοῦ, ἀπὸ τῶν lepa- 
τιχῶν πιστεύομεν σαφῶς ἐνεργεῖσθαι εὐχῶν, xal 
τελειοῦσθαι τῇ τοῦ σταυροῦ σφραγῖδι, χαὶ τῇ ἐπι- 
κλήσει τοῦ ἁγίου Πνεύματος, τῶν Κυριαχῶν φωνῶν, 
τὸ, Λάδετε, φάγετε, χαὶ πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες, χαι, 
Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν, τοῖς ἀπο- 
στόλοις χαὶ τοῖς τῆς χάριτος αὐτῶν διαδύχοις ἅπαξ 
τοῦτο παρασχουσῶν, δύνασθαι διὰ τῶν εὐχῶν kvep- 
Ὑεῖν. Διὸ καὶ πρὸς τὸν Πατέρα ἐχδιηγούμενος, καὶ 
ἀνυμνῶν τὰ τῆς οἰχονομίας ὁ ἱερεὺς, πρῶτον μεν- 
tX; τοῦ Χριστοῦ θείας ἀναχράζει φωνὰς, καὶ ὅτι 
τοῦτο αὐτὸς παρέδωχε, χαὶ ὅτι Διὰ τοῦτο προσφέ- 
Βομέν σοι ταῦτα ὑπὲρ ἁπάντων, χατὰ τὴν αὑτοῦ 
ἐντολὴν, λοιπὸν δεόμεθά σου, σὺ τὸ Πνεῦμά σον 
ἐξαπόστειλον εἰς ἐμέ τε xal τὰ προκείμενα δῶρα. 
Καὶ ποίησον ταῦτα σῶμα xal αἷμα αὐτοῦ, ὡς ἐχεῖ- 
γος ἔφη, μεταδαλὼν τῷ ἁγίῳ σου Πνεύματι. Καὶ ἐν 
τῷ λέγειν, σφραγίζει. Καὶ τρὶς σφραγίσας, αὐτὸ τὸ 
σῶμ: καὶ αἷμα πιστεύε: εἶναι ὁ ἱερεὺς τὸν ἄρτον 
χα τὸ ποτήριον, ἐπεὶ χαὶ αὐτός ἐστι Χριστὸς ὁ διὰ 


£ 


1.41 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO, 


18 


τοῦ ἱερέως ἱνεργῶν ἅμα τῷ Tlasq x3 τῷ Πυεύ- A gnat οἱ surgens dona. divina consecrat. dicendo * 


patt, xat αὐτός ἔστιν ὁ προσφέρ'»"» χαὶ mpogosp^us - 
νος, xal ἱερουργῶν καὶ ἱερουργούμενος, xal mposz- 
δεχόμενος, χαὶ διαδιδόμενος, ὡς καὶ ἐν τῇ τῆς μΞ- 
γάλης εἰσόδου τοῦτο λέγομεν ἱερωτάτῃ εὐχῇ. Καὶ 
ἵνα σαφέπτερον τοῦτο παραδηλώσωμεν, οὐδὲ σφρα- 
γίζει τὰ δῶρα ὁ ἱερεὺς, ἐν τῷ λέγειν, Λάδετε, φάγετε, 
χαὶ πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες διηγούμενος γὰρ ὡς 
ἔφημεν, ταύτας λέγει πρὸς τὸν Πατέρα τὰς ςωνὰ", 
ἐπεὶ xal μετὰ ταύτας ἀντίτυπα τὰ δῶρα φησὶν 
ὁ μέγας Βασίλειος. ᾿Αλλὰ μετὰ τὸ προσαγαγεῖν τὰ 
δῶρα, xa! εἰπεῖν, Τὰ σὰ ἐκ τῶν σῶν, xaX ἐπιχλλέ- 
σασθαι τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος, τότε γὰρ πιστεύει 
παρεῖναι ταύτην διὰ τῆς ἱερατιχῆς εὐχῆς, ἀναττὰς 
δῳφραγίζει τὰ θεῖα 602a, χαὶ εἰρηχὼς χα', Ποίη τον 
κὸν μὲν ἄρτον τοῦτον τίμιον σῶμα τοῦ Χριστοῦ 
σου * χαὶ σφραγίσα;: τὸν ἄρτον, Τὸ δὲ iv τῷ ποτη- 
p'« τίμιον αἷμα τοῦ Χριστοῦ σου, xal τὸ ποτήριον 
σφραγίσας, τρίτον δὲ xaX ἀμφότερα σφραγίσας, καὶ 
ἀνειπὼν, Μεταδαλὼν τῷ livtópatl sou τῷ ἁγίῳ, 
τὸ ᾿Αμὴν ἐπιλέγει, βιόχιῶν τὸ μυστήριον, xaX θαῤ- 
ῥούντως ὁμολογῶν, ὦ; σῦπα χαὶ αἷμα τὰ προχεί- 
μενά εἰσι τοῦ Χριστοῦ, τῇ αὐτοῦ δυνάμει χαὶ τοῦ 
ΕΠ τοὺ: xaY τοῦ Πυεύνλατος, xai οὐδὲν ἀνῇ ρώπινον 
ξχεῖσε, ἀλλὰ πάντα θείᾳ γίνεται χάπκιτι. Δ ὃ xx 
$ πρησάγων χεχειρητονημένος, xat τὸ θυσιαστήριον 
ἐφ᾽ ᾧ τὰ δῶρα, ἡγιασμένον, xat χωρὶς τούτων, τε- 
λεῖται οὐδέν. Θεμέλιος μὲν οὖν ἐστι τῆς ἱερουργίας 
tX τοῦ Κυρίου, ὡς ἔφτμεν, ῥήματα ἐξ ἀρχῆς, ἑνερ- 
yet δὲ διὰ τῶν τοῦ ἱερέως εὐχῶν. "face οὐχ ἄνθρω» 
Té; ἔστιν ὁ ἐνεργῶν, χαθὴ ἄνθρωπος ὁ ἱερεὺς, ἀλλ᾽ 
ὁ Χριστὺὴς ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, διὰ τῆς ἱερωτύνης 
τῶν ἱερέων. Καὶ ὥσπερ ἅπαξ ἔφη Θεὸς, [λαττη- 
σάτω ἡ γῆ, χαὶ ἐνερ ὁν &att τὸ ῥῆμα xal ἀεὶ 'βλα- 
στάνει ἡ γξ. καὶ, Γενηθήτω φῶς, καὶ ἀεὶ φαίνει τὸ 
φῶς, οὕτω, Τοῦτο ποιεῖτε, εἰπὼν, εἰς τὴν ἐμὴν 
ἀνάμνησιν, ἀεὶ ἐνεργεῖ διὰ νῶν ἱερέων αὐτοῦ τὸ ῥῖ)- 
μα. Διὸ καὶ τὸ, Ποίησον τὸν ἄρτον τοῦτο, Q7 σῶμα 
Χριστοῦ, ἐνεργὸν διὰ τῶν ἱερέων ἐστὶ, καὶ διὰ τοῦτο 
μᾶλλον ἀλήθεια χαὶ οὐ τύπος, σῶμα καὶ αἷμα Χρι- 
στοῦ τὰ ἱερουργούμενά εἶσιν, ὅτι αὐτός ἐστιν, ὡς 
προείοηται, ὁ διὰ τῶν ἱερέων ἐνεργῶν. Καὶ τοῦτο 
ott, αὐτὸς. παρέδωχε γίνεσθαι, τὸ διὰ τῶν οὐχῶν 
ἱ ρουργεῖν. "EXa6s γὰρ τὸν ἄρτον, καὶ εἰς τὸν 


Poe panem hunc corpus Christi pretiosum. Ubi 
deinde panem οἱ in calice pretiosum tuum san- 
guinem iterum iterumque sanctificavit, et Spiritum 
sanctum invocavit, Ámen adjicit, mysterium con- 
firmando, et firmiter pronuntiat quod corpus et 
sanguis Christi przsto sunt per ipsius ac Patris οἱ 
Spiritus sancti operationem ; nihilque humani. in- 
tlercedit, omnia autem divina gretía peracta sunt. 
Idcirco. quoque offerens sacerdos sanctus, san- 
ciumque altare in quo sacrificium perficitur, sine 
quihus duobus sacra nulla fiunt. lgitur missm 


, fandamentum | Domini verha sunt in. coena. prolata 


el per preces sacerdotis. operantia, Quare operavs 
sacerdos non ut homo, sed ut Cliristus in. Spi- 
ritu sancto operatur. per sacerdotalem dignitatem. 
Et sicut Deus semel dixit:  Germinet terra, et 
serra. secundum divinam voluntstem — germinare 
laud desinit ; et Fiat lux, et lux semper lucet, sic 
illud : lloc facite in mcam commemnoration?»m, sem- 
per in sacerdotis ore viget. llinc illud: Fac pa- 
nem hunc corpus. Christi, in perpetuum in ore 
sacerdotis operaur, οἱ inde corpus et. sangiis 
Domini consecratus veritas et non. typis cst, sicut 
ipse qui per sacerdotem operatur pronuntiavit, Sie 
igitur ipse exemplum delit quomodo missam pee 
preces celebrare deheamus, Accepit. enim panem, 
et colum euspiciens et, ut. scriptum legitur, 
gratiis De» actis, fregit et dedit. discipulis : Acci- 


C pite. dicens, et edite; et, Bihite ex eco, et quie 


sequuntur, atque. itla. ipse, qui precibus opus non 
liabet, utpote Deus omnipotens, per. preces sacra 
instituit, demonstrans quo: una virtus. est Trini- 
tatis et quod ipse in sacra operatione l'atrem et 
Spiritum sanctum cooperatores habet, quod. etiam 
in divina incarnatione apparuit. Ipse enim solua 
Unigenitus est. iucarnatus ; sed Pater quoque cou 
probavit et Spiritus sanctus eooperatus. eat, sicnt 
eiiam archangeli- allocutio ad Virginem ostendi', 
Una enim est Trinitatis virtus, ct Filius incarna- 
tus nibil fecit sine approbatione Patris aut sine 
cooperatione Spiritus sancti. Igitur quj preces sa- 
cerdotig in celebratione. mysteriorum respuit, ia 
nullas prorsus preces in se efficaces experitur; is 


οὐρανὸν ἀνέδλεψε, χαθὰ γέγραπται, val τῷ Πατρὶ D non cst. Christianus, quippe qui, ut jam diximus, 


εὐχαριστήσα:, ἔχλασε xaY ἔδωχε τοῖς μαθηταῖς, 
)έγων, Λάδετε, φάγετε, x23, Πίετε ἐξ αὐτοῦ, καὶ τὰ 


λοιπὰ ὁμοίως, ὥστε χαὶ αὐτὸς αὐτὰ διὰ τῶν εὐχῶν 


ιερούργηϑεν οὐ χρείαν ἔχων εὐχῶν, Θεὸ; ὧν παντο- 
3óvapog, ἀλλ᾽ ἐχ τούτου δειχνὺς, ὅτι μία δύναμις 
εἴς Τριάδος, xai ἐν τῷ αὐτὸν αὐτουργεῖν, xal τὸν 
Πατέρα συνευδοχοῦντα ἔχει, xal τὸ Πνεῦμα τὸ 
ἅγι0» συνεργὸν, καθὰ xal ἐν τῇ αὐτοῦ θείᾳ σαρχώ- 
cet γέγονεν. Αὐτὸς μὲν γὰρ fjv μόνος 6 Μονογενὴς 
σαρχωθεὶς, ἀλλὰ xol ὁ Πατὴρ εὐδόχησε, xal τὸ 
Πνεῦμα δὲ τῇ σαρχώσει συνήργησεν, ὡς xal ἡ πρὸς 
ex,» Παρθένον διδάσχει τοῦ ἀρχαγγέλου φωνὴ, ἐπεὶ 
καὶ μία ἡ τῆς Τριάδος δύναμις xal. ἐνέργεια, xal 
οὐδὲν ὅπερ ὁ Υἱὸς σαρχωθεὶς ἐχτετέλεχεν, εἰς ὃ μὴ 


nec baptismum, nec chrisma, nec poenitentiam, 
neque oleum sacrum, nec peccatorum remissionema 
aut sacerdotium divinum, aut. vitam monasticam, 
aut ten plum sanctum, aut nuplias sacras, aut 
quamcunque sanctificationem in se portat. lla 
enim omuia per preces liturgicas effectum halent, 
lgitur qui talis est, nullas ncc ante nec post miss 
sam dicat, Spiritus sancti. gratiam nunquam in- 
vocet, nullam cum Christo communionem ineat. 
nec in baptismo nec in cateris sacramentis Spi- 
ritus sancti invocet. gruwtiam, Nunquam  Ecclesi.o 
mysteria participet, ne sit. Christianus. Si autem 
Christianum se dicit, si sacerdotis preces adwit'i!, 
el voces mysticas accipiat ad. Patrem | effusa; et 


139 


sub Spiritus sancti 
Donrinus prescripsit, Dee gratias dicendo, inter 
my3teriorum celebrationem. [1 enim apostoli 
quoque facere. visi. sunt, gratias agentes οἱ pa- 
nem frangenies, sicut Patres Basilius οἱ Chryso- 
$tomus tradiderunt. Qui autem resistunt, 8 sua 
ipsorum liturgia reprehendendi erunt, quia etipsiin 
corpus Christi sanguineni transformari. dicunt, ct 
dona benedicunt, et suo more contra divinam 
traiitionem insufflant, non. contenti. solis Domini 
verbis. Hi per nos nova. introducant 
autem traditiones receptas observantes, sicut. Sal- 


valor ipse. per apostolos Patresque tradidit, s»netae 


communionis mysteria. sub Spiritus sancti invo- 
catione et per verba Domini et. sacerdotum precea 
prolatas peragamus, et sic omnia divina sacra- 
menta, sacerdote Numen implorante, celebremus, 
el erneis signo siguati, omuia ad sanctum fincm 
perductum iri secundum voluntatem — divinani 
credamus. Hzc hactenus. 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 
iuvocatione prolatas, sicut À καὶ εὐδόχησεν ὁ flacho, ἣ τὸ Πνεῦμα. vb dessv γὴ 


licebit. Nos : 


Ti 


συνήργητεν. Οὐχιῦν ὁ τὰς ἱερχτικὰς expe dini 
ἐπὶ τῇ τελειώσει τῶν μυστηρίων οὐδ᾽ ἄλλην iul 
τῶν ἱερῶν ἀπασῶν τελετῶν τελεστιχὴν εὐχὴν δέχε- 
ται, xal o) Χριστιανὸς οὗτος, ἐπεὶ οὔτε βάπτισμα, 
ὡς προειρήχαμεν, οὔτε χρίσμα, οὔτε μετάνῃια", 
οὔτ᾽ ἕλαιον. ἅγιον, οὔθ᾽ ἁμαρτιῶν ἄφεσιν, fj θείαν 
ἑερωπσύνην, ἣ μοναδιχὸν σχῆμα, 3) ναὸν ἅγιον, ἣ 
τίμιον γάμον, ἣ τινὰ ὅλως ἁγιασμὸν παραδέχεται. 
Ταῦτα γὰρ πάντα διὰ τῶν ἱερατιχῶν εὐχῶν ἕνερ- 
γεῖται, Ἢ τοίνυν μηδόλως εὐχὴν àv τῇ ἱερουργίᾳ à 
προλεγέτω ἣ ἐπιλεγέτω, καὶ διὰ τοῦτο μηδὲ τὴν 
χάριν ἐπιχαλείσθω τοῦ Πνεύματο;, ὡς ἂν pw 
χοινωνίαν ἔχῃ Χριστοῦ, ὁμοίως τε μήτ᾽ ἐν τῷ βα» 
πτίσματι f| ταῖς ἄλλαις τελεταῖς ἐπιχκαλείσθω τὴν 
χάριν τοῦ Πνεύματος, ἵνα μηδαμῶς- ἔχῃ τῆς Ἔχ- 
χλησίας μυστήριον, μηδ᾽ ὅλως εἴη Χριστεανὺς, à 
Χριστιανὸς λέγων εἶναι, καὶ δεχόμενος τὰς τὼν 
ἱερέων εὐχὰς, καὶ τὰς τελεστιχὰς ταύτας φωνὲς 
δεχέσθω, πρὸς τὸν Πατέρα τε οὖσα:, χαὶ τῇ ἐ πιχλέ- 


σει γινομένας τοῦ θείου Πνεύματο:, ὡς παραδέδωκεν ὁ Σωτὴρ πρὸς τὸν Πατέρα εὐχαριστή ας, ὡς 


εἴρηται, iv τῷ τὰ μυστήρια ἐνεργεῖν. Ὃ xai οἱ 
ἅ κα χαὶ χλῶντες τὸν ἄρτον, xat οἱ Πχτέρες παραδεδώχασι Βασίλειος χαὶ Χρυπόστομης, Οἱ 
μενοι δὲ xal ànb τῆς σφῶν λειτουργίας ἐξελεγχέσθωσαν. Εΐχονται 


ἀπόστολοι ποιοῦντες ἐδείχνυντο, εὐχαριστοῦντις 
ἀνθιστά- 


Ὑὰρ καὶ αὐτοὶ, τὰ προχείμενε 


σῶμα γενέσθαι χαὶ αἷμα τοῦ Χοιστοῦ, xai εὐλογοῦσ' τὰ δῶρα, χαὶ ἐμφυσῶτι παοὰλ thv θείαν ze 
ράδοτιν, οὐκ ἀρχούμενοι tol; τοῦ Κυρίου μόνον φωναῖς. ᾿Αλλ᾽ οὗτοι μὲν πάντα καινοτομείτωσαν. 
Ἡμεῖς δὲ τηροῦντες τὰς παραδόσεις ἃς παρελάδομεν, ὡς ὁ Σωτὴρ δι" ἑαυτοῦ xal τῶν ἀποστόλων παρ- 
ἐδωχε χαὶ Πατέρων, τά τε μυστήρια τῆς φριχτῆς ἐχτελῶλεν χοινωνίας, τῇ ἐπιχλήσει τοῦ θείου Πνεὺ. 
ματος, διά τε τῶν τοῦ Κυρίου ῥημάτων, καὶ τῶν ἱερατικῶν εὐχῶν, xal πάσα: τὰς θείας τελετὰς, τῇ 
προσευχῇ τοῦ ἱερέως ἐν θείᾳ ἐπιχλήσει, xal τῇ τοῦ σταυροῦ σφραγῖδι, τὴν τελείωσιν πιστεύωμεν δέχε- 


αθχι xatX τὴν θείαν παράδοσιν. ᾿Αλλὰ τὸ περὶ τούτου μὲν ἀρχείτω. 


89. Quid oratio Dominica doceat ostendatque. 


Tandem ubi rogavit ut uno ore et uuo enimo 
Deum collaudemus, et misericordiam magm Dei 
Jesu Christi super mos invocavit : coelesti. Patri 
neos adoptandos offert, orans uti per naturalem 
ejus Filium a peccato purgati, aáecundum gratiam 
filii evadere, et qui Pater est caviestis, eum digne 
vocare Patreu possimus. lloc autem signum est 
future concordi in futuro seculo et unionis cum 
Deo in Spiritu sancto, per unigenitum ejus. Fi- 
liun. Unde pontifex pacem precatus, et gratiis 


actis, οἱ Jesu invocato, uti. se'sanetorum  partici- . 


pom faciat, et mereantur. etiam ceteri. per. ipsum 
participes fleri, postquam sacris absolutis, ad com- 
munionem devenit. 


90. Quare episcopus humerali iterum aese induat. 


Pallium iterum assumit, declarans hac re, se 
prius iministrum fuisse, et &eanctissimum illud or- 
nawentum in 86 capessere veritum, Quoniam au- 
tem perfecto opere, et ad elevandum panem, at- 
que in partes dividendum, et. »d capiendum 
pliisque distribuendum accedit, necesse ext. illum 
eumni» ci, nitatis suze sacra symbola iuduere. Εἰ 
eum pentificis prxcipium indumentum sit pallium, 
ilud ueressario assumit, et cum eo divinjss'imo- 


C xt. Τί ἡ προσευχὴ τὸ, « Πάτερ ἡμῶν,ν διδάσκει 


τὸ x«l ÓnAoi. 

Τέλος δὲ ὁ ἱεράρχης, στόματι ἑνὶ καὶ μιᾷ xapbls 
προσευξάμενος αἱνεῖν τὸν Θεὸν ἡμᾶς, χεὶ τὰ ἐλέη 
τοῦ μεγάλου Θεοῦ ἡμῶν ἹἽς σοῦ Χριστοῦ ἐπιχαλεσὰ- 
μένος, πρὸς τὴν υἱοθεσίαν ἡμᾶς τοῦ Üzxtpoupaviey 
Πατρὸς ἀνάγει, εὐχόμενος διὰ τοῦ κατὰ φύσιν Υἱοῦ 
χκεχαθαρμένους κατὰ χάριν υἱοὺς γενέσθαι, καὶ ixx 
ξίως καλέσαι ἡμῶν Πατέρα τὸν ἐπουράνιον. Τοῦτο 
δὲ δηλοῖ τὴν ἐν τῷ μέλλοντι ὁμοφροσύνην, καὶ τὴν 
πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τοῦ Μονογενοῦς ἐν ἁγίῳ Πνεύματι 
ἕνωτιν. Ὅθεν χαὶ εἰρήνην ὁ ἱεράρχης ἔπευξάμενος, 
καὶ εὐχαριστήσας καὶ τὸν Ἰησοῦν ἐπιχαλεσάμενο;, 
ὥστε μεταδοῦναι αὐτὸν αὑτῷ τῶν ἁγίων, καὶ χατα- 
ξιωθῖναι 9 8 5c αὐτοῦ καὶ τοὺς λοιποὺς μετασχεῖν, 
ἐπεὶ τὴν ἱερουργίαν τετέλεχε, καὶ πρὸς τὴν xower 
γίαν ἔρχ.-ται. 
μ΄. Διατί πάλιν τὸ ὡποξόριον ὅ ἀρχιερεὺς ἐνδι» 

δύσκεται. 

Λαμθάνει πάλιν τὸ ὠμοφόριον, δεικνὺ;, ὅτι πρῶ- 
tov μὲν ἐξυπηρετῶν fv, καὶ εὐλαδούμενο; ἦν τὸ 
ἱερὸν ixslvo ἔνδυμα ἐνδεδῦσθαι, ἐπεὶ δ᾽ ἐτελέσθη τὸ 
ἔργον, xal ἀνυψῶσαι τὸν ἄρτον xai μελίσσι εἰς 
μέρη, xal μεταλαδεῖν χαὶ μεταδοῦναι ἔρχεται, χρείᾳ 
τὰ τῆς ἀξίας πάντα ἱερὰ σύμδολα ἐνδεδῦσθαι, Ἐπεὶ 
δὲ τοῦ ἱεράρχου ἐξαίρετον τὸ ὠμοφόριον ἔνδυμα, χαὶ 
τοῦτο yp:ía λαθεῖν, xal σὺν αὐτῷ τῶν θειοτάτων. 
μεταλαῦεῖν. Ἔγ: νσάμεγος tolvpy xal. ἀγυψώσας τὴν 


TM 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO. 


143 


ἔρτον, καὶ, «Τὰ "Arta τοῖς ἁγίοις » ἀνειπὼν, ἔχεῖνος À rum se participem reddit, Indutus igitur et in al- 


μὲν πρὸς τὴν θείαν ἐχείνην τῆς ἱερᾶς τραπέζης 
ζῶσαν τροφὴν ἁγίους ἅπαντας χαλεῖ, « Τὰ “Αγ'!α,» 
Ἀέγων, « τοῖς ἁγίοις. » 


μα΄. Τί δηλοῖ τὸ, Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος, xal τί 


διδάσκει τοῦτο. ᾿ | 

Ὃ δὲ λαὸς ὁμοφώνως κράξει, « Εἷς ἅγιος, εἷς 
Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. » 
Τοῦτο δὲ Παῦλος φησὶ χηρυχθήσεσθαι ἐν τῇ τελευ- 
ταίᾳ ἡμέρᾳ, ὅτε ε χάμψει πᾶν γόνυ τῷ Ἰησοῦ, 
πᾶτα δὲ γλῶσσα ἐξομολογήσεται, ὅτι Κύριος "In- 
σοῦς Χριστὸς εἰς δόξα) Θεοῦ Πατρός. » "Ex τούτου 
τοίνυν χοινὴ πάντων ἕνωσις τῶν πιστῶν ἀἁνομολο- 
γεῖται, χαὶ ἡ συμφωνία παρὰ πάντων τῆς ἀναχηρύ- 
ξεως τοῦ σαρχωθέντος Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ὃς ἐπὶ πάντας 
βασιλεύσει, καὶ τῆς βασιλείας αὑτοῦ οὐχ Éotu 
Ξέλος, ὡς γέγραπται. ᾿Αλλὰ καὶ πρὸς τὴν φωνὴν 
« Τὰ Ἅγια τοῖς ἁγίοις, » τὸ, «€ Εἷς ἅγιο;, » ἐν ἀπο- 
χρίσει λεγόμενον, πρῶτον μὲν τὴν αὐτοαγιωσύνην 
καταγγέλλει τοῦ Θεοῦ, χαὶ ὅτι παρ᾽ αὐτοῦ πᾶσι τοῖς 
ἁγιαζομένοις ἐστὶν ὁ ἁγιασμός. Καὶ ταπεινώσεως δὲ 
ἐ πέχει λόγον" Τίς γὰρ ἔσται, φησὶ, χαθαρὸς ἡμῶν, 
3 τίς ἅγιος ; Εἷς μόνος ἅγιος, εἷς Χριστὸς, ὃς φι- 
λανθρώπως ἡμᾶς ἁγιάσει. 


ι΄. Τί τὸ ἀνυψῶσαι τὸν θεῖον ἄρτον δηλοῖ. 


Τὸ δὲ ἀνυψῶσαι τὸν ἄρτον τὴν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ 
δηλοῖ ὕψωσιν τοῦ Ἰησοῦ. Διὸ xal τὸ ποτήριον πρό- 


χεῖται αὐτὸ τὸ ἀπὸ τῆς ἀγίας αὐτοῦ ῥεῦσὰν πλευρᾶς C 


φέρον αἷμα xal ὕδωρ. 


γ΄. Δ'ατί εἰς τέσσαρα μειλίζει τὸν θεῖον ἄρτον, 
xal σταυροεκιδῶς αὑτὸν τίθησι. 


Τὺν μὲν οὖν ἄρτον εἰς τέσσαρα διαιρεῖ, καὶ σταυ- 
ροειδὼς ταῦτα τίθησι, χὰν τούτῳ ἐσταυρωμένον 
βλέπει τὸν Ἰησοῦν, Οὐδὲ γὰρ ἄλλη τις οὕτω θαυ- 
μαστὴ θεωρία, ὡς τὸ τὸν ὑψηλὸν Θεὸν οὕτω θεωρεῖν 
ὑπὲρ ἡμῶν ταπεινόν. Τὴν ἄνω δὲ μερίδα λαδὼν, 


σταυροειδῇ τύπον δείξας τῷ ἄρτῳ ἐμθάλλει τοῦτον. 
τῷ ποτηρίῳ, χαὶ τῶν μυστηρίων ποιεῖται τὴν ἕνω-. 


σιν. 


μ5. Διατί καὶ (Écv τοῖς μυστηρίοις εἰσάγει 
ὑδωρ. 


Εἶτα xoi ζέον ὕδωρ ἐγχέεει τῷ ποτηρίῳ. Τοῦτο δὲ D 


ποιεῖ, μαρτυρῶν ὅτι xal νεχρὸν γεγονὸς τὸ Kup:a- 
xbv σῶμα, τῆς θείας ψυχῆς αὑτοῦ χωρισθείσης, 
ζωοποιὸν αὖθις ἔμενε, τῆς θεότητο; μὲν οὐ διλιρες- 
θείσης αὐτῷ, χαὶ τῶν ἐνεργειῶν δὲ τοῦ Πνεύματος 
ἀπασῶν μὴ χωρισθεισῶν. Ἐπεὶ οὖν καὶ τὸ ζέον 
Ὀδωρ ζωτιχὴν τῷ θερμῷ παρέχεται ἔμφασιν, εἰσ- 
ἀγεται τότε ἐν τῷ χαιρῷ τῆς μεταλήψεως, ὡς; ἂν τὰ 
χείλη τῷ ποτηρίῳ προσψαύοντες χαὶ χοινωνοῦντες 
τοῦ αἵματος, ὡς ἀπὸ τῆς ζωυποιοῦ πλευρᾶς ἐχείνης 
πίνοντες διατιθώμεθα, τῆς θεότητος μὴ διαιρεθεῖ- 
σης, ἐχτυπούση; τοῦτο τῆς εἰσαγωγῆς xal προσψαύ 

σεως τοῦ θερμοῦ. Πὺρ γὰρ ὁ Θεὸς ἡμῶν γέγραπται. 


* Philipp. u, 11, 


tum sublato pane, dictoque : Sancta sanctis, ille 

quidem ad sacrum sacre mense et vivum ali- 

mentum sanctos omnes vocal, dum dicit : Sancta 

sanctis. 

91. Quid significet Unus sanctus, unus Dominus, et 
quid per hoc doceatur. 

Populus vicissim consona voce clamat : « Unus 
sanctus, unus Jesns Christus in gloria Dei Patris. ». 
Et hoc quidem, ut Paulus dicit, przdicabitur in 
ultima die, quando Jesu « flectetur omne genu, et 
omnis lingua confitebitur, quoniam Dominus Jesus 
est in gloria Dei Patris *. » Ex boc igitur commu- 
nis unio fideliuin cunctorum  publicatur, εἰ con- 
sensus ab omnibus de praedicatione incarnati Dei 
Filii exhibetur: qui regnabit super omnes, et re- 
gni ejus non erit flnis, ut scriptum est. Quin etiam 
ad'vocem, « Sancta sanctis, » quod respondetur, 
« Unus sanctus, » primum quidem ipsam Dei sancti- 
talem qua ex semet sanctus est, ct ab eo omni- 
bus sanciificatis sanctitate profluere annuntiat, ct 
bumilitatis causam compleetitur : quasi dicatur, 
Quis nostrum mundus, aut quis sanctus est ? Unus 


solus sanctus Jesus Christus, qui benigue nos 
sanctificabit. 


-99. Quid denotet quod in sublime dicinus panis 


attollitur. 
Panis vcro elevatio Jesu in cruce elevationem 
declarat ; ideo et oculis calix objicitur, qui 6 


sacro ejus latere sanguinem simul et aquam pro« 
fluentem. continet, 


95. Quare in quetwor partes. dividat "episcopus 
sacrum paneu, εἰ ita illas ponat ut formam crucis 
re,erunt. 

Panem etiam in quatuor partes dividit, ct in 
moduui: crucis componit, el. in eo crucilixum Jc- 
sum contemplatur: nec enim sublimior potest 
esse contemplatio quam ejus, qui eum sit. Deus 
excelsus pro nobis humilis factus est. Superiorew 
autem portionein, cum ea, forma crucis expressa, 
in calicem &nmitit, mysteriorumque unionem 
facit. 

91. Quare aquam ferventem. affundat mysteriis sioe 

tino consecrato. 

Post ferventem aquai in calicem injicit, quod 
facit t-statis, eji mortauum Domini corpus, 
divinaque anima ab eo separata, nihilominus vivi- 
ficum miansisse, divinitate nimirum operationi- 
busque Spiritus universis ab eo neutiquam divul- 
sis. Et quia aqua calida vitalem speciem ob ca- 
lorem praebet, tempore communionis adhibetur ; 
ut labris admotis οἱ sanguini communicantes, ita 
sfficianur, quasl e vivifico illo latere libaremus, 
Nondum enim divipitas avulsa est, quod per in« 
troductionem et caloris contactum. Gyuratur, Affe. 
runtur bujus rei rationes, a summis viris alia 
quoque; verum ista nostra consideratio suffücie 


713 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


"ui 


Nam ut cx verbis ad hanc ferventis aquse inje- A Εἰσὶ δὲ 24yot πρὸς τοῦτο xal ὑψηλοτέρων ἀνδρῶν 


ctionem addi solitis intelligere licet, hic quem di- 
ximus Ecclesiz scopus est. Ait enim, « Fervor 
sancti Spiritus. » 


95. Quare ferrida aqua etiam. ín pratanctifica- 
(ἰς adhibeutur. 


[mo vero etiam quod in przsanctificata calens 
aqua inditur, boc liquidius declarat. Non eniu 
foret opus, si alius esset finis, jn dona immittere, 
quandequidem in perfecta missa jam ipsi calici 
Cconuimista est. 

980. Quod Salvatoris sacram  aciionem | imitatur 
episcopus, quaudo puuem in. partes dividit. 

In multas vero. particulas dividens panem pon- 
fex, in. eo Jesu. Christi. sacrificium imitatur. 
« Fregit. enim panem, » scriptum est, « deditque 
discipulis suis, » 

97. Quomodo comunicent episcopi ct sacerdotes. 

Primus ipse pini communicat, et tremendo ca- 
lici participat. Neque enim illi alius porrigit, nisi 
forte quispiam ejus ordinis sit, pontifex vide—- 
licet. 

98. Quid denotet, quod commwunicaturi sacerdotes 
eroscaluntur. episcopi. dexieram. genauque. 


Deinde aliis omnibus manum οἱ genam oscu- 
lautibus. cominunionem impertitur, qua ct carnis 
communicatloneur, etiam in. futuro. saeculo, cam 
Jesu indissolubili nexu futuram przedicat. Manus 
vero et geua osculum suscipiunt, illa quidem ut 
miuistra et qua tremenda illa tangit; hac quia 
instruimeutuim sermonis 651], unde preces fjunt, et 
propier ebaritatem. communionemque jn Christo ; 
quod et confirmat id quod tunc profertur : « Chri- 
stus in medio nostrum. » Sed. οἱ preterea quia in 
gena Dominas alapaim sustinuit, ut. el. pontifex 
recordari inducatur, φ δι αν humilitatis uagistrum 
»e exhibuit, nec ullo modo in tau diviuis magnis- 
(ue functionibus efferatur. 


99. Quare sacerdotes in bemate sive sacrario ma- 
nibus et labris, lici cochleurio et egira bema 
δ ΗΜ. sucra mysteria, 

Ubi porro. ii qui de altari sunt juxta altare 
poimunicarunt, et ordini convenienter (ut. et in 
ptura vita faturum Paulus docet : « Unusquisque, 
inquit, in ordine suo *), manibus et ipsi divinum 
pauem acceperunt et calicem. libarunt, Postino- 
dum eliam sauctissima dona populo cooperta cg- 
hjbentur. Quod monet, nou esse fas, ut diximus, 
pues bzc aperta aspicere. Quod si quis ad. com- 
"unionem est paratus, etiam hic cum religione 
ac Limore accedens, non sine medio, sed e co- 
€hleari pontificia manu  coumunicat. Postmodum 
Jaicis sancta. exhibentur, ut adorent Dominum nos 
sirum qui Patri offertur et immolatur, et ut fidejes 


516r. sv, 25. 


ἄλλοι, χαὶ οὗτοι θαυμαστοί. Ἀλλ᾽ ὑμῖν ἀρκείτω 

οὗτος ὁ λογισμός. Ὥς γὰρ ἀπὸ τοῦ ἐπαᾳδημένου ἔστι 

νο:ἷν, ἐν τῷ τὸ ζέον εἰσάγεσθαι, τοῦτό ἔστιν͵ ὃ 

εἰρήχαμεν, ὁ σχοπὸς τῆς Ἐχχλησίας. « Ζέσι; γὰρ 

1»εὐματο; ἁγίου, » φησίν. 

289 κε΄, Διατί καὶ ζέον ὕδωρ ἐν τοῖς προη- 
γἱασμένοις &icáyecat. 

᾿Αλλὰ xai τὸ εἰσάγεσθαι ζέον kv τοῖς προηγια- 
αμένοις, τοῦτο χαθαρώτερον δείχνυσιν. Οὗ γὰρ yptio 
$^, εἰ ἄγλος ὧν ἐτύγχανεν ὁ σχοπὸς, τὸ ζέον εἰσά- 
γεσθαι ἐν τοῖς δώροις, τῇ τελείᾳ λειτουργίχ εἰσα- 
χθέντο; τῷ ποτηρίῳ. 
ς΄. Ὅσι τὴν τοῦ Σωτῆρος ἱερουργίαν μιμεῖται 

τὸ μερίζειν τὸν ἄρτον. 

Εἰς πιλλὰ δὲ τὰς ἄλλα; μερίδᾳς διελὼν ὁ ἄρχιε» 
ps5; χὰἀν τούτῳ μιμούμενος τὴν ἱερουργέαν τοῦ 
Ἰησοῦ. « Ἔχλασε γὰρ τὸν ἄρτον, » ὡς γέγραπτει, 
€ καὶ ἔδωχεν αὐτοῦ τοῖς μαθηταῖς. » 

7. Πῶς κοινωνοῦσιν ἀρχιερεῖς t& καὶ ἱερεῖς. 

Μεταλαμθάνει πρῶτον αὐτὸς τοῦ ἄρτου, xal pt- 
τέχει τοῦ φριχτοῦ ποτηρίου " o0 γὰρ ἄλλος αὐτῷ 
μεταγίδωσιν, εἰ μὴ πού τις τῶν ὁμοταγῶν, ἀρχ"ξ. 
ρεὺς δηλονότι 
νη΄. Ti δηλοῖ τὸ ἀσπάζεσθαι ἐν τῷ κοιγωγεῖν 

τοὺς ἱερωμένους τὴν τοῦ ἀρχιερέως δεξιὰν 

xe'pe καὶ zapsidv. 

Εἶτα xal τοῖς ἄλλοις ἅπασι μεταδοὺς  ácnatopi- 
γοις τούτου χαὶ χεῖρα καὶ παρειὰν, τὴν ἀπὸ τῆς 
σαρχὺς χοινωνίαν χαὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀνακχηρύττει 
«οὔ Χριστοῦ, xal τὴν μετ᾽ αὐτοῦ ἀδιάσπαστον ἕνω- 
σιν. Χεὶρ δέ γε xal παρειὰ τὸν ἀσπασμὸν ὑποδέ- 
χονται, ἡ μὲν ὡς ὑπουργὺς xal τῶν φριχτῶν ἀπτον 
μένη" ἡ παρειὰ δὲ, xal διὰ τὸ ὄργαγον εἶναι τοῦ 
λόγου, ὅθεν αἱ προσευχαὶ, γαὶ διὰ τὴν ἀγάπην χα! ὁ 
τὴν ἐν Χριστῷ xowov:av, ὃ καὶ τὸ λεγόμενον βε- 
6€awi, « Ο Χριστὸ; ἐν μέσῳ ἡμῶν. » ᾿Αλλὰ χαὶ διὰ 
τὸ χατὰ χόῤῥης τὸν Κύριον ὑπενεγχεῖν ῥάπισμα, 
ὡς ἂν εἰς ὑπόμνησιν ἄγηται ὁ ἀρχιερεὺς, οἷας τὰν 
πεινώσεως ὁ δεσπότη; διδάσχαλος γέγονε, xa μὴ 
χατά τι ἐν τοῖς οὕτω θείοις; xa μεγάλοις Epvot; 
ἐπαίρηται 


μ0’, Διατί οἱ μὲν ἱερωμένοι ἐν τῷ βήματι χερεὶ 
xal χείλεσι Ἰαμδώνουσι ta μυστὴρια, ἔξωθεν 


D δὲ καὶ διὰ τῆς «ἰαδίδος οἱ λαϊκοί. 


Τῶν δὲ τοῦ βήματος ἐν τῷ βήματι μετασχόντων, 
xa ἀναλήγως τῇ τάξει, ὡς ὁ [Παῦλος χαὶ ἐν τῷ p£- 
Aovtt διδάσχει, « ἕκαστος, » λέγωγ, € ἐν τῷ oixto 
τάγματι, » ταῖς χερσί τε νχαὶ αὐτῶν τὸ θεῖον ἄρτον 
δεδεγμένων, καὶ τοῖς χείλεσι του ποτηρίου μεῖ» 
λυδόντων, ὕστερον τὰ ἁγιώτατα δῶρα rspiuxixr- 
λυμμένα xat τῷ λαῷ δείχνυται. Τοῦτο δ᾽ ἐμφαίνει, 
ὅτι οὐ θεμιτὸν, ὡς εἴρηται, ἀπεριχαλύπτως ὁρᾷν 
ταῦτα πάντας. [δἰ δὲ τις πρὸς χυινωνίαν ἑχανὸς, xol 
οὗτος προσιὼν μετ᾽ εὐλαδεία, xal φόθου, οὐχ ἀμέν 
σως τούτων μετέχει, ἀλλὰ διὰ τῆς λαξίδος ἀρχιερὰ» 
κιχῇ χειρὶ xotvtovet, "Ett δὲ τῷ λαῷ τὰ ἅγια δείχνυ- 
ταις (va xal προσχύνησιν ἀποδῶσι πάντες τῷ Us 


749 


EXPOSITIO DE DIYINO TEMPLO. 140 


ἡμῶν xaX ἱξρουργηθέντι χαὶ τεθυμένῳ χαὶ τῷ Πατρὶ A per adorationem et communionem aspectumque 


φπροσενηνεγμένῳ, xal διὰ τῆς προσχυνήσεως xal 
εὐχαριστίας καὶ ὄγεως χαθαγιασθῶσι μὲν ὀλιχῶς 
οἱ πιστοὶ, τύχωσι δὲ ἱλασμοῦ οἵ τε παριστάμενοι, 
ol τε χατὰ λόγον ἀποδημοῦντες, γαὶ οἱ ἐν παντὶ τῷ 
χόσμῳ πιστοὶ, xal ἔτι οἱ προτε)ειωθέντες εὐσεδῶς 
χαταξιωθῶσιν ἀνέσεως. Διὸ χαὶ ὑπὲρ ἑαυτοῦ πᾶς 
πιστὸς εὐχέσθω, καὶ τῶν αὐτοῦ τότε ζώντων τε χαὶ 
τιθν:ώτων, καθορῶ» διαλλαχτὴν αὐτὸν δειχνύμενον 
τὸν Δεσπότην, xal ὑπὲρ ἁπάντων γεγενημένον 
θυσίαν χαὶ ἱλαστήριον. Καὶ σὺν φόδῳ παντὶ χαὶ 
πόθῳ, τῶν θείων δειχνυμενων δώρων, πᾶς πιστὸς 
ἀπεριχαλύπτῳ τῇ χεφαλῇ πρὸς τὰ θεῖα δῶρα ὁράτω, 
xai μετ᾽ εὐλαδείας xal τρόμου προσχυνείτω, xal 
προσευχέσθω ὑπέρ τε ἑαντοῦ xal τῶν αὐτοῦ, xal 


plane puriflcentur, οἱ ut assiatentes, οἱ pro 
tempore absentes οἱ per omnem terrarum orbem 
diffusi misericordie compotes fiant, et ut αἰ 
rite preparati sunt, indulgentiam nanciscantur, 
Quare omnis fidelis pro se et pro vivis ac mor- 
tuis preces faciat, Doroinum ob oculos poncns 
qui pra omnibus sacrificium est factus et propi- 
tiatorium; et quilibet, dum dona divina mon- 
sirsntur, cum metu. ac desiderio, detecto capite, 
celestia dona oculis lustret, et cum tremore et 
commoto animo genua flectat donec sacerdos iHa 
auferat ex tabernaculo. Nemo autem gravi illo 


temporis monento indolens esto; Christus enim 


ipse praesens est, et in calice sanctissimum ejus 


πάντων πιστῶν, ὡς εἰρήχαμεν, ἕως ὁ ἱερεὺς θυμιά- D corpus οἱ sanguis. prostant. Quodcuuque eaim 


σας ἀπενέγχῃ ταῦτα ἐν τῇ προθέσει. Καὶ μτδεὶς 
xatà τὸν φρικτὸν ἐχεῖνον χαιρὸν ἀμελείτω. Αὐτὸς 
γάρ ἐστιν ἐμφανιζόμενος ὁ Χριστὺς, xal ἐν τῷ πο- 
τηρίῳ αὐτὸ τὸ πανάγιον αὐτοῦ σῶμα xal τὸ θειότα - 
τον αἷμα. Καὶ ὅπερ ἄν τις τότε εὔξαιτο μετὰ πί- 


tuni aiiquis petierit in sancto ejus nomine, acci- 
piet, sicut Salvator ipse pronuntiavit. Hanc adora- 
lionem cum timore iu ingressu pr*sanctilicato- 
rum exsequi debemus, verum Christum creden- 
tes eum quem sacerdos in capite gerit. 


στεως, εὑρήσει ἐν τῷ ἁγίῳ αὑτοῦ ὀνόματι, xabuq περ εἶπεν αὐτός, Ταύτην τὴν μετὰ φόδου προσχύ- 
νησιν xol τὴν προσευχὴν xai ἐν τῇ εἰσόδῳ τῶν προηγιασμένων τελεῖν ὀφείλομεν, ὡς αὐτὸν 290 τὸν 
Χριστὸν ὁρῶντες ἐπὶ τῆς χεφαλῆς τοῦ ἱερέως χρατούμενον. 


'. Τί σημαίνει τὸ θυμιᾷν ὕστερον τὰ μυστήρια 
n xal to: «᾿Υψώθητι ὁ Θεὸς, » éxiAéyew. 


Καὶ οὕτω τὴν τοῦ Θεοῦ χληρονομίαν xai τὸν 
περιούσιον λαὸν ἐπευξάμενος ὁ ἀρχιερεὺς, ἄπεισι 
θυμιῶν τὰ δῶρα, ἐπιλέγων, ὅσα τὴν ἀνάληψιν τοῦ 
Σωτῖρο; δηλοῖ, χαὶ τὴν μετὰ ταύτην δόξαν τοῦ xn- 
ρὕγματος αὐτοῦ ἐν másp τῇ κτίσει, οἱονεὶ διχλεγό- 
μενο; τῷ Σωτῆρι, καὶ λέγων, ὅτι, Σὺ χατῆλθες 
μέχρις ἡμῶν, xal καθ᾽ ἡμᾶς ὥφθης, xal εἰς οὐρα- 
νοὺς ἀνελήλνθας, xal ἀναληφθεὶς, τῇ δύξῃ τῆς σῆς 
δυνάμεως πεπλήρωχας πᾶσαν τὴν γῆν, δι᾽ ἧς xai 
fusi; ἱερουργοῦντές cou τὰ μυστήρια, καὶ peti- 
χομέν σου, χαὶ μεθ᾽ ἡμῶν διηνεχῶς ἔχομέν σε. "Ent 
τούτοι;, τῶν ἱερῶν δώρων ἐν τῇ προθέσει àntv:- 
χθέντων, διαχόνον μὲν τὸν δίσχον ἐπὶ τῆς χεφαλῆς, 
ἱερέων δὲ ταῖς χερσὶ τὰ ποτήρια χατεχόντων, αὐτὸς 
εὐχαριστήσας, χαὶ τὰς χεῖρας νιψάμενος, ἕξεισι τὸ 
καλούμενον ἀντίδωρον ἀντιδιδοὺς τῷ λαῷ. 


pa. Τί ἐστι τὸ καιούμενον ἀντείδωρον, καὶ ἡ 
τούτου δόσις. 


100. Quid significet quod post myster'a fit suffitus, 
additurque : « Exuliure Deus.» 


Atque ita super hisreditate Dei οἱ copioso ejus 
populo ora:ione fusa, abit. poutifex donis suffitum 
adhibens et adjic'ens, quz Ascensionem Domini, 
et in posterum gloriam  przdicationis in toto 
mundo significant ; veluti sic Salvatorem  allo- 
quens : Tu usque ad nos descendisti et inter nos 
visus es, et in colum ascendisti, te assumpto, 
gloria virtutis tue omnem terram implevit, per 
quam et nos sacri(icantes tua inystería, οἱ par'i- 
cipa».us te, et quotidie ac perpetuo habemus te. 
Post hzec, sacris donis ad prothesin delatis, dia- 
cono quidem discum in capite, sacerdotibus au- 
tem manibas calices tenentibus, ipse gratiis actis, 
el manibus lotis, egreditur, pauen.que. benediciuim 
populo distribuit. 


L] 
101. Quid εἰς panis benedictus, et quod iile vice 
Eucharisue datur. iis, qui ad. s.crum comu.u- 
nione. sunt imparati. : 


Ἐπεὶ γὰρ τὸν Χριστὸν, ὡς εἴπομεν, ὁ ἀρχιερεὺς p — Quoniam enim pontifex Christum, ut. docuimus, 


εἰχονίξει, αὐτὸν δὲ xal ἱερούργησε xai μετέσχε, 
καὶ τοῖς ἱερωμένοις μετέδωχεν, ὀγιασμοῦ δὲ χρεία 
μετασχεῖν xai 75v λαὸν, ὅσος μὲν ἀπὸ τῶν προσευ- 
yov ὁ ἁγιασμὺ: χαὶ τῆς epit); ἱερονργία;, von- 
τῶς τοῖς πιστοῖς μετεδόθη. Ἑπεὶ δὲ xal δι᾽ αἰ:θη- 
τῶν τινων ὡς; σῶμα περιχειμένοις τὸν ἀτζιασμὼὺν 
ἔδει λαθεῖν, διὰ τοῦ ἀντιδώρον γίνεται. Τοῦτο 6i 
ἡγιασμένος ἐστὶν ἄρτος ἐν τῇ προθέσει προσενε- 
χθεὶ;, ἐξ οὗ τὸ μεσαίτατον ἐχόληθὲν, xal ἱερουργη- 
θῆναι προσενεχθέν. Οὗτος ὕστερον, ὡς xat τῇ λόγχῃ 
σφραγισθεὶ,, xal θεῖα δεξάμενος ῥήματα, ἀντὶ τῶν 
δώρων τῶν φριχτῶν δηλαδὴ μυστηρίων, τοῖς μὴ 
μετασχοῦσι τούτων παρέχεται. Οὕτω ποιήσας, xal 


Pa1roL. Gg. CLY. 


exprimit, ipsum et sacrificavit, et participavit, et 
viris sacris initiatis iufpertivit; sanctificationcm 
etiam participare opus est populum, quanta qui- 
dem a precibus et a tremendo sacrilicio, intelle- 
ctuali modo sanctificatio a fidelibus commuuicari 
potest. Et quoniam sensibilibus quibusdam rebus, 
ul corpore teclos sauctilicationein uos recipere 
oportebat; id maxime pane benedicto praestatur. 
lile autem est panis sanctifi.atus, super quo ic 
propositionis mensa preces fuss sunt, ez 
media pars exaecta, precibus consecr 

lic postea ut lanceola signatus. δὲ 4i 

super se factis, loce 


741 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCTHÜEP. 


11 


cra'mentorum videlicct) iis. qui non communi- À εὐλογίαν ἐπευξάμενος τῷ λαῷ ὁ ἀρχιερεὺς, τέλος 


/carunt. distribuitur. Quod pontifex ubi fecit, 
et populo bene precatus est, misse finem im- 
ponit. 

Ac nos quidem misse sacratissima arcana fu- 
sius explanare volebamus ; sed cum id intelligen- 
ti: nostrz tenuitas prohibeat, et. summi ac divini 
quidam viri pro excellenti cognitione sua de his 
ronsceripserint, eo vos mittentes, conticescimus. 
Qua vero attulimus, non ea ipsi excogitavimus, 
sed ex Patribus et pietatis doctoribus pr:zecipuis, 
qui de his sublimia scripserunt, occasionem dis- 
screndi habuimus. Erat in animo et ea que (lunt 
in prothesi enucleare ; verum quia de Lis simi- 
liter iidem explicaverunt, nos verba faccre nibil 
est necesse : piuca. tamen quiedam quas ad pro- 
thesin. spectant. subjicimus. Secundum traditio- 
nem primum quidein. sacerdos panem offert, 
deinde mistionem et unionem calicis adjungit. 


103. Quam rationem habeant. particule de sacra 
hostia i1 honorem sacre Virginis et. pro sanctis 
virentibus ac moriuis oblatg Deo, et quid. ille 
conferant, 

Post etian particulas offert. D»o; aliam quidem 
in honorem Matris Domini, quasdam vero pro 
sanctis et reliquas pro vivis et defunctis fidelibus, 
Quzritur itaque, quam vim habeant istze particulae 
el utru/:n. in corpus Domini transmutentur; et 
quid iis conferant pro quibus. offeruntur, Sermo 


cuidem a Patribus ad nos usque pervenit, parti- C 


ceulas oblatas utilitatem multam conferre, locum 
cnim tenent. personarum earum pro quibus offe- 
rantur; sacrificiumque quoddam est pro ipsis 
Deo oblatum, sicut οἱ sacerdos inter offerendum 
iequit : « Su-cipe, Domine, sacrificium istud. » 
Quz igitur pro sanctis offeruntur, ad gloriam eo« 
rum et lionorem, ad auguientum dignitatis, et ad 
divini luminis receptionem majorem valent. Quae 
autem pro fidelibus sunt, pro mortui3 quidem, ad 
peceatorum remissionem et divine gratixs con- 
junctionem prosunt. Qui vero pro vivis, si cum 
penitentia bene vitam dispensaverint, ad pana- 
rum levamen, ad peccatorum condonationem, ad 
vitz: zteruz spem conducunt, Nam et sanctis in- 


ἐπιτίθησι τῇ ἱερᾷ τελετῇ. 


“μεῖς μὲν οὖν καὶ διεξοδικώτερον ἐδευλόμεθα 
τὰ τῆς ἱερωτάτης τελετῆς ἑρμηνεῦσαι. ᾿Αλλ᾽ ὅτι 
xai ἀδρανὴς ἡμῶν ὁ νοῦς, καὶ τῶν μεγίστων καὶ 
θείων ἀνδρῶν τινὲς ἀξίως αὑτῶν τῆς ὑψηλῆς γνώ- 
σεως συνεγράψαντο, ἐχεῖσε παραπέμποντες ὑμᾶς, 
σιγῶμεν ὑμεῖς. - ᾿Αλλὰ xal ὅσαπερ εἴπομεν, οὐχ &y' 
ἑαυτῶν εἴπομεν, ἀλλὰ ἀφορμὰς ἔχοντες ἐκ Πατέ- 
ρων, καὶ τῶν τῆς εὑὐσεδείας μάλιστα διδασχάλων, 
οἵ περὶ τούτων ὑψηλοφοόνως ἐδίδαξαν. Ἐμέλλομεν 
xai περὶ τῶν ἐν τῇ προθέσει διαλαδεῖν * ἀλλ᾽ ἐπειδὴ 
καὶ περὶ τούτου ἐχείνοις ἡρμήνευτα:, οὐ χρεΐα λέ- 
(£t) ἡμᾶς. Mixpóv τι μόνον περὶ τῶν Ev τῇ προϑέ- 
aet ὑπομυῖισαι δέον ὡήθημεν, ὅτι χατὰ τὴν περὶ τούτου 
παράδοσιν προσφέρει μὲν πρῶτον τὸν ἄρτον ὃ le- 
ρεὺς, ἔπειτα δὲ τὴν ἕνωσιν τοῦ ποτηρίου ποιεῖται. 


p3'. Τίνα λόγον ἔχουσιν αἱ προσαγόμεναι (ut 
pisc, καὶ κατὰ τί λυσιτεῖοῦσι. 


Εἴτα xat μερ᾽δᾶς προσφέρει τῷ Θεῷ, τὴν μὲν εἰς 
τιμὴν τῆ; τοῦ Κυρίου Μητρὸς, τὰς δὲ λοιπὰς ὑπὲο 
τῶν ἁγίων, καὶ ἑτέρας ὑπὲρ τε ζώντων καὶ χεχοι- 
μημένων πιστῶν. Ζητεῖται τοίνυν, τίνα αἱ μερ΄δες 
ἔχουσι δύναμιν, καὶ εἰ εἰς σῶμα μεταδάλλονται 
Δεσποτιχὸν, χαὶ τίνα συνεργίαν τελοῦσι τοῖς ὑπὲρ 
ὧν προσάγονται. Ἕστι τοίνυν λόγος, παρὰ Πατέρων 
εἰς ἡμᾶς ἤχων, ὡς αἱ προσαγόμεναι μερίδες πολλὴν 
ποιοῦσι τὴν λυσιτέλειαν" ἀντὶ γὰρ τῶν προσώπων 
εἰσὶν ὑπὲρ ὧν προσάγονται, καὶ θυσία ἐστὶν ὑπὲρ 
αὐτῶν προσφερομένη θεῷ, καθὰ καὶ ὁ ἱερεὺς οὕτω; 
ἐν τῷ προσάγειν φησὶ, ε Ἰ͵ρόσδεξαι, Κύριε. τὴν 
θυσίαν ταύτην. » Εἰσὶ τοίνυν αἱ μὲν ὑπὲρ τῶν ἁγίων 
προσαγόπεναι εἷς δόξαν αὑτῶν xal τιμὴν καὶ ἀνά- 
ὅασιν τῆς ἀξίας xal τοῦ θείου φωτισμοῦ Ta pxboyty 
μείζονα " αἱ δὲ ὑπὲρ τῶν πιστῶν, χεχοιμτ μένων 
μὲ», εἷς λύτρωσιν ἁμαρτιῶν, xal θεία: χάριτος 
ἕνωσιν, ζώντων δὲ, εἰ μετανοίᾳ μόνον τὴν ζωὴν ἔξοι- 
χονομοῖεν, εἷς δεινῶν ἀπαλλαγὴν, εἰς &paptv μάτων 
ἄφεσιν, 99} εἰς ζωῆς αἰωνίου ἐλπίδα. Καὶ c 
ἁγίοις γὰρ ἀνάθατις γίνεται διὰ τῆς θείας ἱερουρ- 


crementum glorie sacrificio illo accedit et fideli- D γίας, καὶ τοῖς πιστοῖς, ὡς εἴρηται, θείου ἐλέους 


hus, ut dictum est, ἀϊνί το misericordia distributio 

impenditur. 

100. Suceidotem — eportere. attendere. pro quonam 
particulum sacram offerat. 

Sed quan'um est utile lioc opus, si pro dignis 
administrelur, tam periculosum et damnosum, sí 
pro lis qui quantum in homine est, diguos sese 
uon prxstant. Particula enim. cujusdam nomine 
saneto pani adjacens, quando consecratur et cor- 
pus Christi fit, continuo sanctificationis el ipsa fit 
particeps, in calicem vero missa sanguini unitur ; 
quare et aniumz pro qua oblata est. gratiam con- 
feri, et tunc intelligibilis fit cum Deo conjunctio et 
counumnio. Et si quidem auima illa € nuucro 


χορηγεῖται μετάδοσις. 


py'. Ὅτι δεῖ προσέχειν τὸν ἱερέα ὑπὲρ τίνος 
τὴν μερίδα προσάγει. 

'AXX' ὅσον τὸ ἔργον ἐπωφελὲς, γινόμενον ὑπὲρ 
τῶν ἀξίως προσφερόντων, τοσοῦτον ἐπιχίνδυνον χαὶ 
ἐπιδλαδὲς ὑπὲρ τῶν μὴ ἱκανῶς ἐχόντων ὡς δυνατὸν 
ἀνθρώποις γινόμενον. Ἢ μερὶς γὰρ di ὑπέρ τινος 
προσαχθεῖσα, ἐγγὺς τοῦ θείου ἄρτου χει μένη, ἐν τῷ 
ἐχεῖνον ἱερουργηθῆναι xal σῶμα γενέσθαι Χριστοῦ, 
εὐδὺς ἁγιασμοῦ xai αὕτη μετέχει. ΕἸἰσχοκισθεῖσα 
ὃὲ xal τῷ ποτηρίῳ ἑνοῦται τῷ αἷματι. Διὸ xal τῇ 
ψυχῇ, ὑπὲρ οὗ προτήχθη, παραπέμπει τὴν χάριν. 
Γίνεται οὖν χοινωνία νοητὴν xaV el μὲν τῶν εὑλ2- 


149 


EXPOSITIO DE DIVINO TEMPLO. 


qa) 


6:lag μεταποιουμένων ἐστὶν, ἣ τῶν ἡμαρτηχότων A pietatem colentium est, aut earum qua: peccave- 


μὲν, μετανενοηχότων δὲ, ἀοράτως, ὡς ἔφημεν, τῇ 
Ψυχῇ τὴν χοινωνίαν τοῦ Πνεύματος ὁ ἄνθρωπος 
ξεται. Πολλάχις δέ γε xa σωματιχὴν εὑρίσχει, 
ὡς ἐμάθομεν τὴν, ὠφέλειαν. Εἰ δέ τις τὴν ἁμαρτίαν 
διενεργῶν εἴη, καὶ ταύτης μηδὲν ἀφιστάμενος, ἀνε- 
πιτηδείω: ἔχων πρὸς τὴν χοινωνίαν, εἰς ΠΕ 
ἐχυτῷ ἔσται zal ἡ ὑπὲρ αὐτοῦ θυσία. Ὅθεν χαὶ προ 
εχτέον ἐστὶ, μὴ λαμθάνειν τὸν ἐερέα παρὰ dace 
τοῦ βουλομένου προσφορὰν, μηδὲ προσφέρειν Ünko 
τοιούτων, οἵ τὴν ἁμαρτίαν ἀνέδην διενεργοῦσι, μή 
ποτε χαὶ αὐτὸς αὐτοῖς συγχαταχριθῇ. "Ex τούτου δὲ 
καὶ πειρασμοὶ χαὶ θλίψεις παρέπονται, « Διὰ τοῦτο 
Y3p,» φησὶν, εἐν ἡμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖ; xal ἄῤῥω- 
στοι xal χομῶνται ἰχανοΐ, » 

Χρὴ δὲ xal τὸν ἱερέα ἐν τοῖς οὕτω με ix εκ δὶς τοῦ 
Θεοῦ ἔργοις ἑαυτῷ προσέχειν, χαὶ ἑαυτὸν ἀναχρί- 
vat), ὡς γέγραπται, προσεχτιχόν τε εἶναι ὡς δύναμις, 
Ei γὰρ περὶ τῶν ἄλλων οὗτο; ἀσφαλίζεσθλι χρείαν 
ἔχει, πολλῷ μᾶλλον περὶ ἑχυτοῦ * xal εἰ ὁ ἐσθίων 
xal πίνων ἀναξίως, ἧτοι χοινωνῶν μόνον, χρῖμα 
ξχυτῷ ἐσθίει xal πίνει, πολλῷ μᾶλλον ὁ ἀναξίως 
ἱερουργῶν. Διὰ τοῦτο πάσῃ δυνάμει προσέχωμεν 
ἑχυτοῖς οἱ ἱερατεύειν λαχόντες, xal παντὶ τρόπῳ 
χαθαρότητος ἐπιμελώμεθα xai ἀμνησιχάχου τρό- 
που. Ταπείνωσις δὲ χαὶ ἀγάπη ἡμῶν αὐξανέσθω 
ταῖς ψυχαῖς; (ταῦτα γὰρ τὰ ἔργα τοῦ ἱερουργουμένου 
ὑφ᾽ ἡμῶν), ἵνα χαὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι ἀξίως αὐτοῦ 
μετέχοντες, χὰν τῷ μέλλοντι τῆς αὐτοῦ χαταξιω- 
θῶμεν ἀνεχφράστου χαὶ αἰωνίου χοινωνίας, χάριτ' 
καὶ φιλανθρωπίᾳ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ τοῦ Υ͵Ἱοῦ τοῦ 
ζῶντος Θεοῦ * p πρέπει δόξα σὺν τῷ ἀνάρχῳ αὑτοῦ 
Πατρὶ, xai τῷ ἁγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν xai 
ἀεὶ, xaX εἰς τοὺς αἰῶνα: τῶχ αἰώνων. ᾿Αμήν. 


* ] Cor. xi, 50, 


runt, ponnitentiam tamen egerunt, invisibili ra- 
tione, ut dixiinus, communionem Spiritus aus«i- 
pit. ὅρα autem, ut experientia. probavimus, cor- 
poralem quoque utilitatem invenit, Quod si peccata 
perpetrare solitus sit ille, nec ab iis abstineat, 
cum ad communionem non 811 idoneus, sacrifi- 
cium pro co oblatum in damnationem illi cedet. 
Unde cavendum sacerdoti, ne ab eo oblationem 
accipiat, neve pro Llalibus offerat, qui abjecto 
omni pudore peccata committunt, ne forte cuim 
ipsis damnemur. Ex hoc aulem et tentationes et 
tribulationes sequuntir : «€ Idcirco, inquit Paulus, 
inter vos multi infirmi et imbecilles, et dormiuut 
multi *. » 

Necesse est porro et sacerdotem in maximis 
hisce operibus sibi attendere et dijud: care semet- 
ipsum, ut^scriptum est, et adhibere cautionem pro 
viribus. Si enim circa alios esse providum opoitet, 
multo amplius circa se. Et si manducans et bibens 
indigne, il est, communicans tautum, judiciura 
sibi inaunducat. et bibit, mu!to magis qui indigne 
sacrificat. Quod cum ita sit, quantum possutnius 
attendamus, qui sacerdotii surtem nacti sumus, 
et omni modo puritatis οἱ injuriarum oblivionis 
curam habeamus. llumilitas et charitas iu anima- 
bus nostris augeatur (hiec enim suut facta ejua 
qui a nobis consecratur), ut el in praesenti Szec.io 
digne ipsum participemus, et in futuro ejus inef^ 


C fabilem et asternim communionem mereauur , 


gratia et benignitate ejusdem Cliristi Filii Dei vivi, 
quem decet gloria cum priucipii experte ejus Pa- 
tre, et sanctissimo ct. vivifico Spiritu, nunc εἰ 
semper, el in sadcula seculorum, Aven, 


l 


751 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


p. 


. TOY AYTOY 


EPMHNEIA ZYNOIITIKH ΚΑΤᾺ AYNAMIN. 


ΕΙΣ TO THX ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΑΙ AMQ'"HTOY HMQN ΠΙΣΤΕΩΣ TQN XPIZTIANON 


OEION ΚΑΙ IEPON XYMBOAON. 


EJUSDEM SUCCINCTA 


QUANTUM LICUIT 


EXPOSITIO DIVINI ET SACRI SYMBOLI 


RECT;E AC SINCER/E FIDEI NOSTILAE. 


Ante omnia necesse ac salutare est ut sanctissi- A — 292 Περὶ τοῦ ἱερωτάτου Συμδόλου τῆς ἀληθοῦς 


mum de vero atque unica Cliristianorum fide sym- 
bolum ad apicem summa cum diligentia observe- 
mius, ex ima mente przdicemus, et, ubi tempus ac 
res jubent, rationem de eo reddamus. lis vero 
prasertim qui scientiz ac doctrinze profundiora je- 
cerunt fundamenta isla necessitas incumbit, ita ut 
vel morte obsignare fidem parati sint. Ac nos ipsi 
«ui, litteris et artibus minus ornati, inferiori ec- 
clesiastic:e hierarchie ordini accensendi, divina 
misericordia ad magisterium, imo ad archiepiscopa- 
tum vocati sumus, per zelum plerorumque discendi 
cupidurum, non obstante infesta turba impiorum ac 
hareticorum, nostrum esse judicavimus ea qua 
mente colimus, ἃς voce przdicamus docenusque, 


jam litteris quoque mandare, euim in finem, ut vere B 


ac sincere, quae apud nos est, pietatis signa, divinas 
Sciipturas interpretando, in medium proferamus, 
fiJel.um fiduciam fulcientes, infidelium autem ani- 
mos convertentes. Deus autem nobis det facultatem 
Patribus nos submissos priebendi, et quie corde ge- 
rimus, eadem qua ipsi sinceritate pronuntiandi. 
— Jgitur, solorum Patrum doctrinam ac sententias οἷ)» 
servantes ipsorum confessionem, divinum, inquam, 
syuibolum, pignus fidei quod composuerunt , inte- 
grum servemus, mente el ore, verbis et factis, 
quotidie in sacra concione proferentes. Symbolum 
autem (dei illud voco quod primo Nicznum conc. 
trecenti octodecium Patres sub Constantino pio imp., 
etin secundo sub Theodosio pio imp. centum quin- 


quaginta Patres pronuntiarunt. firmaruutque,. Et C 


hzc quidem conc. duo, quinque iusequentes ecu- 
wmenice synodi ita secutz sunt ut nihil nec 
cetralendo, nec. adjiciendo Christianismum nobis 
integrum, sicque Ecclesi: fundameutum, pioruin 


xai μένης τῶν Χριστιανῶν ἡμῶν πίστεως, àvavxalw 
μὲν xal σωτηριῶδες, πρό τινος ἄλλον τῶν παρ᾽ 
ἡμῖν, πάντα πιστὸν ἄχρι χαὶ σνλλαθῆῇς xol χεραίας 
ἀσινὲς τηρεῖν αὐτὸ, ὀλοψύχω; τὸ κηρύσσειν, xat δ':» 
δόναι λόγον χατὰ χαιρὸν, ὡς δύναμ'ς. Τοῖς δέ γε 
γνῶσιν ἐσχηχόσι μείζονα, χαὶ διδασχαλιχὸν εἰλη- 
φόσιν ἀξίωμα, τοῦτο μάλιστα τελεῖν πρὸ τῶν ἄλλων 
χρεὼν, καὶ τὴν ψυχὴν προτιθέναι, εἰ τούτου δεήσειε. 
Καὶ ἡμεῖς τοίνυν γνώσει τε χαὶ μαθήσει χαὶ τῶν 
μιχρῶν τῆς Ἐχχλησία; τελοῦντες ἐλάχιστοι. Ὅμως 
ἐἡξιωμένοι τῶν μεγίστων τῆς ᾿Ἐχκχλησία:, εἰς &- 
δαυχαλίας τάξιν χληθέντες xa: ἀρχιερωσύνης φ'- 
λανθρώπῳ χάριτ: Θεοῦ, διά τε τοὺς ἐγγίζοντας xai 
μαθεῖν αἰτουμένους, διά τε τοὺς ἐναντιουμένους ἣ 
ἀσεδεστάσῃ γνώμῃ ἣ αἱρετιχῇ δόξῃ, δίχαιον εἶναι 
ᾧήθημεν, ὃ ψυχῇ πιετεύομεν xal φέρομεν, γλώσσῃ 
τε χῃρύττομεν, xal διδάσχομεν, καὶ γράμμασι xa- 
θομολογῇσαι, xal el; παράστασιν τῆς χαθ᾽ ἡμᾶς 
ἀληθοῦς xal μόνης εὐσεδεία:, ἐκ τῶν θείων τοῦτο 
διερμηνεῦσαι Γραφῶν ὡς δύνλμις. Ὡς ἂν τοῖς μὲν 
πιστοῖς, εὐφροσύνη γένηται μᾶλλον καὶ στηριγμὸς, 
τοῖς δ᾽ ἀπίστοις xal ἑτερόφροσιν ἔλεγχός τε καὶ 
ὄνειδος, Ἣ μῖν δ᾽ ἀποδοθείη Θεῷ five πρὸς τοὺς 
Πατέρας ὑποταγὴ, χαὶ τὸ τῆς ὁμολογίας ἴδον ab- 
τοῖς ἀχρχιφνές ve xal βέδαιον. Οὐκ ἐν ἄλλοις οὖν, 
ἀλλ᾽ ἐν τοῖς τῶν Πατέρων αὐτῶν ἱστάμενοι ῥήμασι, 
τὴν ὁμολογίαν αὐτῶν, τὸ ἱερὸν Σύμδολον, ftot. ση- 
μεῖον τῆς πίστεως, ὅπερ ἐχθέσει οἰκείᾳ καὶ ῥήμα- 
σιν αὐτοῖς συντεθήχασιν οὗτοι, ἀχαινοτόμητον πάν- 
τῇ xai ἡμεῖς συντηροῦμεν xal ὁμολογοῦμεν Ψυχῇ 
«s xal λόγῳ xaY πράγμασιν, ὡς xaO" ἑκάστην ἐπ' 
᾿Ἐχχλησίας χηρύττομεν. Σύμδολον δέ φημι τῆς κί- 
στεως, ὅπερ ἡ πρώτη ἐν Νιχαίᾳ τῶν τριαχοσίων 
δέχα χαὶ ὀχτὼ ἐπὶ Κωνσταντίνού τοῦ εὐσεθοὺς β8α-. 


123 


EXPOSITIO SACRI SYMBOLI. 


pi 
i9 


διλέως, καὶ ἡ δευτέρα ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ φιλοχρί- A confessionem verzque ac orthodoxa fidei signum 


στου βασιλέως tv τῇ βασιλευούσῃ Ἱζωνσταντινουπό- 
λει τῶν ἑχατὸν πεντήχοντα ἀγίων Πατέρων σύνο- 
δοι, χαὶ συνεγράψαντο, χαὶ τελειώσασαι ἐδεθαίω- 
σαν. Ὧ τινι δὴ καὶ αἱ μετ᾽ αὐτὰς οἰχουμενιχαὶ 
θεῖαι πέντε σύνοδοι καταχολουθήσασαι, μηδὲν προσ- 
θεῖσαι μηδ᾽ ἀφελόμεναι, ἀχραιφνῇ τὸν Χριστια- 
νισμὸν ἡμῖν τετηρήχασι, xal τοῦτο τῆς Ἐχχλησίας 
θεμέλιος. Καὶ «ὧν εὐσεδούντων ὁμολογία τῆς 
ἀληθοῦς τε χαὶ ὀρθοδόξου πίστεως σημεῖον, χαὶ 
στήλη, χαὶ ὄρος ἀσφαλὴς καὶ ἀσάλευτος. Ταύτην 
τὴν ὁμολογίαν ὁ ἀρχῆθεν πολέμιος ἐξ. ἀρχῆς χατα- 
πολεμῶν, ὡς χαὶ τὸν ἄνθρωπον πάλαι τῆς θείας 
ἑσπούδαχεν ἐξῶσαι βουλῆς. Καὶ νῦν ἀθέοις, Exepo- 
δόξοις τε πλείστοις τὴν πρὸς αὐτὴν ἀναθέμενος 
μάχην, ἐξῶσαι πάλιν τῆς ἀψευδοῦ; ἐπισπεύδει τὸν 
ἄνθρωπον γνώσεως. ᾿Αλλ᾽ ἡμῖν φυλαχτέον τὴν 
πῖστιν. Εἰ γὰρ καὶ ἁμαρτίαις οὐχ ἀνεύθυνοι πάν- 
τως, ἀλλά γε τῇ μετανοίᾳ xal πίστει πρὸς τὸ σωθῇ - 
vat θαῤῥεῖν ἅπαντες ἔχομεν. Ὁμολογητέον τοίνυν 
τὴν χαλὴν ὁμολογίαν, χαὶ ἑρμηνευτέον τὴν γνῶσιν 
ταύτης ὡς ἐφιχτόν. Σὺ δὲ Τριὰς xal μονὰς ὁ Θεὸς 
ἡμῶν, ὁ μόνος ἀεὶ ὧν, 498 ὁ προαιώνιος, ὁ ὑπερού- 


reliquerint, itemque columnam ac terminum incon- 
cussum deflnierint. llanc confessionem oppugnans 
is qui a principio inimicus hominem ad inobcdien- 
tiam erga voluntatem divinam seduxit, nunc quoquo 
liereticos ad rebellionem excitat ut hominem a veri- 
tatis, in qua nihil falsi, cognitione semoveat, Nobis 
autem ante omnia fides est servanda. Quamvis enim 
a peecatis minime immunes simus, omnes tamen 
per poenitentiam fidem amissam recuperare vale- 
mus, Confiteamur igitur sanctum symbolum, eius- 
que cognitionem ubique vulgemus. Tu autein, Deus 
noster trin& οἱ unice, qui solus es ante szcula, 
super omnem substantiam, omnem superans intel- 
lectum, Pater optime et causam non habens, Fili 
unigenite et Dei Verbum, et Spiritus sancte e Patre 
procedens, unica potestas, unicum omnium princi- 
pium, rerum qux non erant Conditor, et omnia 
continens, et rationabilium illuminator atque do- 
ctor, dirige nos qui divinam expandamus pro vi- 
ribus scientiam, virtute bonitateque tua. Sancti(i- 
cali ergo el Trinitatis invocatione signati, confes- 
sionis Symbolum incipiamus. 


σιος, ὁ ἀκατάληπτος, Πάτερ ἀγαθὲ xax ἀναίτιε, Υἱὲ μονογενὲς καὶ Λόγε 8:02, xaX Πνεῦμα ἅγιον ix Πατρὺς 
προερχόμενον, ἡ μία δύναμις, fj μία τῶν ὅλων ἀρχὴ, fj δημιουργὸς Ex μὲ; ὄντων, καὶ συνεχτιχὴ πάντω, χαὶ 
tüv λογιχῶν φωτιστιχὴ καὶ διδάσχαλος, χορήγησον ἡμῖν σου τὴν θείαν διασαφῖσαι γνῶσιν ὡς ἐγχωρεΐ 
ἐνεργείᾳ τῇ σῇ χαὶ χρηστότητι. Καθαγιασθέντες οὐχοῦν ἡμεῖς, χα: σφραγισθέντε; τῇ ἐπικλήσει τῆς Τριάδος, 


χαὶ τοῦ Συμδόλου τῆς ὁμολογίας αὐτῆς ἀρξώμεθα. 
Πιστεύω εἰς ὄνα Θεὸν Πατέρα zxavtoxpáropa. 


Credo in unum Deum Patre m omnipotentem. 


Ὡς θαυμαστὴ ἡ τῶν Πατέρων θεολογία. Κατὰ C 0) mira Patrum theologia, cujus adversus om- 


πάντων γὰρ εὐθὺς τῶν ἀσεδούντων πλουτεῖ τὸ προ- 
οἰμιον, τὸ Πιστεύω μὲν προτιθεῖσα διὰ τὸ τῆς πί- 
στεως ἀσφαλές" εἰς ἕνα δὲ Θεὸν Πατέρα παντο- 
κράτορα, ὅτι Θεὸς εἷς, καὶ οὗτος, Πατὴρ, ὡς πηγὴ 
τῶν ἐξ αὐτοῦ, Υἱοῦ τέ καὶ Πνεύματος " xai llavzo- 
κράτωρ οὗτος, ὡς; μετὰ τοῦ Λόγου χαὶ {Πνεύματος 
τῶν ὅλων χτισμάτων ποιητής. Ἐπεὶ γὰρ χατὰ thv 
Muoüséug συγγραφὴν, ἧτις ἀληθεστάτη μὲν xz 
ἀρχαιοτάτη ἐστὶν, ἐπιδεὴς δὲ μόνον τοῦ θείου Εὐαγ- 
γελίον, σκιώδης οὖσα καὶ ἀτελὴς, εἷς Θεὸς ἐδιδά“- 
x£zo μόνον, ὁ Πατὴρ δηλονότι " ὁ δέ γε Λόγος καὶ τὸ 
{Πνεῦμα ἀμυδρῶς ἣν ἐν αὐτῇ μαρτυρούμενα * οὗ- 
ρανὸς δὲ καὶ γῆ xal τὰ ἐν αὐτοῖς ἅπαντα ἐξ οὐχ 
ὄντων Λόγῳ x;Y Πνεύματι πεποιημένα Θεοῦ ἐγέγρα- 


nes impios cito prevalet proemium. Credo quideni 
premittitur ob fldei certitudinem. In unum vero 
Deum Patrem. omnipotentem, quia Deus unus et 
ipse Pater, tanquam fons eorum qui ex ipso sunt, 
scilicet Filii et Spiritus. Et omnipotens, qui per 
Verbum et Spiritum omnium creaturarum cst [a- 
ctor. Siquidem secundum Moysis scripturam, qua 
verissima quidem et vetustissima, tantum vero di- 
vino eget Evangelio, quze umbra habet et impcr- 
fectionem, unus Deus duntaxat docebatur, Pater 
scilicet; Verbum autem ac Spiritus subolscure iu 
scriptura indicebantur ; ccelum vero et terra et o:i- 
nia quz In eig sunt e non exsistentibus per Verbum 
et Spiritum facta a Deo reputabantur. Hominum 


πτο" ἕτεροι δὲ τῶν ἀνθρώπων ἀποπλανηθέντες πολ- D autem. caeterorum aberrantes multi, alii non esse 


λοὶ, οἱ μὲν μὴ εἶναι θεὸν εἰρήχασιν, ἄφρονες ὄντως 
ὅδυτες, χαὶ τύχῃ xat εἱμαρμένῃ τὸ πᾶν ὑπέθνηχαν " 
οἱ δὲ θεῶν πλῆθος, καὶ δυνάμεις αὐτῶν ἑπενύν, σαν 
ἑαυτοῖς, εἰδωλολατρείας μανίαν τε καὶ ἀσέδειαν συ- 
νεστήπσπαντο" ἄλλοι δὲ γοητείαν, xal ἀστέρων χινή- 
σεις χαὶ γένεσιν συνεσκέψαντο, xai τὸν κόσμον τοῦ- 
τον ἀῖδιον xal ἀκατάλυτον ὑπενόησαν, χαὶ λατρευταὶ 
δαιμονίων χαὶ τῆς χτίσεως ἅμα γεγόνασιν " ἡ τοῦ 
Χριστοῦ Ἐχχλησία αὐτὸν τὸν τοῦ Θεοῦ λόγον, τὸν 
μονογενῆ Υἱὸν, τὴν ἐνυπόστατον xal ζῶσαν σοφίαν 
διδάσκαλον ἔχουσα, διορθουμένη τὸ πᾶν, καὶ τὴν 
ἀλέθειαν ἐπιμαρτυροῦσα, ἀποδάλλεται μὲν μετὰ 
τοῦ Δαδὶδ τοὺς μὴ ὁμολογοῦντας τὸν Θεόν. ᾿Εχεῖνος 
γάρ φησιν, Εἶπον ἄξρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ οὖν 


Deui dixerunt, insipientes valde, et fortuito fatali- 
terque omnia condita contenderunt ; alii deorum 
multitudinem et eorum virtutes sibi (inxerunt, ido- 
lolatriz insipientiam et impletatem constituerun'. 
Alii geniorum cultum et astrorum motus et ortum 
consideraverunt , et mundum istum aternum nee 
unquam destruendum putaverunt, et. deimonum 
eultores atque creaturarujn facti sunt. Cliristi Ec- 
clesia ipsum Dei Verbum, unicum Filium, viventem 
et per se exsistentem sapientia magistrum habens, 
plene recta et veritati testimonium perhibens, una 
cum Davide quidem eos abnegat qui non esse Deut 
dicunt : exclamat enim ipse : « Dixit insipiens | 
corde suo, Non est Deus. » 8i 


191 


EXPOSITIO SACRI SYMDOLT. 


198 


86:5; Πατήρ ἐστιν ἀεὶ τοῦ συμφνοῦς αὐτῷ xal ξῶν- À Credo in unum Deum Patrem. Omnipotentem. vero 


το: συνανάρχου Λόγου xa τοῦ ζωοποιοῦ Πνεύματος. 
Καλῶς ἄρα ἡ Ἐχχλησία φησὶ, Πιστεύω tlc ἕνα 


Θεὸν Πατέρα. Πανγτοχράτορα δὲ, διὰ τὸ τὰ πάντα — 


συνέχειν, Οὐ γὰρ τύχῃ χαὶ γενέσει, ἀλλὰ προνοίᾳ 
αὐτοῦ πάντα ἄγεται, εἰ χαὶ τὰ μὲν εὐδοχῶν, τὰ δὲ 
συγχωρῶν ἀῤῥήτοις οἰχονομίας τρόποις, διοιχεῖ τε 
χαὶ προνοεῖται συμφερόντω;, Ἔτι Παντοχράτορα 
λέγει, ὅτι πάντα αὑτοῦ xal ἐξ αὑτοῦ δημιουργιχῶς 
τῷ Λόγῳ τε χαὶ τῷ Πνεύματι, ὡς ἐχ μὴ ὄντων τὰ 
πάντα πεποιηχότος. ἸΙάντα οὖν διαχρατεῖ, xa! χαλῶς 
διαχυδερνῶν, συνέχει ὡς βούλεται. Διὸ καὶ ποιήματα 
τούτου εἶναι τὰ πάντα τὸ ἱερόν φησι Σύμθδολον, λέ- 
Yov αὐτὸν 

Ποιητὴν οὐραγοῦ καὶ γῆς, ὁρατῶν τὸ πάντων καὶ 

ἀοράτων. 

Τὸ μὲν ἀπὸ τοῦ Μωῦσέως Xap6ávov, τὸ δὲ ἀπὸ 
τοῦ Παύλου. Ἑνταῦθα δὲ ἅμα χαὶ πᾶταν ἀπωθεῖται 
ἀθεΐας ἐπίνοιαν. Τῶν τε γὰρ ἀΐδιον ὑπειληφότων τὸν 
οὐρανὸν, χαὶ πρὸ τούτον τὴν ὕλην ἄναρχον, χαὶ ἰδέας 
τινὰς ἐν Θεῷ τὴν ἀπόνοια» χαταργεῖ, xal τῶν θεο- 
ποιούντων δὲ τὰ ἄστρα τὴν πλάνην, χαὶ ἔτι τῶν τὰ 
περὶ τῇ: γῆ;, xal τὴν Yr,v αὐτὴν, xal τὰ ἄλλα atot- 
χεῖα θεοὺς νομιζόντων ἀθέως, xal περὶ τὰ λοιπὰ 
κτίσματα πλανωμένων. Μόνον γὰρ τῶν ὅλων ποιη- 
τὴν, τὸν Θεόν φητιν οὐρανοῦ, xol τῶν ἐν οὐρανῷ, 
γῆς xai τῶν ἐν γῇ, ὁρατῶν τε πάντων, ἀέρος qn- 
pl χαὶ τῶν ἐν αὐτῷ, θαλάσσης τε χαὶ τῶν ἐν αὐτῇ, 
πυρὸς xai τῶν κατὰ μέρος &rávtov * ἀλλὰ χαὶ τῶν 
ἀοράτων αὐτῶν, ἀγγέλων καὶ δαιμόνων, καὶ τῶν 


eo quod omnia contineat ; qux? non fortuito et pro- 
pter natifetem, sed ejus Providentia moventur, 
licet ineffabilibus ceconomiz rationibus hzc appro- 
bet, illa permittat ; opportune et gubernat et provi- 
det. Adhuc Omnipotentem dicit, quia omnia ipsius 
sunt, et ex ipso conditoris actione per Verbum et 
Spiritum factore, ut e.non exsistentibus starent exsi- 
stentia. Omnia ergo sub imperio tenet , et optime 
gubernans, continet prout vult; ideo et ejus factu- 
ram esse omnia sanctum dicit Symbolum , prai- 
eans$ eum 


Factorem cali et terre, visibilium omnium εἰ invi- 
sibilium. 

Illud e Moyse petens, hoc ePaulo. In quo simul 
et omnem impietatis rejicit rcatum. Istorum enim 
qui zeternum coelum putant et ante illud materia:n 
principio expertem, et ideas quasdam in Deo insa- 
niam abjicit, et. eorum qui deorum numero astra 
ascribunt. aberrationem, adhuc οἱ istorum qui deos 
quod est super terram, terram ipsam ct alia cle- 
menta atlheorum nore arbitrantur, et circa creatu- 
ras reliquas errant. Solum enim universorum facto- 
rem Deum dicit, cceli et eorum qua in coelo, terr:e 
et eorum qus in terra; et visibilium omnium, 
aerem dico et quie in eo, mare et qu: in eo, ignem, 
et omnia juxta genus. Sed et invisibilium, angelo- 
rum, dzmonum et pariter humanarem animarum, 


ἀνθρωπίνων ἔτι ψυχῶν. Ταῦτα γὰρ προηγουμένως C hec enin principaliter nobis cognita invisibilia , 


ἐγνωσμένα ἡμῖν ἀόρατα, xaX τούτων χηρύσσει δη- 
μιουργὸν τὸν Θεόν * χαὶ ὡς ἀληθῶς xal διχαίως δη- 
μιουργὸν xal τῶν ἀοράτων τὸν Θεὸν ἐπιμαρτυρεῖ" 
ὅτι xal ἔττι, χαὶ οὐδὲν τῶν γεγονότων, πλὴν αὑτοῦ" 
χαὶ ἔτι συνετίζον ἡμᾶς, ἵνα μὴ πλανηθῶμεν ὡς 
πρηαιρετιχὴν Ψυχὴν ἔχοντες, xat ὑπὲρ ἡ μᾶς τι φρο- 
νήσωμεν, χαθὰ πεπόνθασι τῶν ἀσυνέτων “πολλοὶ, fj 
δαιμονίων φαντασίαις, ἣ πλάνα:ς ἰδίαις τοῦ χαθή- 
χοντὸς ἀποπλανηθέντες " τοῦτο γὰρ φίλον τοῖς δαί- 
μοδι, πανούργοις φαντασίαις, ὑποσυλᾷν xal ὑπο- 
φέιιρειν τῶν ἀλονίστων πολλού; * ἀλλὰ χαὶ ἵνα μὴ 
ποτε τὰς ἀγγελιγχὰς xal ὑπεράνω δυνάμεις ὡς θεοὺς 
λογισώμεθα, τεῦτο τίθησιν, ΕἸ γὰρ χαὶ περὶ Θεὸν 
αὗται, καὶ πεπληρωμέναι δόξης, χαὶ θείου πᾶσαι 
φωτὸς, ἀλλ᾽ ὅμως χτίσματα xai ἐνδεεῖς τῶν ἐχεῖθεν 
ἀπαυγασμάτων, xal λαδοῦσαι ὅσον εἰλήφασιν, ἔτι 
χαὶ χρείαν ἔχουσι μειζόνων " xal τὸ τέλειον οὐδέ- 
ποτε λήψονται, μὴ χωροῦσαι ὅλον τὸ τοῦ ἀχτίστον, 
χτισταὶ, ὡς εἴρτται, οὖσαι ἄπειρον γὰρ, ἀλλ᾽ ὅσον 
δύνανται χιυρεῖν, ἐλλειπεῖς ἀεὶ οὖσαι. Τέλος δὲ xal 
παντέλειος μόνος ὁ τριαδιχῶς ὑμνούμενος παρ᾽ αὖ- 
τῶν Θεός. Ἔστι δὲ χαὶ ἄλλα πλεῖστα τῶν ἀοράτων, 
ὧν xal τὰ ὀνόματα ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι ἀποκχαλύ- 
πτεοῦαι 9985 μεμαθήχαμεν. Ὅμως δὲ τούτων πάν- 
των ἀοράτων τε ἅμα χαὶ ὁρατῶν ποιητὴν ἡ Ἐχχλησία 
τὴν Θεὸν μάρτυρεῖ, τὸν Πατέρα τοῦ ζῶντος; Λόγου, 
τὸν ἀγέννητον, τὸν ἀναίτιον, τὸν προάναρχον, τὸν 
ἀτελεύτητον, τὸν αἰώνιον, τὸν πανταίτιον, τὸν δεὶ 


D 


quorum conditorem proclamat Deum, et vere ac 
juste etiam invisibilium conditorem Deum testatur, 
qui est οἱ sine ipso nihil factum est. Et adhuc nos 
docet ne quasi vane distinguentem animum haben- 
tes erremus et supra modum cogitationibus nostris 
extollamur prout affecti sunt imprudentes plurimi, 
aut daemonum phantasiis aut propriis deliramentis 
ἃ recto deflectentes ; demonum quippe mos est qui- 
buslibet phantasiis plures subripere et corrumpere 
ineptos. Sed etiam ne forte angelicas et superiores 
potestates deos arbitremur, hac verba effawur. Quz 
si cirea Deum ipsz, gloria refert» et divino redun- 
dantes lumine, nibilominus creatura et splendore 
a Deo indigentes a quo acceperunt quie habent et 
majoribus horum adhuc opus habent, et perfectum 
nunquam attüingent, increati plenitudinem capere 
non valentes, utpote creaturz sicut dictum esi, im- 
possibile est enim ; sed quantumlibet capere pos- 
sint, semper eis aliquid deest. Perfecius autem et : 
omuino perfectus solus ter ab eis celebratus Deus. 
Sunt et alia invisibilium pleraque quorum nomina 
In venturo szculo revelari audivimus. Similiter ho- 
rum omnium invisibilium pariter et visibilium fa- 
ctorem Ecclesia Deum testatur, viventis Verbi Pa- 
trem ingenitum, absque causa, initio, fine, zter- 
num, omnium causam, qui semper est, qui natura 
solus bonus. E seipso ante omne szculuim et iueffa. 
biliter, sine materia corporeque, et absque, ania 


761 


EXPOSITIO SYXCRI SYMDOLI. 


16i 


εἰς Era εἰπεῖν, ὅτ: οὐχ εἰσὶ πολλοὶ, ἀλλ᾽ cT; ὁ Yi; A tur, quia non. multi sed unus Dei | Filius est, ium 


τοῦ Θεοῦ" τὸ δὲ Κύριον, καὶ ὅτι Κύριος πάντων 
ἐστὶ χαὶ δ:ὰ τὸ συμφυές. Οὕτω γὰρ xai ὁ Πατὴρ 
ὀνομάζεται Kügto7, xaüà δὴ xal ὁ Πατὴρ Θεὸ; ὧν 
ἀεὶ καὶ χαλούμενος, xa! ὁ Υἱὸς ὁμοίως θεὸς χαλεῖ- 
ταί τε καὶ ἔστι. Καὶ Θεὸς ἦν ὁ Αόγος, τὸ Ebay- 
γέλιόν φησι. Καὶ ὁ ἡἠγαπημένο; api τοῦ Υἱοῦ" 
Οὗτός ἐστιν ὁ ἀ.ηθινγὸς Θεός" οὐχ ὡς δύο ὄντων 
θεῶν, ἄπαγε | ἀλλ᾽ ὡς ἑνὸς Θεοῦ τοῦ Πατρὸ; μετὰ 
τοῦ Υἱοῦ τε xa* νεύματος, ἀχωρίστως ἐν αὐτῷ τού- 
Ξων ὄντων, χαὶ μιᾷ δυνά χει xaX ἐνεργείᾳ συνεχόντων 
τὸ πᾶν, ὡς εἴρηται, Ἰησοῦν Χριστὸν δέ 996 φησι 
τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ. διὰ τὸ σαμχωθῆναι 
ἀληθῶς ix Παρθένον τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον, χαὶ Ἴη- 
couv χληθῆναι, καὶ Χριστὸν ἀναχηρυχθῆναι. Ἑναν- 
θρωπήσας γὰρ, μετὰ τῆς σαρχὸς ἀδιαίρετο; ἔμεινε. 
Τὸν Υἱὸν οὖν τοῦ Θεοῦ τὸν μογογενῇ Ἰησοῦν Χριστὸν 
λέγει, ὡς τὸν αὐτὸν Θεὸν ὄντα, xaX ἄνθρωπον γεγο- 
νότα * μονογενῆ δὲ, διὰ τὸ μόνον ἐχ μόνον τοῦ Πα- 


th; τοῦτον εἶναι γεννητῶς. Ὃ xal διερμηνεύουσα 
λέγει" 


Τὸν àx τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν 
αἰώγων. 


Οὐ γὰρ ἄλλοθέν ἐστιν, ἀλλ᾽ kx τοῦ Πατρὸς, xai οὐ 
χατὰ τοὺς ἀθέους, ἣ ix θεῶν μητέρων, f, γυναιχῶν 
αὐέων, ὡς ταῦτα δαίμονες τοῖς πλανωμένοις περὶ 
ψευδῶν τινων προὔλεγον, εἰς ἀθέτησιν τοῦ Movoy:- 
νοῦς, xal τῆς αὐτοῦ οἰχονομίας ἄρνησιν, ἀλλ᾽ ix 
"τοῦ ἀεὶ ζῶντος καὶ μόνου Θεοῦ Πατρὸς μόνο; 
Υἱός. 


Τὸν éx τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν 
αἰώνων. 


Οὐ γὰρ ὑστερογενὴς τοῦ Πατρὸς, ἵνα μὴ καὶ οὐχ 
ὥν ποτε Πατὴρ ὑπονοηθῇ ὁ Πατὴρ, καὶ ἀτελὴς διὰ 
τοῦτο, ἣ ὁ YU, μὴ ὅλος (v ποτε Υἱὸ-, ἀτελὴς ὧν 
xal αὐτὸς, ἀλλ᾽ ὡς τέλειος ὁ Πατήρ" xal γὰρ ἀεὶ 
ὧν ἐστι Πατὴρ, καὶ ὁ Υἱὸς τέλειος ἀεὶ ὧν Υἱός. Διὰ 
τοῦτο πρὸ τῶν αἰώνων" αὐτὸς γὰρ xol τοὺς αἰῶ- 
νας ἐποίησεν. Υἱὸν οὖν ὄντα τε xai χαλούμενον, 


ἵνα μὴ χατὰ πάθος τις αὐτὸν ὑπολάδῃ τίχτε- 
σῆαι, 


Φῶς ἐχ φωτός 

Ἡ ἜἘἜχκλησία φησίν. Εἰ γὰρ ἐξ ἡλίου ἀχτὶς ἀχω- 
ρίστως καὶ ἀπαθῶς, xal ἀπαύγασμα ix πυρὸς, χαὶ 
ix τοῦ ἡμετέρου νοῦ ὁ ἐνδιάθετος λόγος " πολλῷ 
μᾶλλον ἦ τοῦ νοῦ xal τοῦ ἡλίου Θεὸς, ὁ Θεὸς Αόγος 
ix τοῦ θεοῦ xai Πατρὸς, ἀδιαιρέτως xai ἀπαθῶς. 
Διὸ τοῦτον φὼς ix φωτὸς, τὸ ἱερόν φησι Σύμόὄολον, 
χαὶ Ett 


Θεὸν ἀληθιγὸν ἐχ Θεοῦ ἀ.1ηθινοῦ, 

"D; ἐν ἀρχῇ ὄντα τὸν τοῦ Θεοῦ Aóvov, καὶ πρὸ- 
τὸν Θεὸν ὄντα, χαὶ Θεὸν ὄντα, xal ἐν ἀρχῇ ὄντα 
πρὸς τὸν Θεὸν, χαὶ τὴν αὐτὴν οὐσίαν, δόξαν τε xal 
δύναμιν χεχτημένον τοῦ Πατρὸς, χαὶ οὐ χεχωρισμέ- 
voy αὑτοῦ, οὐδὲ ibiza χινούμενον, ἀλλ᾽ ἐν τῷ Πατρὶ 
ὄντα, χαὶ ἀεὶ ὄντα, xal σὺν αὐτῷ ἐνεργοῦντα, καὶ 
μηδὲν ἀφ᾽ ἑαντοῦ, ἀλλ᾽ ὅσαπερ ἂν ἐθέλοι ὁ Πατὴρ 


Β 


Dominum, qvia Dominus omnium est οἱ natura: 
consortium liabet, Sic et Pater vocatur Dominus, 
tanquam Pater Deus semper exsistens et. vocatus, 
et Filius similiter Deus vocatur et est: Et. Deus 
erat Verbum, inquit Evangelium. Et dilectus de Fi- 
lio dicit: Hic est verus Deus, non quasi duo sint 
dii, absit! sed quod sit unus Deus Pater cum Filio 
et Spiritu, inscparabiliter in eo existentibus et una 
potestate et etfleacia omnia, ut dietum est , couti- 
nentibus, Jesum Christum ait Filium Dei unigeni- 
tum, quia vere e Maria Virgiue iuca:natum est Dei 
Verbum, atque Jesus vocatus est, et Christus celc- 
bratus. flominis enim naturam qui assumpsit, 
cum carne indivisus mansit. Dei ergo unigenitum 
Filium Jesum Christum dicit, scilicet. eumdem 
Deum exsistentem et liominem factum. Unigenitum 
vero quia solus e solo l'atre per generationem est, 
quod interpretans dicit: 


Ex Patre genitum. ante omnia. secula. 


Non enim aliunde, sed e Patre ; nec secundum 
8tlieos ex deabus, aut mulieribus non deabus, sicut 
errantes dainonia in fabulis quibusdam olii doce- 
baut, iu. contemptum Unigeniti ejusque economie 
negationem : sed. semper viventis solius Dei Patris 
solus Filius. 


Ez Patre genitum. ante omnia secula, 


. Non posteriori momento e Patregenitus, ne su- 
8picaudi locus adsit quod aliquando later nou fue- 
rit Pater, ideo imperíectius, aut Filius non totus 
semper fuerit Filius, imperfectus et ipse; sed tan- 
quam perfectus Pater, scilicet semper exsistens Pa- 
ter. est, ;et Filius perfectus semper Filius, Propter- 
ea aute szcula, quippe qui sacula fecit. Filium 
igitur exsistentem εἰ vocatum, ne secundum libi- 
dinem generari quis. eum arbitretur, 


Lumen de lumine, 


p ài Ecclesia : si enim e sole radius inseparabi- 


liter et. sine libidine, et fulgor ex igne, et 6 mente 
nostra naturale verbum, multo magis mentis el s0- 
lis Deus, Deus Verbum e Deo Patre inseparabiliter 
et absque libidine: ideo illum vocat Lumen de lu- 
mine sanctum symbolum, et deinde: 


Deum verum de Deo vero, 


Tanquam in principio exsistens Dei Verbum, et 
apud Deum, et Deum exsistens et in principio exsi- 
stens apud Deum, eamdem essentiam , gloriam et 
potestatem quam Patrem habens, nec ab eo separa- 
tum, nec seorsum agitatuin, sed in Patre exsisteus, 
et semper et cuu ipso operans, et nihil sine ipso ; 
sed quacunque vult l'ater facieus; siquidem uua 


105 


EXPOSITIO SACRI SYMBOLT. 


106 


Τὸν δι' ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους, xal διὰ τὴν ἡμε- & Qui propter nos homines el propter nostram salutem 


τέραν σωτηρίαν, xatsA0óvra àx τῶν obpa- 
YO. . 


Ὅρα μνστήριον θαυμαστὸν, xal οὐ θαυμαστὸν a5- 
θις διὰ τὸ τῆς θείας δυνάμεως ἄπειρον. T5 μὲν γὰρ 
τοσοῦτον συγχαταθῆναι τὸν Θεὸν Λόγον, ὦ; ἀνθρω- 
“ίνῳ ἐνωθῆναι μετὰ ψυχῇς φυράματι, ἐπέχεινα νοῦ 
παντός * τὸ δ᾽ αὐτὸν δυνηθῆναι τοῦτο διενεογῆ σαι οὗ 
. θαυμαστὸν xal ἀδύνατον, παντοδύναμος vío* xol 
᾿ οὐχ ἡλλοίωτο τῇ Θεότητι, οὐδέ τινα σπῖλον ἔσχεν 
ἑνωθεὶς τῷ ἀνθρώπῳ μᾶλλον δὲ. ἣν ἁγιάξων τὸν 
ἄνθρωπον. Ανθρωπο; δὲ τῷ ὁρωμένῳ τούτυ χύσμῳ, 
τὸ τιμιώτατον, ζῶον λογικὸν, ψυχὴν νοερὰν χεχτη- 
μένος, καὶ νοῦν μὲν πρὸς χατανόησιν, λόγον δὲ πρὸς 
δοξολογίαν ἔχωνν Θεοῦ, ἀπειχόνισμά τε τοῦ θείου 


descendit de calis. 


Vide mirabile mysterium, nec de novo mirum 
propter divine potentiz€ jinexpertum: tum enim 
adeo exinauivisse se Deum Verbum ut limo unni- 
tum sit humano cum anima, quod superat omnem 
intellectum ; tum eum id facere potuisse, nec 
mirum nec impossibile ei qui omnia potest. Nec 2 
Deitate mutatus est nec ullam maculam admisit ex 
humana nature assumptione, imo hou.inem san- 
ctificabat,. Homo vero huic visibili mundo, honore 
maximus, animal rationale, anima intelligeuti 
preditus, mentem quidem | ad scientiam, rationem 
vero ad laudem habens Dei, cujus pulcliritudiuis 


κάλλους τελῶν" 5i ὃν καὶ τὸν χόσμον γεγονέναι md- B similitudinem pra se fert, propter quem οἱ orbem 


σίν ἐστιν ἀδόμενον. El οὖν ἐν τῷ οὐρανῷ κατοιχεῖν 
λέγεται τὸν Θεὸν, χαὶ ἐν τοῖς πᾶσιν εἶναι, χαὶ τὰ 
πάντα πληροῦν, τί θαυμαστὸν, εἰ καὶ ἀνθρώπινον 
μετὰ ψυχῆς προσείληφε σῶμα, xai ἑνοιχεῖ τούτῳ, 
χαὶ ἀχωρίστως ἴδιον ἔχει ἐν αὐτῷ μὴ περιγραφόμε- 
vog , ὥς τις ἔφη τῶν θεηγόρων, xal τοῦτο ναὸν 
ἐποίησεν ἑαυτῷ, χαὶ ἀδιαίρετον σχήνωμα ; Εἰ τὰρ 
ἐν ἁγίοις ἐπαναπαύεαθαι λέγεται, χαὶ, Ἑγοικήσω ἐν 
αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, γέγραπται, ἀνθρώποις 
ἁγίοις, φθορᾷ μὲν χαὶ ἁμαρτίᾳ συστᾶσι, μόνο» δὲ 
χκαθαρθεῖσι μιχρόν τισιν ἀρεταῖς, xal σχηνώματα 
Θ:οῦ ἀγαπητὰ, χαὶ ἅγια ἀγίων τὰ τοῦ νόμου ἐχεῖνα 
χειροποίητα xal ἄψυχα λέλεκται, xal ὁ ὑπὸ Σηλο- 
μῶντος χτισθεὶς ἅγιος οἶχος, xal ναὸς τῷ Κυρίῳ " 
πολλῷ μᾶλλον τὸ Κυρ:αχὺν σῶμα, bv αὐτῷ χτισθὲν 
xal συστὰν θείῳ Πνεύματι χωρὶς ἁμαρτίας, ὃ καὶ 
θ:ωθὲν τῇ ἐνώτει τὰ πάντα χαθχγιάζει ναὺς τελῶν 
αὐτῷ ἅγιος καὶ ἔμψυχος χαὶ ἀχώριστος. ᾿Αλλὰ μὴν 
οὐδὲ διὰ τὸ τοῦ οὐρανοῦ μέγεθος λέγεται τὸν Θεὸ" 
οἰχεῖν ἐν τῷ οὐρανῷ σῶμα γὰρ ὁ οὐρανός * 6 θεὺς 
δὲ ἀσώματος. Εἰ δὲ καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν ὁ Θεὸς, χαὶ πρὸ 
τοῦ γενέσθαι τὸν οὐρανὸν xal τὰ ὑπὸ τὸν οὐρανὸν, 
προαιωνίως ἣν ὁ Θεός" τίς ἄρα λύγος τοῖς λέγουσι, 
[15; ὁ θεὸς ἐσαρχὠώη ; ἣ πῶς ἔστι μετὰ σώματος; 
Καὶ σεσωματωμένος vàp ὀφθεὶς, τὴν ἀδλίαν ἑαυτοῦ 
φέρε; - καὶ τῷ μὲν σώματι ἐν τόπῳ, τῇ θεήτητι δὲ τὸ 
--Ζ2.) συνέχων ἐστὶ, καὶ ὑπὲρ τὸ πᾶν εὑρισχόμενος " 
χαὶ διὰ τοῦ παναγίου δὲ οὗ προσείληφε σώματος, ὡς᾿ 
ἀτὸ πηγῆς, sal; τῆς θεότητος. αὐτοῦ ἐνεργείαις xai 
ξωρεαῖς τὸ πᾶν ἁγιάζει." χαὶ ὄνπερ πρώην 998 οὐχ 
ἵσ νον ὁρᾷν ἄγγελοι, πῶς γὰρ ἂν ἑώρων τὸν ὑπὲρ 
zhv φύσιν αὑτῶν ; τοῦτον νῦν ὁρῶσι τῷ θείῳ σώμα- 
*.* x2l συγγενῶς μᾶλλον τῇ ἀύλῳ xal θείᾳ τούτου 
κοινωνοῦσι ψυχῇ, xal τῶν χαρίτων μετέχουσι. Τοῦτο 
£x xal τοῖς ἀνθρώποις ἡμῖν συνέδη" ὃν γὰρ ἐπεθύ.- 
μουν πρότερον ἰδεῖν προφῆται, καὶ οὗ τὴν ἐπιθυμίαν 
ἀχατάπαυστον εἶχον, καὶ τοῦτο δέησις αὐτοῖς καὶ 
παράχλησις, τὸ ἐν ὀνείροις, ἣ εἰχόπ' τισὶ ποσῶς αὖ- 
^v χατιδεῖν, Καὶ τοῦτο δὲ Mota; δείχνυσι προϊευ" 
χύμενος χαὶ ζητῶν, xal Ἰεζεχιῆλ, xat Ἡσαῖας, xal 
Δανιὴλ, πολλοί τε τῶν προφητῶν ἄλλοι, μέγα τι 
νομίζουτες ἦσαν, τὸ ὀπτασίας τινὸς δι᾽ ἀμυδρῶν τι- 
γων αἰνιγμάτων χαταξι:ὠθῆνχ: Θεοῦ. Τοῦτον, ὦ πΆ).- 


univereum factum esse ab omnibus celebratur, 
Si igitur in. colis habitare dicitur Deus, in omni- 
bus esse, et cuncta adimplere, quid mirum si 
eliam humanum cum anima. corpus assumpsit, in 
eoque habitat, et. inseparabiliter proprium tenet 
in eo non circumscriptus ? sicut Dei laudator qui- 
dam dixit, quod templum fecit sibi individuumque 
tabernaculum, qui in. sanctis mansionem  facero 
dicitur: Et inhabitabo in illis et ambulabo, scribi- 
tar : hominibus sauctis, corruptione quidem et pec- 
cato referlis, tantum vero aliquibus paululum 
virtutibus ezpiatis. EL tabernacula Dei amabilia, 
Οἱ sanctorum sancta, legis illa hominum manuwuin 
opera et inanimata dicta sunt, et a Salomone con- 


C dita sancta domus, et templum — Domino ; multo 


magis Dominicum corpus, in eo creatum et divino 
Spiritu coagulatum absque peccato, quod a Deo 
adunatione omnia consecrat, templum perfectum 
ipsi sauctum ct animatum et individuum. Sed sane 
non propter coeli magnitudinem dicitur Deus in 
coelo habitare, quod corpus est, Deus vero. incor- 
poreus. Si autem super omnia Deus, et ante coeli 
et omnium qua sub celo sunt fabricationem, ante 
secula erat Deus, quis sermo dicentium : Quoinodo 
incarnatus est Deus, aut quomodo cum corpore est ? 
Incarnatus enim qui visus est, immaterial.tatem 
suam fert, et corpore in loco, divinitate autem omnia 
continens est ct super omnia invenlus; el per san- 
clissimum quod assumpsit corpus, sicut a fonte, 
divinitatis suz efficacia dunisque omnia sanctificat, 
et quem nudiustertius videre non valebant angeli, 
(quomodo enim illum qui supra eorum naturam est 
vidissent ?) illum nunc in divino vident corpore 
et affinius immateriali divinzque illius consocian- 
lur anima, et gratiarum participes fiunt. Quod et 
liominibus nobis evenit; quem enim prius videre 
exoptabant. prophetz et desiderio incessante perse- 
quebautur, quod ipsorum oratio et invocatio, in 
somnis vel imaginibus quibusdam quolibet mado 
videre; quod Moyses noscitur supplicans οἱ quz- 
rens; et Ezechiel, Isaias, Daniel aliique plurimi 
proplietz magnum quid arbitrabantur visione qua- 
libet per obscura. quxdam znigniata Dei:dignari. 


161 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


168 


(lium, o maximam philaathropiam et bonitatem A λῆς τῆς φιλανθρωπίας xal ὑπερδαλλούσης tc &pe- 


supra modum! illum nobiscum habere possimus 
et quasi fratrem videre, societatem cam eo haben- 
tes ; apud nos hominem perfectum faetum, perfec- 
tus qui Deus remanet, dignamur cognoscere quem 
corpore videmus, cujus tamen nobis invisibilis di- 
vinitas. Hzc exinanitio propter aliaquidem admira- 
bilia et propter id, ut invisibilem per carnem videa- 
iius ; siquidem Deum nemo vidit unquam ; per divi- 
ni»simam tamen et sanctissimam assumptionem fra- 
ires ei sumus ; itaque oculis nostris eum vidimus, 
ut ait dilectus apostolus, et participationem societa- 
temque cum ipso quando volumus habemus, vere 
eum cernentes ; qui in terris visus est et cum ho- 
minibus conversatus est ; et in altissimis sedentem 
post lianc assumptionem oculis nostris iterum a« 
$picere speramus, unum cuim co esse οἱ gloriz ejus 
societate frui, per ejus misericordiam, prout Patrem 
pro uobis o:avit. lllud ergo sanctum confirmans 
symbolum pest Verbi. ante , omne. principium ge- 
nerationem, et in novissimis temporibus incarna- 
tionem dicit : 
Qui propter nos homires. 

Nos enim erecturus venit lapsos, non angelos, 
quorum si quidam ceciderunt, insanabilis ipsis 
casus sua sponte jacentibus et mala velle studenti- 
bus, atque nobis mali:ze. stimulatoribus effectis. 
Angeli autem e Verbi propter nos oeconomia maai- 
mum et ipsi lucrati bonum, ad amorem Dei et socie- 


θότητος ! ἵνα δυνηθῶμεν ἔχειν μεθ᾽ ἡμῶν, xal ovy- 
Ἱενῶς ὁρᾶν xal χοινωνίχς μετέχειν, χαθ᾽ ἡμᾶ: 
γενόμενον ἄνθρωπον τέλειον, μένοντα τέλειον θεὸν, 
ἐξιώθημεν γνῶναι " Cv, χαὶ εἴδομεν τῷ σώματι, καὶ 
πάλιν αὑτοῦ ἀθεώρητος flv ἡ θεότης. Kal ἡ ουγ- 
κατάθασις αὕτη, καὶ δι᾿ ἄλλα μὲν θαυμαστὰ, χεὶ 
διὰ τοῦτο δὲ, ἵνα τὸν ἀθεώρητον διὰ σαρχὸς ἴδωμεν" 
ἐπεὶ Θεὸν οὐδεὶς ἑώραχε -ὦποτε. Διὰ δὲ τοῦ θειοτά; 
του xai παναγίου προσλήμματο; συγγενῶ; ἔχομεν 
νῦν πρὸς αὐτόν. Διὸ χαὶ ἑωράκαμεν αὐτὸν τοῖς 
ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὡς; ὁ ἡγαπημένος φησί" καὶ μετέ- 
χειν αὑτοῦ χαὶ χοινωνεῖν ἔχομεν, ὁπότε βουλοίμεϑε:. 
Καὶ ἀληθῶς εἴδομεν αὐτόν " ἐπὶ τῆ: γῆς γὰρ ὥφθη, 
xai τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη * xal καθήμενον 
μετὰ τοῦ προσλήμματος ἄνω αὐτοῦὶ πάλιν ἰδεῖν ἐλ- 
κίζομεν, xal ἕν εἶναι μεν᾽ αὐτοῖ, xal χοινωνεῖν τῆς 
δόξης αὐτῷ, ἑλέει αὐτοῦ, ὡς πρὸς τὸν Πατέρα ὃπὲρ 
ἡμῶν προσηύξατο, Τοῦτο οὖν xat τὸ θεῖον Σύμόολον 
βεδαιοῦν μετὰ τὴν προάναρχον τοῦ Λόγου γέννησιν, 
xal τὴν ἐπ᾽ ἐσχάτων σάρχωσιν, λέγει " 


Τὸν δι' ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους. 

Ἡμᾶς γὰρ ἦλθεν ἀναστῆσαι πεπτωκότας, οὐ τοὺς 
ἀγγέλους * εἰ γὰρ xal παραπεκτώχασι τούτων τινὲς, 
ἀλλὰ τὸ πτῶμα τούτοις ἐστὶν ἀθεράπευτον, ἑκοντὶ 
χειμένοις, χαὶ ἐθελοχαχεῖν σπεύδουσι, καὶ ἡμῖν προ- 
ξένοις καχίας γινομένοις. ΓΑγγελοι δὲ ix μὲν τῆς 
ὑπὲρ ἡμῶν οἰχονομίας τοῦ Λόγου τὴν μεγίστην 


latem, majorem nacti exaltationem, de salute nostra C, ἐσχηχότες xal ουτοι ὠφέλειαν, πρὸς ἀγάπησιν τοῦ 


latautur. Itaque nobis etiam servieutes festinaut, 
et gaudent. δα! νοῦ vero omnino et erecti nos soli. 
1160 dicit ; 


Et propter nostram. salutem. 

Nam qui perierunt, nos sumus, et salus nonis, ex- 
pulsos et enecatos rursus ad Deum reduci, et vitam 
i nobis habere Deum, et per ipsam renovari 
"05 et vivere, quare et pervenit usque ad nos vita ; 
quod et Ecclesia celebrat, diccns : 


Descendit de colis. 
Non localiter, sed exinanitione : non in loco, cui 


Θεοῦ καὶ ἕνωσιν, ἀνάδασιν μείζονα εὑρηκχότες τῇ 
ἡμῶν σωτηρίᾳ εὐφοαίνονται " διὸ χαὶ ταῖς ὑπὲρ 
ἡμῶν διαχονίαις σπεύδουσί τε χαὶ χαίρουσιν * ol σε- 
σωήμενοι δὲ ὁλοτελῶς xal ἀνεγηγερμένοι μόνοι 
ἡμεῖς. Διὸ xal φησι" 

Καὶ διὰ τὴν ἡμετεραν σωτηρίαν. 

Οἱ γὰρ ἀπολωλότες ἡμεῖς " xal σωτηρία ἡμῖν τὸ, 
ἀπω-:θέντας xal νεχρωθέντα:, ἐπαναχθῆναι τάλιν 
τῷ Θεῷ, xal τὴν ζωὴν σχεῖν ἐν ἑαυτοῖς τὸν Θεὸν, 
xai δι' αὐτῆς ἀναχαινισθῆναι xal ζῆσαι" διὸ χαὶ 
χατῆλθε μέχρις ἡμῶν ἡ ζωή. Ὃ xal Ἐχχλησία χη- 
ρύττε:, Aéyousa * | 

Kace0órca ἐκ τῶν οὐρανῶν. 
Οὐ τοπιχῶ;, συγχαταθδατιχῶς δέ" οὐ γὰρ ἐν τό- 


non corpus; omnium creator omnia replet, sicut p πῳ, ἐπεὶ οὐ σῶμα, xal τῶν ὅλων ὧν Touch: πάν- 


scriptum est. Consilum cepisse igitur et voluisse, 
desceusionem dicit, sed etiam buniliter abjectum et 
carne hominis filium fieri, in. mundoque | nimis 
teuuem esse οἱ in egestate. 


Et incarnatus est. 

Vere cnim totam nostraia. assumpsit n2turam, 
tantum absque peccato, sicul et ab initio innocen- 
tem plasmavit et sine viri connubio. [ta enim de 
terra ab initio Adam plasmavit. Incarnatum | igitur 
dicit, nou phantastice visum, quod impii quidam 
asserunt. Si enim phautastice visus, vàna est ceco- 
nomi lola ratio, uec animarum, nec corporum 
uosuroruim reparatio, scd ncc in Virgine conceptus 


va πληροῖ, καθὰ γέγραπται " τὸ βουληθῆναι οὖν xai 
θελῆσαι λέγει χατάδασιν" ἀλλὰ χαὶ τὸ ταπεἭινωθῆναι 
τοσοῦτον, xi υἱὸν ἀνθρώπου γενέσθαι “σορχὶ, ἐμ- 
πολιτευθῆναί τε τῷ χόσμῳ μετρίως; ἄγαν xal πε- 
νιχρῶς. 
Καὶ σαρκωθέντα. 

᾿Αληθῶς γὰρ τὴν ὅλην ἡμῶν ξλαῦς φύσιν, μόνον 
ἁμαρτίας χωρὶς, ὡς xoi ἐξ ἀρχῆς ἀναμάρτητον 
ἔπλασε χαὶ χωρὶς ἀνδρὸς συναφ:ιίας: " ἐπεὶ xai ἀπὸ 
γῆ: οὕτως ἀρχῆθεν ἔπλασε τὸν ᾿Αδάμ. Σαρχωθέντα 
οὖν φησιν, οὐ κατὰ φαντασίαν ὀφθέντα. Καὶ τοῦτο 
γὰρ τῶν ἀσεδούντων τινές φασιν. E! γὰρ φαντασίᾳ 
ὥφθη, τὸ πᾶν τῆς οἰχονομίας xsvóv* xal οὔτε tal; 
ψυχαῖς, εὔτε τοῖς σώματιν ἡμῶν fj ἀνάπλασις, ᾿Δλλ᾽ 


: T39 


EXPOSITIO SACRI SYMBOLI. 


1.0 


οὐδ᾽ iv τῇ Παρϑένῳ συνελέφθη 999 àv, ἣ ἐτέχθη, A est aut natus, aut propter nos passus est, aut mor-' 


3 ὑπὶρ ἡμῶν ἔπαθεν, ἣ θανὼν ἐξχνέστη. E! xazà 
φαντασίαν σεσάρχωται, πῶς ἂν οἱ τὸν θάνατον εἶλτ- 
φότες ἡμεῖς πρότεροι τῇ παραχοῇ, δι᾿ αὐτοῦ ἀνεζή- 
σαμεν; ᾿Αλλ᾽ ἀπόλοιντο οἱ οὕτω φρονοῦντες. Τοῦ 
ánapyn; γὰρ πατρὶς τοῦ ψεύδους τελοῦντε: υἱοὶ, 
χαὶ τὰ ψευδῇ ληροῦσι xa! ὄντως μὴ ὄντα φάσματα. 
Ὃ τοῦ Θεοῦ δὲ Λόγος ἀλήθεια ὧν, ἀληθείᾳ πάντα 
ποιεῖ" χαὶ ὡς Ex μὴ ὄντων οὐρανὸν πεποιηχὼς καὶ 
γῆν», ἀληθείᾳ ταῦτά siot, καὶ τὸν ἄνθρωπον πλάσας 
ἐξ ἀρχῆς, ἀληθείᾳ xal οὗτός ἐστιν, οὕτω xal ἀνα- 
πλάττων αὐτὸν ἁληθείᾳ χαὶ αὐτὸς σεσάρχωται, xat 
δίχα σπορᾶς ἀληθῶς συνελήφθη ἐν τῇ Παρθένῳ, καὶ 
ἐτέχθη παναληθῶς, μενούσης ταύτης παρθένου " 
ἐπεὶ xal ἀληθείᾳ παρθένος fv. Καὶ οὕτω πάλιν δι- 
ἐμεῖνε, καὶ συνανεστράφη ἀνθριύποις ἀληθῶς, χα. 
Θεὸς ὧν ἀληθινὴ;, xol ἄνθρωπος ὥφθη bv ἡμᾶς 
ἀλτθινὸς ἐν μιᾷ ὑποστάσει, διπλοῦ; ταῖς φύσεσιν ὁ 
αὐτὸς, χαὶ τοῖς φυσιχοῖς πᾶσι τῆς τε θεότητος καὶ 
τῆς ἀνθρωπότητος γνωριζόμενος, διπλῶς τε θέλων 
xai ἐνερζῶν, οὐχ ἐναντιούμενος ἑαυτῷ, ἀλλὰ τῶν 
τῆς ἀνθρωπότητος αὐτοῦ ὑποτασσομένων αὐτοῦ τῇ 
Θ:ότητι, ὅθεν καὶ ὑπὲρ ἡμῶν ὅσαπερ ἔπραξεν, 
ἀληθῶς καὶ σωτηριωδῶς ἔπραξε. Καὶ τοῦτο μᾶλλον 
τῆ; αὐτοῦ φιλανθρωπίας τὸ δεῖγμα, χαὶ εἰς δόξαν 
αὑτῷ ταῦτα τὴν ὑπερέχουσαν. El γὰρ οἱ οὐρανοὶ 
διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ ὡς ποιήματα, πόση γε ἄρα 
δόξα τῷ Θεῷ ὑπὲρ τῆς σωτηρία; τοῦ πλάσματος σε- 


tuus resurrexit. Si per phantasiam incarnatus est, 
quomodo qui mortem prius ex inobedientia contra- 
ximus, per eum reviviscemus ἢ Pereant qui sic 
opinantur, quippe qui ab initio mendacii patris 
perfecti filii, falsa delirant saneque inania commen- 
ta. Dei Verbum veritas cst, in veritate omnia agit 
et quemadmodum e non exsistentibus ccelum fecit 
et terram, et in veritate sunt, et hominem ab ini- 
tio plasmavit, et in veritate est ; sic. humanitatem 
suam plasmans, in veritate et ipse incarnatus est 
et absque corruptione sincere in Virgine conceptus, 
quem penitus vere peperit manens virgo quz rei- 
psa virgo erat, et sic iterum perseveravit ; cum 
hominibus vere conversatus est Deus verus et 
homo , apud nos visus est verus in unica persona ; 
quoad naluras duplex idem, οἱ divinitatis et huma- 
nitatis naturalibus omnibus cognitus, duplex vo- 
luntate et. operatione, non secum ipso pugnans, 
sel humanitatis ejus actibus divinitati eju« subje- 
ctis, unde quacunque propter nos fecit, sincere «t 
salutariter fecit ; quod praecipuum ejus philanthro- 
pie argumentum et ad gloriam ipsi supereminecn- 
tem. Si enim coli enarrant gloriam Dei tanquam 
creature, quas Deo pro plasmatis salate incarnato 
gloria, et corpus quod pro homine paterctur 
danti cujus livore sanati simus, ut scriptum est? 
Dbelnde dicit : 


σωματωμένῳ, xal δεδωχότι τὸ σῶμα παθεῖν ὑπὲρ ἀνθρώπων, ἵνα τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἰαθῶμεν, ὡς γέ- 


γράπται; Εἶτά φησι" 


Καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου καὶ Μαρίας ( Εἰ incarnatus est de Spiritusancto ez Maria Virgine. 


τῆς Παρθένου. 

Ὃ piv γὰρ Πατὴρ εὐδόχησε χαὶ συνεδημιούργησε 
τῷ ἑαυτοῦ Λόγῳ τὸ σῶμα" τὸ δὲ Πνεῦμα συννπούρ- 
171835. Μία γὰρ ἣ ἐνέργεια χαὶ fj δύναμις τῶν τριῶν. 
M^vo; δὲ ὁ Λόγος δεσάρχωται, χαὶ οὐχ ὁ Πατὴρ ἣ τὸ 
Πνεῦμα. Τοῦτο δὲ, ὡ; ὁ μέγας φησὶν ᾿Αθανάσιος, 
ἵνα μένῃ ὁ Υἱὸς Υἱὸς, xal ὡς ἐχ τοῦ Πατρὸς Υἱὸς 
ἁπαθῶς ἔστι, xaX Υἱὸς ἀληθῶς ix τῆς Παρθένον 
γεννηθεὶς μείνῃ, Υἱὸς ἀληθινῶς χαὶ Qv καὶ καλοῦ- 
μενο:. Τῆς σαρχώσεως αἴτια δὲ τὰ αἴματα τῆς Ilap- 
θένου. Ὡς γὰρ ἠδύνατο μὲν ἐξαοχῆῇς ὁ Θεὸς χαὶ ἐξ 
ἑτέρας ὕλης δημιουργῆσαι τὸν ἄνθρωπον, οὐκ ἠθέ- 
λησε δὲ, xal τοῦτο διχαίως, ἵνα μὴ ἀχοινωνήτως 
πρὸς ταύτην ἔχων τὴν χτίσιν, οὐ δύνηται μένειν, 1) 
κοινωνίαν ἔχειν ἐν αὐτῇ * οὕτω δὴ xaX τὴν ἀνάπλα- 
σιν ποιῶν τοῦ ἀνθρώπου, οὐχ ἑτέραν ὕλην προσλα- 
δέσθαι ἢθέλησεν, ἵνα μὴ ἡ παρχπεσοῦσα φύσις ἡμῶν 
ἑναπομείνῃ τῷ πτώματι. Εἰ γὰ2 μὴ ἀπὸ τῶν alpá- 
των τῆς Παρθένον, τῆς ἐχ 1,0 ᾿Αδὰμ χαταγομένης, 
τὴν σάρχα ἦν εἰληφὼ;, πῶς àv τὸ συγγενὲς πρὸς 
ἀνθρώπους εἶχεν; ἣ πῶς τὺν ἀπὸ Θεοῦ ἁγιασμὸν 
ἐλαμθάνομεν ; ἣ πῶς ἂν ἑξωώθημεν οἱ νενεχρωμέ- 
vot, μὴ τῆς ζωῆ: ἐλθυύσης ἡμῖν ; Διὸ, Καὶ σαρχω- 
θέντα, φησὶν, ἐκ Πνεύματος ἁγίου. ᾿Αῤῥεύστως 


Pater bonum cogitans Verbo suo corpus creavit, 
Spiritus conditor uua fuit. Unica enim trium ener- 
gia et potestas, solui autem Verbum incarnatum 
est et non Pater, nec Spiritas, sicut docet magnus 
Athanasius, ut maneat Filios Filius, et quemadmo- 
dum e Patre sine libidine Filius est et Filius vere 
e Virgine genitus maneat, Filius vere qui sit et 
vocetur. Incarnationis autem causa, Virginis sau- 
guis. Quemadmodum enim poterat ab initio Deus 
ex altera materia hominem creare nec voluit («t 
merito, cum qui non eamdem quam illam facturam 
materiam communem haberet, forte manere aut 
cum ipsa societatem habere nequiret) sic sane ct 
bominis reparationem agens alteram assumere 
materiam noluit nelapsa natura nostra in lopsu 
remaneret : quippe qui non e virginis de Adam or- 
(8 sanguine carnem sumpsisset, quomodo cognatio- 
nis communitatem cum hominibus habuerit? Aut 
quomodo ἃ Deo sanctificationem  acceperimus, 
vel inortui reviviscemus, ad quos non advenerit 
vita? Ideo incarnatum dicit de Spiritn sancto ; 
ineffabiliter et absque libidine etiam secundum 
carnem factus est, sancti Spiritus operatione. 


YXp xai ἀπαθῶς xai κατὰ σάρχα γεγέννηται θείου Πνεύματος συνεργείᾳ. 


Καὶ Μαρίας τῆς Παρθένον. 
Ὅτι ἐξ αὐτῆς χαὶ σεσάρχωται χαὶ γεγέννηται 
ἀληθῶς, ὡς Ἡσαῖας xal οἱ λοιποὶ τῶν προφητῶν 


Ez Maria Virgine. - 
Quia ex ea vere incarname ^ 
predixerunt. Isaias et rell 


111 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


TIÀ 


ejusdemque naturz nobiscum, nec alienum assum- A προύλεγον" καὶ ὅμοιον ἡμῖν xai ὁμοφυὲς, xal οὐχ 


' psit corpus. 
Et homo facinus est. 

lllud eo quod perfecte bomo factus sit, et in ma- 
irice quidem confestim perfectus foetus conceptus, 
naturaliter nutritus infausque est editus: qui non 
naturam abolebat cujus conditionem erigebat, :ic- 
tt ait magnus Alhanasius, atate crescens, nutri- 
tus, dormiens et Matri existimatoque patri subditus. 
Si ergo supra naturam «quz ipsius erant, sed pariter 
quantum licebat, probatissima secundum naturam 
ron aversabatur et perfectio in eo erat, tum corpo- 
ris, tum animz, intelligentem liabens οἱ rationa- 
lem 'psius actionem et voluntatem. Hoc ergo, homo 
factus est, ostendit contra blasphemos dispositum, 
qui von animam Dominum  assumpsisse conten- 
dunt, locoanima divinitatem suflicere ineptientes, 
qui εἰ irrationale iusipienter suspicabantur illius 
sanctissimum corpus, nec anima usu proprio fruens 
qua Patri subderetur ; sic non perfectum hho- 
minem assumpsisset Verbum Patrique obtulissct 
pro completo l3pso howine, sed imperfectum. Quo 
imprimis, juxia impios istos, lit ut pretiosissima pars 
nostri sanatione careat : si enim hominis pretiosius 
anima  inteligeus et rationalis, et per ipsam 
prius inobedientiain adiisimus, ipsi enim servivit 
cOrpus, nec animam rationalem cum corpore 8ὃ- 
sumpsit incarnatum Verhum, sanatione. iterum 
indigemus, nec incorrupt;bilitatem accepimus, uec 
toti renovali sunius, quin imo nec corpore sancti- 
ficati sumus, si irrationale de nobis corpus assum- 
ptum est. Propterea fugiendi quidem qui talia 
delirant, nos vero quemadmodum ab initio duplices 
per Verbum plasiati sumus, corpus sicul cum 
anima accipientes, et dupliciter rursum plasmati ab 
ipso Verbo sumus, perfectum simul cum anima 
corpus assumente in hominem reparandum. 


Crucifixus etiam. pro nobis sub Pontio Pilato. 

Magnum mysterium de quo multis iudissolubilis 
qusstio, et magis quam quomoJo Deus cui sit, in- 
carbari sustinuerit. Sit, fateatur, adunatione natu- 
ram ut dicitur sauctilicans, οἱ ad ejus reparationem 
Omnem oconomiam — adhibeat prout ct fecit : ficri 
e twuliere et secundum aatem crescere. debuit 
egens et pedibus gradiens, exinanltione reparatum 
mun.lans nec habens ubi caput rcelinaret, secundum 
Scripturas : que omnia ad reparandam naturam, 
siquidem mirabiliter per ea αὐ: stupenda fecit et 
sermones quos protulit, illam erexit. Sic vero pa- 
ti, delioc magis qu:estionem inovent, et crucis igno- 
miniose tantam passionem pati! Sane Dei opus 
illud, et de quo stupere nihil mirum, quia mirabi- 
lia opera Domini et inscrutabiles vise ejus. Fide 
hac accipimus, non humana sapientis verbis 
gloriamur ; ut non evacuetur crux Christi, sicut 
scriptum est. Sed pariter coelestes de hissermones 
et incarnati. crucifixique Dei opera supernaturalia 


ἀλλάτριον e fett σῶμα. 
Kal ἐνανθρωκήσαντεα. 

Τοῦτο διὰ τὸ τέλειον αὐτὸν ἄνθρωπον γεγονέναι, 
καὶ ἐν τῇ μήτρᾳ τέλειον μὲν εὐθὺς ἀποδειχθῆνσι 
βρέφος, τρέφεσθαι δὲ φυσιχῶς, καὶ ἀποτεχϑῆναι vt- 
πῖον. Οὐ γὰρ ἀνέρει τὴν φύσιν, ἐπηνωρθοῦτο δὲ τὰ 
αὐτῆς, ὡς ὁ μέγας φησὶν ᾿Αθανάσιος, καθ᾽ ἡλικίαν 
αὐξανόμενος, χαὶ τρεφόμενος, xai ὑπνώττων, καὶ τῇ 
ἀλτθῶς Μητρὶ χαὶ τῷ δοχοῦντι πατρὶ καθυποτα9- 
cóusvo;. El οὖν καὶ ὑπὲρ φύσιν τὰ χατ᾽ αὐτὸν͵ ἀλλ᾽ 
ὅλως ὅσον ἐνεχώρει, τὰ ἀδιάδλητα 300 κατὰ o» 
σιν οὗ παρῃτεῖτο" καὶ τὸ τέλειον ἦν ἐν αὐτῷ τοῦ τε 
σιματος τῆς τε Ψυχῆ;, νοερὰν αὐτὴν ἔχων καὶ }ο- 
γιχὴν, αὐτεξούσιόν τε xal θελητιχήν. Τοῦτο οὖν τὸ, 


D ἐγανθρωπήσαντα, δηλοῖ, κατὰ τῶν βλασφήμων τε- 


θειμένον, τῶν μὴ Ψυχὴν εἰληφέναι λεγόντων τὸν Κύ- 
ριον, φληναφούντων δὲ ἀντὶ ψυχῆς ἀρχεῖν αὐτῷ τὴν 
θεότητα ᾿ ol xal ἄλογον ὑπενόουν ἀφρόνως tb παν- 
ἁγιῦν τούτο" σῶμα, καὶ μὴ τῇ τῆς, Ψυχῆς αὐτεξου- 
σιότητ: τῷ Πατρὶ τοῦτον χαθυποτάσσεσθϑαι, καὶ οὐ» 
δὲ τέλειον ἄνθρωπον λαύδεῖν τὸν Λόγον καὶ προῦσ- 
ἐνεγχεῖν τῷ Πατρὶ, ὑπὲρ τελείον παραπεπτωχότο; 
ἀνθρώπου, ἀλλ᾽ ἀτελῆ" ὥστε μᾶλλον εἶναι χετὲ 
τοὺς ἀσεδοῦντας ἐχείνους τὸ τιμιώτατον ἡμῶν ἀθε- 
ράπευτον. El γὰρ ἀνθρώπου τιμιώτερον ἣ ψυχῇ, 
νοερὰ τελοῦσα xal λογιχὴ, xal δι᾽ αὐτῇ,ς πρότερον 
τὴν παραχοὴν ἐνηργήσαμεν, ταύτῃ γὰρ τὸ σῶμα 
παρηχολούθησεν, οὐ ψυχὴν δὲ vospXv μετὰ τοῦ σώ» 
ματος εἴληφεν ὁ Λόγος σχρχωθεὶς, ἀθεράπευτοι κά" 
λιν ἡμεῖς" καὶ οὐ τὴν ἀφθαρσίαν ἐλάδομεν, υὐδ᾽ 
ὅλοι ἀν:χαινίσθημεν" μᾶλλον δὲ οὐδὲ τῷ σώματι 
ἡγιάσθη μεν, εἴπερ ἄλογον σῶμα ἐξ ἡμῶν mpostát- 
φθη. Διὰ τοῦτο φευχτέοι μὲν οἱ ταῦτα ληροῦντες, 
ἡμεῖς δὲ ὥσπερ ἐξ ἀρχῆς: διπλοῖ παρὰ τοῦ Λόγου 
ἐπλάσθημεν σῶμα ὁμοῦ λαδόντες μετὰ Ψυχῆς xal 
διπλῶς ἀνεπλάπθημεν ὑπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Λόγον, τέ- 
À:tov. ἀναλαδόντος τὸν ἄνθρωπον σῶμα ὁμοῦ μετὰ 
ψυχῆς. 
Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου ITiAdtov. 
Τοῦτο τὸ μέγα μυστήριον " χαὶ πολλὴ τοῖς πολλοῖς 
ἐπὶ τούτῳ ἡ ἀπορία " xal πλέον, f) πῶς Θεὸς ὧν 
ἠνέσχετο σαρχωθῆναι ; Τοῦτο μὲν γάρ qas ἵνα τῇ 
ἑνώσει ἁγιάσῃ τὴν φύσιν, ὡς λέγεται, xal πρὸς 
ἐπανόρθωσιν αὐτῆς πάντα γε ἐξοιχονομήσῃ, χαθὰ δὴ 
xal διέπραξ:. Τιχτόμενος γὰρ ἦν ὑπὸ γυνα:χὸς, xx 
xa0' ἡλιχίαν αὐξόμενος, πτωχεύων τε xal zt,oR2- 
υῶν, χαθαΐίρων ταπεινώσει τὸν ἐπηρμένον, xai μὴ 
ἔχων ποῦ χλῖναι τὴ» χεφαλὴν, ὡς γέγραπται. Ταῦτα 
δὲ πάντα διὰ τοῦ ἀναπλάσαι τὴν φύσιν " ἐπεὶ xal 
θαυμασίως αὐτὴν οἷς ἐνήργησε παραδόξως, καὶ λό- 
ote οἷς εἴρηχεν ἐπηνώρθου. Τὸ δὲ παθεῖν οὕτω. δια- 
ποροῦντες πλέον εἰσὶ, xat παθεῖν οὕτω πάθος τὸ διὰ 
σταυροῦ ἐπονείδιστον. ᾿Αλλ᾽ bvtto; ταῦτα ἔργα (eos. 
Καὶ τὸ διαπορεῖν ἐ πὶ τούτοις οὗ θαυμαστόν" ὅτ: xal 
θαυμαστὰ τὰ ἔργα Κυρίου, xai ἀνεξιχνίαστο:ι αἱ 
ὁδοὶ αὑτοῦ, Καὶ ἡμεῖς πίστει ταῦτα δεχόμεθα" οὐχ 
ἀνθρωπίνης δὲ σοφίας λόγοις καυχώμεθα, ἵνα μὴ 
χενωθῇ ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ, χαθὰ γέγραπται. 


119 


EXPOSITIO SACRI SYMDOLI. 


TA 


"AX ὅμως εἰσὶ καὶ λόγοι τούτων οὐράνιοι, xal zpáí- À veritati testimonium perhibent, et Grzci quidem 


ξεις Θεοῦ τοῦ σαρχωθέντος χαλοστσυρωθέντος ὑπερ- 
φυεῖς τὴν ἀλήθειαν ἐπιμαρτυροῦσαι. Καὶ Ἕλληνες 
μὲν ἐπὶ τῷ σταυρῷ ἀσυνετοῦντες γελῶσιν, Ιουδαῖοι 
δὲ βλασφημοῦσι, καὶ τῶν ἀθέων ἄλλι,ι πολλοί, A227 
αἰσχυνθήτωσαν οἱ ἀνομοῦντε; διακενῆς" ἐν τῷ 
σταυρῷ γὰρ Χριστοῦ, xal τῷ μώλωπι xal θανάτῳ, 
τὸ μεγαλεῖον αὐτοῦ φανεροῦται μᾶλλον τῆς ἰσχύος τε 
xai θεότητος. Καὶ ὅρα τί σταυρωθεὶς ἐχτετέλεχεν, 
Οὐ τὴν τῶν ἀσυνέτων Ἑλλήνων πλάνην πᾶσαν 
ἐδίωξε τῷ σταυρῷ ; Οὐ τὴν ἀθεῖαν πᾶταν ἀπήλασε ; 
Τίς νῦν ὁ πολυθεῖαν νοσῶν : Τίς 6 χνωδάλοις καὶ θη- 
ρίοις τὴν θείαν ἀπονέμων τιμήν; Οὐ τὴν τῶν ἔξω 
σοφῶν σοφίαν μωρὰν ἀπέδειξεν; οὐ σιγῆσαι τοὺς 
λήρους φιλοσόφων εἰργάσατο ; ἁλιεῖς γὰρ τοῦ σταυ- 
ρωθέντος ἀπόστολοι αὐτὸν τὸν σταυρωθέντα θΘεὴν 
ὁμολογεῖν πάντας ἔπεισαν. Ποῦ νῦν εἰδωλεῖον ; ποῦ 
εἴδωλον ἐναγές ; τοῦ μαντεῖον ; ποῦ ζώων xal ἀν- 
θρώπων σφαγαὶ, καὶ τελεταὶ δαιμόνων ἀχάθαρτοι ; 
TOU τις ἄλλῃ νῦν ἐν χόσμῳ τοῦ διαδόλου καὶ τῶν 
ἐχείνου λατρεία ; Πάντα ταῦτα ἐξεῖλεν ὁ σταυρωθείς" 
xai τύπος μόνος σταυροῦ διώχει τοὺς δαίμονας, 
θεοὺς πιότερον νομιζομένους τοῖς Ἕλλησι. Καὶ μᾶλ- 
λον ἐν τούτῳ θαυμαστὴ τοῦ σταυρωθέντος ἡ δύνα- 
μις, ὅτι χαὶ οὕτω πένης ὀφθεὶς, χαὶ οὕτω πτωχείαν 
σαρχὸς ἐνδυσάμενος, καὶ τῷ χόσμῳ μέτριος φανεὶς 
καὶ πτωγὸς, καὶ καταχριθεὶς ὡς καὶ παθεῖν σταυρῷ, 
xa ἀποθανεῖν, xot οὕτω παρὰ τῶν μαθητῶν ἑσταυ- 
ρωμένος διμλολογούμενος xal χαλούμενος, αὐτὸς t0:- 


αὖτα 901 ἰσχύει. ὥστε τὴν χότμον ἕλκειν εἰς ἑαυτὸν C 


δίχα μαχαίρας, δίχα πολέμου, ἐξουσία c γωρὶς, πλού- 
του, χαὶ τῶν ἄλλων, ἐν οἷς χατορθοῦσιν ἄνθρωποι, o5 
τοὺς Ex γένους εἰς ἀγάπη σιν ἐφελχόμενος μόνον, ἀλλὰ 
xai τὸν χόσμον ἅπαντα. ΔΙωσῆς μὲν γὰρ τοὺς χατὰ 
υἕνος αὐτῷ, καὶ τούτων μέρος ὠφέλησε βραχύ" ὅτι 
χαὶ ἄνθρωπος Μωῦσῆς, xal τοῦ Σωτῆρος εἰς τύπον, 
xai ὁ δ'θεὶς αὐτῷ νόμος, σχιώδης καὶ ἀτελὴς, xai 
τοὺς ἀπὸ Ἰαχὼδ πάντας οἰχονομῇσαι μὴ δυνηθείς " ὁ 
δὲ Χοιστὸς, Υἱὸς ὧν Θεοῦ xal τῶν ὅλων Θεὸς, τὰ 
ἔθνη πάντα, χαὶ γένος ἅπαν, καὶ γλῶσσαν ἅπασαν 
καὶ φυλὴν προσηγάγετο" xaX ἔχαστος ἀπ᾿ τοῦ τόπ᾽υ 
αὐτοῦ δ'ὰ τῆς γλώσσης αὐτοῦ δοξάξει τὸν Θεὸν xal 
llaz£pa, ὃν οὐκ ἔδει πρότερον, διὰ τοῦ μονογενοῦς 
Λόγου τοῦ σαρχὶ σταυρωθέντος χαταμχθών, Τοῦτο 
Y3p τὸ πανάγιον σῶμα ὡς τοῦ Θεοῦ Λόγοι: τῶμα, 
αὐτῷ ἑνωθὲν ἀδιαιρέτως τε χαὶ ἀφύρτως, θεῖον ὅλον 
καὶ ἀναμάρτητον μόνον xal ἅγιον ὃν, ὑπὲρ τῆς ὁμὸ- 
Aoyta; τοῦ Πατρὺς, xol τῆ; ἡμῶν σωτηρίας χατα- 
χριθὲν ὑπ᾽ ἀνθρώπων ἀποθανεῖν, ἐχουσίως ὑπὸ τοῦ 
λαδάνπος αὐτῷ Λόγου τῷ Πατρὶ προτηνέχθη᾽ καὶ 
ducia μόνη χαθαρὰ τοῦτο ὑπὲρ ἀπάντων γέγονε " 
χαὶ θέλων ἔπαθεν ὁ Δεσπότης, τῶν πονηρῶν μὲν 
ἐπιδειχνυμένων τὰ ἑαυτῶν, χαὶ τὰς ὕδρεις ἐπίῖφε- 
ρόντων xal τὸὺς πληγὰς xal τὸν θάνατον, αὐτοῦ δὲ 
τοῦ Σωτῆρος τὰ αὐτοῦ ὑπὲρ ἡμῶν ἐνεργοῦντος. 
Ὅθεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ἐχχέχνται μὲν τὸ αἷμα a5- 
τοῦ, τὴν δὲ γῆν, τὸν ἀέρα, xal πᾶσαν τὴν χείσιν 
ἡγίασεν, ὡς πανάγιον αἷμα τοῦ σώματος τοῦ πᾶν- 


ταχοῦ ὄντος Λόγον, Εὐθὺς οὖν ἐχπλυθεὶς, 


ἀνεμορφώθη ὁ ἄνθρωπο; " xai ὕδωρ σὺν αἵματι 


de cruce insipientes rident, blasphemant vero Ju- 
dai, atheorumque alii multi; sed erubescant in 
vanum peccantes, Christi cruce, livore et. morte 
amplius apparet ipsius virtntis et divinitatis magnie 
ficentia. Et vide quid perfecit crucifixus: nonne 
insipientium Grecorum omneni cruce fugavit erro- 
rem ? nonne atheismum omnem expulit ? Quis nunc 
multorum deorum cultui inserviens? Quis maris 
et sylvarum bestiis divinum offerens honorem ἢ 
Nonne alienorum sapientium insanam convicit 
sapientiam ? Nonne philosophorum ineptias tacere 
coegit ? Piscatores crucifixi apostoli crucifizun 
Deum confiteri omnibus suaserunt. Ubi nunc ido- 
lorum templum ? ubi idolum maledictum ? ubi 
oraculum ? ubi animálium et hominum  sacriticia 
et ritus damonum impuri ?* ubi nunc in orbe quz- 
vis alia diaboli et ejus operum adorotio ? Cuncia 
hac destruxit crucifizus et da:nones fugat sola 
crucis figura quos antea deos liabebant Graci : in 
quo potissimum mira crucifixi virtus, quod sic 
egenus visus, carnis paupertate vestitus et mundo 
miodestus appareus et pauper ac damnatus qui 
crucem mortemque pateretur, atque sic ἃ discipu- 
lis crucilisus confessione proclamatus οἱ vocatus, 
ipse tantum vzleat ut orbem ad seipsum trahat, 
sine gladio, bello, possessionibus, divitiis aliisque 
in quibus prospere hominibus succedit, non suos 
secunduni carnem in dilectionem attraliens tantu: 
sed et mundum universum. Moyses quideiu eodem 
genere ortis et horum parti cuidam opere parum 
contulit, quippe qui homo erat et in Salvatoris 
(igura, et lex ipsi data umbram habens et imperfe- 
ctionem, Jacob filios in domum Dei introducere 
nequibat. Christus vero Dei Filius, cunctorumque 
Deus omnem populum et fawiliam et linguam et 
tribum iutroduxit, et unusquisque de loco suo per 
linguam suani Deum glorificat Patrem quem antea 
non noverat, ab unigenito Verbo in carne crucili- 
xo doctus. lllud enim sacrosanctum corpus, ut- 
pote Dei Verbi corpus ei unitum absque divisione 
et confusione, totum divinum et solum innocens et 
sanctum pro Patris adoratione saluteque nostra ad 
moriendum per manus hominum daunatum, liben- 


D ter ab accipiente Verbo Patri oblatum solaque pura 


pro omnibus hostia factum 651. Et sponte passus 
est Dominus ; malis quze ipsis in animo erant osten- 
dentibus, injurias, plagas, mortem congerentibus, 
Salvatore vero qua ipsum docebant pro nobis agente. 
Exinde in cruce fusus sanguis ejus terram, aerem 
et creata cuncta. &anctificavit, tanquam sacrosan- 
ctus corporis ubique exsistentis Verbi sanguis ; sta- 
tim ergo ablutus inhovatus est homo, et e latere 
aquam cum sanguine effundens Christus, illa qui- 
dem accedentem reparat, hoc vero vivificat ; et 
omnis terra et lingua nunc Christum confi- 
tetur. Tam mira tantaque, qui mirabilia facit per 
crucem operatus est. 

ῥεύσας 


119 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


116 


Χριστὸ; ix πλευρᾶς, τῷ μὲν ὕδατι τὸν προσερχόμενον ἀναπλάττει, ζωοποιεῖ δὲ τῷ αἴμττι" καὶ πᾶ22 ἡ γῆ, καὶ 
γλῶσσα πᾶσα νῦν ἐξομολογεῖται τῷ Κυρίῳ. Τοιαῦτα ὁ ποιῶν μεγάλα καὶ θχυμαστὰ διέπραξε νῷ σταυρῷ. 


Et passus est. 

Vere in carne passus est, impassibilis ut Verbum 
remanens, qui vere nec phantastice, sicut. impie 
affirmant. quidam, crucifixus est, flagellatus vibi- 
cibus contusus est, qui verum corpus babuit, l;ga- 
tas est, in crucem ascendens super basim stetit, 
manibus expansis, quibus mediis infixi sunt clavi 
pedibusque ; amaritudinem cum aceto gustavitet da- 
loribus oppressus est. Sicut enim Deus perfectus 
et hono. perfectus visus, humana natura passibilis 
erat, qui eo amplius passus est, quo omnium  no- 
strum ponas dabat, ut Dei amicus dixit quidam. 


Et sepultus. 

Passus et mortuus, etsi ἃ divinitate non separa- 
tum est. sanctissimum corpus, ncc ipsius deposita 
anima, sed ab ea corporis fuit divisio ; cujus mor- 
tui latus. transügitur et vitalia scaturiunt ; anrma ad 
inferos descendit iuferos vastans, mortem  de- 
struens, animabus quz ibi aderant redemptor appa- 
ruit, linteis ligatum cum myrrha ejus corpus et 
sepultum] corruptionem non sustinuit, tanquam 
Deus resurgit, tertia die, ut prdixerat, corpori ejus 
unita anima. 


Et resurrexit. 
Ecce mysterii pro nobis (inis oumnis, nature no- 
strae reparatio, resurrectio et. cum Deo societas ; 
aec enim ad. moriendum conditi, nec ad  deceden- 


idum in nibilum plasmati sumus, sed qui mancamus C 


et simus. Ideo mortales factos assumens imnorta- 
lis erexit, et mortale corpus induens divinitate sua 
a morte liberans penitus — iuumnortales. effecit, 
et quo Verbum iucarnatum corpus reparavit, nos 
per ipsum reparati. sous, et. quando e inundo 
prorsus delebitur. mortale, scilicet. corruptio, nos 
quoque viventes simul cum vivente Christo erimus. 
ἐττημεν δι᾽ αὐτοῦ. Καὶ ὅτε τὸ θνητὸ" πάντη dx 
ἡμεῖς ζήσαντες, 
Tertia die. 

In Christi resurrectione 'Tiinitatis panditur my- 
sterium : dierum triumejus resurreetio, prout. prze- 
dixit ipse, et factis probavit, tertia die resurgens, 
apparens ct divinam nobis insufflans gratiam, tria 
dona lhi»e maxima. nobis tribuens in tertiz diei evi- 
gilatione, resurgere propter nos, apparere et pacein 
dare, et nobis Spiritus gratiam | afferre, Verc igitur 
trium. dierum Salvatoris resurrectio et Trinitatis 
signum : sicut per Trinitatem omnia nobis bona, 
et ipsa Christi incarnatio et resurrectio ; nam 
solum caro factum est Verbum, sbd bonam hanc 
voluntatem Pater babu't et una operatus est Spiritus, 
et in reliquis mysteriis idem evenit, Patre bonam vo- 
luntatem, operationem unitam liabente Spiritu. Scd 
«quía trinus lucrum habuit orbis, spiritualis sive an- 
geli, sensibilis sive visibilia, et ex ambobus homo 


Kal xa2órca. 

Ἕπαθε γὰρ à2500; τῇ σαρχὶ, ἀπαθὴς μένων ὡς 
Λόγος " ἐπεὶ χαὶ ἀληθῶς χαὶ 09 φαντασίᾳ, ὧς τινε; 
ἀπεθοῦσιν, ἐσταύρωται" καὶ φραγγελωθεὶς, μεμω- 
λώπισται" σῶα γὰρ ἀληθῶς εἶχε" χαὶ δεσμευθϑεῖ; 
ἐδέδετο" χαὶ ἀναῦχς ἐπὶ τοῦ σταυροῦ, ἔπτη ἐπὶ τῇ 
βάσει" χαὶ ter πλώλη τὰς χεῖρας * χαὶ ἦλοι διήλασαν 
αὑτὰς μέσον, xai ἔτι τοὺ; πόδας αὑτοῦ " χαὶ iz- 
χράνθη γευσάμενο; ὄξυυς xaX ὠδυνήθη " xol yip 
ὡς; Θεὺς τέλειος, xal ἄνθρωπος τέλειος; ὀφθεὶς, τοῖς 
ἀδιαθλήτοις ἀνθρωπίνοις ὑπέχειτο" xal ἔπεῦσχ 
υᾶλλον αὑτός τι πλέον, τὸ πάντων ἡμῶν ἀποδιδιὺ; 
ἴφλημα, ὥς τίς φησι τῶν θεοφιλῶν. 

kal ταξέντα. 

Ιαθὼν γὰρ καὶ ἀποθανὼν. εἰ καὶ αἢ χεχώφιστοι 
τῇ θεότητι τοῦ πανχγίου σώματος, χαὶ τῆς τεθεω- 
μένης ψυχῆς αὐτυῦ, ἀλλά γε τῇ Ψυχῇ τοῦ σώμαετο; 
ἐχωρίσθη. Καὶ οὕτω νενέχρωται μὲν τῷ σώμκδει, 
καὶ πλήττεται τὴν πλευρὰν, xal βλύξζει τὰ τὶ; 
ζωΐς, τῇ Ψυχῇ δὲ εἰς τὸν ἄδην χατέρχεται. Koi 
πορθήσας τὸν ἄδην, xai ἀφανίσας τὸν θάνατον, χεὶ 
ταῖς ἐχεῖσς ψυχαῖς ἀποδειχθεὶς λυτρωτὴ-:, «b elsi 
αὐτοῦ σῶμα, χαὶ σμυρνισθὲν, xal ταφὲν, μὴ δι: 
φθορὰν ὑπομεῖναν, ὡς Θεὸς αὐτὸ ἐξεγείρει, τῆς 
θείας ψυχῆς αὑτοῦ τῇ τρίτῃ, ὡς προέφη, tni 
ἐνωθείσης τῷ σώματι, 

Καὶ ἀναστάντα 

Ἰδοὺ χαὶ ὁ σχοπὺς ἅπας τοῦ χαθ᾽ ἡμᾶς posu 
ρίου, fj τῆς ἡμῶν φύσεως ἀναξώωσές τε xal ἔγεβ- 
σις, xal μετὰ τοῦ Θεοῦ χοινωνία. Οὐ γὰρ εἰς τὸ 
θνήσχειν ἐχτίσθημεν, οὐδὲ εἰς τὸ μὴ slvat χωρεῖν 
ἐπλάσθημεν, ἀλλὰ μένειν xal elvat, ὡς xal ὁ χτίσα: 
ἡμᾶς ὧν ἐστιν ἀεὶ, εἰ xal ἡμεῖς 309 Ex τοῦ ui ὄντ; 
γεγόναμεν, xal μένειν ἑτάχθημεν. Διὸ θνητοὺς re 
γονότας, ἀναλαδὼν ὁ ἀθάνατος ἀνωρθώσατο᾽ χαὶ 
θνητὴν λαδὼν σῶμα, χαὶ ἀπαθανατίσας τῇ oix; 
θεότητι, ὅλους ἀθανάτου; εἰργάσατο, Καὶ ὅπερ ὁ 
Λόγος σαρχωβεὶς ἀνέστη τῷ σώματι, xal ἡμεῖ; i»- 


«οὔ χόσμου χαταργηθείη, ἡ φθυρὰ δηλονότι, xi 


ἅμα σὺν τῷ ζῶντι Χριστῷ ἐσόμεθα, 


Τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ. 

Καὶ ἐν τῇ ἀναστάσει Χριστοῦ τὸ τῆς Τριάδος 
φανεροῦται μυστήριον. Τριήμερος γὰρ αὐτοῦ ἢ ἀνά- 
δτᾶσις, ὡς αὑτὸς προέφγη, καὶ ἔδειξεν ἔρτγοι;, τῇ 
τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀνχστὰ; xal ἑμφανισθεὶς, χαὶ θείαν 


p fitv. ἐμφυσήσας χάριν, xal τρία δῶρα ταῦτα τὶ 


μέγιστα ἡμῖν παρασχὼν ἐν τἧ τριημέρῳ ἐγέρσει, 
τὸ ἀναστῆναι ὑπὲρ ἡμῶν, τὸ ἐμφανισθῆναι xat τὴν 
εἰρήνην δοῦναι, xal τὺ παρχαχεῖν ἡμῖν τὴν χάσιν 
τοῦ Πνεύματος. ᾿Αληθῶς οὖν τριήμερος fj τοῦ Σω- 
τῆρος ἀνάπτασις, καὶ τῆς Τριάδος σημαντικὴ, ἐπεὶ 
xai διὰ τῆς Τριἀδγ; τὰ πάντα ἡμῖν &vaO x, καὶ αὐτὴ 
1j τοῦ Χριστοῦ σάρχωσι: xal ἀνάστασις. E! vko xx 
ὁ Λόγος σὰρξ γένετο μόνος, ἀλλὰ χαὶ ὁ Dati 
ηὐδόχησε, xal τὸ Πνεῦμα 3uvfjpynss. Kat, ἐν τοῖς 
λοιποῖς ὃὲ μυστηρίοις οὕτω συνέθαινς, τοῦ [latp^; 
εὐδοχοῦντο;, χαὶ τοῦ Πγεύματος συνεργοῦνξος, AM 


“1 ; EXPOSITIO SACRI SYMBOLI. 


* 


718 


καὶ ὅτι ὁ τριττὸς ὠφελήθη χόσμος, ὁ νοητὸς ftot A qui per Salvatoris resurrectionem, Trinitatis perce- 


ol ἄγγελοι, ὁ αἰσθητὸς, τὰ ἐρώμενα δηλαδὴ, καὶ ὁ 
ἐξ ἀμφοῖν τούτων ὁ ἄνθρωπος, ὃς καὶ διὰ τῆς ἀνα- 
στάσεως τοῦ Σωτῆρο; τὴν γνῶσιν ἔλαδε τῆς Τριά- 
δος" τριήμερος fj ἀνάστασις. ᾿Αῤῥαδῶνας τοίνυν 
τῆς ἀφθαρσίος ἄνθρωπος τῇ ἀναστάσει τοῦ Σωτῆρος 
λαξὼν, ἐν τῷ «flet μετὰ τοῦ ὁρωμένου χόσμου 
ἀλλοιωθήτεται, xal τὴν ἀφθαρσίαν χληρονομήσει. 
ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς elg τὴν ἐλευθερίαν 
Καὶ ἀναστάντα τῇ τρ'τῃ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς 
l'pagádc. 

Πᾶτι χηρύττουσιν ol. Πατέρες, ὡς οὐχ ἀφ᾽ ἑχυτῶν 
ταῦτα, ἀλλ᾽ ix τῶν Γραφῶν λέγουσι, καὶ ὅτι προ- 
φῆτα! γαὶ &móstolot τούτων μάρτυρες, οἱ μὲν 
πράγηασιν, οἱ δὲ γράμμασι τὰ περὶ τῆς ἐλεύσεως 
τοῦ λριπτιῦ καὶ ζωῆς, xai τοῦ θανάτου χαὶ τῆς 
ἀναπτάσειις χαταγγείλαντες. 

Καὶ ἀνελθόντα slc τοὺς οὐρανούς 

Καὶ ὧδε τὸ μέγα xal θαυμχστόν. Ἦ γηΐνη γὰρ 
φύσις εἷς τὸν ἄνω ἀνήχθη χῶρον. Ὃ γὰρ χατελθὼν 
πρὸς ἡμᾶς καὶ ἐν τῷ Πατρὶ μένων, αὐτός ἐστι χαὶ 
ὁ ἀναόὰχς, τὸ μὲν ὁραθεὶς ἡμῖν τῇ σαρχὶ, xa ἐπὶ 
«ἧς γῆς συναναστραφεὶς, τὸ δὲ ἀνυψώσας ὅπερ ἐξ 
ἡμῶν εἰλήφει, xal ὑπεράνω πάσης ἀρχῆς xax δυνά» 
peo; οὐρανίου θέμενος, χαὶ συνεδριάσας τῷ Πατρί. 
Αὐτὸς γὰρ ἐγχόλπιος ὧν τοῦ Θεοῦ Λόγος; αὐτό τε 
ποησελάθετο, xal ἑχυτῷ ἄχρως ξνώσας, τῆς ἴσης 
μετέδωχε τιμῆς, ἐπειδήπερ ἀχώριστου αὐτῷ, καὶ 
[^:ov αὐτοῦ κατειργάσατο σῶμα, καὶ εἷς ὁ αὑτὸς τῇ 


ὑποστάσε', εἰ χαὶ διπλοῦς τοῖς φύσεσιν, εἷς Υἱὸς ς 


νοηνηγευῆς, εἷς Χριστὸς Κύριος, ἐν δυσὶ φύτεσι xal 
ἐνεργείαις φυσιχαῖς χαὶ θελήσεσι γνωριζόμενος. 
Καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός. 

Οὐ γὰρ παρίσταται μετ᾽ ἀγγέλων ἐνδεδυμένος τὸ 
σῶμα. οὐδὲ λειτουργεῖ τῷ Πατρί" συμπροσχυνεῖται 
δὲ μᾶλλον, ὡς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ xal σεσαρχωμένος 
μετὰ Πατρός τε καὶ Πνεύ!λατος. Καὶ οὐ προστίθεται τῇ 
Ἰρ'άδι τοπαράπαν οὐδέν" ἐ πειδὴ οὐδ᾽ ἄλλο; ὁ σαρκω- 
θεὺ;, ἀλλ᾽ αὐτὸς ὁ Λόγος, ὁ xal πρὴ τοῦ σαρχωθῆναι 
μένων ἐν τῷ Πατρὶ, xal σαρχωθεὶς μένων ὁ αὐτός. 
Ku! πάλιν ἐρχάμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας 

καὶ v&xpobc. 

Ὃτ: μὲν γὰρ ix Παρθένου σαρχωθεὶς ἮὮλθεν, ἐν 
ὑπερθαλλούτῃ πτωχείᾳ ὥφθη χαὶ ταπεινότητι, xal 


pit scientiam, ideo trium dierum resurrectio : arrhis 
ergo incorruptibilitatis Salvatoris resurrectione 
acceptis homo in. mundi quidem visibilis fine im- 
mutabitur, et incorruptibilitatem hireditabit : ipsa 
enim creatura liberabitur, ut dicitur, ἃ corruptiouis 
servitute, in libertatem glori: filiorum Dei. 


Καὶ αὐτὴ γὰρ $j χτίσις ἐλευθερωθήσεται, φησὶν, 
τῆς δόξης τῶν τέχνων τοῦ Θεοῦ. 


Resurrezit tertia die secundum Scrivoturas. 


Omnibus proclamant Patres, tanquam non a 
seipsis, sed « Scr/pturis, et testibus propaetis et 
apostolis, li factis, scriptis illi, qux» de Christi 
redemptione, vita, inorte et. resurrectione. annunes 


B idiaut. 3 


Εἰ ascendit in. celos. 

Ecce magnum et mirum : terrestris. natura iu 
altum adducta est locum ; nam qui ad nos descen- 
dit iu Patre adhuc manens, ipse est qui ascenlit, 
tum in carne visus a nobis et super terrain convcr- 
satus, tum elevans quod de nobis assumpserat ct 
supra omnem principatum et potestatem coele- - 
stem reponens et una cum Patre sedere faciens : 
ipsum cnim qud in sinu Patris est. Verbum lioc 
assumpsit quod sibi plene unitum eidem honori 
sSociavit, a seinseparabile, suum sibi fecit corpus 
el unum secum in persona, licet naturis duplex, 
unus Filius unigenitus, unus Christus Dominus in 
duabus naturis et operationibus maturalibua οἱ 
voluntatibus cognitus. 

Sedet ad dexteram Patris. 

Non enim cum angelis constituitur qui corpore 
amictus est, nec sacrificium Pairi offert, Quin 
simul aJoratur sicut Dei Filius incarnatus, cum 
Patre et Spiritu ; nec Trinitati quolibet modo  su- 
peraidditur, siquidem non alius est. incarnatus ct 
aliud. Verbum, quod priusquam carucm assumeret 
in Patre manebat, manebat et idem assumpta carne. 
Et iterum venturus. est. cum. gloria judicare vivos 

e! mortuos. 

Quando e Maria qui lem venit incarnatus, in ni- 

mia paupertate visus est οἱ abjectione, nec hionii- 


οὐ μόνον ἀνθρώποις, ἀλλ᾽ οὐδ᾽ ἀγγέλοις ἅπασι D nibus tantum, nec etiam angelis omnibus agno- 


γνωστὸς ἦν χαὶ τοῦτο ἄχρι xaX τοῦ ἀναδαίνειν 
ἄνω τελέταντα τὴν οἰχονομίαν αὐτόν" οἱ vp ὑπεράνω 
ph γινώζχοντες ἔφασχον, ε Τίς ἔστιν οὗτος ὁ βασι- 
λὺ; τῆς δόξης ; » Ὅτε δὲ ὕττερον ἐλεύσεται, μετὰ 
δόξης φανήσεται το λῇς, ὁ αὐτὸς μὲν ὧν ἐνδεδυμένος 
τὴν σάρχχ, χαθὰ δὴ xal ἀνελήλυθε, ταῖς ἀστραπαῖς 
δὲ τὺῆς θ:ότητος ὑπεραυγάζων τὴν χτίσιν, ἀγγέλων 
παρισταλένων, ἀνθρώπων ἀνισταμλένων, 303 δ:ι- 
μόνων καταργουλένων xal εἰς τὸ αἰώνιον πὺρ πΔ- 
ραπ:ιιποιλένων, ἀτεδῶν xal ἀμτοτωλῶν διηνεχῶς 
xazaxo:vopíve, χαὶ εὐσεδῶ" xa δικαίων αἰωνίως 
στερανουμένῳν. Διχαίως οὖν μετὰ δόξης ἐλεύσεται" 
ὅτι Κύριος τῆς δόξης ὧν, πάντα; πρὸ; τὸ δηξασθῆ- 
γι παρὰ τῆ; δόξη; αὐτοῦ χαὶ ἐδημιούρ (η1: xal 


ParhoL. Gn. CLV, 


scendus ; et sic erat donec perfecta aeconomia in 
alium ascendit; non agnoscentes cnim dicebant 
celites : «Quis est iste rex gloriz *» Quando auteà 
iterum veniet, multa eum gloria spparebit, idem 
quidein, corpore amictus, quemadmodum ascendi, 
divinitatis vero fulgoribus creaturas illuminans, 
3ssisteutibus angelis, resurrectione stantibus l.o- 
minibus, debellatis x monibus et in aeternum mis- 
sis ignem, iu perpetuum danimnatis impiis el pec- 
catoribus, :e(iermaliter e. contra coronotis — piis 
justisque. Merito. izitur. cum gloria venict. qui 
glorie  Doininus cum sit, omnes ut ad  glo- 
riam. esaltaret suam οἱ creavit et. vocavit, De 
CEtero qui gloriam. ipsius, noluerunt; πο eum 


23 


118 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 79 


gloriflesverunt sive de. angelorum, sive de homl- A ἐκάλεσε * λοιπὸν οἱ μὴ θελῆσχντε: τῇ,» ζόξεν αὐτὸ, 


num natura, damnati juste ejicientur : et quia suis 
gloriam suam quam manifestaverit, non. amplins 
abscondet, erit e contra, proüt scriptum est, dco- 
rum per eum fulgeutiun in medio Deu«. 

αὐτοῖς ὑποχούψει, ἀλλ᾽ ἔστλι, χαγὼς γέγραπται, 

Judicare vivos et mortuos. 

. M est, omnes liomines : non. quia. tunc. aliqui 
non cemortui. atque. ideo visi, aut spiritaliter qui- 
dem exsistentes, corpore autem defuncti sunt, aut 
quasi is qui corpore resurrexit, tum suhsistet. Non 
ita : sed omnes resuscitabuutur, et nemo mortalium 
vita non defunctus, iunc resurget. Nan si Dominus 
ipse, qui nobis resurrectionis auctor est, quoad cor- 


μηδὲ δοξάσαντες αὐτὴν. εἴτε ἐκ τῇ: τῶν ἀγγξἕλων, 
εἶτε ἐχ τῆς τῶν ἃ, ϑοώπκων φύσεως καταχριθέντες, 
δικαίω: ἐχδιωχϑήσοντα:" καὶ ὅτε φανερώσας τὴν 
δόξαν αὐτοῦ τοῖς οἰκεῖοις, οὐκ ἕἔτε ταύτην ὅλοις 


Θεὸς ἐν μέτῳ θεῶν τῶν ἐξ αὐτοῦ λα μα πομένων. 


Κρῖναι ζῶντας xal νεκρούς. 
Τουτέστι πάντας ἀνθριύπου-, οὖχ ὅτ: τινὲς ἔσον- 
«at τότε μὴ τεθνηκότο:, κιὶ οὕτω ζῶντες, ἃ ti 
ψυχαῖς μέν «τινες ζῶντες, νεχρηὶ δὲ τοῖς agas: 


οὐδ᾽ 6 μὴ ἀναττὰ; τῷ σώματι ἔσεαι τότε, Πάντε- 


Ὑὰρ ἐγερθῆσονται. Kal οὐδεὶς τῶν ἀνθρώπων ph 
θανὼν ἔσται τότε καὶ ἀναστάς. Εἰ γὰρ τῇ σαρκὶ καὶ 
ὁ Κύριος νέχρωτιν ὑπέστη, ὁ τῆν ἀνάστασιν figi» 


pis , mortem. oppetiit, quanto magis ii qui morti B χορηγήσας, πολλῷ γε δὴ ol τῷ θανάτῳ καθυπεκύ- 


addicti sunt 1. Nec. mirum, Quotquot enim Adami 
(ilii, ideoque mortales sumus, moriemur, et a Sat- 
vatore 'esuscitabimnur, Vivos dicit et mortuos, Qui 
enim olim a principio mortui eunt, et qui resurree- 
tionis tempore in vivis erunt, uno oculi ictu ac 
subito morte plexi, ut. divus dicit Paulus. natura 
periigtata. resuscitabuntar. 


Judicare rivos οἱ mortuos. 

Omnes judicabit so!üs. et verus. judex, Verbum 
Dei exsistens, Deus vivens, qui omuia ferit, omnia 
scit, discretor cordis intentionum et. cogitationum, 
usque 8.1 ossa et. medu'las pertingens, sicut scrip- 
tuin. est, solus. universorum. Dominus. qui intima 
omnium novit, et anicuique Secundum. motis. et 
actiones et. voluntatem retribaere valet ; quod et 


Ψψαντε:. Καὶ εἰκότω:. Πάντες γὰρ οὗ ἐξ ᾿Αδλ., ὡς ἐξ 
ἐχείνου θνητοὶ, καὶ θανούμεθα, καὶ παρὰ toU Ze- 
τῆρος τὴν ἀνάστασιν εἰληφότες ἀνχσττσόμεὔ:. 
Ζῶντας λέγει καὶ νεχρούς, Ὅτι ἀναστήσοντει μὲν 
οἱ πάλαι xal ἐξ ἀρχῆς θανόντες, καὶ οἱ ζῶντες δὲ 
τότε χατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀναστάσεως, νεχριυοθέντες 
ἐν ἀτόμῳ xol ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ, ὡς ὁ θεῖο; Παῦλός 
φησιν, ἀλλοιωηέντες ἐξανσαστήσινται. 
Κρῖναι ζῶντος xad νεκρούς. 

Kptvel γὰρ οὗτο; ἅἄπαντα΄, ὡς μόνος xa: ἀληθὴς 
ὧν χριτὴς, τοῦ Θεοῦ Aóyo; ὑπάρχων ὁ ζῶν, ὁ 
ποιῆσας πάντα, 6 εἰδὼς πάντα, ὁ χριτιχὸς ἐνθυμή- 
σεων xal ἐννοιῶν χαρδίας, ὁ διιχνούμενος ἄχρις 
ὀστέων χαὶ ὠνελῶν, χαθὰ γέγραπται, ὁ μόνος τῶν 
ὅλων Δεσπότης, ὁ τὰ τῶν ὅλων εἰδὼς, χαὶ ἐχζττῳ 
ἀποδοῦναι ἰσχύων χατὰ χίνησιν, χαὶ πρᾶξιν, χαὶ 


verum eum  pr:esertii demonstrat. Deunj, sicut C βούλησιν. Ὅπερ καὶ Θεὸν ἀληθῆ τοῦτον μαρτυρεῖ 


supra dicimus, tan juani natura. Dei Filium ; nain 
judex solus, qni justis, verus, qui «ervormm suo- 
rum judex, qui novit qnx io servis sunt, qui retrie 
bucre valet, qui Dominus omnium est, 

Cujtts regni non. etit finis. 

Nunc quie qui peccatum in carae «ua delevit, 
solus innocens visus homo et crucilicus et. resur- 
gens super mortem regnavit, et malum vinculis 
ligavit, adliuc vero et rex est tanquam. Deus, sed 
similitet vere snper aguosceates eum ipsique ser- 
vientes tantum regnat, Super impios autem. et. ad- 
versantes et contra legem viveutes qui ipsorum est 
Creator et Providentia non. perfecte regnat ; ejus 
imperium uolunt, quiuiimo submisse serviunt d.e- 
moni cui 4.1 peccatum juxta propriam — voluntatem 
impellere concessum est, donec corruptus adliuc 
corrumpendus stat mundus. iste, ad honorum glo. 
riam ac discretionem. Quando autem e ccio. de- 
scendet Douiinus ille et renovabitur. quidem mun- 
dus, sicut. scriptum est, peritus vero. ligahitue 
m: liie auctor, tone delebitur peccatum, et omnent 
inimicum suuni sub pedibus suis ponet, ct. omnis 
quidem malug foras enm diemonibus ejicietuz ; sola 
autem lux vera Christus cum. angelis οἱ sanctis 
suis, inventa zelerna vita, erit, Cujus itaque. regui 
non erit finis, sicut dicit Daniel, in nubibus | ince- 
denteiy. videns Fi'ium lominis et usque ad Auti- 


μάλιστα, ὡς προείπομεν, ὡς φύσει Θεοῦ Υἱόν. Kpr- 

τὴς γὰρ οὗτο: μόνος ὡς δίχαιος, ὡς ἀληθὴς, à; τῶν 

δούλων αὐτοῦ xotthe, ὡς γινώσχων τὰ τῶν δούλων, 

ὡς ἰσχύων ἀποδιδόναι, ὡς Δεσπότης τῶν ὅλων ὦν. 
Οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται téloc. 

Τὸ μὲν γὰρ παρὸν, εἰ χαὶ τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ 
ἑαυτοῦ σχρχὶ χατήργιηδσε, μόνος ἀναμάρτητος 60:14 
ἄνθρωπος, xal σταυρωθεὶς xal ἀναστὰ; βεδασίλευχε 
χατὰ τοῦ θχυάτου, xal τὸν πονηρὸν δεσμοῖ; ἐπέ- 
δησῖν, ἔτι Cb xal βασιλεύς ἔστιν ὡς «5e, ἀλλ᾽ 
ὅμως ἀληθῶς βατιλεύει μόνον τῶν ἐπιγινωσχόντων 
xai λατρενόγτων αὐτῷ. Τῶν δέ γε ἀπίστων xal 
ἑτεοοφροόνιων, χαὶ τῶν πχρανόμως Broovtto s, χείτοι 
γε χτίσττης ὦ» αὐτῶν γαὶ ποονηητῆς, οὐ βασιλεῦτι 
τιλείως τῷ αὐτιξηυσίω αὐτῶν μὴ βουλομένιον, ὑπο- 
xu πτόντων ὃξ μᾶλ)ον τῷ πονηρῷ, ἕτι δὲ xal αὑτῷ 
τὴν ἁ λαρτία.» χατὰ θέλησιν οἰχείαν ἐνεογεῖν παρ" 
χω τθέντι, ie, φήαρτὸ; ἔτι ὁ φθειρόμενος οὗτος 
ἵσταται χόσμος, πρὸ; τὴν τῶν ἀγαθῶν δοχιμὴν «s 
xai ἐκλογήν. Ὅτε δὲ ἀπ' οὐρανοῦ οὗτος δὴ ὁ Δεσπό- 
τῆς Χαυτέλθοι, χαὶ ἀναχαινισῃῇ μὲν ὁ xóspo:;, ὡς 
γέγραπται, δεσμευῇῇ δὲ τελέως; ὁ τῆς χαχίας ἀρχη- 
^s. τότε μὲν ἀργήῆσει ἡ ἁμαρτία * πάντα δὲ ἐχθρὸν 
αὐτοῦ ὑπὸ τοὺ; πόδα: αὐτοῦ θέσει " xol πᾶς μὲν 
πονηρὸς ἐχθληθήτεται μετὰ τῶν δαιμόνων ἕξω" 
μόνον δὲ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ὁ Χριστὸς μετὰ τῶν 
ἀνγέλων ἔσται χαὶ τῶν ἁγίων αὐτοῦ, τῇ; αἰωνίον 


T81 ἢ 


EXPOSITIO SACRI SYMBOLT[. 


182 


ζωῆς ivepyouuévn;. Διὸ xal τῆς βασιλείας αὑτοῦ A quum dierum Patrem ejus pervenicntem et omnem 


οὐχ ἔτται τέλος, ὥς φησι Δανιὴλ, ἐπὶ νεφελῶν αὐτὸν 
θεωρήσας: Υἱὸν ἀνθρώπιυ ἐρόμενον, καὶ ἕως τοῦ 
Παλαιοῦ τῶν ἡμερῶν τοῦ ἰδίου Πατρὸς ἐφθακχότα, 
xai πᾶταν τὴν ἐξουσίαν εἰληφότα, τὴν χατὰ πάν» 
των ἀρ ἣν δηλαδὴ, χαὶ ὡς ἄνθρωπον, ἣν δὴ καὶ ὡς 
Λόγος ἀϊδίως ἔχει σὺν τῷ Πατρὶ, 9044 ὅτε καὶ πάντες 
ὁμολογήσηυτιν αὐτὸν Κύριον, χαὶ πᾶν γόνυ χάμψει:, 


ejus potestatem accipientem, scilicet super omuia 
principatum , et tanquam hominem qui principatum 
ut Verbum eternaliter cum Patre habet, Quod fict 
quando Dominum illum conlitebuntur omnes et 
flectetur omne genu οἱ oinnis lingua confitebitur, 
ait Paulus, quod Dominus Jesus Cliriatus in. gloria 
est Dei Pairis, et nullus adversator erit. 


xai ndsa γλῶσσα ἐξομολογήσεται, Παῦλός φησι, ὅτι Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρὸς» 


χαὶ οὐδεὶς ὁ ἀνθιστάμενος ἔσται. 
Καὶ εἷς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. 

Ἡ μὲν ἐν Νικαΐ τῶν τριαχοσίων δεχαοχτὼ ἁγίων 
Πατέρων τῆ; πίστεως ἔκθεσις, ἄχρε τούτου τὴν 
Τριάδα χηρύττουσλ, xat μηδὲν ἐλλειπὲς ἔχουσα " 
τὸν μὲν γὰρ θεὸν xal Πατέρα ἐν τιρώτοις ἐχήρυξε, 
xai τὺν Υἱὸν εὐθὺ: «ph τῶν αἰώνων γεγεννημένον, 
xai τῷ Πατρὶ ὁμοούσιον" οὗ xai τὴν σάρχωσιν διϑ- 
σά ητὲν ὕστερον γεγονυῖαν ὑπὲρ τῆς ἡμῶν ἀνα- 
πλάτεως, Πνεύματι ἁγίῳ τελεσθεῖσαν Ex τῆς πανα- 
μώμου Παρθένου τῆς Θεοτόχου. Καὶ τὸ Πνεῦμα δὲ 
τὸ ἅγιον ὡμολόγησεν, εἰ χαὶ μὴ πλατύτερον ἐξέθετο 
τὰ περὶ αὐτοῦ, μὴ χαλούσης τῆς χρείας. Ὅθεν xal 
τὸ τέλειον ἀνεχη ύχθη τῆς θεότητος ἐκ τοῦ θείου ἐχεί- 
vo) τῶν Πχτέρων χοροῦ" ὅτι Τοιὰ; xal μονὰς ὁ 
e^; ἡ λῶν" ὅτι Πατὴρ &vap70; * ὅτι Υἱὸς ὁμοούσιος, 
σιρχωθεὶς ὕστερον, ὡς; εἴρηται, δι᾽ ἡμᾶς" ὅτι 
Πνεῦυα ἅγιον Θεοῦ, xai μία θεότης xal δύναμις 
τῶν τριῶν, καὶ εἷς τὰ τρία Θεὸ;, καὶ Θεὸς ἄλλος 
οὐχ ἔστιν. ᾿Αλλὰ περὶ μὲν τοῦ Υἱοῦ πλατύτεμον 
εἴρηχεν * oóx ἦν γὰρ τότε ὁ ἀθετῶν τὸ Πνεῦμα’ χατὰ 
τοῦ Υἱοῦ 9b μόνον βλατρη λῶν ἣν ὁ δυσσεβέστατος 
"Aptro;. Ἐπεὶ δὲ xaX χατὰ τοῦ ἁγίου Πυεύματος, 
ὑπὸ τοῦ πονηροῦ κινούμενος πνεύματο:, Μαχεδό- 
vto; ἀνεδείχθη, xafatpoost μὲν xal αὐεὺν οἱ τοῦ 
θείου Πνεύματος, τόπος δὲ τῆς: πάλης ἡ Κωνσταν- 
τίνυν. Διὸ καὶ χωρίον αὕτη τοῦ Πνεύματος " xal 
μέχοι τοῦ νῦν ὑπὲρ τοῦ Πνεύματος ἀγωνιζομένη, 
τᾶταν χύχωσιν φέρει, xal μάρτυς αὕτη τοῦ θείου 
[Πυεύματος, xal τῶν χωρούντων χατὰ τοῦ Πνεύ- 
pato; ἐλατὴρ, χαὶ τῶν λαμδανόν:ων τὸ Πνεῦμα 
xai δοῦναι δυναμένων ὑπηρέτις xal ἀρχηγός. Ἐν 
«“τότῃ τοίνυν τῆς δευτέρας συναχθείσης συνόδου, 
χαὶ τῶν ἁγίῳ Πνεύματι χινουμένων τυγχανόντων 
ἱεραρχῶν, τὸ ἱερὸν ἀπαρτίζεταοι Σύμθολον ὑπὲρ 
αὐτοῦ τε τοῦ θείου Π, εὐματο;, χαὶ χατὰ τῶν δυσ- 
σερῶν, ᾿Απολλιναρίηυ τε χαὶ Μαχεδονίηυ πλατύτερον 
ἐχτεθὲν, ὡς τοῦ μὲν τοῦ Λόγον τὴν ἐνανθρώπητιν, 
τοῦ δὲ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον β»ατφημούντων͵ ὃ xai 
προφητικὺ; οἱ ἅγιοι σνυτεθείχασιν, οὐ τὰς mph 
αὑτῶν xal τὰς τότε, ἀλλὰ xal τὰς μετὰ ταῦτλ πάσας 
χαταηρχῦον αἱρέσεις xal χαταισχῦνον. Ὃ δὴ xal 
αἱ λοιπαὶ πᾶσαι ὡς.θεῖο) ἐδέξαντο ἱερώταται σύνο- 
δοι, x2: τούτῳ χαθυπετάγησαν, οὐδὲν τούτῳ προῦ- 
θεῖναι, f) ἀφελέσθαι τε ἐξ αὐτοῦ τοπαράπαν ἀνα- 
σχόμενα", χαΐτοι γε πολλῶν ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ σχαν- 
δάλιυν ὑπὴ τῶν κατὰ χαιροὺ; alpstuxov εἰσυχθέν- 
των. Δ δὴ χαὶ σχεδάζοντες θείῳ Πνεύματι οἱ «ng 
Ἐκ ζησία: συναθροιζόμενοι Πατέρες, ἄλλοις μὲν 
ὅροις ξλντῶν τὴν ἀλήθειαν ἐπεσφράγιζον " τοῦτον 


Et in Spiritum. sanctum. : 
Niez:e tQrecentorum decem οἱ octo. sanctorum 
Patrum fidei expositio usque nuuc Trinitatem pro- 


clawans, nililque imperfectum habeus, Deum. qui- 


dem Patrem in primis pronnntiavit et statim Fi- 


B lium ante szecula genitum P.trique | consubs'antia- 


lem, cujus incarnaHonem «deinde factam propter 
reparationem nostram explanavit a Spiritu. sancto 
ex immaculata Dei Matre Virgine operatam, ct 
Spiritum sanctum confessa est, licet non latius 
qua de ipso sunt, illud nihil exigente, exposuertit. 
llinc perfectum de Divinitate conclamatum est 3 
divino lllo Patrum choro, quod Trinitas οἱ unitas 
Deus noster, quod Pater absque principio, quod 
consulistantialis Filius, novissime, sicut dictum est, 
propter nos iucarnalus, quod Dei Spiritus sanctus, 
et unà trium divinitas et potentia , et unus tres. 
Deus et Deus alius non est. Sed de Filio latius 
explanatum est, non euim tune erat. qui Spiritum 
despiceret, in Filium tautum blasphemante impis- 
simo Ario. Sed cum οἱ contra Spiritum. sanctum, 
ἃ spiritu malo exagitatus inventus est. Macedonius, 
excommunicant quidem eum qui Spiritu Dei aguntur, 
et pugna locus Constantinopolis, Quse igitur Spiri- 
tus predium est et usque adbuc pro Spiritu sancto 
pralians omnem malitiam sustinet, sancti Spiritus 
martyr, Spiritui sancto  adversantium bellatrix, ct 
Spiritum accipientium  dareque valeutium adjutrix 
et princeps. ln illa igitur, secunda adunata synodo, 
Spiritu sancto agente, Pontificibus assistentibuse 
sanctum consummatur symbolum tum pro divino 
Spiritu, tum contra impios Apollinarium et Maccdo- 
nium, alterum Verbi humanitatis assemptiouem, 
alterum Spiritum sanetum blasphemantem, proli- 


D xius expositum, quod per proplictiam exposuerunt 


sancti, quippe qui non precedentes presentesque 
haereses, sed et omnes qua postea invect: sunt 
frangebant et confusione suffundelant ; quod tan- 
quam divinum reliqua omnes acceperant sanctis- 
sima synodi, anteriori huic submissa, niliil prorsus 
addi vel minui sinentes, multis tamen in. Ecclesia 
scandalis ab hzreticis pro tempore suscitatis qu.e 
dissipare in sancto Spiritu curantes adunati Eccle- 
sie Patres aliis quidem propriis regulis verita- 
tem obsignarunt, regulam vero illam tauquam 
omnis regule principium sine mutatione vel ad 
voculam unain servaveruut, οἱ omnes δὶς absque 
novitate qualibet servaturos se gpesmi- 

qui adulterare audent hos 88, 


et 


7383 


SYMEONIS THESSALONICENSIS AItCHIEP. 


“δι 


Porro qui boc denuntiant non ipsi auctores erant, A δὲ τὸν ὅρον, ὡ; ἀρχὴν παντὸς ὄρον. ἄσάλεντον πὰν- 


scd ab apostolorum sreccessoribus dedueti qui et 
usque ad sanguinem pro Christo certantes et ipsius 
Stigmata ferentes confessionis laboribus coronati 
&unt et divinis charismatibus fulgent. 


tr μέχρι xol λέξεως τετηρήχασι ^ καὶ πάνεες οὕτω 
πηρεῖν ἀχαινοτόμητον ἀπεφήναντο, καὶ τοὺς tol 
püvt3; σαλεῦσαι χαθυποδάλλουσιν ἀναθέματι. 
Ez χαὶ οἱ ἐχθέμενοι τοῦτο, Φῦχ ol «νυχόντες 


τύγχανον, ἀλλ᾽ οἱ τῶν διαλόχων τῶν ἀποστόλων διάδοχηι, οἱ xal μέχρις αἵματος ἀθλήσαντες Ózip 
τοῦ Χριστοῦ χαὶ τὰ αὐτοῦ περιφέροντες στίγματα, χαὶ ὁμολογίας πόνοις εἰσὶν ἐστεμμένοι, καὶ θείοιί 


χαρίαματι διαλάμπουτες. 
kt in Spiritum sanctum. Dominum. 

Quia Dominus Spiritus est ac trinitatem com- 
plenus. Dominus eniin. noster in nomine Patris, et 
Filii et Spiritus sancti baptizare discipulos misit, 
Et Spiritus &anctus a prophetis non. secus ac Fi- 
lius annuntiatus est. 

Dominum. 

Sicut unius essentie Pairris. et Filii. S.cu* enim 
Pater Do:ninus et Filius Dominus, et Spiritus Do- 
minus scriptus est, non tres Domini, sed unus 
Dominus, qnia una trium divinitas, natura, domi- 
aatio, potentia, energia, voluntas. 


Et vivificantem. 

In ipso enim vivimus et movemur οἱ sumus, ἃ 
l'atre per Verbum. in sancto Spiritu creati et. vi- 
- ventes ; eadem enim voluntate et notione et energia 
unius in Tri.itate divinitatis omnia constant : a 
Spiritu ergo vitam et motionem habemus, quia et 
angeli spiritus viventes. sunt ex omnia vivilicante 
€ancto Spiritu, et aniwa: per eum spiritus viven- 
tes. ldeo scrip:um est : Insufflavit in faciem Adam 
Deus epiruculum vite, εἰ in. animam viventem, 
testificaonte divini Spiritus vivificau:em virtutem 
Scriptura, factus est homo. 


Qui e Parre procedit. 


Siquidem non de alia essentia. substantiave, sic- ' 


ut nec Filius. Sed geuitus quidem a Patre Filius, 
exinde unigenitus, per processionem vero Splritus 
sanctus alio modo et ineffabili quemadmodum 
Yerbi generationis ratio ineffabilis, sicut et Patris 
essentia inodus quo pacto sit dici nequit, sicut et 
Deum Patrem nosse fide sola fas est, de quo testimo- 
vium perhibet creatura, et de Filio Verbo ejus flde 
&nla discendum est, licet de eo annuntiet creatura 
Vei bo (irmata atque ornamento decorata ; et Spiri- 
tum sanctum fide sola recipere oportet, cujus effica- 
«iam  viviicantemque — virtutem enarrat. omnis 
creatura. 


Qui e Patre procedit. 

Sic tlicologice cffantur Patres, sicut. Deus Ver- 
bum diait, non teuera:ios se pr.eebentes uec arro- 
gautes nec inente. superbientes, nec qua: iu corde 
sunt efferentes, sed qua ab initio à magistro didi- 
cerunt, Verbum quod 4 Patre est, non, ὁ me pro- 
cedit, ait, Spiritus, sed a Patre (1). Tu vero quasi 
charisma melius illud quod non de δὲ ipso dixit, 


Kal εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ Κύριον. 

Ὅτι Κύριος τὸ Πνεῦμά ἐστι, xe συμπληρωτικὸν 
«ἧς Τριάδος" ὁ Κύριος γὰρ ἡμῶν εἷς τὸ ὄνομα τοῦ 
Πατρὸ: καὶ τοῦ Υἱοῦ xaY τοῦ ἀγίον Πνεύματος τοὺς 
μαθητὰ; βαπτίζειν ἀπέστειλε. Kal τὸ Πνεῦμα δὲ τὸ 
ἅγιον παρὰ τῶν πρήφητων ὡς xa! ὃ Υἱὸς ἐχηρύχθη. 

Τὸ Κύριον. 

Ὡς μιᾶς οὐσίας τοῦ Πατρὸς xai τοῦ Υἱοῦ. Ὧ; 
γὰρ ὁ Πατὴρ Κύριος, καὶ ὁ Υἱὸς Κύριος, χαὶ τὸ 
Πνεῦμα Κύριος γέγραπται. Οὐ τρεῖς δὲ Ἐύρο, 
ἀλλ᾽ εἷς Κύριο; “ ὅτι μία θεότης 808 χαὶ φύσις καὶ 
χυριότη: χαὶ δύναμις xal ἐνέργεια χοὶ ὑέλητις τῶν 
τριῶν. 

Τὸ ζωοποιόν. ᾿ 
V Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ χινούλεθα καὶ ἐσμὲν, 
ix τοῦ Πατρὴ; διὰ τοῦ Λόγου ἐν ἀτγχίῳ {[νεὖ iam 
δημιουργηθέντες χαὶ ζῶντες. Τῇ γὰρ αὐτῇ θελήσει 
xaX κινήσει χαὶ ἐνεργείᾳ τῆς μιᾶς ἐν Τριάδι θεότη- 
τος τὰ πάντα μένει. "Ex τοῦ Πνεύματο; οὖν τὴν 
Qt, v χαὶ χίνησεν ἔχοιεν * ὅτι xal ἄγγελοι πνεύματι 
ζῶντα, Ex τοῦ ζωοποιοῦντος τὰ πάντα ἁγίου Πνεύ- 


C ματος, xal ψυχαὶ δι᾽ αὑτοῦ πνεύματα ζῶντα. Διὸ 


χαὶ γέγραπται, ὡς Ἐγέπγνευσεν εἰς có axpcawzor 
τοῦ ᾿Αδὰμ ὁ Θεὸς πνοὴν ζωῆς, καὶ δὶς ψυχὴν 
ζῶσαν ὁ ἄνθρωπος yéyore, μαρτυροῦαν;ς τὸ ζωο- 
ποιὸν τοῦ θείου Πνεύματος τῆ: Γραφῇ. 

Τὸ ἐκ cov Πατρὸς ἐχπορευύμενον. 

Ἐπειδὴ οὐχ ἐξ ἑτέρας οὐσίας f] ὑποττάσξως, ὧ- 
περ οὐδὲ ὁ Υἱός. ᾿Αλλ᾽ ὁ μὲν Υἱὸς ix τοῦ Πατρὸς; 
γεννητῶς, διὸ καὶ Μονογενὴς, τὸ δέ (& ἅγιον Πνεῦμα 
ἐχπορευτῶὼς χαθ᾽ ἕτερόν ttva. τρόπον xal αὑτὸν àj- 
ῥητον" ἐπειδὴ xal ὁ τῆς τοῦ Λόγον γεννήσεως τρ'- 
πο: χαὶ λόγο; ἄῤῥνητο;, ὡς xai ὁ τοῦ Πατρὸς πὼς 
ἔστιν ἀνέχφραστος. Ὥς γὰρ τῶν Θεὸν χαὶ Πατέρε 
εἰδέναι πίστει μόνῃ γνῶναι ἔστ', xaítor. ve τῆς 
χτίσεως αὐτὸν μαρτυρούση-, xal τὸν Υἱὸν χαὶ A^ 
Yo» αὐτοῦ πίστει μόνη δέξαοθα! ἔττιν, εἰ χαὶ ἣ 
χτίσις αὐτὸν διδάσχει λόγῳ συνεστγη χνυϊά τε xal xt- 
χοσμημένη, xol τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον πίστει μόνῃ 
δέχεσθαι χρεὼν, εἰ χαὶ τὸ ἐνεργὲ: αὐτοῦ χαὶ Quo- 
ποιὸν πᾶσα ἀναχηρύττει χτίσ'ς. 

Τὸ éx τοῦ Il«rpóc ἐχπορευσμεγει. 

Οὕτω θερλογοῦσιν ol IIatépeq, ὡς ὁ Θεὸ: Δόγος 
εἴρηχεν, οὐ το) μητίαι t νὲς ὄντε:, οὐδὲ αὐθάδεις, 
χαὶ τῇ διανηΐχ ὑπερνεφεῖς, οὐ τὰ ἀπὸ τῆς χοιλίας 
λέγουτε;, ἀλλ᾽ ὅταπερ ἂν Eg0acav πυρὰ τοῦ διδα- 
σχάλου μεμλαθηχένα!. 'O ἐχ τοῦ Πατοὺς Aóvo; οὐχ, 
Ἐξ ἐμυὺ ἐκπορεύεται, unas, τὸ Πγεῦμη, ἀλλ᾽, ἐκ 
τοῦ Πατρός. Σὺ δὲ τολμᾷ:, ὁ χαινοτομῶν, χαρίζεοθαι 


(1) Error saltem ins.uuatur de proc?ssiuae Spiritus e solo. Patre. 


T85 


EXPOSITIO SACIU SYMBOLTI. 


-— 


786 


τοῦτο, ὅπερ αὐτὸς οὗ περὶ αὐτοῦ φησι ; Καὶ τίς ἂν A.dare audes novitates seminans? Et do duobus, ipse 


εἶδεν αὐτοῦ τε χαὶ σοῦ μᾶλλον τὴν τοῦ θείου Πνεύ- 
ματος ἐχπόρευσιν ἄναρχον ; llávtco; ἂν γνοίΐτς, εἴγε 
νοῦν ἕχοις ὅλως, ὡς ὁ Ex τοῦ ἀνάρχου Πατρὸς συν- 
ἀναρχος μετὰ τοῦ Πνεύματος Λόγο᾽, τὰ περὶ τοῦ 
Γνεύματο; οἷδε" xai σοῦ διδάσχει σαφέστερον xat 
πιστότερον, Σὺ δὲ μὴ imónsvo; τῷ Σωτῆρι, ἀνθι.- 
στάμενος φαίνῃ, xai τὴν ἀλήθειαν μὴ λέγειν λέγεις 
τὸν ἀλήθειαν ὄντα, καὶ ἐξηγητὴς ἄλλος τῶν λόγων 
αὐτοῦ τελεῖς, χαινότερος παρὰ τοὺς Πατέρας. El 
γὰρ οὗτοι μὴ τολμῶσι λέγειν παρ᾽ ὅπερ ἐχεῖνος ἔφη, 
καὶ ὄρον τιθέασι, τοὺς ἐχείνου σέδοντες λόγους, καὶ 
οἱ διάδοχοι τούτων οὐχ ἄλλον παρὰ τοῦτον συντεθεί- 
χᾶσιν ὄρον " ὅρα πρὸς πόσην τόλμαν ἐλήλυθας, ἄν- 
θρωπε, περὶ τοῦ ἀχαταλήπτου λέγων, ἅπερ ἐχεῖνος 
οὐχ ἀπεχάλυψε, χαὶ τοὺς μύστας ἐχείνου χαὶ θεολό- 
γοὺυς ἀθετῶν. Εἰ δὲ συνάγειν λέγεις τὴν σὴν xawo- 
τομίαν ἐγ ῥημάτων τινῶν ἣ Γραφιχῶν ἣ “αὶ Πατρι- 
κῶν, τοῦτο μὲν ὅλως οὐχ ἔστιν. Οὐδὲ γὰρ ἂν ἔλεγον 
ἐναντία αὐτοί τε ἑχυτοῖ;, χαὶ τῷ Συμβόλῳ μὲν 
ὡμολόγουν ἕτερα, ἐν ip xaX τὸ βάπτισμα, xol ἱερω- 
σύνην, χαὶ τὸ τοῦ βίου τέλος ἐδέξαντο, ἄλλα δὲ τοῖς 
συγγράμμασιν ἔλεγον, ᾿Αλλ᾽ ἐχείνων μὲν ὁ νοῦς ὁρ- 
θὸς πρὸς τὸ Σύμβολον, ἐπείπερ ἐχεῖνο τῆς εὑσε- 
Cala; χρηπί:" σὺ 0$ χαταθρασυνόμενος ἄλλα ἐπ᾿ 
ἄλλοις λέγεις, bx τούτου δὲ τό τε σὸν μαρτυρεῖς 
ὑπερήφανον, xat τῶν ἁγίων χαταψευδόμενο; φαίνῃ, 
μεταίρων ὅρια αἰώνια, ἃ ἔθεντο οἱ Πατέρες σου. El 
γὰρ ἤδεσαν οὗτοι, ὡς αὐτὸς τὰ ἐχείνων παρεξηγῇ, 


et iu, quis. magis divini Spiritus precessionem 
absque initio nevit? Sane, si recte intelligcres, 
persuasum. haberes quod e Pat:e qui sine initio e«t 
absque initio ipsum cum Spiritu Verbum novit 
quod est de Spiritu, teque clarius et fidei coufor- 
mius doeet : tu vero Salvatori non olisequens ad- 
versarjus appares, veritatem non dicere dicis cum 
qui veritas est, el sermonum ejus interpretator 
alier insurgis novitatum prz Patribus magis do- 
ctor. Quisi dicere non audent prater id quoil 
dixit Filius, et regulam tenent ipsius venerantes 
sermones, eorumque successores non aliam ac 
illam statuerunt regulam, vide ad q:ialein progre- 
deris temeritatem , homo, de incomprehensibili 
praedicans quz ipse non revelavit, et doctores ejus 
theologosque contemnens. Si vero novitatem tuam 
e quibusdam Scripture Patrumve verbis colligere 
dicis, profecto lioc nou. est : non enim suis ' ipsi 
contraria dixerunt, et cum syinbolo quidem cetera 
confitebantur, in quo baptisina οἱ sacerdotium, et 
vite finem recipiebant, alia vero scriptis dicebaut , 
sed eorum quidem recta, iens. juxta symbolum, 
quippe quod pietatis fundamentum ; tu vero au- 
dacia tumens, alia post »lia asseris quibus tuam 
nedas arrogantiam et de sanciis mentiens appares, 
sernos quos posuerunt Patres tui fines excedeus.Si 
cognovissent illi quomodo ipse quod tradiderunt 
false interpretaris, regulain statuissent ue un.qu a 


E9:cav Bv xoi τῷ ὅρῳ, μήποτε ψευδομάρτυρες εἶεν, (ἃ falsi testes. invenirentur. Si vero reguliim qualcim 


Ei δὲ τὸν ὅρην ὡς ἡμῖν ἔδωχαν διεφύλαξαν, xaX tv 
αὐτῷ τετελείωνται, χαὶ παρὰ τοῦ θείου ἐδοξάτθησαν 
Πνεύματος, δῆλον ὡς; xal πᾶσα τούτων γραφὴ πρὸς 
τὴ" τοῦ 6pou ἔχθεσιν ἀνατρέχει. Καὶ ὅρα ὅσον σοι τὸ 
δεινόν. Τὸν χοινὸν 6pov τῆς εὐσεδείας, 906 τὸ τῆς 
πίππεως σύμδοηλον, τὴν σφραγῖδα τῆς τῶν Πατέρων 
θευλγγίας, ἀνατρέπεις ἐξ ὧν προστίθης " τῆς συμ- 
φωνίας τῶν ἱερῶν συνόδων σαυτὸν ἐξάγεις * ὑπὲρ 
τοὺς πολλοὺς xai θείους ἐχείνους ἄνδρας ἐπαιρόμε- 


voe φαίνῃ. Τὴν περὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ Σωτῆρος. 


θεολογίαν χαταλύειν ἐπιχειρεῖς " τοὺς πνευματοφό- 
(^us; Πατέρας ἐφ᾽ οἷς ἡρμήνευσαν xat διωρίσαντο, 
παρλγράφῃ " τὸ συναφὲς τῆς θεολογίας &x τῶν ἀπο- 
στόλων μέχρις ἡμῶν, xal τὴν τῆς πέστεω; ἀρχαίαν 


nobis dederunt servaverunt, in ea initiati sunt, et 
3 divino Spiritu gloria insiguiti, patet. duod οἱ» 
horum scriptura ad regu'ie expositionem reducitur. 
Et vide quam terribile tibi : communem pietatis re« 
gulam fidei symbolum, Patrum theologie. sisi!luam 
destruis per ea qua superaddis. E sauctaruu con - 
sensu synodorum teipsum cjicis, contra plurimos εἰ 
divinos lios viros superbiens appares, Salvatoris 
de Spiritu t;eologiaui solvere eonaris, Spiritu sancto 
aíflatos Patres in bis quz interpretati sunt alque 
defiujerunt contradicis, theologia ab ap:stoliS ad nos 
connexionem et fldei antiquam traditiouem disturbas, 
Ecclesie pacem, quam depositam dedit nobis Sal 

vator, dirimere audes, scaadalorum et sclismatui 


παράξοσιν, ἀνατρέπεις " τὴν τῆς "E.x^nsiag εἰρή- D in ecclesiis causa factus es, adversus Spiritum 


vr» ἣν παραχαταθήχην δέδωχεν ἡμῖν ὁ Σωτὴρ, xa- 
παλῦσαι τετόλμηχας ^ σχανδάλων xal σχισμάτων 
ταὶς ἐχχλησίαις αἴτιος γέγονας " χατὰ τοῦ Πνεύμα- 
τος φέρῃ, ὡς Ex τῶν σῶν καινοτομιῶν τε xal λόγων 
ἔλαττον Υἱοῦ τε χαὶ Πατρὸς ἁποταίνων " τὸ μυστή- 
οιον συνθολοῖς τῆς Τριάδος, xal δύο ἀρχὰς ἐπεισά- 
γεῖς " μόνον σεαυτὸν τῶν ὅλων χαθίζεις χριτὴν, τῶν 
([ατέρων τοῦτο μὴ δεχομένων" ὁμοῦ γὰρ αὐτοὶ τὰ 
πιρὶ Θεοῦ σκεπτόμενοι διετύπουν. Τὴν χατὰ πάν- 
των ἐξουσίαν ἔχειν αὐχεῖς, ὅπερ μόνου τοῦ Σωτῆρός 
ἐστιν. Ὃ δὲ Πέτρος σύνδουλυν ἑαυτὸν xol τοῦ Kop- 
νηλίου λέγει" xal μετὰ τοῦ Ἰαχώδον xai τῶν λοι- 
TOv διασχέπτεται. Kat Παῦλος τρέχει ἀναθεῖναι 
τὸ ἰὑχυγέλιον᾽ xai χαϑεξῆς οἱ λοιποί, ἜἜμαθον γὰρ 


invelieris quem (18 novitatibus sermonibusque, 
Filio et Patri inferiorem contendis, Trinitatis my- 
sterium; turbas ac duo principia introJucis ; solui 
te universorum constituis judicem, non accipieuti- 
bus Patribus ; nain li una mente qua dc Deo sunt 
considerantes deliucabant,'tu iu omnia auctoritatem 
habere gloriaris, quod solius Salvatoris est, cop- 
servutu. vero οἱ Cornelii se dicit Petrus, οἱ cum. 
Jacobo et reliquis res perpendit, et Paulua ! 
gelium  dilataiurus c'rrit, et ec 

a Salvatore enim didi 

voluerit in νυ" 

Quod ps 

beates ! 


181 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


ipei Christi et ejus apostolorum discipuli essent, uon A ἀπὸ τοῦ Σωτῆρος καὶ τετηρήχασιν, Ὃ θέλων εἶναι 


in se de pietate confidebant, sed jn. corumuni fra- 
trum agnitionis signo; qul eum aliis signum dabant 
Ecclesi: obsequentes unanimitati : quippe qui 
illnd Salvato:is agnoscebant Christi dicentis : Ubi 
sunt. duo vel tres congregati in. nomine meo , ibi 
sum in medio eorum, Tu vero contra onines gra- 
diens nou adversus symbolum sanctum insurgis 
solum, sed et de Baptismote et reliquis Ecclesize 
moribus similiter agis : Baptisma cnim sine chri- 
smate perflciens, chrisma vero mon opportune 
donans, et baptizatorum multi absq ie chrismate 
juitiantur el. communionis non liunt participes. 
Non sic scribit Dionysins, apostolorum aequalis, 
uon sic sacra celebrare et per azyma : non sic 


πρῶτος ἐν ὑμῖν ἔστω πάντων Ecyatrcc. Καὶ τοῦτο 
δῆλον ἐκ τῶν τῆς ᾿ρώμης αὑτῆς Ew τοῖς τῶν cuv- 
6buv χαιροῖς μακαρίων ἀρχιερέων. Τακεινούμενοι 
γὰρ οὗτοι, τοῦ Χριστοῦ ὄντες xal τῶν αὐτοῦ μαθη- 
ταὶ, οὐχ ἑαυτοῖς τὰ τῆς εὐσεδείας ἐθάῤῥουν, ἀλλὰ 
τῇ χοινῇ δ'αγνώσει τῶν ἀδελφῶν, Ἐπεσφράγιζον δὲ 
μετὰ τῶν ἄλλων xal οὗτοι, τῇ συμφωνίᾳ τῆς "Ex- 
χλησίας ἔπόμενοι. "Ἔγνωσαν γὰρ τὸ τοῦ Zwtrpo; 
Χριστοῦ, Ὅπου εἰσὶ δύο ἣ τρεῖς συνηγμένοι, 
λέγοντος, εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, &xei εἶμε ἐν μέσῳ 
αὑτῶν. Σὺ δὲ χατὰ πάντων χωρῶν οὗ χατὰ τοῦ ἱεροῦ 
μόνον ἐπανέστυς Συμόόλον, ἀλλὰ καὶ περὶ βαπτί- 
σπατος, χαὶ λοιπῶν ἄλλων τῆς Ἐχχλησίας ἐθῶν, τὸ 
μὲν βάπτισμα δίχα χρίσματος τελῶν, τὸ χρίαμα δὲ 


mauus imponere episcopos et sacerdotes in unctio- D μὴ κατὰ καιρὸν διδούς * xol πολλοὶ τῶν βαπτιζομέ- 


nis oleo, non episcopum unum episcopi consecra- 
tionem | adimplere. Sed sicut apostolicus per Cle- 
mentem scribit canon οἱ Ecclesia desuper assum- 
pta usque ad. id tempus servat, et una cum ea 
vestificantur desuper ipsius priwazvi prasertim 
Dionysius et Maximus; ille apostolorum  &uc- 
eessor visus in Occidente testimonium — perli- 
bens, οἱ Ecclesi:& mores imvsteriaque — conscri- 
heus hic in confessoribus maynus apparens, 
4c divinis sapieus, «ui diu Roms vixit et de 
Ecclesi: et sacrificii mysteriis presertim — sicut 
spud nos fib interpretatur et. conscribit, divini 
Dionysii librum laudaus ac. extollens. Nonne ergo 
maximum illud vobis crimen de imunutatione di- 
vinaium ab initio fraditionum?  Tenme'e, inquit 
Apostolus. traditiones quas didicitis, sive per ser- 
sionem, sive per epistolam. Et de fide οἱ eacro- 
rum traditione sic ait: δὲ quis vobis. evangelizat 
preter id quod accep sis, anathema sit. Noune 
eigo terribile adversum vos de file et. nio. ibus 
Ecclesiz iunovantes verbum ? Sed οἱ adversus vos 
eanctaruimn synodorum abrenuntiationes, prim qui- 
dem et secunda regulam exponentium; quinque vero 
post. haec illis subsequeutium, et. anathema iis qui 
regula apponere vel diminuere attentant imprecau- 
tium, Tiaque non erubescis de his et coufunier s? 
Seas quod Trinitas ante secula. et. solus. later 
diviitatis fons, sicut dicit D:onysius , et Pater 
)uminum, ut ait Domini frater (Jacobus) ; lumina 
et Filius et Spiritus naturaliter ex ipso coattcrna. 
5i ergo erat Spirits simul absque initio in Patre, 
ei ex Patre est, et. Filius. unitus exstat, nec. ab 
eo separatur ; individua euim Trinitas, absque ini- 
tio ergo ejus processio, Et vos, Accipiet, et Spi- 
ritus. Christi , et emisit. Deus, inspiravit, insufflavit, 
e[[undit , fons manat et siinilia, hac novissime 
, propter nos ; non autem de novo quidquam accepit 
' Spiritus, sed perfectus abinitio est ; bxcautem do- 
ὯΔ in lempore opportuno uobis tributa, solius 
Trinitatis charismata, e Patre. p.r Filium in Spi- 
ritu impeusa et infusa. sicuti calum et. terra. Dii 
Verbo Spiritusque cteatrice. virtu:e firmata. sunt. 
Trium energia una; eausa s.lus l'a:er, Verbi. qui- 


* 


νων χρίσματος χωρὶς τελειοῦνται xal χοινωνίας 
ἀμέτοχοι. Οὐχ οὕτω δὲ Διονύσιος γράφει, ὁ τοῖς 
ἀποστόλοις ἴσος. οὐδ᾽ οὕτως ἱερουργεῖν, xat δι᾽ 
ἀξύμω". οὐδ᾽ οὕτω χειροτονεῖν ἐπισχήπους καὶ ical; 
àv ἐλαίῳ χρίσεω;. οὐδ᾽ ἐπίσχοπον ἕνα ἐπίσχοπον 
χειροτονεῖν, ἀλλ᾽ ὡς; ὁ ἀποστολιχὸς διὰ Ἀλήμεν:ο; 
γράφει κανὼν, xal ἡ Ἐχχλησία ἄνωθεν εἰλητυΐλ, 
φυλάσσει μέχρι τοῦ νῦν. Καὶ συμμαρτυροῦσιν αὑτῇ 
οἱ ἄνωθεν ἔξαρχοι ταύτης, χαὶ μάλιστα Διονύτιός τε 
xol Μάξιμος, ὁ μὲν διάδοχος τῶν ἀποττλων ὁςθεὶς 
ἐν δύσει τε μαρτυρῆσας, καὶ τὰ τῆς "Exxomaía; 
ἔθη τε xal μυπτήρια συγγραψάμενος, ὁ δὲ μέγας ἐν 
ὁμολογηταῖς φανεὶς xai τὰ θεῖα σοφὸς, τῇ ᾿Ρώμῃ τε 
διατρίψας ἐπιπολὺ, χαὶ περὶ τῶν μυπτηρίων τῆς 
Ἐχχλυησίας καὶ τῆς ἱερουργίας μάλιστα ὡς τὰ xal 
ἡμᾶς ἔχει ἐφερμηνξύων χαὶ συγγραφόμενος, καὶ τὴν 
τοῦ θείου Διονυσίου βίδλον θαυμάζων καὶ ἐκῆειά- 
(uv. "Ap' οὖν xal τοῦτο μέγιστον μῖν ἔγχλημα, τὸ 
τὰς θείας ἐξ ἀρχῆς ἀλλοιοῦν παραδόσει;. Φυ.1ἀσ- 
C6t8, φησὶν ὁ ᾿Απύστιλο;, τὰς παραδόσεις ἃς 
παορειλάξετε, εἴτε διὰ Ἰόγου, εἶτα δι᾽ ἐπιστοιιῆς. 
Καὶ περὶ τῆς πίστεω; δὲ xal τῶν ἑερῶν παρχδ΄- 
αξων οὕτω λέγει * El τις εὐαγγε.έζεται ὑμῖν acp! 
ὃ παρελάδετε, ἀνάθεμα ἔστω. Οὐ φοδερὸν οὖν xa 
ὑμῶν τὸ ῥῆμα περί τε τὴν πίστιν καὶ τὰ ἔθη χαι- 
νηωτομούντων τῆς ᾿Εχχλησίας ; ἀλλὰ xal τῶν ἁγίων 
συνίδων αἱ ἀποφάσεις χαύ᾽ ὑμῶν, τῆς πρώτης μὲν 
xal δευτέρας ἐχθεμένων τὸν ὄρον, τῶν πέντε δὲ μετὰ 


D ταῦτα ὡς ἑπομένων αὐταῖς, xoi τοὺς προσθεῖναι τῷ 


ὅρῳ f ἀφιλεῖν πειραθέντας ἀναθέματι πυραπεμ- 
πουσῶν. Οὐχ ἐρυθριᾷς οὖν ἐπὶ τούτοις καὶ περιχα- 
λύπτῃ; Γνῶθι γὰρ ὡς ἡ Τριὰς προαιώνιυς, xai 
μόνος ὁ [Πατὴρ πηγαία θεότης, ὥς φησι Διονύσιο;, 
xai Πατὴρ τῶν φώτων, ὥς; φησιν ὁ Θεάδελφος. 
Φῶτα δὲ ὁ Υἱὸς χαὶ τὸ Πνεῦμα χαὶ συναΐδια ἐξ αὐτοῦ 
φυσιχῶς. Εἰ οὖν ἣν τὸ Πνεῦμα συνανάρχως ἐν τῷ 
Πατρὶ, χαὶ ix. τοῦ Πατρός ἐστι, καὶ ἡνωμένον ἐστὶ 
τῷ Υἱῷ, 9077 χαὶ οὐ χεχώρισται τούτου " ἀδιαίρειος 
γὰρ ἡ Τριάς. ΓἌναρχος οὖν αὐτοῦ ἡ ἐχπόρευσις. Τὸ 
ὃὲ τήγεται, καὶ τὰ Πνεῦμα Χριστοῦ, καὶ τὸ ἐξαπέ- 
C t£ ley. ὁ 6óc,.xa* τὸ ἐνεφρύσησξ καὶ ἐψέπνευςσ, 
xal προχέει x βιιύζει καὶ τὰ τοιάδε, ὕστερον 
xa: δι᾽ ἡμᾶς, Οὐ λαμθάνει δὲ ὕ :τερόν τι τὸ Πνεῦμα, 


189 E 


EXPOSITIO SACRI SYMBOLI. 


790 


ἀλλὰ τέλειόν ἐστιν ἐξ ἀρχῆς. Ταῦτα δὲ τὰ δῶρα A dem Spiriwusque naturaliter, cum Verbo autem ae 


χατὰ xav olv παρεχόμενα, χαρίσματα τῆς μό- 
νης Τριάδος, ix Πατρὸς δι᾽ Υἱοῦ ἐν Πνεύματι χορη- 
γούμενα, ὦ; χαὶ ὁ οὐρανὸς χαὶ γῇ Λόγῳ Θεοῦ καὶ 
Πνεύματι δυνάμει δημιουργικχῇ ἐστερέωνται, pla 
γὰρ ἐνέργεια τοῖς τρισίν, Εἷς αἴτιο; ὁ Πατὴρ, xai 
τοῦ Λόγου μὲν xai Πνεύματος: φυσιχῶς, μετὰ τοῦ 
Λόγου δὲ xal Πνεύματος xal τῶν χτισμάτων αἴτιος 
δηλιγυργιχῶς. ᾿Αναλήγως οὖν ἐχάστοτε τὰ yapi- 
σματα δίδοται. Καὶ Ἡσαΐας ἀοιθμὰν χαρισμάτων 
λέγει τοῦ [Πνεύματος ^ καὶ Παῦλος ὡσαύτως, 5; καὶ 
περὶ Χριστοῦ φησιν" "Ev ᾧ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλή- 
pea τὴς Θεότητος σωματιχῶς" οὐ μόνον τὴν 
ὑπόστασιν ἐνταῦθα λέγω" τοῦ Λόγον, ἀλλὰ xai τὰ 
φυσιχὰ θεῖο χαρίσματα ὥσπερ ἔχων Ex τοῦ Πατρὸς, 
xal μετὰ τοῦ Πνεύματος δίδωσι. Διὸ χαὶ χατερχγό- 
μενον ἐπ᾽ αὐτῷ ἐφάνη τὸ [Πνεῦμα " χαὶ ἔμεινεν ἐπ᾽ 
αὐτῷ. Οὐχ ὅτι xal αὐτὸ σεσάρχωται, ἣ ὑποστατι- 
χῶς ἐν τῷ θείῳ ἐχείνῳ χχατῴχησε sopatt* ἀλλ᾽ ὅτι 
πάντα ὅσαπερ ἔχει δωρήματα, ἐνέθηχε τῷ θείῳ ναῷ 
ἐχείνῳ ὡς καὶ ὁ Πατὴρ, εὐδυχήπας ἐν αὐτῷ ὁμοίως, 
xa: ἀγαπηιὸν Υἱὸν αὐτὸν ὀνομάξας, ὡς χαὶ ὁ προ- 
φήτης ἔλεγεν’ Ὃ ἀγαπητός μοῦ, eic ὃν εὐδόχη- 
ccv ἡ ψυχή μοι. Θήσω τὸ Πνεῦμά μου ἐπ' 
αὐτῷ. Ὃ μὲν οὖν Λόγος ὑποστατιχῶ; ἔνωται τῷ 
ὑξίῳ προσλήμματι" οὐχ ὑποστατιχῶ: δὲ ἐν αὐτῷ ὁ 
᾿Ιατὴρ καὶ τὸ Πνεῦμα, Μόνος γὰρ ὁ Λόγος σεσάρ- 
χωται, Εἰ οὖν £v αὐτῷ πᾶν τὸ πλήγψωμα τῆς Θεότη- 
τς σωματιχῶς, χαὶ τὸ Πνεῦμα ἐν αὐτῷ χατῆλθε 


χαὶ ἔμεινε, χατὰ τὰ ἐνεργήματα xal τὰς δωρεὰς C 


ἔμεινε, xal xas& τὸ συνεργεῖν τῷ Υἱῷ. Οὐχ &pa 
καῦ᾽ ὑπόστασιν Ex τοῦ Υἱοῦ ἐχπορεύεται, χαὶ ὃ δὲ 
ἡμεῖς λαμθάνομεν, χάρισμα λαμδάνομευ. Καὶ ἐκ 
τοῦ πιιϊιηρώματος γὰρ, φησὶν͵ αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες 
&.L δόμεν, καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος. Πολλοὶ δὲ ἡμεῖς, 
γλὶ διάφορα λαμθάνομεν τὰ χαρίσματα. ᾿Αχολούθως 
οὧν οἱ ὅγιοι καὶ τὴν ἑρμηνείαν τιθέασι τοῖς ῥητοῖς. 
ἶκ τοῦ ἐμοῦ, φησὶ, λήψεται, καὶ ἀναγγε.ϊδὶ 
ὑμῖν, τουτέστιν Ex τῶν ἐμῶν λόγων, xal ἐχ τῆς 
bare γνώσεως. Καὶ ἐνεφύσησς, χαὶ λέγει αὐτοῖς, Ad- 
(ετε Πνεῦμα ἅγιον" περὶ τοῦ iv); χαρίαματο; τοῦ 
λύειν xai δεσμεῖν αὑτὸ ἐχλαμδάνοντες * χαὶ, Εἴ εἰς 
νεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει" ὅτι ἐν αὐτῷ χατοιχεῖ τοῖς 
χαρίσμασ. πᾶσι χαὶ σωματιχῶς * xa*, ᾿Βξαπέστει.ῖδ 


Spiritu conditoris vi ογθδίυγϑι υπὶ «causa; simili- 
ter ergo hic et illic data sunt. cliarismata, et nu- 
merat j|saias Spiritus cliarismata, numerat quo- 
que Paulus de Christo dicens: 7n quo inhabi- 
tat. omnis plenitudo divinitatis corporaliter, ibi 
Verbi non solum personam diccus, sed et natura- 
lia divina charismata quz a Patre habens cum 
Spiritu dat: ideo super eu: descendens  os- 
tensus est Spiritus et wwansit super cum ; non quía 
et ipse incarnatus est, aut p rsonaliter divinum hoc 
habitavit corpus, sed quia omnia quotquot habet 
dona in divino illo deposuit templo, sicut et Pater 
similiter in eo bene sibi complacens, atque dilec- 
tum Filium vocans, ut aiebat propheta : Dilectus 


D meus in quo sibi comylacel. anima mca, ponam 


Spiritum meum super. eum. Verbum ergo personas 
liter. εἰν" assumptioni unitum est, non perso- 
naliter vero in eo Pater et Spiritus ; δοίη Verbum 
Íincarnatu:m est. Itaque in. eo si omnis plenitudo 
divinitatis corporaliter, et Spiritus supcr. eum de- 
&cendit et mansit, secundum inspirationem ei dona 
mansit et $e. undum  cooperationem Filio, non con-. : 
sequenter secundum personam e Filio procedit (1); 
quod antem non accipimus, donum gratie accipi- 
mus. E' enim de plenitudine ejus, inquit, nos omnes 
accepimus el gratiam. pro gratia. Porro. multi. nos 
el diversa accipimus clarisniata, Consequenter 
sancti inerpretaiionem | dictis apponunt. De meo, 
ait, accipiet εἰ evangelizabit vobis, hoc est, de ser- 
monibus meis et. doctrina mea. Et insufflavit et 
dicit eis : Accipite Spiritum sanctum ; hoc. de charis- 
mate solvendi atque ligandi illud accipientes ; et, 
Si quis Christi Spiritum nou habet, hoc, quia in 
€o liabi*at charisinatibus omnibus οἱ corporaliter, 
et, Enibit Spiritum Pili sui ; hoc, quia in eo utpote 
ejusdem ua'urx est, st individuus cum eo manet, et 
donis mitti. dicitur, Veiba igitur per quz Spiritus 
deionstraii processionem contendis: Ego miuam 
vobis a Patre, illa profert Salvator ibi osteudeus 
quod e Paire est et. voluntate. Patris eaque prop- 
ter hos venit. Spiritus, gratia nobis daturus et 
sapientiam super sensum ad Patris et Filiiet cjus 
Spiritus intelligentiam el societatem quantum licet ; 


τὸ Πνεῦμα tov Υἱοῦ αὐτοῦ" ὅτι ἐν αὑτῷ ὡς ὁμοφνές p quod εἰ factum | est, credentibus in orbe populis 


ἔστι, xal ἀδιαέρετον αὐτοῦ μένει" χαὶ ταῖς δωρεαῖς 
ἀποστέλλεσθαι λέγεται. Τὰ τοιαῦτα οὖν δι᾿ ἃ λέγεις τὴν 
ἐχπόρενσιν δηλοῦσθαιτοῦ Πνεύματος, τὸ, Ἐγὼ πέμψω 
ὑμῖν παρὰ τοῦ Πατρὸς, λέγει, δειχνὺς χἀνταῦθα, ὅτι 
xal ἐχ τοῦ Πατρός ἐστι, χαὶ ἔρχετωι θελήσει τούτου 
χαὶ τῇ ἑαυτοῦ δι᾽ ἡμᾶς, ὡς μεταδῶσον ἡμῖν χάριτος xal 
σοφίας τῆς ὑπὲρ νοῦν, πρὸς τὴν τοὺ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ 
χαὶ αὑτοῦ τοῦ [Ϊνεύματος κατανόησίν τὰ xa: χοινω- 
víav ὡς; δυνατόν. Ὃ δὴ χαὶ ἐπράχθη, τῶν iv γόσμῳ 
“πάντων πιττευσάντων ἐθνῶν, xal τῆς χάριτος Xx&xo:- 
vorm κότων τῇς Τριάδος. Καὶ αἰ δῆλον ἀπὸ τοὺ Bantlopa- 
^os ἐν Τριάδι τελουμένου, xat τῶν ἄλλων ἱερῶν τελῖ- 


() Liror aperte continuatus. 


omnibus et Trinitatis gratiam communicantibus ; 
quod patet de Bapt.suio in Trinitate collato et «le 
alis sauetis operationibus. Est ergo e Patie sicut 
et Filius, Spivitus sanctus absque initio , insepa:a- 
bilis a Patre et Filio est, sicut et ejusdem | naturis, 
ct angelis atque nobis in tempore opportuna ima- 
nifestatur; de Filio. vero. subsistentiam non b. bel, 
sicut divinus scribit Damascenus ; causa euim eozu.n 
qui ex ipso sunt solus Pater. Si igitur causam qua 
liabuit esse Spiritus nevisses 5. * 46 lune, non 


Ssiluisset, qui bot 


791 


SYMEONIS TH ESSALONICENSIS ARCHIEP. 192 


sicut ait Patris Verbum, quandoquidem solus eau- A τῶν. “Ἔστιν οὖν ix, τοῦ Πατρὸς ὡς xat ὁ Υἱὸς τὸ 


ga priucipiumque cst Pater;zeternorum illorum qui ex 
eo sunt, Filii unigeniti et Spiritus: cum Verbo 
autem et Spirita, natura Dominus adhuc idem ct uni- 
vérsoruim causa conditoris ratione, uon exsistentibus 
omnia exsistentia constituens, Pater scilicet cum Ver-. 
ho et Spiritu. Itaque nunquam separatus a FilioSpi- 
ritus, sed quemadmodum absque principio Pater 
semper est,ita secundum naturam similiter sine prin- 
cipio Filios et Spiritus, et liaec ex ipso in ipsoque na- 
turaliter : sine imperfectis enim motibus ct corpore 
Pater et. perfectus et. perfectorum fons est. ldeo 
una sine initio, prout dictum est, exsistentibus ex 
ipsius uatura. Filio et Spiritu, individue et iu se 
invicem hzc. sunt, et. una. potentia, motione 
cLenergia. agnoscuntur ; et sieut divinus ait. Ma- 


vimus, in Filio est et. in Spiritu Pater, et Filius" 


i! Patre ct. Spiritu, ct Spiritus sauctus in. Patre 
εἰ Filio, cprimcque . diviva afflati sapientia Patres, 
divinam veritatem docent , Cliristo. obsequentes, 


Πνεῦμα τὸ ἅγιον προανάρχιος: " καὶ ἀδιαίρετον τοῦ 
Πατρὸς xa τοῦ Υἱοῦ ἔστιν ὦ; συμφυέ: καὶ τοῖς 
ἀγγέλοις Ck καὶ ἡμῖν κατὰ χαιρὸν φανεροῦται, "Ex τοῦ 
Υἱοῦ δὲ οὐκ ἔχεις τὴν ὕπαρξιν, ὡς xai ὁ θεῖος γράφει 
Δαμασχηνός. Αἴτιος γὰρ τῶν ἐξ αὐτοῦ μόνος ὁ Diz- 
τί p. El οὖν ἐγίνωσκε τὴν αἰτίαν τοῦ εἶναι τὸ Πνεῦμα 
χαὶ ἐξ αὐτοῦ ὁ Σωτὴρ, οὐκ ἂν ἐσίγησεν ἀγαθὸς ὧν, 
καὶ διὰ τοῦτο ἐλθὼν, ἵνα μαρτυοήσῃ τῇ ἀληθ ἔχ, 
Ἔστι τοίνυν τὸ Πνεῦλα ἐκ τοῦ Πατρὸ;, ὡς ὁ τοῦ 
Πατρὸς ἔφη Λέγος " ἐπεὶ xal μόνο; αἴτιος xat ἀρχή 
ἐστιν ὁ Πατὴρ τῶν ἀϊξίων ἐξ αὐτοῦ ὄντων, μονογε- 
νηῦς Υἱοῦ τε χαὶ Πνεύματος. Σὺν τῷ Λόγῳ δὲ καὶ 
τῷ Πνεύματι 908 φύτει Δεσπότης πάλιν ὁ αὐτὸς, 
xa μία τῶν ὅλων αἰτία δημιουργιχῶς, ἐξ οὐχ ὄντων 
πάντα ὑποστησάμενος, ὁ Πατὴρ δηλαδὴ μετὰ τὸ" 
Λόγου καὶ Πνεύματος. Διὸ οὐδὲ χεχωυρ!ισμένον τοῦ 
Υἱοῦ τὸ Πνεῦμά ποτε, ἀλλ᾽ ὥσπερ ἀνά χως ἀεί 
ἐστιν ὁ Πατὴρ, xal χατὰ φύσιν ἀνάρχως ὁμοῦ ἐξ 
αὐτοῦ ὁ YU, καὶ τὸ Πνεῦμα" χαὶ ἐπεὶ ταῦτα ἐξ 


αὐτοῦ, xal b; αὐτῷ φυσιχῶς" ἀπαθὴ: γὰρ ὧν ὁ Πατὴρ xal ἀσώματος καὶ τέλειος, xai τελείων ἐπτὶ 


“γῆ. AU, xal συναυάρχως, ὡς εἴρηται, 
τως ταῦτα χαὶ ἐν ἀλλήλοις 


θεολογοῦσι, τῷ Χριστῷ ἐφεπόμενοι. 
Qui ex Patre procedit. 

D» causa testimonium perhibentes quia Pater est : 
dicuut vero, qui cum Patreet lilio adoratur et glorifi- 
catur, propter naturam eamdem ct individuam cjuse 
Pauc et Filio sortem, imo exinde e Patre disiiia V 
scientia. loquentes. Spiritum clare ostendunt, Eru- 
bescant ergo. novitatem spargentes; primo quidem 
dixerunt. Patres : Qui ex Patre. procedit ,. nullo 
modo. statuentes et e Filio ; deinde, qui cum Patre 
et Filio simul adoratur. οἱ conglorificatur : omnui- 
bus ergo patet. quod Syiritus causam a Patre docet 
esse illud, e Patre Spiritum sicut. et Filium dicen- 
tes , illud vero: Qui cum Putre et Filio simul adora- 
iur et. conglorificatur , Trinitatis individuum docet 
et voluntatis potentizeque. in tribusunitatem. Nemo 
ergo blasphemet, nemo dicere audeatquod Verbum 
D:us hono. facetus divinam pandens scientiam non 
enáarravii ; nec adhuc: Mita, et, Demeo accipiet, et 
similia. prietextus ad blasphemandum novator inve- 
nire fingat : hac luturi temporis et propter nos, Spiri- 
luis vero »nte tempora,nosautem posterius faeti, plas- 
mati, et charismatibus donati sumus, et accepto. Spi- 
rit nou Spiritus personam accepimus nec divinitatis 
naturam, sed gratiam et donum, quod et pro viribus 
᾿ vostriset ordine congruo, et hic Cliristà. propheta, 
ille apostolus, iste magister et linguis. loquens. et 
3anationes efliciens, liuic sapienti:e seruo, illi scien- 
tiv datus est,alii interpretatio ; alii discretio spiri- 
tuum : lic autem omuia operatur unus et item Spiri- 
tus, distribuens singulis prout vult, ut ait. Paulus. 
Caeterum cliarisma Spiritus, noa naturau accipit qui 
Syiritum accipit ; et ingulllas:c et dixisse, Accipite 
Syiritum sanctum, non tune processisse docet Spi- 


ὄντω) ἐξ αὐτοῦ φύσει τοῦ Υἱοῦ xal τοῦ Πνεύματος, ἀδιαιρέ- 
εἰσὶ, χαὶ μιᾷ δυνάμει καὶ χινήσει χαὶ ἐνεργείᾳ γνωρίζονται. 
0:ἰός φησι Μάξιμος, ὁ Πατὴρ ἐν τῷ Υἱῷ ἔστι xa τῷ Πνεύματι" 
ἸΙνεύματι" καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐν τῷ Πατρὶ xol τῷ Υἱῷ. Καὶ καλῶ; οἱ 


Kai ὡς ὁ 
xai ὁ Υἱὸς ἐν τῷ Πατρὶ xai τῷ 
Πατέρες xai θεοσίφως 


Τὸ àx τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον. 

Τὸν αἴτιον μαρτυροῦντες, ὅτι ὁ Πατήρ ἐστι. Τὸ 
δὲ, cv» Πωτρὶ καὶ Υἱῷ προσκυγούμενοῦῇ χαὶ δοξα- 
c ζόμενον, λέγουσι διὰ τὸ ὁμοφυές τε χαὶ ἀδιαίρετον 
τούτου ix τοῦ Πατρός τε xai Υἱοῦ * καὶ μᾶλλον ἐν- 
τεῦθεν ἐχ τοῦ Πατρὸς θεολογοῦντες τὸ [Πνεῦμα δεί- 
κνυνται ἀριδήλως. Αἰσχυνέσθωσαν οὖν οἱ χαινοτο- 
μοῦντες. Πρότερον μὲν γὰρ εἰρήχασιν οἱ Πατέρες, 
τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, μὴ προσθέντες 
μηδαμῶς, καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ, ὕστερον δ᾽ αὖ, τὸ σὺν 
Πατρὶ. καὶ Yl συμπροσχυνούμενον καὶ συγδο- 
ξαζόμενον. Δῆλον οὖν ἅπασιν ὅτι ἐχεῖνο μὲν τὴν ἐχ 
τοῦ Πατρὸς αἰτίαν τοῦ Πνεύματος διδάσχει, x τοῦ 
Πατρὸς τὸ Πνεῦμα ὡς καὶ ὁ Υἱὸς, λέγοντες, τὸ δὲς 
σὺν Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ συμπροσχυγνούμενον καὶ 
συγνδοξαζόμενον, τὸ ἀδιαίρετον τῆς Tp:dóo;, xal 
τὸ ὁμοδουλές τε καὶ ὀμοδύναμον. Μηδεὶ,, τοίνυν͵ βὰ 1σ- 
φημείτω, μηδὲ τολμάτω λέγειν, ὅπερ ὁ Θεὶς AC 


D yoc ἐνανθρωπήσας θεολογῶν οὐκ ἐθέσπισε. Καὶ 


πάλιν μὴ $5 πέμψω, καὶ τὸ ἐξ ἐμοῦ 1ήγεται, xal 
τὰ τοιαῦτα, προφάσεις εἰς τὸ βλασφημεῖν ὁ χαινοτο- 
μῶν εὑρισχέτω. Ταῦτα γὰρ μέλλοντος χρόνου xai 
6) ἡμᾶς τὸ δὲ Πνεῦμα προῖν. Ἡμεῖς δὲ γεγόνα- 
μεν xax ἀνεπλάσθημεν χαὶ ἐχαριτώθημεν ὕστερον " 
xai λαθόντες Ἱ]Ἱνεῦνα, οὐχ ὑπόστασιν ἐλάδομεν 
Πνεύματος, οὐδὲ φύσιν θεότητος " ἀλλὰ χάριν xol 
δωρεὰν, χαὶ ταύτην τῆς δυνάμεως ἡμῶν χαὶ τάξεως 
ἀναλόγως. Καὶ ὁ μὲν ἔστι προφήτης Χριστοῦ, ὁ δὲ 
ἀπόστολος, ὁ δὲ διδάσχαλος, χαὶ γλώσσαις λαλῶν, 
καὶ ἰάματα ἐνεργῶν. Καὶ τῷ μὲν λόγος σοφίας δί- 
δοται, τῷ δὲ γνώσεως, ἄλλῳ δὲ ἑρμηνεία, ἄλλῳ δὲ 
διαχρίσεις πνευμάτων. Ταῦτα δὲ πάντα ἐνεργεῖ «b 
ἕν χαὶ τὲ αὐτὸ [iso pa, διαιροῖν ἐχάστιριὼ; βούλε- - 


793 


EXPOSITIO SACRI SYMDOLT, 


"θὲ 


και, χοθὰ φησι Παῦλο;. Λοιπὴν jio:spu καὶ οὐ A ritum qui absque inio cst, nec mtarzenaiona da- 


φύσιν λα λθάνει {Πνεύματος ὁ λανθάνων τὴ Πνεῦμα. 
Καὶ τὸ ἐμπνεῦσαι δὲ χαὶ εἰπεῖν, Ad6sce Πνεῦμα 
ἅγιον, οὐ τότε παρίστησιν ἐχπορευθῆνα: τὸ Πνεῦμα" 
καὶ γὰρ ἄναρχόν ἐστιν, οὐδ᾽ ὑποστατιχῶς δίδοται. 
Mía δὲ χάρις τοῦ Πνεύματος, τὸ λύειν τε xal δεσμεῖν, 
ὡς xal αὑτὰ διδάσχουσι τὰ ἑπόμενα" "Av τινων γὰρ, 
φησὶν, ἀνῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὑτοῖς" 
ὄν τινων xparntse, κεχράτηνται. Καὶ τὰ λοιπὰ 
τοίνυν, ὡς εἴρηται, τῶν Γραφικῶν τε xat Πατριχῶν 
ὁτιτῶν, τὴν ἴσην ἔννοιαν περιφέρουσ:, περὶ τῶν εἰς 
ἡμᾶς: δωρεῶν τοῦ Πνεύματος δοθεισῶν ὕστερον ἐχ- 
διδάσχουτα. Ὃ xaY γινώσχοντε; οἱ Πατέςες χαὶ 
μαρτυροῦντες, οὕτω μὲν οὗτοι ἐν τῷ Xop 6614 τῆς 
πίστεως ἀπεφήναντο" xal οἱ μετ᾽ αὐτοὺς δὲ πάντες: 


ἔστερξαν “μοθυμαδόν * xal πάντες; ἐν τούτῳ βεῦα- b 


πτισμένοι τῷ ὄρῳ, xaY πάντες ἐν τούτῳ xhv ἱερω- 
οὖνην λαθόντες, γαὶ τὰς ψυχὰς Θεῷ παραθέμενοι, 
θχυμάτιυν δυνάμεσι χαὶ πολλοῖς χαρίσματιν ἄλλοις 
παρὰ Θ:οὐ £006130n5av. δΙηδεὶς οὖν παρερμηνενέτω 
τὰ τούτων ἔνθεα ῥήματα, μηδὲ χαινοτομείτω τι, 
δηῦεν ἄλλα συνάγων Ex τῶν συγγεγραμμένιον αὑτοῖς, 
μὴτε συνεὶς τὰ λεγόμενα, μὴῆτε μὴν τὸν σχοπὸν αὖ- 
«ὧν ἐννοῶν. Στηχέτω δὲ ἄτρεπτος ἅπας πιστὸς ἐν τῇ 
309 3»; "εἴ τῶν Πατέρων ὁμολογίᾳ τῆς πίστεως, ἣν 
ὁμοῦ τε πάντες ἐξέθεντο, χαὶ ὁμοῦ πάντες διεφυλά- 
ξαυτη. Καὶ οὕτω φιλονειχία μὲν ἔσται πόῤῥω πᾶσα 


tür ; una vero sprritus gloria, solvere et ligare, sicut 
et docent 48 sequuntur : Quorsgn. reniscritis pec- 
cala, remiltuntur. eis; quorimn retinueritis, retenta 
sunt. Et reliqui, sicut dictum est, Scripture ei Pa- 
Utrum sermones ad eumdem sensum. tendunt, de 
Spiritus donia nobis collatis adliuc doeentes ; quod 
cognoscentes Patres testimonium  perhibeut οἱ «i: 
in Symbolo fidei exposue runt, et qui post cos om- 
nes unanimiter consenserunt, ΟἹ omnes in. hac r.- 
gula baptizati, in hac, sacerdotio accepto, animas 
busque Deo traditis, prodigiorum — gratia. atque 
mulis aliia charismatibus apud. Deum | glorili aii 
sunt, Nemo ergo diverse eorum divina verba in.cr- 
pretetur, nec novitatis quidquam spargat, alia sci- 
licet e scriptis ab cis concludens, nec intelligens 
qua dicuntur, nec eorum finem comprehendens. δεῖ 
autem fidelis oin nis in tuia firmus Patrum fidei con 

fessione, quam unanimiter omues et proposuerunt 
et servaverunt ; sie procul quidem erit lis. onis, 
οἱ schisma et. tumultus ; pax. vero quam iusevit 
Christus in Ecclesiis orietur. Nam sequitur quidein 
lis qui in litibus sunt disceptatio, de disceptatione 
pugna, εἰ de pugna quid, quod uon sit. terribile? 
Servum vero Christi disputare non. oportet. ltaque 
tutus manere si velis, ne :elernas  iumutes quas 
posuerunt Patres tui regulas, 


x3. σχίτμα xai ταραχή" εἰρήνη δὲ ἣν ἐφύτευσεν ὁ Χριστὸς ταῖς Ἐχχλησίαις ἀνατιλεῖ, "Enitat piv yào 
τοῖς φιλονείκως ἔχουσιν ἔρις, ἐξ ἔριδος δὲ μάχη, Ex δὲ μάχης τί τῶν μὴ δεινῶν; Δοῦλον δὲ Κυρίον οὐ 
χρὴ μάχεσθαι. El οὖν βούλει μένειν ἀσφαλὴς, μὴ μέταιρε ὅρια αἰῶνια, ἃ ἔθεντο οἱ Πατέρες σου. 


To σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσχυνούμενον. 

Μία (Xp λατρεία παρὰ τῆς κιίσιως ἀναφέρεται 
χαὶ τιλὴ τῇ ᾿ριάδ:, ἐπεὶ χαὶ τῆς Τριάδο; πάντα 
διιμιουργήματα. 

Καὶ evróotatógsrcv. 

Τῇ yàp αὐτῇ δυνάμει, δόξῃ τε xal θεότητι γνωρι- 
ζόμενόν ἔστι τὸ {Πνεῦμα τοῦ Πατρός τε χαὶ Υἱοῦ, 
x V προ οούμενόν ἔστι τῶν χτισμάτων καὶ ζωοποιοῦν 
πάντα᾽ xai ἵἴπως μετὰ τοῦ Πατρὸς χαὶ τοῦ Λόγου δο- 
ξάξεται. 

Te Δαῆσαν διὰ τῶν προφητῶγ᾽ δὶς jar, ἁγίαν, 
καθολικὴν καὶ ἀποστολιχὴν ᾿Εκκ1λησίαν. 

Οὐδὲ γὰρ μόνον ἐν τοὶς ἀποττόλοι; ὕστερον mtoa- 
νίρωται, ἀλλὰ χαὶ ἐν τοῖς προφήταις Tv, εἰ xoi 
ἐμυδρῶς πως ἐδείκνυτο * καὶ οὐδεὶς ἐχείνων ἐλάλει 


Qui cum Patre et Filio simul adoratur. 

Uuica enim latiia a creatura, unus et. honor 
Trinitau. tribuitur, eo quod CTiinilatis. omnia 
opera. TE 

Et conglorificatur. 

Eadem enim virtute, οἷο, Δ, divinitate nosci'ur 
Spirilus ae Pater et Filius et. creaturarum. provi- 
dens est, cuucta vivificaus, οἱ pariter cum Patre ct 
Vetbo glorificatur. : 


Qui locutus est per Prophetas ; in unam, saxctam, 
cataolicam el aposto:icam Ecclesiam. 

Non enim tantum in Apostolis receus manifesta- 

tus est, sed et in Prophetis, licet quasi per nebu'am 

0st-nderetir ; quorum nullus sine Spiritu loqucha- 


δίχα τοῦ Πνεύματος. Διὸ καὶ Μωῦσῆς ΠΙνεῦλα εἶχε" D των. fiaque Spiritum habuit. Moyses et. aeceperan 


xa: Πνεῦμα ol ἑδδομήχοντα ἄνδρες ἔλαδον * xax Az- 
6:5 Πνεῦμα ἐζήτει xai εἶχε " xal οἱ λοιποὶ τῶν δι- 
χχίων xai προφητῶν ἐχ τῶν χαρισμάτων τούτου 
ὰἁ αλόγως ἕχαστος * χαὶ ἐν τῇ δημιουργίᾳ τῶν ὅλων 
συνδη μιουργὸν ἣν τῷ Hazpi χαὶ τῷ Λόγῳ, ὡς καὶ ὁ 
Δαδὶδ μαρτυρεῖ, Τῷ 1όγῳ Κυρίου, λέγων, στερδω- 
vai τοὺς οἱραγοὺς, καὶ τῷ Πγεύμαει τοῦ στό- 
patoc αὐτοῦ τὴν éxsivuv δύναμιν" καὶ ἐν τῷ 
νόμῳ προὴν τὸν ᾿Ααρὼν τελειοῦν, xal χρίσμα παρέ- 
yov χαὶ τελετὰς ἐνεργοῦν " xai [Ivioua Κυρίον τὸ 
ἐμπλῆσαλν Βεσελεὴλ χαὶ ὁ τῶν προφητῶν δὲ χορὸς 
τοῦτο δείχνυσι, Πνεύματι Θεοῦ προορῶν xal τερα- 
τουργῶν. ᾿Αλλὰ χαθαρώτερον χαὶ λαμπρότερο" cl 


Septuaginta viri ; quvesivit εἰ habuit David, οἱ 
justorum. propherarumque caeteri proportionate ex 
ejus charisimatibus unusquisque aliquid babuit ;«u 
n univereorum creatione, una cum Patre et Verbo. 
creator erat, testante David dicenie, Verbo Domin) 
Brmalos celos. et Spiritu oris ejus omnem coium 
virittem ;. et iu lege antea Aaron perficiens. Spiii- 
tus el chrisma prxbens et consecrationes op rans, 
et Domini Spiritus — Bezeleel replevit ; deucu-trat 
illud prophetarum chorus in Dei Spiritu μεν θη 
et portenta. operans. Sed purius et splendidius 
Salvatoris Cliristi discipuli acceperuub e len 
super eos sub ignitaruiu linggar 


195 


SYMEONJS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


ΤῈ 


quo magis patet illud, scilicet si purius apparuit A τοῦ Σωτῆρος: Χριστοῦ μαθηταὶ τοῦτο ἔλεδον, ἐπιχα- 


apostolisque datum est et per eos credentibus, non 
tamen liujus datam esse personam : quomodo 
enim quod sine parti.us est multis partibus con- 
stabit, et qued sine figura materiaque, in »nateria 
et figura erit? Sed data sunt charismata et Christi 
discipulis latiora quam proplietis. Non enim ad na- 
tionem unaum, sed ad omnes missi sunt, et confe- 
sti proprium ipsis charisma : Loquebantur cnim, 
inquit, linguis, εἰς prophetabant. Maque per ipsos 
Spiritu afflatos reuovatus est orbis, verum in 
Trinitate Deum agnoscens, et Deo. adlizesit Spiritus 
gratiam accipiens. 


θίσαντος αὑτοῖς τοῦ Πνεύματος ἂν εἶδει τυρίνων 
Ὑλωτσὼῶν * ὃ δὴ μᾶλλον δηλοῖ ὅτι εἶ xat χαθαρώτε- 
pov ἐπεφάνη, χαὶ ἐδόγη xol; ἀποστόλοι-, χαὶ 5c αὖ- 
τῶν τοῖς πιστεύσασιν, ἀλλ᾽ οὐχ ὅπόστασις δέδοτο 
τούτου" πῶς γὰρ τὸ ἀμερὲς πολυμερές ; xai ὦ 
ἀσχημάτιπστον χαὶ ἄῦλον, ὡς ἐν ὕλῃ xol σχήματι; 
ἀλλὰ τὰ χαρίσματα δέδοται. Καὶ ἐξήπειυτο μᾶλλον 
ταῦτα ἐν toi; Χοιστοῦ μαθηταῖς f) ἐν τοῖς xoogh- 
ταις. Οὐ γὰρ εἰς ἔθνος lv, ἀλλ᾽ εἰς πάντας ἔξαπε- 
στέλλοντο᾽ Χαὶ οἰχεῖον εὐθὺς τὸ χάοισμα, Ἑ 1άλουν 
Υὐρ, φητὶ, γλώσσαις, καὶ προδ;» ἡτευον. A χαὶ 
δι' αὐτῶν Πνεύματι χινουμένων ἡ χτίσις ἀνεχαινί» 


οθη, τὸν ὄντως ἐπιγνοῦσα Θεὸν τὸν ἐν Τριάδι " xal Θεῷ ἡ.-ὠθη, τὴν χάριν λαδοῦσα τοῦ Πνεύματος. 


(Qui locutus est per prophetas. 

Quia Curisti precones isti e Dei Spiritu, ut di- 
ctum cst, acti, loquentes in una, sanctam, catlio- 
lieain et. apostolicam Ecclesiam. ln unam quidem, 
quia idem legis et gratia. Deus, et. quia. una facia 
est angelorum et hominum super fundamentum 
»postolurum et prople:arum fundata, et qui uua 
lides, unum baptisuia, et. unus. Clieistus, qui eam 
congregavit, hujus lapis angularis et fun-lamen- 
tum. Sauctam. vero. tanquam ἃ Spiritu sanctili- 
eataim et Christo unitam per baptismum ct chri- 
51), sacerdotium et aliorum mysteriorum conimu- 
uionem, absque iacula et Christo desponsatam. 
Catholica autem lanquam 6 populis cuactis 
Christo congregatam, vera scientia ditatam, et a 


prophetis fundamento posita per apostolos :edifica- C 


tiun, martyrum, pontilicum et. ascetarum laboribus 
et sanguine decoratam et. famatam. et. perfectam 
apparectem, Trinitatis scientiam pure liabentew, 
tristi qu. priedicatus est, unum e Trinitate in- 
carnatum Filium Dei cum Petro confitentem. Apo- 
siolicam vero tanquam specialiter ab apostolis col- 
lectam, compositam, et firmatam, post Christum ap- 
porentibu. ipsis hujus fundamentis et conditoribus, 
. ex ouini lingua et populo universorum Domino et 
ioagno Pastori, gregem cougregantibus conjunctim 
apostolis omi.ibus ; teo vera Ecclesia in toto mundo 
piorum congregatio, et catholica, Ecclesia orthodo- 
orum fldem confitentium catus, licet secunduin 
locum Ecclesie catholic: quaedam dicantur, propter 
datum. illis 4 Patribus honorem, qua hoc recte 
incedentes, non male cogitantes possederunt, cum 
ipse Salvator, Petri non negationem, sed confessio- 
nem petram vocaverit, scilicel ; Tu es Christus Fi- 
lius. Dei vivi, et super hanc. petram zdificatum | iri 
suam ait Ecclesiam. Proinde catholica Ecclesia hi 
»unt qui recte cum Petro et caeteris apostoliscoufi- 
tentur (Ecclesiam dicit) tanquam e cunctis populis 
couvocatam et super angularem lapidem Christum 
consolidotam, semel ipsi unitam et integram ejus (i- 
dem servantem. — — 


Τὸ λωϊῆσαν διὰ τῶν zxpognror. 

Ὅτι χέρυχες χαὶ οὗτοι Χριττοῦ, θείῳ χινούμενοι, 
ὡς εἴρηται, Πνεύματι, καὶ λαλοῦντες εἰς μίαν, áviías, 
χαθολιχὴν χαὶ ἀποστολιχὴν ᾿Εχχλησίαν. El; μίαν 
μὲν, 0t: ὃ αὐτ᾽ς Θεὸς τοῦ νόου 1€ χαὶ τὶς χάριτο;, 
xai ὅτι μία γέγονεν ἀγγέλων τε xa* ἀνθρώπων, τε- 
θεμελιωμένη ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶ» ἀποστόλων xil 
προφητῶν * χαὶ xi μία πίστις, ἐν βάπτισμα, καὶ εἷς 
ὁ Χριστὸς ὁ ταύτην συναγαγὼν, ὁ ἀχοογωνιαῖος M- 
θος αὑτῆς xa! θεμέλιος " ἀγίαν δὲ, ὡς τῷ Πνεύατι 
χαθηγιασμένην, xa τῷ Χριστῷ ἡ-ὠιλένην, διά τε 
βαπτίσματος χαὶ χρίσματος, ἱερωτύνης τε χαὶ χοι- 
νωνίας xal τῶν λοιπῶν μυστηφίων, ἄσπιλον οὗσαγ, 
καὶ νενυμφευμένην Χριστῷ " χαθολιχἣν» δὲ, ὡς ix 
πάντω" τῶν ἐθνῶν τῷ Χριστῷ συναχ͵-:ἶσαν, xat τὴν 
ἀλτιθῆ γνῶσιν πλουτήσασαν, xal lx τῶν προφητῶν 
μὲν προθεμελιωθεῖσαν, ix. 910 τῶν ἀποστόλων δὲ 
οἰχοδομηθεῖσαν, μαρτύριυν τε xal.lepzpyov xil 
ἀσχητῶν πόνοις t£ xaX αἵματι χαταχοσληθεῖσαν xal 
στηριχθεῖσαν, καὶ τελείαν ἀναφανεῖσαν, τὴν γνῶσιν 
τῆς Τριάδο; χαθαρῶς ἐσχηχυΐαν, τὸν προχηρυττό- 
psvov Χριστὸν τὸν ἕνα τῆς Τριάδο; σεσχρχωμένον 
μετὰ τοῦ Πέτρου Υἱὸν Θεοῦ χαθομολογοῦσαν * ἀπο» 
στολιχὴν δὲ, ὡς ἐξαιρέτως παρ᾽ αὑτῶν xal suva- 
θροισθεῖσαν xal συστᾶσαν xai στηριχθεῖσαν, μετὰ 
Χριστὸν θεμ:λίων αὐτῶν αὑτῇ; καὶ οἰχοδόμοιν ἀνα- 
φανέντων, ἐκ πασῶν γλω:τσῶν xaY πάντων ἐθνῶν τῷ 
Δεσπότῃ τῶν ὅλων, xal μεγάλῳ Ποιμένι, ποΐμνην 
συναγαγόντων τῶν ἀποστόλων πάντων ὁμοῦ, διὸ καὶ 
ἀληθὴς Ἰχχλησία ἣ ἐν ὅλῳ τῷ χόσμῳ τῶν εὖσε- 
Θούντων συνάθροισις " xal χαθολιχὴ Ἐχχλητία f τὼν 
óp')ob gov ὁμολογούντω"» τὴν πίστιν ὁμήγυρις, εἰ xai 
χατὰ τόπον ἐχχλητίαι χαθολιχαΐ τινες λέγονται διὰ 
τὴν δεδομένην αὐταῖς ix τῶν Πατέρων τιμήν. Καὶ 
αὐταὶ δὲ τοῦτο ὀρθοτομοῦσαι χέχτηνται, o) xaxo- 
φρηνυῦσαι" ἐπεὶ xal αὐτὸς ὁ Σωτὴρ οὐ τὴν ἄρνησιν, 
ἀλλὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ [Πέτρου πέτραν ὠνόμασε, τὸ, 
Σὺ &l ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος, καὶ 
ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρῃ οἰχοδομηθῆνα: αὐτοῦ ἔφη τὴν 
Ἐχχλησίαν. Ὥστε χαθολιχὴ Ἐχχλησία οἱ ὁμολο- 
γὙοῦντε; αὐτὸν μετὰ τοῦ ΠΙέτρου xai τῶν λο:πῶν 


ἀποστόλων ὁρθῶς. Ἐκχχλησίαν λέγει, ὡς ix πάντων τῶν ἐθνῶν συναχθεῖσαν, χαὶ ὡς συντεθειμένην ἐπὶ 
τῷ ἀχρογωνιαίῳ λέθῳ Χριστῷ, ἡνωμένην αὐτῷ χαθάπαξ, καὶ ἀσινῆ τούτου τὴν πίστιν φυλάττουσαν. 


Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum. 
Donorum maximum; non enim legalis ablutio 
quiam, non oblatio sensibilis aut victima qua 


OgoAoyo ὃν βάπτισμα εὶς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, 
Καὶ τοῦτο τῶν δωρημάτων τὸ μέγιστον * «0 v.p 
γομιχὴ τις ἔχπλυσις , 070: -Aaspsía αἰσθητὴ ἢ 0u- 


"197 


EXPOSITIO SACRI SYMBOLTI, 


198 


σία, ἃ xal οὐχ ἴσχυον καθαίρειν τελούμενα xai πολ- A purificare non. valebant offerentes. siepeque. ite- 


More, χαὶ ταῦτα ὑπὲρ λογιχῶν ἄλογα προπαγόμενλ. 
Μήπω γὰρ τῆς ἀληθείας ἀναφανείτης τοῦ ἀναμαρ- 
τήτου Χριστοῦ, μηδὲ τῇ: ζώσης θυσίας τοῦ σιυμα- 
tog αὐτοῦ διὰ σταυροῦ ἀνενεχηεΐπσης, οὐδῇ χάπαρσις 
τελεία, οὐδὲ àvaxalviat; fjv. Ἐπεὶ δὲ τοῦτο γέγονε, 
χαὶ Χριστὸς ἐτύθη ὑπὲρ ἡμῶν, χαὶ ἐχ τῆς πλευρᾶς 
αὑτοῦ τὸ ὕδωρ ἔχομεν xal τὸ αἷμα, τούτοις ἀναμοῦ- 
φούμεηα " xal τῷ μὲν αἵματι ζῶμεν, τῷ δὲ ὕδατι 
ἡνωμένῳ τῷ Πνεύματι, τρὶς καταδυόμενοι, χαθαιρό- 
μεθα τῇ ἐπιχλήσει τῆς παντουργοῦ Τριάδος, εὐθύς 
τε ἀναπλαττόμενοι, υἱοὶ φωτὸς xal υἱοὶ Θεοῦ χατὰ 
χάριν γινόμεθα, τὸν ἀληθινὸν Υἱὸν ἐνδυόμενηι Ἴησοῦν 
Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν. Εὐρίσχεται γὰρ 6 Ono 
ἡμῶν βαπτισθεὶς μεθ᾽ ἡμῶν ἐν τῷ ὕδατι, χαὶ τὴν 
αὑτοῦ τῆς ἀφθαρσίας χαὶ ἁγιωσύνης μορφὴν tvil- 
θησιν ἡ"ἷν. Καὶ βοζ τοῦτο Παῦλος * Ὅσοι εἰς Χρι- 
στὸν ἐδιιπιίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθδε" καὶ 
τούτου γάριν Χριστὸς βεδάπτισται, ἵνα τὴν χάοιν 
τοῦ Πνεύματος, xai τὸ εἶδος «fj; ἁγιωσύνης αὐτοῦ 
ἐνθῇ τῷ ὕδατι. Καὶ πᾶς βαπτιζόμενο: v» τοῦ Πνεύ- 
ματος ὕδατι, τῇ ἐπιχλήσει τῆς Τριάξος λα λθάνει τὸ 
εἶδηο: τῆς ἐν σχρχὶ χαθαρότητος xa* ἀναμαρτησίας 
xol φωταυγείας Χριστοῦ. Καὶ τοῦτό ἔστι τὸ βάπτι- 
σμα " ἄνθρωπος ἐνδυόμενος τὸν Χριστὸν ἀοράτως, 
xai ἀναλάητητος ὅλως Χαὶ πλήρης Πνεύματος γίνε- 
ται" χαὶ εἰ φυλάξει: τὴν χάρι», 0; τῶν κεχχριτω- 
μένων ἔτη τις πριφήτηξ, ἀπόστολο;, xaX ἄγγελος 
υἱνεται. Καὶ οὐ θαυμαστόν εἰ γὰρ σύμμοοφος Χρι- 
στοῦ υἱοθετηθεὶ; χατὰ χάριν, πολλῷ γε μᾶλλον xal 


ἀγγέλων» γενέσθαι σύμυορφος δύναται. Ταύτην τὴν C 


διυρεὰν δέδιυχεν fjplv ὁ Χριστὸς, ὁ τοῦ 0:09 Λόγος, 
ὁ πλάτα; lod; 3$ ἀρχῆς, xal vov ἀναπλάσας ἐπὶ τὸ 
χρεῖττον, ὅστις ἀπαθῶ; σαρχωθεὶς Ex Παρλένον, χαὶ 
ὡπαθῶς γεννηθεὶς, ἀπαθῶς χαὶ jud; ix τῆς πλτυ- 
(de αὑτοῦ χαὶ πνευματιχῶς τίχτει, xal ποτίζει, xal 
πρέφει, xal ζωογονεῖ ΠΠνεύματ'. Αἴλατος γὰρ xal 
ὕδατος ἐχ τῆς αὑτοῦ ῥευσάντων πλευρᾶς, τῷ ὕδατι 
μὲν, ὡς εἴρηται, ἀναγεννᾷ eov τῷ Πνεύματι, τῷ 
αἵματι δὲ ζωοποιεῖ. Καὶ οὐχ ἔστι χωρὶς τούτου σω- 
υῆναι. Ὅθεν xal ἀσυμετοῦντες τῶν δἰρ:τιζόντω: 
πολλοὶ μετὰ ἀσεδηύντων, πρὸς τοῦτο τῶν δαιμόνων 
συγχινούντων αὐτοὺς, xavà τῶν 81 1 ἱερῶν τούτων 
χαὶ σωπσττιχῶν τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων ἐξόχω; ci- 
ρουται, τοῦ βαπτίσματος δηληδὴ τοῦ θείην, χαὶ τῆς 
ἱερᾶς: μεταλέύψεως, ὡς; ἂν μὴ τούτων ἐπιτυχόντες, 
τῆς αἰωνίου ζωῆς ἀποτύχωσιν. "Anógast; γὰρ φρι- 
xth xa: χατὰ τῶν μὴ τὸ βάπτισμα δεξαμένων, καὶ 
κατὰ τῶν μὴ τυχόντων τῆς ζωοποιοῦ χοινωνίας. 
πὰν μὴ ἀναγεγνηθῆτε γὰρ, φησὶ, 0c ὕδατος καὶ 
Πνεύμετος, οὐ μὴ &loéAJncs εἰς τὴν βασι,είαν 
tor οὐρανῶν * xal, Ἑὰν μὴ φάγητε τὴν σάρχα 
τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ πίητα abrov τὸ 
αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν αἰώνιον ἐν ἑαυτοῖς. Ἕν οὖν 
τὸ θεῖον βάττισμα, ὅτι xat εἷς Κύριος; ὁ τοῦτο πα- 
ραδιδωχὼς καὶ ἅπαξ αὐτὸ; σταυρωθεῖς ὑπὲρ ἡμῶν, 
χαὶ ἅπαξ αὐτὶς ἐχχέα; τὸ αἷμα, xal θυσίαν αὐτοῦ 
τῷ Πατρὶ ὑπὸ ἡ τῶν διδωχώ;, Καὶ αὶ τοῦτό φησι [1χὺ- 
25, , El, Κύριος, μία πίστις, ἕν βώπεισμα. Οὐχ 


Γαι 5. pro jationabilibus irratiomabilia a:ducis. 
Qua:diu eniin non. apporuit innocentis. Chri-ti 
veritas ; quandiu non. per. crucem. ejus corporis 
exaltata est viva victima, nulla purificatio pesfecfa, 
nulla renovatio fuit, Sel cu:n. hoc factum est, et 
propter nos immolatus est Christus, e cujus latere 
aquam habemus οἱ sanguinem, his iminutamur. 
llujus sanguiue vivimus, in anam vero cui. adjune 
gi uir Spiritus ter izjumer-i, pr. omnipotentis invo- 
cationem Trinitatis toundamur, covfestiinque . re- 
formati filii lucis et (ilii Dei secundum gratia; cffi- 
cimor, νυν Filium Jesum Cheistum οι 
nostiwm indi, luvenitur enim qui propter nos 
baptizatus est nobiscam in. aqua et. incorruptionis 


B sanctitatisque su:e formam nobis donat, quod cla- 


mat Paulus : Quicumque in. Christo baptizati estis, 
Christum induistis ; cujus causa Christus baptizatus 
est ut Spiritus gratiam et sanctitatis ejus formam 
in aqua poneret. Et quivis Spiritus aqua baptizatus 
cun Trinitatis invocatione, Christi in carue puri- 
tatis, innocentia: et splendoris formam assumit. Et 
hoc est baptisma : liomo Christum invisibiliter indu- 
tus, innocens prorsus Spirituque plenus flt ; quam si 
servat gratiam, sicut e gratia sanctificatis ait qui- 
dam propheta, apostolus etangelus-fit. Nec mirum: 
qui eniin similis cum Christo form:secundum gra- 
tiam Filius adoptatus est, multo iagis ct angelo- 
rum formam participare valet, llanc gratiam dedit 
nobis Christus Dei Verlum, qui nos in principio 
plasmavit, et nurcin melius recreat ; qui sine car- 
nali opera incarnatus e Virgine editusque sine car- 
nis opera et nos e latere suo spiritu:liter parturit 
et poculo donat, nutrit et in Spiritu. vivificat, Ex 
ejus euin latere manantibus sanguive et aqua qui- 
dcm, ut dictum est, in. Spiritu nos parturit, san- 
guine vero vivificat; nec est alsquehoc sa!us. 
Exinde imprudentes inter hareticos. mlti, eum 
ipiis quos ad id. agunt daemones, adversus sancta 
hzc εἰ salutaria. Christi mysteria. ardenter invo- 
buntur, nempe baptismum — divinum sacraumue 
participationem sicut nec illa adipiscentes, zterna 
vita frustraptur. D3mnatio enim horrenda et eorum 
qui baptisma non receperunt, et corum qui vivi- 
licantis. com-iunionis non participes (lunt: Nisi, 
inquil, rena'i fueritis ex aqua et Spirilu, non in- 
trabitis in regnum celorum ; et, Nisi manducareri- 
lis carnem | Filii hominis, el biberitis ejus. sargui- 
nem, ciernam non habebitis vitam in vobis. Uiuu 
igitur divinum baptisma, quia et unus qui dedit 
Dominus, qui semel pro nobis crucilixus sangui- 


Xem effudit, hostiam se Patri pro nobis dan:'o, 


Quod dicit Paulus : Unus Dominus, una fides, 
unum baptisma. Non est igitur baptisma alterum 
post illud, nec altera secundum gratiam remissio ,. 
regeneratio, reformatio, nec similis a peccato libe- 
ratio. Si autem dicitur altera, penitentia est qua 
per labores multos fit! ; coufessione enia opus est 
et buunliatione, laeryaiis οἱ coüt 


801 


EXPOSITIO SACHH SYMBOLI. 


R02 


poc τούτου λύγος ; εἰ τέλος χολάσεως, xal τέλος Ba- A termiuus ? ct non cst justitia apud Deum?Sej justus 


σιλείας, καὶ οὐ διχαιυσύνη παρὰ τῷ Θεῷ. ᾿Αλλὰ 6i- 
xato; ὁ Κύριος χαὶ διχα'οσύνας ἢγάπησε. Διὸ xax 
διχαίως ἀποφαίνεται λέγων περὶ τῶν τῇς ἀριστερᾶς 
μερίξος, ὡς, ᾿Απειλεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν 
αἰώνιον, οὐ πρόσχαιρον * περὶ δὲ τῶν τῆς δεξιᾶς, 
Kal οἱ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον, οὐ λήγουσαν 
ὅλως. Καὶ πάλιν περὶ τῶν ἁμαρτωλῶν, Ὁ σχὠληξ 
αὑτῶν ob τελευτᾷ, καὶ τὸ πῦρ οὐ σδένγυται, Koi 
διχαίως. ᾿ἔνταῦθα γὰρ. ὁ τῆς ἐπιδιοοθώσεως τῶν 
ἐπταισμένων χαιρὺς, καὶ ὁ τόπο; ὧδε, ὅτε τὸ αὐτεξ- 
οὐσιον ἐν ἡμῖν. Τότε δὲ χαιρὸς εἷς, xal χαιρὸς δια- 
στάπεω; xal ἀνταποδόπεως τῶν χατ' ἀξίαν ὧν ἕκα- 
στος ἡρετίσατο. ᾿Αλλὰ μηδεὶς; ἀπογινώσγων ἑαυτοῦ, 
ἣ χαθηδυνόμενος ἁμαρτίαις, ἢ πλάνῃ τινὶ κατεχό- 


μένος ἑξαπατάτω ἑαυτὸν τοῖς τοιούτοις " ἡ γὰρ χό- B 


λατις τοῖς μὴ μετανοοῦσιν αἰώνιος. Διὰ τοῦτο xal 
μετάνοια, xal αὕτη ἄχρι: τῆς ἐσχάτης ἀναπνοῖς᾿ cl 
γὰρ ἐχεῖτε χρεία ταύτη ; ὑπῆρχεν, οὐχ ἂν ὅλως ἐν- 
ταῦθα δέδοται. ᾿Αλλὰ καὶ τί θαυμαστὸν ἂν ἡ τοῦ Σω- 
τῆρο; olxovoula εἰργάπιτο, εἰ μετάνοια ἦν ἐχεῖσε 1j 
τέλος χολάσ:ω: ; 'Opd; τῶν ἀσεδούντων τὴν ἀφροσύ- 
γὴν ; ᾿Αλλ' ἐπεὶ xal Θεὺς ἐν ἀνθρώποις. γαὶ μυστή- 
ρια Θεοῦ δέδοτσι, χαὶ λόγοι μέχρι παθῶν, χαὶ ol 
ἀγωνιτταὶ μέχρις αἵματος, χαὶ μετάνο!α τελευταῖον, 
ὁμολογήσωμεν ὅ παρὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν χαὶ τῶν 
ἀποστόλων ἡμῖν παρεδόθη χαὶ τῶν Tlagépov, Προσ- 
δοχῶ ἀνάστασιν γεχρῶν, λένοντες, καὶ ζωὴν τοῦ 
μέλιοντος αἱῶνυς, αἰώνιον δηλαδή. Καὶ τὸ ᾿Αμὴν 
ἐπειπόντες, ὃ δὴ τοῦ παντὸς ἱεροῦ Συμδόλου βεδαιω- 
«κιχόν ἐπι xal σφραγὶς, οἷόν τις xXel; ἀποχλείουσα 
τυὺς ἔξωθεν, χαὶ φυλάττουσα ὡς ἐν ταμείῳ τινὶ 
χαλλίστῳ τῆς Ἐχχλητίας τὸν τῆς πίστεως θησαυ- 
ῥὸν, ἵνα μή τίς τι Ex τούτου ἀφέληται, f] νόθον τι 
ἐπεισαγάγῃ, αὐτὸ τὸ θεῖον χαὶ ἱενώτατον xal τέλειον 
πάντοθεν τῇς εὐπεδείας ἡμῶν σημεῖον, τὴν ὁμολο- 
Υἱαν τῶν [ἰατέρων, τὸν 0pov τῇ,ς ἀληθοῦ; πίστεως 
ἐνστερνιζόμενοι xal ἀσπαζόμενοι, ταῖς ψυχαῖς χαὶ 
τῇ γλώττῃ καὶ χείλεσι μετὰ παῤῥησίας ὁτολογοῦν- 
τες, ἀσινῆ ἐν ἐχυτοῖς χαὶ ἀχίόδηλον xal ἀπαράθραυ- 
στον πάντη, ὡς; θεοφορήτων xai θεοδοξάστων xa 
θεοχινῆτων Πατέρων ἱερὰν παραχαταθήχην, μέχρι 
τέλους φυλάξωμεν " ἵνα ταῖς πρεσδεία:- τῶν ἐκθε- 
μένων αὐτὸ xat φυλαξάντων ἁγίων, καὶ τῶν πρὸ 
αὑτῶν, ἐξ ὧν τὴν γνῶσιν οὗτο: τοῦ Συμδόλου παρέ- 
V.6ov , xal πάντων ὁμοῦ τῶν ἁγίων, τῶν τε ἱερῶν 
γέλων λιταῖς. χαὶ τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν xal 
Θεοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀειπαρθένου Μητρὸς, τῆς μό- 
vn; llavayíag χαὶ ἀληθῶς Θευμήτορο:, ὡς δῶρον 
χαθαρὺν τὴν καλὴν ταύτην ὁμολογίαν προϑδενεγχόν- 
τες τῇ Τριάδι, τῆς τε αἰωνίον ἐλευθερωθῶμεν χολά. 
σ:ως, xal τῆς; διαιων:ζούσης σὺν Χριστῷ ἀπολαύσω- 


Dominus δὲ justitias dilexit, Proptere* juste «de 
iis qui ad sinistram erunt deceruit dicens quod ibunt 
hi in supplicium eternum, nou temporarium ; de iis 
vero qui ad dexteram erunt : Εἰ justi. in. vitam 
eleruiam. nullo modo  cessantem. Et. iterum. de 
peccatoribus : Vermis eorum non moritur, et. ignis 
non exilinguitur ; οἱ merito. Nam lapsorum nuíic 
correctionis tempus et locus, ubi liberum nostrum 
est arbitrium, Tunc autem. dies unica, divisionis 
dies et. retributionis juxta. meritum prout elegit 
quisque. Sed nemo sui. conscientiam habens , aut 
peccatis illectus, aut errore quadam irretitus, sibi 
in talibus illudat : ternum non ponitentibus 
supplicium, ideo poenitentia ad extremum usque 
spiritum ; qua si. ibi opus est, illic nequaquam 
dabitur, Quid. mirum Salvatoris ceconomia operata 
erit, si illie essel paenitentia vel supplicii terminus? 
Vides imp orum insipientiam ἢ Sed quandoquidem 
Deus apud homines et Dei inysteria data sunt, et 
sermonea usque ad passionem , et. atbletae. usque 
ad sanguinem et pomnitentia finalis, confiteamur 
quod nobis a Salvatore nostro et apostolis el 
Patribus traditum est, Ezspecto resurrectionem 
mortuorum, dicentes, el vitam venturi seculi, :ter- 
nam videlicet. Et Amen subsequens pronuntiautes 


totius sane sancti Symboli confirmationem et 


sigillum, quasi clàve quadam his qui foris sunt 
viam claudentes, in optimo gazophylacio Ecclesi 


C fidei thesaurum servemus, ne quis ab eo quidquam 


auferat aut spurium quid. introducat ;. divinum id, 
sanctissimum omuinoque perfectum pietatis nostre 
signum, Patrum confessionem, verg fidei regulam 
amanter amplectentes, animabus, lingua, labiis cuin 
fiducia confitentes, integrum in nobis ipsis, invio- 
latum, nequaquam adulteratum , — quasi ἃ Deo 
afflatorum , glorificatorum οἱ actorum Patrum 
sacrum depositum usque ad finem custodiamus ; 
ut per intercessionem sanctorum qui illud exp- 
suüerunt servaveruntque, et eorum qui ante illos 
vixerunt, a quibus ipsi Symboli scientiam accepe- 
runt, etomnium simul sanctorum; et per cc&'e-tum 
angelorum preces atque Salvatoris nostri el Deci 
Jesu Christi semper virginis Matris solius sanctis- 


D sim: et vere Dei Genitricis, tauquam purum diam 


puleütam liane. Trinitati offerentes confessionent, 
ct ab zterno liberemur supplicio, et atterno cam 
Christo ipsius Cliristi fruamur regno , gloria et 
deliciosa possessione, perpetuo. eumdem. Dei. vi- 
ventis unigenitum Filium Christum yglorilicantes 
cum ejus Patre, qui est aute. siceula, et sanctitatis 
perfectae Spiritu. Amen. 


μὲν θείας αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ βασιλείας καὶ δόξης καὶ ἀπολαύσεως, αἰωνίως αὐτὸν τὴν Χριστὸν tv po- 
νογενῇ YU τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος δοξάζοντε:, τὺν τῷ προχιωνίῳ αὐτοῦ Πα:ρὶ, xal τῷ παναγίῳ Πνεύματιο 


"A uv. 


803 | SYWEONIS THESSALONICENSIS ARCHLIEP. 881 


r—————————————— 
HB MEL ERROR 9e RNC OI RR Ss RARE T REN S pes T RUP ER Pm ripa 


EKOEZXIX TOY AYTOY 


ΠΕΡῚ TON TOY ἹΕΡΟΥ͂ ZYMBOAOY ΡΗΣΕΩΝ . 


Ὅθεν συνελέγησαν, xul κατὰ τίνων αὗται συγκείμεναί sic. 


EJUSDEM EXPOSITIO 


UTILISSIMA 


DE SACRI SYMBOLI VOCIDUS ET DICTIS 


Er quibus S. Scripture locis collecta et adversus quos. composita fuerint, 


Operze pretium est exponere qnomodo sanctissi- A 913 Καλὸν ἐχθέσθαι καὶ ὅθεν τὸ ξερώτατον v31pi 
wum Symbolum a Patribus inspirante Deo sit τῶν θείων Πατέρων συνετέθη Σύμβολον, ἵνα γνῶμεν 
exaratum, ut plane. sciamus quam. pie sapienter- ὡς οὐδ᾽ αὐτοὶ ἐξ ἑαυτῶν, ἀλλ᾽ Ex. τῶν θείων ypr.- 
que illud scripserint, scientiam et sententias nou σμῶν ἐρανισάμενοι τὰς ῥέσεις τε χαὶ τὴν γνῶσιν, 
ex seipsis, sed ex divinisoraculis omnino exquiren- εὐσεδοφρόνονς αὑτὸ συνεγράψαντο. Σ,εδὸν οὖν πᾶσαι 
tes, Omnes igitur fere sententias divini Symboli αἱ τοῦ θείου Συμδόλου ῥήσεις Ex τῶν ἁγίων εἰσὶ 
ex sanctis Scripturis desumpserunt, ut. hic brevi«— Γραφῶν, ὡς κατὰ μέρος ῥηθήσεται. 
ter ostendetur. 

4. Coutra Grecos et. Julvos. et. οὥί γος gentiles — a', Κατὰ Ἕλλένων χαὶ Ἰουδαίων, xaX ἐθνιχῶν, xal 


sive qui Deum non confitentur, sive qui Deu: λοιπῶν πάντιυον ἀτεδῶν, τῶν μὲν τὸν Θεὸν μὴ 
qui 'em agnoscentes illum tamen non credunt ὁμολογούντων, τῶν Ck Θεὸν μὲν δίϑεν λεγόντων, 
Patrem. esse unigeniti Verbi οἱ produce: tem οὐ Πατέρα δὲ τοῦ μονογενοῦς Λόγον, 3 προθολέα 
Spiritum sanctum. τοῦ ἁγίου Πνεύματος, 
Credo. Πιστεύω. ᾿ 
᾿ς  Feangelii : Tu credis in. Filium Dei. Εἰ : Εὐαγγελίου * Πιστεύεις el; τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, 
Crelitis in. Deum, et in me . credite *,. — Apostoli : B Καὶ, Πιστ:ύετε εἰς τὶν Θεὸν, xal εἰς ἐμὲ πιστεύετε. 
4rede i0 Dominum Jesum ?. — "AzoctéJov * Πίστευσον εἰς τὸν Κύριον Ἰησοῦν. 
1. unum Deum. El; ra Θεόν. 
Evangelii : Ut cogr.oscant tesolum Deum verum *. Εὐαγγελίου *. ἵνα γινώσχωσί σε τὸν μένον ds. 


— Frutris Domini : Tu credis quia Deus unus est ἡ, θινὸν Θεόν. --- Tot Θεωδέλφου" Πιστεύεις ὅτι ὁ Θεὸς 
— Pauli : Et nobis unus Deus, l'ater ex quu οἷα εἷς ἐστι. — Hacdcv: Καὶ ἡμῖν εἷς 067,6 Hatho, ἐξ 
et uos ex ipso δ, et unus. Dominus Jesus Christus . οὗ τὰ πάντα, καὶ ἡμεῖς ἐξ αὐτοῦ. Καὶ εἴ; Κύριος 


pst quen omuia. "noo; Χριστὸς, δι᾿ οὗ τὰ πάντα. 
Pat: em Πατέρα. 
Evangelii : Ascendo ad Patrem mcum οἱ Patrem Εὐαγγελίου" "Ava6aiv ph; τὴν Πατέρα μου 


vestrum *. Et; Pater. sancte, et mundos te ron καὶ Πατέρα ὑμῶν. Καὶ, Πάτερ ἅγιε, xa^ ὁ xóspo; 
cognovit *. Et ; Ad Patrem. meum vado *, Et : ἔφ. σε οὐχ ἔγνω. Καὶ, Ig?q τὸν Ilazépa μου xoccóouat. 
vogabo Patrem meum !*. Et : An... non possum ro-.— Καὶ, Ἐρωτήσω τὴν Πατέρα “κυ. Καὶ, Ἢ οὐ δύναμσι 
; garePatrei meum !*, Et : Pater ini, in manus (25 ἄρτι παραχαλέσαι τὸν Πατέρα μου. Καὶ, Πάτερ μον, 
commendo spiritim meum !'*, -— — Petri : Bencdi- c εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ Πνεῦμά μου. — Πέ- 
«tus Deus et Pater Domini nostri Jesu. Christi **.— cpov * Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς xai Πατὴρ τοῦ Κυρίου 
— Pauli: Deus et Pater Domini nostri Jesu Cliristi ἡμῶν Ἰησηῦ Χριστοῦ. — Παύίου - '0 θεὺς xaiIla- 
scit '*. τὴ) τοῦ Κυρίο) ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ οἶδεν. 
!1dJoan. ix, 55. * Joan. xiv, 5... ? lncerti;— * Joan. xv, 5. 9 Joc, 19. 4 Cor. vin, δ. " Joan. 


&x, 17. "Joan, xvi, 25. " Joan. xiv, 12, δ ibid. 10; xvi, 96. ν᾽ Matti, xxvi, 25. 1" Luc. xz, 
$6. '*Imo Pauli, ll Cor. 1, 5... '* ll Cor. xi, 5l. 


805 


Παντοκρέτερα. 

Ζαχαρίου * Τάδε λέγει Κύριος παντοχράτιυρ. Καὶ, 
Ἐπὶ τὸν ofxos Κυρίου παντοχράτιρης. Καὶ, Λέγει Κύ- 
prox παντοχράτωρ. --- ᾿Ἰεζεκιή.ῖ " ᾿Αξωναῖ Κύριε. 5 
ἔστι παντοχράτωρ, Καὶ τὸ Σιδαλὼθ δὲ παντυχρά- 
ttp ἑρμηνεύει. Ὃ xal πάτῃ τῇ Τριάδι ἀνα-τ-ίθησιν 
Ἡσαῖας, λέγων, "Aqtoe, ἅγιο;, ἅγιος Κύριος Xa- 
δαώθ. .-- Εὐαγγειίου" lát:p Κύριε ποῦ οὐρανοῦ 
xai τῆς γῆς. — Δαδίδ * Ὅτι ἐν τῇ χειρὶ αὑτοῦ τὰ 
πέρατα τῆς γῆς. --- Ἐπιστηθίου * Ὁ ὧν xax ὁ ἦν 
χαὶ ὁ ἐρχέμενος, ὁ Παντοχ, ἀτωρ. 


β΄. Κατὰ ᾿Ελλήνωνμὴ λεγόντων πάντων αἴτιον tx τοῦ 
μὴ ὄντος τὸν Θεὸν, μηδὲ τῶν ὅλων προνοητήν. 
Ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς. 

Μωσέως * "Ev ἀρχῇ Ero'nasv ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν 
xal τὴν γῆν. --- Εὐαγγελίου * Πάτερ, 31A Κύριε 
τοῦ οὐρανοῦ xol τῆς qf... 

ὋὉρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων. 

IavAov * Εἴτε ὀρχτὰ, εἴτε ἀόρατα, πάντα δι' αὖ- 
τοῦ xal εἰς αὐτὸν ἔχτιοται. "Ex τοῦ Πατρὸς δηλονότι 
διὰ τοῦ Χριστοῦ. — Δαδίδ᾽' Ὅτι αὐτὸ: εἶπε, καὶ t qe- 
νήδηταν' αὐτὸς ivevil aso, xxx ἐχτίσηησαυ. 

Υ. Κατὰ ᾿Ελλένων χαὶ Ἰουδαίων τὸν Χριστὸν ἀθε- 
τούντων, 


Καὶ elc ἔνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν 
τοῦ Θεοῦ τὸν μογογενῆ. 

Hus.lov* K:V sts et; Θεὸς ὁ Πατὴρ, καὶ εἴς 
Κύριος Ἰητοῦς Χριστός. — Er'a-reAtov * ἵνα γινώ- 
σχωτί σε 15v μόνον à) ηθινὸν Θεὸν, xaX ὃν ἀπέστει- 
λας Ἰησοῦν Χριστόν. Καὶ, Σὺ εἴ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς 
τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος. Καὶ, Κἀγὼ ἑώραχα καὶ πεπί- 
στευχα ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Χοιστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ. 
Καὶ, Σὺ πιστεύεις εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ ; Καὶ, Ταῦ- 
1a δὲ γέγραπται, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι οὗτό; ἐστιν ὁ 
Χριστὸς ὁ Υἱὺς τοῦ Θεοῦ. Καὶ, Ὃ μονογενὴ; Υἱὸς ὁ ὧν 
εἰς τὸν χόύλπον τοῦ Πατρὸς, ἐχεῖνο; ἐξηγήσατο. Καὶ, 
Οὕτως ἡγάπησεν ὁ Θ:ὸς τὸν χόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν 
αὐτοῦ τὸν μονηγενῇ ἔδιυχε. — Καὶ ὁ ἡγαπημέγος " 
"Iva γινώσχητε περὶ τοῦ Μονογενοῦς. 

δ΄, Κατὰ ᾿Αρείου χτίσαμα τὸν Υἱὸν λέγοντος. 


Tiv. ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων 


tor αἰώνων. 

Εὐανγδβλίου * Ἕχτοῦ Πατρὸς ἦλθον, καὶ ἔχω. 
Kat, Ἐξῆλθον ἐχ τοῦ Πατρ᾽ς. xai ἐλήλυθα εἰς τὸν 
χόσμον.--- ᾿Ιωοάγγου" Πᾶς ὁ ἀγαπῶν 15v γεννήσαντα, 
ἀγαπᾷ καὶ τὸν γεγεννημένον ἐξ αὐτοῦ. — Εὐαγγε- 
lov * Καὶ νῦν δόξχπόν με τῇ δόξῃ T] εἶχον πρὸ τοῦ 
τὸν χόσμον εἶναι παρὰ aol. "Ev ἀρχῇ v6 Λόγος. Καὶ, 
*O ὧν k» τοῖς χόλποις τοῦ Πατρός. Καὶ, Ὃς Sv ἀπαρ- 


EXPOSITIO ΞΥΜΏΟΙ, ALTERA. 


806 


Omnipolen:vem. 

Zucharim ; Mc dicit. Dominas omnipotens 35, 
Et : Super. domin Domini omnipotentis ', Et : 
Dicit Dominus omnipotens ". — Ezechiel : Ado- 
nài Domine, qui est omnipotens !*. Porro illud 
Sabaoth significat Omnipotens priori vocc utitor 
propheta ut posteriorem sensum exprimat ; i-lem- 
que Isaias toti Trinitati attribuit, dicens : Sanctus, 
sanctus, sanctus. Dominus Sabaoth !* — Evangelii: 
Pater, Domine coeli et terrze. 39, — David : Quia in 
mani eius sunt fines terrx ν᾽, — Discipuli qui re- 
quievit in pectore Domini : Qui cst, et. qui erat, ct 
«ui ventarus est, Omnipotens **. 

9. Contra Grecos negantes Deum omnia e nibilo 
creasse,. nec omnium esse gubernatoretn. 
Creatorem celi et terra. 

Moysis : 1n principio creavit Dervm «aum et ter- 
rám**, — Evongel'i : Pater, Domiue caeli et tei rie **, 


Visibilium omnium et. invisibilium. 

Pavuli : Sive visibilia, sive invisibilia, omnia 
per ipsum et in ipsum condita sunt **,. Ex Patr^ 
evidenter et sine dubio per Christum. — David : [5.88 
dixit, et facta sunt : ipse mandavit, et creata sunt, 


$. Contra Grecos et διάδος. Clhiistum negantes. 


Et in unum Dominum Jesum Christum Filium Dci 
unigenitum. 

Pauli : Et nobis unus Deus Pater, οἱ unu« 
Dominns Jesus Christas **, — Evangelii : Ut cogno- 
scant te solum Deum veru, et quem. misisti Je- 
sm Christum *?', Et : Tu. es Chrisus. Filius. Dei 
vivi **. Εἰ : Ego quoque intellexi et credidi qnia hie est 
Chri-tus Filius Dei. Et : Tu credis in Filium Dei *** 
Et : [lec autem. scrip'a sunt ut. credant. quia 
ille est Christus Filius Pei **, Et : Uuigenitus 
Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit ?*, Et: 
Sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigeni- 
tu» daret ?*, — Εἰ discipulus dilectus : Ut cogno- 
scatis de Unigenito. 


4. Contra Arinm ereaturam dicentem Filium. 


Ex Paire natum ante omnia secula 


Evangelii : Ex Patre exivi et venio ?*, £t : Exivi 
ἃ Patre et veni in. mundum ?**, — Joannis : Omnis 
qni diligit eum qui. genuit, diligit et eum qui natus 
est ex eo ?*, — Evangelii : Et nunc. clarifica we 
tu Pater, ... claritate quam habui prius. quam 
mundus esset apud te 35. In principio erat Verbum **, 
Ft : Qui est in snu Patris 35, Et : Qui erat in princi- 


** Zachar. ur, Ἴ et alibi. passim, — !* Zachar. xiv, 17, 941. ν᾽ Jerem. xxxi, 9. '* Vox Adonai nullihi in 
Ezechiele reperitur ; nam ubicunque Judai tetiagrammaton inveniunt, ibi legunt non Jehovah, sed Ado- 


nai, Dominus. 
4. *' Matth. x:1,25 


legitur in Grxco ; Tx ὀρχτὰ καὶ τὰ ἀόρατα, «(1s. etc. 
*! Joan. i1, 16. 
88 ibiJ.18. 


39 Juan. ix, 35... !* Joan. xx, Οἱ. ?' Joan, 


v, 1. 
81 Joan. t, 1. 1,18. 


* Joan. xvi, 5. 


'" |sa, vi. 2. “5 Mattb, χι,9ὅ. ** Psal. xciv, 4. ?* Apoc. 1,85; 1v. 8: x1, 17. "5 Gen. i. 
*! Lectio haec verbis istis non reperi, uisi in Epistola ad Colossenses, 1, 16, uli 


36} Cor. viu, 60. *' Joan. xvi, ὅ. ?* Math. xvi, 16. 
33 Joan. xvi, 28. ** ibid. 35 Juan. 


80! 


SYMEONIS THETSSALONICENS"^ ^RCHIEP. 


plo. — Apostoli : Novissimis diebus locutus est nobis A χῆς. — ᾿Αποστόζου * "Ez! ἐσχάτων τῶν ἐμερῶν 


in Filio, per quem et szcula condidit — Prorerbio- 

rum : Ab seterio ordinavit me, ante omnes colles 

parturivit me **, 

5. Contra eos qvi imple blasplemant Filii unigeniti 
generationem fuisse impassibilem. 


Lumen de lumine. 

Evangelii : Ut testimonium perhiberet de lumi- 
ne**, Et : Eratlux vera quzeilluminat omnem loni- 
nem venientem in lune mundum *!*, — Darid : In 
lumine tuo videbimus lumen κ᾽, — Pauli ; Qui est 
spleu'or glorix **. 


Deum verum de Deo vero. 


τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ, δι᾽ οὗ καὶ τοὺς αἰῶ» 
νας ἐποίησεν. -- Παροιμιῶν " ἸΙρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεμε» 
)luc£ με. Πρὺ δὲ πάντων τῶν βουνῶν yevv3 μ. 
ε΄. Κατὰ τῶν δυσσεδῶς βλασφημούντων εἰς τὴν ἀπυθᾶ 
τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ γέννησιν. 
Φῶς ix φωτός. 

Εὐαγγελίου * ἵνα papropfjst περὶ τοῦ φωτές, 
Καὶ ἣν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν, ὃ ψωτίξει πάντα ἄνθρω- 
ποὺ ἐρχόμενον εἷς τὸν κόσμον .--- Δαδὶδ᾽- "Ev τῷ φωτί 
σου ὀψόμεθα φῶς. — Παύλου" Ὃς ὧν ἀπαύγασμα 
tfe δόξης. 

Θεὸν ἀ.ηθινὸν ἐκ Θεοῦ d.1nfirov. 


Discipuli dilecti : Ipse cst Deus verus et vita zeter- B Too ἠγαπημέγου * Οὗτός ἔστιν ὁ ἀληθινὸ; Θεὸς 


na *, Et : Sumus in. vero. [Deo] et in Filio ejus 
Jesu Christo **, — Evangelii : Ego sum veritas '*. 
— Pawli : Secundum manifestationem glori:e magni 
Deci et Salvatoris nostri Jesu Christi "7, 


Genitum. 


Proverbiorum : Ànte ownes. colles. parturivit 
me *^, — Evangelii : Ego in hoc natus sum, et. ad 
hoc veni *. — Discipuli dilecti : Qui diligit cum qui 
geuuit, diligit et eum qui natus est ex eo €*, 


6. Contra Arium ct Eunomium. 


Non (actum. 


καὶ Ch οἰώνιος. Καὶ, "Esztv iv τῷ ἀληθινῷ, £v τῷ 
Υἱῷ αὐτοῦ Ἰτσοῦ Χριστῷ. --- Εὐαγγεικίου" "Eye εἶμι 
ἡ ἀλήθεια. — Παύλου" Κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς δό- 
ξης τοῦ μεγάλου Θεοῦ xai Σωτῆρος ἡμῶν  'Igo»? 
Χριστοῦ. 
Γεννγνηθέντα. : 

Παροιμιῶν * Πρὸ ὃὲ πάντων τῶν βουνῶν γεννᾷ 
με. — Εὐαγγελίου" ᾿Εγὼ εἰς τοῦτο γεγέννημαι, χαὶ 
εἰς τοῦτο ἐλήλυθα. — Τοῦ ἠγαπημένου" Ὃ ἀγαπῶν 
τὸν γεννήσαντα, ἀγαπᾷ χαὶ τὸν γεγεννημένον ἐξ αὐ. 
τοῦ. 

ς΄. Κατὰ ᾿Αρείον καὶ Εὐνομίονυ. 


Οὐ ποιηθέντα. 


Genitus cst, non factus, sicut omnes creaturze facte C Γεγέννηται γὰρ, o0 πεποίηται μετὰ τῶν xt3ai- 


sunt, nam et ipse est ereator. omnium. — Pauli : 

Per quem fecit et «cula *!, — Sapientie : Qui feci- 

sli omnia verbo tto **, 

6. Contra Arium et. Fudoxium et cateros inipios 
idem sentientes. 


Counsubstantialem Patri. 


Erangelii ; Kyo et Pater. unum. Sumus. "*.. Et 
Non scitis quis ego iu Patre. et Pater in. me esi δ᾽ 
Et : Qui videt me, videt et Patrem **. — Pawli : 
Qui est splendor gloriz et figura substantize ejus *f, 
Et : Qui cum in forma Dei esset, non rapinam 
arbitratus est csse se iequalem Deo, sed seinctipsum 
exiuanivit, formam servi accipiens ***. 


Per quem omnia. facta sunt. 


Paulus : l'er quem fecit et $ecula ΚΓ, £t : Omuia 
per ipsuin et in. ipso creata sunt, Et: lpse est aute 
onines, et omnia in ipso constant ὅδ. — Evangctii ; 
Omnia per ipsum. facta. sunt et sine ipso. factum 
est niliil. quod factum est **. — Proverbiorum : Ab 
ascruo Ordinavit me **, [ilud. testatur. in. Patre 
esse ab terno. et ininutabiliter sedem. Sapientiie 
ejus qua velut przciugitur. S cut. οὐ ΠΠυ{ : Domi- 
nus coustituit me in initio viarum suarum, ad opera 
$u3, priedocet incarnationem et. vitam. Salvatoris 


δ Diov, vini, 95, 95. 
v, 20. "'* ibid. 
δι Hebr. i, 3. 
9 lebr. 1, 5 


'8 Joan 1, 8. 
* Juan, xvi, G.— Ti τι, 05. 
** Sap. ix, f. 85 Joan. x, 50. 


* (QColuss. 1, 17. 59 Joan, 1, 3. 


^ dhi f. 
*8 Prov, viri, 25. 
5* Joan, xiv, 10. 
** Piov, viti, Z5. 


των. Ὅτι αὐτὸ; πάντων ποιητής. — IIa0.Aov: Av οὗ 
319 χαὶ τοὺς αἰῶνας ἐποΐίητε. — Τῆς Σοφίας " 
Ὃ ποιήσλς τὰ πάντα ἐν λόγῳ σου. 
ζ΄, Κατὰ ᾿Αρείου xal Εὐδοξίου, χαὶ τῶν ὀμοφρόνων 
ἐχείνοις δυσσεθδῶν. 
᾿᾽σμοούσιον τῷ Πατρί. 

Εὐαγγελίου " Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν, Καὶ, 
Cox οἴδατε ὅτι ἐγὼ &y τῷ Πατρὶ, xat ὁ [ἰατὴρ ἐν 
ἐμοί; Καὶ, Ὅ ἑωραχὼς ἐμὲ ἑώραχε τὸν Πατέρα. 
— Παύλου: "0; ὧν ἀπαύγασμα «ἧς $Xaiyaipi. 
χτὴρ τῆς ómostá3:0; αὐτοῦ. Καὶ ὃς ἐν μορφῇ 8s» 
ὑπάρχων, οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἷναι ἴσα Θεῷ, 
ἀλλ᾽ ἑαυτὸ,» ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών. 


Av οὗ τὰ πάντα ἐγέγετο. 


llavAov * Av οὗ καὶ τοὺς αἰῶνα: ἐποίητ:ε. Καὶ, 
Πάντα δι᾽ αὐτοῦ xal εἰς αὐτὸν ἔχτισται, Καὶ, Αὐτί; 
ἐστι πρὸ πάντων, xal τὰ πάντα ἐν αὑτῷ συνέστηχιν. 
— Εὐαγγελίου " llávsa δι᾿ αὑτοῦ ἐγένετο, καὶ yop 
αὑτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν ὃ γέγονε. — Παροιμιὼν" Ilo 
τοῦ αἰῶνος ἐθεμελίωσέ με. "outo δὲ τὴν ἐν τῷ Dlz- 
τρὶ μαρτυρεῖ τῆς ζώσης σοφίας αὐτοῦ πρ"αιώνιον 
xai ἀκίνητον ἵδρυσιν * ὡς χαὶ τὸ, Κύριος ἔχτισέ ps 
ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ, εἰς ἔργα αὑτοῦ, τὴν ἐνανθρώπη- 
σιν προτημαίνει, δι’ ἧς τὰ μεγάλα ἔργα τῆς σωτῃ: 


v Hebr, 3, ὅ. 55} Joan. 
** 1 Joan. v, 1l. 


δὴ P. uiipp. in, 6. 


9,  *'* pal, xxv, 10, 
* Joan, Nviitt, 37. 
δὲ, 7. ** Hebr. 1, ὁ. 


80" EXPOSITIO SYMDnJLU ALTERA, 


8,0 


plac ἡμῶν γχατειργάσατο ὕστερον" ὡς xaX «b, Ὁ A iu:er homines, per quam opera mirabilia nosti 


9:4 τῇ σοφίᾳ ἐθεμελίωσε τὴν γῆν.» Τὰ t£apyns 
ἔργα δηλῶν. Καὶ τὸ, Πάντα ἐν σοφίχ ἐποίησας. 
Καὶ τὸ. Ὁ ποιήσας τὰ πάντα ἐν λόγῳ σου. Τὸ, 
Κύριος δὲ ἔχτισέ με, φησὶ, xat ἀντὶ τοῦ δημιουργεῖν 
x2Y χτίζειν τὰ ἔργα αὑτοῦ δι᾿ ἐμοῦ τῆς σοτίας αὑτοῦ 
εὐδόχησε. K.l ὁ Δαξὶδ τοῦτο μαρτυριῖ " Τῷ λό- 
γῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, Καθαρώτερον 
δὲ τὴν διὰ capri; αὐτοῦ ἐπιφάνειαν τὸ, Κύριος 
ἔχτισέ με, διδάσχει, ὡς ἔφημεν. 


η΄. Κατὰ Νανιχαίων xal δυσσεδῶν ἄλλων, τὴν τοῦ 
8:09 Λόγου οἰχονομίαν ἀθετούντων. 


Τὸν 0i ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους. 


salutis in finem operatus est. Sicut et illud : Deus — 
in sapientia fundavit terram ; principium operum 
ejus ostendens, Et illud : Omnia in sapientia fecisti. 
Et illud : Qui fecisti omnia in verbo Luo : et deni- 
que cum dici*, Dominus posuit me, laudem habuisse 
sapientia intelligitur antequam operaretur et. crea- 
ret. Quod et David testatur dicens ;: Verbo Domini 
celi firmati. suut **. Melius autem docetur aani- 
festatio ejus in carne bis verbis : Dominus funJ.:- 
vit me, ut diximus. 

8. Contra Manicbzeos et alíos. impios qui Verbi Dei 

economiam rejiciuut. 


Qui propler nos homines. 


Illas Aov* « Τὰ γὰρ πάντα δ." ἡμᾶς. Καὶ, EL 6 θεὸς p Pauli : Omnia cuim propter vos **. Et : Si Deus 


ὑπὲρ ἡμῶν, τίς xa0' ἡλῶν ; "0; γε τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐχ 
ἐφείσατο, ἀλλ᾽ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων πα-έδωχεν αὖ- 
τόν. αὶ, Ἐπειδὴ τὰ παιδία χεχοινώνηχε σαρχὸς xai 
αἵματος. καὶ αὑτὴς παραπλησίως; μετέσχε τῶν ab- 
τῶν. 
Καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν. 

'"Ilcatov * Οὐχ ἄγγελος, οὐ πρέσδυς, ἀλλ᾽ αὐτὸς 
ὁ Κύριος ἔσωσεν ἡμᾶς. -- Πέτρου" Περὶ ἧ; σωτηρίας 
ἐξεζήτησαν... Εὐαγγελίου * Οὐχ ἦλθον ἵνα χρίνω τὸν 
χόσυον, ἀλλ᾽ ἵνα σώσω τὺν χόσμον. Καὶ, Ἵνα σωθῇ ὁ 
χόσμο; δι᾽ αὐτοῦ. Καὶ, Ὅτι ἡ σωτηρία ἐχ τῶν Ἴου- 
δαίων ἐστί. Καὶ, Οὗτός ἐστιν ὁ Σωτὴρ τοῦ χόσμου ὁ 
Χριστός. 
0". Προφητιχῶς κατὰ Νεστορίου xal λοιπῶν ἀσεδῶν, 


τὴν τοῦ Θεοῦ Λύγου μὴ λεγόντων σάρχωσιν, χαὶ C 


χαταθλὰσρημυύντων χατὰ φαντασίαν ὀφθῆναι. 


kut&lÜcvca ἐκ τῶν οὐρανῶν. 
᾿Αποστόνλου" Ὃ xazabàs; αὐτό; ἐστι xal ὁ àva63; 
— Εὐὰς γδ cv * Ὅτι χαταδέδηκα x. τοῦ οὐρανοῦ. 
—llaóJAov* Ὃ γὰρ Θεὸς τὸν ἑαυτοῦ Υἱὸν πέμψας iv 
ὁμοιώματι σαρχὺς ἁμαρτίας. 
v. Κατὰ τῶν ληρούντων αἱρετιχῶν, ἕτερον σῶμα 
xil μὴ ὁμοούσιον ἡμῖν ἀνθιληφέναι τὸν Λόγον. 


Καὶ σαρχωθέντα ἐχ Πνεύματος ἁγίου καὶ Ma- 


ρίας τῆς Παρθένου. 
'Hcatov: "1602 ἡ lzp8£voz ἐν γαστρὶ ἕξει, χοὶ τέ- 


pro nobis, quis contra nos **? Qui etiain. proprie 
filio suo noa pepercit, sed pro nobis omnibus tra- 
didit illum **. Et : Quia ergo pueri communieave- 
runt carni et sanguini, et ipse similiter participavit 
eisdem **. 

Et propter nosiram saluteu. 


Isaie : Neque angelus; neque sacerdoa, sed ipse 
Dominus salvavit nos **. — Petri : Dequa saluto 
exquisierunt *'. — Evangelii : Nou veni ut. judicem 
mundum, sed ut salvificem mundum **. Et : Ut sat- 
vetur mundus por ipsum *. Et : Quia salus ex 
Judzis eat 19. Et : Ipse est vere. Salvator mandi 
Christus ''*. 

9. Prophet'ce conira Nestorium et exteros impios 
negantes Incarnationem Verbi Deci ; et adversus 
eos qui eum blasphemant apparuisse in phanta- 
& iate, 

Descendit de celis. 

Apostoli ; Qui descendit ipse est εἰ qui ascendit ας 
— Evangelii : Quia descendi de caelo 15. — ως 
Deus euim uisit Filium suuui in similitudiucin carnis 
peccati "*. 

40. Adversus vanas liereticorum fabulas quibus Ver- 
bnm assumpsisse corpus di-simile mos!ro. aflir- 
mant. 


Εἰ incarnatus esi de Spiritu sancto, ez Maria Virgine. 


Isai : Ecce Virgo €encipiet in utero et parict 


£sz2: YUov. — Εὐαγγειίου * Kal πῶς ἔσται uot τοῦ- D Filium 15. — Evangelii : Et quomodo 1 istud, 


το, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώτχω; Mh φοδοῦ, Mapiáa. Ἰδοὺ 
συλλέψτ, iv αυτρὶ, xol τέξη Υἱόν. 38 δ Πνεῦμα ἅγιον 
ἐπελεύσιτα: ἐπὶ οὐ, xai δύναμις Ἵ Ψψίστου ἐπισχιά- 
τει σοι, Καὶ zi τὸν Ἰωσήφ. Τὸ γὰρ ἐν αὑτῇ γεν- 
νεθὲν ix Mo:opatió; ἔστιν ἀζίου. Καὶ οὐχ ἐγίνω- 
cxiv αὑτὴν, ἕως οὗ E εχῖν τὸν Υἱὸν αὐτῆς τὸν πρω- 
τότοχον. — Παύλου * Ναὶ ἐξατέστειλεν 6 Θεὲς τὸν 
YU,» αὐτοῦ γὲν ὠμενον Ex τυνᾶ χός. — Εὐαγγε.ίου" 
Καὶ ὁ Λόνος σὰρξ ἐνένετο, xai ἐσχήνωτεν ἐν ἡμῖν. 


*! Pal, xxxii, 6. 
xxzv, 4. ''I Fer, 1, 40. 
40. ?'*Joan vi, ὄν. 
"7 Gala. iv, 4. 79 Joan. 1, 45. 


PATROL, Gua. CLV. 


*^ Joan, xut, 47. 


41} Cor. iv, 15... ** Rom. vii, δ]. 
** Joan. iu, 17. 
** Rom. vri, 3... 1 E23. vt, £4. ?* Luc. 01, 90, 31, δὲ, 35. 


quo»iim virum von. cognosco ? Ne timeas, Maria. 
Ecce concipies in utero, el paries filium ... Spiri us 
sanctus superveniet in te, et virus Altissimi obuni- 
brauit tibi 15. Etad Josepb : Quod. cnim in va 
natam est de Spiritu sancto est.... Et non cogr.o- 
scebateam donec peperit Filium suum  priwogeni- 
tum '**, —- Pauli : Et misit Deus Fili: suu:n factum 
ex muliere *. — Evangelii : Et Verbum caro factum 
est, et habitavit in nobis "*., 


* ibid. 53, **Ilebr. v, 44. 5152. xxii, 22, 
" Juan. iv, 92. T*;bi 1, 42. 15 Eplies. iv, 
/$5. "€ Math. i, 20, 25. 


26 


1 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 3 


$31. Contra Apollinarium dicentem stulte affirmaci bu- A εχ’. Κατὰ ᾿Απολλιναρίου, ἄνουν τὸ ἀνθρώπινον τοῦ 


manitatem Christi ; contra Eutychen et Dioscorum 
Severumque et exteros Acephalos "unicam affir- 
montes Verbum Dei habuisse naturam et de incar- 


uatione ejus insanientes ; contra denique Pyrrhum - 


r:eterosque Monoihielitas, 

Homo facius est. 

Pauli : Qui cum in forma Dei essct non rapinam 
arbitratus est esse. se. sequalem Deo, sed semet- 
ipsum exinanivit formam servi accipiens, in simi- 
litudinem hominut factus 5. Et : Unus Deus 
et Pater omnium, unus mediator Dei et hominuin, 
homo Christus Je:us** , — Evangelii : Quia Filius 
hominis est. Nolite mirari hoe *'* . Et : Qaando se- 
derit Filius hominia in sede majestatis suz 3". 


Xotst00 λέγοντος, Ἐὐτυχοῦς τε xol Διοτχόρον" 
ἔτι δὲ Σεδήρου, xal τῶν λοιπῶν ᾿Αχεφάνων, μίαν 
φύσιν αὑτὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον xa? μετὰ cápxe- 
σιν φληναφούντων * ἀλλὰ δὴ χαὶ κατὰ Ὠύῤῥου 
χα, τῶν λοιπῶν Μονοθελητῶν- 

Καὶ ἐνανθρωκήσαντα. 

Παύλου" Ὃς tv μορφῇ Θευῦ ὑπάρχων, oby ἄρ- 
παγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν 
ἐχένωσε μορφὴν δούλον λαδὼν, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώ- 
πων γενόμενος. Kat, Εἷς Θεὸς καὶ ᾿Ιατὴρ πάντων, 
εἷς χαὶ μεσίτης Θεοῦ xal ἀνθρώπων, ἄνθρ:»Ἐος "I- 
σοῦς Χριστός. - Εὐαγγελίου * Ὅτι Υἱὸς ἀνθρώπου 
ἐστὶ, μὴ θαυμάξετε τοῦτο. Καὶ, Ὅταν ἔλθη, 6 Υἱὸς τοῦ 
ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ. 


43. Adversus eos qui impie somniarunt Dominum D (β΄, Κατὰ τῶν ἀσεδῶς ληρούντων μὴ παθεῖν σαρκὶ 


non possum esse in carae, sed docuerunt Ἰρϑυ 

pas «um esse phantastice.- 

Cruci&zus etiam pro. nobis sub Pontio Pilato, 
passus et sepulius est. 

Pauli : Praccipio tibi coram Deo qui vivificat 
owia et Jesu. Cliristo qui testimonium reddidit 
suh Pont:o Pilato, bonam confeasionem ** . — Evan- 
gelii : Jesum. quaritis crucifixum** . — Pauli : Et 
quia cerucillxus est, et quia sepultus estet quia re- 
surrexit trertia. die, secundum Scripturas **, 


15. Contra Judaeos et Grzeos omnesque impios. 
Et resurrexit tertia die secundum Scripturas. 


Evangelii : Surgens autem mane prima Sabbati δ. 
Et: Tertia dies est liodie quod hiec facta sunt** . 
Et : Resurgeus ex mortuis, stetit in medio discipu- 
lorum et Jixit eis: Pax vobis**. Et: Recordamiui 
qualiter locutus est. vobis cum adhuc in Galilza 
essct, dicens: Quia oportet Filium hominis tradi 
in manus peccatorum et crucifigi, et die tertia re- 
surgere **, 

F! ascendit ia celum. sedet ad dexteram | Patris. 


Evangelii : Et Dominus quidem Jesus postquam 
locutus est eis, assumptus est in caelum et sedet a 
dextris Dei ** . Et factum est, dum benediceret illis, 


τὸν Κύριον, ἀλλὰ δόξαι παθεῖν χατὰ φαντασίαν. 


Σταυρωλέντατο ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίον IIlé- 
tov, καὶ παθόντα, καὶ ταφέντα. 

Παύλου * Παραγγέλλω σοι ἐνώπιον Θεοῦ τοῦ ζω 
οποιοῦντος τὰ πάντα, καὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ μα» 
τυρήσαντος ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου τὴν χαλὴν ὁμολο 
qlav. — Εὐαγγελίου" Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνν 
τὸν ἐσταυρωμένον ; — Παύλλου" Ka! ὅτι ἐσταυρώθη, 
καὶ ὅτι ἐτάφη, χαὶ ὅτι ἐγήγερται τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ 
χατὰ τὰς Γραφάς. 
ιγ΄. Κατὰ Ἰουδχίων χαὶ Ἑλλήνων xal πάντων τῶν 

ἀπτεδῶν. 

Καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς Γρα» 
φάς. 

ΝΚυὐαγγδλίου * ᾿Αναστὰς ὁ Ἰησοῦς πρωῖ πρώτ 
Σαδδάτων. Καὶ Τρίτην ἡμέραν ἄγει σήμερον. ἀφ᾽ 
οὗ ταῦτα ἐγένετο. Καὶ, ᾿Αναστὰς ὁ Ἰησοῦς ἐκ vexpin, 
ἔστη ἐν μέσῳ τῶν μαθητῶν, καὶ λέγει αὐτοῖς, Εἰρή- 
νὴ ὑαἷν, Καὶ, Μ΄ἤσθητε ὡς ἐλάλησεν ὑμῖν ἐν τῇ Te- 
λιλαίᾳ λέγων, ὅτι δεῖ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ παραδοθῆνει 
εἰς χεῖρα: ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν, καὶ σταυρωθῆναι, 
καὶ τῷ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι. 

Kal ἀνελθόντα &lc τοὺς οὐραγοὺς, xal καΊε 
ζόμεγον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός. 

Εὐαγγελίου * Ὃ μὲν οὖν Κύριος μετὰ τὸ λα)ξ- 
σαι αὑτοῖς, ἀνελήφθη εἰς τοὺς οὐρανυύς * xal bxk- 
θισεν ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ebio- 


recessit ab eis, el ferebatur,in coelum *! , —  Acto- D γεῖν αὐτὸν αὑτοὺς, διέστη ἀπ᾽ αὐτῶν, xal ἀνεφέρετο 


rum - Videnübus illis, elevatus est : et. nubes. eri- 
puit eum ab oculis corum?*, 


Ft iterum venturus est. cum gloria judicare vivos et 
moriuos. 

Actorum : Viri. Galilei, quid statis aspicientes in 
corvum ? lie Jesus qui assumptus est a vobis in 
ccelum, sic. veniet quemadmodum vidistis eum etun- 
tem ín ccelum **, — Evangelii : Et tmc  vidcbitis 
Filium hominis venientem cum gloria in nubibus **. 
Et : Tunc sedebit Filius hominis super sedem ma- 

τὴ Philipp. it, 6. 


5. "| Cor. xv, 4. 


** Marc, xvi, 9. 
?' Luc. xxiv, 51. 


7 Act, τ,9. ?? ibid. 11. 


8501 Τί». 11, ὅ. ?3Joan. v, 28. ** Matti, xix, 98. 821 Tim. vi, 13. 
*"! Luo, xviv, 9]. 


εἰς τὸν οὐρανόν. — Πράξεων" Kat βλεπόντων αὑτῶν 
ἐπήρθη, xai νεφέλη ὑπέλαδεν αὐτὸν ἀπὸ τῶν égliz- 
μῶν αὐτῶν. 

Kal πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶν- 

τας καὶ νεκρούς. 

Πράξεων * "Ἄνδρες Ἰ᾽αλιλαῖοι, τί ἐστέκχατς βλέ- 
πόντες εἰς τὸν οὐρανόν ; Οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀναλη- 
φθεὶς ἀφ᾽ ὑμῶν εἰς τοὺς οὐρανοὺς, οὕτως ἐλεύσεται 
πάλιν, ὃν τρόπον ἐθεάσασθε αὐτὸν ἀνερχόμενον εἰς 
τὸν οὐρανόν. — Εὐαγγελίου " Καὶ τότε ὄψ:σθε τὸν 
Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον μετὰ δόξης ἐπὶ τῶν 
δι Matth, xsvr? 


58 ibid. 36.  **ibiJ. 6, 7. 39 Marc. xv, 19 


? Marc. xiv, 09. 


R11 ] 


EXPOSITIO SYMBOLI1 ALTERA. 


8:4 


νεφελῶν. Κα' τότε χαθίσει ὁ YU; τοῦ ἀυθρώπον ἐπὶ A jestatis suz, et congregabuntur ante eum omnes 


θρόνου 817 562»; αὐτοῦ, χαὶ συναχθήσονται Ey- 
v00:0&» αὑτοῦ πάντα τὰ ἔθνη. --- Πράξεων * Οἴτινε; 
συνεφάγομεν xal συνεπίομεν αὐτῷ, μετὰ τὸ ἀνα- 
στῆναι αὑτὸν ix νεχρῶν. Καὶ παρήγγειλεν ἡμῖν 
κηρύξαι τῷ λαῷ καὶ διαμαρτύρασθαι, ὅτι αὐτός 
ἐστιν ὁ ὡρισμένος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ χριτὴς ζώντων xal 
νεχρῶν. — AarujA: ᾿Εθεώρουν ἕως οὗ θρόνο: ἐτέθη- 
σαν, καὶ Παλαιὸς ἡμερῶν ἐχάθισε. Καὶ ἰδοὺ ὡς 
Υἱὸς ἀνθρώπου ἐπὶ τῶν νεφελῶν ἐρχόμενος, χαὶ ἕως 
«οὔ Παλαιοῦ τῶν ἡμερῶν ἔφθασε, Καὶ αὐτῷ ἐδόθη 
xat fj τιμὴ χαὶ ἡ ἐξηυσία. | 
Οὗ τῆς BaciAslac οὑκ ἔσται téAoc. 

Δανιὴ.ῖ Καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος, 

καὶ ἡ βασιλεία αὑτοῦ λαῷ ἑτέρῳ οὐχ ὑπολειφθήσε- 


ται. — Εὐαγγδιλίου " Καὶ βασιλεύει ἐπὶ «hv οἷἴχον᾽ 


Ἰαχὼῤ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ 
οὐχ ἔττα. τέλος. 
ιδ᾽, Κατὰ Μαχεδονίου τοῦ Πνευματομάχονυ. 
Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. 

Εὐαγγειίου. Βαπτίξοντες αὐτοὺς εἰς τὺ ὄνομα 
«τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, xal τοῦ ἁγίου Πνεύματος. 
Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ Παράκλητος τὸ Πν:ῦμα τὸ ἅγιον, ὃ 
πέμψει ὁ Πατὴρ ἐν τῷ ὀνόματί μου. — Δαδίδ " Τὸ 
Πνεῦμά σὸν τὸ ἅγιον μὴ ἀντανέλῃς ἀπ᾽ ἐμοῦ. 

Τὸ Κύριον. 

Παύλου" Ὃ δὲ Κύριος τὸ Πνεῦμά ἔστιν. “Ὅπου δὲ 
liveopa Κυρίον, ἐχαῖΐ ἐλευθερία. --- Πέτρου " ἵνα τί 
ἐψεύσω τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ; οὐχ ἁψεύσω ἀνθρώπο'ς, 
ἀλλὰ τῷ Θ:ῷ. 

Τὸ ζωοποιόν. 

Ἐῤαγγελίου * Τὸ ἹΙνεῦμά ἔστι τὸ ζωοποιοῦν, 1) 

σὰρξ οὐχ ὠφελεῖ οὐδέν. — Δαδίδ * Ἐξχποσντελεῖς τὸ 

ἹΙνεῦμά σου, χαὶ χτισθήσονται, xa) ἀναχαινιεῖς τὸ 

πρόπωπον᾽ τῆς γῆς. — Μωσέως " Καὶ ἐνέπνευσεν ἐς 

τὸ προότωπον αὑτοῦ πνοὴν ζωῆς. — Ἰεζεχιή.1 " Υἱὲ 
ἀνθρώπου, πρυφήτευσον ἐπὶ τὸ Πνεῦμα, καὶ ἦλθεν 

E π᾿ αὐτὰ Πνεῦμα, xai ἔζησαν. 
ιε΄, Προφττικῶς κατὰ τῆς χαινοτομίας Λατίνων. 

Τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐχπορευόμεδνον. 

Εὐαγγελίου * Ὅταν ἔλθῃ ὁ Παράχλητος, ὃν ἐγὼ 
πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ Πατρὺς τὸ Πνεῦμα τῆς ἀλη- 
θείας, ὃ παρὰ τοῦ Πατρὺς ἐχπορεύεται. Καὶ εὐθξέω; 
ἀναδχίνων ἀπὸ τοῦ ὕϑατος, εἶδε σχιζομένους τοὺ; 
οὐρανοὺς, χαὶ τὸ Πνεῦμα ὡσεὶ περιστερὰν χαταῦθχῖ- 
vo» ἐπ᾽ αὐτό). — Παύλου " αὶ ἡμεῖς δὲ οὗ τὸ πνεῦ λα 
τοῦ χόσμου ἐλάδομεν, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐχ Θεοῦ. 
— Aa6:6* Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἑατεςεώθησαν, 
χαὶ τῷ Πνεύματι τοῦ στόματος αὑτοῦ πᾶτα ἡ δύνι- 
μι: αὑτῶν. 

«ς΄. Ὅτι μία μὲν ἡ δόξα xaY προπχύνησις τῆς Τριά- 
$6; , εἷς δὲ αἴτιος ὁ Πατὴρ, ὥσπερ μόνος τοῦ Mo 
νογενοῦς, xal μόνος τοῦ Πνεύματος. Τὸ μὲν γὰρ 
πρῶτον εἰπεῖν, To ix τοῦ Πατρὸς ἐκπορενόμενον, 
ὕττερον δὲ τὸ, Σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροτχυνού- 
μένον, τοῦτο ἀριδήλως διδάσχει. 

*5 Matth, xxv, 31, 53, ** Act. x, 4l, 48. 

? Luc. 1, 53, ὅ5. ' Matth. xxvii, 19. 

41. * Act. v, 3: 4. ! Joan. vi, 65. 

6. '* Marc. 1, 10. "51 Cor. i, 12. 


* juan. xv, 96. 
5 Psal. ciii, 90. 
τ Psal. xxx, 6. 


geutes ** , — Actorum : Qui manducavimus et bi- 
bimus cum illo postquam resurrexit. 84 mortus. 
Et prsecepit nobis predicare populo et testificari 
quia ipse est qui constitutus est a Deo julex vivo- 
rum et mortuorum ** , — Daniel : Aspiciebam do- 
nec throni positi sunt et Antiquus dierum sedit..... 
Et ecce quasi Filius hominis cum nubibus veniebat 
et usque ad Antiquum dieruimm porveuit.....et dedit 
ei potestatem.et honorem *'. 


Cujus regni non erit finis. 

Daniel : Εἰ regnum ejus regnum ternum, et 
regnum ejus alteri. non relinqu-tur **. —  Evan- 
gelii : Et regnabit iu domo Jacob in seternum, et 
regni ejus non erit (inis ** , 


14. Contra Macedonium Spiritum sanctum negantem. 
Et in. Spiritum. sanctum. 

Evangelii : Baptizutes cos in. nomine. Patris, et 
Filii, et Spiritus sancti* . Cum autem venerit l'a- 
racletus * Spiritus sanctus, quem mittet Pater in ne- 
mine meo? , — David : Spiritum sanctum tuum 
ne auferas a me* . 

Dominum. 

Pauli: Dominus autem Spiritus est. Ubi autem 

Spiritus Doinini, ibi libertas *. — Petri : Quare 


. meutitus. es Spiritui sancto * ... non cs meutitus 
C hominibus, sed Deo *. 


| Et virificantem. 

Evangelii : Spiritus est qui vivificat , caro au'om 
non prodest quidquam ! . — fari : Emittes. Spiri- 
Gum tuum et creabuntur, οἱ renovabis (aciem terrx *. 
— Moysis : Et inspiravit in faciem ejus spiraculum 
vite* , — | Ezechiel ; Fili hominis, vaticinare ad 
Spiritum, et venit super ista Spiritus, et revixc- 
runt !*, 

45. Prophetice adversus novitatem Latinorum. 
Qui ex Patre procedit. 

Evangelii : quando venerit Paracletus quem mit- 
tam volis 3 Patre; Spiritus. veritatis qui. a Palre 
procedit '' . Et statim ascendens de aquavidit caelos 
apertos, et. Spiritum-tanquam — columbam | descen- 
dentem in ipsum '*. — Pauli: Nos autem non 
spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qu 
ex Dco est "2. — David : Verbo Domini celi lr- 
mati sunt, et spüitu oris ejus omuis virtus corum " 


46. Quamvis una sit gloria et aderatio Trinitatis, unis 
tamen f'ater producensest, sicut solus Fi'ii unige- 
uiti et solus Spiritus. sancti. Primum igitur di- 
cendum eai Spiritum a Patre procedere et illu 
denique simul adorau.lum cum Patre et Filio : 
utrunque certatim ibi docetur. 

** Dan. vn, 9, 141... 5 Dan. ", P 


3 juan. xiv, 26. * Psal. 1, 15. 
"Gen. i, 7, !* Ezech. xxavi 0. ἢ 


vin. 1A. 


: 8:5 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIITED. 


$16 


. Qui cum Patre el Filio simul adoratur et eongtori- A Τὸ σὺν Πατρὶ xal Υἱῷ συμπροσκυνούμενον su 


ficatur. 

Evangelii : Baptizantes eos tn nomine Patris, et 
Filii, et Spiritus sancti '*, — Pauli : Neino sclt que 
sunt hominis, nisi Spiritus qui in ipso est. lta εἰ 
qua Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus qui 
est in. Deo'*. Et in Isaia et in Ezechiele angeli 
dicunt : Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Sa- 
baoth ; p'eni sunt eae'i et terra gloria ejus, scilicet 
evidenter Patris et Filii et Spiritus sancti, unius 
in Trinitate Dei. 


17. Adversus haereticos tollentes Legem et Pro- 
phetas. 
Qui locutus est per prophetas. 

Zacharie (verba in. Evangelio S. Luca): Sicut 
locutus est per os sauctorum quia seculo sunt 
prophetarum ejus, salutem ex iniwicis nostris"! . 
— Verba Deiparae (ibiem) : Sicut locutus est ad 
Patres. no-tros!*, el. sequentia. —Aclorum: lloc 
ones propheta testantur, remissionem  pect.aio- 
rin accipere per nomen ejus qui credunt iu 
eum !* , Et : Queu oportet quidem coelum sus ipere 
usque in tempora restitutionis omnium quas locu- 
tus est Deus per os sanctorum omnium a seculo 
prophetarum **, — Evangelii : Dicit David in. Sji- 
ritu sancto : Dixit Dominus Domino meo, sede ἃ 
dextris mes?*. — — Actorum : Et cum -orasscnt, 
motus est locus in. quo eraat cougregati, et repleti 


sunt omnes. Spiritu sancto, et loquebantur verbum (c 


Dei cum filucia**, — Exodi : Et repletisunt spiritu 

saueto οἱ prophetabant (1). 

18. Contra eos qui dicunt Evangelio contradicere 
facta antiqua, et qui rejiciuut oracula. proplie- 
laiu v. 

Et unam sanciam, catholicam et. apostolicam Eccle- 

siam. 

Pauli : Qui fecit utraque unum ?*. Et : UnusDo- 
minus, una fldes, unum baptisma **.. Et : Fratres 
sancti **. Et : Superzdificaii super fundamentum 
apostolorum ct prophetarum, ipso summo angulari 
lapide, Chris:o Jesu 35, Et : Vos cstis corpus Christi 
eb membra. de ieimbro **, Et : Quosdam quidem 
posuit Deus in. Ecclesia : piimum apostolos, se- 
cundo prophetas, tertio. doctores "5. 
cetur Ecclesia **. Et : Vos estis templum Dei vivi 39. 
Et : Ad consummationem Ecclesie (hoc. enim si- 
gnificant li:ec verba : Ad consummationein sancto- 
rum... in zdiflcatio:em corporis Cliristi quo.l est 
Ecclesia). Et : Ipso summo angulari lapide Christo 
Jesu ;... in quo οἱ vos coxdiücamini δ᾽. Et : lpse 
est caput corporia Ecclesie ?*,. Et : 


Et : Ut adii- D 


Sicut septem , 


συγδοξαζόμενον. 

Εὐαγγελίου * βαπτίζοντες αὐτοὺς εἷς τὸ ὄνομα 
τοῦ Πατρὸς, καὶ τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. 
Καὶ οὐδεὶς γινώσχει τὰ τοῦ ἀνθρώπον, εἰ μὴ τὸ 
Πνεῦμα τὸ χατοιχοῦν ἐν αὐτῷ. Καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ οἰ- 
δεὶς οἷδεν, εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐν αὐτῷ. Καὶ ἐν τῷ 
Ἢ σαῖχ xai Ἰεζεχιὴλ οἱ ἄγγελοι “ ἍΔγιο;, ἅγιος, 
ἅγιος, Κύριος Σχδαὼθ * πλήρης ὁ οὐρανὸς καὶ ἣ γῆ 
τῆς δόξης αὐτοῦ. Δηλονότι τοῦ Πατρὸς xai τοῦ Υἱοῦ 
xal τοῦ ἁγίου Πνεύματο;, τοῦ μόνου ἐν 318 Τριάδι 
Θεοῦ. 
ιζ΄. Κατὰ τῶν ἀποδαλλομένων τὸν Νόμον xai τοὺς 

Προφήτας αἱρετιχῶν. 
Τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προςητῶν. 


B Ζαχαρίου" Καθὼς ἐλάλησε διὰ στόματος τῶν 


ἁγίων τῶν ἀπ᾽ αἰῶνο; προφητῶν 22202, σωτηρίαν ἐξ 
ἐχθρῶν ἡμῶν.-- Τῆς Θεοτόχου" Καθὼς ἐλάλησε πρὸς 
τοὺς Πλτέρας ἡμῶν, καὶ τὰ ἑξῆς. — Πράξεων" Τοῦτο 
πάντες οἱ προφῆται μαρτυροῦσιν, ἄφεσιν ἁμαρτιῶν 
λαδ:ῖν διὰ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ πάντα τὸν πιστεύοντα 
εἰς αὐτόν. Καὶ, Ὃν δεῖ οὐρανὸν μὲν δέξχαθαι ἄχρι 
χρόνων ἀποχαταστάσεως πάντων, ὧν ἐλάλησεν ὁ 
Θεὸ;, 51x στόματος πάντων τῶν ἁγίων αὐτοῦ προ- 
φητῶν ἀπ᾽ αἰῶνο;. — Εὐαγγελίου * Εἶτιε Δαδὶδ ἐν 
Πνεύματι ἁγίῳ" Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου, Ká- 
θου ix ὃ ξιῶν μον. — Πράξεων " Καὶ δεηθέντων αὖ- 
τῶν, ἐσαλεύθη ὁ τόπο; ἐν ip ἧσαν συνηγμένοι, καὶ 
ἐπλήσγησαν ἅπαντε: Πνεύματος ἀγίγυ, xo ἐλάλουν 
τὸν λόγον τοῦ 8:02 μετὰ παῤῥησίας. — Τῆς "E£óCov . 
Καὶ ἐπλέσθησαν Πνεύματος ἁγίου, καὶ προεφήτευον 
ἐν τῇ πχρεμδολῇ. 
ιη΄. Κατὰ τῶν λεγόντων ὅτι ἐναντία τὰ παλαιὰ vol; 
τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ τὰ; προφητῶν ὁράσει; μὴ 
δεχομένων. 
Εἰς μίαν, ἀγίαν, καθολικὴν καὶ ἀποστο.ιικὴν Ἔκ- 
κιησίαν. 

IlaóAov * Ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερχξν. Καὶ, Εἰς 
Kópio;, μία πίστις, ἕν βάπτισμα. Καὶ, ᾿Αδελτο 
ἅγιοι. Καὶ, ᾿Εποιχοδουμηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν 
ἀποστόλων xai προφητῶν, ὄντος ἀχρογωνιαΐον αὖ- 
τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καὶ Ὑμεῖς ἐστε σῶμα Χριστοῦ 
χαὶ μέλη £x μέρους, Καὶ, Οὗς μὲν ἔθετο ὁ Θεὸς ἐν «fj 
Ἐχχλησίᾳ, πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον pota, 
τρίτον διδχσχάλους. Καὶ, Ἵνα οἰχοδομῖται ἡ "Exxàn- 
σία. Καὶ, Ὑμεῖς ἐστε ναὸς Θεοῦ ζῶντος, Καὶ, Εἰς xa- 
ταρτισμὸν τῆς Ἐχχληπσία:, Καὶ, Ὄντος ἀχρογων!:α!ου 
αὑτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾧ χαὶ ὑμεῖς συνοιχοδομεῖ- 
σθε. Καὶ, Αὐτός ἐστιν dj χεφαλὴ τοῦ σώματος τὴς 
Ἐκχλησίας. Καὶ, *0; Καθολιχλὶ ἐπιττολαὶ αἱ ἑπτὰ, 
ὡς εἰ; πάντας πιστοὺ; γραφεῖσαι χοινῶς, xal xa^o- 
λιχὴ Ἐχκλησία d πάντων ὀρθοδήξων γέγραπται. 


Episiole dieuntur Catholicze, quia ad. omnes simul credentes script: sunt, ita catholica dicitur Ec- 


«lesia qua est o:nium orthodoxo: uut, 


165 Ma (ἢ. xxvii), 10, 1561 Cor. i1, 11. 
v1. *' Marc. xit, δύ. ?? Act, iv, 51. 
wu, 90. ?' i Cor. ain, 27... ** 1 Cor. xii, 98. 
*- Culsss., 1, 18. 


- (48) llanc sententiolam nan rep^ri in. Exodo. 


"Luc, 1, 70, 71. 
* Ephes. i1, 14. 
" 1 Cor. xiv, 12. 


15 Luc. 1, 55... !?* Act, x, 42. 39 Act, τι, 
* Ephes. 1v, D. !* Hebr. in, 1. 5 Ephes. 
9 [[ Cor. vi, 106. ?! Eplies. 1v, 20, 32. 


8.7 


EXPOSITIO SYMBOLI ALTERA. 


818 . 


v. Κατὰ Βο,ομίγων xal πάντων ἀσεδῶν, τῶν μὴ A 19. Adversus Bogonillos οἱ omnes impios negantes 


0:4op€ tv τὸ βάπτισμο. ἣ ἀδιάφορον ἐχόντων. 

Ὁμο.1ογῶ ἕν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. 

Παύ.ϊου: ὭὯμολόγησας τὴν χαλὴν ὁμολογίαν, Καὶ, 
Καρδίχᾳ μὲν πιστεύεται εἰς διχαιοσύνην, στόματι δὲ 
ὁμολογεῖται el; σωτηρίαν. Εἷς Κύριος, μία πίστις, ἕν 
βάπτισμα. ῥαπτίζοντες αὑτοὺς εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. 
— Εὐαγγελίου" Βαπτίζοντες αὐτοὺς; si; τὸ ὄνομα 
τοῦ [Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ, xat τοῦ ἁγίου Πνεύματος. 
x. Κατὰ ᾿λλήνων xal Ὠριγένους, τὴν τῶν νεχρῶν 

ἀνάστασιν ἀθετούντων, ὡς; ἐντεῦθεν χαὶ τὴν τοῦ 

Σωτῆρος: ἡμῶν Ἰητοῦ Χριστοῦ. 

Προσδοχῶ ἀνάστασιν γεχρῶν. 

Πράξεων * Περὶ ἐλπίδος xai ἀναστάσεως νεχρῶν 
ἐγὼ χρίνομαι. —'He'atov* ᾿Αναστή σονται ol νεχροὶ, 
xai ἐγερθήσονται οἱ ἐν τοῖς μνημείοις. — Παύλου " 
Ἧ γὰρ ἀποχαραδοχία τῆς χτίσειυς τὴν ἀποχάλυψιν 
τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ ἀπεχδέχεται.--- Εὐαγγελίου * Ὅτε 
ol νεχροὶ ἀκούσονται τῆς φωνῆς τοῦ 8:02, xal ol 
ἀχηύσαντες, ζήσονται. 
319 χβ΄. Κατὰ Ὠριγένους χαὶ τοῦτο, ἀλλοίωσιν ἐν τῷ 

μέλλοντι ληροῦντος, xal τέλος χολάσεως λέγοντος. 

Καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. ᾿Αμήν. 

Εὐαγγελίου" Ὃ μισῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῷ 
κόσμῳ τούτῳ, εἰς ζωὴν αἰώνιον φυλάξει αὐτήν. 
— Πράξεων" Διαλεγομένονυ δὲ αὑτοῦ περὶ διχαιοσύντς 
καὶ ἐγχρατείας χεὶ τοῦ χρίματος τοῦ μέλλοντος 
ἔσεσθαι. — Ἡσαΐου" [Ιατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. 
— Εὐαγγελίου" ᾿Εγὼ ζῶ, χαὶ ὁ τρώγων με ζέσεται 


baptisma aut illud judicantes inutile, 

Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum. 
Pauli : Coufessus bonam coufessionem **, Et : 

Corde enim creditur ad justitiam, ore autem con- 

fessio (it ad salutem *. Unus Dominus, una fides, 

unum baptisma **. Baptizantes eos iu remissionem 
peccatorum ?*, — Evangelii : Baptizantes eos in 

nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti 3), 

90. Contra Gr»eos et Orlgenem resurrectionem 
mortuorum rejicientes et consequenter ipsam 
resurrectionem Salvatoris nostri Jesu Christi. 

Exspeclo resurrectionem. mortuorum. 
Actorum : De spe et resurrectione mortuorum 
ego judicor *, — /saie : Resurge. nt mortui, ct 
surgent qui in monumentis sunt. — Pauli : Nam 
exspectatio creature revelationem filiorum Dei 
exspectat **, — Evangelii : Quia mortui audient 

voceni Filii Dei οἱ qui audierint, vivent ^. 


91. Adversus Origenem ilerum, qui docet mutatio- 
nem fore in vita futura, et poenas finem habituras. 
Et vitam venturi seculi. Amen. 
Evangelii : Qui odit animan suam in hoc mundo, 
in vitam :eternam custoJit eam *'. — Actorum : 
Disputante autem illo de justitia et de castitate et 
de judicio futuro **, — /saie : Pater futuri sz- 
culi *. — Evangelii : Ego vivo, οἱ qui manducat 
me vivet propter me **, Et : Ego suin resurrectio 


6.' ἐμέ. Καὶ, ᾿Εγώ εἶμι ἡ ἀνάστασις xal ἡ ζωή. Καὶ, c et viia "δ, Et : Ibunt hi in supplicium eternum, 


᾿Απελεύπονται οὗτοι εἰς χόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δί- 


χαιοι εἰ; ζωὴν αἰώνιον. ᾿Αμὴν. 


justi autem in νἱίδιη zlernam **. Amen. 


7 | Tin, vi, 13. ** Rom. x,10.. ?* Ephes. 1v, 5. ** Luc. i1, ὅ. ** Matth. xxviu, 19. 9^ Act. 
xxi, 6. 3 Rom. vit, 19. 7* Joan. v, 25. *! Joan. xr, 95. ** Act. xxiv, 25. Isa. ix, ὃ. ** Joan, 
vi, 98. *5Joan. x1, 925. ** Matth, xxv, 46. 


813 SYMEUNIS THESSALONICENSIS ARCID!EP. gt 


νι τ΄ reir ree mat rr aret rr Re a e er T UI I e ποτα m e RE ER RT ra reet -—Ho — cade ca re 
AEEIANEURDTERIIURNVADIE rm II Uer Pr EET SCR REUSSERELUE Ze om UU CURT SOEUR r IE UU EU NN RE Us tw GAS CHED CUPUENCRCRCH ον τες οὐσίαι; DURER wy pec DEC PUR EMAAT TC UR CR GUNT GIME KU OHMEUEN I SUE MUN EDU Dr ETFI IR DNCESRUONGRUEDC RN ROUND DE MMC TU UI I UM cR an re NFrut mU 


IIEPIEK TIKA 


ΩΣ AYNATON. 


THX MONHZ TON XPIXTIANON HMON IIZTEOZ 
KEPAAAIA AOAEKA 


AUEP ΤΙΝΕΣ. APOPE ΚΑΛΟΥ͂ΣΙ ΤΙΣ ΠΙΣΤΈΩΣ, 
Σαφέστερον συντεθέντα 
ΠΑΡΑ TOY MAKAPIOY ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ͂ ΘΕΣΣΑΛΟΝΊΚΗΣ 


ΣΥΜΕΩΝ 


Καὶ ὅει ταῦτα περιέχει τὸ θεῖον Σύμδοιῖον" καὶ περὶ τῶν περιεχτιχῶν ἀρεξῶν. 


€APITA SIVE, CT AB ALIIS APPELLANTUR, 


ARTICULI DUODECIM 


FIDEM UNICAM NOSTRAM. CHRISTIANORUM 


QUANTUM FAS EST FIRRI, COSPLECTENTES, 
PERSPICUE EXPOSITA 
À BEATO ARCHIEPISCOPO THESSALONICENSE . 


SYMEONE 
Et quod eadem capita in divino Symbolo comprehendantur, 


Et de virtutum commendatione quam eadem fides continet. 


Qua exsuperat omnem sensum et omnem ser- A 'H ἀληθὴς xai μόνη τῶν Χριστιανῶν ἡ μῶν πίε 
monem excedit, cert& et unica fides nostra Chri- στις, ὑπὲρ νοῦν οὖσα xal λόγον, ὡς ὄντως καὶ μένη 
stiana, cum simul Dei unici et invisibilis, in Trini- πίστις, καὶ τοῦ ὑπὲρ γνῶσιν ἐν Τριάδι μόνου Θεοῦ 
tate sulsistentis sit certissima confessio, synoptice ἀληθεστάτη ὁμολογία, ἐν τούτοις ἐν συνέψει τοῖς 
in sequentibus capitibus, licet infinita, exprimi οἱ χεφαλαίοις εἰ xal ἄπειρος περιέχεται, ἃ χαὶ πᾶ: 
complecti potest, quz omnis vere fidelis Christianus, Χριστιανὸς ὀρθῶς πιστεύων, xal σωθῆναι θέλων, 
salutis cupidus, profiteri sincere debet. Hzc autem ὀφείλει ὁμολογεῖν. Ταῦτα δὲ τὰ χεφάλαια, παρὰ 
capita ἃ quibusdam articuli, principia scu funda- τινων μὲν ἄρθρα τῆς πίστεως λέγεται ἧτοι ἀρχαὶ 
menta fidei vocantur. Duodecim numerantur typice, — xaX θεμέλιοι, Εἰς δώδεχα δὲ ἀριθμοῦνται, τὸν τύ- 
juxta numerum apostolorum Christi, Solis non lia-— «ov σιύζοντα τῶν ἀποστόλων Χριστοῦ, ὅ- ὁ av 
bentis occasüm : et optime quidem ; nameredentem σπερός ἐστιν Ἥλιος, καὶ εἰς τὸν αἰώνιον xal ἀτελεύ- 
in perpetuum et sine fine "glorie ejus annum intro». €ntov τῆς δόξη; αὐτοῦ ἐνιαυτὸν, τὸν πιστεύοντα 
ducunt, Tria quidem sunt de sancta Trinitate capita ὀρθῶς παραπέμπουσι. Καὶ τρία μὲν χεφάλαια περὶ 
jn honorem trium hujus Trinitatis personarum, que τῆς ἁγίας Τριάδος εἰς τιμὴν αὑτῆς τῆς Τριάδος, 
cst terna οἱ omnium exsistentium causa. Sex ἥτις αἰώνιος οὖσα, xal αἰτία τῶν ὅλων ἐστίν" ἕξ δὲ 
deinde alia de Incarnatione Verbi capita. Et hoc D περὶ τῆς τοῦ Λόγου σαρχώσεως. Καὶ τοῦτο δὲ 05v. 
mirabile. Cum enim guum sit Verbum in Trinitate, μαστῶς. Ἐπεὶ εἷς ὧν οὗτος ὁ Λόγος. τῆς ἁγίας 

ed antea simplex, propter nos duplex factum Τριάδος, "xat ἁπλοῦς, διπλοῦς γέγονε δι᾿ «ἡμᾶς, xai 


871 


ARTICULI XII DE FIDE. 


822 


διπλῖν τὴν Τριάδα ἔχει τῶν χεφαλαίων. Ἔτι δὲ καὶ A cst, duplex. capitum trias ipsi dedicatur. Tribus 


«pa χεφάλαιλ περὶ τῇ : συντελείας εἰσὶν εἰς τιμὴν 
χαὶ ταῦτα τῇ; ἀνάρχου Τριάδος, f), πάντα ἐχ μὴ 
ὄντιυν ποιήσασα, ἀγαθῶς συνέχει χαὶ χαλῶς διαχυ- 
θερνᾶ. 

Καὶ πρῶτον μὲν τῶν κεφαλαίων, ὅτι ἕν τὸ 
θεῖον τῇ φύσει, xal οὗ πολλὰ, xal Ev τῇ δυνάμει 
χαὶ ἀρχἣ xal mavtoxpatopla xai Χυριότητι. 


Δεύτερον δὲ, ὅτι τρία τοῦτο τὸ θεῖον, xat οὖχ Ev 
πρόσωπον, εἰ xat £y καὶ ἀδιαίρετον τῇ θεότητι, χαὶ τῶν 
τριῶν ποοσώπων ἢ ὑποστάσεων εἰπεῖν f] ἰδιοτήτων, 
οὐ πλέον ὅλως ἐστί. Τῶν τριῶν δὲ τούτων τὸ μὲν 
ἀγέννητον, ἀναίτιον γὰρ καὶ οὐχ ἔχ τινος, τῶν ἐξ 
αὑτοῦ δὲ αἴτιον μόνον, ἀχρόνως χαὶ ἀπαθῶς" τὸ δὲ 
γεννητὸν ἐξ αὑτοῦ τοῦ ἀγευνήτηυ * τὸ Ob ἐχπορευ- 
τὸν, ἐξ αὑτοῦ xal τοῦτο τοῦ ἀναιτίου xal ἀγεννή- 
του. Καὶ τὸ μὲν ἀγέννητον χαὶ ἀναίτιον χαλεῖται 
Πατῆο, τὸ δὲ γεννητὸν Υἱὸς, τὸ δὲ ἐχπορευτὸν 
Πνεῦμα ἅγιον. Καὶ ἀδιαίρετα ταῦτα xal ἄγρονα 
xal αἰώνια. Καὶ οὐ τρεῖς θεοὶ, ἣ τρεῖς χύριοι, ἀλλ᾽ 
s!; 8:55. εἴς Κύριος ἡ Τριὰς, ὡς καὶ οἱ ἄγγελοι μέλ- 
πουσιν, 440) ΓΑγιος, ἅγιος, &y oc, Κύριος Σαδαώθ. 
"Ezs| xal μία φύσις ἀχώριστος. τῶν τριῶν, μία 
οὐσία, μία δύναμις, μία δόξα, μία θέλησις, μία 
χίνησις xal τὰ τρία ταῦτα, ὁ τρισυπόστατος εἷς 
Θ:ὸς, μία τῶν ὅλων ἀρχὴ, xat ἐνέργεια μία τούτων, 
ὡς xai μία λάμψις ἡλίου ἀχτῖνο; καὶ φωτὸς, xal 
μία αὐγὴ καὶ θέρμη πυρὺς χαὶ ἀπαυγάσματος xal 
φωτὸς, χαὶ μία χίνησις τυῦ Λόγου χαὶ Πνεύματος. 


denique totum absolvitur capitibus in honorem Tri- 
nitatis absque priucipio, qu: omnia ex nihilo 
creavit, optimeque omnia conservat et pulchre gu- 
beruat. 

Primum quidem caput, qu'a una. est Divinitas in 
(natura) substantia, non autem multiplex et una 
(in) virtute, auctoritate, emnipotentia et domina- 
tioue. 

Secundum, quia in Deo tres sunt personz, non 
una tentum, quamvis una sit et individua divinitas, 
et trium harum personarum seu hypostasium op- 
time inter se distinctarum nulla omnino major 
esse potest. Hz autem tres persona ingenitr, sine 
ei ex nullo sunt facte ; sibimet causa ipsis uni.a 


B causa sunt, terne et impassibiles. Geueratio 


eniu et creatio ex quodam iugenito οἱ increato. 
Et processio ex quodam increato et ingenito. Ft il- 
lud ingenitum et inereatum vocatur Pater, et. geui- 


tum Filius, et procedens Spiritus santus. Et hi 


tres indivisibiles sunt et zeterni et iminortales. ἘΠ 
non sunt tres dii neque tres domini, sed unius 
Deus et unus in Trinitate Dominus: sicut et an- 
geli canunt : Sanctus, sanctus, sanctus Dominus 
Sabaoth. Cum vero horum trium una eademque 
sit atque inseparabilis natura, una substantia, uva 
virtus, una gloria, una voluntas, una motio, hi 
tres. unus sunt in tribus personis Deus; una quo- 
que horum in omnia suprcma auctoritas, ona po- . 
tentia, Et sicut in. sole radius et fulgor unuim ha- 


bent splendorem et in igne lucis et caloris una est fulgida productio, ita una est Verbl et Spiritus 


E. otio, processio. 


Ἔρίτον δὲ χεφάλαιον, ὅτι αὔτη ἡ Τριὰς τῶν ὅλων C Tertium deinde caput, quia. lrec. ipsa Trinitas 


ἐστὶ δημιουργὸς, kx μὴ ὄντων ταῦτα ποιήσασα vor- 
τά τε χαὶ αἰσθητὰ, ὁρατὰ χαὶ ἀόρατα, ὑπὸ χρόνον 
πάντλ napayayou3a, ὅτε ἠθέλησεν αὐτῇ, μὴ mpo- 
ὑπάλρφχοντός τινος ὅλως, μὴ εἴδους, μὴ ὕλης, ἐξ οὐχ 
ὄντων ὃὲ παραγαγοῦσα τὰ πάντα. Αὕτη ἡ Tpià; 6 
Θεὺς, xal πάντων τῶν ὄντων προνοητὴς, ὡς καὶ 
ποιητὴς, ὁ Πατὴρ μετὰ τοῦ Λόγου xa Πνεύματος, 
ὡς xai οὗ προφῆταί φασι, xai τὸ Εὐαγγέλιον ἔχδι» 
ξάπχεις : 
Τέταρτον, ὅτι διὰ τὸ προνοεῖσθαι ἡμῶν τὸν 
ἐν Τριάδι Θεὸν, εὐδοχίᾳ Πατρὸς, xal συνεργείᾳ 
Πνεύματος, ὁ Λόγος; μένων ἀναλλοίωτος καὶ ἄτρε- 
πτος τῇ θεύτητι, ἀπαθῶς χαὶ ἀῤῥεύστως δι᾽ ἡμᾶς 
ἐγένετο σὰρξ, τελείαν τὴν φύσιν ἡμῶν προσλαδό- 


creator est omnium et opifex, qua cuncta ex nihi - 
lo produxit, intelligibilia et sensibilia, visibilia et 
invisibilia; in tempore fecit omnia quando ipsa 
voluit neque secundum formam quamdam praex- 
sistentem, neque ex materia quze fuerit prius, 56:1} 
ex nibilo fecit omnia. 1psa Trinitas, unus Deus ea 
excogitavit et fecit ; Pater scilicet. per. Verbuw et 
Spiritum, ut loquuntur. prophete οἱ doset. Evau- 
gelium. 

Cognito jam nobis uno trinoque personis Deo, 
quartum caput nos docet, quia voluntate Patris 
el operatione Spiritus, Verbum idem et iminutabile 
permanens diviuitate, impassibile et incorruptum 
propter nos caro factum est, integram nostram 


μενος ἐξ ἁγίας γνναιχὸ;, σῶμα ἔμψυχον, ψυχῇ D naturam accipiens ex muliere sancta : corpus sci- 


ἡνωμένον votpd xal θελητιχῇ, ὅλον τὸν ἄνθρωπον 
ἀγιάξων xa ὁ ἁπλοὺς γέγονεν διπλοῦς, xal εἷς 
ἔστιν ἐχ 620 τελείων τῶν φύξεων. 


Πέμπτον, ὅτι ix Παρθένου ἁσπόρως γεγέννηται, μὴ 
πεῖραν λαθούσης ἀνδρὸς, ὡς xal πρὸ τόχου, xal 
ἐν τόχῳ xal μετὰ τόχον φυλάξας αὑτὴν Παρθένον. 


Ἔχτον, ὅτι σαρχὶ πέπονθε δι᾿ ἡμᾶ;, καὶ ἔσταν- 
pn, xaX τέθνηχιν ἐχουσίως, χαὶ οὐ τὴ θεότητ'" 
αὕτη γὰρ ἀεὶ ἀπαθής. Καὶ τῇ μὲν ψυχῇ, λντρω- 


licet vivens, animse intelligenti et volenti copula- 
tum, totum consecrans hominem, et prius simplex 
factum eat. duplex, et tamen unum omnino est iu 
duavus integerrimis naturis. 

Quintum, quia sine sémine ex Virgine natus est; 
qua, nunquam hominem experta, sicut. aute par- 
Lum, ita et in partu et post partuin Virgo perman- 
sit intesnerata. 

Sextum, quia in carne passus est pro nobis, et. 
crucifixus est, el mortuus est quia ipse voluit ; uou 
quidem in divinitate, cum sit " 


"Δ΄. ean 


825 


SYMEONIS TBESSALONICENSIS ARCHIEP. 


iimnpassibilis. Ejus autem anima »pimas redemptu- A τὶς τῶν ψυχῶν κατῆλθεν si; ἄδην" τῷ δὲ σώμας: 


ra, descendit ad luferos ; ejus vero corpus sepultum 
est. et interdum neque ab anima neque a corpore 
uaquam absens fuit ejus divinitas. 

Septimum, quia propria virtute resurrexit tertia 
d'e et pluries discipulis apparuit. 

Octavum, quia quadragesima die post resurre- 
ctionem suam ascendit in coelum coram discipu- 
lis et sedit ad dexteram Patris ubi collocavit 
eonglorificandum et simul adorandum corpus 
suum jam inseparabile ab anima et quasi deifica- 
tU wm. 

Nonum, quia iterum veniet in gloria Patris et scr- 
vis suis dabit regnum suwm, impiis vero et pecca- 
toribus justum reddet judicium et meritam pa- 
pam. 


Decimum : sicut morte díssolvet omnem nostram 
naturam, ita restituet animas corporibus quibus- 
«um vixerunt antea, ut lisdem non aliis denuo co- 
puleutur ; et erunt corpora incorruptibilia. 

Undeeimum quia Christus judicabit vivos et 
mortnos secundum divinas leges, infideles ;et 
ijustos condemwtabjt, pios vero justosque gloria 
coronabit. 

Duodeciimum : quod denique post hac erit vita 
zeterna, devicta jain mortis corruptione per purifi- 
eaionem carnis in libertatem (iliorum Dei, sicut 
loquitur Apostolus: « Et non erit amplius muta- 


tio. aque infidelibus et injustis inter daemones crit ( 


pana cterna, sicut. d'xit Dominus; piis vero οἱ 
justis, vita, gaudium et regnum cum Christo. z- 
ternum et infinitum, Qus habebimus miseratione 
Jesu Christi Filii Dei c& Dei nestri; si tamen or- 
tlio !oxe credamus jn nomine ejus et honorem ipsi 
fideliter exhibeamus, et ejus fidem constanter 
srrvemus, utin aevi friamur — pace δὲ beatitu- 
dine, precibus Virginis Deiparz? et omnium ange- 
lorum et sanctorum ejus. 


Pradicta igitur duodecim fldei cipito a quibusdam 
dicta articuli, principia, fundamenta fidei, ut nota- 
vimus, generatim et. breviter exposita inveniuntur 
in sancto. et divinissimo Symbolo quod primum a 


trecentis decem et octo Patribus Nice exaratum D 


est et paulo. post quasi profectum est ἃ centum 
quinquaginta Constanttopolitanis sanctis Patribus, 
ct denique approbatuin, consceratum et promulgatum 
a Ceteris quinque oecumenicis synodis. Sed insuper 
harum sancti Patres synodoruni inter omnes cele- 
hires clarissime liec przdicant, qux cum illis gratia 
Christi pie firmiterque confiteniur. 


Habet igitur obvie primum coput. quod unus est 
Deus, unus Dominus, Pater cum Filio et Spiritu. 
beinde Patrem vocat Deum, Deum quoque Fiiium, 
ct Dominum Spiritum sauctum ; et profitetur unius 
ease substantiae totam Trinitatem ; et. unam eau 


τέθαπται, Καὶ οὗ χεχώρισται τῆς ἁγίας αὑτοῦ ζυ- 
χῆς fj τοῦ σώματος ἡ θεότης. 


“Ἑδδομον, ὅτι ἀνέστη αὐτεξουσίως τριήμερος χαὶ 
τοῖς μαθηταῖς ἐνεφανίσθη πολλάχις. 

“Ὅγδοον, ὅτι μετὰ τεσσαραχοστὴν ἡμέραν τῆς 
ἐγέρσεως αὐτοῦ £lz οὐρανοὺς ἀνελήφθη, χαθοζςώντων 
τῶν μαθητῶν, xai Ex δεξιῶν τοῦ Πατρὸς χεχάθιχεν, 
ὁμόδοξον χαὶ συμπρησχυνγύμενον τὸ ἀχώριστον 
xaY ὁμόθεον αὑτοῦ ἀποδείξας σῶμ“. 


"Evvato», ὅτι ἐλεύσεται πάλιν εἰς τὴν γῆν ἀπ᾽ o5- 
ρανοῦ μετὰ τῆς Πατριχῆς δόξης, χαὶ τὴν μὲν 
βασιλείαν αὑτοῦ παρέξες τοῖς δούλοι; αὐτοῦ, vul; 


B δὲ ἀσεδέτι χαὶ ἁμαρτωλοῖς τὴν καταδίχην δικαίως 


χαὶ χόλασιν. 

Δέκατον, ὡς ἐξαναστήπει πᾶσαν ἡ μῶν τὴν φύσιν, 
τῶν ψυχῶν ἐνωθεισῶν τοῖς EEzpync σώμασιν οἷ; 
συνέζησαν, χαὶ οὐχ ἀλλοτρίοις, εἰς ἀνταπόδοσιν 
τῶν βεδιωυμένων. Καὶ ἄφθαρτα τὰ σώματα ἔσονται". 

Ἑνδέκατον, ὅτι χρινεῖ ζῶντας xal νεχροὺ: κατὰ 
τοὺς θείους αὑτοῦ ὁ Χριστὸς νόμηυς. Καὶ τοὺς μὲν 
ἀπίστους καὶ ἀδίχους xa:axpiveU τοὺς εὐτεύεῖς δὲ 
xa* διχαίου: δοξάσει. 

Δωδέχατον, ὅτι ἡ μετὰ ταῦτα ζωῇ αἰώνιος 
ἔσται, ὡς ἀφθαρτισθείσης τῆ; φύσεως τῇ ἐλτυ- 
θερίᾳ τῶν τέχνων τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τῆς ςθορᾶς, 
ὥς φησιν ὁ ᾿Απόστολος “ χαὶ οὐχ ἔτι ἕστα: à)- 
λοίωσις. Διὸ τοῖς μὲν ἀπίστοι; χαὶ ἀδίχοις pesi 
τῶν δαιμόνων dj χόλασις αἰώνιος, ὥς qnot ὁ Κύ- 
ρ'η2᾽ τοῖς δὲ εὑσεδέσι χαὶ διχαίοι: ζωὴ καὶ ἀπό- 
λαυσις xal βασιλεία παρὰ Χριστοῦ αἰώνιος xai 
ἀπέραντος. Ἧς καὶ τύχοιμεν ἐλέει αὐτοῦ "looo 
Χοιστοῦ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ ζῶντος Θεοῦ, καὶ Θεοῦ 
ἡμῶν, οἱ εἰς τὸ ὄνομα τούτου ὀρθοδόξως π᾿. στεύου- 
τες, χαὶ τούτῳ τετιμημένοι, xal τὴν πίστιν αὐτοῦ 
χρατοῦντες εἰς τέλος ἀσινῆ xal ἀσάλευτον, εὐχαῖς 
τῆς Θεοτόχου, xal πάντων τῶν ἀγγέλων xal τῶν 
ἁγίων αὐτοῦ. 

TX προειρημένα τοίνυν ταῦτα χεφάλαια τῆς; 
πίστεως δυοχαίδεχα, ἃ xal ἄρθρα τινὲς χα)οῦ. 
σιν, οἷον ἀρχὰς καὶ θεμελίους τῆς πίστεως, ὡς 
εἰρήχαμεν, περιεχτιχὰ τῶν χαθόλου τυγχένοντα, 
χαὶ τὸ ἱερὸν περ'ἐχει xal θειότατον Σύμλθολον, ὃ £D 
ὑ πὸ τῶν τριαχοσίων δεχαοχτὼ μὲν ἐν N:xa/a ἐξ:τ'- 
θη τοπρότερον, τετελείωται δὲ ὑπὴὸ τῶν ἑκατὸν 
πεντήχοντα ἐν Κωνσταντινουπόλει ἁγίων Πατέρων 
μετ᾽ ὀλίγον ὕστερον" xai αἱ λοιπαὶ δὲ τοῦτο i:e- 
σφράγισαν χαὶ ἀνεχήρυξαν οἰχουμενικαὶ ἅγιαι 
πέντε σύνοδοι, ᾿Αλλὰ χαὶ οἱ μέσον τῶν ἱερῶν τού- 
τῶν 851 συνόδων ἀναλάμψαντες ἅγιο: Πατέρες 
τρανότατα ὡμολόγησαν. Καὶ ἐμεῖς δὲ τοῦτο χαΊ- 
αμολογοῦμεν χάρ'τι Χριστοῦ σὺν αὐτοῖς. 

Ucpréys: δὲ εὐθὺ; τὸ πρῶτον χεφάλαιον, ὅτι εἷς 
Θεὸς, εἷς Κύριος, ὁ Πατὴρ σὺν Υἱῷ καὶ τῷ Πν: ματι, 
ἐπεὶ xal θεὸν τὸν Πατέρα, χαὶ Θεὸν ἐχ Θεοῦ τ᾿,» 
Yi;v, καὶ Κύριον ὀνομάξει τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον " xal 
ὁμιοὐσιόν φησι τὴν Τριάδα, xat ὁμόδοξον τὸ. [1α- 


£25 


ANTICLLI XII DE FiDE. 


£25 


κένα τῷ Υἱῷ χαὶ Πνεύματι, *2Y ἅμα αἱών:ην, x21 A demque gloriam liabere Patrem, cum Filio et Spiritu, 


παὐτυχράτορα,. χαὶ zowthv ἔνα ταῦτα, ὡς xo οἱ 
προφῆταί φασι, τὸν Θεδ) χαὶ Πχτέρα μετὰ τοῦ Δό- 
yov χαὶ ΠΙνεύματος χαὶ οἱ ἄγγελοι ἐν τρ'σὶν ἁγια- 
Gal; ἕνα Κύριον μέλπουσιν. 


Εἶτα xa τὸ δεύτερον τρανύτερον γαταγγἕλ- 
λει, ὅτι οὗτος; ὁ μόνος Θεὴς, Τριὰς ὧν τοῖς 

προτώποιξς, χα' μονὰς τῇ ὑεότητι, Πατίρ ἔστι 
xa: Yi; χαὶ ἅγιον live9ua. Kzi ὁ μὲν {τὸ 
ἀγέννητο; xal ἀναίτιος, αἴτιος Ζὲ μόνης τῶν ἐξ 
αὐτοῦ. DO Yib; δὲ γεννη:ὸς ποὸ αἰώνων ἐχ τοῦ 
Πατρὸς ὁμουύσιο;, φῶς ἐχ φωτὸς, Θεὺς ix Θεοῦ" x. 
τὸ ἅγιου Πνεῦμα, Κύριον, ζωοποιὸν, ἐκ τοῦ Πχτρὺς 
ἐχπορ:υόμενον᾽ xal ὅτι μία φύσις xol δόξα προαλι- 
(vto; τούτων" xal μία δύναμις xai πρησχύντ τις 
τῶν τριῶν. Φησὶ γὰρ περὶ τοῦ Πνεύματος, € Τὸ 
σὺ» Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσχυνούμενον, xal συν- 
δοξα "ὄμενον. » 

Τρίτον δὲ ἐχδιδάτχει, Ott δεμιουργὸς dj Τριὰς, 
Ex τοῦ μὴ bvxo; τὰ πάντυ, ὁρατὰ χαὶ ἀόρατα, οὖ- 
σιώσασα xal ποιήσασα. Ὅθεν τὸν μὲν Πατέρα 
πογητήν φησιν οὐρανοῦ xal jT,; καὶ ἀπάντων, τὸν 
δὲ Χυϊὼν, Δι᾿ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο. Τὸ δὲ {Πνεῦμα 
ζωοποιὸν, ἐπεὶ τετελείωχε χαὶ ζωοποιεῖ χαὶ 
συνέχει :-ὰ σύμπαντα. 


χέγει 


"Ἰπειτα δὲ τὰ τῆς: σαρὦσεως χαταγγέλλων τοῦ 
Λόγον, τὸ τέταρτον ὑπογράφει κεφάλαιον, ὅτι ix 
"νεύματος ἁγίου xal τῆς θεοτόχου Ἀ]αρίας ὁ A^- 
γὺς σεσάρχωται. 

Kat [1αρθένον ταύτην φησὶ τὸ πέμπτον χεφάλαιον, 
βεθαιοῦν, ὅτι xal πρὸ vóxoo, ἐν τόχῳ xa* μετὰ τόχον 
ταύτην Παρθένον ἐφύλαξε. Καὶ σαρχωθέντα καὶ 
ἐνανθρωπήσαντα λέγει, ὅτι ἁπλοῦς ὧν οὗτος ὁ Δό- 
γῆς, γέγονε διπλοῦς δι᾽ ἡμᾶς, οὥμα ἔμψυχον λα- 
6c», ψυχῇ νοερᾷ καὶ θελητιχ:, εἷς Ex 520 EE 
«ὧν φύσεων. 


Kal τὸ ἕχτον δὲ χηρύττει, τὸ σαρχὶ αὑτὸν σταυ- 
ρωθῆναι ὑπὲρ ἡμῶν, καὶ παθεῖν, ἧτοι ἀποθανεῖν 
καὶ ταφῆναι, 

Καὶ τὸ £60opov δὲ, ὅτι ἀνέστη τριήμερος. 

Καὶ τὸ ὄγδουν, ὅτι εἰς οὐρανοὺς ἀνελήφθη, χαὶ 
ix δεξιῶν τοῦ [Ιατρὸς χεχάθιχε. 

Καὶ τὸ ἔννατον μαρτυρεῖ, ὅτι ἐν τῇ συντελεί « οὗτος 
πάλιν ἀπ᾽ οὐοανοῦ ἐλεύσεται μετὰ δόξης ἐπὶ τῆς 
γῆς. 

Καὶ τὸ 
νεχρούς. 

Εἶτα, Πρισδοχῶ ἀνάστασιν νεχρῶν, λέγει τὸ 
ἐνδέχατον, ἐ πιδεθχιοῦν τὴν τῶν σωμάτων ἡ μὧν τῶν 
ἰδίων καὶ οὐχ ἑτέρων ἀνάστασιν, ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν 
ἐνωθέντων. 

Καὶ τὸ δωδέχατον δὲ τὸ τῇ : χολάτεως xal τῆς βα- 
σιλείας αἰώμιον ἐχδιδάσχει, λέγων, « Καὶ ζωὴν τοῦ 
“ὄλλουτος αἰῶνος. ᾿Αμῆν.» 

Ταῦτα μὲν οὖν τὰ χεφάλαια τὸ θεῖον Σύμδολον π:- 
piget, τῆς χατὰ Χριστὸν ἔντα ἐν ὑεωρέχ φιλοτο- 


ἔχατον bmigézet, ὅτι χρινεῖ ζῶντα; xal 


B 


D 


οἱ simul cum cis esse :elernum, et. omnipotentem, 
et creatorem onmium, sicut. loquuntur. prophiet:e, 
Deum vocantes tres simul Patrem cum Filio et Spi - 
ritu, juxta angelos, qui in Trisagio unum Pominun 
canunt, 


D-inde secun ]um apertius docet. hne. enieum 
Deum, trinum in person's et unum. Divinitate es-« 
Patrem et Filium et Spiritum. Patr qui !cm i:geni:us 
ct increatus, uuíca ipse causa omniuu, quie sont ex 
180. Filius autem ex Patre genitus ante. szecula, 
ipsi consubstantialis, Lumen de lumine, Deus de 
Dco. Et Spiritus sanctus, Dominus, vivificons, ex 
Patre procedens : et horum una est natura. οἱ ea- 
dem gloria ab :eterno, et una. quoque potentia et 
virtus et adorana majestas : diit enim. de Spi- 
ritu : « Qui cum Patre et Filio simul adoratur et 
couglorificatur. » 


Tertium postea docet Trinitatem creatorem fuisse 
et omnia visibilia et invisibilia ex nibilo formasse ct 
creavisse. Unde Patrem vocat « Creatorcin. coeli et 
terra ; » Filivin « Per quem omnia facta. sunt, » et 
denique Spiritum dicit « vivificantem » cum perfc- 
cerit et. vivificaverit et ordinaverit omnia. simul. 


Subinde incarnationem Verl.i ducens caput quar- 
tum memorat Filium Dei carnem  assuimpsisse de 


" Spiritu sancto ex Maria Deipara. 


Quam virginem appellat quintum caput, affirmans 
hanc nullum virginitatis passam fuisse detrimentum 
uec ante partum, nec in partu, nec post partum ; 
Verbumque dicit incarnatum et in humanis commo- 
ratu: quia Verbum cum esset simplex, duplex pro 
nobis effectum est, corpus animatum accipiens, 
auimo intelligenti et You Copulat eins unus liomo 
ex duabus integris naturis. 

Sextuin porro proclamat Verbum ipsum in carne 
crucifixum esse pro nobis, passum cssc, vere mor- 
luum et sepultum. 

S-pitimun, quia resurrexit tertia die, 

Oclavuu, quia asceudit iu coelum et sedit ad dexte- 
rain Patris. 

Nonum testatur quod in consummatione s:ceuli 
Verbum iterum descendet cum gloria de ccelo in ter- 
ratu. 

F4 decimum addit quod judicabit vivos et wor- 
tuos. 

Deinde undecimum dicit : « Exspecto  resurre- 
ctionem mortuorum, » lis verbes innuens. eadem 
ipsa nostra corpora, non al:a nobis esse red.Jenda ct 
3nimabus propriis iterum unienda, 

Duodecimum denique docet xternitateim ct paene 
et inercedis in regno Dei dicens : « ei vitam venturi 
srculi, Amen. » 

lH.ec igitur capita. divinum compleciitur Svmbo- 
lum, qua quidem cfformant quasi 


821 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


cas 


vivendi [n €liristo, seu tenoreni pbilosophiz sccun- A φίας. Φιλοσοφεῖ δὲ xal περὶ «Tj; xaxà πρᾶξιν zuo- 


dui o Christum : tractat euim de actibus peragenilig 
sapienter eum Cliristo et per Christum ; cujus pars 
potior est de imoribus digne instituendis, ut nos in- 
struens ad salutem perducat. Unde docet Christum 
descendisse et inter homines fuisse, ut nos vitam 
ejus imitantes salvemur. Illum deinde fuisse passum 
et mortuum pro nobis proclamat, ut hujus imitati 
passionem el. mortein, firmam et veram in ejus 
resurrectioae et vita gloriosa spem haleamus. Dum 
autem cum memorat venturum ad judicandum onm- 
nia, 1105 mouct ut ex.pectemus Dominum | nostrum 
et ita nostram ip lioc provocat aitentionem et solli- 
ciludinem. Vitam denique praedicat ateruam ut nos 
in spetn alliciat felicitatis, dum ρα timorem incu- 
tit. Et sic tres facultates animarum nostrarum sa- 
nat. Primo quidem rationem per confessione:in pie 
Trinitatis, atque Verbi Inearnationis, οἱ per bapti- 
sinstis doctrinam, Iram deinde per inemoriawm vitae 
Jesu inter homines nec non l'assionis ejus salutaris, 
docens huwilitatem in omnibus cum mansuetudine 
εἰ patientia. Et. denique desiderium, ambitionem 
per p'dicationem resurrectionis et. ascensionis ejus 
et ips.us adventus in gloria et posterioris vite in 
axlerna felicitate, ut, hc in desiderio habentes, 
faiagamus currere bene ut feliciter attingaimus. 
€um autem septem sint. virtutes cardinales : hu- 
tiil tas, odium vanitatis, paupertas, jejunium, ca- 
&tiias, patientia et mansuetudo, septem. quoque 
suut vitia his opposita : superbia, vana gloria, 
avaritia, lirlluatio, luxuria, acedia, ira. Sanctise 
sium ergo Synibolum vitia relundit et puyillat, 
virtutes vero coumendat suadetque, Ad lhuuiilitatem 
euim nos excitat, dum Verbum Dei desceudisse de 
ealo ct cagiem assumpsisse prolltetur. Odium vani- 
tatís docet, cum dicit ipsum iu humanis quasi velis 
ltitasse ; simul docens paupertatem, — jejunium, 
castitatem cum inter homines vivens non. liabuerit 
ubi caput reclinaret, et jejunaverit, et perpetuo 
virgo et impollutis vixerit, et ex Virgine natus sit, 
εἴ deuique virginitatrem pradicaverit οἱ suaserit. 
l'auecutiom ostendit, quia. fult. mitis et. humi- 
lis corde, sponteque et tacite sustinuit opprobria. 
Ad mausnetidinem allicit postremo, eum a discipulo 
proditus, «ruci aflixus, iu cruce spiritum emiserit, 
el in ipsa passione preces fuderit pro persequentibus, 
Unde et ipsis virtutibus p:szedictis Salvator om - 
nia repressit vitia : lumatnitate primum superbiam 
ex qua procedunt infllelitas et blasphemia in Deum; 


vilit«te. sua et simplicitate vanam liominum exclu- , 


Fit gloriam ex qua sunt vesania, livor, homicidium; 
patpertate sanavit avaritiam ex qua oriuntur furta, 
doli et fraudes, infidelitas quoque et perduellio 
erga Dcum et odium fratrum. Jejunio gulam, ex 
qua ebrietas, comessatio, libido et ounes pessimae 
passiones. Virginitate lasciviam, ex qua procedunt 
quicunque spurcitie et tandem aversio et elonga- 
ti» a Deo sanctissimo. Deinde patieniia sanavit 
accd.au οἱ pusillanimitatem ex qua desperatio, ii- 


σοφίας τῆς ἐν Χριστῷ, ἧς ἐξαίρετον τὸ ἐθιχόν tov 
μέρος, παιδαγωγοῦν! xai πρὸς σωτηρίαν ἄγον 
ἡμᾶς. Ὅθεν διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν χατελθεῖν 
φησι τὸν Κύριον xol ἐνανθρωπῆσαι, ἴνα τὴν ζωὴν 
αὐτοῦ μιμησώμεθα xal σωθῶμεν. Kai τὸ παθεῖν 
αὐτὸν ὑπὲρ ἡμῶν χαὶ ἀποθανεῖν χαταγγέλλει, (ost 
μιμεῖσθαι ἡμᾶς αὐτόν. Καὶ τὸ ἀναστῆναι xaX ζῇν 
εἰς ἐλπίδα φησὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ἡμῶν ἀληθῆ. Καὶ 
τὸ μέλλειν ἔρχεσθαι χρῖναι τὰ σύμπαντα, elc ἄπεκ- 
δοχὴν αὑτοῦ τοῦ Δεσπότου, καὶ ἑτοιμασίαν δυῶν 
ἐνταῦθα καὶ προσοχήν. Καὶ τὸ ζωὴν αἰώνιον εἰ α', 
εἰς ἐλπίδα ἀπολαύσεως, χαὶ φόδυν κολάσεως. Av ὧν 
τὸ τριμερὲς τῶν ψυχῶν ἡμῶν ἐχχαθαΐρει" χαὶ τὸ 
λογιστιχὺν μὲν διὰ τῆς εὐσεδοῦς trc Τριάδος ὅμο- 
λογίας, xal τῆς τοῦ Λέγου σαρχώσεως, xai τῆς 
παραδόσειυς τοῦ βαπτίσματος, τὸ θυμοειδὲς ὃ διὰ 
τῇ; ὑπομνήσεως τῆς ἐνανθρωπήσεως καὶ τοῦ Ger 
τηρίου πάθους αὑτοῦ, ταπείνωαιν διὰ τούτων μετὰ 
πραότητος xal ὑπομονῆς ἐχδιδάσχων᾽ τὸ ἐπιθυμ- 


᾿κιχὸν δὲ διὰ τῆς ἀναχτηρύξεως τῆς ἀναστάσεως αὖ- 


τοῦ καὶ ἀναλήψεω;, μετὰ δόξης τε ἐλεύσεω:ς, xel 
τῆς αἰωνίου ζωῇς, ὡς ἄν, τούτων ἐπιθυμητικῶς 
329 ἔχοντες, τρέχωμεν βαδίζειν ὀρθῶς, ὥστε τού- 
των ἐπιτυχεῖν. Καὶ ἐπειδὴ ἑπτὰ μὲν al περιεχτι- 
καὶ ἀρεταὶ, ταπείνωσις, ἀχενοδοξία, ἀχτημοσύνη, 
νηστεία, ἁγνεία, ὑπομονὴ χαὶ μαχρηθυμία, ἑπτὰ 
δὲ xoY χαχίαι ἐναντίαι ταύταις εἰσὶν, ὑπερηφανία, 
κενοδοξία, φιλαργυρία, γαστριμαργία, πορνεία, 
ἀχηδία. χαὶ ὀργιλότης * ἀποτρέπεται μὲν cà; xxslxc 
τὸ ἱερώτατον Σύμδολον, προτρέπεται δὲ ἡ ἅς π ὃς 
τὰς ἀρετάς. Καὶ πρὸς μὲν τὴν ταπείνωσιν διεγείρει 
διὰ τοῦ χατελθεῖν ix τῶν οὐρανῶν τὸν ev Λόγον, 
καὶ σαρχωθῖναι ὁμολογεῖν, πρὸς ἀκενοξοξίαν δὲ 
διὰ τοῦ ἐνανθρωπῆσαι εἰπεῖν" ἔτι δὲ πρὸς ἀχττμο- 
σύνην, νηστείαν τε xax ἀτννείαν ix τούτου, Ἐπιὶ ὁ 
ἑ ανθρωπήσας xal μὴ ἔχων fv, ποῦ τὴν xtga ἣν 
χλῖναι, χαὶ νενήττευχε, xal παρθένος ὧν xo 
ἁγνὸς, καὶ Ex Παρθένου γεγέννηται, χαὶ παρθενίαν 
ἐδίδασκε. πρὺς ὑπομονὴν δὲ, ὅτι πρᾶος ἣν xai τα- 
κεινὸς τῇ χαρδίᾳ, xal ὕδρεις ὑπήνεγχε" χαὶ «pk 
μηυκροθυμίαν τὸ τελευταῖον, ὅτι χαὶ προεδόθῃ, χαὶ 
ἐσταυρώθη, καὶ ὑπὲρ τῶν σταυρούντιυον ἀπέθανε, 
xai ἐν τῷ πάσχειν εὐχόμενος ἣν ὑπὲρ αὐτῶν. "Ot 


Ὁ καὶ διὰ τουτωνὶ τῶν προειρημένων ἀρετῶν πᾶσαν 


χαχίαν χατήργηδσδεν ὁ Σωτήρ" τῇ μὲν ταπεινώσει 
τὴν ὑπερηφανίαν, ἐξ ἧς ἀπιστία χαὶ βλασφημία 
Θεοῦ, τῇ εὐτελείᾳ 0b τὴν χινοδυξίαν, ἐξ ἧς μανία 
καὶ φθόνος xal φόνος τίχτεται * τῇ ἀχτησίᾳ δὲ τὴν 
φιλαργυρίαν, ἐξ ἧς χλοπὴ, δόλος, ψεῦξος, ἀπιστία, 
καὶ προδοσία Θεοῦ τε xa τῶν ἀδελφῶν" τῇ νηστεί 
δὲ τὴν γαστριμαργίαν, ἐξ ἧς μέθη, ἀσωτείχ, ἀτα- 
Cla καὶ πᾶν πάθος πονηρόν" τῇ παρθενίᾳ δὲ τὴν 
πορνείαν, ἐξ ἧς μολυσμὸς ἅπας xal paxpusub; 
ἀπὸ τοῦ ἁγίου Θεοῦ’ τῇ ὑπομονῇ δὲ τὴν ἀκηδίαν τε 
xai μικροψυχίαν, ἐξ ἧς ἀνελπιστία, ἀχαριστία, a«ó- 
τωσις νοὺς, χαὶ ψυχῆς ἀπόγνωσις" xal ἔσχατον τῇ 
μακροθυμίᾳ τὴν ὀργιλότητα χαὶ δχιλονιυδη κατὰ 
τῶν ἀδελφῶν καταθρτύει μανίαν, ἐξ ἧς πᾶσα μὴ τ, 


823 


RESPONSA ADGABRIELEM PENTAPOLITANUM- 


δ 


ἔχθρα, μῖσος, μιαιφονία, καὶ τῶν τριῶν ὑψηλῶν A gratus animus, c&ca mentis caligo, aniuique de- 


xai χεφαλαιωδῶν ἀρετῶν ἀναίρεσις, ἐλπίδος φημὶ, 
xal πίστεως, xal ἀγάπης, ol χαὶ τρεῖς οὖσαι εἰς 
τιμὴν τῆς Τρ'άδος, ὁλοτελῶς ἑνοῦσι τὸν ἔχοντα αὖ- 
τῷ τῷ ἐν Τριάδι Θεῷ, χαὶ Θεὺὴν χατὰ γάριν ἀποτε- 
λοῦσιν. Ὅθεν καὶ ἡμεῖς, ἀδελφοὶ, τῇ μὲν ὀρθῇ πί- 
στει τὸ λογιχὸν ἐχχαθαίρωμεν, ταῖς ἀρεταῖς δὲ, xol 
μᾶλλον ταῖς γενικαῖς, ἀνδρίᾳ διλαδὴ, xai σωφρο- 
σύ ἢ, διχαιοσύνῃ τε xai φρονήσει, ἐν oT; καὶ αἱ 
λοιπαὶ χεφταλαιώδεις ἀρεταὶ xal πᾶσαί εἶσι, μετὰ 
«οὔ λογιστιχοῦ xdi τὸ θυμοειδὲ; χαὶ ἐπιθυμητιχὸν 
ἡμῶν χαθαγνίζοντες, εἰς ἀπάθειαν ἄγωμεν, xal 
ὅλοι ζῶμεν χατὰ Χριστὸν, τὴν ἀληθῇ πίστιν Χριστοῦ 
καὶ τὸν βίον ἐν ἑαυτοῖς περιφέροντες, xal ἀγαπῶμεν 
τὸν Χριστὸν, xai ἐννοῶμεν Χριστὸν, xat ναοὶ γινώ- 


missio. Ultimo denique, mansuetudine frangit irai 
ei contra fratres diabolicam invidiam ex qua sunt 
omnes simultates, inimicitite, odia, neces, et trinm 
illarum majorum οἱ capitalium ablatio virtutum, 
spei, inquam, fidei et charitatis, quz cum sint in 
henorem maximum Trinitatis, eum in quo resi- 
dent perfectissime Beo uni. οἱ trino conjuugunt, εἰ 
quasi deificant per gratiam. Unde et nos, fratres, 
dum vera fide rationem individualem excludi - 
mus, virtutibus studemus mentem instruere, his 
presertim qua cardinales suut ei caderas omnes 
ineludunt et generant, scilicet : fortitudine, tempe. 
rantia, justitia et prudentia, et sic ratione recta 
irom et ambitionem expiante et purificaute in san- 


μεθα Χριστοῦ, xal εὐωδία ὧμεν Χριστοῦ, xal p ctitatem incedimus, Et perfecte viventes in Chri- 


ἡγισσμένοι ἐν Χριστῷ, ἵνα xal τῆς ἀθανάτου αὐτοῦ 
τοῦ Χριστοῦ ζωῆς. xal δόξης xat βασιλείας ἐπιτύ- 
χωμεν αἰωνίως. Ὅτι αὐτῷ τῷ Χριστῷ τῷ Υἱῷ τοῦ 
ζῶντος θεοῦ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ xal προσχύ- 
vtt, σὺν τῷ ἀνάρχψ αὐτοῦ ἰΙατρὶ xal τῷ ζωο- 
ποιῷ Πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνα; τῶν αἰώνων. 
᾿Δμῆν. 


— 
Qum MÀ fum eo BR a px ME Gps GIRER NENRUEMENDERUSpE. βπρκρναα c agio. 


— — 


$10, veram Christi fldem et vitam in nobismetipsis 
circumferentes, et diligimus Cliristum et Christum 
cogitamus, et populus facti Christi, Christi bonus 
odor sumus atque in Christo sanctificati. Sicque 
acquiremus in eternum vitamin, gloriam et regnum 
Christi Filii Dei viventis cui est. gloria, lonor et 
aderatio una cum  iugenito Patre οἱ vivificante 
Syiritu, in secula saeculorum. Amen. 


TOY AYTOY 


AHUOKPISEIZ 


ΓΟΟΣ ΤΙΝᾺΣ EPOTHZEIZ APXIEPEOZ 


HPOTHKOTOZ AYTON. 


EJUSDEM RESPONSIONES 


AD NONNULLA QUJESITA EPISCOPI 
QUI HJEC EX ILLO PERCONTATUS EST. 


3293 ΠΡΟΟΊΜΙΟΝ, 

Ἔδει μὲν τὰς τοιαύτας των ἐρωτήσεων ὑψηλοτέ- 
px; οὔσας xal ὑπὲρ ἡμᾶς, ἡγιασμένε δέσποτα, xal 
ἐν Χριστῷ ποθεινότατε ἀδελφὲ, πρός τινα τῶν χε- 
χαθαρμένων xal διαδατιχὸν ἐχόντων τὸν νοῦν xal 
τὰ ὑπὲρ τὴν γῆν ἐννοοῦντα ποιήσασθαι, "Iusto γὰρ 
σχωλήχων δίχην περὶ τὴν γῆν εἰλισπώμενοι, καὶ 
ὡς ix πηλοῦ τὸ σῶμα λαθόντες, χα! τὰ περὶ τοῦ 
πη; οὔ λογιζόμενοι, χαὶ ὅλοι τῆς σαρχὸς ὄντες, xal 
μτδένα λόγον τοῦ ἐν ἡμῖν xot' εἰχόνα Θεοῦ xai καθ᾽ 
ὁ λοίωσιν ἔχοντες, οὐδὲ λογίσασθαί τ' περὶ τοιούτων, 
ἡ ἐννοῦσαι περὶ τῶν ὑψηλοτέρων ἰσχύομεν. Εἰ δὲ 
καὶ ἔννοιά τις ἡμῖν ἐπέλθοι σωτηρίου τινὸς, ὃ δὴ 
συμθαίνει φιλανθρωπίᾳ τοῦ ἀγαθοῦ, πάντοτε ἡμᾶς; 
εἰς ὑπόμνησιν ἄγοντος τῶν πρὸς σωτηρίαν χαὶ θείων, 


€ 


PROOREMIUM. 

1.115 quistiones altissimas et nos excedentes 
satius fuisset, sanctissime domine, et in Christo 
desideratissime (rater, cuidam horum integrorum 
proponi, qui spiritum habent transcendentem et 
rcs supernaturales contemplari solent. Nos enim 
lumbricorum more super terram quasi repentes, et 
]utco corpore de luto disserentes, pene toii in carne 
sepulti, et vix ullum habentes sermonem huic cou- 
sentaneum quod in nobis est ad. imaginem. et si- 
militudinem Dei , non possumus de istis su:.limio- 
ri.us loqui, sed nec cogitare valemus. Si tauien 
quidam. nobis salutaris cogitatio supervenerit, op- 
time quidem philantbropiz, qua* nos plene, impel- 
lat ia imemoriau rerum ad salutem ἢ 


881 


SYMEONIS 'TITESSALONICENSIS ARCHIEP. 


833 


ct od Deun, tne etsi cognoscanius ex parte maxi- A xal τότ: δῆ γινώσχο τες ix μέρους ἡμῶν τὸ May 


im nostram abjectionem atque tenuitatem , qua- 
dam tamen de rebus super nos positis cognoscere 
gestus, quas. ex Patribus mutuamur, et in eis 
suflicientes csse nitimur, nibil harum insceutatum 
relinquentes ; per:sepe quidem interrogati errorem 
extimescimus : cum autem peccata nostra sol- 
liciii recogitamus, illa desuper nobis ignosci pre- 
camur, ut non incau!a et ineerta loqugmur ; et 
idem cateris. suademus , de hoc propterea fusio- 
res et. uiilias allocutiones in Ecclesiis habentes. 
Pisputare autem et inquirere de vanis dubiis cre- 
dimus ess? quasi levioris et inutilis curze circa 
leporem rerum domesticarum ; si quis autem sol- 
licitus st quomodo passiones depellat, et aliquam 
acquirat saui'atem οἱ ad lioc Deum habeat miseri- 
cordem el propitium, hoc inter utilissima mihi vi- 
detur, cun: aptum κι ad salutem. Cum vero frater 
neccese habent interrogare, qui pro posse suo re- 
spondct, et. ipse meritum liabet charitatis et obe- 
eientie sirulque multam inde refert utilitatem : 
« Frater enim (ut. ait. Scriptura) qui adjuvatur a 
Fraive quasi civitas fira !*.» Interrogare de veritate 
signum cst alte humilitatis ; respondere autem sine 
jitanta fructus est charitatis et humilitaiis : ecce 
hotur cedimus petitioni tu:e pro bono [00 scopo ; 
propter obe !ientiam tenuitatem nostram oblivisci- 
mur, et quibus circumvenimur occupationes, nee» 
gotia ct infirmitates parum curamus. floc eniin in 


ταπεινόν τε xal χαμερπὲ", περὶ μὲν τῶν ὑπὲρ ful; 
ἐκεῖνα σπεύδομεν ἐννοεῖν, ὅσαπερ ἐλάθομεν παρὰ 
πῶν Πατέρων, χαὶ ἐν αὐτοῖ; ápxsia0at σπουξάζ.- 
μεν" οὐ γὰρ Exslvot; τε ἀζήτητον ὑπολέλειπται" τὰ 
πλείω δὲ παραιτούμεθα, τὸν ὄλισθον δειλιῶντες. 
Περὶ δέ γε τῶν ἡμετέρων ἀμσρτιῶν μεριμνᾷν, ὡς 
ἀπφαλὲς λογιζόμεθα, χαὶ εὐχόμεθα τοῦτο ἄνωθεν 
ἡμῖν βραδευθῆναι, χαὶ τοῖς λοιποῖς εἰσηγού:εοθα" 
διὸ δὴ xal ἐπ᾽ ἐχχλησίας τοὺς περὶ τούτου ἐπὶ πλέον 
ποιούμεθα λόγους. Καὶ τὸ μὲν θεολογεῖν xal δια- 
πορεῖν λεπτοτέρας τινὸς xai ἀμερίμνου διὰ χαθα- 
ρότητα περὶ τὰ οἰχεῖα μελέτη; νομίζομεν" τὸ δ᾽ 
ἐμμέριμνον εἶναί τινα ὅπως τῶν παθῶν χαθαρθείη, 
xai ἀπαθείας τι μέρος χτήσηται, xal διὰ τούτου 


U ἵλεων epo: Θεὸν, τῶν ἀναγκαιοτάτων ἐμοὶ δοχεῖ xal 


πρὸς σωτηρίαν ἀγόντων. Ἐπεὶ δ᾽ àvayxatov χαὶ 
παυτὶ τῷ ἀδελφιχῶς ἐρωτῶντι χατὰ δύναμιν ἀπ» 
χρίν σῆαι, ἅμα μὲν διὰ τὴν ἀγάπην t2 χαὶ ὅπα- 
xohv, ἅμα δὲ xai διὰ τὴν ἑπομένην ὠφέλειαν, 
ε᾿Αδελφὸς γὰρ ὅπ᾽ ἀδελφοῦ βοηθούμενος ὡς πόλει; 
(φησὶν) ὀχυρὰ, » καὶ τὸ διερωτᾷν δὲ ἐν ἀληθείᾳ δεῖγμα - 
μὲν ταπεινώσεως τῆς ἀνυψούσης ἐστὶ, τὸ ἀχομπά- 
στως δὲ ἀποχρίνεσθαι αὖθι: χαρπὸς ἀγάπης xal τα- 
πεινώσεως " ἰδοὺ xatà τὴν σὴν αἴτησιν εἴχομέν σὸν 
τῷ ἀγαθῷ σχοπῷ xal χελεύσματι, διὰ τὴν ὑπακοὴν, 
καὶ τῆς ἀσθενείας ἡμῶν ἐπιλαθόμενοι, xal τῶν ἐπι- 
χειμένων φροντίδων xal θλέψεων χατολιγωρήσαντες. 
Τοῦτο δὲ χαὶ ἐν πλείστοις εἴδομεν τῶν Πατέρων, 


p'erisque Patribus videmus et ab ipsis facere do- C καὶ παρ᾽ αὐτῶν ἐδιδάχθημεν, ἐξαιρέτως δὲ παρὰ 


cenvr, praesertim in theologis divino Amphilochio et 
vere maximo Basilio, quos vicissim videre est et 
quiestiones ponere et dare responsa : uterque 40- 
Uu thesaurus Spiritus sancti : quare ex alterutro 
quisque mutuatur. Paulum imitantur qui eoaposto- 
| s Evangelii doctrinam suggerebat, et quod ipse 
vilerat hoc nitidissime docere nitebatur. Basilius 
th*clogus qui respondebat ante profitebatur se: ex 
juterrogante. proficere , ct quee responderet nun ex 
δι 010, sed ex antecessoribus desumpsisse, et re- 
$p nsa stabliliebat sicut stabilita ab ilis erant. 


Ipsorum. precibus nunc et nos confisi in. Christo. 


libi, qui doctior nobis es, fraterne quae possumus 
dicimus propter obedientiam et charitatem. Et lioc 
dederit Doininus qui est Verbum Patris, vivens sa- 
p'entia, qui ct omnium novit sermones, qui omnid 
verbo suo operatus est οἱ usque modo operatur, 
dans nobis sertonem convenicutem ad solvendum 
qua: in. quaestionibus his includuntur. Unde et. ad 
primam quistionem respondemus. 


QUESTIO 1. 

Qua ratione angelus sepe sub hominis forma appa- 
real, et quomodo damon iransfigurelur in. ange- 
Dun lucis. Quomodo versetur agatque ille expers 
materie εἰ mcorpureus.. Et num angeli sub aliis 
cppurere [ormis valeant ? 


Formam: quidein larum angelicarum ' apparitio- 


! l'rov, xvni, 19..— 


τῶν O:nyópov, ᾿Αμφιλοχίου τοῦ θείου χαὶ τοῦ με- 
γίστου ἁληθῶς Βατιλείου, ὧν ὁ μὲν τὰ τῶν ἑρωτή- 
σεων, ὁ δὲ τὰ τῶν ἀποχρίσεων ἐποιεῖτο. Καίτοι γε 
ἄμφω οὗτοι Πνεύπατο; ἁγίον δοχεῖα, ἀλλὰ τὸ 
ἀσφαλὲς ἐξ ἑχατέρου ἐλάμθανεν ἕχαστος, μιμού:ε- 
vot τὸν [[αὔλον οἱ κατὰ Παῦλον, tot; συναποστόλοι; 
τὰ τοῦ Εὐαγγελίου χοινούμενον. Καὶ ὁ μὲν ἅπερ 
fist, χαθαρώτερον ἐζήτει μαθεῖν * Β:σίλειο- δὲ ὁ 
θεοφάντωρ ἀποχρινόμενος Tv, χαὶ παρὰ τοῦ ἐρω- 
τῶντος ὠφελεῖσθαι προοιμιάζετο, Καὶ ὅσαπερ ἀπε- 
κρίνατο, οὐχ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἀχλ᾽ ἀπὸ τῶν «p^ αὗτου, 
χαθὼς παρέλαδεν, ἔλεγε, xa! τὰ παρ᾽ ἑαυτοῖς ὁμοίως 
ἐχείνοις ἐξετίθει. Ταῖς εὐχαῖς τοίνυν αὐτῶν xai 
ἡμεῖς; θαῤῥήσαντες ἐν Χριστῷ, σοὶ τῷ εἰδότι ὑπὲρ 


D ἡμᾶς ἀξελφιχῶ: τὰ χατὰ δύναμιν λέγομεν διὰ τὴν 


ὑπαχοὴν χαὶ ἀγάπην. Καὶ δῴη Κύριος ὁ τοῦ Θεοῦ 

Πατρὸς 392/& Λόγο;, ἡ ζῶσα σοφία, ὁ xat τοὺς λό- 

γονς πάντων εἰδὼς, xal πάντα χατὰ λόγον ποιήσας 

τε χαὶ τοιῶν, xal λόγον ἡμῖν διδοὺς ἀρμοδίω; cl- 
ρηχέναι τὰ πρὸς τὰς πεύσεις συντείνοντα. Ὅθεν 
πρὸς τὴν πρώτην ἐρώτησιν τοιαύτην ποιούμεθα τὴν 
ἀπόκρισιν, 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ A'. 

Τίνι τρόπῳ φαίνεται zoAldxic ὡς ἄνθρωπος d 
di ryeAoc ; Καὶ πῶς ὁ δαίμων μετασχηματίξεται 
εὶς árreAor φωτός; Καὶ πῶς ὁμιλεῖ dbJoc ὧν; 
kal εἰ δύνανται οἱ ἄγγειλοι καὶ εἰς ἑτέρας gal- 
γεσθαι μορφάς ; 

Τὺν τρόπον μὲν τῶν τοιούτων ἀγγελιχῶν ὁρά- 


455 


RESPONSA AD GADRIELEM l'ENTAPOLITANUM. 


814 


s ov, ΣΙλτερ χαὶ ἀδελτὲ, Θεὸς ἂν εἰδείη χαθαρῶ:, A num, Pater. et. frater, solus Deus. videt distincte, 


ὁ καὶ πάντα £x μὴ ὄντων πεποιηχὼς, xal τὴν φύσιν 
ἑάπτου τῶν ὄντων καὶ τοὺς λόγου; μόνος εἰδώς " 
ἡμεῖς δὲ παρὰ τῶν ἁγίων ὁπτασίας μὲν ἀγγέλων 
ἔμάθομεν᾽ ὅπως δὲ γίνονται οὐχ ἐμάθομεν, χαὶ οὐχ 
ἀνθρώπου μόνον ἐν εἴδει, ἀλλὰ καὶ ἐν ἄλλαις γινο- 
μένας ἰδέσις. Καὶ γὰρ τετράμορφα μὲν τὰ Χερου- 
δὶμ χαὶ πολυόμματα xol τετραπτέρυγα, χαὶ xt- 
φαλὰς τέσσαρας χεκτημένα * xal τὴν μὲν ὁμοίαν 
ἀξτοῦ, τὴν δὲ βοδ:, τὴν δὲ λέοντος, τὴν δὲ ἀνθρώ- 
fov * χαὶ περὶ ἐχάστου τούτων οἰχείας ἐννοίας xal 
ξιχφόρυς οἱ ἄἅγιγι ἔφησαν. Καὶ τὰ Σεραφὶμ δὲ 
ἑξαπτέρυνα εἶπον οἱ προφῆται, χαὶ θερμαίνοντα, 
xal πυρόεντα, xal χαλούμενα οὕτω; ἕμπυρα, ὡς 
xil τὰ Χερουδὶμ γνώσεως χύσιν, χαὶ πόδας εἰ- 
χονίξειν χαὶ χεῖρας ἐμάθομεν. Καὶ ἄγγελον δὲ ὃν 
εἶδεν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, ἄνδρα ἑσπατμένον ῥομ- 
qaíav, xa* ὃν εἶδε Δανιὴλ, ἄνδρα ἐνδεδυμένον ποδήρη, 
χαὶ οἱ ὀφθχλμοὶ αὐτοῦ ὡς QAAE πυρός " χαὶ ἢ φωνὴ 
αὐτοῦ Oz φωνῇ ἤχλου. Καὶ ἄλλοι δὲ ἐν ἀνθρώπου 
σχήματ' ὥφθησαν. [Καὶ ὁ μὲν παλαίων, ὡς ὁ.ἐν τῷ 
12x66, ὁ δὲ δειχνὺς αὐτῷ χλίμαχα" ὁ δὲ λαλῶν 
᾿Αδραὰμ διὰ τὸ μὴ σφαγῆναι τὸν Ἰσαάχ" ὁ δὲ ἐν 
τῇ βάτῳ δειχνὺς τὴν θεωρίαν τῷ Most]: ὁ δὲ τῷ 
Ζαχαρίᾳ φαινόμενος " οἱ δὲ ἄλλοις τῶν προφητῶν * ὅ 
δὲ τῇ Παρθένῳ εὐαγγελιζόμενος * ol δὲ ταῖς γυναιξὶ 
τῆν ἀἁ ἀττασιν λέγοντες * ὁ δὲ τὸν Πέτρον λύων τιν 
δεσμῶν καὶ τῆ: sloxi:, χαὶ οἱ μὲν ὡς θρόνοι, οἱ 
ἕξ ὡς τρ΄χοὶ, ol 85 ὡς φλὺξ πυρὸς, οἱ δὲ χατέχοντες 
ἐάδδου:, οἱ δὲ λευχὰς ἐνδεξυμένοι ἐσθῆτας, xal 
ἁπλῶς ἐν δια φέροις ταῖς μορφαῖς ὥφθησαν. Τί οὖν ; 
φύσις ἄρα ταῦτα αὑτοῖ; ; Οὐδαμῶς * ἀσημάτιστοι 
γὰρ καὶ ἀνείδεοι, ὡς μανθάνομεν ἀπὸ τῶν Πατέρω"" 
ἐπεὶ xal ἀσώματοι. Πᾶν δὲ νοερὸν ἀνείδεον. Καὶ ὁ 
Διονύσιος: περὶ τούτου φηοὶ, καὶ ὁ Χρυσοῤῥήμων 
ἐν τοῖς περὶ τῦν Σι:ιραφίμ τε xal ἀλλαχοῦ, χαὶ ol 


τῶ» Πατέρων λοιποί. Τί δαΐ; ἄρα ταῦτα πάντα 


Ψενδῆ Οὐδαμῶς " ἀλλὰ θείων εἰσὶν εἰχόνες, ἑχάστου 
τῶν ἀγγέλων τὸ ἔργον χαὶ τὴν δύναμιν ὑπεμφαίνου- 
σαι. Καὶ χατὰ μὲν τὸ δῦλον xa! ἀσώματον ἀσχημά- 
11710: τελοῦσιν οἱ ἄγγελοι " χατὰ δὲ τὴν ἀποστολὴν 
xai τὸ ἔργον εἰχονίζοντες τὴν οἰχείαν εἰσὶν ἑνέρ- 
γειάν τε xa? δύναμιν, xal τοῖς ἀνθρώποις ὡς ἐφιχτὸν 
ἀνθρώποις ὁρώμενοι. Οὐ λέοντες οὖν f| μόσ οι, f| 


D 


C 


cuui ipse omnia de nihilo fecerit, solusque naturam 
οἱ sermones cujusque entium noverit. Nos vero a 
sanctis angelorum apparitiones discimus , non au- 
tem quamodo fiant ; quas non in sola forma et spe- 
cie hominis, sed in aliis quoque foru.is fleri seimus. 
Etenim Cherubim dicut tur babere quatuor formas, 
plures oculos, quatuor alas et quatuor capita , 
aq"il:e scilicet, bovis, leonis et hominis, et in una- 
quaque barum specierum sancti ipsis attribuu-t 
uotiones proprias el diversas. Et prophete. dicunt 
Seraphim sex alas gerere, et calore ardere, ct ful- 
gure przzcingi, unde et (empyra) quasi ignea vo- 
cantur : et quia per Cherubim scientize adumbratur 
diffusio, illis discimus affingi pedes et imanus. Et 
angelum scimus quem vidit Jesus lilius Nave quasi 
liominem, acutam habentem romplizeain , et quem 
vidit Daniel hominem vestitum, οἱ oculi ejus ut 
flamma ignis, οἱ vox ejus sicut 7ox multitu.linis. 
Et alil in specie hominis visi sunt ; uti lucetans, 
et Jacob illi ostendens scalam; qui loqueus 
ad Abraham, vetuit ne immolaret [saac; qui 
(n rubo Moysi demonstravit virtutem et jussione:n 
Dei ; qui Zachariz et aliis prophetis apparuerunt ; 
qui Virgini nuntium attulit ; qui mulieribus resur- 
rectionem  aununtiacerunt ; qui Petrum solvit e 
carcere vincula rumpens; et qui sunt sicut. throni, 
si-ut currus, sicut. flumina. ignis ; et. qui ferunt 
virgas; el qui vestiuntur stolis albis οἱ tandem 
variis in formis apparuerunt. Quid igitur? Num- 
quid boc eorum est natura? Minime. Sunt. eniti 
absque figura et absque specie visibili, sicut a Pa- 
tribus discimus, cum sint absqué corpore. ιν 
enim creatura pure intelligens invisibilis : et «de 
hoc ita babent Dionysius, et. Chrysostomus in ser- 
mon:bus de Seraphim, et c:eteri Patruin. Quid igi- 
tur ? Num ista simul falsa? Minime. Se sunt ima- 
gines divinorum et cujusque augelorum ministerium 
el virtutem subindicant : cum enim angeli siut 
immateriales et incorporales, suut quoque omniuo 
absque figura ; quod autein ad missionem et ope- 
rationem spectat propria unicuique imagine a iri- 
buitur energia et virtus, hominibus ut conveuit vi- 
sibiles. Non ergo leonis ncque tauri, peque boni- 


ἄνδρωτο!, ἢ ἀετοὶ «00st τυγχάνουσιν οἱ ἄγγελοι " D nis, neque aquile naturam habent angeli, sed 


ἀλ) ὰ τὸ μὲν δηλοῖ τούτων τὸ ἐπηρμένον xal νοερὸν 
xa χοῦφον τῆς φύσεως, καὶ τὸ ἀτενῶς; ἐνορᾶν πρὸς 
τὸν νοητὸν ἥλιον " xal τοῦτο δηλοῖ ὁ ἀετός * τὸ ἀν- 
θρωπόμορφου Ck τὸ περὶ τῆς ἀναπλάσεω: ἡ μῶν συν- 
εργὸν ὑπαινίττετα: xal τὸ τῆς σαρχωσεὼς τοῦ Δό- 
γου, xai τὸ πρὸς τὴν θείαν εἰχόνα σπεύδειν ἐμᾶς 
ἐπιανοοθοῦν, χαὶ τὸ ἐπιμε)ὲς αὑτῶν xal σπουδαῖον 
πρὺς τὸ σώξεσθα! τὸν ἄνθρωπον" τὸ τοῦ μόσχον δὲ 
τό τε 6097 txbv πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ τὸ πρὸς ἐργαπίαν 
ὁὀχάλατον, ἔτι 05 xal τὸ χαθαρὸν πρὸς τὰς ἀΐλου; 
θυτία: " τὸ τοῦ λέοντος δὲ τὸ βασιλιχ᾽) τὲ xal θεῖον 
γαὶ ζέλου πλῆρες χαὶ ὁρμῆς κατὰ τῶν χινουμένων 
γατὰ τοῦ χτίσαντος. Ἐν τούτοις xal αἱ ῥάδδοι xal 
αἱ ξῶναι τὸ ἀρχιχὸν τούτων xal ἰσχυρὺν ongpa:- 


illad eorum nature demonstrat sublimitatem, in- 
(elligentiam et subtilitatem, el perseverantiam in 
contieuiplatione solis intellectualis : quod s'gnific.t 
aquila. Forma deinde hominis mys:ice iunuit eo- 
rum in reformatione nostra cooperationem ct in- 
carnationem Verbi, et promptitudineu ad redinte- : 
grandum nos aecundum imaginem Dei, et denique : 
eorum sollicitudiuem et zelum ad salutem homiuis. 
Forma tauri ostendit submissionem Deo, constan- 
tiam infatigabilem in agendo, et insuper muniticin 
ad sacrificia non materialia. Forma denique lconis re 
gnum significat et divinitaterm, et plenitudinem zeli 
-«ontra eos qui contradicunt Creatori vehemen- 
tiam. Et in ipsis virg: et. σοῦ imperii 


$35 


SYMEONIS THESSALONICENSIS AKCUIEP. 


fortitudinem. Quod autein. splendeant. ut. ignis et A νουσι" «b ζωτιστιχὴὺν δὲ xal λευχὸν, τὴν x20api- 


albis ἱπάπππιαν, il'ud indicat puritatem sanctita- 
teque et similitudinem Dei in eis et per eos iu 
nobis. Quod deinde igniformes dicantur, vitiorum 
et mslitie consumptio significatur et in tenebris 
illuminatio. Quod denique alas habeant, illos esse 
spirituales innuitur et in aera ferri volantes : uno 
verbo singularitas formarum in quibusque incorpo- 
ralium et spirítualium angelorum illorum manife- 
stat super nos viin et energiam et veritatem harum 
appar.tiouum, et mirifice eonfert ad nostram eru- 
ditionem. Quamobrem et hac imaginibus pingi- 
nus, et honore prosequimur et plane divina 
esse judicamus et tesramur. Oinnia vero. quse de 
malo feruntur et falsa sunt et phantastica οἱ 
in fraudem et ruinam videntium facta. Se eniin , 
wt dicit, qui tenebrosus totus est, transformat 
in angelum lucis; et varias induit formas et 
»pecies belluarum , leonum οἱ serpentium sicut 
ipsum decet, et scorpionum, el canum et cx- 
lerorum, sicut ante sanctum Antonium flguratus 
et plantasmatus est, et ante caeteros sanctos : quas 
quidem omuia vana esse oportet, Neque una ví: e 
liac phantastice ostendit, cum sit absque corpore, 
perszpe pessimus ille spiritus, et transformat et 
mutat se, ipsum spiritum bonrnis siniulate gestit 
sua voluntate agere; se vertit οἱ transfigurat ver- 
Nis, sensibus et formis, et sepe sub forma bominis 
liomines seducit et decipit. Non solum ergo hzc: 
sed 1ebus quibusdam sceleratus demon et tenebris 
offusus adnectitur. Latet in famo et camino, et 
fragosus in aera movetur, et szpe videtur pulsare, 
et corpora dejicit. Et quidem hxc omnia facit deci- 
pere. volens et in. errorem inducere sicut decepit 
Graecos, a quibus ambiebat vivorun hominum $a- 
crificia, ut, inter fumum eorum phantsstice appa- 
rcns, sibi quamdam honoris gratiam ex ipsis ob- 
tineret. Et hec usque ad hanc diem, sicut novi- 
mus el per quasdam quaerit incantationes. Cum 
autem sceleratus ille munusculum aliquod ab ali- 
quo hominum acceperit ut. vult, hunc miserum 
in ruinam certo inducit. Sed interea, dum ille 
malus de ruina eorum exsultans, sibi aliquid 
posse videtur, omnino tamen [inanis δὲ impo- 


τῆτα xal ἁγιωσύνην, xal τὸ θεσειδᾶς αὐτῶν καὶ δι᾽ 
αὐτῶν ἐν 845 ἡμῖν" τὸ πυρηειδὲς δὲ τὸ χαταρφλὲ- 
τὸν τὴν xaxiav, xal καταυγάξον τοὺς ἐν αἀχότει" «) 
πτερὰ δὲ ἔχειν τὸ voep»y xal ὀΨιπετὲς τοῦ νοός " χαὶ 
ἀπ᾿ ὥς ἔχαστον τῶν σχημάτων διὰ τῶν ἀσχημστί- 
στων ἀγγέλων χαὶ ἀσωμάτων τὴν ὑπὲρ ἡμῶν αὖ- 
τῶν ἐμφαίνει ἐνέργειαν " χαὶ ἀληθῶς δρώμενα ταῦτα͵ 
εἰ xal ὑπερφυῶς πρὸς διδασχαλίαν ἡμῶν εἶσι. Διὸ 
χαὶ εἰχονίζομεν ταῦτα, xal τ᾽μῶμεν, καὶ θεῖα f;yoo- 
μεθα. Τὰ τοῦ πονηροῦ δὲ πάντα ψευδῆ xai φαντα- 
στιχὰ, καὶ κατὰ πλάνην χαὶ ἀπώλειαν τῶν ὁρώντων 
γινόμενα. Μετασχνματίζεται γὰρ, φησὶ, σχότος ὧν, 
εἰς ἄγγελον φωτὸς, xai εἰς διάφορα σχῆματα, xai 
θηρίων δὲ μορφὰς. λεόντων τε xal ὄφεων, abis; 


Β ἑαυτοῦ, χαὶ σχορπίων xol χυνῶν χαὶ Ἑτέρων, $5; 


att, 
e € 


xai ἐν τῷ θείῳ ᾿Ἀντωνίῳ σχηματιζόμενος xal gav- 
τασιούμενος ἦν, καὶ λοιποῖς ἄλλοις τῶν &rlov, ἅπερ 
δεῖ πάντα χατσργεῖν. O3 μόνον δὲ ἀφ᾽ ἕαυτοῦ φαν- 
ταπτιχῶς ταῦτα δείχνυσιν, ὡς ἀσώματος ὧν, συν!- 
χῶς ποιχίλλων Éavt)y ὡς πονηρότατος νοῦς, χαὶ 
μετασχη"ατιζόμενος xal μεταδαλλόμενος, ὃ δὴ χαὶ 
ἀνθρώπινος νοῦς πο:χιλλόμενος πολλάχις πάσχει θὲ» 
)nttxO;, μεταστρέφει τε xal μετομορφοῖ λόγοις καὶ 
ἐννοίαις xai σχήμασιν ξαυτὸν, xal ποικίλως λέγει 
ὅσαπερ βούλεται xal πολλάχις ἐξαπατᾷ ἄνθρωπος 
ὧν ἀνθρώπους. Οὗ μόνον οὖν τοιαῦτα, ἀλλὰ καὶ ὑλῶν 
τίνων Ó ἐναγὴς δαίμων χαὶ σχοτεινὸς ἅπτεται, xi 
χνίσσῃ ὑπεισέρχεται xal χαπνῷ, καὶ χτύπους εἰς 
ἀέρα χινεῖ, καὶ τύπτειν Óoxsi πολλάχις, xal ὑπεισ- 
ἐρχετα. σώματα. Ταῦτα δὲ πάντα ποιεῖ, φαντάξειν 
βουλόμενος χαὶ ἐξαπατᾷν, ὡ; καὶ τοὺς “λληνα; 
ἐξτπάτητε, xol θυσία: ἐζήτει ζώων, ἕνα χἕν διὰ 
τῆς χνίσστης αὑτῶν φαντάζῃ, xal δοχῇ λαμδάνειν τι 
ἐξ αὑτῶν. Ταῦτα δὲ μέχρι τοῦ νῦν, ὡς ἐμάθομιν, 
xal παρά τινων ζητεῖ ἐπῳδῶν, τὸ μὲν Aap6ávew ὁ 
δείλαιος ὥς τι δῶρον παρά τινος τῶν ἀνθρώπων 
βουλόμενος, ἕλχων αὐτὸν εἰς ἀ: ὠλειαν, τὸ δὲ x2 
ἐπιχαίρων τοῖς τοιούτοις ὁ ἄθλιος, ὥς τι δοχῶι 
ἐνεργεῖν, πάμπαν ὑπάρχων τῇ τοῦ Χριστοῦ pou δυ- 
νάμει ἀσθενὴς xal ἀνίσχυρος. Οὐ xatk τοῦτον τοὶ 
vuv τὸν τρόπον ἐνεργοῦσιν οἱ ἄγγελοι ἀλλ᾽ clxor- 
χῶς ἐπιφαίνονται ἀληθῶ; xal χάτὰ θείας ἑννοίας 
xai πράξεις ἀγαθωτάτας, xal ἐνεργοῦσε θείᾳ δυνά- 


tens virtuti et potestati Christi mei subjicitur. D uec τὰ πρόσφορα, καὶ λόγους χαὶ φωνὰς ἐνεργοῦσιν, 


Non secundum hanc formam agunt angeli, se 
apparent in imagine vera et iuter. divinas conce- 
ptiones el. sanctissimas actiones : agunt quidem 
quasi pr:e se ferentes. virtutem divinam; sermo- 
»4i^8 ct sonos emittunt non corporaliter et materia- 
' liter, sed quasi in nos ducatum exercentes, et sicut 
sancti spiritus spiritui n^stro divinitus et vere 
appropinquanles et bona intentione se nobis jun- 
gentes, Dei voluntates manifestantes, non in fragori- 
bus οἱ tumultibus, sed in aliqua divina virtute et 
gratia, in z»diflcationem audientium , in pace et 
gaudio, Non insuper quarebant fumum sacrificii 
quo propitius Deus haberetur, sed ut in Manoe scri- 
etum est : « Tetigit virga carues angelus (virtute 


οὐ σωματιχῶς xal παχέω;, ἀλλὰ τὸ ἡγεμωνιχὺν tv 
ποῦντες ἡμῶν, xal ὡς νόες ἅγιοι, τῷ ἡ πετέρῳ vd 
θείως xai ἀληθῶς ἐγγίζουτες xal ἀγαθοε:δῶς ἑνού- 
μενοι, καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ βουλήχατα ἀπαγγέλλοντες, 
οὐδὲ χτύποις καὶ ταραχαῖς, ἀλλὰ θεία τευὶ δυνάμει 
χαὶ χάριτι, ποὸς oixoloutv τῶν ἀχουόντων, ἐν εἰ- 
ρήνῃ τε χαὶ γλλήνῃ. Καὶ οὐδὲ χαπνὸν ὑπεισήρχοντο 
θυσία; προταγομένγς Θεῷ ποτε, ἀλλὰ καθὼς γέγρα- 
πται ἐν τῷ Μανωὲ, «ἬἭψατο τῇ ῥάδδῳ τῶν χρεάτων 
ὁ ἄγγελος, τῇ θείᾳ δυνάμει δη)αδὴ, χαὶ ἐξελθόντο: 
ix τῆς πέτρας πυρὸς, ταῦτα χατέφαγε. » Τοῦτο δὲ 
χαὶ διὰ τῆς προσευχῇ; τοῦ '4o2 γέγονε, χαὶ àva- 
φθέντος πυρὰς, τά τε χρέατα xal τὰ; σχίΞαχας xol 
τὸ ὕδιορ καὶ τοὺς λίθους xazizays Καὶ ἄλλοι δὲ 


£37 


RESPON3A AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


8^8 


Tela :0: τῶν ἁγίων πολλάχις ἴσα vol; ἀγγέλοις θείᾳ A Dei scilicet), et exiens iguis de petra has consum- 


δυνάμει ἀληθῶς xal οὐ χατὰ φαντασίαν ἐνήργησαν. 
᾿Αλλὰ xa ἐξαιρίτως θεῖαι εἰχόνες αἱ τῶν m pog sov 
τοῦ Θεοῦ ὁράσεις χαὶ ἀληθεῖς θεωρίσι. Καὶ πάντα 
ταῦτα λόγους χέχτητα: θειοτέρους, χαὶ ὃπὲρ ὧφε- 
λείχς ἀνθρώπων γίνεται *. χαὶ xaU* ὁμοΐωσιν τῶν 
θείων τούτων ὁράσεων, καὶ τῶν ἀνγέλων ol θεωρ΄ αι 
ἀληθεῖς, εἰ καὶ εἰκονιχῶς δι᾽ ἡμᾶς χαὶ ἐν σ,ἥματι, 


διὰ τὸ χαὶ ἡμᾶς ἐν μορφῇ εἶνα: τοῦ σώματος καὶ ἐν 


σχήματι. Καὶ ταῦτα μὲν δι᾽ ὀλίγων πεοὶ τῆ; πρ'»- 
τὴς ἐρωτήσεως. : 


psit. » Hoc enim factum est per preces Elie : « et 
descendeus ignis οἱ carnes, οἱ ligna, el Aquam, et 
lapides consuunsit. » ΕἸ ceteri. plerique sancto- 
rum s:xpe eadem per angelos et. virtutem divinam 
vere et non plianslastice operati sunt, Sed et prz- 
sertim divine imagines, oracula prophetaru.n 
Dei et ver: historie. Quibus omnibus sermones 
Dei constituuntur, in utilitatem bominum proladi : 
et sicut biec divina oracula , ita et angelorum fileles 
historiz, qui venerunt. in imaginibus propter nos 


et quadam specie et figura, quia et nos sumus in. forma οἱ figura. corporis. Et liec quidem breviter ad 


primam quzestionem. 
EPOTHEIZ B. 

'H ἀναπνοὴ πῶς ἐν ἡμῖν γίνεται ; Kal πῶς τὸ 
βρέξος ἀναπνεῖ ἐν τῇ μήτρᾳ ; Καὶ πῶς, κρατη- 
θείσης τῆς πνοῆς, ἐξέρχεται ἡ ψυχή; 

Πῶς δὲ àv τῷ ἀνθρώπῳ ἣ πνοὴ, xai πότε ἐν αὐτῷ, 
xaY εἰ ἐν τῇ μήτρᾳ τὸ βρέφος ἀναπνεῖ, 896 χαὶ τί 
τὸ ἐνεργοῦν αὐτὴν, xal πῶς χωλυθείσης νεχροῦται 
ὁ ἄνθρωπος, λέγομεν χατὰ δύναμιν οὕτω. Πρῶτον 
μὲν, ὅτι ταῦτα φυσιχωτέρας ζητήσεως, χαὶ οὐ χρεία 
περὶ τοιούτων λέγειν ἡυᾶς ἔπειτα δὲ οὐδὲ λύσεως 
θειοτέρας εἷς ταῦτα χρεία. Διό φαμεν, ὡς ἐπειδὴ δι- 
πλοὺς ὁ ἄνθρωπος, ἰδίᾳ μὲν χαὶ τὰ τῆς ψυχῆς, ἰδίᾳ 
δὲ χαὶ τὰ τοῦ σώματος χέχτηται, εἰ xal ἕν ἐστι 
ζῶον, καὶ ἄνθρωπο: εἷς &ux τῇ ψυχῇ xat τῷ σώ- 
ματι. Ἧ ψυχὴ δὲ εἰ καὶ τὸ σῶμα ζωηποιεῖ, ἀλλὰ xa 
xaÜ' αὑτήν ἐστι. Καὶ δῆλον ὡς μένει xa Éact, λυο- 


μένου τούτον, χαθά δὴ xat ἡ Ἐχχλησία δηξάζει, xal C 


δείχνυσι, διά τε τοῦ ζωοποιοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν 
ὃ à σαρχὸς θανάτου, χωρισθείσης τῆς ἁγίας αὑτοῦ 
Ψυχῆς τῷ θανάτῳ τοῦ σώματος, καὶ πάλιν ἐνωθεί- 
σης τῇ ἀναστάσει, γαὶ διὰ τῶν ἁγίων αὐτοῦ, ὧν 
μένουτιν αἱ Ψυχαὶ χαὶ μετὰ θάνατον ζῶσαι χαὶ 
ἐνεργοῦσαι, ἐν αὐτῷ φαινόμεναι. Κέχτηται οὖν τὸ 
σῶμα φυσιχά; τινας ἐνεργείας πρὸς τὸ ζῇν xaX μέ- 
νειν αἰσθητῶς, αἵ xal ἔμφυτοι τῆς σαρχὸς τελοῦσι 
δυνάμεις, χατὰ μίμησιν τῶν τε ζώων xal τῶν qu- 
τῶν * ἐπεὶ ὡς xal ταῦτα Ex τεσσάρων στοιχείων, καὶ 
τὸ ἀνθρώπινον σῶμα σύγχειται, καὶ τούτοις στοι- 
Λείοις συμπάσχει, xal τοῖς χαιροῖς συναλλοιοῦται, 
καὶ χατὰ τὰ ἄλογα σπείρεταί τε χαὶ τίχτεται, xol 
γένετιν xal. αὔξησιν ἔχει χαὶ φθίσιν, xal νεόττταο 
xai γῆρας, xal τὰ λοιπὰ τοῦ σώματος. Ὅθεν νόσοις 
τε xal μαχαίρᾳ, xal πνιγμονῇ, xal λοιποῖς ἄλλοις 
δυμπτώμασιν ἀποθνήσχει. 'H λογιχὴ δὲ ψυχὴ εἰ xal 
αυμπάσχει τῇ ἑνώσει, ἀλλ’ οὐ συναποθνήσχει τῷ 
σώματι. Ὅθεν xat dj ἀναπνοὴ χατὰ φύσιν ἐν αὐτῷ 
ἐνεργεῖται τῷ σώματι, καὶ ὀργανιχῶς διὰ τῶν ῥινῶν 
xa! τοῦ στόματος χαὶ αὐτοῦ τοῦ γαργαρεῶνος oixo- 
νομεῖται. Καὶ ἡ μὲν χαρδία ἀπωθεῖται εἰς τὸ ἔξω 
τὸ ἐν αὐτὴ τυγχάνον θερμόν" λαμὄάνει δὲ ix τῶν 
ἔξωθεν τὸν εἰσπνεόμενον ἀέρα, καὶ οὔτω ζῇ χαὶ 
χινεῖται, καὶ ἐνεργεῖ τὸ ζῶον, ὁ ἄνθρωπος, ὡς καὶ 
διὰ τῶν λοιπῶν ἄλλων ὀργάνων τά τε τῆς τροφῆς 
χατεργάζεται, xal τὰ πρὸς σύστασιν οἰχείαν οἶχο- 
voutt, xal τὰ περιττὰ ἀποῤῥίπτει τὸ σῶμα, τοῦ 
Θωυῦ Λόγον, τοῦ τὴν φύσιν δημιουργήσαντος, δύνα- 


QU.ESTIO 1]. 


B. Quomodo fiat in nobis respiratio, qua ratione infans 


respiret in utero matris, ei quomodo respiratioie 
intercepta hovio exanimetur? 


Quomodo in homiue respiratio, et unde sit haec, 
et utrum fetus in. matrice respiret, et quid respira- 
tionem producat, et quo modo hac cessanté mo- 
riatur lio:o? [ta ad. hzc respondemus pro posse. 
Primo quidem cum hzc quzstio sit potissime na- 
turalis, nec. utile nec. necessarium nobis esset. d: 
istis rebus (isserere, Neque insuper summa uiili- 
ἰδ in solvenda ista questione ab altioribus οἱ 
quasi divinioribus principiis, Idcirco tamen respou- 
demus, quia, cun hono sit. duplicis substantie, 
propria attributa animae, et propria corporis atiri- 
buta accepit, et est. unum aniinal et unus howo in 
anima simul et in corpore. Anima quidem corpus 
vivificat et insuper vitam suam habet propriam. Et 
cerium est quod mauet et. superest, ipso soluto, 
Sicut et. prxedicat Ecclesia, illud confirinans exem- 
plo Salvatoris nostri, vite auctoris, cujus anima 
sanctissima, per mortem ejus secundum carnem, 
ἃ corpore vita functo, primum separata e«t, cui per 
resurrectionem rursum pr:esens facta. est, et per 
ganctos ejus quorum ani.nzf. post. mortem manent 
in cclo viventes, et in ipso viventes et ageules 
postea apparebunt. Accepit igitur corpus quasda:u 
naturales virtutes et energias ad viveudum et ma- 
nendum sensibile : naturalia enim carnis sunt ver:e 
faeultates, in similitudinem auimalium οἱ planta- 
rum quz ex quatuor elementis coalescuut, ct idein 


D de humano corpore, quod sicut et hze elementa 


afficitur, et pro temporibus mutat, et sicut irra - 

tionabilia seminatur et parturitur, habetque gene- 

rationem, augmentum, incremeutu:n, consuamptio- 

nem, adolescentiam, et senectutem et cztera propiia 

corporibus. Unde morbis, et gladio, et suffocatione, 

et czteris casibus interire potest. Rationalis autem ; 
anima etsi simul corpore patilhr, non tamen cu: , 
ipso moritur. Unde respiratio natur» in eorpore ' 
producitur et narium et oris ministerio exer- 
cetur el gutturis, stomachus autem aerem respi- 
ratum cum calidus evaserit, oxspirat, novum 
respirandum «e (oris accipiens, et ita homo 
vivit et movetur οἱ seipsum vivum przbet 
agendo, et caterís omnibus organis.! 


839 


ΤΥ ΝΙΝ TIHIESSALONICENSIS. ALLCUIED. 


84 


menta sascipienda , ad constitutionem propr am A μιν αὐτῇ δεδωκότος, πάντα xarà )Óyow xai xpasr- 


evolvendam, ct tandem ad ejiciendum superflua 
corporis; sie a Dei Verbo, Creatore. nature vir- 
tute accepta. omnia faciendi in seipso secun- 


dum verbum Dei et convenien!er et. naturaliter. : 


In matrice igitur fetus respirat per matricem; 
sicut enim totum corpus mulieris naturaliter ordi- 
natur, ita et fetus in ipsa sicut membrum corporis 
ejus. Quidain enim dicunt, quod homo in matrice 
minime per respirationem vivit; sed, sicut philo- 
sophi dixerunt, omnino naturaliter. Nam sicut 
plante non vivunt per respirationem, sed eo quod 
radices habeant fixas in terra, ita et in matrice 
fetis per. tenuem. ligaturam, in meimbrauis fixam 
matricis, iutroaccipit necessaria vite ; parturitur 
deinde. et per seipsum vivit alimentis et respira- 
tionc, sicut et czetera non rationalia animantia.Agi- 
tur anima rationali qux est iu ipso, et nutritum 
ab extra regitur. Sensim intelligentia proficit, non 
quasi ex anima rationali praeesistente proccdat, ut 
stultis placuit Gracis, scd profectu sux» ipsius 
anime qua a principio in ipso est, Dei Creatoris 
virtute cum spermate. infusa, ut. loquitur sanctus 
mal infirmum est οἱ dejectum, et virtus anima 
QUJESTIO 1l. 


Qua ratione angeli Deo adsistant, et quomodo, ut in 
Jobi libro, medius inier ipsos steterit diabolus. 
ltem unde angeli cognoscant quid Deus velit , et 
qua ratione demon ad. tenebras damnatus possit 
versari coram facie Dei? 


De dubio autem qua forma assistant angeli Deo 
que:à non tamen cernere possunt, el quomodo 
ejus cognoscant voluntatem, et quomodo dials- 
lus ipsi assistat in medio angelorum , dicemus, 
quod sub aliqua forma angeli Deo appareant dicere 
super nos est, et soli Deo notum atque angelis, et 
illis forte qui cum angelis sunt et hzc scire digni 
sunt babiti. Quomodo ergo nos cum pulvis simus, 
ea qua de spiritualibus sunt et conceptum nostrum 
excedunt intelligemus ? Modo quo per Scriptura 
possumus scire. Amori assistunt divino, quem im: 
mobiles contemplantur, et cujus desiderio consu- 
muntur. Non quasi in loco, nam super omnia Deus, 
sed ipsi proximi sunt vinculis charitatis , et per 
puram intelligente contemplationem, οἱ insuper 
ipso pleni, ejus splendoris fulgurautis sunt partici- 
pes; minime vero gum videut in substantia ; cuiu 
et ipsis omnino invisibilis sit natura Dei et ultra 
creaiuras ejus non possiat attingere, nec Creato- 
teni videre, Si enim nos ange:os qui super nos sunt 
sensibus uou possunius videre, multo minus ipsi 
increati. naturam. unquam — a$sequentur. Idcirco 
solummodo participes esse possunt luminis inde 
erumpentis , et inde habere revelationes, spiri- 
tumque. liabent ex. primo Spiriiu οἱ sermonem ex 
Verbo Dei viventis. Rationem habent per eum ct 
sanctilalem. οἱ motum ex. Spiritu, et sic. intelli- 
gunt voluntatem Dei, et quideni plena. certiuidine 
etiam extra. corpus; et. ad opus ejus adimplen- 
duin fervidissi:zne et sine intermissione feruntur. 


* 


Gregorius Nyssenus. Primum enin 


χόνιως ἐνεργεῖν ὑπὲρ ἑαυτῆς, xal φυσιχῶς. "Ev τῇ 
μέτρᾳ δὲ τὸ βρέφος ἀναπνεῖ 5.à τῆς μητρός. Ὡς vào 
ἅπαν τὸ σῶμα τῆς γυναιχὸ; ἐξιικονομεῖται φυτ'- 
χῶς, xal τὸ ἐν αὐτῇ βρέφος ὡς μέλος τοῦ σώμπτις 
αὑτῆς. Τινὲς δέ φασιν, ὡς ὁ ἄνθρωπος 5v τῇ μήτρᾳ 
οὗ Bi ἀναπνοῦῖς ζῇ, ἀλλ᾽ ὡς οἱ ἔξω σοφοὶ λέγουσιν, 
οἵον φυτιχῶς. Ὡς yXo τὰ φυτὰ οὐ δι᾽ ἀναπνοῖ,ς ζῇ, 
ἀλλ᾽ ix τοῦ τὰς; ῥίζας ἐμπεπηγυίας ἔχειν 58 γῆ, 
οὕτω δὴ καὶ ἐν τῇ μήτρᾳ τὸ βρέφος διά τινος popio 
ἐμπεφυχότο; τοῖς μέλετι τῆς μητρὸς, τὰ τῆς Qu 

ὑποξέχετα: * ἀποτεχθὲν δὲ, χαθ᾿ ἑαυτὸ ζῇ dX τῖς 
πτροφῆ-: καὶ ἀναπνοῆς. ὡς χαὶ τὰ ἄλογα ζῶ. Τῇ 
λογιχῇ δὲ ψνχῇ ἐν αὐτῷ οὔσῃ ἄγεται, καὶ τρχφὲν 
ἐξοιχονομεῖται. Ἐς ἔννοιαν ἔργεται δὲ κατ᾽ ὀγέγον 
ὕστερον, οὐ τῆ; λογιχῆς ὕστερον Ψυχῆς ὕπαρξάτῃη;, 
οὐδν προῦπαρ,ούσης χατὰ τοὺς ἄφρονας Ἕλληνας, 
ἀλλ᾽ οὔτης μὲν ἐν αὐτ-ᾧ φυσιχῶς ἄρχτθεν τῷ σπέρ- 
ματι δημιουργιχῇ θείᾳ δυνάμει, ὡς 6 NzZosn; cox 
Γρηγόριος θεῖος " ἔμψυχον γὰρ τὸ ζῶον ἐξ ἀρχῆ; 
χαταδάλλεται, τῆς δυνάμεως τῆς Ψψυχῖς ingawe 
μένης δὲ τῇ τελειότητι τοῦ ὀργάνου. 

animatum aai. 


paulatim apparet cum perfectione organorum. 


Ὃ 
,"ὰ 


D 


EPOTHZIZ Γ΄. 


Τίνι «τρόπῳ παρίστανται οἱ ἄγγελοι κῷ Θεῷ; Καὶ 
πῶς ὡς ἐν πῷ 'IG6, μέσον αὑτῶν καὶ ὁ Διάβξο- 
Joc ἔστη ; Καὶ πῶς μαγθάνουσι τὸ θέλημα οἱ 
ἄγγελοι τοῦ Θεοῖ" ; Καὶ πῶς ὁ ζο:ερὸς Δαίμων 
ἐγώπιον τοῦ Θεοῦ; 

Πρὺς δὲ τὸ ἀπόρημα τίνι παρίστανται τρόπῳ nl 
ἄγγελοι τῷ Θεῷ. μὴ ἑωρακότες αὐτὸν, xal zu: τὸ 
αὑτοῦ μανθάνουσι θέλημα, xax πῶς ὁ διάδολος αὐτῷ 


᾿ παρίσταται μέσον τῶν ἀγγέγων. τοῦτο ἐροῦμεν, ὅτι 


τίνει τρόπῳ παρίστανται ὁ ἄγγελοι τῷ Θεῷ zio 
ἡμᾶς λέγειν καὶ μόνον τοῦτο Θεῷ xal αὐτοῖς γνὼ 
στὸν τοῖς ἀγγέλοις. ἴσως δὲ xal τοῖς χατ᾽ ἀγγέλους 
οὖσι xai 399 παρὰ Θεοῦ ταῦτα μανθάνειν ἢ ξ' p ἕνοι:. 
Πῶς οὖν ἡμεῖ:, χηϊχοὶ ὄντες, τὰ πεοὶ τῶν ἀὔλων xz! 
ὑπὲρ ἡμᾶς ἐννοήσωμεν; 007, ὡς ἔχομεν ἀπὸ τῆς 
Γραφῆς ἐννοεῖν, ἔρωτι παρίστανται θείῳ xat θεω- 
pla ἀχλινεῖ, χαὶ τῷ πόθῳ περὶ αὐτὸν τελοῦσιν, οὐ 
τοπιχῶ; * ὑπὲο τὸ πᾶν γὰρ ὁ Θεός “ ἀλλὰ τῇ τῆς 
ἀγάπη: ἐγγύτητι, χαὶ τῇ νοητῇ θεωρίχ, ἔτι δὲ χαὶ 
τῷ πληροῦσθαι xal μετέχειν ἐχεῖθεν ἀπαυγαξούττς 
eene Οὐ γὰρ χατ᾽ οὐσίαν αὐτὸν δὁρὼσι. Kao! 

οὐτοις γὰρ ἀθεώρητος φύσει ἐστὶν ὁ Θεὸς, χτίσματι 
τε)οῦσιν αὐτοῦ, xal τὸν ὑπὲρ τὴν φύσιν αὐτῶν 
xa! χτίστην ὁρᾷν οὐκ ἰσχύουσιν, Ei γὰρ ἡμεῖς à-o- 
νατοῦμεν ὁρᾷν ἀγγέλους, αἰσυητῶς ὑπὲρ ἡμᾶς ὄντας, 
mo? γε μᾶλλον οὗτοι τὸν ἄχτιστον οὐ θεάπονται 
φύσει. Διὸ τοῦ ἐκεῖθεν φωτὸς μετέχουσι μόνον, xi- 
χεῖθεν ἀποχαλύψεις δέχουται, xal τὸν νοῦν Ex toU 
πρώτου νοῦ χινούμενον ἔχοντες, xal τὼν λόγον ix 
τοῦ Λόγου τοῦ ζῶντος. Λογιχοὶ γάρ εἰσι δι᾽ αὐτὸν, 
xaX τὴν ἁγιασμὸν xal τὴν xivn3:v ἐκ τοῦ Πνεύμα- 
«o; γχαταιουῦσι τὸ θεῖον θέλημα" xai ἀσιυμάτως 
πλτροφηροῦνται" xal πρὸς τὴν ἐργασίαν χαὶ ixzit- 
ρίυτιν τούτου θερμοτάτως κινοῦνται val iod 


zog 2), ἔπτη 


Mico:; δὲ τούτω», χατὰ xv τοῦ 156 is 


841 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM, 


84? 


xu: ὁ διάδολος, οὐ xarà tbv τόπον xai στάσιν τὴν A In medio eorum secundum Job historiam stetit 


τῶν ἀγγέλων. Πῶς γὰρ ὁ ix τοῦ οὐρανίου χώρην 
πεσῶν ; ὡς ὁ Σωτὴρ ἔφη" « Ἐθεώρουν τὸν Σατανᾶν 
6; ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα. ν» Ἐνδιαί- 
τῆμα γὰρ τῶν ἀγγέλων ὁ οὐρανός. Καὶ γὰρ εἰ καὶ 
ἀσώματά. εἰσι πνεύματα οἱ ἄγγελοι, ἀλλ᾽ ὅμως πε- 
ριυραπτοὶ xal ἐν τόπῳ, ὡς χαὶ ὁ ἡμέτερος νοῦς. 
Móvoy ὃὲ τὸ Θεῖον ἀπεριόριστον, Ἵστατο οὖν 5 mo- 
νηρὺς ἐν μέσῳ τῶν ἀγγέλων, οὗ τῷ τόπῳ καὶ τῇ 
στάτει, ὀλλὰ τῇ ἑπάοσει τῆς ἀλαζονείας αὑτοῦ, καὶ 


τῷ ὑψινεφεῖ τε xal ἀντιθέῳ τοῦ φρονήματος, οὗ. 


30 περαιτέρῳ τοῦ ἀέρος δύναται βαίνειν ὁ χατα- 
χριθεὶς μᾶλλον ὑπὸ τὴν γῆν χαὶ τὸν ἄδην εἶναι 
ἀεὶ. Ἵστατο οὖν χομπάζτων, xal χατὰ Θεοῦ τοῦ ποιή- 
σαντος αὐτὸν, καὶ ἀθάνατον χαταστήσαντος, χινού- 
μενος δυσπεδῶς, xal χατὰ τοῦ θεράποντος αὐτοῦ 
"106, ἐπαιρόμενος φβονερῶς, χαὶ τὴν περὶ αὑτοῦ 
τοῦ Θεοῦ μαρτυρίαν σπεύδων ἀποδεῖδαι ψευδῆ. ᾿Αλλὰ 
xaX τῇ θείᾳ θελήσει δέδοται αὐτῷ χώρα τὰ τῆς μα- 
viae ἐνεργεῖν εἷς ξδοχιμῆν καὶ προχοπὴν τοῦ μαχα- 
ρίου Ἰὼβ ἐχείνου, ἵνα μὴ τολμᾷ λέγειν ὁ πονηρὸς, 
ὡς οὐ δεδοχίμασται ὁ δίκαιος, οὐδὲ ἀνεφάνη τῇ 
πείρᾳ δίχαιος (v. Ὃ γὰρ χοινὸς ἐχθρὸς οὐχ ἰσχύει 
τι παρὰ γνώμην θεοῦ χατὰ τῶν χτισμάτων αὐτοῦ, 
εἰ χαὶ τὰ μὲν τῶν ἐπερχομένων ἀφίησι Θεὸς εὐδοχίᾳ 
γίνεσθαι τοῖς ἀνθρώποις, τὰ δὲ ἐγχαταλείψει παρα- 
χωρεῖ, ὧ: ix πάσης σχεδὸν τῆς Γραφῆς διδασχό- 
μεθα. Καὶ ταῦτα μὲν ἐν βραχεῖ περὶ τῆς τρίτης 
ἐρωτήσεως. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ A. 


C 
Τὰς ἐξεργομιένας ψυχὰς dyreAoc εἷς λαμβάνει, 7) 


zoAAol ; Καὶ εἰ χωρὶς ἀγγέλου ἐξέρχονται. Καὶ 
πῶς ἀαμδάνεται ἡ ψυχὴ ἄδιϊιος οὖσα; xa! ποῦ 
πορϑύεται ; Καὶ εἰ δύναται ψυχὴ κατέχεσθαι 
ὡς ἡ τοῦ πλουσίου ὑπὸ πυρός; : 


Περὶ δέ γε τῆ; τετάρτης, ὅτι εἰ εἷς ἄγγελος ἧ 
πολλοὶ λαμβάνουσιν ἀνθρώπου ψυχὴν, καὶ εἰ χωρὶς 
ἀγγέλου τοῦ σώματος οὐχ ἐξέρχεται, xal πῶς λαμ- 
δάνεται ὁ π᾿ ἀγγέλου, ἐπεὶ χαὶ ἄμφω πνεύματα, xal 


ποῦ ἀπέρχεται, εἰς τὸν οὐρανὸν ἣ εἰς τὴν γῆν, fj εἰς - 


τὸν ἄδην, καὶ πῶς ἐν φλογὶ ἀσώματος οὖσα, ταῦτα 
χατὰ δύναμιν λέγομεν’ Ὅτι μὲν ὑπ᾽ ἀγγέλων ἁγίων 
λαμθάνονται αἱ τῶν διχαίων ψυχαὶ, αἱ δὲ τῶν ἀδί- 
xu» ὑπὸ δχαιμένων, ἀπὸ πολλῶν ἱστοριῶν xal maspt- 
χῶν λόγων ἔγνωμεν " xal τὸ ἱερόν φησιν Εὐαγγέ- 


diabolus non in loco et sede angelorum. Quomodo 
enim ille e coelesti choro cecidit ? sicut dixit Sal- 
valor : « Videbam Satanam sicut fulgur de coelo 
cadentem : » nam collum habitatio est angelorum. 
Etenin: quamvis angeli spiritus sint incorporales, 
sed tamen circumscripti, et in loco sedent sicnt et 
spiritus noster : unus enim Deus cst infinitus, Ste- 
tit igitur Malus in medio angelorum, non locum oc- 
cupans et sedem lahens, sed in elatione jactantize 
el superbiz sus», et cogitans se esse super nubes 
et qualem similemque Deo. Sed non potest ascen- 
dere ulira aerem, seu potius damnatur ad com- 
morandum semper sub terra et in inferno. Stetit 
igitur plenus jactantia, et. impie motus adversus 
Deum qui fecit illum et constituit. immortalem, et 
contra Job servum Dei invidiose inflatum , falsum 
esse ostendere volens quod de illo protulerat Deus 
testimonium. Sed et voluntate Dei .da:um est ci 
hic vesaniam ostendere in experimentum et pro- 
eessum ipsius beati Job, ut malus non possit dicere 
quia non est expertus justus, et quia tentatione 
non manifestata est justitia ejus. Impurus ergo 
hostis nibil potest. contra creaturas prater l'ei 
scientiam : et si qux eveniunt bominibus, hzc ip- 
sis benevolentia permittit Deus fleri, et omnibus 
qua permittit utilia reddit, sicut ex omnifere Scrip- 
tura discimus, Et hzc breviter in tertiam quzstic- 


nem. 
A 


QUAESTIO IV. 


Egressas a corporibus animas num singuli am plures 
angeli excipiant, et num sine. angelo egrediantur. 
Quomodo possit excipi anima expers materie, el 
quórsum abeat. Num possit ab igne contineri sicut 
anima Divitis ? | 


Ad quariam autem questionem utrum unus aut 
plures angeli auferant animam liominis ; el an sine 
angelo non exeat e corpore ; quomodo auferatur ab 
angelo cum sint uterque spiritus; et quo abeat, in 
colum, aut in terram, aut in ivfcrnum; et quo- 
modo comburatur cum non habeat corpus : hzec 
pro posse dicemus : quod anim: justorum ἃ 
sanctis angelis, impiorum vero a damoniis au- 
ferantur, et lioc multorum bistoricorum et Pa- 
trum sermonibus cognoscimus ; idemque dixit 


λιὴν περὶ τοῦ πένητος Λαζάρου ἀποθανόντος, αὑτὸν D Evangelium de paupere Lazaro mortuo, quod 


ὑπὸ ἀγγέλων ἀπενεχθῆναι εἰς τὸν χόλπον τοῦ 
᾿λθραάμ. Μαρτυροῦσι δὲ xal αἱ θεωρηθεῖται τῷ 
θείῳ ᾿Αντωνίῳ ψυχαὶ, fj, τε τοῦ Νητριώτου "Apouv, 
xai ἡ τοῦ Θηδαίου δὲ Παύλον, ὡς ὁ μέγας ἐχτίθη- 
av). ᾿Αθανάτιος, xaX πολλῶν δὲ. ἄλλων ἁγίων μαχα- 
ριώτατα. ψυχαὶ, οὐ μόνον ὑπὸ ἀγγέλων θείων προσ- 
λαμθανόμεναι, 398. 4X καὶ ὑπὸ ψυχῶν ἁγίων δο- 
ρυφορούμεναι, εἰς παράχλησιν αὐτῶν, οἶμαι, καὶ τι- 
μὴν, ἀπ'στε)λομένων τούτων παρὰ Θεοῦ. 'Δριθμὸν 
δὲ οὐχ ἔγνωμεν ἀγγέλων. Mo) Aáxig δὲ xal ἕνα, ὡς 
Εὐθύμιος ὁ μέγας ἔδλεψεν ἄγγελον χατέχοντα τρίαι- 
ναν, ἠχούσαμεν ἐν τοῖς τῶν Πυτέρων λόγοις, xai 
δύο δὲ xal πλείονας ἀγγέλους παραγεγονότας, mi 
τῷ λαθεῖν ψυχήν. Οἶμαι δὲ τοῦτο τατὰ τὴν 
ParnoL. 6n. CLV. 


ab angelis sublatus sit in sinum Abraliz. Te- 
stantur enim sanctum Antonium contemplatum 
esse animas exeuntes, ut narravit magnus Athana- 
sius de anima Pauli Thebani, et multoram aliorum 
beatissimas sanctorum aninas. Nequre solum a 
sanctis angelis ablatze sunt, sed et custoditze a sanc- 
t s animabus a Deo missis in protectionem quidem 
et honorem ipsarum. Numerum autem non scimus 
angelorum ad hoc deputatorum. Spe unum legi- 
mus in sermonibus Patrum ; vidit Eutlymius mag- 
nus custodientem Triznam et duos vel plures an- 
gelos prapositos ad suscipiendam auiniam, et illu t 
forte propter dignitatem animarum suscipiendarum: 
et animas justorum ἃ pluribus angelis suscipi Dro 
21 


- 


813 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


84 


earum merito vel a paucioribus : aniuias. denique Α ἀξίαν γίνεσθαι τῶν μεθισταμένων ψυχῶν, xal τῶν 


peccatorum ἃ demonibus rapi; sed non tamen 
preter notitlam Dei aut contra sententiam ejus : 
non enim absque przsentia angeli animze peccato- 
rum separantur a corpore, ne inimicus regiones 
circumeat nequiter et sine modo bominem inter- 
ficieus, et denique ne credatur dominus mortis et 
vitz '. Accipitur ab angelis immaterialibus ani- 
ma, immaterialis et ipsa. consequenter, imo natu- 
ra sua, [labent enim —necessitodinem aliquam 
cum immaterialibus angeli. Animx vero profici- 
Scuntur, ut a sanctis doctoribus discimus, ad 
loca earum vita et operationibus digna, εἰ 
"πὸ quidem. in celo, quarum conversatio in colis 
erat. Qux/!am vero in ccelum cum corporibus 
translatze sunt, sicut eodem mente raptus Paulus 
docet, qui postea dissolvi cupiebat et esse cum 
Christo *, et ut fiat illud Domini verbu: : « Ubi 
sum ego el ipsi mecum sint ὃ; » οἱ illi sunt in 
paradiso , secundum illud : « llodie mecum eris 
in paradiso *. » lbi enim esse animas omníum 
qui post poenitentiam u:ortui sunt, sicut οἱ ejus 
animam cauti sapientisque latronis , credendum 
cst. Et juste quidem : qui enim Christum perfecte 
sunt imitati, ipsum &scendentem in coelum sequentur 
et cum ipso in celo erunt, In paradiso quoque sunt 
quos,sicut latronem poeenituerit ; nam et celum 
et paradisum aperuit Christus. Et anima quaeque 
juxta vitam suam accipiet a Deo consolationem, 
omnes enim sunt imperfect» usque dum veniat 
Pominus, sicut docemur : Ut non sine nobis, inquit, 
perfecti fiant *; et consequenter qui perfectionem 
ex fide percipiunt, non receperunt mercedem suam. 
Peccatorum. vero atque infilelium animas in in- 
ferio essc credendum est, quemadmodum sanctorum 
in celo, et in allis Jocis obscuris et tristibus, 
peccatis eorumdem et. infidelitati corresponden- 
bus, daemonibus obnoxime, a quibus veluti. ty- 
rannis meroribus ac laboribus cruciabuntur. 
Nunc autem prenam non luunt perfectam cum non- 
dum adsint corporibus quibuscum peccaverunt, 
et cum nondum de cavo descenderit. Dominus qui 
jidicabit omnes et reddet. unicuique secundum 
opera ejus. Sed neque est quxdam castigatio prima 


iu quam peccatrices animae ingrediantur puniend:e D 


juxta malitiam suam et postca liberande ab ulte- 
forc pana, sicut pessime blaterantur. quidam... 
Cum enim sanctus Gregorius Dialogus dixit ani- 
màs in igne torqueri, lioc secundum  intelligen- 
tias dixit; ita ut animai sint quasi captiva in quo- 
dam loco postquam et secundum quod judicat et 
damnata fuerunt affligendas in igne per conscien- 
tiam ; ita ul insuper gratize Dei facte exheredes, 
demonibus subjiciantur ; sicut et loquitur Chryso- 
$tomus, affirmans in Commentariis suis in Acta 
apostolorum arimas cruciandas per conscientiam 
et per separationein ἃ Deo lianc. ultimam οἱ :eter- 


? Philip. 1, 25. ? Joan. xvii, 24. 


* Luc. xxt, 45. 


διχαΐων τὰς μὲν ὑπὸ πολλῶν παρακαλεῖσδαι ἐν τῇ 
ἐξόδῳ χατὰ τὴν αὑτῶν προχοπὴν, τὰς δὲ zb ἐλατ- 
τόνων, τὰς τῶν ἁμαρτησάντων δὲ πάλιν ὑπὸ δαιμό- 
νων ἁρπάζξεσθαι, τέως Y2 μὴν οὐ παρὰ γνώμην 
θεοῦ. Καὶ γὰρ οὐδὲ τῶν ἁμαρτωλῶν al ψυχαὶ χω- 
Q« ἀγγέλου γωρίζονται, ἵνα μὴ χώραν ὃ ἐχθρὸς 
εὖροι θανατοῦν τὸν ἄνθρωπον, xal παρὰ xa:pbv, 
ααὶ ἵνα pf νομισθείη χύριος εἶναι τοῦ θανάτου καὶ 
τῆς ζωῆς. Λαμθάνεται δὲ ὑπ᾽ ἀγγέλων ἀΐλων ἡ 
Ψυχὴ δῦλος οὖσα, ἀχολούθως, μᾶλλον δὲ xav φύσιν. 
Συγγενῶς γὰρ πρὸς τὰ ἄῦλα οἱ ἄγγελοι ἔχουσιν. 
Αἱ ψυχαὶ δὲ πορεύονται, ὡς παρὰ τῶν ἁγίων μαν- 
θάνομεν, ἐν τόποις τῆς ζωῆς αὐτῶν χαὶ πολιτείας 
ἀξίοις" χαὶ al μὲν ἐν τῷ οὐρανῷ, αἷς καὶ τὸ πολί- 
τευμα ἦν ἐν οὐρανοῖς. Αἴτινες δὴ καὶ pésk τοῦ 
σώματος οὖσαι εἰς οὐρανοὺς ἀνηνέχθησαν, ὥσπερ ὁ 
Παῦλος ἁρπαγεὶς ἐκεῖσε διδάσχει, χαὶ ἐπιθυμῶν 
ἀναλῦσα' xal σὺν Χριστῷ εἶναι, καὶ ἵνα γένηται 
τὸ, «€ “Ὅπου εἰμὶ ἐγὼ, καὶ αὐτοὶ ὦσι μετ᾽ ἐμοῦ, 9 
ὅπερ ἔφη ὁ Κύριος. Οἱ δὲ ἐν τῷ καραδείσῳ εἰσὶ, 
χατὰ τὸ, ε Σήμερον μετ᾽ ἐμοῦ ἔσῃ iv τῷ παρᾶ- 
δείσῳ. » "Ἔνθα xal πάντων τῶν διὰ μετανοίας: ἐξερ- 
χομένων εἶναι τὰς ψυχὰς πιστευτέον, ὡς xai τὴν 
τοῦ εὐγνώμονος ἐχείνου λῃστοῦ ψυχήν. Καὶ διχαίω:, 
οἱ μὲν ἐν τῷ οὐρανῷ ὡς τὸν Χριστὸν ὁλιχῶς μιμη- 
σάμενοι, εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀναληφθέυτι συνεῖναι, 
οἱ δὲ ἐν τῷ παραδείσῳ, ὡς ὁ λῃστὴς, μετανοήσαντες " 
χαὶ γὰρ ὁ Χριστὸς χαὶ τὸν οὐρανὸν χαὶ τὸν παρά- 


ἃ δεισον ἤνοιξεν. ᾿Αναλόγως δὲ τῇ ζωῇ ἑχάστη δέχε- 


ται xal παρὰ Θεοῦ τὴν παράχλησιν, πᾶσαι δὲ εἰσιν 
ἀτελεῖς, ἕως ἂν ὁ Κύριο; ἔλθῃ, χαθὼς διξασχό- 
μεθα" « Ἵνα μὴ χωρὶς ἡ λῶν, φησὶ, τελειωθῶσι. » 
Καὶ οὗτοι πάντις τελειωθέντες διὰ τῆς πίστεως, 
οὐχ ἐχομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν. Τὰς τῶν ἁμαρτω- 
λῶν δὲ χαὶ ἀπίστων ψυχὰς καὶ ἐν τῷ ἄδῃ πιστεὺ- 
τέον εἶναι, ὥσπερ χαὶ ἐν οὐρανῷ τῶν ἁγίων, χαὶ ἐν 
ἑτέροις τόποι; ἀφεγγέσι χαὶ θλιδεροῖς, χαὶ ἀναλόγως 
ταῖς ἀμαρτίαις αὐτῶν, καὶ τῇ ἀπιστία, ὅπὸ δαιμό- 
νων ἄρχεσθαι xal τυραννουμένυς ὀδυνᾶσθαι * οὐ μὴν 
δὲ νῦν τῇ τελείᾳ κολάσε: παραδίδοσθαι. ᾿Επεὶ οὕπω 


* ποῖς αὐτῶν ἡἠνώθησαν σώμασι, μεθ᾽ ὧν xat ἐξήμαρ- 


τον " οὐδ᾽ ὁ Κύριος ἔτι ἦλθεν ἐξ οὐρανοῦ, ὃ; χρινεῖ 
πάντα:, χαὶ ἀποδώσει ἑχάστῳ χατὰ τὰ ἔργα αὑτοῦ. 
Ἀλλ᾽ οὐδέ τις ἔστι χόλατις προτέρα, εἰς fv αἱ 
ἁμαρτωλαὶ ψυχαὶ ἐμόαλλόμεναι, καὶ δίκην τιννῦσαι 
ἀνάλογον τῇ xax[a, ἐλευθεροῦνται τῆς ttutopías, 
ὥς τινες φληναφοῦσιν. Εἰ γὰρ xaX ὁ θεῖός φηϑι 
Γρηγόριος ὁ Διάλογος, ψυχὰς ἐν φλογὶ τιμωρεῖσθαι, 
νοητῶς τοῦτό φησι, xal τὸ εἶναι ὡς; δεσμίους τὰς 
ψυχὰς ἐν τόπῳ τινὶ ὡς χαταδεδιχασμένας θλιβομέ- 
ya;, καὶ τῷ πυρὶ τῆς συνειδήσεως φλέγεσθαι" ἀλλὰ 
χαὶ τὸ μὴ χάριν ἔχειν Θεοῦ, χαὶ ὑπὸ δαιμόνων ὁδ.- 
vàs0xi, ὡς χαὶ ὁ Χρυσοῤῥήμων τοῦτό φησιν ἐν τῇ 
'Epp.mvela τῶν Πράξεων, τιμωρουμένας τῷ συνει- 
δότι, χαὶ τῷ μὴ παραχαλεῖοθαι ὑπὸ Θεοῦ, χαὶ τῷ 
ἀπεχδέχεσθαι τὴν τελευταίαν ἐχείνην αἰώνιον χόλα» 


5 Ἱμσογία lectio. 


$845 


RES ONSA AD GABRIELEM PENTAPOLFTANUM. 


816 


σιν. E! οὖν xai μετρίως τινὲς αὐτῶν ἐξήμαρτον, À nam poenam exspectantes. Si vero aliquis ex iisdem 


xai μόνον μετανοίᾳ τοῦ βίου τούτου ἐξῆλθον, διὰ 
τῆ; ἱερωτάτης θυσία: καὶ εὐποιιῶν χαὶ λοιπῶν δλ- 
λων, δύνανται ἐλευθερία; τυχεῖν πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τὸν 
κριτήν. Καὶ τοῦτο δεχομένη fj Ἐχχλησία, τὰς ὑ πὲρ 
τῶν ἀποιχολένων ποιεῖται προσευχὰς xat θυσίας" 
καὶ πολλοὶ τοῦτο μαρτυροῦσι, γαὶ ol λυόμενοι δεα- 
μοῦ μετὰ θάνατον ὡς λυομένων χαὶ τῶν σωμάτων 
αὐτῶν. Διὰ touto xal φλόγα τοῦ πλουσίου ἐχείνου 
τὴν τῆς συνειδήσεω; τιμωρίαν νοητέον, χαὶ τὸ μὴ 
μετέχειν χάριτος. Τὸ μαχρόθεν δὲ τὸν ᾿Αὐραὰμ 
χαθορᾷν τὸ μαχρὰν εἶνα: Θεοῦ σημαίνει, καὶ ὑπὸ 
δαιμόνων θλίδεσθαι. Οὐ μὴν δὲ τελεία 399 νῦν δί- 
δοται χό)ατις. Ei δὲ διὰ τὸ τὸν Κύριον εἰρηκέναι 
ἐν γεέννγ, εἶναι τὸν πλούσιον, πιστευτέον ἐν χολάτει 
εἶναι αὐτὸν, χαὶ διὰ τοῦτο ταῖς τῶν ἁμαρτωλῶν χό- 
λασίς ἐστι ψυχαῖς, αἰώνιος ἔσται, ἀῤῥαδὼν τῆς μελ- 
λούσης χολάσεως. Πλὴν ὅσον ἔστιν ἐννοεῖν ἀπὸ τῶν 
ἁγίων Γραφῶν, ἐπεὶ οὕπω ὑπὸ τὰ δεσμὰ χαὶ τὸ πῦρ 
τὸ ἡτοιμασμένον αὐτῷ ὁ διάδολος σὺν τοῖς δαίμοσι, 


ἀλλ᾽ Est τὴν καχίαν ἐνεργοῦσι τῷ χόσμῳ, χαὶ οὔπω, 


δὲ ἡ ἀπόφασις χαὶ τοῖς ἁμαρτωλοῖς γέγονε τὸ, « Πο- 
ρεύεσθε ἀπ᾽ ἐμοῦ, οἱ χατηρεμένο: εἰς τὸ πῦρ τὸ 
αἰώνιον" » οὐ τελείᾳ χολάσει αἱ τῶν ἁμαρτωλῶν ψυχαὶ 
παραδίδονται, εἰ χαὶ ὁ Πλούσιος λέγεται ἐν γεέννῃ. 
Πάντως γὰρ ἔσται μὲν ἐν χολάσει, οὐ τελείᾳ δὲ, χαὶ 
οὐδὲ δι᾽ αὑτὴν τὴν ἐν μέρει χόλασιν ἀπαλλαγήσεται 
τῖςς τελείας, ὡς οἱ Λατῖνοι περὶ τοῦ Πουργατωρίου 
ςασ΄. Καὶ δῆλον, ὡς xa! χάσμα εἶπεν εἶναι 6" A6pa. Xp. 


ἀνὰ μέσον τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ δικαίων, τὸ ἀδύνα- C 


τὸν tre ἑνώσεως παριστῶν, xal μηδὲ δύνασθαι ὕπο- 
στρέψαι εἰς τοὺς ζῶντας μετανοεῖν * ὅτι οὐχ ἔστιν 
ἐν τῷ ἄδῃ μετάνοια, ἀλλ᾽ ὥσπερ τὰς τῶν ἁγίων οὔπω 
τελείαν τὴν χάριν ἀπολαμδάνειν, οὕτω xal τὰς τῶν 


ἁμλαρτωλῶν οὔπω τιμωρίας xal χολάσεω: πεῖραν. 


εὑρίσχειν τελείαν δοξάζομεν, ἄχρις ἂν τὸ τέλος ἐχά- 
ctt). γένηται, τοῦ, Κυρίου ἐλθόντο:;. Ὑπὸ δεσμὸν δὲ 
ἕσται xal ὀδύνην πὸ ἄδλον πνεῦμα dv τῇ γεέννῃ 
κατὰ λόγον προσήχοντα, Καὶ τοῦτο μανθάνομεν ἀπὸ 
τῶν ἁγίων Γραφῶν, πλὴν καὶ ἀπὸ τῶν γινομένων 
ἐν ἐμῖν ἐνταῦθα γνῶναι ἔστι xal στοχάσασθαι περὶ 
τῶν μελλόντων δυνατόν. Πολλάχις γὰρ χαὶ μὴ βα- 
σανιζοιλένου τοῦ σώματος, ἣ ψυχὴ καθ᾽ ἑαντὴν ὀδυ- 
νᾶται xal θλίδεται, περιστατιχοῦ tivo; ἐπενεχθέντος 
εὐτῇ χαὶ παρὰ τὴν γνώμην αὐτῆς, ἀτιμίας δηλαδὴ, 
ἢ ἀποστροφῆς ἀνθρωπίνης, f] φόθον, ἣ αἰσχύνης, fi 
πιθῶν ἐπιθέσεως, ἣ λογισμῶν ἑτέρων αὐτὴν θλι- 
ξόντων xaX πιεζόντων. Ἐπεὶ ὃΣ χαὶ σώματι δ:σ εἷ- 
ται νῦν ἡ ψυχὴ, χαὶ tv τῷ μέλλοντι πιστεύεται ἐν- 
ωθῆναι σώματι, τί θαυμαστὸν εἰ xa* πυρὶ χολάζε- 
και, καὶ μάλιστα τότε, ὅτε πάντα ἀλλοιωθήσονται, 
xal εἰ; τὸ ἄφθαρτον ἀμειφθήσονται ; xal ταῦτα 
χολάσεως ἡτοιμασμένης τῷ διαδύλῳ, ὃ; ὑπάρχει 
ἀσώματος xal λεπτοτέρα: φύσεως, ἥπερ ἡ ψυχή. 
El οὖν αὐτῷ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἡτοίμασται 
πὺρ αἰώνιον εἰς τιμωρίαν καὶ χόλασιν, πῶς οὐδὲ 
tal; ψυχαῖς ἔσται «0910, ταῖς ὑποτχγ:ίσαις τῷ πο- 


* Matth. xxv, 4l. 


moderate deliquerit, et cum pouitentia ex hac 
Yita excesserit, per sacrosanctum sacrificium ct bo- 
na opera et alia possunt libertatem consequi aute- 
quam judex advenerit. Et hoc probans Ecclesia pro 
defunctis preceg et sacrificia peragit. Et hoc multi 
testantur, et inter eos qui post mortem solvun- 
tur vinculo, non alia ratione qua eorumdem corpora 
di»ssolvuntur Et per hoc facile intelligere possumus 
et ignem quo eomburitur dives ille, et cruciatum 
per conscientiam, et privationem gratie, Cum dein.!'e 
longe et iufra posit3 dicuntur a conspectu Abrah:e 
boc innuit eas longe esse a Dco, et torqueri sub 
tyrannide daemonum : sed tamen nunc. non plena 
luitur poena. lude Domino testante divitem esse 
in gehenna, credendum est ipsum esse in pana, 
el consequenter poenam iustare animabus. pecca- 
torum, future pone qua erit aterna, arrhaho- 
nem, Etenim hoc insuper cognoscimus ex sacra 
Scriptura qua nobis ianuit diabolum nondum cum 
daemonibus esse in vinculis et in igne praeparato 
ipsi, sed adhuc inspirare malitiam in munde, et 
nondum consummatam esse peccatorum separa- 
tionem nec prolatum terribile hoc * « Discedite a 
me, maledicti, in ignem zlernum δ.» Perfecta 
poena non afliciuptur anima: peccatorum : etsi 
enim dives dicatur esse in gehenna, ownino erit 
in pena, non. perfecta quidem, sei per hane quae 
est ex paric penam :elernam non effugiet, sicut di- 
cunt Latini de purgatorio. Et certo quidem; cum 
Abraham dicat esse chaos magnum inter peccato- 
res et justos, unde apparet non posse sibi przesen: 
tes esse proximos, et neminem inde remeare inter 
vivos ad penitentiam agendum , quia non est 
in infernis puenitentia, sed .sicuL animabus justo- 
rum uon datur jam nunc plenam ac«ipere gra- 
tiam , sic nondum datur animabus peccatorum , 
nostro judicio, suppliciorum et castigationis per- 
fectum adipisci experimentum , usquedum  flnis 
unicuique adveniat, descendente Domino. In vin- 
culis ergo erit et in dolore spiritus immateria- 
lis in. gelicana secundum quod modo de his di- 
cebamus : ilud a sancta Scriptura discimus, ct 
jam ab his qua hie nobis contingunt cognoscero 
possumus et conjicere qua postea flent. Spe 
enim, &0spite corpore, anima in seipsa dolore 
afficitur et conteritur, infortunio quodam ipsam 
pertinaciter insectante ín intellectu : videlicet 
infamia, aut defectione hominum, aut timore, aut 
confusione, aut casibus ingruentibus , aut de- 
nique considerationibus alienis quz ipsam ferunt 
et cireumveniunt. Nunc autem vinculis detinetur 
corporis animes, et eum illud deposuerit, iterum in 
futuro sperat assumere. Quid ergo mirum si per 
ignem puniatur, eo tempore presertim quo muts- 
buntur omnia ut in incorruptionem vertantur ὃ 
Omnino ergo poenam luct que parata fuit diabolo, 


UU 9» ““΄ 


847 


-SYMEONIS THÉSSXLONICENSIS ARCHIEP. 


δι 


qui nunquam habuit corpus et est subtilioris na- A νηρῷ, τῇ ἀπιστίᾳ, ἢ πονηροῖς ἄλλοις ἔργοις, xal 


turae. Si eniw paratus fuit ignis sempiternus in sup- 


μᾶλλον ἐνώθείσα:ς τοῖς δώμασιν ; 


plicium et poenam diabolo et augelis ejus, quomodo non erit ipsis animabus, his presertim animabus 
qua malo servierunt, errantes a flle, pessimis actibus foelate et magis corporibus se implicautes. 


QUASTIO V. 


Qua ratione spiritus quidam sint personales, ut an- 
geli et anime, ac sub forma apparentes, licet ex-- 
perles materie : alii autem destituti (orma, ut aer 
el venti ἢ 
Ad quintam quzstionem hac dicenda : Neque an- 


gcli, neque daemones formas et species habent cor- 


: porales, neque anim», sive a corporibus separata, 


sivé cum sunt in corporibus przeentes. Angeli 
quidem quoties in quadam videntur figura, non ut 
sunt consp:ciuntur, scd per imaginem, ut dictum est, 
jn qua a nobis videri possint. In. timaginibus autem 
ct visionibus cum apparent angeli, vere et fideliter 
reprzsentantur potentia Dei, ut spiritus sancti, in 
nostram utilitatem. ἃ quoque vere apparent ani- 
m.r sanctorum et caterorum mortuorum cum Deus 
concedit et jubet. Quod δή daemones auinet, 
qui gratiam. non habent Dei, pbantastice , fal- 
laciter, varia. fiaude, et nequissimo fine formas 
iufimas et semper alteras induunt, et uno ver- 
bo dolose et mendaciter nobis apparent. Aer 
vero et ventus quamvis vocentur spiritus, mi- 
nime similes sunt angelis neque animabus; sed 
sunt corpora subtiliora corporum nostrorum adju- 
tricia sicul et animantium et. vegeiabilium, per se- 
rem enim respiramus ; et ignis est aere levior, sed 
ipse corpus est et corpora alia adjuvat et caeteris 
elementis circun.labitur. Denique, ut emues dieuot, 
aor est unum ΟΣ quatuor elementis, ex quibus 
cliam corpora nostra coalescunt: corpus ergo est 


EPOTHZIX E. 


T'vi τρόπῳ τὰ μέν εἰσιν ὡς ἐνυπόστατα ITreo- 
ματα, áyveAoc καὶ ψυχαὶ. xal ὡς ἐν σχήματι, 
εἰ xal d9Ja, τὰ δὲ ἀσχημάτιστα ὡς ὁ ἀνὴρ 
xal οἱ ἄνεμοι; 


Εἰς δὲ τὴν πέμπτην ἐρώτησιν λεχτέον ταῦτα" Οὔτεοἱ 
ἄγγελοι μετὰ σωματιχῶν Gyr μάτων εἰσὶν, οὔτε οἱ δαί» 
μόνες οὔτε αἱ ψυχαὶ τῶν σωμάτων χωρισθεῖσαι, ἣ σὺν 
ηῖς σώμασιν οὖσαι, ἐπειδὴ τὸ σχῆμα ἐν σώματι. "Opó- 
μενοι δὲ ἐν σχήματι, o2 καθὼς ἔχουσιν ὁρῶνται οἱ 
ἄνγελοι, ἀλλὰ χαθόσον ὁρᾶσθαι δύνανται ὑφ᾽ ἡμῶν 
εἰχονιχῶς, ὥσπερ εἴρηται. Καὶ οἱ μὲν ἄγγελοι iv 
ταῖς εἰχόσ' καὶ ὁπτασίαις ἀληθῶς εἰχονίζονται δυ- 
νάμει θεοῦ ὡς νόες ἅγιοι, εἰς ὠφέλειαν ἡμετέραν. 
Καὶ αἱ τῶν ἁγίων δὲ ψυχαὶ, καὶ λοιπῶν ἀπελθόντων, 
ὡς; ὁ θεὸς δίδωσί τε χαὶ βούλεται. Οἱ δαίμονες δὲ μὴ 
χάριν ἔχοντες Θεοῦ, φανταστιχῶς xal ἀπατηλῶς, 
ποιχίλως τε xal πονηρῶς μορφὰ;: ἐναλλάττουσε, xal 
τὸ ὅλον εἰπεῖν ψευδῶς. 'Ahp δὲ xal ἄνεμο; οὗ xac 
τοὺς ἀγγέλους τελοῦσιν fj τὰς ψυχὰς, εἰ καὶ καλοῦν“ 
ται πνεύματα, ἀλλ᾽ εἰσὶ λεπτότερα σώματα συνεργὰ 
τῶν ἡμετέρων σωμάτων xal τῶν ζώων xal τῶν φυ- 
τῶν * διὰ τοῦ ἀέρος γὰρ ἀναπνέομεν. Kol τὸ mop δὲ 
ὃν τοῦ ἀέρος λεπτότερον, χαὶ αὐτὸ σῶμα τυγχάνει, 
xaX τοῖς σώμασι συνεργὸν, χαὶ τοῖς λοιποῖς στοιχείοις 
συμπεριέχεται. Καὶ ὡς πάντες φασὶν, ἕν τῶν τεσ- 
σάρων στοιχείων ἐστὶν ὁ ἀὴρ, ἐξ ὧν καὶ τὰ ἡμέτερα 
σύγχειται 84.Θ᾽ σώματα. Σῶμα τοίνυν ὁ ἀὴρ, εἰ xa 
κουφότερον γῆς τε xal ὕδατος καὶ λεπτότερον xa* εἰς 
ἀνέμους χινούμενον χἀὶ ἐν τοῖς χούφοις πᾶσι χωροῦν᾽ 


aer, etsi levior terra οἱ aqua, et tenuior, in ventos C καὶ οὐδὲν τῶν σωμάτων χενόν ἐστι τοῦ ἀέρος. 
inoveatur et subiiliora quaque penetrat, et. nullum c corporibus vacuum ab ipso esse permittitur. 


QU/ESTIO VI. 

Quomodo sermo internus sermonis nomine veniat , 
exzlernus enim merito appellatur sermo quem [o- 
gquimur. Et quomo/o serio sonum edat cum sit 
expers maleria ? 
liec οὐ sextam quastionem : Sermo in mente 

concep!us maxime et excellenter est. sermo, qui 

quasi per guttur, per linguam οἱ per labia earnem 
assum:t, motione spiritus interioris et exterioris, 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ G*. 


Iloc ὁ ἐνδιάθετος Aóroc κα,λεῖται Adyoc ; 'O 2o 
φοριχὸς γὰρ &ixótoc JAóyoc, ὡς JAaJAoD C 
Kal τίγι τρόπῳ ἠχεῖται ὁ Aóyoc, d0Joc ὧν; 


Πρὺς δὲ τὴν ἔχτην ἐρώτησιν ταῦτα" ΄Ὃ ἐνδιάθε- 
τὸς λόγος μᾶλλον ἐξαιρέτως λόγος ἐστὶν, ὃς οἱονεὶ 
διὰ τοῦ γαργαρεῶνος xai τῆς γλώττης xal τῶν χει- 
λέων σαρχούμενος lv τῇ χινήσει τοῦ ἐχτός τε καὶ 


εἰ sic prolatus generatur. In ipso est imago incac-. D ἔνδον πνεύματος προφοριχὸς γίνεται, εἰκονίζων τὴν 


nationiset per carnem inter homines manifestatio- 
nis Verbi Dei vivcntis. Primo quidem invisibile 
ct Patri! cozeternum etin. ipso ab cerno manens, 
qui per illud oninia ut. voluit fecit, deinde Verbum 
de Spiritu sancto. ex. Virgine carnem sumpsit, et 
nobis vere manifestatum est. Et in Patre totus 


. erat ct in Matre pariter fotus secundum  ear- 


nem: el erat in colo illuminans angelos, et in 
tcrra visus cst et cum liominibus conversatus est. 
Omnia hxc in seipso vivide cxprimit ct reprz- 
sentat homo. Anima quidem ejus intelligentia in 
$eipsa suum producit sermoaem, verbui : quare 
ergo vocatur rationabilis, et sine &ono et lingua, 
et intelligit in seipsa, et loquitur immpatcrialiter 


σάρχωτσιν xal διὰ σαρχὺς qavípusiy ἐν ἀνθρώποις 
τοῦ ζῶντος Λόγου τοῦ Θεοῦ. Πρώην μὲν γὰρ οὗτος 
ἀόρατος ὧν καὶ συνάναρχος τῷ Πατρὶ χαὶ ἐν αὐτῷ 
μένων ἀεὶ, δ: οὗ χαὶ πάντα, ὅτε ἠθέλησεν, ἐ ποίησεν, 
ὕστερον Πνεύματι ἁγίῳ πταρχωθεὶ: ix Παρθένου, 
ἀληθῶς ἡμῖν πεφανέρωται. Καὶ ἐν τῷ Πατρὶ ὅλος — 
ἦν, καὶ ἐν τῇ Μητρὶ μετὰ σαρχὸς ὅλος, χαὶ ἐν τῷ 
οὐρανῷ ἦν, καὶ τοὺς ἀγγέλους ἐφώτιζε, καὶ ἐπὶ τῆς 
γῆς ὥφθη xaX τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη. Τοῦτο 
οὖ» εἰχονίζει ἐν ἐχυτῷ xaX ὁ ἄνθρωπος. Καὶ ἡ μὲν 
Ψυχὴ αὑτοῦ νοερῶς ἐν ἑαντῇ τίχτει τὸν ἑαυτῇ; λό- 
yov * διὸ χαὶ λογιχὴ χαλεῖται" xal χωρὶς φθόγγου 
χαὶ γλώττης νοεῖ τε ἐν ἑαυτῇ, χαὶ λέγει ἀῦλως, 
χαθὰ xai οἱ ἄγγελοι " ἀσωμάτως γὰρ ἀλλήλοις τὴν 


849 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


85) 


θείαν γνῶσιν διαπορθμεύουσι. Καὶ ὁμιλοῦσιν ἀλλή- A sicut et ipsi angeli, qui incorporaliter sibi in«i- 


λοις νοερῶς δίχα γλώττης, xal σχήματι δὲ xal νεύ- 
ματι ἡ ψυχὴ τὸν αὑτῆς ἀπαγγέλλει λόγον. Γλώττῃ 
δὲ καὶ γράμματι παχυνόμενον χαὶ οἷον σαρχούμε- 
νον, τοῖς ἄλλοις ἅπασι φανεροῖ, "0; xal ἐν αὐτῇ 
πάλιν μένει χαὶ οὐ διΐσταται. Καὶ ὅλος ἐν πᾶσιν 
ἔστι τοῖς ἀχούσασι, χαὶ ὅλος ἐστὶν ἐν αὐτῇ. Μᾶλλον 
οὖν τοῦ προφοριχοῦ ὁ ἐνδιάθετο; λόγο; λόγο;, 
μάλιστα δὲ ὁ αὑτὸς οὗτός ἐστιν, εἰ xal τοῖς ἔξω σο- 
qoi, ἄλλος μὲν ὁ ἐνδιάθετης δοχεῖ, ὃν xal διάνοιαν 
λέγουσιν, ἄλλος ὃὲ ὁ προφορικό;. Τῇ ἀληθείᾳ γὰρ εἷς 
ἐστι. Καὶ οὗτος τὸν μονογενῆ εἰχονίζει Λόγον. Καὶ 
ἐνδιάθετος μὲν λόγος μένων ἐντὸς xal πολλοῖς μὴ 
νοούμενος. Παχυνόμενος δὲ, καὶ ἣ τοῖς φθόγγοι: ἣ 
τοῖς γράμμασι φανερούμενος ὃ προφουριχὸς, εἰχονί- 


cem transmittunt notitiam Dei, atque ad alteru- 
truin confabulantur absque lingua et intellectuali - 
ter. lta anima sibi ipsi figura quadam et signo 
suum enuntiat sermonem: deinde lingua.aut lit- 
tera concretus et vere incarnatus, emnibus.aliis 
apparet; qui et in ipsa iterum manet nec omniuo 
separatur ; et totus est in omnibus audientibus et 
totus simul est in anima permanens. Potius ergo 
in mente conceptus quam exterius prolatus sermo 
est sermo : maxime enim de illo hoc pradicatur. 
Quamvis exteris philosophis alius videatur sermo 
conceptus in mente quem cogitationem vocant, 
alius vero exterius expressus ; in veritale unus est, 
unigenitum Verbum reprasentans, primum in mente 


ζων τοῦ Λόγου τὴν ἐνανθρώπησιν. Ὕστερον γὰρ ὁ B conceptus et latensintus et pluribus ignotus, deinde 


Θεὸς Aóyo; σαρχωθεὶς πεφανέρωται, 


concretus, et tum sonis, tum litteris manifestatus» 


Sonal exterius, el pingit Verbi in humauis. vitam quod posterius Deus Verbum in carne appa&- 


ruit. 
EPOTHZEZIS Z'. 


᾿ Εἰσὶν ἕτερα συστήματα ἔν τῷ οὐρανῷ ἄνω ὑδά- 
των παρὰ τὰ χάτω ; καὶ πῶς ἵστανται; 


Εἰς τὴν ἑδδόμην δὲ ἐρώτησιν ταῦτα * Ὕδατα 
ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν πιστεύεται εἶναι τοῖς ἁγίοις, 
Καὶ περὶ τούτου φιλοσοφοῦσι στέργοντε; τὰ τῆς 
Γραφῆς οἱ ἱεροὶ Πατέρε; ἡμῶν Βασίλειος xa Χρυ- 
σόστομος, οἷς ἕπεσ᾽αι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο ἀναγχαῖον. 
Τινὲς δὲ xat ὕδατα ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν τὰς ἀγ- 
γελικὰς νοοῦσι δυνάμεις, ὡς Πνεύματι χινουμένας 
ἁγίῳ, καὶ ὡς πλήρεις ἁγίου Πνεύματο:, ὅτι xal ὕδωρ 
τὸ Πνεῦμα χαλεῖται τὸ ἅγιον, ᾿λπλοῦν μὲν ὅν xal 


QUAESTIO VI. 

Num prater. inferivres aquas. sint. alia systemata 
aquarum suyracelestium, εἰ quomodo ille subsi- 
stant? 

Ilec ad septimam quasstionem : Opinautur sancti 
3quas esse desuper ceelorum : quo de argumento 
Scriptura sacrz assentiunt disputantes e sanctis 
nostris Patribus Dasilius et Chrysostomus, qui- 
bus videtur necesse aquas esse super omne 
aliud. Quidam aquas qus sunt desuper coelorum 
angelicas autumant esse virtutes, «uia a sarcto 
Spiritu moventur et quia Spiritu eodem suut plenz, 
el quia insuper aqua dicitur Spiritus san- 


τὸ αὐτὸ xal ἕν, ὥς φητι Παῦλος, ἑχάστῳ δὲ διαιροῦν (7 ctus. Spiritus quidem sanctus simplex el. unus, 


τὰ χαρίσματα, ὡς xal τὸ ὕδωο ὑπάρχου Bv, ἑκάστῳ 
407 φυτῶν, xol ἑχάστῃ τῶν βοτανῶν ἰδίαν παρέ- 
χει χατὰ τὴν φύσιν τὴν δύναμιν χαὶ ἐνέργειαν. Καὶ 
περὶ τούτου οὕτω σοφῶς ὁ μέγα: φητὶ Μάξιμο;" Ἕτε- 
pot δὲ τὸ διὰ τῶν νεφελῶν ὕδωρ λέγουσιν * ἐπεὶ xal 
ὁ ἀὴρ οὐρανὸς ὀνομάζεται παρὰ τῇ Γραφῇ. Tà πε- 
τινὰ γάρ φησι τοῦ οὐρανοῦ. “Ὅμως ὕδωρ εἶναι 
ἐπάνω τοῦ στερεώματος, ὡς γεγραμμένον πιστξυ- 
τέον. Οἷδε γὰρ ὁ πάντα πεποιηχὺς τίνι τρόπῳ τοῦτο 
ἐχεῖσε τέθεικε. 


330 EPOTHZIZ tH. 
Διατὶ zapaAap6drovcouw οἱ ἄθεοι τοσαύτας μυ- 


ριάδας πιστῶν t8 καὶ νηπίων, καὶ ἐν τοσούτοις Ὦ 


τοῖς χρύγοις " τὰ βρέφη δὲ μαλῖον βεδαπει- 
cuéra, καὶ μηδὲν γιγνώσχοντα, ovx ὄμε.1.18 
τούτων τις δἶναι εἰς ἀπκοδυχὴν Θεοῦ ; καὶ διατί 
ἅπαντες παραδίδογται; ; 
Πρὸς δὲ τὴν ὀγδόην ἐρώτητιν λεχτέον" Οὐδὲν μὲν 
δίκα τῆ; τοῦ Θεοῦ προνοίας, οὐδὲ γεγονός τι παρὰ 
τὴν γνῶσιν αὐτοῦ " οὐ πάντα δὲ χχτὰ θέλησιν χαὶ 
εὐδοχίαν αὐτοῦ. Καὶ δῆλον ἀπὸ τῆς τοῦ ᾿Αδὰμ πα- 
ραθάσεω: " foe: yxp αὑτὴν γεγονέναι" xal τὸ ξύλον 
«ἧς γνώσεως αὐτὸς ὁ φυτεύσας fjv, ἀλλ᾽ οὐχ ἵνα ὁ 
᾿Αδὰμ παραδῇ, ἀλλ᾽ (va, χατὰ χαιρὸν αὐτοῦ μὲτα- 
λαθὼν, ὠφεληθῇ πλέον, πρῶτον ἑαντοὺ τὴν ὑ παχοὴν 


ut loquitur Paulus, distribuens charismata sin- 
gulis, sicul et aqua quas una quidem est, et sin- 
gulis arborum et lierbarum propriam distribuit se- 
cundum naturam uniuscujusque vim et energiam : et 
de hoc sic loquitur sapienter Maximus magnus : 
Alii dicunt aquain esse ex nub'bus, cuin et aer eo 
lum appellatur a Scriptura, quae dicit de avibus quia 
sunt volatilia. coeli. Similiter ct credere Oportet 
aquam esse super firmamentum, sicut scriptum est, 
Viditque qui fecit. omnia qua forina aquas illic 
stare fecit. 


QU.ESTIO VIII. 


Quare athei. (Muhammedani) tot myriades fidelium 
εἰ in[antium et tam longo Jam tempore, puerosque 
mazriwe baptisatos et! omnium rerum ignaros ra- 
piunt ? Num. Deus naliivs ex his rationem habet , 
el quare universi sic traduntur ἢ 


Ad octavam quzstionem dicendum. Neque enim 
sine Dei pr:scientio, neque prater ejus cognitio- 
nem quid4uam evenit: neque omuia secundum 
ejus beneplacitum et benevolentiatn. Qucd cviden- 
ter constat. per culpam Adz: sciebat cnim illam 
perpetratam esse: et lignum scientiz? plantaverat 
ipse, non quidem ut Adam reus fleret, sed ut op- 
portuue et comimnode de fructibus-ejus sumens ma- 


851 


—— 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


8:9 


gis proficeret, suam imprimis obedientiam osten- A ἐνδειξάμενος. Καὶ ξύλον δὲ ἣν πεφυτευμένον Cus, 
dens. Et plantatum erat lignum vita, cujus οἱ ὡς ἂν μεταλαδὼν ἐν καιρῷ ἀθάνατος μείνῃ " οὗ γὰρ 


fructus manducaret tempestive, immortalis ma- 
neret * non enim in vanum eraot plantatum | li- 
gnum vite, Cum autem fecerit hominem ra- 
tionabilem, omnis qui rationem habet est liber, et 
qui liber est movetur voluntate, ita ut, si bene et 
feliciter gessisset juste approbaretur remuneratus, 
si vero peccasset, puniretur. Propterea iusuper data 
sunt ei cuim ratione. intelligentia οἱ consilium et 
precipue interdictio et. lex Dei, ut. non caderet : 
minime ergo causa est Deus lapsus Adami, sed 'to- 
tum attribuendum est ipsius negligentiz et legum 
contemptui, Et si quodammodo illasio aut fallacia 
Mali bujus occasio potuit esse, sed potius incuria 
et improvidum nale cauti consilium ; quid enim 
potuisset creaturze inala. &u3sio contra desideriua 
Dei, si vigilaus fuissel Adam, et in seipsum custo- 
diendo firmissimus, ut oportebat. Sed neque dialo- 
lum creavit Deus, qui fecit angelum bonum:et | ille 
diabolus est effectus, ultro conversus ad malitiam, 
et anti-deus factus, sed simul infirmus exsistens, 
ut creatura scious Deum esse creatorem ; attamen 
spud Adamum, Dei quoque creaturam, Deum ipsum 
calumniavit, ut invidum eum jntroducens, qui 
Adamum vellet ab esu. fructuum ligni preepedire, 


ti; μάτην τὸ ξύλον τῆς ζωῆῇῆς πεφύτευται. Ἐπεὶ οὖν 

λογιχὸν τὸν ἄνθρωπον ἔπλασε, πᾶν δὲ ληγιχὺν αὖτ΄ 
εξούσιον, αὐτεξουσίονυ δὲ vb χινεῖσθαι θηλητιχῶς, ὡς ἂν 

ἣ κατορθοῦν ἐπαινῆται διχαίως, ἢ ἁμαρτάνον χολάξη- 
ται, χαὶ γνῶσις δὲ τῷ λογιχῷ καὶ σοφία δέδοται, καὶ 
παραγγελία ἐξχιρέτως xal νόμος Θεοῦ πρὸς τὸ μὴ 

πεσεῖν" oüx ἄρα Θεὸς αἴτιος τοῦ περιπεσεῖν τὸν 
᾿Αδὰμ, ἀλλὰ τῆς ἀμελείας τοῦτο καὶ χαταφρονήσεως 
τοῦ ᾿Αδάμ. Εἰ δὲ χαὶ ἡ πλάνη τοῦ πονηροῦ κρόξενο; 
«οὗτον γέγονεν, ἀπβοσεξίας xal τοῦτο xal ἀφυ- 
λάχτου τῆ: προαιρέσεως. Οὐ γὰρ ἂν ἴαχυε xttapa- 
toc πονηρὰ συμδουλὴ χατὰ thc θείας βουλῆς. cl 
γρηγορῶν ἣν ὁ 'ABku, καὶ ἑαυτὸν φυλάστων, καθὼς 
ἐτάχθη. ᾿Αλλ' οἱ δὲ διάδολον ὁ Θεὸς ἔχτισεν, ἄγγελον 

δὲ ἀγαθὺν, οὗτος δὲ διάδολος γέγονε, προαιρέϑει 

πρὸς τὴν χαχίαν τραπεὶς, xal ἀντίθεο; γεγονὼς, 

xai às0tvh; Qv* x:l:pa γὰρ χαὶ τοῦτο εἰδὼς τὸν 

Θεὸν τὸν χτίσαντα, αὑτὸς τὸ χτίσμα τοῦ Θεοῦ ποὸ; 

ἕτερον τὸν ᾿Αδὰμ, τὸν Θεὸν αὐτὸν διαθαλὼν, ὡς 
φθονερὸν αὑτὸν εἰσάγων, καὶ ἀπὸ τοῦ ξύλου φαγεῖν 

τὸν ᾿Αδὰμ χωλύοντα, εἰδότα ὡς εἰ φάγεται ἀπ᾽ αὖ- 

τοῦ ὡς Θεὸς γένήσεται. Διὸ Σατᾶν γεγονὼ;, χεΐϊ 
ὠνομάσθη, ὃ ἔστιν ἀποστάτης. Ταῦτα ἱκανὰ πρὸς 

εὴν λύσιν παντὸς τοῦ ζητήματος. 


timens ne, si manducaret, ut Deus futurus foret. Indeque Satan factns, οἱ appellatus est: quod e:é 
apostata. Et haec satia ad solutionem totius hujus quizstionis. 


QUAESTIO IX. 


Num Deus causa sit transgressionis Adami et incre- 
dulitatis gentium, siquidem iuciti traduntur. Ac 
si non sit causa Deus, quomodo puniantur qui 
traduntur. inviti ἢ 
Ad nonam questionem [566 : Primo quidem gcn« 

tes iste non suut facte, ut sint infideles, sed 

habeant fidem : propter hoc a principio omnia fa- 
cta sunt, et in. fiue super omnia Dei Verbum in- 
earnatum, ejusque salutaris praedicatio ig omnem 
terraw diffusa est, ut nullus liaberet excusationem. 

« Numquid enim non audierunt? diiit Paulus ; 

el quidem in omnem terram exivit sonus 60- 

rum *. » Et evideus est quot ex omnibus gentí- 

bus crediderunt et tnanserunt credentes, et. quo- 
inodo qui ex gentibus non crediderunt propter lioc 
condemnati sunt, cum praserüm mysteria Dei. in 
medio gentium  splenduerint, et in gentibus sint 
Joca in quibus corpore habitavit et in quibus in- 
carnatus et passus est ipse volens. Sed ipsi mali 
unanimiter negant Verbi vitam inter homincs, et 
passionem, el resurrectionem, et. divinitatem, et 
incarnationem. ddcirco cuin. daemonibus poenam 
liunt, quia eorum sunt servi et complices ministri ; 
et sicut diabolus bomicida estet contra Deum 
blasphemator, et. illi similiter, Deus quoque optime 
novit mundum ἃ daemonibus contra nos moveri; 
sed illis spretis et quantumvis contra molieutibus, 
veri, legitimi et illustres servi Dei generantur, quo- 


d Roin, X, 18. 


C 


D 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ e'. 


*Apa αἴτιος ὁ Θεὸς τῆς παραδάσεως τοῦ ᾿Αδὰμ 
καὶ τῆς ἀπιστίας τῶν ἐθγῶν, ἐπειδὴ ἄκοντες 
παραδίδονται ; εἰ δὲ οὐκ altioc, πῶς κοιλάζον- 
ται οὗτοι, παραδιδόμενοι ἄκοντες ; 

ἸΙρὸς δὲ τὴν ἐννάτην ταῦτα" Πρῶτον μὲν αὐτὰ τὰ 
ἔθνη, οὐχ ἵνα ἄπιστα ὧσι γεγένηνται, ἀλλ᾽ ἵνα ὧσι 
πιστὰ, xal διὰ τοῦτο τὰ ἐξ ἀρχῇ: πάντα γέγονε. Καὶ 
τέλος ἡ τοῦ Θεοῦ Λόγου ὁπὲρ ἁπάντων οἰχονομία, 
χαὶ τὸ σωτήριον τούτον χήρυγμα εἰς τὴν οἰχουμένην . 
ἐξήπλωται, ἵνα μή τις ἀπολογίαν ἔχῃ. « Μὴ γὰρ οὐχ ' 
ἤχουσαν; φησὶ Παῦλος, μενοῦν γε εἰς πᾶσαν τὴν 
γῆν ἐξῆχθεν ὁ φθόγγος αὑτῶν.» Καὶ δῆλον ὡς ἐχ πάν- 
των τῶν ἐθνῶν πεπιστεύχασι, χαὶ μένουσι δὲ πιστοὶ, 
ὥπτε τὰ ἄπιστα ἔθνη ix τούτου χατάχριτα. Καὶ 
μᾶλλον ὅτι πὰ τοῦ Θεοῦ μυστήρια χηρύττεται μέσο" 
αὑτῶν, χαὶ οἱ τόποι ἐν αὐτοῖς, ἐν οἷς OU pat: χῶς 
πεπολίτευται xal πέπονθεν ἐχουσίως ὁ σαρχωνθείς. 
Αὐτοὶ δὲ χαὶ τὸ ἐνανθρωπῆσαι xal t5 παθεῖν xal 
ἀναστῆναι χαὶ τὸ Θεὸν εἶναι χαὶ capxui vat, ἀθε- 
τοῦσι χαθάπαξ ol δείλαιοι. Διὸ χαὶ μετὰ τῶν δαιμό- 
νων οὗτοί γε χολασθήσονται, ὅτι xal τούτων εἰσὶν 
ὑπουργοί τε χαὶ συνεργοί, Καὶ ὡς ἀνθρωποκτόνος 
ἐχεῖνος xai κατὰ 8:05 βλασφημῶν, xat οὗτοι. Καὶ 
τὸ μὲν χινεῖσθχι τοῦτο x20' ἡμῶν ὑπὸ τῶν δαιμόνων 
τὸ ἔθνο;, γινώσχων ἐστὶν ὁ Θεὸὲς, οὐ χωλύει δὲ, ἵνα 
οἱ γνήσιοι τούτου δοῦλο! φανεροὶ γένωνται, xal .ἢ 
χατωρθωχότες ἀναφανῶσιν, ὡς xaló "Αξελ xal Σὴθ, 
(6/0: ἐν τῇ γενεᾷ Κάϊν, Καὶ Νῶε μόνος σὺν τῇ ol- 


853 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


854 


xiq, ἐν τῇ γενεᾷ πάπῃ αὐτοῦ, ἥτις χαὶ κατακλυσμῷ A rum recta et pia. manifestatur vita, ut fuerunt Abe| 


ἐξωλόθρευται, ἐν f] πάντως γενεᾷ τῇ φθαρείσῃ, καὶ 
via μυριάδες, S31 πάντα χαὶ αὐτὰ χατὰ τοὺς 
Πατέρας μέλλοντα ζῆσαι. Καὶ ὡς ᾿Αὐραὰμ ἐν Χαλ- 
δαίοις xai πάσῃ γῇ πλὴν Μελχισεδὲκ χαὶ τῶν ὁμοίων 
αὐτῷ, εἴπερ χαὶ ἄλλοι κατ᾽ αὐτόν" xal ὡς Λὼτ ἐν 
Σοδόμοις, xai Ἰωτὴφ ἐν Αἰγύπτῳ, xa) τὸ ἔθνος 
τῶν Ἰουδαίων μόνον ἐν γῇ, xal αὐτὸ πλεῖστα πολ- 
λάχις σφαλλόμενον. Τίς οὖν ἄρα ὁ αἴτιος τῆς ἀσε- 
δείας τοῖς ἀσεθοῦσι; θεός ; Ὑπὲρ πᾶσαν τοῦτο ἀσέ- 
ὄειαν εἴ τις ἐρεῖ χαὶ βλασφημίαν. Δἧλον γὰρ ὡς 
χολάζει τοὺς ἀσεδεῖς. Διατί οὖν τιμᾷ μὲν δικαίους, 
xal τούτων χήδεται, τιμωρεῖται δὲ δυσσεύδοῦντας 
xai ἀποστρέφεται ; Πάντως ὡς; τοὺς εὐσεδεῖς μὲν 
ἀποδεχόμενος, τοὺς ἀσεθεῖς δὲ ἀποστρεφόμενος, 


ἐπεὶ οὐδὲ ἀφίησί τι τῶν πρὸς σωτηρίαν μὴ ἕνερ- Β 


γεῖν, ὥστε ἐπιγνῶναι αὐτόν" χαὶ τὸν χόσμον γὰρ 
δι᾽ ἡμᾶς ἐποίησέ τε καὶ διοιχεῖ, xal τὰ τῆ; ἀρετῆς 
ἔμφυτα ἔθηχεν ἐν ἡμῖν, χαὶ δούλους ἀπέστειλεν αὖ- 
τοῦ τὸ αὐτοῦ χηούττοντας θέλημα * χαὶ νόμον ἔθετο 
θεῖον, χαὶ προφήτας ἔδειξε, xal τέλος αὐτὸς ἦλθε 
δι᾽ ἑαυτοῦ * xai μαθητῶν χορὸν ἐξελέξατο, χαὶ εἰς 
τὸν χόσμον χηρύσσειν ἐξέπεμψς, καὶ θαύματα χατ- 
εἰιργάπατο, ἅτινα δὴ χαὶ μέχρι νῦν ἐνεργεῖται. Καὶ 
πρῶτον μὲν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ χηρυττομένου παντὶ 
τῷ κόσμῳ, ἔπειτα διὰ τῆς Παρθενίας αὐτοῦ πολι- 
τενομένη: ἐν γῇ " εἶτα διὰ τῆς τοῦ κόσμου φυγῆς, 
παρὰ πολλῶν ἄχρι τοῦ νῦν πραττομένης, καὶ ἔτι διὰ 
τῆς μονογαμίας xai σωφροσύνης τῶν χατὰ χόσμον 


et Sem, soli in generatione Cain, et Noe solus cum 
$ua domo in omni ejus generatione quae et diluvio 
consumpta est : et inilla omnino corrupia gene- 
ratione erant quoque infantes, el insuper ounes, 
ut notant Patres, qui modo ingressuri erant ad vi- 
tam ; et Abraham in Clialdzeis et in toto terra, prz- 
ter Melchisedech, illi similes, alii enim dicuntur 
sccundum exzempluin' ejus vixisse; et sicut Lot in 
Sodomis, et Josepli in /Egypto, et populus Israel 
solus inter populos terr» qui tamen et multum et 
sape deliquit. Quis ergo impiis causa est impietatis ? 
Deus? Hoc si quis dixerit, super omnem impicta- 
tem et blasphemiam. Evidens enim est quantum 
puniat impios. Quare ergo honorat justos et de illis 
curat, duri: castigat οἱ ejicit iinpios? Omnino sicut 
pios glorificat et impios elongat : cum quidein 
nihil non fecerit propter salutem nostram et ut 
cognosceretur ; et orbem'universum condidit propter 
nos et gubernat; et in nobis posuit semina virtutis ; 
et misit servos suos qui nobis aununtient ejus 
voluntatem ; ct legem statuit divinain ; et prophe- 
tas misit; et denique ipse venit ; et discipulorum 
ehorum elegit quos misit in universum mundum 
predicaturos; et miracula fecit qux quidem et 
usque nunc operator. Quorum primum fuit ut 
predicaretur nomen ejus in toto orbe terrarum ; 
deinde ut per virginitatem ejus alliceretur ct quasi 
gubernaretur terra ; deinde ut mundus desereretur 


ὀρθοδόξων πιστῶν αὐτοῦ, ἔπειτα διὰ τῆς xaxona- C et a multis etiam. nune deseratur ; et ut credentes 


θείας τῆς σαρχὸς, ἐν πολλοῖς τῶν δούλων αὑτοῦ 
ἐνεργουμένης ἑχονσίως τῇ ἀσχήσει χαὶ ἀναχωρήσει 
τῶν χοσμιχῶν, ὡς αὐτὸς διετάξατο, καὶ διὰ τῶν ἀπο- 
θνησχόντων ἄχρι τοῦ νῦν xal διωχομένων ὑπὲρ τῆς 
αὐτοῦ μαρτυρίας καὶ τοῦ ὑπὲρ τῆς πέστεως ζήλου. 
Καὶ δι᾽ αὐτῶν δὲ τῶν ἱερῶν τόπων, ἐν οἷς τὰ ὑπὲρ 
ἐμῶν ἐνήργησε, τὸ θαυμαστὸν καθορᾶτα:, ὑπὸ τῶν 
Βλασφημούντων αὑτὸν ἀθέων τὰ ἐχεῖσε ἀρχόντων μὴ 
ἀφανιξομένων, συνισταμένων δὲ μᾶλλον ἁγίων ἐν 
αὐτοῖς οἴχων, xai τῷ τοῦ Σωτῆρος ὀνόματι τιμωμέ- 
νων, xat ἀπ)ῶς δι᾿ ἑτέρων ἀναριθμήτων θαυμάτων, 
τῶν τε ἐν ἁγίοις ναοῖς, ἐν ἁγίοις ὕδασιν, ἐν ἁγίαις 
εἰχόσιν, ἐν ἱεροῖς λειψάνοις ἐνεργουμένων, καὶ διὰ 
τυῦ μένειν αὑτὰ εὐώδη xol ἀσινῇ, ἔτι τε διὰ τοῦ 
μυστηρίου τῆς χάριτος τοῦ λύειν τε xal δεσμεῖν, 
καὶ διὰ τοῦ μένειν διωχομένην τὴν Ἐχχλῃησίαν, xal 
μέσον οὖσαν τῶν ἐθνῶν μισουμένην καὶ θλιδομένην 
χατὰ τὴν προαγόρευσιν τῶν θείων λόγων αὐτοῦ, δι᾽ 
ὧν xai τὴν βασιλείαν αὐτοῦ, ὡς ἔφη, ἐλπίζομεν. Τὸ 
μεῖζον δέ γε, ὅτι χαὶ χωρὶς; μαχαίρας, χωρίς τε στρα- 
τευμάτων, xat χωρὶς βασιλέων στρατευομένων ὑπὲρ 
αὐτοῦ, δι’ ἁλιέων χαὶ πενήτων, διωχομένων, ἀπο- 
θνησχόντων, ἰδιωτῶν, ἀγρχμμάτων, λοιδορουμένων 
χαὶ χαταφρονουμένων ξι᾿ αὐτὸν, πάντα; νιχῆσαι, 
χαὶ τὰ μεγάλα χατωρθωχέναι. ᾿Αλλὰ χαὶ τὸ μένειν 
αὑτοῦ τὴν Ἐχκχλησίαν δίχα χοσμιχῆς νῦν ἐξουσίας, 
διωχομένην παρ᾽ ἐχθρῶν, ὅτερ χαὶ τοῖς πολλοῖς ἂν 
νομισθείη ἀσθένε:α, δύναμις αὐτοῦ μᾶλλον xal χρά- 
τος ἔσται σαφῶς. Ἵνα μὴ καυχήσηται (Παῦλός φησι) 


in eum de immundo didicerint et approbaverint mo- 
nogamiam et castitatem. Deinde ut servorum ejus 
permulti amplexi siet. mortificationem heroicam 
carnis sponte sua per contemplationem et ana- 
choreticam aversionem a mundanis, sicut exem- 
plo igne docuerat, ct ut. multi mortem  subierint 
et exsilium usque nuuc in testimonium eju: et zelo 
Θεοὶ : et ut in locis sanctis. ubi propter nos la'io- 
ravit perpetuum  conspiciatur miraculum quod 
blasphemiia atheorum mon obscura!a οἱ przcisa 
sint que inibi principium habuerunt , scd potius 
stabilite sint in illis sanctorum doinus et eorum 
qui Salvatoris nomen glorificant. Uno verbo innu- 
mera alia patratá sunt miraeula jn sanctis templis, 


D in sanctis aquis, in sanctis imaginibus, in sanctis 


reliquiis que manebant plene incorrupts et $ua- — 
vissimum efflabant odorem. Et insuper in myste- 
rió gratie quz solvit et ligat; in eo quod manmet 
Ecclesia proscripta οἱ quasi exeulans in medio gen- 
tium qu:? eam oderunt et conculcant, ut. adimplean- 
tur sermones ejus divini quibus etiam sperare 
jubemur regnum ejus. lllud autem maxime stu- 
pendum quod absque machazra, absque exercitilius, 
et absque regibus pro illo pugnaniibus per pisca- 
tores miseros, ejectos, occisos, ignorantes, diffa- 
matos et contemptos propter ipsum, omaes vin- 
cere et magua dirigere potuit. Dum autem Eccle-ia 
cjus omni manet mundana substantia et potestate 
destituta, ab inimicis repulsa/et eiaeet —. "^4 - 


855 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. |. - 


896 


multis judicaretur mhrmitas, ejus potius erit vir- A πᾶτα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ.» Kol πάλιν" « Ἧ và? 


tus et robur evidenter. « Ut non glorificetur, ait 
l'aulus, omnis caro in conspectu Dei *. » Et ite- 
rum : « Virtus autem mea in infirmitate. perfici- 
tur *. » Et sicut prius a regibus ejecta Ecclesia 
Dei regnorum superavit potentiam, ita et nunc 
per pietatemn. refecta regali infirmilate, Ecclesia 
eadem iterum manet inter gentes et firiviter sta- 
tuitur : pressuris οἱ passionibus antecedentibus 
splendor ejus magis acuitur et. bic clarius relucet. 
Sed aliquis forte dicet : Potentiori permittebatur 
humiliare piorum regnum et virtutem ? Minime re- 
fero. Quomodo enim? Deus ipsum dilexit, ipsum 
posuit et auxit, et praedixit illum esse mansurum 
usque in finem seculorum, juxta Paulum, dicens : 
«Non veniet filius iniquitatis, nisi resistens pereat.» 
Pia certe ltlomana potestas, et. tamen prona abivit 
in ignominiam et dejectionem per seelera, et con- 
ten.nendo divina praecepta regis omnium Jesu 
Christi. Superb:a et prasuinptione prolapsa est in 
insolentiam οἱ dissolutionem , et in spurcitias 
gentium et in injustas actiones, pauperum bona 
sibi ut propria rapiendo ascivit, contra eos pralia 
non dubitovit interserere, et Ecclesix filios osten- 
tui habuit : hoc igitur omnibus fere devotis 
accidit conjuratione daemonis, et ita factum est ut 


. Paulus innuit dicens : « In novissinis diebus... 


erunt homines seipsos amantes,... voluptatum 
amatores, ... incontinentes, » elc., et denique in 


δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται. » Καὶ ὥσπεο διω- 
χομένη πρὶν ὑπὸ βχσιλέων fj Ἐκχλησία αὐτοῦ τὴν 
βατιλείαν μᾶλλον ἑαυτῇ καθυπέταξεν, οὕτω xal νῦν 
«ἧς εὐσεδοῦς βασιλείας ἀσθενοῦ: γενομένης, ἢ "Ex- 
x)nc!a πάλιν μέσον τῶν ἐθνῶν μένει τε xa* συυΐ- 
ctavat, θλιδομένη xat πάσχουσν, χαθὼς προεῖπεν 
αὐτὸς, λαμπρύνεται μᾶλγον. Καὶ ἐρεξ τις oux, 
Λοιπὸν χρεῖσσον ἣν τὸ ταπεινωθῆναι τὴν τῶν εὖσε- 
δῶν βασιλείαν ; Οὐδαιῶς εἴποιμι. Πῶς γάρ ; ἐπεὶ 
Θεὸς ταύτην ἡγάπησε, xal συστησάμενος ηὔξανε, 
χαὶ διὰ Παύλου μέχρι τέλους αἰῶνος μένειν προέφη- 
σεν, «Οὐ μὴ ἕλθοι, λέγων, ὁ υἱὸς τῆς ἀνομίας, εἰ μὴ ὁ 
χατέχων ἐχ μέσου γένηται.» Ἢ Ῥωμαϊκὴ βασιλεία, f 
εὐσεδὴ; δηλαδὴ, f xal συνεχωρήθη ταπεινωθῆναι διὰ 
τὰς ἁμαρτία:, καὶ τὸ μὴ συντηρεῖν τὰ τοῦ βασιλέως 
τῶν ὅλων "hs02 Χριστοῦ θεΐα θελήματα, ὅπερητανίξ 
δὲ χαὶ οἰήσει χαταπεσεῖν, χαὶ τρυφαῖς xal ἀνέσεσιν, 
ἀχαθαρσίαις τε ἐθνιχαΐῖ;, χαὶ ἀδίχοις ἔργοις, xal τὰ 
τῶν 939 πενήτων οἰκειοῦσθαις ὡς ἴδια, καὶ xat' αὖ» 
τῶν ὁμόσε χωρεῖν, χαὶ τῶν τῆς Ἐχχλησίας περιφρο- 
νεῖν. Τοῦτο οὖν χαὶ τοῖς εὐσεθέσι σχεδὺν ἅπασι νέγο 
vey ἐπιθέσει τοῦ πονηροῦ, xal οὕτω συνέδη, χαθὼς 
ὁ Παῦλός φησι λέγων" ε Ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις 
ἔσονται ol ἄνθρωποι φίλαυτοι, φιλήδονοι, ἀχρατεῖς, v 
χαὶ τὰ ἐξτς" xai τέλος, εμόρφωσιν ἔχοντες εὑσεδείας, 
τὴ νδὲ δύναμιν αὑτῆς ἢρνημένοι.» Οὐ τοῦτο σήμερον, 
ἀδελφέ ; Τίς τῶν πιστῶν ἄρτι ὡς τοῦ Χοιστοῦ δοῦ- 
Aog γνήτιος πολιτεύεται ; τίς τὴν Χριστιανιχὴν ζῇ 


liue : « llabentes quidem speciem pietatis, virtutem ζωήν ; τίς τὰ τῆς ἀρχιερωσύνης ἄμεμπτα συντηρεῖ 


autem ejus abnegantes !*, Nonne hoc similiter 
hodie, frater? Quis inter credentes ut. verus et 
perfectus Clristi servus vitae tenorem | justituit ἢ 
Quis Christianam vitam agit? Quis pontificatum 
adeptus irrepreliensibilem se custodit pontificem ? 
Ubi zelantes episcopi? Ubi scientia doctorum ? Ubi 


immaculata vita ? Quis sacerdos sacerdotii mune-a. 


inoflensa servat? Quis monachus intemerataum mo- 
nachi professionem agit? Nonne omnes simul inu- 
tiles faeti sumus? Quis igitur pretio. perpendit 
nativitatis gratiam ? Ad quid deinde cedificata sunt 
templa? Ad quid monasteria ? Nonne ut. sint ofli- 
cin:e salutis ? Nunc autem, ut dixit. Christus, domos 
Dei fecimus: speluncag. latronum : et monachi et 
sacerdotes. invadimus sancta : impure οἱ arbitrio 
nostro vivimus ; parentibus el amicis et proximis 
rostris qua Dei sunt perperam effuseque. impen- 
dimus, scelestius ila peccantes quam infideles qui 
disperdunt sancta, cum ut fideles Dei rerum auini- 
nistri faeti simus. Idcirco mnlto minus ira Dci in- 
cenditur in gentes qua fide carentes sancta despi- 
ciunt, quam in nos qui fidem habemus. Non ergo 
sciscitetur quis quomodo ab impiis contumeliose 
lraclentur res sacra aut quomodo sancti fideles 
ab infidelibus exagitentur; sed potius miretur 
quomodo adliuc subsistamus iu terra tantam Dei 
contemptionem ostendentes. Quare enim imprimis 


τῶν ἀρχιερέων ; ποῦ ὁ ζῆλο; τῶν ἐπισκόπων: *.À 
ἡ διδασχαλία τῶν διδασχάλων ; ποῦ d xaÜapótn; 
τοῦ βίου ; τίς ἱερεὺ; τὰ τῆς ἱερωσύνης φυλάττει 


᾿ἀλάθητα ; τίς μοναχὺς τὰ τοῦ μοναχοῦ ; οὐ πάντες 


ὁμοῦ ᾿μρθιώθημεν ; τίς οὖ» ἄρα θαυμάσοι τῶν yr 
νομένων τὴν χάριν ; διατί δὲ συνέστησαν ol ναοί; 
διατί αἱ μοναἱ ; οὐχ ἵνα ἐργαστήρια σωτηρίας 831; 
Νῦν δὲ, ὡς ἔφη Χριστὸς, τοὺς θείους οἴχους αὐτοῦ 


, σπήλαια ποιοῦμεν λῃστῶν ἁρπάζξομεν τὰ ἱερὰ οἱ 


μοναχοί τε καὶ ἱερεῖς, ἀχαθάρτως ζῶμεν, ἰδιοῤῥύθ- 
μῶως" τῶν προσευχῶν ἀμελοῦμεν, Sol; συγγενέσι xal 
τοῖς φιλουμένοις χαὶ πρθοχειμένοις ἡμῖν τὰ τοῦ 
Θεοῦ πονηρῶς ἀναλίσχομεν, πλεῖον ἁμαρτάνοντες 
τῶν ἀπίστως ῥιπτόντων τὰ ἅγια, ὡς πιστοὶ ὄντες 


περὶ τὰ θεῖα περιφρονητιχῶς διαχείμενοι. Διὸ xal 


οὐ τοσυῦτον τὸ θεῖον ὀργίζεται παρὰ τῶν ἐθνῶν 
περιφρονούντων τὰ ἅγια, ἀπίστων ὄντων, ἣ παρ᾽ 
ἡμῶν τῶν πιστῶν. Μὴ διαπορείτω τοίνυν τις, πῶς 
ὑπ᾽ ἀσεδῶν τὰ ἅγια καθυδρίξζεται, ἣ πῶς οἱ πιστοὶ 
διώχονται παρ᾽ ἀπίστων * ἀλλὰ θαυμαζέτω πῶς 
ὅλως; μένομεν ἐπὶ γῆς, τοσοῦτον περιφρονν ταὶ θεοῦ 
δεδειγμλένοι. Διατί δὲ μᾶλλον xol τὰ παλαιὰ-εἰς 
προνομὴν οὕτω δέδοται, τὰ ποτὲ θείῳ γεύματ: δεδο- 
μένα τῷ Μωῦσῇ, οὐ διὰ τὸ περιφρονητὰς τοῦ Θεοῦ 
γενέσθαι τοὺς υἱοὺς τοῦ Ἰσραήλ; El οὖν δι᾽ ἐχεῖνα 
τοσοῦτος ζῆλος Θεοῦ, δι᾽ ἀγγέλου τε δειχθέντα καὶ 
διὰ δούλου δοθέντα, πόσῳ γε μᾶλλον ἔσται ζῆλος 


* 1 Cor. 1, 29. *JI Cor. xu, 9. '* JE Τί, πὶ, 1-5, 5, 


P527 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM 


8.8 


1p Θεῷ, διὰ τὰ πεπραγμένα παρὰ τοῦ μονογενοῦς; A velera Judaeorum sancta in direptionem trata 


αὐτοῦ λόγου. Kat τοῦτο μαρτυρεῖ Παῦλος λέγων, 
Αθϑετήσας τις νόμον Μωύῦσέως ἐπὶ δυσὶν f| τρισὶ 
μάρτυσιν ἀποθνήσχει, πόσῳ δοχεῖτε μείζονος ἀξιὼ- 
θήσεται τιμωρίας, ὁ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ xatanastf- 
σας ; χαὶ τὸ αἷμα τῆς διαθήχης χοιυὸν ἡγησάμενος, 
kv ᾧ ἡγιάσθη, χαὶ τὴν χάριν τυῦ Πνεύματος ἑνυ- 
δρίσα:. Διὸ εἰ xol θαυμαστὸν τὸ λεγόμενον, ἀλλ᾽ 
ὅμως ἀλτῦςς, ὡς ἔλαττον ἡγεῖται Θεὸς παρ’ ἀπε- 
60v ἀτιμάζεσθα! τὰ αὑτοῦ, ἣ παρὰ τῶν δυχούντων 
αὑτοῦ. Τίνα δὲ xol ἀπολονίαν ἕξουσιν οἱ μέσον 
τῶν ἐθνῶν πιστοὶ ἀσεθοῦντες ; ποῖον ἄρτι μαρτύ- 
ριον ; τίς διωγμός ; ποῖαι χολάσεις ; ἐν αἷς ποτε 
μᾶλλον οἱ ἅγιοι ἐνευφραινόμενοι ἧσαν ; χαὶ οὕτως 
ἀποθνήσχοντε: μᾶλλον ἐπ)ληθύνοντο, Τί πάσχεις ; 


ὅτι. δοῦλο; ἑτά τ; ; ὅτι πέλη πασέχεις ; ὅτι τῶν 


περιφρυνουμένων εἶ ; Καὶ τί τοῦτο; "Exaazov ἔθνος 
xa* ταπεινοὺς ἔχει, χα! δούλους χέχτηται, Καὶ ὑπηρέ- 
τας ἐκ τοῦ αὐτοῦ, xal ὁ μισθὺς αὐτοῖς τούτον ἕνε- 
χα Εἰ δὲ σὺ ὁ πιστὸς διὰ Χριστὸν φέρεις τοῦτο 
καὶ μόνον, o)x ἄμισθον ἔσται σοι. Καὶ οὐδὲ τοῦτο 
κἂν φέρεις ; καὶ πῶς δοῦλος ἔσῃ Χριστοῦ ; ὅς διὰ 
σὲ πάντα xai θάνατον ἤνεγχε ; Διὰ ταῦτα οὐχ ἀπο- 
λογίαν ἕξουσιν οἱ πιστοὶ διωχόμενοι, εἰ ἀσεδοῦσιν 
ὥς φασι, χατ᾽ ἀνάγχην. ᾿Αποστάται γάρ εἰσι. O5- 
δὲ οἱ λαμδανόμενοι ἔτι νήπια * ἔμελλον γὰρ ὅμοιοι 
τοῖς πατράσιν εἶναι. Καὶ δῆλον ἀπὸ τῶν εἰ; ἡλικίαν 
ἐλθόντων, ὅτι γνῶσιν ἔχοντες τὰ τῆς πίστεως οὐκ 
ἐφύλαξαν, ὡς τῆς σαρχὸς ὄντες ὅλοι, χαὶ μηδενὸς 
τῶν τοῦ Θεοῦ λόγον ὅλως ποιούμενοι. Ταῦτα οἶμαι 
ὡς ἀληθῆ, xal ὅτι τῶν παραπιπτόντων οὐχ 6 Θεὺς 
αἴτιος, ἀλλ᾽ ἡ ῥᾳθυμία xal τὸ φι)ηδονεῖν, xal φι- 
λοζω-:ἦν. "Ὅμως θαῤῥοῦντας ἡμᾶς τῇ τοῦ Θεοῦ ἀπεί- 
(9 φιλανθρωπίᾳ, χρὴ διδόναι ἐλπίδα τοῖς ἐπιστρέ- 
φουσ!, καὶ πάντας δέχεσθαι τοὺς ὁπωσοῦν μετανοοῦν- 
τας, οὐ μὴν τοὺς μηδόλως μετανοοῦντας * διαχρίσει 
δὲ χρῆσθαι ἀγαθῇ καὶ περὶ τῶν ἐπιστρεφόντων, fj» οἱ 
ἅγιοι διετάξαντο. Καὶ ἄλλως 8.8.8 μὲν ἐξοιχονομεῖν 
. ποὺς δίχα βασάνων χαὶ διωγμοῦ, δι᾽ ἔρωτα χοηλά- 
των ἢ δόξαν fj ἡδονὴν γεγενημένους νεχρούς" οὕτω 
γὰρ ἐγὼ  xa)o μετὰ τοῦ ἢγαπημένου, τοὺς 
τὸν Θεὸν ἀθετήσαντας, ὡς πρὸς θάνατον ἅμαρ- 
τήσαντας. ἙἭτέρως δὲ πάλιν τοὺ; διωγμῷ καὶ βα- 
σάνοις ἣ ἀπειλαῖς xaX ἐπηρείαις τισέν * ἑτέριως δ᾽ 


δ 


sunt; hec. maximeque olim Moysi data fueraut 
nonne quia (ilii Israel Deum contempserunt? Si 
ergo propter ista 405 angelus ostenderat, qua ser- 
vus dederat, tanta zmiulatione Deus motus . est, 
quanto magis movebitur propter ea quie ab uni- 
genito Verho ejus allata sunt aut facta. Et illud 
testatur Paulus dieens : « liritam faciens quislegem 
Moysis... duobus vel tribus testibus moritur ; quanto 
magis putatis deteriora mereri supplicia qui Filium 
Dei conculcaverit, et sanguinem testamenti pollu- 
ium duxerit, in quo sanctificatus est, et. Spiritus 
gratia contumeliam fecerit ?* » Quare hoc quamvis 
mirandum quod dicimus simul attamen verissimum. 
ila ut minus judicet Deus res suas inlonorari 
ab impiis quam' a credentibus in ipsum. Quam 
cnim excusationem habent credentes impie viventes. 
in medio gentium? quid novum proponitur mariy- 
rium? qua persecutio instat? Que poenze przepa- 
rantur? In eis sepe magis gaudebant sancti, et sie 
morientes magis multiplicati sunt. Quid tanto- 
pere doles? quod servus constitutus es? quod. tri- 
buta tibi imponuntur? quod inter. contemptibiles 
inveniris ? Sed quid est loc? Quzque gena suos 
liabet humiles et pusillos, et servos possidet, et ip- 
sis est fructus obedienti:e causa. Si crgo tu, qui crc- 
dis, propter Cliristum talia eustines, non eris sino 
mercede : sed si non lioc saliem patiaris, quomodo 
Christi servus esse poteris qui propter enim us- 
que ad mortem toleravit ?Propterea excusationenr 
non habebunt (ideles qui persecutione premuntur 
si impie agunt, ut dicunt, necessitate compu'si ; sunt 


, enim vere apostata. Nec aliter dicendum de his 


qui a pueritia αἰ μοι! sunt : similes enim patribus 
suis futuri erant. Quod saltem evidens est de 
is qui jamjam adoleverunt : intelligentiam. enim 
habentes, documenta fidei minime servaverunt, 
carni acquieverunt, et nibil omnino de Dei Verbo 
curantes egerunt. ILvc, judicio meo, verissima : et 
einnino dicendum Deum non esse alicui causan 
lapsus, sed ignaviam, voluptatum et vite amorem. 
Verumtamen, plene confidentes infinite Dei boni- 
tati, ut oportet resipiscentibus, spem excitare debe- 
mus, omnesque exspectare εἰ suscipere quoquo 


αὖ τοὺς νήπια xai βρέφη ἁρπαγέντας. Ἐξ ὧν xai D modo. poenilentes, sed non eos qui pamitentiam 


τὰ τεθνηχύτα μήπω εἰς γνῶσιν ἐλθόντα xaXou ὅλως 
4 πονηροῦ, f) βάπτισμα μόνον ἔσχον, ἐλεηθῆναι 
θαῤῥῶν εἶμι, Πάντες δὲ οἵ τε ἐχ προγόνων ἄπιστοι 
οὕτω μένοντες, μετὰ δαιμόνωνδιχαίως χαταχριθήσον- 
ται, xal οἱ ἐκ πιστῶν ὄντες, xat τὴν πίστιν οἰ ῳδή - 
τινι τρόπῳ ἀπαρνησάμενοι, εἰ μένωσιν ἄπιστοι" ὅτι 
οὐχ ἔστι λόγος αὑτοῖ;, τοῦ θείου χηρύγματος; iv 
τῷ χόσμῳ ὑπὲρ τὸν ἥλιον λάμψαντός τε xol λάμ- 
ποντος, xal τῆς εὐαγγελιχῆς xal οὐρανίου ζωῆς 
ὑπὲρ τὸ φῶς ἀστμαπτυύτης. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ 
κοὐτον ὡς δυνατὸν δι᾽ ὀλίγων. Τοῖς ἁγίοις 6t Π1- 
τρᾶσιν ἐμῶν πλατύτερον εἴρηται. Καὶ πᾶσα περὶ 
τούτου πλήρης ἁγία Γραφή. 


respuunt. Refert enim optime disceruere inter con- 
versos , Secundum ordinem ἃ sanctis przscri- 
ptumn.-Etenim qui ea lege agunt ut fugiant labores 
εἰ tentationes persecutionum propter amorem bo- 
porum, vel gloria, vel voluptatum morti se addi- 
cuut ; mihi enim cum discipulo dilecto fas est dicere 
eos qui nou confitentur Deua peccare ad mortem. 
Qui e contra passi sunt persecutionem, labores, mi- 
nas et contumelias, alia mercede donabuntur. Ex 
pueris et infantulis qui ablati sunt, qui inortui fuerint 
antequam intelligentiam habuerint, boni vel mali 
omnino, modo baptisma receperint, misericorditer. 
pieque ἃ Deo recipiendos confido. Omnes autem 


;uddeles, sive avita iufldelitate teneantur, cum daumuonibus juste condennabunutur ; sive. etiam. olim 


859 SYMEORIS TIIESSALONICENSIS ARCLIEP. 80 
iater fideles conversati fidem quos:odocunque negaverint, et maneant infideles poenam parem luent: 
quia non est in ipsis verbuu divinz revelationis quod orbi terre super solem illuxit et nune splendet, ct 
norma fulgens evangelicze ct ccelestis vitae quie super igneiu et. flammam  illumInat et ardet. Et hzc 
a| questionem quam brevissinie solvimus. Α Patribus sanctis qui plura quasierit habebit : et de hoe 
argumento plena est. sacra Scriptura. 


QUESTIO X. Α EPOTHZIZ l'. 
Num indigni sacerdotis sacrificium, et baptismus, 4 Τοῦ ἀναξίως ἱερουργοῦντος δεκτὴ ἔστιν ἡ 
quecunque agit calida siut necue ? θυσία xal τὸ βάκπτισμω, xal tà παρ᾽ αὑτοῦ 

γιρόμεγα ἅπαντα, ἣ οὗ; 
QU/ESTIO XI. ΕΡΩΤΉΣΙΣ ΙΔ΄. 
Num isqui indigne ordinatur, gratiam accipiatnecne, Ὃ ἀναξίως χειροτονούμενος Aau6ávst χά- 
εἰ num admittenda que ab eo peraguntur ὃ pir, ἣ οὔ; xal el δεχτέα τὰ παρ᾽ avtov. 

QUAESTIO XII. EPOTHZIZ IB'. 

Indignus aliquis ordinatus ad sacerdotium factus-— "Avd£ióc τις ἱερωσύνης χειροτονηθεὶς, xal 
que Paler. spiritalis, an. peccata valide. remittat, πγευματικὸς γεγονὼς, συγχωρεῖ ἁμαρτήματα; 
et cum ei sepius nou est mandatum, num  remit- Kal πο.1λάκις μὴ ἔχων Évra Aya, ἄρα cvrast- 
lere peccata. potes ; ei cum monachus est simplez χωρημένα cà πωρ᾽ αὑτοῦ; Ἢ τὰ παρ᾽ ἰδιώτου 
spiritualiter [ungi munere valet? μοναχοῦ ὡς πγευματιχοὺῦ ἐνεργοῦντος ; 

QU/ESTIO XIII. EPOTHXIZ IT*, 

]udiqnus si quis fiat. sacerdos aut episcopus, ordi- B Màj ὧν ἄξιός ric, ἐγένετο ἱερεὺς, ἣ dpym- 
netque dignos et indignos, atque constituat. confes- ρεὺς, xal ysiororsi ἀξίους xal ἀναξίους xal 
surios. el omnes obeant sacrum munus , num καθιστᾷ πγνευματιχοὺς, καὶ ἐνεργοῦσι πάντες, 
lc omnia. Deo accepta sunt ? δεκτέω τὰ παρὰ πάντων Θεῷ ; 

Quatuor liarum quastionum : decime scilicet, Τῆς δέ γε δεκάτης, ἐνδεχάτης δωδεχάτης τε xal 


undecimz, duodecima οἱ decine tertie unus est— δεχάτης τρίτης τῶν ἐρωτήσεων, εἷς ἔστιν ὁ νοῦς " 
spiritus οἱ seusus et simul. omnibus respondemus — xal ἅμα περὶ πασῶν χατὰ δύναμιν ὡς Ex τῶν 
juxta mentem. sanctorum. quam accepinuis. Non ἁγίων mxapshá6outy λέγομεν. Ὧς οὐ πάντας piv 
omnes in sacra ordinat ministeria Spiritus sanctus, χειροτονεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, διὰ πάντων δὲ 
sed in ow nibus operatur. Caeteroqui archiepiscopug ἐνεργεῖ. Λοιπὸν ἀρχιερεύς τε xal ἱερεὺς xal πνεν- 
et sacerdos, et qui spiritale munus exercet, et quivis ματιχόν τις ἔχων λειτούργημα, xal πᾶς ἄλλος 
alius clericus, canonice ordinatus, Dei vere mini- χληριχὸς, χανονιχῶς χειροτονηθεὶς xal Θεοῦ ἀλη- 
sler est, et ad salutem. hominum deputatus, οἱ 05; ἐστιν ὑπηρέτη:, xal σωτηρίας τοῖς ἀνθρώποις 
augelus alter Dei, et sauctitatis plenus distributor, διάχονος, x: ἄγγελος ἄλλος Θεοῦ, καὶ &(ta3po8 
Sicut et luminis et gratie Dei, a quo fructum ξταδηοτιχός τε xal πλήρης, xxl ὅλος θείου φωτι- 
multum pro ministerio percipit. Et inprimis eorum τ σμοῦ τε χαὶ χάριτος, xal τὸν μισθὸν τῆς διαχονίας 
quie Dei suut acerrimus et indefessus defensor 651, ἀχεῖσε πολὺν λήψεται παρὰ τοῦ Θεοῦ, xai μιϑλλον 
ad ρπουονάδην inseipso prudentiz οἱ pietatis nor- ὅσον σπουδαστής ἔστι πρὸς τὰ θεῖα, xai μὴ £39) 
mam. Non enim pietas ἢ. otiositate €»; sed qui — ptg πρὸς ταῦτα ἔχων, μηδ᾽ ἀμελῶς διαχείμενη; 
munus aliquod sacrum suscepit, laborct ; nam οἱ διὰ 6oxousav εὐλάδειαν. Οὐ γὰρ εὐλάδεια τὸ àp- 
ipsius salus est. in labore ejus et salus omuium γεῖν, ἀλλ᾽ εἴγε μόνυν xavovixiog ἔλαθε τὸ λειτούρ- 
viventium et mortuorum, Videat ergo : Deo reddet rua, ἐνεργείτω * ὅτι σωτήριον αὐτῷ τε xal πᾶσι 
rationem ignavis. Πὰς autem. dicit tlieologus Basis πιστοῖς ζῶσί tz χαὶ τεθνεῶσι. El δ᾽ οὖν, δώσεε λόγον 
lius. Quoties autem quis contra canones ordiuatur τῆς ἑαυτοῦ ἀργίας τῷ Θεῷ. Καὶ τοῦτό φησιν ὁ Ürogd- 
vel archiepiscopus, vel sacerdos, νοὶ clericus vel alius. ντωρ Βασίλειος. Πᾶς δὲ μὴ χατὰ χανόνα; χειρυτονη- 
ministerio sacro deputatus, gratia in quovis θεὶς ἀρχιερεὺς ἣ ἱερεὺς ἣ χληριχὸς ἢ πνευμλχτιχοῦ 
eorum revera operatur ad salutem accedentium aid λειτουργήματος ὑπηρέτης, ἐνεργεῖ μὲν ἐν αὐτῷ 
illum, el aU eo quisque secundum fldem suam τῇ χειροτονίᾳ ἧ χάρις, δ'ὰ τὴν τῶν προσερχομένων 
accipit, el nemo recedit vacuus οἱ frustratus. Quibus αὐτῷ σωτηρίαν, xal ἔχαστος χατὰ τὴν πίστιν λαμ- 
manus imposuerint vere ordinatisunt ;et quibus pec-— ὄάνει, καὶ οὐδεὶς ἄμοιρος. Καὶ ol χειροτονούμενοι 
cala dimiserint vel retinuerint, dimissa vel retenta D παρ᾽ αὐτῶν χεχειροτονημένοι εἰσὶ, xat οἱ λυόμενοι 
sunt : denique quicunque agunt inysteria, Δ τῶν ἁμαρτημάτων ἣ δεσμούμενοι, λελυμένοι ἣ δε- 
vere perficiuutur, cum in his non. homo operetur, δεμένοι, καὶ τὰ μυστήρια δὲ πάντα μυατέρια. 02 
sed gratia per operantem. V:e autem agenti huie γὰρ ἄνθρωπος ἐνεργεῖ, ἀλλὰ δι᾽ ὀργάνου ἡ χάρις. 
si contra voluntatem operantis agit. Vie iterum Οὐαὶ δὲ τῷ ὀργάνῳ ἐχείνῳ, εἰ παρὰ γνώμην τοῦ 
howini tantas res contumeliose traclanti. Quod ἐνεργοῦντος ἐνεργεῖ. Καὶ οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, 
3i ille qui sibi res infimas quidem et humanas, sed τῷ καταφρονητῇ τηλιχούτων. Καὶ εἰ τὰ χάτω καὶ 
ueque datas, neque labore aut prelio partasassumit τὰ ἀνθρώπινα, ἢ và μὴ δεδομένα μηδὲ ἄξια λαμ- 
vaut jain pon reus judicatur, ut latro, prado, — 6ávov εἰς αὐτόν τις, τοταύτης ἅϊιο; καταδίχης, ὡς 
"TOCaX, Οἱ rapax et taudem male et. contempt 86 κλέπτης ὧν καὶ ληστὴς xal τοχμητίας xal ἅρπαξ 


851 


RESPONSA AD GADRIELEM PENTAPOLITANUM. 


e(3 


καὶ τῶν ὑπὲρ τὴν ἀξίαν αὑτοῦ msptopovnth:, πό- À gerens erga res non suas, quanto magis condewna- 


o 33}. γε μᾶλλον χαταχριθήσεται ὁ ἐν τοῖς θείοις 
καὶ οὐρανίοις χαταφρονῶν, xat μάλιστα τοῖς αὐτοῦ 
«οὔ Θεοῦ μόνου ἔργοις ; Καὶ εἰ ὁ ἀναξίω: χοινωνῶν 
μόνον χατάχριτος, ὁ χαὶ ἀναξίως ἐνεργῶν, πόσῳ 


μᾶλλον. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῶν χειροτονίαν δεξχ- 


μένων, οἴτινες εἴτε πρότερον, εἴτε ὕστερον fiuap- 
τοὺ, ἀνάξιγι πάντες. Καὶ εἴγε μετανοΐῦσοι xal σω- 
θῆναι μέλει αὐτοῖ;, ἀποστήτωσαν ἐνεργεῖν τὰ τῆς 
ἱερωσύνης ἁγιώτατα ἔργα, χαὶ ἐν ἐξομολογήσει 
xai πένθει, τὸν Θεὸν ἑαυτοῖς ἱλεούσθιυσαν. Οὐδὲ γὰρ 
ἄλλο τι αὐτοῖς εἰς μετάνοιαν, εἰ μὴ πρῶτον παύ- 
σωνται τὰ τῆς ἱερωσύνης ἐνεργεῖν. Εἰ δὲ τινες 
παραχωρήσει Θεοῦ πρὸς τοῦτο ἧχασι τόλμης, ὥστε 
ἀπίστως xal δυσπτεδῶς (ἀπιστία γὰρ τὸ τοιοὔτον) 
χιυρὶς τοῦ ἱερωτύνης χειροτονίαν λαδεῖν, τὰ τῆς 
ἱερωσύνης διενεργεῖν, οὐχ ἔστι λόγος εἰ πεῖν τὰ περὶ 
«ἧς γαταχρίσεως τοῦ τοιούτον, Χεῖρον γὰρ τοῦτο 
τὸ ἔργον καὶ ἀσεδῶν αὐτῶν, καὶ μόνον δαιμόνων εἰς 
ἄγγελον φωτὸς μεταυχηματιζυμένων, μὴ ὄντων, 
χαὶ τὰ τοῦ Θεοῦ ὑποχρινομένων, ἀθέων ὄντων, xat 
ἀντιθέων. Ol τοιοῦτοι οὐ μόνον- οὖν μεγίστην xal 
ἄῤδητον ὑποστήσουται τιμωρίαν, χατὰ τῶν θείων 
οὕτω δὴ Blasqnufjsavte;, οὗ γὰρ φωναὶ θεῖχι τὰ 
παρ᾽ αὑτῶν, οὐδὲ θεῖα ἔργα, ἐπειδήπερ χάριν χεῖ- 
ρυτονίχς οὐχ ἔχουσιν, ὀλλὰ χαὶ δίχην τίσουσιν ἄλλην 
ἕνεχα τῶν ὑπ᾽ αὐτῶν ἐξηπατημένων, χαὶ ἢ δῆθεν 
βαπτισθέντων, ἢ χειροτονηθέντων. Οὗτοι γὰρ xal 
ἀχειρητόνητοι xal ἀδάπτιστοι. Οὐδὲν γὰρ ὁ μὴ 
ἔχων δίδωτι, καὶ οὐδέν τις λαμδάνει παρὰ τοῦ μὴ 
ἔχοντος, χἂν νομίζῃ ἔχειν αὑτόν. “Ὅθεν χλὶ ἀπατη- 
θεὶς, xal πιστεύων εἶναι βεδαπτισμένος f| ἱερεὺς, 
οὐχ ἔστι, καὶ τῆ: ἀπωλείας τούτου ὁ ἀπάτήσας 
αἴτιος. Οὐ γὰρ ἄνθρωπός τι δύναται, μὴ λαδὼν 
παρὰ τοῦ 8:09. Χωρὶ; ἐμοῦ γὰρ, φησὶν, οὐ δύνασθε 
Tt tel) οὐδέν. 
{Ππρὶ δέ γε πνευματιχοῦ λειτουργήματος, ἐγγὺς 
τοῦ ἀχειροτονήτως ἐνεργοῦντος τῷ ἀμαρτήματι, 
καὶ ὁ δίχα προτροπῆῇς ἀρχιερέως xal ἐντάλματος 
ἐνεργῶν. Ὅτι τοῦτο τὸ λύειν τε xal δεσμεῖν, μόνον 
τῶν ἐπισχόπων ἐστὶ, χαὶ διάφοροι περὶ τούτον 
γαυόνες φασί, Καὶ δῆλον ὡς xal τοῖς ἀποστόλοις 
μόνοις τοῦτο δέδοται παρὰ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν" 
τῶν ἀποστόλων δὲ διάδοχοι οἱ ἐπίσχοποι. Ὅθεν ol 
vot360::pot ὡς τῶν ἑἐδδομήκοντα τὴν τάξιν ἐπέ- 
χοντες, οὐχ ἔχουσιν ἄδειαν Πνεῦμα διδόνα:, τουτέστι 
χάριν, καὶ ἣ χειροτονεῖν, fj μύρον ποιεῖν, fj λύσιν 
διδόναι ἀμαρτιῶν ἐν Πνεύματι, ὡς οὐδὲ Φίλιππος 
τῶν ἐπτὰ ᾿δύνχτΊ τοῦτο" ἐπιθέσει δὲ χειρῶν ἐδί- 
δου τοῦτο Πέτρο; xo Ἰωάννης, xai οἱ λοικοὶ τῆς 
δωδεχάδη; ἀπόττολοι, xal οἱ τούτων διάδοχοι τῆς 
ἐπισχοπῇ;. Ὅθεν xai ἐχ τῶν ἑδδομήχοντα πολλοὺς 
ὕπτερον οὗτοι ἐπιθσχόπους ἐχειροτόνησαν. Διὸ οὐχ 
ἔχουσι τῇ χειροτονία τὸ λύειν xal δεσμεῖν οἱ πρὶ- 
αὐύτεροι, ἀλλ᾽ οἱ ἐπίσκοποι μόνοι. Πρητροπῇ μέντοι 
"Gy ἐπισχόπων ἤτοι ἐντάλματι xav. ἀνάγχῆν, ὡς 
οἱ χανόνες φασὶ, δύνανται τοῦτο χαὶ ποεηδύτερο:ι 


bitur qui contumeliose res divinas et celestes tra- 
C1at, el quod feedissimum est et improbisssimuimn erga 
ipsa opera soli Deo propria ? Et si communicang 
tantum. indigne condemnatur, multo magis qui 
indigne tractat. Et hzc de illis qui ordinationem 
reccperunt, sive ante susceptos ordines peccaverint, 
sive post, omnes indigni ; si modo ipsis poeniteuti;e 
et salutis cura supervenerit recedant ab exercen 1o 
sanctissima sacerdoti opera, et in confessione et 
luctu, Deum sibi propitium reddant. Nam anto peeni- 
tentiam ininisterio sacro valedicere debent, Si vero: 
quidam permissione Dei eo dementiz et impudentia 
pervenerint, ut, fhlem abuegantes (fldei negatio 
est hoc) et religionem, privatim sacerdotii ordi- 


B nem suscipiant, et munera exerce nt lingua et vox 


deficiunt ad dicendum quantam mefeantur coudem- 
nationem. Pejus enim faciunt quam ipsimet imp:i; 
et, quod solis proprium est dawonibus, qui se 
trausfigurant in angelos luminis, cum sint tene- 


brosi spiritus, isti pseudo-sacerdotes opera Dei 


C 


s'mulaut cum vere aihei sint et Dei inimici. ΠῚ 
autem non modo poenam luent maximam etinenarra- 
bilem, pro tantis in divina blasphemiis ; non habent 
enim vocem Dei, nec agere possunt Dei opera, 
cum nunquam habuerint gratiam ordinis ; sed 
insuper al:àm dabunt ponam propter eos quos 
deceperunt et quos certe aut. baptizaverint aut or- 
dinaverint. [sti quidem nec ordinaii nec baptizati : 
nemo enim dare potest quod non habet ; et nemo 
aliquod. valet sccipere a non habente etsi credat 
illum habere. Unde ef deceptus est, et credens esse 
baptizatus vel sacerdos minime est : et hujus rui- 
m causa est impostor. Homo enim nihil potest, 
quam quod a Deo accepit facere. « Sine me nibil 
potestis facere !!, » dicit Dominus. 

Ad ministerium satrum quod attinet, i'em est 
quoad peccatum de eo qui ministrat absque ordi- 
natione et de eo qui agit in sacris sine admonitu 
vel jussione archiepiscopi : quia solvere et ligare 
solum episcoporum est, ut diversi de hoc habent 
canones. Et illud certum quod solis ^postolis hane 
potestatem dedit Christus Deus noster : apostolorum 
autein successores sunt episcopi. Unde et presbyteri 
qui liorum septuaginta discipulorum locum tenent 


. hon possunt. Spiritum dare, hocest gratiam, neque 


e 


ordinare, neque oleum consecrare, neque absolu- 
tionem peccatorum concedere in Spiritu ; sicut 
nec Philippus potuit unus e septem diaconis, scd 
hoc donaverunt Petrus εἰ Joannes impositione 
manuum, εἰ cgieri apostoli e numero duodecim, 
et eorum successores in episcopatu. Unde et plures 
e septuaginta illis apostoli ordinaverunt episcopos. 
Quare vi ordinationis presbyteri non possunt sol- 
vere et ligare, possunt vero episcopi solummodo. 
Admonitu autem episcoporum vel jussione, cum 


necessitas fuerit, sancti canones volunt presbytero» 
- cma Í . 


863 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


δ 


illud quoque operari. Sed hujusmodi facultates A ἐνεργεῖν. Πλὴν ὀφείλουσι τοῖς ἐπισχόποις ἀνατιθέναι 


concedi dcbeut ab episcopis, q"ibus plerumque 
imajora reservantur ; etenim presbyteris non licet 
in omnibus judicare. Et inprimis crimina negationis, 
et homicidii, et peccala sacerdotum, item per- 
juria et alia quiedam non possunt absolvere, nisi 
soli episcopi. Si ergo et qui munus acceperunt com- 
missum jussiones capessere debent, quam faculiatem 
omnia solvendi habebunt qui imuneris suut expertes? 
Et si quis sanctus non sit, quanto magis hac carebit 
facultate? Quare et. isti condemnabuntur sicut 
et illi qui munus non ordinati exercent. Si cui 
autem occurrat in necessitatre noudum a suprema 
auctoritate liceutiam accepisse pro gravi casu 
aliquotum , hos utique remittet ad episcopum, aut 
habenti facultatem cum munere 
commissam. lllud sspe accidere videmus sa- 
pienüibus monachis et cautis. Hi autem curam lia- 
beant nunquam per seipsos absolvendi et seipsos 
nunquam dicant spirituales, quia illud non habent, 
sed tantum secundum necessitatem accipiunt. Dum 
vero se non esse. spirituales conlitentur, onni 
ope nitantur propouere qu:e conferunt ad. salutem. 
Unde si prope adsit sacrorum rituum minister, 
illuc mittaut poeuitentem : si vero uon prasto sil, 
tunc recipiant, et curent ut loquatur. Patri eorum 
spirituali. Sed illi omnes quos acceperiut. vel au- 
dierint, curent remittere «d cos qui ex. Deo facul- 
tatem. solvendi habent, et sic absolutio erit secura. 


sacro litteris B 


τὴν ἐξουσίαν, ἔχουσι τὰ πλείω xaX μείζονα " ὅτι οὐδὲ 
ἄδεια πρεσδυτέροις εἰς πάντα διαχρίνειν. Ἐξαιρέ- 
τως δὲ τὰ τῆς ὀρνήσεως οὐχ ἰσχύουσιν οὗτοι λύειν, 
εἰ μὴ ἐπίσχοποι, οὐδὲ τὰ τοῦ φόνου, ἣ τῶν ἱἐρέων 
τὰ πταίσματα xal ἐπιορχίας δὲ xat λοιπά. Εἰ οὖν 
καὶ οἱ λαθόντες τὰ ἐνταλτήρια ὀφείλουσιν ἐρωτᾷ:, 
ποίαν ἄδεια.» ἕξουσιν ὅλω; λύειν, οἱ μὴ λαθόντες; 
Εἰ δὲ χαὶ ἀνίερός τις, πόσῳ γε μᾶλλον 1 Διὸ κεὶ 
οὗτοι σὺν Tol; ἀχειροτονήτως ἐνεργοῦσι χαταχρι- 
θήσονται. Εἰ μήπου τις xav! ἀνάγχην ἐν περιστάσει 
τινῶν λογισμοὺς ἀξιώσει δεξάμενος, ἀναθήῆσε: τοῦ- 
τους τῷ ἐπισχόπω, ἢ τῷ ἔχοντι διὰ Ὑράμματο; τὸ 
λειτούργημα. Τὸ τοιοῦτον γὰρ εἴδομεν coa6alem 
xai εἰς π)εἰστους τῶν εὐλαδῶν μοναχῶν. Οἵ προσοχὴν 
ἐχέτωπαν, μὴ ἀφ᾽ ἑαυτῶν λύειν, μηδὲ χαλεῖν ἔλυ- 
τοὺ: πυευματιχοὺ;, ὅτι οὐδ᾽ ἔχουσ: τοῦτο, ἀλλὰ χατ' 
ἀνάγκην δεχόμενοι, χαὶ τοῦτο ὁμολογοῦντες 0; ox 
εἶσι πνευματιχο!, τὰ πρὸς σωτηρίαν guv:sivora 
προσφερέτωσαν. Καὶ εἰ μὲν ἐγγύς ἔστε τοῦ λειτουβ- 
γήματος ὑπηρέτης, ἐκεῖσε τοῦτον 33 5-Θ i197: 
λέτωσαν. Ei δὲ οὐχ ἔστι, τότε μὲν δεχέσθωξχν, 
παραγγελλέτωσαν δὲ χαὶ Πατρὶ εἰπεῖν πνευ ματιχῷ, 
Καὶ αὐτοὶ δὲ ἅπερ ἐδέξαντό τε xal ἤχουσαν, τοῖς 
ἔχουσι δύναμιν ἀπὸ ϑεοῦ λύειν ἀπαγγελλέτωϑδαν, 
xai οὕτως ἡ λύσις ἀσφαλὴς: ἔσται. Ὅτι δὲ xai ge 
ναχοῖς μὴ ἱερωσύνην Éyoust παρ᾽ ἀρχιερέων Uh 
τὰ τῆς μετανοίας διξνεργεῖν, χαὶ δέχεσθαι λογν 
σμοὺς, ἤχουσται μὲν xai ἡμῖν, ἀλλ᾽ οὐχ ἀναγκαῖον 


Quia vero monachis qui non sunt sacerdotes ar- ( ὅλως δοχεῖ, ἐπεὶ χρεία τῷ δεχομένῳ λογισμοὺς, xi 


chiepiscopi concedunt aliquando cooperari ad pee- 
nitentian, ct accipere licentias, illud nobis minime 
viletur esse valde necessarium , cum oporteat ut 
hiabeus a radice bas licentias, benedi«at et preces re- 
citet, et adi.ittat ad participationem mysteriorum eos 
qui postulant ; uno verbo ut sit sacerdos, offerens 
el imediatoris partem habeas pro poeaitentibus de- 
precari, In necessilate autem cum potissimum 
nullus adest aptus a sacerdotibus, conceditur 180. 
nachis sapientibus facultas et licentia ad hoc 
munus, scd non ita ut solvant ex seipsis, sed ut 
pro loco rationeim reddant archiepiscopo qui ipse 
totam causam instruet. Sed. et sacerdote opus cst 
hujus ministerii adjutore ut ab eo fiant quas neces- 


εὐλογεῖν, xol εὐχὴν ἐπιλέγειν, xal μεταδιδόγαι τῶν 
μυστηρίων τοῖς χρήζουσι, χαὶ ἁπλῶς εἶναι ἱερέα, 
ὥστε προσφέρειν xal μεσιτεύειν ὑπὲρ τῶν μεῖ2- 
νοούντων xal εὔχεσθαι. Kat! ἀνάγχην δέ ποτε cisi- 
στὴν ἐν τῷ μὴ παρεῖναι ἱκανόν τινα vuv ἱερωμένων 
πρὸ; τοῦτο, τὴν ἄδειαν δίδοσηαι ὥστε δέχεσθει 
λονισμοὺς xal μοναχοῖ; εὐλαδέσι" πλὴν οὐχ üt 
λύειν αὐτοὺς ἀφ᾽ ἑαυτῶν, ἀλλ᾽ ὥστε ἀναφέρειν τῷ 
χατὰ τόπον ἀρχιερεῖ, xai παρ’ αὐτοῦ τὴν ἀπόφαϑθιν 
γίνεσθαι. ᾿Αλλὰ xal ἱερέα χρὴ τοῦτον ἔχειν τοῦ loro 
συνεργὸν, ὡς; ἂν τὰ ἀναγχαΐχ Ov αὐτοῦ γένοιτ, 
εὐχαί τε συγχωρήσεως, xal χοινωνία τῶν uustt- 
plv, xai προσφορὰ ὑπὲρ τοῦ μετανοοῦντος, χιὶ 
ἅγιον ἔλαιον μετὰ χαὶ λοιπῶν ἱερέων, χαὶ ἁπλῶς 


saria sunt : preces nempe absolutionis, participatio D ἅπαντα τὰ νενομισμένα, ἄτινα δὴ ἡ ἑερωπύνη ivt 


mysteriorum et omnia utilia erga poenitentem , οἱ 
s3uctum oleum cui cxteris sacerdotibus, uno ver- 
bo omnia alias przscrip'a, qux: quidem sacerdotiuin 
presta'. Ego vero in his maxime vereor ; sed 


yet. ᾿Εγὼ δὲ xa περὶ τούτου εὐλαδῶς ἔχω, xal eit 
ἀναγχαῖον ἡγοῦμαι ἐνεργεῖν τινα τὰ τῆς μετανοία; 
ἔργα, ἱερωσύνην μὴ ἔχοντα. Ταῦτα γὰρ τῆς ἕερω 
σύνης εἰσί, 


mhi non videtur necessarium opera quie ad poenitentiam spectant ab illo fieri qui non sit sacerdos : 


h»c cnim plane ad sacerdotium spectant. 


QU/ESTIO XIV et XV, 


Sacerdotes , qui proxima nocte cum uzroribus suis 
concubuerunt utrum debeant. sacraun. Ceeuam  ce- 
lebrare necue? Num die sacro. (απ celebra- 
Lc fas sit consuetudine uli mulieris ? 


Quzstionis decima quarte et decim:e quintae una 
&ncis cst et unus sensus : Àu liceat sacerdoti. con- 


EPOTIIZIZ I3 xol IE". 


Τινὲς ἱερεῖς μετὰ τῶν γυναωιχῶν αὐτῶν ξὑρισκό- 
μενοι, ὀφείλουσιν lepovpreir, f) οὔ; καὶ κατὰ 
τὴν ἡμέραν τῆς «ἰδιτουργίας δὲ δεῖ ὁμιλεῖν 
γυγαικί ; 

Καὶ ἡ τεσσαραχαιδεχάτη δὲ καὶ πεντεχαιδεχάτη 
ἐρώτησις τὴν αὐτὴν ἔννοιαν περιέχουδιν. El δεῖ ἰδ- 


665 


RESPONSA AD GADRIELEM PENTATOLITA NUM. 


866 


ρωμένον γνῶναι τὴν ἰδίαν γυναῖκα, χα xas* αὐτὴν A jugem suam cognoscere, et praesertim. die quo. sa- 


τὴν ἡμέραν ἱερηυργῆσαι. ἣ μετὰ τὸ ἱερουργῆσαι 
γνῶναι αὐτήν. Τὰ τοιαῦτα γὰρ ἀδιαφορίας καὶ àxpa^ 
cia; ἔργα εἰσίν. Ὁ δὲ ἀγωνιζόμενο; πάντα ἐγχρα- 
τεύεται, ὁ Παῦλος φησίν, Εἰ οὖν τοῖς θεωρῆσαι μόνον 
ἐξιωμένοις χαπνιζόμενον τὸ 0o; Σινᾶ, χαὶ τῆς φω- 
vn; ἐπαχοῦσαι τῇ : σάλπιγγος, παραγγελία γέγονεν, 
ὥστε ἐν τρισὶν ἡμέραις μὴ προσελθεῖν γυνα!χὶ, 
xai ὁ ἀρχερεὺς ᾿Αδιάθαρ ζητήσαντι τῷ Δαδὶδ 
τοὺς τῆς προηέσεω; ἄοτου; φαγεῖν, ἡορώτησε μή 
ποτε εἶστθον cl; γυναῖχα χατὰ τὴν νύχτα ἐχείνην, 
xaX ὁμολογησάντων μὴ εἰσελθεῖν, τότε δὴ τεθάῤ- 
ἐηχεν αὑτῖς δοῦνχι εἷς βρῶσιν τοὺς τυπιχοὺς 


ἐκείνους ἄρτους * τίς ἄρα τολμητίας τοσοῦτον Éctat, . 


ὥστε μετὰ τὴν» ὁμιλίαν τῆς γυναιχὸς προσεγγίσαι 


τῷ θυπιαστηρίῳ ; 7| τῇ πρὸ τῆς θυσίας vuxzl; ὅπου D 


Ὑε καὶ qavsaalag μόνον συμθάσης νυχτερινῆῇς χρεὼν 
εὑλαδεῖσθαι, ὡς ἐδιδάχθημεν ; Εἰ γὰρ καὶ τίμιος ὁ 
χάμο;, ὁ Παῦλός φησι, χαὶ ἡ χοίτη ἀμίαντος, ἀλλ᾽ 
ἐπάγει, « Πόρνους δὲ χαὶ μοιχοὺς χρινεῖ ὁ Θεός. » 
“Ὥστε διὰ τὸ μὴ πορνεύειν f] μοιχεύειν τοῦτό φησιν, 
οὐχὶ δὲ μὴ φθορὰν τοῦτο xal ἀχαθαρσίαν λογί- 
ζεαθαι. «. Ἕν ἀνομίαις γὰρ, φησὶν ὁ Δαδὶδ, συνε- 
λήφθην, xai ἐν ἁμαρτίαις ἐχίσσησέ pe d μήτηρ 
μου. » Ὥστε χατὰ συγχώρησιν ἐστὶν ὁ γάμος, χάριν 
«ἧς παιδοποιΐας καὶ μόνον, καὶ τῆς τοῦ γένους δια- 
δοχῖς " οὐ μὴν δὲ Θεοῦ προηγούμενον θέλημλ. 
Τοῦτο δὲ ἐχλεξάμενος Παῦλος τὸ ἁγνῶς ζῆν, ὅμως 
κοὺς λοιποὺς οὐ χωλύει, νομίμους ἔχειν γυναΐχας, 


ἵνα μὴ πορνεύοντες ἁμαρτάνωσιν, λέγων, « θέλω (c 


πάντας εἶναι ὡς χἀγὼ, » τουτέστι παρθενεύειν vol 
σωφρονεῖν. « Διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕχαστος τὴν ἑαυτοῦ 
γυναῖχα ἐχέτω. » "Opd« οἷον τὸ ἔργον τοῦ Παύλον ; ὅτι 
ἁγιωσύνη. Διὰ δὲ τὸ μὴ πορνεύειν, cuyxava6al- 
νων οτσί. Καὶ πάλιν εὐλαδεῖ: ποιῶν τοὺς πιστοὺς 
λέγει, € Τὸ λοιπὸν ὁ καιρὸς συνεσταλμένος ἐστὶν, 
ἴνα xal οἱ ἔχοντες γυναῖκας ὡς μὴ ἔχοντες ὦσι, 
χαὶ οἱ χρώμενοι τῷ κόσμῳ, ὡς μὴ κχαταχρώμε- 
vot. » Φυλαξάτωσαν οὖν ἑχυτοὺς οἱ ἱερωμένοι 337 
ἐν τῷ μέλλειν ἱερουργεῖν, χαὶ μετὰ τὴν ἱερουργίαν 
κατ᾽ αὐτὴν τὴν ἡμέραν, ὡς ἡγιασμένοι ὄντες τῇ 
χοινωνίᾳ, ὅτι οὐ χρὴ χοινωνεῖν Θεῷ xal σαρχί. Καὶ 
εἰ μὲν οὐ βούλεται ἱερουργεῖν οὐ χιυλύεται " εἰ δ᾽ οὖν 
κωλύεται, ὅτι ἐχεῖνο μὲν σαρχὸς κοινωνία. Ἐπεὶ 


cris functus est eam adire. Hc sunt opera vel 
indifferentis vel intemperantiz, Quienim in agone 
contendit ab omnibus se abstinet, dicit Paulus '*. 
Si igitur ut viderent solummodo montem Sinai fumo 
obvolutum, et-audirent sonum bucciuz digne prz- 
parandi erant, et illis prescriptum fuerat ne tribus 
diebus appropinquarent uxoribus '*? 2 et si sum- 
mus pontifex Abiathar postulanti David ut mandu- 
carel panes propositionis, respondit quire:ss num 
forte intraverint ad conjuges ipsa nocte, et cum 
asseveraverint se non intravisse, tunc noa dubita- 
vit illis tradere manducandos panes illos typicos ** 
quis tantz? erit audaciz ut inter commercia con- 
jugalia accedat ad altare ? vel in ipsa nocte qu:e 
praecedit sacritieium ? Sed jam nonne spprime mo? 
nemur ab ipsa religione ne vel conventus nocturul 
imagunculas admittamus ? Eteniw si, ut dicit Pau- 
lus, Honorabile connubium et tliorus immaculatus, 
tamen addit : « Fornícatoresautem et adulteros judi» 
cabit Deus*. » Quamobrem simul his verbis innuitur 
non esse fornicandum uec adulierandum, et iterum 
ion cogitanda esse stuprum aut lasciviam. Dicit euim 
David : « In iniquitatibus conceptus sum, et in pecca? 
ti8 concepit me mater mea *. » Ideo de venia quadam 
est connubium, in gratiam solum generis servandi et 
creaudorum liberorum, non veroex voluntate Deci 
antecedente, Eligens enim Paulus caste vivere , 
alios non prohibuit quin haberent legitimas uxores, 
ne in foruicationem incidentes peccarent, dicens : 
«Volo omnes esse sicul etego sui," » hoc est virgi- 
nes et castos. Sed « propter fornicationem, addit, 
unusquique suam uxo-em liaheat, * » Videsne qua- 
lem occupationem babeat. Paulus? Sonctificatios 
nem. Ut non fornicarentur per indulgentiam loque- 
batur. Sed interiro prudentes et pius volens facere 
credentes ait : «Beliquum est ut, tempore abbreviae 
to, qui habent uxores tanquam mon habentes 
siut. ... et qui utuntur hoc inundo tanquam non 
utantur*, » Custodiant ergo seipsos sacrilicaturi 
tanquam perpetuo desiderantes offerre οἱ inodo cee 
lebraturi ; et deinde post celebrationem per totam 
hanc diem sanctificati communione ; non enim 
oportet communicare Deo οἱ carni. Si vero no- 


ἔσονται, φητὶν, ol δύο εἰς σάρκα μίαν. Ὁ δὲ χολλώ- D tuerit offerre non prohibetur, bene autem probibe- 


(sivos τῷ Κυρίῳ, ἕν Πνεῦμά ἐστι. Καὶ τίς συμφώ- 
νησ'ς Θεῷ xal σαρχί ; Διὸ καὶ Παῦλός φησι πάλιν, 
« Μὴ ἀποστερεῖτε ἀλλήλους, εἰ μή τι ἄρα ix συμφώ- 
νου. "Διατί; ἵνα συνέρχησθε, φησὶν, ἐν val; προστευ- 
χαῖς. "Apa οὖν καὶ ἄμφω διδάσχει, xal τὸ μὴ ἀπο- 
στερεῖν ἀλλήλους διὰ τὰς πορνείας, xat τὸ ἐγχρᾶ“ 
τεύεσθαι ἐχ συμφώνου διὰ τὰς προσευχὰς, βεδαιῶν 
χαὶ οὗτος τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, ἐν τῷ μέλλειν 
ἀνέρχεσθαι αὐτοὺς πρὸς τὸ ὄρος, « Τρεῖς ἡμέρας μὴ 
προσέλθητε γυναιχί, » Εἰ οὖν ἁπλῶς ἐν τῷ θεωρῆσαι 
Θεοῦ τὴν δόξαν, καὶ ἐν τῷ προσεύξασθαι Ἰγχοῖ- 


15 [ Cor. ix,. 25. 


1333 Exod. xix. 15. 16, 18. 
xu, 5. δ lbid. 2. 


* lbid. 29. 


* [ Reg. xxi, 4-6. 
!* | Cor. vi, 16, 17. 


tur si voluerit. Nam hoc esi carnis cominunicatio, 
secundum illud : « Erunt duo in carne una, » Qui 
autem adlizeret Domino, unus Spiritus est !'*. « Quse 
enim conventio Deo et carni? Quare iterum Pau- 
lus dicit : « Nolite fraudare invicem,nisi forte ex 
consensu !!, » Quare tandem ? Ut convenistis, inquit, 
ad orationem. Duo igitur simul hic docet : scilicet 
ut usu defraudent se invicem propter fornicatio- 
nem, et alterum ut abstineant ex consensu pro- 
pter orationem : confirmans ipse quod Deus dixerat 
lsraelitis cum modo accessuri crant ad montem :- 


8 [lebr. xii. ^ 
" ] Cor. vi, & 


o wy e-s 


Ὁ 


SYMEONIS TIIESSALONICENSIS ARCHIEP. 


Tribus diebus ne appropinquetis uxoribus vestris.!* A τεύεσθαι χρὴ, πολλῷ γε μᾶλλον ἐν τῷ ἱερουργῆσσι, 


» Uno igitur verbo ad couspiciendam Dei gloriam, 
εἰ ad preces; D^o fundendas abstinere oportet a 
carnalibus , multo autem magis ia obeundis sacris 


xai τῶν φριχτοτάτων μυστηρίων pzvacystv. Ei ebv 
οὗ πλείω, χἂν τῇ πρὸ τῆς ἱερουργίας fptpa τε καὶ 
νυχτὶ, χαὶ τῇ μετ᾽ αὐτὴν εὐλαδεῖσθαι δέον. 


muneribus, et in participamío tremenda nostra mysteria. Non. ergo plura dicemus, misi quod et 
die et nocte sacriücii οἱ sequenti die oportet pie.et sancte vivere, — Ὁ 


QUESTIO XVI. 


Quid Patri spiritali sive confessario faciendum, evi- 
ris et uroribus sacre (Quadragesima lempore non 
continentibus se invicem, et. sacris mysteriis uti 
deiiderantibus ? 

Sed et laicis omniLus uecesse est in sanctis je- 
juinis carncm domare, sicut quzestione decima sexta 
quaeritur, Dies lie omnes Deo sunt sacrata, et vite 
nostra quasi decima Domino solvenda sunt dies 


assiduarum precum et supplicationum, et inedia- B 


rum. Si igitur qui suut iu mundo vitam voluptati- 
bus male d.sperdant et non ab uxoribus abstineant, 
quomodo et quando, quaso, abstinebunt? Et εἰ 
Moyses ut przcepta Dei in tabulis lapideis merere- 
tur accipere, in monte quadraginta dies οἱ qua- 
draginta noctes jejunus et continens implevit, multo 
magis a carnalibus desideriis oportet abstinere 
eum qui carnem et sanguinem Dei in sacris Π|}- 
steriis vult participare. Quod si nolint cunctis diebus 
alistinerc, saltem sufficientes constituant sibi absti- 
nendi dies, et dum tres dies continent'ae Isractli- 
tis legem a:ccpturis coustituepantur, multo sane 
plures exiguntur ab eis qui corpus et sanguinem 
Dci presumunt accipere. 


QU/ESTIO XVII. 


Si ordinatus quis (uerit, quare opus sit sacris vesti- 
mentis ; atque uum possit. sine stola sacrum of[fi- 
cium per.gere ὃ s 


Ad sacerdotium homo cum dignus judicatus 
fucrit evehitur, et ab illo rite ordinato sicut per 
instrumeutum sancta peraguntur mysteria. Sed ho- 
mo ex anima et corpore coalescit et propterea du- 
plicem relationem inysteriis exprimere valet : et 
sacerdoti opus est templum et altare, Nihilominus 
memorant semel sanctum Lucianum pro altari pro- 
prio usum fuissc pectore, cum propter Cliristum 
morte jamjam esset afüiciendus, et ita vinctum sa- 
erificium obtulisse in eustodia. Sed et ille discipulus 
cireumsedere jussit in. molum templi. Ideo opus 
est indumentis saciis; et absque stola non licet 
sacerdoteni agere quidquam : habent enim et sa- 
cr3 indumenta Dei. gratiam, et horum unumquod- 
que spiritualem pr: sc fert. signiflcationem ; quare 
cuique accedit pontificis benedictio. Igitur ad divi- 
num sacrificium quilibet sacerdos illis indui opor- 
tel : in. caeteris autem sacris ccremoniis, szpe fieri 
solitis, qua» sunt juxta przscriptam normam, nun- 
quam prietereantur quantumvis videantur minima. 
Et in priwis sine stola nulla perficiatur c:eremo- 
nia; ac si quis necesse labeat aliquam perficere 
civeremoniain sive precem, sive ;baptismo, sive quod- 


" Excd, xix, 18. 


EPOTHZIS iG. 


"Avópsc ἁμοῦ xal γυναῖκες obx érxpatsvortm 
ἀπ᾿ ἀϊλήλων τῇ ἅγίᾳ Τεσσωραχοστῇ, xal (- 
τοῖσι τῶν μυστηρίων μετασχεῖν, τί ποίηῃσει 
πγδυματιχός ; 
᾿Αλλὰ xal ἐν ταῖς ἁγίαις ντατείαις οὗ λαΐχοὶ 

πάντες ὀφείλουσιν ἐγχρατεύεσθαι, χαθὼς καὶ iv τῇ 

ἐχκαιδεχάτῃ ἐρωτᾶς ἐρωτήτε:. Πᾶσχι γὰρ αὗτα: αἱ 
ἡμέραι ἀφιερωμέναι εἰσὶ Θεῷ, καὶ ἀποδεχάτωσις 
τῆς: ζωῆς ἡμῶν, xal προσευχῆς χαὶ δεήσεως xal 
ἐχτενείας ἡμέραι. El οὖν χαὶ κατὰ ταύτας καθηδυ- 
παθοῦσιν ol ἐν τῷ χόσμῳ, χαὶ οὐχ ἐγκχρατεύονται 

&z ἀλλήλων, πότε δὲ ἐγκρατεύσονται ; Καὶ εἰ Meb- 

oz, ἵνα τοὺς λόγους θεοῦ διὰ πλαχῶν δέξηται i 

νων, τεσσαράχοντα ἡμέρας ἐν τῷ ὄρει, χαὶ τεσδα» 

ράχοντα νύχτας ἄτροφος χαὶ ἁγνεύων διήνυσε, πολλῷ 

Ὑε χρὴ μᾶλλον ἐγχρατεύειθα. ἐχ τῆς σαρχιχῖς ize 

θνμίας, τοὺς Θεοῦ μετασχεῖν τῆς σαρκὸς xal τοῦ 

αἵματος διὰ τῶν μυστηρίων ἐφιεμένους. Ei δὲ οὐ 

προαίρεσις ἐγχρατεύεσθαι ταῖς ὅλαις ἡμέραις, xiv 

ἱκαναὶ ἡμέραι ἔστωταν. Kal ἐὰν τρεῖς τοῖς τὸν v 

μὸν δεχομένοις ἦσαν ἡμέραι, πολλῷ γε μᾶλλον 

πλείους τοῖς τὸ θεῖον σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Θεοῦ δι- 
χομένοις. 
ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ IZ. 

El ὁ χειροτογούμεγος ὄγθρωπός ἐστι, τίς χρεία 
κῶν ἱερῶν ἀμφίων ; Καὶ si δυνατὸν χωρὶς ἐπι» 
tpaxnA(ov τὴν τειετὴν ἐνεργεῖν ; 

Τὶν ἱερωσύνην ὁ ἄνθρωπος ἱκανὸς εὑρεθεὶς ὑξν 
δέχεται, xal δι᾽ αὐτοῦ χεχειροτονη μένου ὡς ὀργάνω 
τὰ ἱερὰ ἐνεργεῖται. Πλὴν ἐπειδήπερ ἄνθρωπος ἐχ 
σώματος χαὶ ψυχῆς, xal τὰ μυστήρια διπλᾶ δέδοται 
υΥίνεσθαι, xal χρεία ναοῦ τῷ ἱερεῖ, χαὶ θυσιαστη- 
ρίου. El χαὶ ἅπαξ ὁ θεῖος Λουχιανὸς ἀντὶ θυσιαστη» 
ρίου τῷ στήθει ἐχρήσατο, διὰ Χριστὸν ἀποθνήσχων, 
χαὶ ἱερούργῃσε δέσμιος ἐπὶ τῆς εἔρχτῆς. Πλὴν xs 
οὗτος τοὺς μαθητὰς ἀντὶ ναοῦ χύκλῳ ἔστησε. Διὺ 
xai τῶν ἱερῶν ἀμφίων χρεία, καὶ χωρὶς ἂπιτραχι» 


Ὁ λίου οὐ χρὴ τι τὸν ἱερέα διενεργεῖν, ἐπεὶ χαὶ τὰ 


ἱερὰ ἄμφια χάριν ἔχουσι θείαν" ὅτι xal σημασίαν 
πνευματιχὴν ἔχαστον τούτων ἔχει τινὰ, xal δι᾽ 67 
λογίας ἀρχιερατιχὴς ἔχαστον τούτων δίδοται. Καὶ 
ἐν μὲν τῇ θείᾳ lepovpyla, χρὴ ἅπαντα ἐνδεδῦ59α:" 
ἐν ταῖς λοιπαῖς δὲ ἱεραῖς τελεταῖς, ὅτε τοῦτο σύνηθες, 
χαὶ τὰ χατὰ παράδοσιν ὄντα, μὴ καταλύειν ποτὲ, 
κἂν δοχῶσιν ἐλάχιστα" τέως 05 χωρὶς ἐπιτραχηλίου, 
μηδεμίαν τελεῖν τελετὴν, xal εἰ ἀνάγκη τις ἐπέχει 
τινὰ γενέσθαι τελετὴν f| εὐχὴν, ἣ βάπτισμα, ἣ ἄλλο 
τι τῶν ἱερῶν, εἰ μὴ εὑρεθείη ἐπιτραχήλιον, ἕνα μὴ 
γαταληφθείη τὸ ἔργον, ἣ ζώνην ἣ ἀπ᾿ σχοινίου τ' πέ- 
p^: 4 838 ἀπὸ ὑφάσμαιο; ὁ ἱερεὺς εὐλονείτω, χαὶ 


869 


RESPONSA AD GABRTELEM PENTAPOLITANUM. 


810 


ὡς ἐπιτραχήλιον περιδαλλέσγω, xal kv:pysizo τὴν A vis aliud munus sacrum, non autem praesto sit stola 


τελετὴν * καὶ μετὰ ταύτην» Éxelvo μὴ ὡς χοινὺν ἡγεῖ, 
σθω, ἀλλ᾽ ἣ εἰ: χρείαν ἐχέτω ἱερὰν εἰ ἁρμόδιον, f) 
ἐν ἰδίῳ τόπῳ ἀποτιθέσθω, ὥστε μὴ κοινὸν εἶναι: 
"Exeiva δὲ μόνον χωρὶς ἐπιτραχηλίου ἐνεργεῖ, ὅσα 
xai ἐν τοῖς μονασττρίοις τοῖς ἱερεῦσι ποιεῖν σύνηθες 
ἕν τε τῷ μεσονυχιικῷ, tal; ὥραις, καὶ τοῖς ἀπο- 
δείπνοις. 

stola absolvuntur quae solent facere in monasteriis 
vespertinum officium. 


ἘΡΩΤΊΙΣΙΣ IH'. 


T! τὸ ἀνιστορούμενον àv ταῖς τῶν ἁγίων ἀγγέλων 
&ixóci μανδύ.ϊιον * xal τί τὸ φεγγίον καὶ τοῖς 
ἀγγέλοις καὶ τοῖς ἁγίοις. Καὶ τί τὸ νεςε.Ἰοειδὲς 


xvxJiuxóy σχῆμα ἐν ταῖς τῶν ἀγγέϊων χερσί; Β 


Τὸ ἀνιστορούμενον ἐν ταῖς τῶν ἀγίων ἀγγέλων 
εἰχόσιν, οἱονεὶ περὶ τοὺς χροτάφου; μανδύγιον, τὸ 
xaÜap^v αὐτῶν ὑπεμφαίνει τοῦ νοὸς, ἐπεὶ xal περὶ 
τὸν νοῦν, ὅτι χαὶ Θεῷ συνδεδεμένοι νοερῶς οὗτοι, 
καὶ πρὸς τὰ ἔξω περὶ τὴν ἡμετέραν ἐχχέονται ἀγα- 
θοειδὼς θεωρέαν xa φυλαχήν, Ἔτι δὲ χαὶ ὡς χαθαροὶ 
Ὄντες xa: ἄδλοι, οἷον στέφανον ἑχυτῶν τῆς παντε- 
λοῦς καὶ οὐρανίου ἀγνείας περιφέρονσι τοῦτο. Καὶ 
ὥσπερ δεδεμένας δὲ τὰς τρίχας ἔχουσιν», ὅτι οὐ π:ρὶ 
τὰ ποιχίλα καὶ περιττὰ χινοῦνται, ἀλλὰ περὶ τὰ θεῖα 
μόνον xal ἀναγκαῖα, xai τὸν νοῦν ἔἐχυτῶν ἄνω συν- 


τεταμένον ἔχουσι. Καὶ τὰ χυχλοειδῆ δὲ φεγγία, &- 


χαὶ ἐν ταῖς τῶν ἁγίων εἰχόσι, τὴν τοῦ Θεοῦ τοῦ 
ἀνάρχου τε xal ἀτελευτήτον χάριν χαὶ ἔλλαμψιν καὶ 


sacerdos benedicat vel zonam, vel aliquem funicu- 
lum, aut pannum, et in modum orarii sumat et sic 
adiupleat ciereimmnoniam. Completa autem re sacra 
id quo usus est non ut vulgare tencat, sed in usus 
sacros retineat, si. convenienter possit adhiberi, 
el servetur in peculiari loco, ita ut nunquam com- 
muniter illud quis libeat. Hzc solummodo absquo 


sacerdotes, ut officia medize noctis, et horarum et 


QUAESTIO XVill. 


Quid significet quod in sacrorum. ange'orum imagi- 
nibus conspicitur mantile, et qui nimbus circa. au- 
gelorum sanctorumque capita , et circularis nubi 
formis figura in angelorum manibus? 

Qui;e cirea tempora, in imaginibus angelorum 
depingitur infula, sanctitatem mentia eorum adurn- 
brat. Ille quidem sauct:e mentis Deo spiritualiter 
uniuntur, et non ad externa feruntnr nisi quia in 
nostram custodiam et eruditionem de cado se pro- 
fundunt cum summa benevolentia. Atque. amplius : 
ub sunt. puri εἰ sine corpore, vitta illa donanter 
quasi corona, in signum zterne, coelestis ct. n'c- 

merat qua nitent innocentize, Hac denique capil- 
los habent nodatos quia minime ad instabil'a et su- 
perflua moventur, sed tantum ad divina et perutilia 
spectant, et mcntem jugiter sursum emni cona- 
nime ferunt. Deinde iu imaginibus sanctorum cir- 
culares ceruuntur nimbi qui repraesentant gratiam, 


ἐνέργειαν ὑπεμφαίνουσι. Παρ᾽ ἧς ἐνισχυθέντες xax (; splendorem οἱ potentiam Dei non habentis initium 


φωτισθέντες, Ἦρξαντο τοῦ ἀγῶνος, xal χαλῶς τοῦτον 
τετελεχότε:, ἀεί εἶσι μετὰ τυῦ Θεοὺ, xal «ἣν αὑτοῦ 
θείαν χάριν ἐν ἑαυτοῖς διηνεχῶς ἔχουσιν. Ἥτις τοῦ 
48:0; οὖσα, οὔτε ἀρχὴν, οὔτε τέλος ἔχει. Διὸ xal 
χυχλοξιδές ἐστιν, ἐπὶ δὲ τοῦ Σωτῆρος τριφεγγὲς, 
ὅτι εἷς ἐστι τῆς Τριάδος, χαὶ ἐν αὐτῷ ὅ τε Πατὴρ 
xal τὺ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Καὶ οἱ τὴν ἀρχιερατιχὴν δὲ 
χάριν ὡς φωτιστιχὴν οὖσαν λαβόντες, τοῦτο ἀνιστο- 
ρούμενον φέρουσι" xaX βασιλεῖ; δὲ, ὡς τὸ χρίσμα 
λαθόντες τῆς βασιλεία. Καὶ τὸ νεφελοειδὲς δὲ xol 
χυχλιχὸν ὅπερ ἐν ycpsi χρατοῦτιν οἱ ἄγγελοι, τὸν 
ἁγιασμὸν σημαίνει τοῦ Πνεύματος * xat ὅτι ἄτρεπτοι 
γεγόνασι τῇ τοῦ Σωτῆρ᾽ς οἰχονομίᾳ, Ἐν μέσῳ δὲ 
τοῦ χύχλου, xal τὸ X στοιχεῖον γεγρχλμένον ὑπάρ- 
χϑι, ὅτι τὸν Χριστὸν τοῦτο δηλοῖ, ᾿Αλλὰ χαὶ θεολο- 
γία: σημεῖον τοῦτο τὸ χυχληειδές ἐστιν. El γὰρ χαὶ 
σεσάρχωται διδάσχει Χριστὸς, ἀλλ᾽ ὦ; Ozig οὔτε 
ἀρχὴν οὔτ: τέλος ἔχει" χαὶ ὅτι τὴν οἰχουμένην ἔχει 
Χριστὸ;, xai πάντα τὴν κόσμο, ἐν τῇ χειρὶ, ὡς καὶ 
ὁ Δαδ'.ὃ φησί. 

principium neque finem; et denique ito videmus 


neque finem : a quo mutuali fortitudinem οἱ irra- 
diantem fulgorem, pugnam inicrunt et pulclire per- 
fecerunt. ita ut nuuc in aternum, cum Deo sint ; 
οἱ gratia. divina in seipsis continuo gaudent, quae 
non habet initium ueque finem, οἱ ideo benc cir- 
culo adumbratur, cui in. capiti Salvatoris radius 
tripartitus inserlur, quia una est ex tribus Trini- 
(atis personis, el quia in ipso sunt et Pater et Spi- 
ritus sanctus, lllique a Dco accipientes graliam 
principalem, quatenus cst illuminans, hujus si- 
gnum ni:bo depictuim ferunt. Suntque. quasi re- 
8.6 unctionem regui suscipientes. Cireulo denique 
ucbule quem in manibus ferunt angeli consecratie 
et sauctiflcatlo Spirilus signilicatur, in qua contir- 


D wat et inmutabiles facti sunt. providentia Salvato- 


ris. In medio autem circuli videtur lioc signum : X 
inscriptum, quia illo symbolo indicatur Christus. . 
S-d etiam theologi:e, Dei scientiz signuin est forma 
circuli, quam Christus non docuit simul ut hoo 
factus per incarnationem, et ut. Deus non habens 
Ulristum halere totius mundi — administrationem - 


et ipsum mundum in ejus manu esse, ut dicit propheta David. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΙΘ΄. 


Διατί ποιλυσταύριον ἣ σάκνον ob φοροῦσιν ἐπές- 
σχοποι; hal el ἐγδύσονται, τί βιλαδερόν; 


Πολυτταῦ ον δὲ οὐ φηργῦσιν ἐπίσχηποι, ὅτι τῆς 
τολειοτέρα; τοῦτο τάξεω; xal τῶν ἐγγιζόντων μᾶλ- 


QU/ESTIO XIX. 


Quare episcopi non. induantur toga. multis motata 
crucibus aut sacco. Alque, εἰ hoc [aciant, wum sit 
reprehende«dum ἢ 


Polystaurium non ferunt 
est ordinis pcrfectioris is 


81 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP 


iloneum illis qui propius accedunt ad dignitatem A λον τῇ ἀξίχ τῷ δι’ fud; σεταυρωθέντι, xax τὸ kxgp- 


ejus qui pro nobis in cruce. passus cst ; et. illud 
excelsioris est ordinis. Si igitur episcopis, archie- 
piscopis ct patiiarchis uma est potestas. οἱ virtus 
vi ordinationis, a! «diversa singulorum est ratio 
gradus, et hierarclur, et sedis, et cur;e et. honoris, 
Sicut et in. Angelis reperitur. Inter. hos. mínistros 
principes Ecclesie, ut loquitur sanctus Dionysius, 
sunt ordine primi, medii et ultimi qui singulorum 
ordinum unam inter se habent distinctionem. Prini 
qui'em sunt patriarcha et excelsiores inter archi- 
episcopos, qui induuntur saccis publice et aperte 
Cüristum passum imitantes, qui pro nobis saccum 
p^r Idibrium induit, et deinde in. cruce mortem 
subiit. Quare saccus jlenus est crucibus. Medii sunt 
metropolitani omnis, qui polystauria geruut et 
vestibus testimonium Crucíifixo reddunt, non autem 
sacco, Ultimi denique sunt episcopi, qui Christi 
pissionem in genere tantum per crucem toleratuim, 


;uierali significant. Uniuseujusque est ul servet ^ 


iudumenta priscripta ordinis : nam superbia cst 
Í;»cere quae non permittuntur, οἱ assuniere quod 
non competit. 


QUAESTIO XX. 


Quid denofet mitram gestatio , et unde Romanus et 
Alezandrinus morem illu utendi acceperini ; item 
quare cgleri. episcopi sacrum officium peragant 
capite detecto ? 


Mitram in capite fert antistes Romana Ecclesiz, c 


omnium ecclesiarum vinculum unitatis, sicut et 
Alexandrinus pontifex. Quis autem illis id. conces- 
serit, non 
usum venisse propter quamdam üimitationcin 
summi pontificis veteris legis, siquidem et ipse 
quondam capile gessit tiaram. Ut quidam dicunt, 
illud a primo rege Christiano divo Constantino 
concessum fuit beato. pape Romano Silvestro, 
quo.l quidem Latini dicupt scriptum fuisse in 
bula aure2, quam a magno Constantino conten- 
dunt exaratam, ut sancto Silvestro Patri spirituali 
stemma daret regni, ad gloriam addendam sacer- 
dotio. Cyrillum Alexandrinum hoc capitis indu- 
mentum obtinuisse ferunt a quadam synodo, quod 


invenire est, nisi dicatur mitram in 


μένον τῆς τάξεως. El οὖν xol μία ἐπισχόποις áp- 
χιξπισχόποις τε xal πατριάρχαις dj τῆς ἀρχιερωσύνης 
ἐνέργειά τε χαὶ δύναμι;, ἀλλὰ xaX διαφορά ἔστι τῇς 
τἀξεώς τε χαὶ τοῦ θρόνου, ἔτι τε τῆς ἀρχῆς xol τοῦ 
ἔργου χαὶ τῆς προνοΐας xaX φροντίδος τῆς ὑπ᾽ αὐτοὺς, 
ὡς xai ἐν ἀγγέλοις ἐστ', Ποῶτοι γὰρ xai ἐν ταῖς 
πρώταις αὑτῶν τάξεσίν εἰσιν, ὥς φησι Διονύσιος, 
xal μέσοι, καὶ τελευταῖοι, καίτοιγε μιᾶς οὔπη;: ἐχά» 
στης τάξεως. Τοῦτο οὖν xal ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ ἐστὶ, 
τὰ οὐράνια μιμουμένῃ, μᾶλλον δὲ ὡς ἡνωμένῃ τοῖς 
οὐρανίοις. Καὶ πρῶτο: μὲν οἱ πατριάρχαι, xal οἱ 
τῶν ἀρχιεπισχόπων ἐξαίρετοι, o? καὶ ἐνδύονται σάχ- 
γους, προφανῶς μιμούμενοι πεπονθότα, τὸν ὑπὲρ 
ἡμῶν, σάχχον τε ἐνδυσάμενον παιχτιχῶς καὶ διὰ 
σταυροῦ ὑάνατον ἐνεγχόντα. Δ'} xax πᾶ; ὁ σάχχος 
πλήοης σταυρῶν. Μέσοι δὲ μητροπολῖται πάντες, 
οἵ τὰ πολυσταύρια. ἐνδιδύσχονται, τοῦτον μσρτυ- 


, ροῦντες ἐσταυρωμένον τοῖς φαινολίοι;, xal οὐ μετὰ 


σάχχου. Τελευταῖοι δὲ οἱ ἐπίσχοποι, διὰ τοῦ ὠμοφο- 

plou, χαὶ μόνον τὸ πάθος Χριστοῦ τὸ διὰ σταυροῦ 

φανεροῦντε:. 999" Ἔχαστος οὖν χρὴ τηρεῖν αὐτοῦ τὰ 

τῆς τάξεως. Ὑπερηφανίας γὰρ τὸ παρὰ τὰ δεδομένα 

ποιεῖν, καὶ λαμθάνξιν ὅπερ οὐχ ἕξεστιν. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ K'. 

Τί 6nJoi τὸ μίτραν φορεῖν. Καὶ πόθεν d Ρώμης 
καὶ ὁ ᾿Αἱεξανδρείας ταύτην ξιλαδον φορεῖν. 
Kal πῶς οἱ «λοιποὶ ἀρχιερεῖς ἀσχεπεῖς τῇ κε- 
φαλῇ «“Ἰεικουργοῦσιν ; 

Ὃ Ῥώμης τὴν μίτραν xai ἠἡνωμένης τῆς "Er 
χλησίας οὔσης, ἐπὶ χεφαλῆς ἔφερεν, ὡς xai ὁ ᾿λλε- 
ξανδρείας. Τίς δὲ ὁ δοὺς ἄδειαν, οὐχ ἔστιν εὑρεῖν, 
εἰ μὴ ἀπό γε τοῦ παλαιοῦ ἀρχιερέω; τοῦτο ἐλήφἢη 
χατά τινὰ υαἵμησιν, ἐπεὶ χἀχεῖνος χίδαριν εἶχεν ἐπὶ 
τῆ; χιφαλῆς. Τινὲς δέ φασιν ὡς παρὰ τοῦ πρώτω 
ἐν βασιλεῦσι Χριστιανοῦ τοῦ θειοτάτου Καωνσταντ'- 
νου τοῦτο ἐδόθη τῷ μακαρίῳ Πάπᾳ τῷ Ῥώμης Σιλ- 
δέστρῳ. Καὶ ἐν τῷ χρυσοδούλλῳ δὲ ὃ Λατῖνοι πρὸ- 
φέρουσι, τοῦ μεγάλου λέγοντες εἶναι Κωνσταντίνο", 
τοῦτο γέγραπται, ὡς τὸ στέμμα τῆς βασιλείας πῈ- 
psiys τῷ θείῳ Σιλθέστρῳ ὁ Κωνσταντῖνος ὡς π’ε- 
ματιχῷ Πατρὶ, τὴν ἱερωσύνην τιμῶν. Ἐπεὶ δὲ οὗ 
κατεδέξατο διὰ ταπείνωτιν Σίλθεστρος, τὸν λῶρον 
ἐνάγχασε λαθεῖν τὸν ἐπὶ τῆς βασιλικῆς χεφλλῇς. 


postulavit propter infirmitatem. Alii dicunt. illad D Κύριλλον δὲ τὸν μέγαν τῆς ᾿Αλεξάνδοου ἀτὸ τῆς 


eidein ἃ papa concessum, cum ejus loco Cyrillus 
| prafuisset terti:e synodo, Nos vero certiorein 
indicamus priorem scntentiam, quia vetustissimo- 
rum rituum ibi videmus imitationem quoad in- 
dumenia sacerdotis, et iis qui ea assumunt inunus 
gratiz. Et si qui nolint in lioc. habere memoriam 
antiquorum, saltem ibidem agnoscant !ypum spiueze 
coronz et sacri sudarii. Quod autem omnes cacteri 
pontifices capite celebrent discooperto «t orent 
simililer, secundum hoc quod caput habent 
Christum, sicut loquitur. divinus Paulus. Et hoc 
magis consentaneum sermoni. divino. 


συνόδον Aa6siv, τὸ ἔχειν ἐπὶ χεφαλὴς ἔνδυμα, δι 
ἀσθένειαν ζητήσαντα τοῦτο. "Etepot δέ φασι παρὰ 
κοὐ πάπα λαθεῖν, τὸν τόπον αὐτοῦ ἐπὶ τῆς τρίτης 
συνόδου ἕχουτα. Ἢ μεῖς. δὲ ἀναγχαιότερον ἡγούμεϑι 
τὸ πρῶτον, ὡς χατὰ μίμησιν τῶν παλαιῶν kvbvpi- 
ttov τοῦ ἱερέως, καὶ τοῦτο λαθεῖν τοὺς τῆς χάριτος. 
Εἰ δὲ χαὶ μὴ χατὰ μίμησιν ἐχείνου, διχ τὸν τύπον 
τοῦ ἀχανθίνου στεφάνου, f) τοῦ ἱεροῦ σουδ: ρίου. Οἱ 
ἀσχεπῶς δὲ ἱερηυυργοῦντες xal προσευχόμενοι Ri 
τες ἄλλοι ἀρχιερεῖς, διὰ τὸ τὸν Χριστὸν ἔχει. χεφα- 
λὴν, ὡς ὁ θεσπέσιός φησι Παῦλος. Ὃ δὴ μᾶλλον xoi 
χα: ὰ λόγον ἐστὶ θειότερον, 


EPOTHZIS KA'. 


(vari ὁ μὲν παλαιὸς ἀρχιερεὺς ἐπὶ μὲν τῆς κε- 
canc κίδωριν εἶχε, καὶ ἀνυπέδετος ἦν, ὁ 
ἡμέτερος δὲ ἀσχεπὴς τὴν κεραλὴν, καὶ ὑπο- 
δεδεμένος τοὺς πόδας ; 


Διατί δὲ ὁ μὲν παλαιὸς ἀρχιερεὺς; ἐπὶ μὲν t5: χε’ 
φαλῆς τὴν χίδαριν εἶχεν, ἐπὶ τῶν ποδῶν 6b οὐδὲν, 
ἀλλ᾽ ἀνυπόδετο: Tv, xai λύειν τὸ ὑπόδημα ix τῶν 
ποδῶν ἐχελεύετο ; Ὅτι ἀτελὴς ἦν ἔτι xoY περὶ τὴν 
G«tày στρερέμενος, χαὶ τὰ ἐπὶ γῆς θύων, ὡς διὰ τῶν 
ζώων ἱερουργῶν, καὶ τῇ axi μόνῃ λατρεύων, xat 
Ux) τοῦ botox, τὴν πτέρναν τηρούμενος, χαὶ θνήσχων 
ὑπὸ τοῦ ἄδου χρατούμενο;. Al τῶν διχαίων γὰρ Ψψυ- 
χαὶ ἐν τῷ ἄδῃ χαὶ ὑπὴ γῆν ἧσαν Ext. Ἡμεῖς δὲ ἐν- 
διδυμένοι μὲν τοὺς πόδας, τὴν χεφαλὴν δὲ ἀπεριχά- 


RESPONSA AD GABRIRLEM ΡΕΝΤΑΤΡΌΓΤΙΤΑΝΟΜΝ, 


AE" 
QUAESTIO] XXI. 


Quare. pontifex maz. tempore Veteris Test. cidarim 
habebat in capite, pedibus vero nudus erat : noster 
nutem episcopus sacra obit capite aperlo, et. cal- 
cealus ? ᾿ 
Veterum. summus pontifex iiaram in capite 
gerebat, et nihil in pedibus, sed permittebat sibi 
calceamenta solvi et nudipes incedebat, eo quod 
imperfectua erat et. quasi in umbra latebat, et. de 
terra habebat unde sacrificaret,cum non immola- 
ret nisi animantia, et solum in umbra adorabat, 
et ἃ serpente custodiebat calcaneum, οἱ moriens 
in ioferno detinebatur : nam anima justorum in 
inferno et sub terram erant. pariter. Nos vero 
vestitos pedes et apertum caput habemus, quia 


λυπτον Éyovcsz, ὅτι δέδοτα'. ἡμῖν ἐξουσίχ τοῦ πχτεῖν B nobis datur potestas calcandi desuper serpentes 


E πάνω ὄφεων xol σχορπίων. Καὶ τὸ πολίτευμα ἡμῶν 
ἐν οὐρανοῖς, χαὶ τὰ ἄνω φρονεῖν χαὶ ζητεῖν ἐδιδά- 
χθημεν, ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῖλθε Χρι- 
στὸς, 5; ἔστιν ἡ xia] τοῦ σώματος τῆς Ἐχχλη- 
σίας * ὃν καὶ τιμῶντες ἀπερικάλυπτοι τὰς χεφαλὰς 
πρησξυχόμεῆα. Καὶ ὅτι οὕτω τὴν χειροτονίαν ἐλά- 
ἔομεν, xal ἡ χάρις τοῦ lIveópatog ἥτις ἐπεχάϑιτε 
χαὶ τοῖς ἀποστόλοις ὡς χίδαρις ἡμῖν ἔστιν ἐπὶ χε- 
φαλῇ;:. Καὶ ὅτι χατὰ τὸν ἱερὸν Διονύσιον, οὐ μίτραν 
ἡμεῖς χειροτονούμενοι ἐπὶ κεφαλῆς λαμύάνομεν, 
ἀλλὰ τὸ ἱερὸν Εὐαγγέλιον. 
ἘΡΩΤΗΣΙΣ ΚΙ’. 


Τί σημαίνει τὸ εἰλητὸν, καὶ ἡ κουρὰ τοῦ ἀνα- 
γγώστου καὶ ἱερέως ; 


Τὸ σουδάριον δὲ εἰχονέζει τὸ ἐν τῇ ἁγίᾳ τραπέζῃ 
εἱλητὸν, xaX τὸν ἀχάνθινον ὃὲδ στέφανον, fj ἐν τῇ χε- 
φαλῇ χουρὰ τοῦ ἱερέως, ἀπὸ τοῦ ἀναγνώστου διδο- 
μένη, xal ὀφειλομένη 384,0) διενεργεῖσθαι τοῖς ἱερεῦ- 
σιν ἅπασι πάντοτε, ὡς χαὶ τοῖς ἱερομονάχοις τοῦτο 
σύνηθες ποιεῖν, εἰ xal ἐπὶ πλέον ἐχείνοις διὰ xal 
thv τοῦ μοναχοῦ χουράν. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ ΚΙ᾿. 


Διατί μύρῳ χρίεται ὁ ἐπιστρέξων ἀπὸ ἀργήσεως, 
xal οὐ πάλιν βαπείζεται ; 


[ὃν δὲ ἐπιστρέφοντα ἀπὸ ἀργήσεω; ἄνθρωπον, 
432p χρίομεν, xaY οὐ βαπτίζομεν πάλιν, ὅτι τὸ 
βάπτισμα τὸ εἶναι πχρέχ:ι ἐν Χριστῷ, Τὸ μύρον δὲ 
εἣν κατὰ Χριστὸν ζωὴν xai πνοὴν xil ἀγιωσύνην 
κιὶ σφραγῖδα. “Ὥσπερ οὖν τοῖς νοεροῖς ἀγγέλοις ἐξ 
ὁρχῆς τὸ εἶναι xal ἀθανάτους μένειν δέδοται, τινὲς 
$t: ἔπεσον ἐξ αὑτῶν, καί εἰσι μὲν ὡς ζῶντες τῇ ἀδλῳ 
φύσει αὐτῶν, οὐ χατὰ Θεὸν δὲ ζῶσιν, οὐδ᾽ ἀγνοί 
εἶσιν, οὐδὲ τὴν θείαν ἔχουσι σφραγῖδὰ ἐν ἑαυτοῖς, f 
τὸ θεομίμητον, ἣ τὴν χάριν, ἀλλ᾽ ἀντίθεοί εἶσι xal 
σχοτεινὰ σχεύη χαὶ ἀλλύτριοι τοῦ Θεοῦ, οὕτω δὴ χαὶ 
οἱ ἄνθρωποι τῷ βαπτίσματι" τὴν τῆς Χριστοῦ ἀνα- 
στάσεως: χαὶ ἀφθαρσίας ἔλαδην χάριν, xal τοῦτον 
ἐνεδύσαντο τῷ βαπτίσματι, καὶ τὴν ἁγιασυὸν αὐτοῦ 
χαὶ τὴν σφραγῖδα τοῦ Πνεύματος ἔλαδον τῷ μύρῳ. 
Εἰ οὖν ἐξ αὐτῶν τινες ἀρνήστονται, ἔχουσι μὲν τὸ μέ- 
νεῖν, xa* ἀναστήσονται τότε, xal ἄφθαρτοι ἔσονται. 


PATRor, GR. CLV. 


et scorpiones, et nostra conversatio ín caelis, et 
altiora cogitare et inquirere docti sum:s, divino 
Prodromo ante nos incedeuie Christo, qui caput 
est corporis Ecclesia. Quem lonoris causa discoo- 
perto capite deprecamur. lta eniin. accepimus m- 
impositionem manuum ut gratia sancti Spiritug 
qua in apostolos ante diffusa est, quasi tiara" 
in capite nostro impositam. Denique secundum 
sanctum Dionysium, non mitram nos ordinati 
accipimus in capite, sed sanctum Evangelium. 


QUAESTIO XXII. . 


Quid íignificet linteum cui corpus Christi et sanguis 
PABETHOR Mf, et quid tonsura lectoris ας sacer- 
oiis 


Paunus ille involutus quo ad sacram synaxim 
ulendum est significat sudarium Christi, et 
corona spinea sdumbratur tonsura qus capiti 
sacerdotis imponitur, a die quo in lectorem est 
consecratus, et quam semper radere debent omnes 
sacerdotes, sicut et monachi sacerdotio initia'i 
solent facere ; isti. autem magia juxta normam 
rasura monarchorum. 


QUAESTIO XXIII. 


Quare reversus ab apostasia tantum sacro unguene 
to ungatur, non iterum baptizetur, 


Eum qui ab apostasi» se converterit myro. un- 
gimus, sed non rebaptizamus, quia baptisniate 
efficitur ut quis sit in Christo : unguentum vero 
exprimit vitam in Christo, et Spiritum Christi, et 
sanctitatem per Christum, εἰ sigillun! amoris 
Christi, sicut et angelis intelligentibus cx principio 
datum est esse et manere immortales. Quidam 
autem ceciderunt ex ipsis, et sunt quidem quasi 
viventes in natura sua incorporali, sed non vivunt 
secundum Deum, et non sunt jam inimaculati, ct 
non habent sigillum Dei in semetipsis, neque 
similitudinem divinam, neque gratiam, scd sunt 
infensi Deo, et tenebrosum quoddam spolium. et 
alieni a Deo. lta et homines per baptisma gratiam 
acceperunt resurrectionis et  incorruptibilitatis 
Christi ; Christum ipsum iuduerun! *- "nate: 
consecrationem ejus et sancli: 


8:7 


RESPONSA AD. GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


878 


ποιεῖν χρὴ, εἰ μὴ χατ᾽ ἀνάγχην τινὰ, χαὶ ἅπαξ, xal A mundanas. habere. sollicitudines, οἱ flere propter 


τοῦτο γενέσθαι ἐν τῇ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἡμέρᾳ, εἰ 
ἕξω τῆς μεγάλης Ἑδδομάδος εὑρεθῇ. χαὶ τῇ χυριαχῇ 
«ὧν Datwv; 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ Κα", 


Ὃ Κύριος πῶς ἐλεύσεται ἐν τῇ δευτέρα παρϑ'"- 
σίᾳ, καὶ ποία ἡ τοῦ Θεοῦ βασι.1εία καὶ τὸ cac 
τὸ ἀνέσπερον; 


Ὃ Κύοιος ὡς ἀνελέφθη μετὰ cape, οὕτω χαὶ ἐν 
τῇ διυτέρᾳ αὐτοῦ παρουσίᾳ ἐλεύσεται. Καὶ τοῦτο ol 
ἄγγελοι ἔφησαν, λέγοντες, « Οὕτως ἐλεύσεται πάλιν 
ὃν τρόπον ἐθεάσασθε αὐτὸν ἀνερχόμενον εἰς cv 
οὐραν᾽ν, ν βασιλεία δὲ θεοῦ χαὶ ζωὴ αἰώνιος αὐτὸς 
ἔσται. (τος γὰρ, ὃν Δαδίδ ρητιν Ὁ Κύριος τῆς δό- 
£nz * χαὶ, « Οὗτος, ὁ ἐἡγαπημένος φησὶν, Ὁ ἀληθινὸς 
Θεὸς, καὶ ζωὴ αἰώνιος, » γαὶ φῶς οὗτος διαπαντὸς 
τοῖς διχαίως ἕξουσιν τὴν δόξαν αὑτοῦ καὶ λαμδά- 
νουσι τὴν λαμπρότητα αὐτοῦ, τὸ ἐξ αὐτοῦ τῆς χά- 
ριτος φῶς καὶ οὐ τὴν οὐτίαν αὑτοῦ, ἀμέθεχτος γὰρ 
αὕτη xal τοῖς ἀγγέλοις ἀπερινόητος. Διὸ καὶ Θεὸς 
ἔσ-αι ἐν μέσι» θεῶν, τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ θεουμένων τῇ 
γάριτι, xol φῶς τῶν φωτιζομένων. Ὅτι οὗτος « τὸ 
. φῶς τὸ ἀληθινὸν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχό- 
μενον ε ς τὸν χόσμον. » Καὶ ἐν τῇ ᾿Αποχαλύψει δὲ « Τὸ 
ἀρνίον ἕσται, φησὶν, ἥλιος τοῖς διχαίοις. » Βαπιλεία 
μὲν οὖν καὶ ἀπόλανσις αὑτὸς, ὡς τὴν δόξαν αὖ τοῦ 
διδούς. ᾽Λλλὰ xal ὡς; νιχητὴς χαταδαλὼν τοὺς ἐχ- 


animam. Itaque non oportet fleri in sacra Quadra- 
gesima nuptiales contractus nisi propter quamdam 
necessitatem et semel : et hoc fiat in die festo, nun* 
quam tamen in majori Hebdomada et in. Dominica 
Palmarum? 


QU/ESTIO XXVI. 


(Juomodo Dominus venturus sit in. secundo adventu 
suo, et quale Dei regnum, et lumen expers. ves- 
pere ? 


Ut ascendit in carne, ita secundo Dominus cum 
carne descendet secundum quod locuti suut angeli, 
dicentes : » Veniet iterum, quemadmodum vidistis 
eum ascendentem in coelum !*. Regnum Dei et. vita 
eeterna ille erit, quem David vocat Dominum gloria 
et de quo discipulas dilectus ait : « Mie est verus 
Deus et vita zeterna !*. » Et ipse Lux erit in cete. 
rum, iis qui cum justitia gloriam ejus adepti fuerint, οἱ 
in splendorem ejus ingressi fuerint ; ea quidem lux 
est gratiz ejus nou vero substantias, quz est incom- 
municabilis et angelis etiam inscrutabilis; itaque 
Deus erit in medio deorum, eorum scilicel quos 
deificaverit ipse per gratiam, et lux eorum «quos 
illuminaverit. Quia ipse est : «lux vera qua illu- 
minat « omnem hominem venientem in mun- 
dum "5. » Et dicitur in. Apocalypsi : « Agnus erit 
sol justorum *". » [pse est ergo regnum οἱ gaudium 
beatorum, quia illis suam gloriam infuudit. Eritque 
ut victor qui stratis inimicis et devicta morte, ma- 


Ὀροὺς αὐτοῦ, xal τελευταῖον τὸν θάνατον, καὶ μένων () net in gternum cum discipulis suis dilectis, 


ἀεὶ μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ, 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΚΖ΄. 


* Apa καὶ ὁ παράδεισος ἀ.1λοιωθήσεται καὶ πᾶσα 
κτίσις ; καὶ πῶς ἀ.1λοιωθήσονται; 


Εἰς τὸ κρεῖττον χαὶ τὴν ἀφθαρσίαν, καὶ ὁ ἐπὶ γῆς 
παράδεισος καὶ πᾶσα χτίσις ἀλλοιωθήσεται. Καὶ ὃ 
[l£zoog τοῦτό φησιν, ὅτι ἔσται πάντα χαινά. Καὶ ὁ 
Παῦλος, Ὅτι χαὶ αὐτὴ ἡ χτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ 
τῆς δουλείας τῆς φθορᾶ;. Κτίσις δὲ xal ὁ παράδει- 
σ c, xal οὗτος χωρίον μᾶλλον τῶν τέχνων τοῦ Θεοῦ, 
οἵ καὶ πολλὰς μονὰς διὰ τοῦ Μονογενοῦς σαρχινθέν- 
τὸς ἔχουσιν ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Πατρὸς, ἦτοι τῇ καινῇ 
* χείσει, ὡς χαινὰ γεγονότες χτίσματα, εἰς ἀφθαρσίαν 
ἐλθόντες. Πῶς δὲ ἡ ἀλλοίωτις γενέσεται, οἷδεν ὁ ix 
μὴ ὄντων ποιήσα;. Ἔσται δὲ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι. 
Ἐξαποστελεῖς γὰρ, φησὶ, τὸ Πνεῦμά σου, καὶ χτι- 
σθήσονται, καὶ ἀναχαινιεῖς τὸ πρόσωπον «ἧς γῆς. 
Καὶ ὡς: ὁ θεὸς ἐδημιούργησε ταῦτα xal εἰσι χαὶ εἰς 
τὸ χρεῖττον ἀλλοιωθήσονται δι᾽ αὐτοῦ. Καὶ ὡς ct- 
σάρχωται δι᾽ ἡμᾶς ὁ Λόγος, καὶ ὥφθῃ ἡμῖν, καὶ 
φθαρτοῖς ἔτι οὖσι, καὶ ἀφθάρτοις γεγονόσι, πολλῷ 
μᾶλλον ἐλέει ὀφθήσεται, Καὶ μᾶλλον διὰ τῆς ἡμῶν 
ἀπαρχῆς οὗ προσείληφε σώματος Θεοῦ ποστάτου 
μετὰ ψυχῆς. Διὰ τούτου οὖν μᾶλλον ἡμῖν καὶ διὰ 
τῆς ψυχῆς τοῖς ἁγίοις ἀγγέλοις κατὰ φύσιν ὄφθή- 
σεται. Καὶ Sti τοῦτο μᾶλλον σεσάρχωται, ἵν᾽ οἰχειο- 
τέρως ἴδωμεν αὐτὸν, καὶ τούτου μετάσχωμεν, εἰ 

1. Act. 1, 19. "5 [D Joan. v, 90... !* joan. ΄ 
91. ** Joan, xiv, 8. *! Psal. cui, 90. 


QUAESTIO XXVII. 


Nunquid et Paradisus et omnis creatura die extremo 
immutanda sit, et quomodo? 


Paradisus qui est in terra et omnis creatura in 
melius mutabituret in incorruptionem. Petrus enim 
dicit, omnia futura esse nova !*. Et Paulus: 
« Quia et Ipsa creatura liberabitur a servitute 
corruptionis '* » : creatura autem et paradisus : 
lile autem potius est habitatio filiorum Dei, qui 
per Unigenitum incarnatum multas in domo Patris 
mansiones habent ** id est nova creatione ; quasi 
πον facti creaturz, incorruptionem induunt. Quo- 
modo autem hzc fiat mutatio, novit qui omnia e 
nihilo fecit. Erit enim in sancto Spiritu. Nam di- 
citur : « Emittes Spiritam tuum et creabuntur, et 
renovabis faciem terrz *! Et sicut Deus operatus 
est omnia quz sunt, ita ab ipso in. melius muta- 
buntur. Et sicut propter nos caro factum Verbum 
nobis adhuc in corruptionese videndum przbuit, 
multo magis eliget videri a nobis cum incorrupti 
facti fuerimus : non. enim nisi pro Dobis initio 
assumpeit corpus hypostatice unitum Deo cum 
anima. Per illad ergo potius nobis et per animam 
sanetis engelis. e - »- malu. 
ram videbit 


^ 


819 


SYMEONIS THESSA! ONICENSIS ARCIHEP. 


am 


"6118 quamvis super nos sit divinitate. Scd ejus Á xat ὑπὲρ ἡμᾶ, ἐστι τῇ Θεότητι, xal οὐ τῆς οὐσίας 


gratise solummodo participes sumus, non substantie, 


QUESTIO XXVII. 


An finis [nlurrs sit sub exi'um seplen aconnm, an 
οεἴατο &vo, vel quando is sit. (uturus ἢ 


D» septem ztatibus mundi multi loquantur. Sed 
&anctus Paulus non dicit septem fore ztates, sed 
f ominum essc prope. Et l'etrus atque David di- 
cunt mille annos cora:n. Do:wino esse sicut diem 
unvm ; et quia veniet et non tardabit. Dominus au- 
tem. dicit finem esse venturum, cum refrigescet 
charitas que est plenitud» Legis οἱ Evangelii, et 
veniet finis. Sed quamvis placuerit quibusdam opi- 
vari tempora ante finem. septem ztatum circulo 
complenda esse ad normam hebdomadae qua se- 


ptem dierum circuio completur, non tamen opor- p 


tet hzc existimare facienla solo ordine naturali; 
Creator enim omnia mutab't, prout opportune vo- 
uerit, et quando voluerit. Cum! autem consummata 
fuerit iniquitas, ct obliterata virtus, ut. jam nunc 
videtur: cam refriguerint in fide credentes : cum 
jan non invenietur charitas, credendum erit adesse 
inem ; solum enim opus Dci charitas : Deus enim 
est charitas, et per charitatem ille fuit inter ho:ines: 
finis ergo erit, cum charitas Pci nou poterit in 
ercaturis compleri. Et. jam nunc cst. videre quasi 
desceitam charitatein, et cum illa ounen fere vir- 
tutem. : omnes enim. eam — simul ceicliquimus, 
sacerdotes et monachi, ministri et laici ; et ab offi- 
cio detcrremur : oportet ergo credere jam adesse 
finem. ldcirco multiplicantur persecutiones : et 
lacum in nobis iuvenit diabolus, et inter nos multos 
excitat atheos., 


QUAESTIO XXIX. 


Quidam vestimenta sacerdotum quando templum in. 
grediuntur exosculantur : ali crucem in terra si- 
gnant ; ecquis hujus rei usus? 


Qui in ingressu sacerdólis ejus sacra indumenta 
deosculatur nibil absurdi facit, sed opus (idei 
exercet, et salvabitur sicut et illi qui fimbriam Jesu 
tangebant sanabautur : quia salus per ipsum est. 
Sed facere cruces in terra inconveniens sic enim 
pedibus conculcatur signum sacrum et^divinum. 
Sit ergo illis qui hoc ignorantes faciunt vetitum 
ne omnino in posterius faciaut. 


QUAESTIO XXX. 


Si episcopus iratus castigel aut sacris inlerdical, 
tel sacerdos vel confessarius hoc sustineat (acere, 
num id bonum sit, ei quid (acieudum εἱ qui cas- 
tigatur nolit admituere ? 


Ira moveri archiepiscopum vel sacerdotem, est 
vere pessimum, mazime cum tunc in aliquem ob- 


' jurgationibus et anathematiswmis invehuntur, nec 


justum ; et necesse est illud denuo fieri canonice, 
ne quis alienis peccatis innodetur : illud non est 
tolerauti2 οἱ correetionis, sed potius ruinz causa. 
Nemo tameu debet esse indulgeutior qua:n Patres : 
nec quisquam in propriis reatibus ahsolvitur, cx 
eo quoi absurde praesumit sibi veniam condonari, 


* 


ἡμεῖς, ἀλλὰ τῆς χάριτος μόνης μεθέξομεν. 
EPOTHZIZ KH'. 
Εἰς τὸ τέϊλος τῶν ἑπτὰ αἰώνων γενήσεται τὸ τέ- 
Joc. ἣ ἐν τῷ ἐγδέῳ αἰῶνι; ἣ πότε ἕσται; 
Περὶ τῶν ἑπτὰ αἰώνων λέγεται τοῖς πολλοῖς " ὁ δὲ 
γε θεῖος Παῦλος οὐχ ἑπτά φησιν, ἀλλ᾽ ὅτι ὁ Κύριος 
ἐγγύς " καὶ ὅτι χῆια ἔτη ἐνώπιον Κυρίου, ὡς ἡμέρα 
μία, Πέτρος φησὶ μετὰ τοῦ Aa605. Καὶ ὅτ: ἥξει, xal 
οὐ χρονιεῖ, Ὡς δὲ ὁ Κύριο;, ἐν τῷ Ψυγῆναι τὴν ἀγά- 
αὴν ἥξειν τὸ τέλος φησί. Καὶ διὰ τὸ πληθυνῦτιυαι 
εἰν ἀνομίαν, ψυγήσεται 3/49 ἡ ἀγάπης οὔτης ftc 
Ἀλήρωμα νόμου χαὶ τοῦ Εὐαγγελίου ἐστὶ, τὸ τέλος: 
ἐλεύσετα:. Καὶ τοῦτον τὸν ἐδδοματιχὸν χρόνον τὸν 
δι᾽ ἑπτὰ χυχλούμενον ἡμερῶν, εἰ χαὶ δι᾿ Enti αἰώ- 
νων πληροῦσθαι συμδαΐίνει νομίξειν τινὰς, ἀλλ᾽ οὗ 
χρὴ προσδηοχᾶν τοῦτο φυσιχῶς μόνον ὀφείλειν γενέ- 
σθαι, ἀλλ᾽ ὅτι ὁ ποιήσας, xal μετασχευάσει πρὸς τ 
συμφέρον, 6v: βούλεται, xal ὡς BooAezat, Καὶ ἐν τῷ 
πληθυνῆήηναι τὴν χαχίαν vai ἐχλιπεῖ» τὴν ἀρετὴν, 
ὡς χαὶ νῦν ὁρᾶται" xa! τοὺς πιστοὺς δὲ Ψυχραν- 
ϑῆναι χατὰ τὴν πίστιν, xal τὴν ἀγάπην εὑρέσχξσοθαι 
pru, πιστευτέον ἐλθεῖν τὸ τέλος, ὅτι xal μόνον 
ἔγγου ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, Ὁ Θεὸ; γὰρ ἀγάπη ἐστὶ, 
καὶ δι᾽ ὀγάπην αὑτὸς ἐνηνθρώπητσε, χαὶ ἐν τῷ μτδὲν 
δι ἀγάπην Θεοῦ τελεῖσθαι, ἐλθεῖν τὸ τέλος. Kat νῦν 
ἔστιν ἰδεῖ) ἐχλείπουσαν ἔδη τὴν ἀγάπην, χαὶ σὺν 
αὑτῇ σχεδὺν πᾶσαν ἀρετὴν, xa: πάντες τχύτην ὁμοῦ 
χατελίπομεν, ἱερωμένοι xa* μοναχοὶ, ἄρχοντες καὶ 


C λαῖχο', xai τοῦ χαθήχοντος ἐξετράπημεν, xai τὸ 


τέλος ἐλθεῖν ἤδη χρὴ προσδοχᾷν. Διὸ χαὶ διωγμὴ 

ἐπεχτείνοντα:, xal χώραν εὑρίσχει ὁ «ovnob; χαϑ' 

ἡμῶν, χαὶ διεγείρει χαθ᾽ ἡ λῶν τοὺς ἀθέους. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ K9'. 

Τινὲς τὰ τῶν ἱερέων ἄμρια ἐν τῇ εἰσόδῳ do πάζου- 
tut ἄλλοι δὲ καὶ σταυρὸν ὃν τῇ γῇ ποιοῦσι, tí 
o»éluor ἄρα τοῦτο; 

Ἐν τῇ εἰσόδῳ ὁ τὰ ἱερὰ ἄμφια τοῦ ἱερέω; χατα- 
σπαζόμενος, οὐδὲν ἀπῷῦδον ποιεῖ, μᾶλλον δὲ πέστεω; 
ἔργον ἐνεργεῖ" χαὶ σωθήσεται, ὡς xai οἱ τοῦ xo1- 
στ-πέδου τοῦ Ἰησοῦ ἀψάμενοι διεσώθησαν, ὅτι χαὶ δι᾽ 
ἐχεῖνον τοῦτο. Τὸ δὲ ποιεῖν σταυρὸν εἰ; τὴν γῆν, coq 
ἁρμόδιον. Καταπατηθήσεται γὰρ τὸ θεῖον Ex τοῦτον 
σημεῖον. Καὶ τοῖς ἀγνώστω; ποιοῦσιν ἔστω ταρχὺ- 
γελία τοῦ μὴ ποιεῖν. 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ A. 

Θυμούμενος ἀρχιερεὺς, ἐπιτιμᾷ καὶ ἃ -ορίζει, ἢ 
ἱερεὺς, ἣ πνευματικὸς, ἄρα ἅπτετωι τοῦτο, ἣ 
ἀγαθόν ; καὶ ἐὰν μὴ προσδέχηται ὁ ἐπικιμὴ"» 
σας, τί ποιητέον ; 

Τὸ θυμοῦσθαι ἀρχιερέα ἧ ἱερέα καὶ παρὰ λόγον 
ἐπιτιμᾷν τε xal ἀφορίζειν, οὐκ ἀγαθὸν, οὐδὲ δί- 
xatov. ᾿Αναγχαῖον δὲ πάλιν χανονιχῶς τοῦτο ποιεῖν, 
ἵνα μὴ τις ἀλλοτρίοις ἐνέχηται ἁμαρτήμασι. Καὶ 
οὐδ᾽ ἀνοχῆς τοῦτο, ἀλλ᾽ ἀπωλείας ἔσται παραίτιον, 
xa οὐδὲ φιλανθρωπότερον εἶναι δεῖ τινα τῶν Πατέ- 
ρων, μηὴδξ χρατούμενον οἰχείοι; ἐγχλήμασιν, Ex τοῦ 
ἀλόγως Guixazabalvev) νομίζειν, καὶ ἑαυτὸν σνγ- 
χιυρεῖν, ἀλλ᾽ ὑπὲρ μὲν τῶν οἰχείων αἰτεῖσθχι συγ- 


881 RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUAE 882 


χώρησιν, δίχαιον δὲ ἐχδιχεῖν τε τὰ τοῦ Θεοῦ, πλὴν A quia ipse sibi ignoscit ; sed etiam propriorum rea- 
μετὰ ποχότητης, Ἔστι δὲ ὅτε xal μετὰ ζήλου, τοῦ — luum venia est exposcenia el juste examinanda, et 
γαιρυῦ καλοῦντος πρὸς τοῦτο, ἕτοιμόν τε vol; μετα- — Judicanda sunt peccata secundum przcepta Dei,. 
νοοῦσιν εἶναι ἀεὶ, εἴ γε μόνον μετανοοῦσι. Τοῦτο δὲ — sed cum mansuetudine, Est aliquando zeli oppor- 
ἔσται ἐν τῷ ἀποστῆναι τοῦ καχοῦ, xal ταπεινωθῆναι — tune vocare reum ad poenitentiam; sed maxime 
τὸν πταίσαντα. | | semper paratum esse tministrum ad recipiendos 
penitentes, inodo tamen solum 608 poeniteat, Sic arcebitur malum, et. hunilati frangentur rei con- 
tumaces. 


EPOTIZIS AA". |. QUAESTIO XXXI. 
Περὶ ἀφορισθέντος, πῶς dpa διατεθήσεται ; De excommunicatio, quomodo gerere se debeat 
Πᾶς δὲ ἀφορ!: θεὶς, εἴτε ἀλόγως, ὡς τούτῳ δοχεῖ, Omnis qui anathematis sententiam  sustinuerit 


εἴτε ἐννόμω:, μὴ καταφρονείτου ὅλως, μηδὲ χριτῆς — sive inconsiderate, ut. ipsi. videtur, sive legitime, 
αὑτὸ; ἑαυτοῦ γινέσθω, μηδ᾽ ἄλλος αὐτὸν ἀπατάτω, — non contemnat omnino; neque flat sui ipsius judex : 
ὡς οὐχ ἅπτεται τούτου * προθύμως δὲ τῷ ἐπιτιμή- — sed neque aliuin audiat qui forte in errorem eum 
σαντι προσερχέσθω ψυχῆς ταπεινώσει xal συντριδῇ. inducat, fingens (irinuum non esse judicium. Adeat 
E! δὲ οὐ προσδέχεται ὁ ἐπιτιμήσας, μετὰ v5 προσελ- B vero sponte et mente humili et dolore contrita 
θεῖν πολλάκις, καὶ διά τινων εὐλαθδῶν, εἰ μὴ προσδΣ- — eum ex cujus sententia mulctatus est ; quod si ab 
χθεέη, τῷ μείζονι προσιέτω ἀρχιερεῖ, καὶ τότε ζητῶν illo non recipiatur, postquam pluries accessit, nec 
τὴν συγχώρησιν, οὐ χατὰ τοῦ ἐπιτιμήταντος δὲ χω- — post interventum quorumdam piorum et pruder.- 
ρῶν, ἀλλὰ ταπεινῶς χαὶ εὐλαδῶς αἰτούμενος τὴν tum, ne forte maneat. innodatus. et irreconci!ia- 
συγχώρησιν, ἵνα γένηται xal χατὰ λόγον ἡ λύσιξ, —tus,sed supremum adea! pontificem, et tunc quzerat 
xai μὴ λυπούμενος ὁ ἐπιτιμήσας ἀφεθῇ, μήποτε — absolutionem, non quidem contra expriobrantc a 
διχαίω; lumtta:. "A)Àm γὰρ, φησὶν, ἡ χρίσις τῶν redarguens, sed humiliter et cum discretione p.- 
ἀνθρώπων, καὶ ἄλλη ἡ τοῦ Θεοῦ. tens, ut absolvi possit secundum regulam, et τὰ 
qui reprehendit contristatus non* absolvat : nisi forte contristetur. Alind est enim, ait judicium lo- 
minum, aliud Dei judicium. 


3A3 EPOTIIXIS AB. QU/ESTIO XXXII. 
Ὁ ἑαυτὸν ἀφορίσας ἣ ἀγαθεματίσας, τί ὀρείλει — Quid ei faciendum, qui se ipsum sacris prohibuit aut 
ποιεῖν; anatlhemali subjecit ? 


Ὁμοίως καὶ ὁ ἑαυτὸν ἀφορίπας ἣ ἀναθεματίσας — Similiter eum qui seipsum separavit aut ana- 
προπετείᾳ 3) θυμῷ, ἣ ἄρνησιν Θεοῦ ἐξειπὼν, ὀφείλει "^ thematizavit. temere, inconsiderauter aut iracuu- 
μετὰ δαχρύων xai συντριδῆς ἀρχιερεῖ ἐξαιρέτως — de, νι] falso insimulav t negatione Dei, oportet cum 
προσέρχεαθαι, ἢ τούτου μὴ ὄντος ἐγγὺς, πνευματιχῷ lacrymis et contritione ad pontificem — accedere 
τινι Πατρὶ, δοχίμῳ, xal ἐξαγγέλλειν χαὶ δαχρύειν, — Singulariter ; vel si prope nonsit hic, coram uno pro- 
xo συγχώρησιν ἑξαιτεῖσθαι xal εὐχὴν, xat ἔργα — batissimo spiritualium Patruin se sistat, et cum la- 
μετανοίας ποιεῖσθαι, xaX μὴ ἁπλῶς πρὸς tà τοιαῦτα — crymis confiteatur, petens veniam el preces, opera 


διαχεῖπθαι, ὅτ: πολὺ τὸ χατάχριμα. deinde agat pamnitentiz, vereque sit dispositus in - 
futurum minime amplius ita judicare et condem- 
nate, 
EPOTIIZIX AT*. QU,ESTIO XXXIII. 
Τί ἄρα μεῖζον ἡ ἱερωσύνη, ἣ τὸ σχῆμα coU Ecquid majus sit, munus. sacerdotis aut monachi. 
μοναχοῦ ; condiiio ἢ | 
Κατὰ μὲν τὴν τάξιν μείζων ἡ ἱερωσύνη τοῦ μονα- Secundum ordinem εἰ gradum sacerdotium mo- 


y:xo9 σχήματος ὑπὲρ λόγον" τὰ γὰρ ἔργα ταύτης, Dachi professioncw excedit supra id quod dici po- 
ἔργα Θεοῦ xai χωρὶς τῆς ἱερωσύνης οὐ Χριστιανός — tesi: sacerdotii enim opera sunt opera Dei, et 
τὶς, οὐδὲ ἁγιασμὸν ἔχων, οὐδὲ Θεοῦ χοινωνῶν. D sine sacerdotio nemo est Christianus, nemo gratiam 
Μείζων δὲ πάλιν ἡ μοναχιχὴ τάξις τοῦ xatà xóspov — sanctitatis et consecrationis habens nemo cum Deo 
ἱερέως, ὡς φησι Διονύσιος, οὐ κατὰ τὴν ἱερωσύνην, — communicans. Sed iterum major est professione 
ἀλλὰ xivà τὸν βίον. Διὸ χαὶ ὁ μοναχὸς ἱερεὺς ὧν, — monachus quam sacerdos : non quidem, ut Ἰοᾳιὶς 
ὑπέρτερο; τοῦ κατὰ χόσμον ἐστὶ, xoi μοναχὸς δὲ — tur Dionysius, secundum sacerdotium, sed secun- 
ἁπλῶ;, ὑπέρτερος τοῦ xatk xóspov ἱερέως, οὐ dum vitam. Idcirco monachus sacerdos sacerdeti 
χατὰ τὴν ἱερωσύνην, 6; ἔφημεν. Αὕτη yàp Θεοῦ — qui vivit in mundo longe prastat ; etl etiam sin- 
ἔργων, ἀλλὰ κατὰ τὸν βίον. Τῇ ἱερωσύνῃ δὲ πάντοτε: plex monachus huic prastat, non, ut diximus, sa- 
εὐλογεῖ xaX ἀγιάζει xal τὸν ὑψηλότερον τῷ βίῳ μο- cerdotio quod est opus Dei, sed vita : nam saccr- 
vaybv ὁ ἱερεύς. AO χαὶ ᾿Αντώνιος ὑπέχυπτε, καὶ — dos ratione sacerdotii etiam monachum sibi viia 
τὴν χεφα ἣν ὑπέχλινεν οὐ μόνον ἐκισχόποις. 4 7 ia^!i^^em benedicit e! consecrat εἰ sauciificat. 
xii παντὶ χγηριχῷ. Καὶ πᾶ; οὖν leor! bab οἱ capitis iucliu..- 
γάλην ἔχων ἀξίαν, ἀγίως πὸ soluur cpi- 


833 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARGHIEP. 


85í 


scopis, sed et cuilibet clerico. Omnis itaque sacer- A ἀγωνιζέσθω, κατὰ μοναχοὺς ζῇν, ὃ καὶ μοναχὶς γε- 


dos cum tanta polleat dignitate, sancte vitam in- 
stituat, et cum monachis sanctitate certet, et ipse 
satagat. 
QUAESTIO XXXIV. 
Quenam peccata ad mortem sive mortalia ? 

Peccata δὰ mortem ;quidam dicunt esse octo; 
quia eL octo sunt passiones, speciatimque sequen- 
tia statuunt : Negationem Dei, homicidium, mere- 
tricium, et. similia id genus, avaritiam eL ejus si- 
inilia, perjurium, mendacium, superbiam et arro- 
gautiam, Nullum autem borum ad mortem erit illis 
qui auori Dei et poenitentize legitime sese dederint ; 
ei nisi e contra seipsos morti tradant vel despe- 
rando, vel cor superbia et arrogantia inflando, vel 
blasphewando coutra Deum. 


QUAESTIO XXXV. 


Cum principes sacerdotum sint perinde patriarcha, 
melropolita el cpiscopus, quanam inter i'los diffe- 
rentia, et quomodo alius alio sit superior ? 
Gratia et potestate pontificia nulla ipterest diffe- 

rentia inter patriarcham οἱ metropolitam , inter 

immetropolitam et episcopum. Eadem enim quisque 
horum agit et potest, Sed quoad ordinem sedis εἰ 
auctoritateni el rationem subjectionis et curam 
eorum qui ipsi committuntur regendi patriarcha 
Pater est omnium et caput, metropolitas ct archi- 
episcopos ordinans, et judicans uma cum sancta 
synodo, ipsi omnium commissorum cura est ha- 
beuda. Deinde metropolita pater est quoque et 
caput suorum episcoporuui et clericorum quos om- 
ues ordíuat, et totius sue provincie et Dominus et 
Dispensator, quam οὐ omni sepieutia regere de- 
bet. Episcopus denique et Pater et caput est cleri- 
corum et laicorum in regione ipsi commissa de- 
gentium, Igitur secunduin normam desuper e coelo 
constitutam et divinam obedientiam episcopus est 
inferior archiepiscopo suo, et ipsi subordinatur, et 
ab ipso judicatur sicut et episcopo subjiciuntur 
ejus clerici et laici. Metropolita vero patriarchae 
eubest et synodo sed non subjicitur episcopis sus 
provinciam. Sed patriarcha estne sub majori syno- 


γέσθαι κατὰ χαιρὸν σπευδέτω. 


quasi monachus fleri vita sua pro opportunitate 


EPOTHZIZ ΑΔ’. 
Τίνα τὰ πρὸς θάνατον ἁμαρτήματα; 

Πρὲς θάνατον ἀμαρτήματα ὀχτώ φασιν εἶνχέ τι- 
vec, ἐπεὶ xal ὀχτὼ τὰ πάθη" ἐξαιρέτως δὲ εἶνα 
ταῦτα, ἄρνησιν Θεοῦ, φόνον, πορνείαν χαὶ τὰ c.v 
αὑτῇ, φιλαργνρίαν χαὶ τὰ αὑτῆς, ἐπιορχέχν, Ψψεῦτος, 
ὑπερηφανίαν, xal οἴησιν. Οὐδὲν δὲ τούτων πρὺς Ca- 
νατον φιλανθρωπίᾳ Θεοῦ τοῖς μετανοοῦσι γνησίως, 
εἰ μὴ τὸ ἑαυτὸν θανατῶσαι, xat τὸ ἀπογνῶ.α: Ea» 
τοῦ, χαὶ τὸ ὑπερηφανίᾳ xal οἰήσει ἐχστῆναι τοῦ νοῦ, 
xq: χατὰ θεοῦ βλασφημεῖν. 


ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ AE'. 


El ἀρχιερεὺς ὁμοίως πατριάρχης μητροκποκλίτης 
τὸ καὶ ἐπίσκοπος, πῶς διαφορὰ ἐν αὑτοῖς; καὶ 
πῶς ὑπερέχει εἷς τοῦ ἑτέρου ; | 
Ὃ πατριάρχης μητροπολίτου, ἢ μητροπολίτης 

ἐπισχόπου, χατὰ χάριν xaX ἐνέργειαν τῆς ἀρχιερω- 

σύννς οὐδεμέαν ἔχει διαφοράν. Τὰ αὐτὰ γὰρ ἐνεργεῖ 
καὶ δύναται ἕκαστος. Κατὰ δὲ τὴν τάξιν τοῦ θρόνου 
χαὶ τὴν ἀρχὴν καὶ τὸν τῆ; ὑποταγῆς λόγον, χαὶ τὴν 
εἰς τοὺς ὑφ᾽ αὑτὸν τελοῦντας πρόνοιαν, ὃ μὲν πα- 
τριάρχης Πατήρ ἐστι πάντων χαὶ χεφαλὴ, τούς τε 


C μητροπολίτας xal ἀρχιεπισχόπους χειροτονῶν xal 


ἀναχρίνων σὺν τῇ ἱερᾷ συνόδῳ, χαὶ πάντων φροντί- 
(ttv ὀφείλων τῶν ὑπ᾽ αὐτόν. Ὁ δέ γε μητροπολίτης 
Πατήρ ἐστι πάλιν χαὶ χεφαλὴ τῶν ἐπισχόπων αὐτοῦ 
καὶ τῶν χληριχῶν͵ ἅπαντας χειροτονῶν, καὶ πάση; 
τῆς ἑαυτοῦ ἐπαρχίας ἄρχων τε xal διοιχητὴς, ταὐ- 
τὴν χχλῶς ὀφείλων οἰχονομεῖν, Ὁ δέ γε ἐπίσχοπο;, 
Πατὴρ τε xai χεφαλὴ τῶν χληριχῶν τε xai λαϊχῶν 
τῶν ὑπὸ τὴν ἑνορίαν αὐτοῦ. Καὶ ἐπίσχοπος μὲν κατὰ 
τὴν ἄνωθεν οὐράνιον τάξιν τε xal ὑπαχοὴν, ὑπόχει- 
ται τῷ ἀρχιεπισχόπῳ αὐτοῦ, xal ὑποτάσσεται αὐτῷ, 
καὶ χρίνεται ὑπ᾽ αὐτοῦ, ὡς καὶ ὑπὸ τοῦ ἐπισχόπου οἱ 
Ἀληριχοὶ αὐτοῦ τε xal λαΐχοί, Ὁ μητροπολίτης δὲ 
ὑπὸ τοῦ πατριάρχου χαὶ τῆς συνόδου, οὐ μὴν ὑπὸ 
τῶν ἐπισχόπων αὐτοῦ. Ὃ πατριάρχης δὲ ὑπὸ «5; 


do? Certe quidem, hzec omnia sunt optime statuta D μεγάλης συνόδου ; Kal ὄντως ταῦτα χατὰ θείαν cistv 


ordinatione admirabili et coelesti constitutione. 
Uuusquisque igitur pulchre constituitur sub regimi- 
ne eorum a quibus accipit ordinationem. Ea solum- 
modo qua ad fidem spectant, ut suut gmnibus 
fidelibus communia, ah omuibus et patriarchis, et 
archiepigcopis et episcopis communiter approban- 
tur et statuuntur, decreto quod ex sacris Scripturis 
desumitur, et sic convenienter determinantur. 
Quisque igitur maueat in suo ordine. sicut et in 
futuro erit, testante Paulo, apostolo sancuüssimo, 


QUAESTIO XXXVI. 


Num bonum ac probandum sit quod episcopi facul- 
tutem dant monachis eonfessiones peccatorum au- 
diendi, atque πὲ licet sacerdotes nou siut, promi- 
scue beiedicunt et remittunt peccata ὃ 


Ego quoque audivi, qui fieret. ut. monachis 


εὐταξίαν τε xal χατάστασιν τὴν οὐράνιον. “Ἕκαστος 
γὰρ ὑφ᾽ ὧν Qg/S χειροτονεῖται, διευθετεῖται. Τὰ τῖς 
πίστεως δὲ μόνα ὡς χοινὰ πᾶτι πιστοῖς. παρὰ πά.- 
των πατριαρχῶν τε xal ἀρχιε πισχόπων xol éni2xó- 
πων χοινῶς δοχιμάζεται, xaX τὴν ἀπόφασιν Ex τῶν 
θείων Γραφῶν δέχεται, χαὶ προτηχόντως; ὁρίζεται. 
Ἕκαστος οὖν μενέτω ἐν τῷ οἰχείῳ τάγματι, ὡς xal 
ἐν τῷ μέλλοντι ἔσται, χαθὰ Παῦλος μαρτυρεῖ ὁ 
θειότατος. 


ΕΡΩΤΙΙΣΙΣ AG'. 


'Apz:6| &'c ἄδειαν δίδουσε μοναχοῖς, «1ογισμοὺς 
δέχεσθαι" οἱ καὶ χωρὶς ἱερωσινὴς εὐογοῦσι 
καὶ συγχωροῦσιν dóiapipoc. 'Apa τοῦτο ἀγα- 


ὄν; 


"Movs:at χἀμοὶ, ὡς; μονα, οῖς ἰδιώταις «δίδοται 


685 


RESPONSA AD GAÀDRIELEM PENTAPOLITANUM. 


8686 


παρ᾽ ἀρχιερέων τὸ λογισμοὺς δέχεσθαι, Ἐγὼ δὲ xat A idiotis ἃ pontificibus concederetur audire rationes 


πρὶν ἔφην, καὶ νῦν λέγω γνώμην ἐμὴν, καὶ θαῤῥῶ 
τῶν Πατέρων εἶναι " ὡς; τῆς ἱερωσύνης τοῦτο ἔργον 
ἐστὶ, χαὶ παρ᾽ ἀρχιερέων καὶ ἱερέων χρὴ τοῦτο δι- 
ενεργεῖ:θαι. Οὐδαμῶς δὲ τοῦτο παρ᾽ ἰδιωτῶν, el μή 
που ἀνάγχη τις μὴ ὄντος ἱερέως β:άτηται ἐνεργῆσαι 
xai μοναχὸν ἑἐυδόσει ἀρχιερέως. εὐλαδῆ ὄντα, xal 
νόμους εἰδότα Θεοῦ, τοὺς ἱερούς φημι χανόνας. 
Πλὴν ὥστε μόνον δέξασθαι λογισμοὺς, La ἀναγγείλῃ 
4p ἐπισχόπῳ, fj ἵνα διαχρίνῃ τῶν ψυχωφελῶν τι τῷ 
ζητοῦντι, o0 μὴν ὥστε συγχωρῇσχι xal λῦσαι. Εἰ δ᾽ 
οὖν, οὗτος ἔσται καὶ ἱερουργῶν ἱερωσύνης χωρὶς, xal 
βαπτίζων, χαὶ εὐλογῶν, χαὶ τὰ λοιπὰ ποιῶν, ὅπερ 
τῆς ᾿Εχχλησία; ἀλλότριον. 


animaruni, Ego enim antea dixi οἱ nunc dico quid 
sentiam, et confido quod idem sentiant Patres. lloc 
totum opus est sacerdotii proprium quod a ponti- 
ficibus aut aacerdotibus oportet exerceri, non 
autem ab idiotis, Si unquam aliqua necessitas, 
defleiente sacerdote, cogat monachum ad id exer- 
cendum, sit discretus, et prudens, et probe guarus 
legam Dei, sanctorum aico. canonum. Sed ita tales 
rationes sibi meminerit commissas ut illas dein- 
ceps ipse credat episcopo, vel ut quaxlam anima 
profutura :nterroganti praestet discrete referre, 
minime vero ut condonet et absolvat, Sin aliter, 
ille sacerdotis munus exercebit, sacerdotalis pote- 


&ia!is expers, baptizans, benedicens. el catera agens: quod est usibus Ecclesie omnino extra. 


neum. 
ΕΡΩΊΗΣΙΣ AZ'. 
Τίς ἡ διαφορὰ ἐπισχόπου 1) ἱερέως; xal διατί οὐ 
dui ἱερεὺς, ἐπεὶ «ἰειτουργεῖ καὶ βακπτί- 
£L; 

'Διάφορά εἶσι τοῦ llos2pa10; τὰ χαρίσματα, καὶ ᾧ 
μὲν δίξοται τοῦτο, ᾧ δὲ ἐχεῖνο τὸ χάρισμα. Πάντα δὲ 
ταῦτα ἐνεργεῖ τὸ Bv χαὶ τὸ αὐτὸ Πνεῦμα, ὡς γέ- 
γοαπτα'. Καὶ οὖς μὲν ἔθετο ὁ Θεὸς ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ 
πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, καὶ τὰ 
ἑξη;. Ὅθεν ὁ μέν ἐστιν ἀναγινώσχων τῷ λαῷ, ὁ δὲ 
ὑπηρέτης, ὁ δὲ διάχονος, ὃς xaX λειτουργιχὴς παρὰ 
€ θείῳ καλεῖται Διονυσίῳ. Ὁ δὲ ἱερεὺς, ὅς καὶ τε- 
λεστιχὸς λέγεται, ὡς μέχρι τούτου τὸ τὰς τελετὰς 
ἐνεργεῖν δυνάμενος, οὐ μεταδιδόναι ξὲ χάρισμα. Ὁ 


δέ ἐστιν ἱεράρχης. ὡς τὰ ἱερὰ καὶ θεῖα πάντα ivep- C 


εῖν δυνάμενος, χαὶ μεταδοτεχὸς τούτων ὥν. Διὸ xal 
φωτιστιχὸς ὁνομάζετλι, ὡς ἐν ἑαυτῷ τὴν πηγὴν 


ἔγων τῶν φωτ-ισμάτων τὴν τελειοτάτην χάριν, ὡς. 


χαὶ ὁ Σωτὴρ τοῦτο περί τε ἑαυτοῦ ἔφη Χαὶ περὶ τῶν 
αὐτοῦ μαθητῶν. Αὐτὸ: μὲν καὶ σωματιχῶς τὸ πλῆ- 
ρωυα ἅπαν τῆς θεότητος ἔχων, οἱ μαθηταὶ δὲ χατὰ 
μετοχὴν αὐτοῦ τὰ χαρίσματα. Διὸ καὶ Ἐγώ εἰμι, φη- 
ci, τὸ φῶς τοῦ χόσμου. Καὶ τοῖς μαθηταῖς δὲ, 
€ Ὑμεῖς bove τὸ φῶς τοῦ χόσμου. » AU αὐτῶν τοίνυν 
xai τῶν διαδόχων αὐτῶν τῶν ἀρχιερέων, tj χάρις 
ὡς φῶς τοῖς πᾶσι μετοχετεύεται. Οἱ δὲ ἱερεῖς ταύ- 
τὴν τὴν χάριν o)x ἔχουσιν, ἀλλὰ μόνον ἱερουργεῖν 
ἰσχύουσι καὶ βαπτίζειν. Καὶ ταῦτα δὲ χωρὶς ἄρχιε- 


QU/ESTIO XXXVII. 


Quaenam differentia iuter episcopum et. sacerdote f£ 
el quare non ordinel. sacerdos, elsi sacram ΟΝ αὶ 
celebrat ac baptizat ? 

Varia sunt sancti Spiritus charisinata, et illi 
quidem dedit illud, huic autem hoc charisma de- 
dit... H:»c autem omnia operatur unus atque idem 
Spiritus, ut scriptum est **. « Et quosdam. qui- 
dem posuit Deus in Ecclesia primum apostolos, 
Secundo prophetas, » et cutera, Unde quidem 
sunt lector, subdiaconus, diaconus, qui a divino 
Dionysio vocatur liturgicus adwinister, et sa- 
cerdos , qui et mysteriorum initiatus minister 
dicitur, quia solus sine diacono operari po- 
test ezremonias mysteriorum , non vero distri- 
buere charismata; est enim bierarcha qui omnia 
sancta divinaque agere polest, et eadem insuper 


'communicare cseteris : quare insuper vocatur illu- 


minans, utpote in seipso habens doctriuz et plenis- 
sims ac perfectissima gratiz fontem, ita ut Salva- 
tor quod de seipso dicebat idem de discipulis suis 
affirmaverit. Quamvis in ipso corporaliter esset 
plenitudo divinitatis et ejus discipuli communica- 
tionem tantum haberent ejusdem per cbarismatum 
dona. De seipso dicit : Ego sum lux mundi *' ; 
discipulis autem suis ait: « Vos estis luz mun- 
di **. » Ab cis ergo et à successoribus eorum pon- 
tificibus, gratia sicut lux omnibus dispergiur. 


ρατιχῆς οὐ ποιοῦσι δυνάμεως μύρον τε xai χειρο- (1 Sacerdotes autem talem non habeut gratiam ; sed 


τονίας, 


tantum possunt sacrificium offerre et baptizare; 


illa autem non possunt agere quas sunt olei confirmationis et ordinationis per in;positionem anuume 


quia non fluunt sine pontificia virtute. 


EPOTHZIZ ΛΗ΄. 
El χρὴ μόνον ἀρχιερέα lspovpreiv ; 


Τὸ ἱερουργεῖν μόνον ἀρχιερέα τινὰ δίχα πρεσὄυ- 
τέρουν ἣ διακχόνου οὐδὲν χωλύει, ἐπεὶ καὶ οὖ- 
τὸς ὁ τελειότατος χαὶ τοῖς ἄλλοι: παρέχων τὸ 
ἐνεργεῖν. Διὰ δὲ τὸ εὔταχτόν τε χαὶ sÜxoopo», 
xal τὴν τῆς ἀρχιερωσύνη: τιμὴν, χοὴ πλείονας 


! 1 Cor. xu, 11,38. ?* Joan. xiii, 12 ; ix. 7. 


QUAESTIO XXXVII. 
Num solum episcopum nullo presbytero, tel diacowo 
presente sacram. canam (as sit celebrare ? 
Nihil obstat quin pontifex solus sine presbytero 
εἰ siue diacono sacrificium offerat ; est enim plenis- 
sime ad csremonias aptus cum ipse cseteris del 
illas exercere. Si vero dignitati et. conveunientie 
sitendatur. δὲ honori pontiticie auctoritati debito: 


** Matth. v, (I. 


581 


$YMEONIS THRSSALONICENSIS ARCHIEP. ᾿ 


consulatur oportet ut pluribus stipetur presbyteris A πρεσδυτέρους ἔχειν xa διαχόνους. Kat τοῦτο μᾶλ- 


et diaconibus ; qui si deficiant saltem unus pre- 
sto 5:1 presbyter οἱ unus diaconis : prasertimque 
jn ordinationibus oportet przsentes esse presly- 
teros et diaconos qui ordinandos introducaut et 
oscula recipiant qui sunt. ejusdem ordinis et sic 
sancte regulz plene adiinpleantur. Videmus tameu 
perszpe pontificem saneta conficere solum defectu 
clericorum, in basilicis quas inter vias visitat. 
Alium quoque tali posse gaudere indulgentia judi- 
cabimus, qui inopipate et. sine mora ad celebrau- 
dum quasi cogitur necessitati ut mysteriorum 
Christi alicui prazstet communionem. Sed. quainvis 
quominus al.solute flat nihil obstat, rectus tamen 
servandus est ordo, presertim in ordinationibus et 


iu majoribus Ecclesiis, quando frequens adest po- B 


pulus. 
QUAESTIO XXXIX. 


Quare ut. lectores. plures simu! ordinat. episcopos, 
non eliam plures simul diaconos et presbyteros 
soleat ordinare. Et num deceut extra ^elebrationem 
sacre Cena ordinare sacerdotes ? 


Plures simul ordinatos lectores et subdiscouos 
videmus et accepimus, qui et extra chorum et ante 
. suggestum ordinantur : unum. vero diaconum, ct 
Δ} 2} presbyterum, et unum episcopum intus or- 
diuatlos ad sacram mensam. Qui hunc ordinem 
mutaverit ille innovat, et qui iunovat non sequitur 
Ecclesiam. Sed et extra. missam nullum oportct 


ordinari : sic enim accepimus. Εἰ boc monet divus G 


Diosysius apostolorum decessor, dicens oinnes or- 
dinandos ec consecrandos esse intra sacriticium, 
el cum participatione mysteriorum Christi , οἱ 
prostratos ante altare, et cum manuum imposi- 
tione, el cum invocatione gratix quae. sigillum di- 
vinum est, el inter sanctas preces, cuui proclama- 
tione et fraterio osculo; et talibus ceremoniis 
complenda suut ordiuationes et czteris similibus 
quas tradidit. Qui igitur ita non orditatus fuerit, 
non secunduin traditionem ordinatus est. Ei nescio 
quid futurus sit, cui quomodo sancta. exercebit 
qui non secundum normam fuerit, consecratus, 
Non licet ergo plures episcopos, vel plures diaco- 
hos, vel plures presbyteros ordinori simul in una 
üss3, sed episcopum unum, ct presbyterum et 
diaconum ; quemque autem eorum tempore conve- 
nienti et prefixo ritibus. Episcopuu quidem post 
sacrum hymnum Trisagium, ut apostolus ayuo- 
scatur. Deinde presbyterum postquam in. tensa 
sacra deposita fuerint dona consecranda. Diaconum 
denique post ultiinas preces, ut significetur in ipso 
esse memuriam rerum omnium sanctarum, Et tinc 
episcopuin in tlirono esse constituendum, quia iu 
ordinem apostolorum introducitur. Presbyter vero 
ordinatur post oblata dona sacra, quia eorum mi- 
nister constituitur. Diaconus demum post ultimas 
preces, quia ipse est in ultimo ordine, et quia non 
suscipit potestatem deprecandi, sed. ministrandi e! 
yoriandi ad sanctas pieces. 


λον τυποῖ τὸ τὸν Κύριον μετὰ τῶν μαθητῶν ri- 
vat, Εἰ δέ γε σπάνι; xAnptxOv, x3v. εἷς ποεσδύ- 
τερος, καὶ εἷς διάχονος Éste, xal μᾶλλον ἐν τοῖς 
χειροτονίαις χρὴ πρεσθυτέρους εἶναι xal διχχύνου:, 
(va χαὶ παρ᾽ αὑτῶν προσάγηται ὁ χειροτονούμενος, 
xai ὁ ἀππασμὸς γένηται μετὰ τῶν διληταγῶν, χαὶ 
τὰ τῆς τάξεως ἐχτελῆται, Εἴδομεν δὲ xat μόνον ἐν 
ἀποξημίαις βασιλικαῖς ἀρχιερέα διὰ σπάν!ν χλη- 
ριχῶν πολλάχις ἱερουργήταντα. Καὶ 345 ἄλλου 
ἔνδοσιν εἰληφότα, χαὶ χελλιχῶ; χατὰ χρεῖίτν μό- 
vov xai χοινωνίαν τῶν μυστηρίων ἱερουργοῦντα. 
Ἀλλ᾽ εἰ χαὶ οὐδὲν τὸ χωλύον, ὅμω; x2Y τὰ τ΄ς 
εὐταξίας τηρητέον, xal μᾶλλον ἐν χειροτονίλις 
χαὶ κχαθολιχοῖ; ναοῖς, χαὶ 2499 πορόντο; ixa- 
νοῦ. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΑΘ’, 


Διατί ὡς ἁἀγναγγώστα“ z4s'ovec ὁιμιοῦ χειροτονεῖ 
ὁ ἐπίσκοπος, μὴ καὶ πλείονας ὁμοῦ “ειροτονεῖ 
διαχήγους καὶ πρεσδυτέρους " καὶ εἰ χρὴ yo- 
plc Aeitovpyíac χειροτογεῖν le( εἷς ; 


ἀναγνώστας μὲν ὁμοῦ πλείονας, xal ὑποδ' αχόνους 
εἴδομεν χειροτονεῖσθαι, ' χαὶ παρελάδομεν, οἵ xal 
ἔξωθεν χειροθετοῦνται τοῦ βήματο; " ἕνα ὃὲ διάχο- 
vov, xal ἕνα πρε:δύτεροον, xal ἕνα ἐπίσχηπον ἐντὸς 
χειροτονουμένους ἐπὶ τῆς ἱερᾶς τρχτιέζης. Ὃ 8i 
ἀνατρέπων χαινοτυμεῖ * ὁ δὲ χαινητομῶν οὐ τῇ 
ἙἘκχχλησίᾳ ἕπεται. Καὶ χωρὶς δὲ λειτουργίας οὐ χρὴ 
χειροτονεῖσθαί τινα * οὕτω γὰρ παρελάδομεν. Καὶ 
ὁ θεῖος τοῦτο παρακχελεύεται Διονύσιος τῶν ἀποστό- 
λων ὁ διάδοχο;, πάντα: διχ τῆς ἱερυυργίας xal 
χοινωνίας τῶν μυστηρίων τοῦ Χριστοῦ λέγων τελει- 
οὔσθαι, ἐν τῷ ὑποπίπτειν αὐτοὺς τῷ θυσιαστηρίῳ 
xoi τῇ χειροθεσίᾳ καὶ σφραγῖδι xat ἐπιχλήσει τῆς 
χάριτος, xal ταῖς ἱεραῖς εὐχαῖς, τῇ ἀναχηρύξει τς 
xai τῷ ἀππασμῷ, χαὶ ἐν τούτοις. χαθιεροῦσθαι xal 
εἷς λοιποῖ; οἷς παραδέδωχεν. Ὃ οὖν μὴ οὕτω yt 
ροτονηθεὶς o0 χατὰ τὴν παράδοσίν ἐστι χειροτ-- 
νηθείς. KaY οὐχ οἶδ᾽ 6 τι οὗτος μὴ κατὰ τὴν τάξιν 
τελεσθεὶς ἔσται. Οὐ πολλοὺς οὖν ἐπισχύπους Bua!) 
πρεσθυτέρους ἣ διαχόνους χειροτονεῖν ἐν μιᾷ λειτουρ- 
γίᾳ χρὴ, ἀλλ᾽ ἐπίσχοπον ἕνα xal κρεσξύτερον xai 
διάκονον. Καὶ τούτων ἔχαστον ἐν τῷ ἀρμοδίῳ χκαι- 
ρῷ xa τεταγμένῳ. Καὶ τὸν μὲν ἐπίσχοπον μετὰ 
τὴν Τρισάγιον ὕμνον πρὸ τοῦ τὸν ἀπόστολον ἀνλ- 
γνωσθῆναι " πρεσδύτερον δὲ μετὰ τὸ ἀποτεῦζναι τὰ 
ἅγια δῶρα bv τῇ θείᾳ τραπέζῃ * διάχονον δὲ μετὰ 
τὴν τελευταίαν εὐχὴν, πρὸ τοῦ εἰπεῖν, « Πάντων τῶν 
ἁγίων μνημογεύοαντες. 9. Καὶ τότε μὲν τὸν ἐπίσχο- 
πον ὡς àv ἐνθρονισθείη τῷ θρόνῳ * χαὶ ὅτι εἰς τὴν 
tiv τῶν ἀποστόλων ἐλήλυθε * μετὰ τὸ τεθῆναι δὲ 
tà θεῖα δῶρα τὸν πρεσθύτερον, ὅτι τούτων ἱερουρ- 
γὺς καθίσταται * ἐν τῇ τελευταίχ δὲ εὐχῇ τὸν διά- 
xovov, ὅτι τελευταία τάξις οὗτος, vai οὐ δύναμιν 
£a φεν εὔχεσθαι, ἀλλ᾽ ὑπηρ:τεῖν xal mp;a«a ciof)at 
πος τὰς εὑχάς. 


889 
EPOTHEZIZ M'. 


Χρὴ διάκονον κοινγωγεῖν τινὰ εἰς ἀνάγχην, μὴ 
ὄντος ἱερέως ; 


Εἰς ἀνάγχῃην διάχονος, μὴ ὄντος ἱερέως, πρὺς θά- 
νατον ἀφορῶντί τινι μεταδοῦναι τῶν προηγιασμέ- 
νων λαϊχῷ οὐ χωλυθήσεται, ἀνάγχην μόνον ἰδών. 
ΠΠ ἣν ἐξειπεῖν ὀφείλει τῷ ἱερεῖ εἴτε πρότερον, εἰ 
δυνατὸν, εἴτε ὕστερον. Καθῃρημένῳ δὲ ἢ ἀνιέρῳ 
οὐκ ἔξεστι χοινωνεῖν ἑαυτὸν τῶν μυστηρίων, ἀλλὰ 
προσέρχεασθαι τούτων ἔχαστον iepzl, xal μάλιστα 
διά τε τὴν ταπείνωσιν χαὶ συγχώρησιν. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ MA. 


᾿Εμάϑομεν καὶ μοναχοὺς ἐν : ἐρήμοις μόγονυς κοι- E 


γωγεῖν * xal el χρὴ τοῦτο ποιδῖν,. xal πῶς 
χοινωγεῖν. 


Τισὶ δὲ ἐρημίταις οὖσι xat μὴ εὐρίσχουσιν ἱερεῖς 
παρ᾽ ἀρχιερέως ἐνδέδοται, ὡς ἐμάθομεν, προνγιασμέ- 
γα ἔχειν ἐν πυξίῳ, χαὶ ἐν χαιρῷ ἀνάγχης ἐξ αὐτῶν 
αὑτοὺς χοινωνεῖν μετὰ πολλῆς εὐλαδείας, οὐ χαθὼς 
δὲ οἱ ἱερεῖς, ἀλλ᾽ οὕτω ποιοῦυντα;, ὡς xol ἄλλοθεν 

Ywoutv, καὶ ἡμεῖς vol; ἢρωτηχότι διεταξάμεθα " 
ἐν χαθαρῷ τινι τόπῳ ἁπλοῦντας ἱερὸν ὕφατμα, 
ἐπάνω τούτου τιθέναι ἅιον χάλυμμα" ἐπὶ τοῦ 
χαλῴώμματος δὲ διὰ τῆς λαδίδος τοῦ παναγίου ἄρτον 
μερίδα" xa* οὕτω ψάλλοντας θυμιῶντας xal προσ- 
χυνοῦντας 3/46 εὑλαδῶς τρὶς, οὐ τῇ χειρὶ, ἀλλὰ τῷ 
στόματι τοῦ θείου ἄρτον μετασγεῖν " εἶτα διά τινὸς 
ποτηρίου οἴνῳ σὺν ὕδατι f| ὕδατι μόνῳ ἀποχλύζειν 
τὸ στόμα. Εἰ οὖν χαὶ ἀποθνήσχων τις εἴη, χαὶ μὴ 
πάρεστιν ἱερεὺς ἣ διάχονο:, διὰ τὴν πολλὴν ἀνάγ- 
χὴν, ὡς τῇ ὁσίᾳ Θεοχτίστῃ ὑπηρέτησε ναντιχός. 
El ζωοποιὸς ἄρτος ἐστὶ, τινὶ τῶν ἀναγνωστῶν f 
τῶν εὐλαδεστέρων xaX χαθαρωτέρων πιστῶν τοῦτο 
ἐυδοθήσεται * χαὶ μετὰ φόθδου xal εὐλαδείας, διὰ 
«ἢ; λαθίδος εἰς τὰ ἱερὺν χάλυμμα μέρος ἐμθαλὼν 
οὗτός; τι λεπτότατον τοῦ παναγίου σώματος, προσα- 
γέτω τῷ τοῦ ἀποθνήσχοντος στόματι εἷς ἐφόδιον 
ζωῆς αἰωνίου, Πλὴν κατὰ πολλὴν, ὡς ἔφημεν, τὴν 
ἀνάγχην, xal μετὰ πλείστης ὅτι τῆς προσοχῆς * xal 
εἴ γε πρὸς θάνατον ὁ ἄψϑθρωπος ἀφορᾷ, καὶ οὐχ ἔτι 
ἐστὶν ἑλπίς. Εἶτα ἀπαγγελλέτω τῷ ἱερεῖ ὁ up 
31522;, καὶ σνγχώρησιν ἐξχιτείσθω. 


ΕΡΩΤΗΣΙ͂Σ MB. 


Ἐὰν θυμῷ τις ἀρνήσηται όγῳ ἱερεὺς. ἣ dA4oc 
πιστὸς, τί ποιητέον ; καὶ εἰ χρῆ τὸν lepéa ἱερ- 
ουργεῖγ. 


“Ἄλλως τὰ διὰ τοῦ λόγγυ xal ἄλλως τὰ διὰ τῶν 
ἔργων ἁμαρτήματα χρίνεται. Διὸ ὁ εἰπὼν θυμῷ 
λόγῳ μόνῳ ἀσεθῆσαι, ἱερεὺς ὧν, xal μὴ ποιῆσας, 
χαταχρίνεται μὲν, xal τῆς ἱερωσύνης εἴργεται 
ἐπιπολὺ" οὐ μὴν δὲ χαθχιρέσει ὑποδάλλεται, διὰ 
45 μὴ, τελέσαι τὸ ἔργον * ὅτι xal περὶ τοῦ μοναχιχοῦ 
σχήματος γίγραπται ἐν sol; Δ τρότιν, ὡς ἐὰν 
μελετέσῃ τις ῥίψαι τὸ σῖ μι, καὶ μὴ ῤῥίγας, φθάτῃ 
ἀποθανὼν, μετὰ μονυγῶν ἔτται " ὡς xal ὁ λαϊκὸς 
^ai«og ἕπται, εἰ μειειήσε; μόνο) μηνὸς γενέθλι 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


8:0 
QU/ESTIO XL. 

Num fas sit ex necessitate, ubi nullus presto. est 
sacerdos , diaconum. Glicui sucram. Cuna nanui- 
sirare? 

Cum necessitas interfuerit, deficiente sacerdote, 
et laico in periculo mortis constituto, nibil obstat 
quin diaconus przsanctificata mysteria parlicipauda 
pr:ebeat, sed tautum. cum necessitatem urgere vide- 
rit. Sed oportet confiteri apud sacerdorem sive 
ante si possibile sit, sive post. Peccatori autein 
expiato nou licet sibi ipsi sumere saucta invsteiia, 
sed unusquisque eorum adire debet. sacerdotem, 
przsertim ut humilis et poenitens absolvatur. 


QUJESTIO XLI. 


Accepimus etim monachos in desertis solos commu 
nionem inpertire ; el num deceat ita συ et quo- 
modo communicandum sit. 


Quibusdam cremitis, quibus nou prasto eraut, 
sacerdotes, ἃ pontificibus concessuui est, ul novi- 
uiis, praesanctilicata mysteria in pyxide asservaie, 
et in casu necessitatis sibiinetipsis ea suincre reli - 
giosissine, non quidem more sacerdotuu, sed τυ .0 
peculiari, ut aliunde novimus, et ipsi nos ii qui 
postulaverunt prascripsimus. lu luco muudissibio 
linteum extendunt sacrum, supcr 4012 sanctuui 
deponunt involucrum, et in illo velo partem panis 
sauclissimi corsecerati cum  monubrio aliquo vel 
forvripe : ante illum sic psallentes, et thura cre- 
mantes, ter adorent piissime procumbentes. et 
denique mysteria sancta sumant, non manu, sed 
ore. Deinde e quodam cyatho bibant vinum cuim 
aqua mistum vel aquam meram, abluentes os suum. 
Si igitur quis fuerit morti proximus, nec presto sit 
sacerdos vel diaconus, et habeatur panis sanctus et 
vivificans, propter imminentem necessitatei con - 
ceditur ut ab uno inter lectores, vel inter piissiinos 
et innocentiores fideles, cum multa reverentia et 
religione, manubriu vel forcipe in sacro linteamine 
deponatur particula sanctissimi corporis, qu» ori 
morientis admoveatur, in viaticum vitae detern:e, 
Sed, ut diximus, id tantum fiat imminente. neces 
sitate. vera, cum maxima reverentia et cura et cium 
lomo absque ulla spe propinquatad mortem. Deinde 
ille qui ita ministravit contitebitur sacerdoti , ei 


p absolutionem postulet. 


QUAESTIO XLII. 


Si sacerdos aut alius fidelis per ire astum verbia 
Deum  abnegarerit, μα faciendum ; et an tali sa» 
cerdoti sacra [acere liceat? 


Aliter judicautur verba peccaminosa, aliter facta. 
Quare ài quis arrogauter et audacter loquens ver- 
bis tautum aimulavetit impietatein, nou vero fcce- 
ril, et fuerit sacerdos, judicabitur quidem ei a mi- 
risterio sacerdotis plurimum arcebitur, non taweu 
condemnationi erit. obnoxius, quia non opus com- 
plevit.. De mouachorum  professioue scripserunt 
Patres, eum qui statum hunc. in. animo-babucrit 
dimittere, de facto autem minii e dimiserit, mona- 
chum. csse usque 4.1 murtem., lia et laicus. laicus 


891 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


892 


manet, licet monachus fleri ἴῃ animo babeat, quane Α οὐκ ἔφθασεν * ἕν ᾧ γάρ τις ἔφθασεν εἶναι, xal ἔστι, 


diu factis non tale complet desiderium : in quo 
enim statu quis esse elegerit, vere est, οἱ inde 
judicatur. 
QUAESTIO XLIII. 
l'eccatorum patratorem, δὲ confiteatur, recipiendum 
esse, el quaenam ez hoc utilitas? 

Qui peccavit et adbuc peccat, optime faciet 
poenitentiam agendo coram Deo οἱ coram Patre 
spirituali peccata confitens, quod est initium poeni- 
οι εἶδ. Confitendo enim, cognescet seipsum ct ple- 
nam ipnvcniet poenitentiam ; quia primo nou despe- 
rabit, quia deinde seipsum judicabit, quia itcrum 
adinoui.iones doctrinz suscipiet, et denique preces 
sanctoruui habebit ut. possit resipiscere. lta enim 
proficiet, ut Deus non sinat. eum in impoenitentia 
vivere. 


QUAESTIO XLIV. 


Num propter omnia peccata eiiam. minima homo 
panis fiat obnoxius? 

Vere propter omne peccatum lomo punietur. 
Quandoquidem etiam pro verbo otioso ratio reddenda 
est, ut Veritas ipsa dicit, ipse omnium judex, el pro 
visione, qua fuerit passioni obnoxia, etsi ccefum aut 
terram jure jurando. advocaverimus : tum etiamsi 
quod amplius aflirinationi, sic, aut negationi, non, 
addiderimus. Poen:e tamen. errori ipsi responde- 
bunt, cum inulta punitiones sint, et multe apud 
Deum mausioues electis. Poenitentia ergo et con- 


xa* χρίνεται. 


EPOTHZIZ ΜΙ". 


Ὃ τὴν ἁμαρείαν ἐργαζόμενος δεκτέος &éLopodo- 
γούμενος ; καὶ t] cà ἀπὸ tovtov óps4oc ; 

'O ἁμαρτάνων xa* μὴ ἀφιστάμενος χαλῶς ποιῆσει 
μετανοῶν τῷ Θεῷ καὶ ἐξομολογούμενος Πατρὶ 
πνευματιχγῷ. 'Apyh γὰρ τοῦτο μετανοίας, Καὶ ἐν 
τῷ ἐξοχολογεῖσθαι καὶ καταγινώσχειν ἑαυτοῦ, καὶ 
εἰς τὸ μετανοῆσαι τελείως ἑλεύσεται " ὅτι τε οὐχ 
ἀπογινώσχει, xal ὅτι ἑαυτὸν xazaxolvet, χαὶ oz: 
λόγους διδασκαλίας δέχεται, xal ὑπὲρ τοῦ μετανοῖ- 
σαι εὐχὰς, xal οὐδὲ τὸν οὕτως ἔχοντα καταλείψει 
Θεὸς μὴ μετανοῆσαι. j 


EPOTHZIZ M. 


"Apa διὰ πᾶσαν ἁμαρτίαν καὶ τὴν ἐλαχίστην 
i NGA Ier au ὁ Τὺ dais 
᾿Αληθῶς διὰ πᾶσαν ἀμαρτίαν χολασθήπσεται &s- 
θρωπος * ἐπεὶ xal περὶ ἀργοῦ λόγου δώσομεν λόγο), 
ὥς φησιν ἡ ἀλήθεια, αὐτὸς ὁ πάντων χριτὴς, xal 
χάριν βλέμματος ἐμπαθοῦς, χαὶ χάριν τοῦ ὁμόται 
τὸν οὐρανὸν χαὶ τὴν γῆν, xal χάριν τοῦ περισσότε- 
pov εἰπεῖν τοῦ ναὶ xal τοῦ o0. Πλὴν xai ἀναλόγως 
τῷ πταίσματι ἔσται dj τιμωρία " ὅτι χαὶ πολλαὶ 
xoldget; * ἐπεὶ xal πολλαὶ παρὰ τῷ Θεῷ μοναὶ τε- 
λοῦσι τοῖς ἐχλεχτοῖς. Τῇ μετανοίᾳ δὲ πάντα χαὶ 


fessione omnia solvuntur peccata. Et quid hoc dono ἐξομολογήσει λύεται, Καὶ τί τοῦ δώρου τούτευ μεῖ- 


majus ? igitur poenitentiam agamus, ut salvemur : 
Ponitentiam agite, clamant et Baptista et Dominus. 


QUAESTIO XLV. 
Num quisquam a peccato immunis moriatur? 


Nullus hominum absque peccatis morietur. Ete- 
nim statim post baptisma parvulis etiam accidit ut 
juxta. viam eorum a quibus educautur, voluntarie 
el ignoranter plurima faciant peccata : in peccatis 
euim concipiuntur et. generantur parvuli... Solus 
Dominus absque peccato incarnatus, conceptus ei 
natus est, et vixit et mortuus est Salvator omniuin, 
et resurrexit in zieruum victurus εἰ mansurus 
absque omni labe p.cecati. 

QUAESTIO XLVI. 
Varias interjeclo tempore oblationes qui accepit sa- 
cerdos, uum ez omnibus offerre debeat? 

Cum aliquando p'utes acceperit. oblationes sà- 
cerdos, non debet siniul ex omnibus his obliioni- 
Lus offerre : erunt ipsi in cibum utpote ministro 
: divinorum. mysteriorum ; sed. debet pro. onibus 
ufferre Dco. partem aliquam pro unoquoque eorum 
nominatim qui doua obtulerunt, Quare notanda 
sunt accurate ποι olferentium : etl non. tunc 
solummodo cum pro'erunt dona pro ipsis offerre 
debet sacerdos, sed οἱ aliis temporibus ; nam unus- 
quisque offert qux» donat pro integro sacrificio. Ex 
tus Guncn oblatione pun 'issima consecrare :lebet 


Qov ; Μετανοῶμεν οὖν, (va σιυθῶμεν " ἐπεὶ xal, 
Μετανοεῖτε, φησὶν ὁ Βαπτιστὴ ; xat ὁ Κύριος. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ME. 
Ἄρα ἀποθνήσκει τις χωρὶς ἁμαρτίας ; 

Οὑδεὶς τῶν ἀνθρώπων χωρὶς ἔσται θανὼν τῆς 
ἁμαρτίας. Εὐθὺς γὰρ μετὰ τὸ βάπτισμα xai τοῖς 
νηπίοις αὑτοῖς rapaxoAou0si διὰ τῶν ἀνατρεφόντων 
πλεῖστα τὰ πλημμελήματα, καὶ ἐχουσίως χαὶ ἀγνοίᾳ" 
ἐπεὶ δι' αὐτὰ τὰ νήπια γίνεται. Μόνος δὲ ὁ Κύοιςς 
σαρχωθεὶς, xa! ἀναμαρτήτω; συνελήφθη, xal ἀγίως 
ἐτέχθη, xal ἔζησε xal ἀπέθανεν ὑπὲρ ἁπάντων ὁ 
λυτρωτὴῆ;, χαὶ ἀναστὰς; ζῇ, xal μένει μόνος ὧν 

ἀναμάρτητος. 

347 ἘΡΩΤΗΙΣΙΣ Ma. 
'O lspsbc £o.llàc κατὰ καιρὸν δεχόμενος apoc- 
φορὰς, ὀφεί ει προσφέρειν àx πασῶν; 

Ὁ legs'ig πολλὰς δεχόμενος προσφορὰς Χατὰ Χαι- 
ρὺν, οὐχ ὀφείλες μὲν προσφέρειν ἐκ πασῶν τῶν 
προσφορῶν᾽ τραφήσεται γὰρ xoléx τούτων ὡς ὑπη- 
ρέτης τῶν θείων. Ὀφείΐλει δὲ ὑπὲρ ἁπάντων προσε- 
νεγχιῖν ὀνομχστιχῶς τῶν προσενεγχόντων ὑπὲρ 
ἑχάστου τῷ Θεῷ μερίδα. Διὸ καὶ χρὴ σημειοῦσθαι 
τὰ τῶν πρυσφερόντων δνόματα" χαὶ οὐ τότε μόνον 
προσφέρειν, ἀλλὰ xal ἐν ἄλλοις xatgol; " ἐπειδῆ περ 
ἔχαστος ὑπὲρ τ:λείας ἃ δέδωχε προτήνεγχε As:toup- 
γίας. Ἔκ μιᾶς μὲν οὖν προσφορᾶς τῆς xaÜapusí- 


pag τὸν be£9 57 Dx ἐκ 


893 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


894 


πολλῶν, εἰ μὴ ἐν tot; Κυριαχαῖς μόνον τῆς ἁγίας A panem sanctum non ex pluribus, nisl forte in Do- 


Τευσαραχοστῆς, χαὶ τῇ ἁγίᾳ μεγάλῃ Πέμπτῃ. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ ΜΖ'. 


Τί εἰσιν αἱ μερίδες. καὶ τί δύνανται προσφερόμε- 
γαι" καὶ δἰ χρὴ προσφέρειν ὑπὲρ γυναιχῶν 
συγνοικουσῶν αἱρετικοῖς ἢ ἀσδθδέσιν. 


"Ex δὲ τῶν λοιπῶν προσφορῶν τὰς ὑπὲρ τῶν ἁγίων 
μερίδας, χαὶ ὑπὲρ τῶν προσενεγχάντων πιστῶν 
προσάγειν. Καὶ μὴ ἀμελεῖν τοῦ προσφέρειν μερίδας 
ὑπέρτε ἑκάστου τάγματος τῶν ἁγίων, χαὶ ὑπὲρ 
πάντων ὁμοῦ, xal ὑπὲρ ἑχάστου τῶν προσφερόντων 
πιστῶν" εἰ δὲ μὴ, προδήλως μόνον παρανομοῦσί 
τίνες xal ἁμαρτάνουσιν. "Ofl ἀντὶ τῶν προσώπων 
αἱ μερίδες τῶν προσαγόντων εἰσί" xal νοητὴ γίνεται 
μετὰ Χριστοῦ τούτοις χοινωνία, Διὸ οὔτε τῶν &pap- 
τανόντων φανερῶς καὶ μὴ ἀφισταμένων χρὴ δέχε- 
σθαι τὰς προσφορὰς, οὔτε γυναιχῶν, χἂν πισταὶ ἣ 
ὀρθόδοξοι ὦτι, συνοιχοῦσαι ἢ ἀσεδέτιν ὀνδράσιν ἣ 
αἱρετίζουσι. Κηροὺς δὲ xal ἔλαιον προσδέχεσθαι 
δέον παρ᾽ αὐτῶν εἰς ἐλπίδα σωτηρίας αὑτῶν, καὶ 
παραχλήσεις ὑπὲρ τούτων xat δεῆσεις ποιεῖσθαι μὴ 
ὀχνητέον, xal ἐλεημοσύνας αὑτὰ: παραγγέλλειν 
ἐνεργεῖν, οὐ μὴν δὲ προσφέρειν ὑπὲρ αὐτῶν, οὐδὲ 
χοινωνεῖν αὐτὰς, εἰ μή τί vs ἐν τῷ τέλει εὐχελαίου 
γινομένου ὑπὲρ αὐτῶν. ᾿Αγίασμα δὲ xol ἀντίδωρον 
χατὰ χαιρὸν λαμδανέτωσαν, ὁμολογοῦσαι πισταὶ 
εἶναι, 6 ἁγιασμὴν χαὶ τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας, 


La μὴ εἰς τὸ μέγα χαὶ πρὸς θάνατον τῆς ἀπογνι»- ( 


σξως ἁμάρτημα διὰ τῆς ἀποστροφῆς ἐχχυλισθῶ- 
σιν. 


ΕΡΩΤΉΣΙΣ MH. 


"Apu δυνατὸν ἕνα ἱερέα ποιεῖν εὐχέλλαιον; 


Οὐ χρὴ ἕνα ἱερέα ποιεῖν εὐχέλαιον, ἐπεὶ, « Προσχα- 
λεσάσθωσαν, φησὶ, τοὺς πρευδυτέρους τῆς ἐχχλη- 
σίας » καὶ οὐχ ἕνα mpss2utspov* xal 6st τὴν τάξιν 
φυλάττεσθαι. Καθὰ οὖν ἐπίσχοπον οὗ χειρητονεῖ εἷς 

πίσχοπος, οὕτως οὐδ᾽ εὐχέλαιον ποιεῖ εἷς πρεσδύ- 
£^. 
EPOTHSIS Me. 


*Edr τις καταγγοὺς ἱερέως ἔν curi, xal ἀπιστίαν 
ἔχῃ ἀ; ιάζεσθαι παρ' αὑτοῦ,τί ποιήσει; 


El σύνο δέ τίς τινι τῶν ἱερέων ἁμάρτημα, 6 μὲν 
péva; φησὶ Πασίλειος ἀναγγεῖλαι τὸν εἰδότα τῷ 
ἀρχιερεῖ, ὥστε δηλονότι δι᾽ αὐτοῦ γενέσθαι τὴν ἐξέ- 
ταῦιν" οὗ μὴν δὲ αὐτὸς ᾿ὀφείλει ἀργὴν τοῦτον ἕξειν 
ὁ συνειδὼς πρὸ τῆς "Exxnsia; αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο 
ἕω; ἂν μὴ αὐτὸς ἀφ᾽ ἑἐχυτοῦ ὁ ἱερεὺ; χωλύηται, οὗ 
δεῖ τοῦτον ἢ ἐχπομπεύειν ἧ χωλύειν ἣ ἀποστρέφε- 
σθαι. Ei δὲ χαθ᾽ ἑαυτὸ" διαχρίνεταί τις, πορενέσθω 
πρὸς; ἕτερον ἰεοέα. Οὐχ ἀνάγχη γὰο quoq πίστεως 
πρ᾽σέρχεσθαι. Καὶ εἰ μὲν fv ἀφιεὶς; τῷ Θιῷ τὰ 
περὶ τοῦ ἱερέως χαὶ τὰ τῆς χά tto; ὡς δι᾽ ὀργάνου 
δεχόμενος, τέλειον ἂν εἶχε τὸν ἀγιασμὸν, xaY po. v 
πλείονα μᾶλλον, ὡς χιτὰ πίστιν τὸ χῆριτι, χαὶ οὐχ 


minicis Quadragesimz sancte et in magna et san- 
cta die quinta majoris hebdomadz. . 


QUAESTIO XLVII. 


Quid sint particule οἱ quid valeant. efficere cum 
offeruntur. ltem num offerre fas sit pro mulieribus 
qua hareticis impiisve cohabitavere. 

Ex ceteris oblationibus consecrantur partes pro 
sanctis, et specialiter pro fidelibus qui obtulerunt 
eas, Nunquam autem omittendum est. offerre par- 
tes illas pro unoquoque ordine sanctorum, et pro 
omnibus cujusque ordinis, et pro singulis fidelibus 
qui oblationes fecerunt ; nisi forte quidam publice 
contra legem Dei graviter peccaverínt. Oblationes 
enim et przcipue partes qu;e consecrantur, loco 
personarum offerentium ponuntur, et sic fit com- 
munio spiritualis cum Christo. Ideo non oportet 
accipere oblationes peccatorum publicorum qui non 
resipuerint, nee magis mulierum, licet fidelium et 
orthodoxarunm, que suut matrimonio junctz? impiis 
manifeaiis et h;ereticis. ΠῚ autem offerre debent 
cereos et oleum, in spen salutis, et non prater- 
mittere licet eas consolari et pro eis fusiores 
emittere preces, et ipsis suadere ut faciant eleemo- 
synas; sed non tamen offerri debet pro illis, ne- 
que ipsis permitti communio sancta, nisi forte 
quod in decessu ille ungantur oleo supremo bene- 
dicto. Munuscula vero sacra mutua vice identidem 
accipiant, ad contitendum quod fidem servant ín 
testimonium expiationis et. spei salutaris, ut nom 
deficientes incidant in maximum et lethale crimen 
desperationis. 

QU.ESTIO XLVIII. 

Num ab wunq presbytero. possit. oleum. sanctum 

confici ? 

Uni sacerdoti non licet oleum sanctum conticere 
justa. illud : € Inducant. presbyteros Ecclesiz, » 
non vero unum presbyterum : et oportet ut ser. 
σοῖς norum. Sicut ergo unus episcopus alium 
episcopum non coasecral, ita nec unus presbyiwer 
oleum sanctum couficit. 


QUAKSTIO XLIX. 


Si quis sacerdotem aliqua in re dignum condemna - 


tione existimet, nec credat se posse ab eo sancufi- 

cari, quid illi faciendum? 

Si quis peccatum in aliquo sacerdote deprelen- 
derit, bunc monet magnus Basilius, ut hoc pouuflci 
detegat, qui postmodum de bis diligenter inquret; 
non enim oportet talem reum statim; Ecclesim suae 
innotescere, Propterea quandiu »acerdos per se- 
ipsum nou irretitur, illum non debebit manife- 
$lare, et ita forte ἃ paeaitentia cohibere; δὶ vero 
seipsum dijudicaverit tandein, adeat. alium. sacer- 
dotes, fide firma aliquis motus, Deusque forsitan 
ignescens, gratiam quasi per instrumentum ut r 
«δὲ sacerdoti, denabit,  pleuam | expiatione 
miercedleur m»gnam  niwis secun" 
ua ion virtute heiwinis ok 


855 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIIIEP. 


895 


et in Deo solummodo agens. Ab«que fide non ac- 4 ἀνθρώπου ἀρετῇ προσερχόμενος καὶ διὰ Θεὸν ποιῶν 


cedat ; scriptum est enim : « Oinne quod non cst ex 
fide, peccatum est *? ; » se. si fidem hab-t, accedat. 
Sed attendat donec magna merce:le frauetur et sic 
non condem: abiur. Forte. contra. illusiuni obno- 
xius judicare alios incipiet, maxime sacerdotes 
insontes et pios, male ab inimico inductus, con— 
demnabit et abominabitur, et ita in solutis pericu- 
hun invidet. 


QUJESTIO L. 


Num sacerdos, qui in peccatum prolapsus est, possit 
ab. episcovo vel synodo iterum ordinari aut quavis 
1u0li9ne ad sacrum munus revocari. 

Qui vere deliquit sacerdos et pontilici vel synodo 
reus innotuit, non. potest iterum consecrare neque 
modo et ritu quocunque rursus ad sacerdotium 
ordinari. Qui enim post baptisma fornicatus est vel 
concubins alh:esit non potest esse episcopus, nec 
presbyter, nec diaconus, nec omnino in catalogum 
sacrum inseri. [1 loquuntur. trecenti. octodecim 
Patres Niciena synodi. 


" QUAESTIO 1.1. 


Quare non data sil damonibus penitentia. sive 
conversio, sed lantum liominibus? 

Auge'i qui peccaverunt, id est demones, utpote 
spiritualem liabentes naturam, omnem redintegra- 
tionis spem auisere. fatio est quia non ex alterius 
cujusvis fallacia vel circumventione fraudulenta 
deliquerunt, neque ignorantia melioris boni, sed 
sola peüinlantiori superbia, et idcirco in aternum 
dejecti "sunt. et ad ivflma quaeque. provoluti; nee 
unquam. concedet Deus, etsi summe. beniguus, ut 
pa nitentiam agere possint, et justitiam recuperare, 
5. d hoc erit illis semper et omnino impossibile. 
Quidam dixerunt dzmones delicto dolere posse, 
δ. ab istis fade illusi sunt, ita ut vel cum Origene 
flucm poenae futuram esse somniarint, vel iu Deum 
uiste blasphemaverint. Non erigentur quia consulto 
perlideque peccaverunt. Neque illis sarcina c&ruis 
fuit occasio peccandi el causa dejeciionis, sed vo- 
luntas priieineditata. Neque ulla necessitate com- 
pu'si impegerunt, cum spirituales essent, nulla 


premebantur. penuria. Nos vero egentes et ἃ die- D 


wonibus illusi, et quasi fame laborantes, cibum 
pre voluptate surripuimus : propter quod et morti 
destinati sumus et plurimo indigemus auxilio ; nam 
timore mortis multum peccamus, sicut dixit san- 
cius Paulus : « Et liberabit eos qui timore motis 


per totam. vitam. obnoxii erant servituti ; » ex quo . 


infeit : « Nusquam enim angelos apprehendit, sed 
semen Abralie apprehendit **. » Juste ergo Deus 
concessit nobis hic paenitentiam, uon vero angelis : 
illic enim non erit poeuitentia, sed operum reimu- 
neratio, Operandi nuuc tempus est ; in futuro autein 
inicicedenm recipiendi. 


39 Ron. xiv, 325. 59 lebr. u, 15, 16. 


μόνον. 348. Ἐπεὶ δὲ οὗ πίστει προσέρχεται, « Πᾶν δὲ 
δοὺχ ix πίστεως ἁμαρτία ἐστὶν,» ὡς γέγραπται, 67:02 
τὴν πίστιν ἔχε: χαὶ πορευέσθω. Πλῆν γινωσχέτω, 
ὡς ἀποτυγχάνει τοῦ μεγάλου μισθοῦ τοῦ μὴ κατα- 
χρίνειν. Ἴσως δὲ χαὶ πλανώμενος ἔσται. Καὶ εἰ 
ἄρξεται χρίνειν, xaX ταῦτα ἱερεῖς, χαὶ τοὺς ἀθώους 
χαὶ χαθαροὺς ἐπηρείᾳ ἐχθροῦ καταχρινεῖ xat βδε- 
λύξεται, χαὶ οὕτω χινδυνεύσει περὶ τὴ» αὑτοῦ σω» 
τηρῖαν. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ N'. 


Εἰ δυνατὸν τὸν περιπεπτωχότα ἁμαρτήματι ἱερέα 
παρ' ἀρχιερέως ἣ συνόδου ἀναχειροτογεῖ- 
σθαι, ἣ éxaraxaAsic0at τρόπῳ τινί. 


Β Τὸν περιπεσόντα ἀληθῶς ἱερέα καὶ τῷ ἀρχιερεῖ 


ἐγνωσμένον ὄντα ἣ τῇ συνόδῳ οὐ δυνατὸν f| ἀν»- 
χειροτονεῖν ἣ ἐπαναχαλεῖσθαι ὅλως τρόπῳ τινὶ εἰς 
τὰ τῆς ἱερωσύντς. Ὁ γὰρ μετὰ τὸ βάπτισμα πορ- 
νεύσας, ἣ παλλαχὴν χτησάμενος, οὐ δύνατα: ἐπί- 


. σχοπος εἶναι ἣ πρευδύτερος ἣ διάχονος;, ἣ ὅλω: τοῦ 


χαταλόγου τοῦ ἱερχτιχοῦ. Καὶ τοῦτο οἱ τριαχόσιοι 
δεχαοχτὼ τῆς ἐν Νειχαίᾳ φασὶ συνόδου. 


ἘΡΩΤΗΣΙΣ NA. 


Διατὶ τοῖς μὲν δαίμοσιν οὐκ ἐδόθη μιετάνοια 
καὶ ἀνώχιλησις, τοῖς ἀγθρώποις δὲ μόνον ; 
Ἡ νοερὰ φύσις τῶν ἀγγέλων παραπεσοῦσα, του- 

τέστι» οἱ δαίμονες, οὐχ ἔχει ἀνάχλησιν, ὅτι οὗ χατη- 

νέχθη ἀπάτῃ οὐδὲ πλάνῃ τινὸς ἑτέρου, οὐδ᾽ ἀγνω- 


Ο σίᾳ τοῦ χρείττονος, ἀλλ᾽ ἀφ᾽ ἑαυτῶν τῇ οἱήσει 


μόνῃ. Καὶ πρὸὺς τοῦτο ἀεὶ χυλίονται χαὶ χείρονες 
Ext γίνοντα!. Καὶ οὐχ ἂν πορῃτεῖτο τυῦτο 8sb; ci- 
λάγαθος ὧν, εἰ δυνατὸν ἣν αὑτοὺς μετανοΐ σα, xat εἰ 
δίχαιον ἦν. ᾿Αλλ᾽ οὐ δυνατὸν ὅλως. Καὶ οἱ λέγοντες 
ὅτι δυνατὸν, ὑπὸ δαιμόνων ἐμπαίζονται, ἵνα ἣ τέ- 
λος φρονήσωτιν ὡξ Ὠριγένης χολάσεως, ἣ xatà 
Θεοῦ βλασφημέσωσιν. Οὐχ ἐγείρονται οὖν, ὅτι 10:- 
λοχεχοῦντε; πεπτώχασι" χὶ ὅτι οὐδὲ παραπέ- 
ταῦμα τῆς σαρχὸς τούτοις ἣν αἴτιον τοῦ χαχῶ; π:- 
σεῖν καὶ χεῖσθαι, ἀλλὰ προαίρεσις " xai ὅτι οὐχ 
ἀνάγχῃ᾽ ἄῦλοι γὰρ χαὶ χατὰ τὴν χρείαν ἀνενδεεῖς. 
Ἡμεῖς δὲ ἐπιδεεῖς χαὶ ἐξηπατημένοι παρ᾽ αὑτῶν 
«Oy δαιμόνων, χαὶ ὡς; χρείαν ἔχοντες τρέφετθαι, 
τροφῆς ἱδονῇ χλαπέντες. ᾿Αφ᾽ οὗ δὲ χαὶ θνέσχειν 
χατεχρίθημεν, πλείονος χροΐζομεν βοηθείας, ὡς 
χαὶ διὰ τὴν τοῦ θανάτου φόδον πλέον ἁμαρτάνοντες, 
χαθὰ xal ὁ θεῖός φησι Παῦλος, « Καὶ ἀπαλλάξει 
τούτου:, λέγων, ὅσοι φόδῳ θανάτον διαπαντὸς τοῦ 
ζῇν ἔνοχοι ἧσαν δουλείας ». Καὶ ἐπιφέρει, « Οὐ yàp 
δήπου ἀγγέλων ἐπιλαμθάνεται, ἀλλὰ σπέρματος 
"Αδραὺμ ἐπιλχμθάνεται ν. "O0sv τὴν μετάνοιαν ὃ.- 
χαίως ἡμῖν ἐνταῦθα χαὶ οὐ τοῖς ἀγγέλοις ἐδωρήσατο 
ὁ Θεός. Ἑχεῖσε γὰρ οὐχ ἔσται μετάνοια, ἀλλὰ τῶν 
ἔργων ἀντίδοσις, "Oz: ἐρταπίας ὁ παρὼν xa:pb;, ὁ 
δὲ μέλλων ἀνταποδύστως. 


877 
 EPOTHSIZ ΝΠ’. 


Τίς ἡ νηστεία τοῦ Κυρίου. καὶ πῶς Τεσσαρακχο- 
στὴ .1έγεται, πιείους τῶν τεσσαράχογτα ἡμε- 
po ἔχουσα, καὶ πῶς ἀποδεκάτωσις. ᾿Ἄποδε- 
κατοῦμεν ἡμέρας. 

Νιστείαν νηστεύομεν ἣν ὁ Kopto; ἐνήστευσε τὴν 
ἁγίαν χαὶ μεγάλην χκαλουμένιν xai οὖσαν Tesca- 
ραχοστὴν, εἰς xáfapsiw ἡμῶν τε χαὶ ἰλασμὸν, xal 
ἀπαρχὴν χαὶ δεχάτωσιν xaz! ἐνιαυτὸν τῆς ζωῆς 
fiio». ἽὝΠις ἄρχεται μὲν ἀπὸ δευτέρας ἡμέρας, λή- 
Ὑε: δὲ συναπτῶς εἰς Παρασχευὴν, τῶν Κυριαχῶν 
xal Σχξθάτων εἰσαγομένων. Ἐπεὶ χαὶ ἐν τούτοις τὰ 
τοῦ κανόνος τε ἐνεργοῦμεν, δὶ: τῇς μέρας ἐσθίουτε:, 
χαὶ τὰ τῆς νηστείας τηροῖμεν. χρίατός τε xal τυροῦ 
χαὶ ἰχθύος ἀπεχόμενοι, αἱ ὁ Σωτὴρ δὲ συναπτῶς ἣμέ- 
p; ὁμοῦ καὶ νύχτας νενήστευχε τ:σσαοάχοντα. Ka 
Κλέμης περὶ τούτου ὁ Πέτρου ἐν Ῥώμῃ διάδοχος :v 
ταὶς Διατάξεσι γράφει τῶν ἀποστόλων, xal οἱ Πατἐ- 
p: δὲ πάντες παραδεδώχασιν, ὁ θεῖός τε Σάδδας, χαὶ ὁ 
349 !x Δαμασχοῦ Ἰωάννης διὰ τοῦ Ἱεροσολυμὴ- 
τιχοῦ τυπιχοῦ. Οἱ ὁμελογηταὶ δὲ αὐτάδελφοι, ἸωσὴὉ 
Θ:σσαλονίκχης, χαὶ Θεόδιυρο: ὁ Στουδίττς, δ'Χ τῶν 
ἐν τῇ Τεσταραχοστῇ τῇ ἁγίᾳ ὕμνων αὑτῶν" χαὶ οἱ 
τὰ ἰδιόμελα 69 γεγραφότες Πατέρες, τῇ Παρχαχευῇ 
τοῦ Aa$3p-u ψάλλειν ἐνγθέμενοι τὴν Ψυχωφελὴ πλτ,.- 
ρώσαυτ:ς Τεσσχραχοστὴν, τὴν ἔγεραΐν *s τοῦ Λαζξά- 
ρου, γαὶ τὴν ἑορτὴν τῶν Βαΐων ὡς ἰδίχς ἑορτάζο"- 
τες ἔγρτὰς, χαὶ ἔτι τὴν ἁγίαν ἑδδομάδα τῶν τοῦ 
Κυρίου σωτηρίων» παθῶν, ἰδΐᾳ παρὰ τὴν νησττίαν 
ἄγοντες τῶν τευσαράχουτα ἡ μερῶν͵ δι᾽ αὐτὰ ἐξχι- 
ρέτως τὰ τοῦ Κυρίου ἁγιώτατα πάθη, ἃ ὑπὲρ fip 
ἤνιγχξ, τὴ ἀπάθειαν ἡμῖν γορηγῶν. Ὅθεν xa 
rav Yos ousv χαίροντες τῇ ἀναστάσει αὑποῦ, Τοῦτο 
οὖν πάλ'ν χαὶ ἐν ταῖς Διχτάξεσι", ὡς εἴπομεν, γέ- 
γραπτα', χαὶ διὰ τῶν ὕμνων οἱ Πατέρες μαρτυροῦσ! 
χαὶ ἡ ἀρχαία παράδγτις, 'AXA οἱ Λατῖνοι xal év- 
ταῦθα χαινοτομοῦτι, τὰς δύυ ἡμέρας τῆς ἁγίας νη- 
στείας λύοντες παρὰ thy χανήνα, χαὶ πᾶσαν ἀχρει- 
οὗντες αὐτήν. Πλὴν οὖν τῶν Κυριαχῶν τ: σσαράχοντα 
ἀριθμοῦσιν ἄχρι τοῦ μεγάλου Σαθδδάτον" οἱ xa 
εὑρίσκονται μηδεμίαν ἡμέραν διὰ τὰ τίμια πάθη 
τοῦ Κυρίου νηστεύοντες, x20À παραδέδοται, οὐδὲ 
«:25220ax03:17 ἄγοντες " ἐπεὶ xa. χατὰ τὰς Κυρια- 
χὰ; οὔτε χρεάτων, οὔτε τυροῦ ἀπογεύονται. Τινὰς 
οὖν ἡμεῖς ἐξ αὐτῶν ἐρωτήσαντε;, [Ἰοΐαν οὖν νηστείαν 
ὑπὲρ τῶν σωτηρίων παθῶν νηστεύετε ; διαπορή- 
σαντας εὕρομεν αὑτούς. Καὶ τάλι», ἐπειδὴ ἀριθ- 
p.o03t τεσσαράχουτα πλὴν τῶν Κυριαχῶν, ἑρωτή- 
σαντες, Διατί τὰς Κυριαχὰ; ἄνωθεν χατὰ παράδοσιν 
νη στεύττε ; πάλιν ἡπόρησαν. Αὕτη οὖν ἐστιν d). νγ- 
στεΐα τοῦ Κυρίου ἡμῶν τῶν τεσσαράχοντα ἡμερῶν, 
χαὶ ἡ ἑύξομὰς μετ᾽ αὑτὴν τῶν ἀγίων παθῶν αὑτοῦ. 
Τὴν νηστείαν δὲ οὐκ αὐτὸς χρύζων tevilsxe, πῶς 
γὰρ ὁ μόνος ὧν ἀνυμάρτητο: ; ἀλλὰ δι᾽ ἡμᾶς νενή- 
Στευχε. Τοῦτο δὲ πεποίγχεν ἡμῖν παρέχων νηστ: ίας 
ὑτογρομμὸν, τὴν τοῦ '᾿Αδὰμ ἀναιρῶν παράθδασιν, 
χαὶ τὸν δι᾽ ἀχρασίας γαὶ γαστριμαργίας; πεαόντα 
διὰ νηστείας ἀνουθῶν. Διὸ χαὶ vol, ἁγίοις t) ντατεία 
ἐσπούδασται εἰς χατάλυσιν τῆς πρώτη ἐχείνης διὰ 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 
A 


818 
QU/ESTIO LII. 


Quodnam jejunium. Domini. et. gromodo dicatur 
Quadragesima, qua pluribus quam quadraginta 
diebus constat, et quomodo decimaltio, qua dies 
decimamus. 
jejunium agimus ad. iustar Domini per sanctam 

Οἱ magnam, ut vocatur, et vere. est, Quadragesi- 

mam, in nostram expiationem ct propitiationem, et 

simul quasi in renovationem et decimationem viti 
nostre per singu'os annos. [Incipit illa a sccunda 
die hebdomadis (feria securds) ct explicit ab«so- 
lute in. Parasceve, ineludens Dowminicas ct Sah- 
bata qu: intercedunt, His omnibus diebus ea om- 
nia qux canonibus prxscribuntur facimus : bis in 
die manducamus, et juxta jejunii leges abstinemus 

ἃ carne, a caseo οἱ a piscibus, Sa!vator. ctenics 

iejunavit. quadrzginta dics οἱ noctes. continua 

Um sine intermissione, quo.l testatur. Clemens, 

qui Ron:ze Petri successor fuit, in constitutionibsg 


apostolorum quas receusuit, lt» et Patres omnes 


Uraciderunt : sanetus. nempe Salibas et Joannes 
Damascenus in Typico Hierosolymitano. Elem fa- 
tentur. fratres. Joseph Thessalonicensis et Thieo- 
corus Studites in hymvis de sancta Quadragesima. 
ltem alii Patres. qui cantica particularia scripse- 
runt in Parasceve sancti Lazari, cant:ntes com- 
pletam. Qua lragesima:m anime &alutarem, et rc- 
surrectionem Laziri cium festo Pal narum singulari 
solemnitate celebrantes. Post jejunium qua-tiaginta 
dierum, addimus et u:am hebdomadem, quam 
sanctam vocamus, similiter jejunantes propter salu - 
trem quam pro nobis Dominus sanctissiman pas- 
siouem pertulit, ut nos in immortalitatem et impas- 
sibilitate: introduceret ; unde postea letantes et 
exsultantes resurrectionem ejus celebramus. Omnia 
lec scripta sunt, ut dicimus, in Constit. apostolicis, 
ct Patres testantur iin hymnis $uis et vetus tradi:io. 
Latini vero et in hoc innovant, duos dies jeju- 
nii sacri solventes contra canones, οἵ sie toti 
Quadragesimam vanam facientes. Numerant. au- 
tem quadraginta dies, exceptis Dominicis usque od 
majus Sabbatum, ct sic deprehenduntur ne unam 
quidem diem jejunantes in honorem pretiosz pas- 
sionis Domini, sicut a traditione monemar facere. 


D Non ergo habent Quadragesimam, cum ct in Domi- 


nicis neque carnes, neque caseum gustant, Quos- 
dam et nos ex illis interrogavimus : Quam jijun i 
partem exercetis propter salutarem Domini passio- 
nem? Ilxsitantes iuveniinus,. Et iterum : cum nu- 
merent quadraginta dies exceptis Dominicis, inter- 
rogavimus ; Quare in Dominicis juxta antiquam tra- 
ditonem jejunatis ? Ilzrent iterum. Il:cc. igitur est 
mos sacri jejunii Domini quadraginta dierum ; et 
h:c est hebdomas major post ipssm consecrata 
jejunio ad sanctam. Passionis ejus u;emoriam. llle 
auteni ncn neccsse habuit jejunare 2 que 
ueressitas illi qui solus est ab 

propter nos ]ejuriavit. * 

sancti. jejun! 


899 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


900 


caticnem et eum qui intemperantia et gule volu- A τῆς ἀχρασίας ἀρᾶς, καὶ ol προφῆται πρὸς τοῦτο 


ptate. ceciderat, abstinentia erexit, Idcirco jejuniis 
strenue vacant sancti viri, ut solvant prioris hujus 
intemperantiz maledictuin. Prophetze etiam in lioc 
satagere videmus, maxime Moysem, Eliam, Danie- 
.em et alios p'ures, [tein de. apostolis, de pontilfic:- 
bus, et. sanctis filelibus quibus. illud opus antí- 
quius erat, Gratia autem inest jejunio ad frangen- 
dum desideria ventris, et nobis proponitur in sí. 
militudinem jejunii Salvatori3 in purificationem et 
resurrectionem. licirco in abstinentia ciborum 


ἀγωνιζόμενοι ὥφθησαν, xal μᾶλλον Μωῦσῆς τε xal 
Ἠλιοὺ, xol Δανιὴλ, χαὶ ἕτεροι πλεῖστοι " καὶ ἐν 
τοῖς ἀποστόλοις χαὶ ἱεράρχαις xai ἑσίοις τοῦτο kEat- 
ρετον ἔργον fjv. Τούτου οὖν χάριν εἰς κατάλυσιν τῆς 
ἐπιθυμίας τῆς γαστρὸς, χαὶ ἡμῖν αὕτη δέδοται, εἰς 
τύπον τῆς σωτηρίου νηστείας, διὰ χάθαρσιν ἡμῶν 
xa* ἀνέγερσιν. Διὸ καὶ ἐν τῷ τέλει τῆς νηστεΐας οὐχὶ 
θόνατος ἡμῖν, ἀλλ᾽ ἔγεοσις ἕπεται, τοῦ ἀναμαρτήτως 
ζέσαντος xal νενηστευχότο: ὑπὲρ ἡμῶν θανόντος 
xai ἀναστάντος, χαὶ ἡμᾶς συνενείραντος. 


non erit nobis mors, sed erectio οἱ vitte Dei iminaculatze participatio, meritorumque jejunii quod im 
nos exercuit, simulqne mortis οἱ resurrectionis; cum ipso enin resurgemus. 


QUAEST:O LI. 


Quare jejunemus quartam feriam hebdomadis et Pa. 
rascevem cateraque jejunia. Et num laicos quoque 
tantundem jejunare fus sit? 


Jejunium diei quartze οἱ Parasceve ideo institu- 
tum est ut pilus revocaret in memoriam consilium 
a Jud:eis initum ut Salvatorem dolo tenerent, quod 
in quarta die factum est ; posterius autein signifi- 
caret finem hujus captiviiatis, quod scilicet Jesum 
ad crucem alligaveruet in. die Parasceves, sicut et 
Alam edens de ligno mortuus est. In Parasceve et 
hora sexta clavis conflxerumi eum, qnia Adam de 
ligno edit. Et mortuus est. Salvator hora noua, 
nam et in paradiso apparuit, et chirographum mortis 
quod erat contra Adam delevit, illud scilicet: « Terra 


(8, et in terram reverteris, » et mortalis Adam factus 
est. 


QUJESTIO LIV. 


Une jejuvirm Quadregesime et sanctorum apostolo- 
rui Deivare Virginis. et quis il'a primum insti 
tuerit? cum sint qui novum il!ud esse contendunt. 


Cietera vcro omnia jejunia ab antiquis tra/ita 
sunt, ut usus testatur, veteresque Constitutiones, 
nec Unionis tomus tacuit, qui eorum meninit, et 
Typicum Ilierosolymiticum, quod ut supra diximus, 
sanetissimum Sabbam, et post eum tlieologum Da- 
mascenum auctores instirutoresque agnoscit, quo- 
rum alter tempore quarte cocumenice synodi, 
al er inter sextam et septimam vitam agebat, qui 
ambo Typicum composuere : nam cum a divino 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ NT". 


Διατί νηστεύομεν Τετράδα xal Παρασκευὴν, xal 
τὰς ἄλλας νηστείας. Δύνανται οἱ Ja?xol to- 
σαύτας γηστεύειν ; 


Ἢ Τετρὰς δὲ xo Παεαπχευὴ δ΄ ἃ τοῦτο" $ μὲν διὰ 
τὴν συμδιυλὴν τῆς κατὰ τοῦ Σωτῆρος ἐπιδουλῇ- ἐν 
Τετρίδι γεγενημένης, ἡ δὲ διὰ τὸ τέλος τῆς ἐπι- 
δουλῖς, ὅτι τοῦτον ἐν τῇ Παρασχευῇ ἐσταύρωσαν, 
ὅτε γαὶ τοῦ ξύλου ὁ ᾿Αδὰμ ἁψάμενος τέθνηχε. Κατὰ 
τὴν Παρασχευὴν γὰρ καὶ κατὰ τὴν ἔχτην ὥραν τοῦ- 
τον ποοσήγωσαν, ὅτε τοῦ ξύλου .χαὶ ὁ ᾿Αδὰμ ἥψατο. 
Καὶ τέθνηχεν ὁ Σωτὴρ ἐν τῇ ἐννάτῃ ὥρᾷ, ὅτε xal ἐν 
τῷ δειλινῷ ὀφθεὶς αὐτὸς ἐν τῷ παραδείσῳ, γα τὰ τοῦ 
"A6Xpg ἐξήνεγχε τὴν τοῦ θανάτου ἀπόφασιν, τὸ, Γῆ 
εἾ, καὶ elc γῆν ἀπεϊεύσῃ, χαὶ νεχρὸς "Alia γέ- 
qovtv. 


EPOTHEIX NA". 

'I rof τε σσαρακονθημέρου, xal τῶν ἁγίων d2o- 
crédor, καὶ τῆς Osotéxovu νηστεία. πόθεν; 
χαὶ τίς ὁ ἀπαρχῆς παραδούς ; τινὲς γὰρ .ἐ- 
yovct γέας εἶναι. ᾿ 
Αἱ λοιπαὶ δὲ νηστεῖα!, xal ἅπασαι μὲν χατὰ Κ᾿» 

ράξοσιν ἀρχαίαν, ὡς ἡ τυνέθεια μαρτυρεῖ, 350 x 

αἱ ἀπαρχῆς διατάξεις, καὶ ὁ τῆς ἑνώσεως τόμος 

αὐτῶν psuvnuévo;, xai τὸ ᾿Ἱεροσολνμητιχὸν, ὡς 
προέφημεν, τυπιχὴν, ὅ τὸν θειότατον Zá66av, xol 
μετ᾽ αὐτὸν τὸν Ex. Δαμασχοῦ Ücol^yov συγγραφεῖς 
ἔχει καὶ νομοθέτας " καὶ ὁ μὲν χατὰ τὴν τετάρτην 
οἰχουμηνιχὴν σύνοδον, ὁ δὲ μέσον τῆς ἔχτης xel 
τἧς ἐδδόμης, καὶ ἄμφω τῆς Ἐχχλησίας Πατέρες τέ 


Sabba compositum barbarorum incursione pe- ἢ χαὶ διδάτχαλοι. Οἱ δύο δὲ τὸ τυπιχὴν συντεθείκχασιν, 


riisset, magnus lic Joannes ab initio illud ut 
antiquitus erat conscripsit ordinavitque. Suam vero 
quaque jejuniorum series propriam hahet ratio- 
nem. Primo quidem jejunium quadraginta «ie- 
rum typum refert jejunii Moysis, qui postquam je- 
junaverit xt dies et xb. noctes accepit sermones et 
leges Dei. in tabulis lapideis scriptas. Nos vero 
post jejuniutu xv. dierum Verbum vitze, nou scri- 
prim, sed incarnatum. et postea natuin. ex Virgine 
videinus, accipimus et carnis participamus ejus 
sanctissima, Videsne similitudinem jejunii nostri 
cum jejunio Moysis, seu potius superiorita'em jejunii 
nosti? Non euim jejunamus, cum quotidie man- 
ducamus, ct nultum quidem differt. quo.l accipi- 


ὅτι τὸ παρὰ τοῦ θείαυ Σάδδα τῇ ἐπιδρομῇ τῶν ἐθνῶν 
ἀπολεσθὲὴν, ὁ μέγα; Ἰωάννης ἐξαρχῆς τοῦτο xati 
τὴν ἄνωθεν τάξιν συνέθηχε χαὶ διετυπώσατο. Ἰδίαν 
δὲ ἐχάστη τῶν νηστειῶν γαὶ τὴν ἔννοιαν ἔχει. Καὶ 
ἡ μὲν τοῦ Τεσσαραχονθημέρου τυποῖ τὴν τοῦ Μωῦ- 
σέως νηστείαν, ὃς τεσσαράχοντα ἡμέρας xal νύχτας 
νηστεύσας, ἐν πλαξὶ λιθίναις διὰ γραμμάτιευν λόγους 
τοῦ Θεοῦ ἐδέξατο" ἡμεῖς δὲ νηστεύουτες τεσσαρά- 
χοντα, τὸν ζῶντα Λόγον ix τῆς [[αρθένου οὐ γε» 
γραμμένον ἐν λίθοι, ἀλλὰ σεσαρχω μένον τεχθέντα 
xai βλέπομεν xal λαμδάνομεν, xal χοινωνθῦμεν 
αὐτοῦ τῆς θειυτέρας capxó;. Ὁρᾷς τὸ ἴτον μὲν τῆς 
νηστείας Μωύσέως τε xal ἡμῶν, μᾶλλον δὲ τὸ τῆς 
ἐγκρατείας ἡμῶν»; o0 γὰρ νηστεύομεν. ἡμεῖς, χαθ' 


901 


" RESPONSA AD GADBRIELEM PENTAPOLITANUM. 


9,2 


ἡμέραν ἐσθίοντες, καταπολὺ δὲ τὸ τῆς δωρεᾶ; διαλ- A mus ab eo quod datum Moysi : grata οἱ éenum 


λάττον ἐν ἡμῖν xaV τῷ Μωῦσῇ ᾿ δωρεὰ yàp xai χά- 
ρις μείζων τοῦ Μωῦσέως ὑπὲρ πάντα νοῦν ἐν ἡμῖν. 
Λοιπὸν μὴ ἀμφίδαλλε. Ἢ νηστεία δέ γε τῶν ἀπο- 
στόλων διὰ τὴν τούτων τιμὴν. Καὶ δικαίως " ὅτ: 
φ«λείστων ἀγαθῶν δι᾽ αὑτῶν ἐξιώμεθα * καὶ ὅτι νη- 
ἀτείας οὗτοι καὶ ὑπαχοῖς ἄχρι θανάτου χαὶ ἔγχρα- 
τείας ἐργάται ὥφθησαν ἡμῖν xal διδάτχλλοι. Καὶ 
Λατῖνοι τοῦτο xal ἄχοντες μαρτυροῦτι, διὰ νηστείας 


ἐν ταῖς μνήμαις αὐτῶν τιμῶντα; αὐτούς. * A22 


ἡμεῖς μὲν χατὰ τὰς Διατάξεις τῶν ἀποστόλων διὰ 
τοῦ Κλήμεντος μετὰ τὴν ἐπιδημίαν τοῦ Πνεύματος 
εὐφραινόμεθα ἐδδυμάδα μίαν, αὖθις δὲ νηστεύομεν 
ἑδδομάδα, ἵνα μὴ τῇ τρυφῇ ἐκλυθῶμεν, ὡς διδασχό- 
μεθα " xal συναπτῶ; τῇ νηστείᾳ ἐχείνῃ xai τοὺς 


παραδεδωχότας νηστεύειν ἀποστόλους τιμλῶντες Vr 8 


στεύομεν. Ἢ δέ γε τοῦ Αὐγούστου νηστεία εἰς τιμὴν 
ὑπάρχει τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου Μητρὸς, ἧτις προ- 
Ὑνοῦσα τὴν μετάστασιν ἑαυτῆς, xal πάντοτε μὲν 
ἣν ἀγωνιζομένη ὑπὲρ ἡμῶν xal νηστεύουσα, μὴ 
χρείαν ἔχουσα νηστείας 1j καθαρὰ καὶ πανάμωμος * 
ὅμως δὲ ἀγγελιχῶς διαιτωμένη ἡ ὑπὲρ τοὺς ἀγγέλους 
οὖσά τε χαὶ βιοῦσα, χαὶ προσευχομένη συνεχῶς, 
ἐνουμένῃ μὲν θείῳ Πνεύματι τῇ μαχαρίᾳ ψυχῇ τῷ 
Yi : αὐτῆς, καὶ ὑπὲρ ἡμῶν ἱχετεύουσα, τότε δὲ μᾶλ- 
λον ἐν τῷ μέλλειν τῶν ὧδε μεταδαίνειν λεπτυνομένη 
π)έον ἁγίῳ ἔρωτι τοῦ Υἱοῦ. Διὸ χαὶ ἡμεῖς τότε 
νηστεύειν χαὶ ἀνυμνεῖν αὐτὴν ὀφείλομεν, τόν τε 
βίον αὐτῆς ἐχμιμούμενοι, καὶ εἰς τὰς ὑπὲρ ἡμῶν 
ξιε εἰροντε: ἱχεσίας. Τινὲς μὲν οὖν φασι xal διὰ τὸ 
δύο εἶναι ξορτὰ; τὴν τοιαύτην νηστείαν, τῆς τε Με- 
«αμπορφώσεως xal Κοιμήτεως " ἐγὼ δὲ ἀναγκαῖον 
νομίζω χαὶ τῶν δύο μὲν μεμνῇσθαι ἑορτῶν, τῆς μὲν 
ὡς φωτισμοῦ παρα'τίας, τῆς δὲ ὡς ἱλασμοῦ xal 
μεσιτείας ὑπὲρ ἡμῶν. "Opto; χρεὼν τὴν Παναγίαν 
ἐν τάταις ἐπικαλεῖσθαι Παρθένον τὴν Θεοτόχον, ἵνα 
δι᾽ αὐτῆς Dto ἡυῖν εἴη ὁ ἐξ αὐτῆς, xal τῆς θείας 
αὐτοῦ δι᾽ αὐτῆς λαμπρότητος ἐπιτύχωμεν. Τούτον 
οὖν χάριν αἱ νηστεῖαι᾽ xal ἀναγχαΐχι παντὶ πιστῷ * 
zaY οὐ μόνον ἐν τούτῳ τῷ xatpip, ἀλλὰ xal πάντοτε 
x Y διηνεχῶς * ὅτι νηστεία ἔργον θεοῦ * οὐ γὰρ τρο- 


φὴς αὐτῷ χρεία, καὶ ζωὴ ἀγγέλων xal βιοτὴ, ἄτρο- 


qot γάρ' xal νέχρωσις σώματος" ὅτι, τούτου τρυ- 
φήσαντος, νεχροὶ χατέστημεν ἡμεῖς. Καὶ ἀποδολὴ 


est, sed hoc donum Moysi datum omnem co- 
giationem | superat. Cieteruná non ambigitur. Je- 
junium autem aposto'orum in honorem corum 
instituium cst : justissime quidem, quia ah eis 
plurima aceepimus bona οἱ quia fuerunt. nobis 
abstinentiz, obedienti: usque 3d mortem et tem- 
perantiz opifices et magistri. lloc οἱ Latiai, inviti 
quidem, testantur, jejunio festa eorum lonoran'es : 
sed nos juxta decreta apostolorum a sancto (].- 
mente tradita post adventum Spiritus sancti per 
unam gaudemus heblomadai, et iterum lieblo- 
made una fjejunamus, ne deliciis dissolvamur, s'e- 
ut docti sumus, el aptissime simul j-junio hoe 
apostolos honoramus a quibus jejunare didicimus. 
Jejunium denique Augusti in honorem Verbi Dei 
Matris, quz prascieuns translationem suam, semper 
tamen laboravit et jejunavit pro nobis, cum tan:cn 
jejunii necessitatem non haberet purissima ct οἷ - 
nino irreprehensibilis manens ; simulque a:geliee 
vivens seu potius et virtute et vita angelos pr:ecel- 
lens, constanter depreéans, Spiritui sancto iutime 
uuitam habens animam beatissimam per F.liuui 
suum, pro nobis orabat, maxime cum fierct deces- 
sus ejus proxiumus inagis ac magis amore Filii con- 
sumebatur. Idcirco jejunando et ipsam cxaltande 
multum proficimus, eum maxime imitando ejus 
vitam propitiationem et preces ipsius in ncs exci- 
lamus. Unde quidam aiunt in hoc jejunio duplicem 
esse festivitatem ejus, scilicet trausfigurationis et 
mortis. Et mihi videtur perutile nobis duas illas 
memorari festivitates ; prior enim splendoris origo, 
posterior propitiationis οἱ interventionis erga nos 
mauifesta fluenta. Sicque hanc pre omnibus sau- 
ctam Virginem Dei Geuitricem justum es! invocare, 
ut propitius sit nobis Filius ejus, et divinam in. 
nobis sui luminis claritatem  multiplicet, Hujus 
gratia ex jejuniis : sunt ergo omni credenti neccs- 
saria, non solum iu-tali vel tali tempore, sed. sem - 
peret sine intermissione exercenda, et frequeus 
tanda ; sunt enim opus Dei, cui cibo uon est opus ; 
sunt et angelorum vita et agendi ratio, quippe qui 
nequaquaui mauducant ; sunt corporis interemptiio, 
quod si delicate nutriamus, certo moriemur ; suit 


παθῶν ἡ νηστεία. Τὰ γὰρ ὑπογάστρια ἡ γαστριμαρ- D denique jejunia passiunum evacuatio, quas poteu- 


«χίλ χινεῖ πάθη. « Τὰ βρώματα δὲ, φησὶ Παῦλος, τῇ 
xo:Aig, καὶ ἡ χοιλία τοῖς βρώμασιν. Ὁ δὲ Θεὸς καὶ 
ταύτην xal ταῦτα χαταργήσει.» Διὰ τοῦτο τοίνυν xal 
«οἷς Πατράτιν αὕτη dj νηστεία ἑσπούδαστο, xai τοῖς 
ἀποστόλοις αὑτοῖς, χαὶ τῷ Παύλῳ μὲν, λέγοντι, « "Ev 
νηστείαις πολλάχις, » xat « Ὃ ἀγωνιζόμενος πάντα 
ἐγχρατεύεται" » Τῷ Πέτρῳ δὲ ᾿Ασσαρίου θερμίοι; 
τρεφομένῳ, xal τῷ Κυρίῳ αὐτῷ, χριθίνους ἄρτου; 
ἐσθίοντι, xal πολλάχις νηστεύοντι. 


91] Cor. vi, 12, 351] Cor. xi, 27. 


ter excitant et movent gula et ingluvies. Dicit Pau- 
lus : « Esca ventri, et venter escis : Deus autem et. 
liuuc et has destruet **. » Propterea quoque strenne 
Patres jejunio vacarunt, sicut et apostoli, inter quos 
et Paulus dicens : « lu jejuniis multis 35.» FA: 
t Qui in agone contendit ab omnibus se abstinet **. 5 
Et tandem Petrus captivus atque ipse Dominus qui 


panes bordeaceos manducabat frequenter. jej'ina- 
verunt. 


1** [ Cor. ix, 95. 


903 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCIITEP., 


QUAESTIO LV. A 351 EPOTHZIX NE. 


ὯΙ 


Unde traditio de missa prasanctificatorum, et quare 
per[ecta. non sit, εἰ quare in aliis jejuniis non ce- 
lebreiur, unde quidam negant cetera jejunia tra- 
dila csse ab aposiolis, 


Praesanctificatorum liturgia a. primis temporibus 
ci ἃ successoribus apostolorum descendit, ut te- 
stantur preces ejusdem, et traditio. perantiqua, οἱ 
vere ab apostolis eam fuisse introductam credimus, 
et ex principio ordinatum propter lioc ipsum jeju- 
nium, ut. doceremur lugere ct festive. non agere 
dichas peenitentize et. luetus, ut. alibi dictum cst. 
[ta Patres ordinaverunt, ne gratie. omnino ex- 
perles. esseinus — que habetur ex participatione 
mysteriorum. Christi, et propitiationis sanctarum 
precum, Et quidem hora nona qua. illud sacrum 
perficitur munus, integrum servatur tempus | jejunii, 
qiia monemur semel esse edendum versus vespe- 
ram; precibus ad sanctitatem excitamur ; et simul 
ieente et quasi ictu oculorum videmus Domiuum 8 
sacerdotibus custoditum, ct ante nos in. propitia- 
Lonein. positum, et se prabeatem dignis in. edu- 
lium. ad convescendum. Debewmus ergo interdum 
f. rvide procumbere coram illo genua flectentes, et 
cor fessione peccatorum veniam postulare, omnium 
ficium memoriam facere, sicque perficiuntur 
uiysteria, corpus scilicet et sanguis Cliristi, Et si 
oblata digne aute consecrationem praeparata hono- 
rabilia sint, ut typica et Deo destinata, multo wa- 
gis postquam divina gratia οἱ actione. sacerdotis 
consecrata fucrint, cum tunc. vere sint corpus et 
sanguis Cliristi. 


QUAESTIO. LVI. 


Quare presanctificata uon in aliis etium jejuniis ce- 
lebrentur. 


Non flunt. Pezesanctificata in aliis jejuniis, quod 
imer alia hoc. solum primum est ct eximium, et 
Domini jejunium ; et iu ee solo. quinque hebdoma- 
dis diebus id peragi traditum est, ad majus nostrum 
cer!amen : namque cum apprime et ante alia ne- 
Cessariuin sit tremendum et sacrosanctum hoc $a- 
crifieium, οἱ 10undi. universi. salutare, non est 
visum operas pretium, illud o:nnino cessare, neque 


in ipsa, que Magna nuncupatur et est, Quadrage- D 


sia, Quapropter. et in. ea, Sabbato et. Dominica, 
Patres constituerunt, sacrum nos sacrificium pe(a- 
gere, Domini pr:xceptum — explentes, dicentis, Hoc 
[acite in meam commemorationem ; omni nenpe 
tempore, Quinque. itaque. diebus. lPresanctificata 
facere, et nullo alio die incrueutum ac vivum 
sacrificium celebrare, lege sanxerunt, exceptis dua- 
bus aliis diebus, feria nempe quarta et sesta lieb- 
domadis, qua ab edeudo caseo nomen ldabuit 
Twopbhayi, quas veluti sanctorum jejuniorum preae- 
mia decreverunt. Quandoquidem et lhiebilomas Ty- 
rophagus excogitata est ad purgationem | nostram, 
«t ad sacra jejunia app.ratum, ut jejunio prius ex- 
purgati accedamus, et ἃ cibis carueis, quie pin- 


Πόθεν ἡ πειράδοσις τῆς προηγιασμέγης Asttovp- 
οἵας" καὶ διατί οὗ τελεία * καὶ πῶς ἐν ταῖς 
ἄλλαις νηστείαις οὗ Aeiovprettat * ἐκ τούτου 
γάρ φασί τιγες, ὡς ob παραδεδομέγαι αἱ àAAat 
γηστδίαι. 


"IL προηγιασμένη λειτουργία ἄνωθεν χαὶ ἐχ τῶν 
διαδόχων τῶν ἀποστόλων ἐστὶν, ὡς xal al εὐγαὶ 
μαρτυρηῦπι, xai ἡ παράδοσις αὑτὴ &pyala οὗ“, χαὶ 
ἀληθῶς τῶν ἀποστόλων εἶναι ταύτην πιστεύομεν, 
ἐξχρχῆς γ:γενὴ μένην δι᾽ αὐτὴν τὴν νηστείαν " ὥστε 
πευθεῖν xal μὴ ἑορτάζειν ἡμᾶς ἕν ταῖς τοῦ πένθους 
ἡ μέραις, ὡς xal ἄλλοις περὶ τούτου πρότερον εἴρη- 
ται. Ἵν᾽ οὖν πάλιν μὴ χαθόλου ἀμέτοχοι τῆ: ἀπὸ 
τῶν τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων τυγχάνωμε" χάριτο;, 
καὶ τοῦ διὰ τῶν ἱερῶν εὐχῶν ἱλασμοῦ, τοῦτο ἐπινε- 
νόηται τοῖς llazpási. Κ͵πὺὶ περὶ piv τῇ» ἐννάτην 
ὥραν ταύτην τελοῦμεν τὴν τελετὴν, ἀποσιύζοντες 
τὸν ὄρον τῆς νηστείας, ἅπαξ πρὸ: ἑσπέραν ἐσθίειν 
τετυπωμένου * ἀγιχζόμεθα δὲ ταῖς εὐχαῖς, καὶ τῇ 
ὄψει τῶν ὀφθαλμῶν ἅμα τῷ wt αὐτὸν ὁρῶντες τὸν 
Κύριον χατεχόμενον ὑπὸ τῶν ἱερέων, καὶ εἰς ἰλασιὴν 
ἡμῶν προτιηέμενον, καὶ μεταδιδόμενον τοῖς ἀξίο'ς 
τῆς αὑτοῦ χοινωνίας * ὅτε xal προσπίπτειν θερμῶς; 


“αὐτῷ ὀφείλοιλεν ἐπ᾽ ἐδάφους, χαὶ συγχώργσιν : Dae 


τεῖσθαι τῶν ἐσφαλμένων, χαὶ πάντων μεμνῆσθαι 
πιυτῶν, δηλονότι χατὰ τὸν χαιρὸν τῆς εἰσόδου, ἡνίχα 
ἐπὶ χεφαλῆς αὐτὸν χατέχει ὁ ἱερεύς. Καὶ γὰρ τε ε- 
λεσλένα εἰσὶ τὰ μυστήρια, xa αὑτὸ τὸ σῶμα xat 
αἴμα τοῦ Χριστοῦ, Καὶ εἰ πρὸ τοῦ τελεσθῆναι ἄξια 


C τιμᾶσθαι τὰ δῶρα, ὡς ἀντίτυπα, xal ἀφιερωμέν2 


Θεῷ, πολλῷ γε μᾶλλον τετελεσμένα ὄντα τῇ θείᾳ 
χάρκτι διὰ τῆς ἱερουργίας, xaX σῶμα ἀληθῶς xal 
αἷμα τελοῦντα Χριστοῦ. 
EPOTIHSIX Nq.. 
Διατί ob τελεῖται τὰ zponyiacuóra. xal £r. ταῖς 
atc νηστείαις. 

Οὐ τελεῖται δὲ τὰ προηγιχσμένα xaX Ev τοῖς ἄλλαις 
νηστείαι;, ὅτι αὕτη παρὰ τὰς ἄλλας μόνη πρώτη 
ἐστὶ xat ἐξαίρετος, xaX τοῦ Κυρίου νηστεία. Καὶ ἐν 
αὐτῇ μόνῃ iv tal; τῆς ξδδομάδος πέντε ἡ πέρι: 
τοῦτο δὴ παραδέδοται ἐνεργεῖν, εἰ; μεῖζον ἡμῶν 
ἀγώνισμα. Ἐπεὶ γὰρ ἀνχγχαιοτάτη πρὸ πανιὸς ἡ 
φριχτοτάτη xal ἱερὰ τελετὴ, χαὶ τοῦ κόσμου παντὸ; 
σωτήριον, οὐχ ἔδοξε δίχαιον εἶναι χσθόλου πεπαὺ- 
5a. ταύτην, οὐδὲ xov! αὐτὴν τὴν μεγάλην ὀνομ1- 
ζομένην xal οὖσαν Τεσσαραχοστήν. Διὸ xal ἐν αὑτῇ 
χατὰ Σάδδατον μὲν οἱ ᾿Ιατέρες διετυπώσαντο xal 
Κυριακὴν, τὴν ἱερὰν ἐπιτελεῖν ἡμᾶς θυσίαν, ἐκπλῃ 
ροῦντες τὸ τοῦ Κυρίου παράγγελμα, λέγοντος, 
Τοῦτο ποιεῖτο εἰς τὴν ἐμὴν drdyrmsiv, ἀντὶ τοῦ 
διαπαντό;. "Ev ταῖς πέντε δὲ ἡμέραις λειτουργεῖν 
προηγιασμένα, xal οὐδ᾽ ἐν ἄλλῃ τινὶ ἡμέρα τὴν 
ἀναίΐλακτου χαὶ ζωῤήυτουν Üuslzv τελεῖσθαι οὐ νενο- 
μοθετήχασιν εἰ μὴ ἐν ἄλλαις ἡμέραις δυσὶ χατὰ 
«ἣν Τετράδα τ: xal Παρασκευὴν τῆς Τυροφάγου 
λεγομένης, καὶ xaz& τὴν μεγάλην Παρχόχευήν. Καὶ 
τὰς μὲν τῖς Τυροφάγου δύο ὡς προοίμια ἔθεντο 
τῶν ἱερῶν νηστειῶν. Ἐπεὶ xai ἡ Τυροφάγος ἐδδο- 
μὰς δ'ὰ τοῦτο νενομοθέτητει, εἰς πρόχάγχρτιν ἡμῶν, 


905 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


906 


καὶ πρὸ; τὴν ἁγίαν νηστείαν ἑτο:μασίαν, ἵνα προ. A guem hominem reddunt, ad breve tempus absti- 


χαθαῤῥέντες τῇ vnotsla προσέλθωμεν, καὶ ἀπὸ βρω- 
μάτων λιπαινόντων καὶ σαρχῳδῶν πρὸς ὀλίγον ἐγ- 
κρατευσάμενοι, τῆς νηστείας ἀψώμεθα, καθαροὶ τῆς 
καθαρωτάτης, xal ἅγιοι τῆς ἀγνῖς. Διὸ xal πρότε- 
pov μὲν οἱ Πατέρες τὴν ψυχὴν ἐχχαθαίρουσι» ἐν 
τρισὶν ἑόδομάσιν εἰς τιμὴν τῆς Τριάδος, τὰ περὶ τῆς 
νηστείας χηρύττοντες τοῖς εὐαγγελιχοῖς τοῦ Σωτῆ- 
poc ῥήμασι πρὸς τὴν μετάνοιαν xal τὴν χάθαρσιν 
ἡμᾶς ἐχκχαλούμενοι. Καὶ διὰ μὲν τοῦ τελώνονυ xal 
Φαρισαίου μὴ ἐπαίρεσθαι τοῖς πόνοις, ἀλλὰ ταπει- 
νοῦσθαι διδάσχου st, xal μᾶλλον οὕτω σώζεσθαι " διὰ 
δὲ τῆς τοῦ ἀσώτου παραδολῆῇς μὴ ἀπογινώσχειν, 
ἀλλ᾽ ὑποστρέφειν ἐν ἐξομολογήσει πρὸς τὸν 359 
ἀγαθὸν Πατέρα τε xal φιλάνθρωπον. Διὰ δὲ τῆς 


nentes, jejunium exordiamur, puri purissimum, 
sanctique intemeratum. llinc etiam factum est, ut 
Patres prius tribus hebdomadibus animum expur- 
gent, in. lionorem Triadis, quz jejunii sunt, evan- 
gelicis Salvatoris nostri verbis praedicantes, exci- 
tantesque nos ad penitentiam οἱ expurgationem. 
Et per Publicani et Pharisai parabolam, non csse 
laboribus superbiendum, sed compescendos animi 
conatus, docent, et hac potius ratione salutem coimn- 
parandam. Per Prodigi parabolam, non esse despon- 
dendum, sed revertendum confessione ad Patrem 
optimum atqué bumanissimum. Per recordationem 
Salvatoris noatri adventus, incorrupti illius judicii 
timorem incutiunt, et per misericordiam in pau- 


ὑπομνήσεως τῆς τοῦ Σωτῆῇρο; fuv δευτέρας map- B peres instruunt, nos quoque inisericordiam conse- 


ουτίας εἰς φόδον ἐμδάλλουσι τοῦ ἀδεχάστου χριτη- 
pío» αὑτοῦ xai διὰ τοῦ πρὸς τοὺς πένητας ἐλέου 
παριστῶσιν, ὡς ἐλεηθησόκεθα. Τελευταῖον δὲ τὰ τῆς 
ἑξορία; τοῦ ᾿Αδὰμ προτιθέασιν, ἥτις ἐγεγόνει διὰ 
τρυφῆς τε χαὶ ἡδονῆς πρὸς τὴν νηστείαν ἡμᾶς διε- 
γείροντες. Ὅθεν χαὶ τὴν πρὸ τῆς νηστεία; ἐόδδο- 
μάδα οὐ χρεοφάγονυ, ἀλλὰ τυροφάγον εἶνχι νενομο- 
θετήχασι * xal προεόρτιου τῆς νηστεία; ταύτην φασί, 
Καὶ τριῴδια ψάλλειν καὶ ἰδιόμε)α, ὡς. χαὶ χατὰ τὴν» 
ἁγίαν Τεσσαραχοστἣν διετύπωσαν. Kal τὰς δύο 
ταύτας μέσον τεθείχασι νηστείας Τετράδος vs xal 
Παρασχευῆς, ἐν αἷς xai προφητῶν ῥήσεις περὶ νη- 
στείας, χαὶ τοὺς περὶ αὑτῆς λόγους τοῦ θεοφάντορος 
Βασιλείου λέγεσγα: διετάξαντο. "00:v xai ὡς τὸ 
ἀρχαῖόν φησι τυπιχὴν τῆς μεγάλης Ἐχκχλησίας, ὁ 
πατριάρχης χατὰ τὴν Τετράδα τῆς; Τυροφάγου πρῶ- 


τὸς ἐλειτούργει τὰ προηγιασμένα, ἐν f] δὴ xal τῇ. 


ἸΙλρασχευῇ μετὰ τῆς νηστείας χεὶ τυρὺν ἐσθίειν 
E00; ἦν, πρὸς ἀναίρεσιν αἱρετιχῆς τινος δόξης. "Ev 
ταὶς δυσὶν οὖν ἐχείνα:ς τῆς Tupogiyou νηστείαις τὰ 
τῶν προηγιασμένων οὕτως ἐτελεῖτο ἐξχρχῆς" xal 
ἐν xai; παλαιαῖς εὑρίσχ:ται διατάξεσι, xai τὰ àva- 
Ὑνώσμλατα μαρτυροῦσι τὰ πρυφητιχὰ, ὡς sipfixa- 
μὲν" χαὶ τὸ μηδὲ Εὐαγγέλια λέγεσθαι ἐν αὐταῖς ταῖς 
ἡμέραις, ὡς οὐδὲ ταῖς πέντε τῆς ἑδδομάδος ἐν πάσῃ 
τῇ Τεσσαραχοστῇ, ὡς πάντα δηλοῦσι τὰ εὐαγγελιχὰ 
βιδλία. Καὶ κατὰ τὴν ἁγίαν δὲ χαὶ μεγάλην Παρ1- 
σχευὴν οὕτως ἐξαρχῆς προηγιασμένα ἐτελεῖτο. Οὐ 
γάρ ποτε τοῖς Πατράσιν ἐδόχει ἀνεχτὸν elvat. ἡμέ- 
pav τινὰ παρελθεῖν, xal μὴ ἑωραχέναι διὰ τῶν μυ- 
στηρίων τὸν Κύριον, δι᾽ ὧν ἔφη xal αὐτὸς ἕν εἶναι 
μεθ᾽ ἡμῶν " καὶ τὸ, Ἰδοὺ ἐγὼ ps0" ὑμῶγ εἰμι xd- 
σας τὰς ἡμέρας ἕως εῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. 
Τοῦτο γὰρ ἔφη, οὐχ ὅτι μετὰ ταῦτα οὐχ ἔμελλεν 
εἶναι πάντοτε μεθ᾽ ἡμῶν, πῶς ; ὁ πρὸς τὸν Πατέρα 
ἐν τῷ εὔχεσθαι λέγων, Πάτερ, o0c δέδωχάς μοι, 
08A.) ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ, κἀκεῖνοι ὦσι μετ᾽ ἐμοῦ, 
Ira θεωρῶσι τὴν δόξαν τὴν ἐμήν. Καὶ πρὸ ὀλίγον, 
Καὶ ἐγὼ τὴν δόξαν ἣν δέδωκάς μοι δέδωκα αὖ- 
toic, ἵνα ὥσιν ἕν, χαθὼς ἡμεῖς ἕν ἑσμεν, καὶ 
ἐγὼ ἐν αὐτοῖς, καὶ σὺ ἐν ἐμοὶ, ἵνα ὧσι τετελειω- 
μένοι εἰς ἔν. ᾿Αλλ᾽ ἕως μὲν τῆς συντελείας τοῦ 
αἰῶνο; ἔσται διὰ τῶν μυστηρίων αὐτοῦ. “τι δὲ 
ParnoL. GR. CLY. 


cuturos. Tandem exsilium Adami proponentes, quod 
propter luxum et voluptatem accidit, ad jejunium 
adhortantur. Proptereaque hebdowadem, quz ante 
jejunium est, ut a carnibus abstineretur, non item 
acaseo, lege sanxerunt. Quam jejunii profes- 
tum nuncupant, et Triedia canere, et ldioinela, 
ut aliis sacri Quadragesima'is jejunii diebus 
prascripserunt, et duas liasce gnelias. aJ jejunan- 
dum posuere, feriam quaiti et sextain ; qui. 
Lus et prophetaru:n. de jejanio dieta, et de hoc 
eedem divini Basilii orationes legendas esse 
decreverunt. Il ne, ut. vetustum Typicum refert 
magna Ecclesi», patriarcha, Tyrophagi feria 
quarta, primus aate alios Prassanctificata celebiabat, 
qua et feria sexta cum jejunio caseum edere moris 
crat, ad refellendam quamdam h:reticam sonten - 
tim. lilis itaque duobus Tyroplagi jejuniis, Pra 
sanctificatorum missa, ah initio, hoc modo prrage- 
batur, ut et in. antiquis constitutionibus animad- 
verlitur et propletarum lectiones testantur, ut 
diximus; et quod Evangelia illis. diebus non reci- 
tantur, quemadmodum et reliquis. quinque univers 
8 Quadragesimae bebilomadibus, ut ones Evange- 
liorum libri commonefaciunt. Sancta. quoque εἰ 
magua Feria sexta, ab initio, hac rationc, Przsau- 
ctificata peragebantur, Neque enim l'atribus susti- 
nendum videbatur, diem aliquem prazteriisse, neque 
per mysteria. Domicgim conspexisse, per quas, ut 


D et ipse aiebat, unum nobiscum esset. Et, « Ecce ego 


vobiscum sum omnibus diebus usque ad consuime- 
mationem saculi.» lloc porro dixit, uon qued postca 
scmper non esset una nobiscum futurae ; qui enim 
id fleri potuit, cuui ipse ad Patrem inter orandum 
diceret : « Pater, quos deuisti mihi, volo, u!, ubi cgo 
sum, ct illi sint mecum, ut videaut gloriam meam. » 
Et paucis interjectis: « Et ego gloriam, quam de- 
disti mihi, dedi eis, uL sint unum, quemadniodum 
et nos unuin suinus, et ego in illis, et tu in me, ut 
sint perfecti in unum : » verumtamen ad consumma- 
tionem usque sseculi erit pec &ua mysteria. Praterea 
id quoque dixit, quod nunc nou videatur, postquam 
corpore ascendit, quousque tum venerit : ne quis 
in eam sententiam iverit, eum nunc non ese 
29 


907 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


903 


biseum, quod non sit nobis conjunctus, sed credat, A τοῦτο elp*xs, xal διὰ τὸ μὴ ὁρᾶσθαι νῦν μετὰ τὸ 


multo intervallo dissitum, nobiscum esse, enum- 
que cutn nobis, suis mysteriis, fleri. Tum vero vide- 
bimus eum sicuti est, ut dilectus tradit. £t hac 
ratione perpetuo una cum Domino erimus, ut Pau- 
lus docet. Sed nunc nescio qua ratione desitum 
sit eo tempore Pr:sanctificata peragi : opinor autem 
quod perfectum jejunium non sit, neque Missam, 
Wti moris est, perfectam fleri, ileoque etiam Pre- 
sanclificata neglexisse. Adhuc etiam ex Hieroso- 
Tymitano Typico, quod proprium inonachorum est, 
et aliud a magna Ecclesiz Typico, quod universae 
Ecclesi» sequebantur ; continu vero gentium ir- 
vaptiones ordinem illius perverterunt, et nunc in 
eatholica tantummodo Thessalonicensium Ecclesia 
reliquum est. Sancia vero et magna Parasceve non 
perfectam Missam celebramus, quod tradens, feria 
v, Dominus mysteria in memoriam sus pasgionis, 
feria sexta passionem volens sublit, ut dictum est, 
et per crucem semetipsum sacrificavit, facultatem 
praebens iis qui ipsum morti tradebant. Quapro- 
pter veluti in divino ejus corpore sacri(lcio per pas- 
sionem peracto, non esi necesse rursus, ut nos, 
qua ad memoriam passionis ejus faciunt, peraga- 
mus, cum ipse tum eam subierit : proptereaque 
absolutum sacrificium facere, eo tempore prorsus 
traditum non recepimus. Verumtamen Przsancti- 
flcata proponere et ministrare accepimus, quemad- 
modum in multis supra recensitis Constitutionibus, 


ϑναληφθῆναι σωματιχῶς ἄχρι τοῦ ἐλθεῖν τότε, ἴν1 


pd) τις νομίσῃ, ὅτι γε μὴ ὁρώμενος ἡμῖν, μεθ᾽ ἡμῶν 


οὐχ ἔστι νῦν, ἀλλὰ πιστεύῃ ὡς ἀδιαστάτως ἐστὶ 
μεθ᾽ ἡμῶν, καὶ ἕν γίνεται μεθ᾽ ἡμῶν τοῖς μυοτη- 
plot; αὐτοῦ. Τότε δὲ ὀψόμεθα αὐτὸν χαθώς ἐστιν, ὡ- 
xaV 6 ἢγαπημένο; φησὶ, xat οὔτω πάντοτε σὺν Ku- 
ρίῳ ἐσόμεθα, ὥσπερ ὁ Παῦλος δ:δάσχει. ᾿Αλλ᾽ οὐχ 
οἶδ᾽ ὅπως τοῦτο νῦν ἡμέληται, τὸ προηγιασμένα 
πότε λειτουργεῖσθαι. Οἷμαι δὲ διὰ τὸ μὴ τελείαν εἶ- 
ναι νηστείαν, καὶ μηδὲ λειτουργίαν ὡς; ἔθος τελείαν 
Ὑίνεσθαι, xal τῆς τῶν προηγιασμένων χαταμελῇσαι. 
Ἔτι δὲ χαὶ ἀπὸ τοῦ Ἱεροτολυμητιχοῦ τυπιχοῦ, ὅπερ 
μοναχιχόν ἔστιν. “Ἑἕπερον δ᾽ ἐστὶ τὸ τῆς μεγάλης 
Ἐχχλησίας, ὅπερ δὴ xoi πᾶσαι εἶχον ἔχχλησίαι, 
Αἱ συνεχεῖς δὲ τῶν ἐθνῶν ἐπιδρομαὶ τὴν τάξιν τού- 
του χατέλυσαν. Ἐν τῇ χαθολιχῇ δὲ μόνῃ ὑπολέλει- 
vat τῶν Θεσσαλονιχέων Ἐχχλησίᾳ. Τῇ δὲ ἁγίᾳ καὶ 
μεγάλῃ Παρασχευῇ οὐ τελείαν λειτουργίαν κοιοῦ- 
μεν, ὅτι παραδοὺς τῇ πέμπτῃ ὁ Κύριος τὰ μυστή- 
ρια εἰς ἀνάμνησιν τοῦ πάθους αὐτοῦ, χατὰ τὴν Πα- 
ρασχευὴν τὸ πάθος ἐχουσίως ὑπέμεινε * χαὶ διὰ τοῦ 
σταυρὺῦ ἱερούργησεν ἑαυτὸν τῷ Πατρὶ ἐθελουσίως, 
ὡς εἴρηται, ἐχδοὺς ἑαυτὸν, xol οὐ προδοὺς, τοῖς 
βουλομένοις φονεῦσαι. Διὸ xal ὡς γεγενημένης ἐν 
τῷ θείῳ αὐτοῦ σώματι τότε τῆς θυσίας διὰ τοῦ πά- 
θους, οὐ χρεία πάλιν ποιεῖν ἡμᾶς τὰ εἰς ἀνάμνητιν 
κοῦ πάθους αὐτοῦ, ὅτε αὐτὸς τοῦτο πίπουνθε. Διὰ 
τοῦτο τελείαν μὲν τότε θυσίαν ἐνεργεῖν οὐ παρελά- 


librisque reliquis antiquis, in quibus Evangelia C 6opsv ὅλως " προηγιασμένα δὲ προτιθέναι xal λει- 


$eriptaque apostolica digeruntur, hoc idem scri- 
ptum | invenies. Nihilominus nunc ex monastico 
Hierosolymorum Typico in usu non est. Non itaque, 
quod in aliis jejuniis praesanctificata non fiunt, 
ea contemnenda sunt, sed observanda potius ; cum 
et in magno jejunio, Sabbato et Dominica, perfe- 
etam missam celebramus, et in aliís etiam jejuniis, 
quz violare nefas, veluti vigilia Christi natalium, 
Lumiaum, et magna Feria v, ita peragimus, necin 
illis jejunium solvimus quod perfecto saerificio utu- 
mur. lino et magnum, sacr» Quadragesiinz addi- 
tum, alia quoque jejunia esse innuit : et. ob id 
potius ipter alias magna dicitur, quod et 4188 sint, 
ipsa vero alins superemineat. Apte igitur justeque 


τουργεῖν παρελάθδομεν ὡς ἐν πολλοῖς τῶν ἄνιοθεν 
διατάξεων. Καὶ ἐν εὐλγγελικαῖς καὶ 354) ἀποστο- 
λικαῖς βίδλοις ἀρχαίαις εὑρέσεις τοῦτο γεγραμ- 
μένον. Ὅμως δὲ νῦν οὐκ ἐνεργεῖται ἀπὸ τοῦ 
μοναχιχοῦ τῶν Ἱεροσολύμων τυπ' χοῦ. Οὐ χατὰ τοῦ- 
πὸ οὖν ὅτι οὐ προηγιασμένη λειτουργία τελεῖται ἐν 
ταῖς ἄλλαις νηστείαι;, ἐχείνας παροπτέον, ἀλλὰ 
τηρητέον μᾶλλον. Ἐπεὶ καὶ ἐν τῇ μεγάλῃ νηστείᾳ 
Σαδδάτῳ τε xol Κυριαχῇ τελοῦμεν λειτουργίαν 
τελείαν" xol ἐν ἄλλαι; ὃὲ ἀπ:εραδάτοις νηστείαι;, 
τῆς τε παραμονῆῇς τῶν Χριστοῦ γέννων φημὶ, καὶ 
τῶν Φώτων, xal κατὰ τὴν μεγάλην Πέμπτην, οὕτω 
ποιοῦμεν " χαὶ οὐ χαταλύομεν τὴν νηστείαν ἐν αὐ- 
ταῖς, διὰ τὸ τελείως ἱερουργεῖν. Καὶ τὸ μεγάλην δὲ 


, hac vocatur decima ; quia etsi Deo, qui nos e ni- D χαλεῖσθαι τὴν ἁγίαν Τεσσαραχοστὴν, xat ἄλλα; εἶναι 


hilo creavit, vitam omnem nostram restituere de- 


hemus, insuper tamen, przvaricationibus infirmi 


et debiles effecti, pluribusque sollicitudinibus car- 
nis abrepii, tempora quiedam przestituta οἱ prarpi- 
gnerata liahere debemus, ia lionorem et gloriam 
ejus qui nos plasmavit; in quibus ἃ rebus vitz 
averlentes, sancteque cogiiantes. de grotiarum 
2clione et laudibus erga Creatorem, de petenda 
ab ipso venia inüinitorum peccatorum nostrorum ; 
propterea. statuta. sunt. tempora, Dowinicz dies, 
festa el jejunia, οἱ illud imprimis majoris liebdo- 
wadz, integerrime omnia Deo consecranda. Dantur 
eaim ca lege ut hon prgoecapentur in agendo pro 
nccessitalibus terrenis, nullique libertas reliuquitur 


διδάσχει νηστείας. Kat διὰ τοῦτο μᾶλλον μεγάλῃ M- 
γεται, ὅτι καὶ ἕτεραί εἰσιν" αὕτη δὲ τούτων ὑπερέ- 
χει. ᾿Αποδεχάτωσις δὲ διχαίως αὔτη λέγεται * ὅτι εἰ 
χαὶ πᾶσαν ἡμῶν ὀφείλομεν τῷ Θεῷ ἀνατιθέναι τὴν 
ζωῆν, ἐπεὶ χαὶ διὰ τοῦτο ἐκ μὴ δυτων γεγόναμεν, 
ἀλλ᾽ ὅμως τῇ παρχθάσει ἀσθενεῖς veyov4ze;, καὶ τὸ 
πλέον περὶ τῆς σαρχὸς μεριμνῶντε:, κἂν κα΄ ροὺς 
ἀποτεταγμένου: ἔχειν ὀφείλωμεν, sl; τε τιμὴν καὶ 
δόξαν τοῦ πλάσαντος, χαὶ ἀποχὴν τῶν βιωτιχῶν, 
χαὶ φροντίδα τινὰ τῆς τὸ εὐχαριστίας xal δοξολο- 
Υἱας τοῦ χτίστου, xal αἴτησιν ἀ ,ἐσεως παρ᾽ αὐτοῦ 
τῶν ἀμυθήτων ἡμῶν ἁμαρτιῶν" δι᾽ ἣν αἰτίαν xal 
Κυριακαὶ, xal ἑορταὶ, xal νηστεῖαι͵ xat ἐξαιρέτως 
αὕτη παραδέδοται, Καὶ ἀφιερωμέγαι πᾶφαι Θέῷ, xai 


909 


RESPONSA AD GADAIELEM PENTAPOLITANUM. 


919 


«p μὴ προχιρουμένῳ κατ᾽ ἀνάγχην ἐνεργεῖν 0:00,4- A vel unam solvendi. In hoc dutem Patrum scopus 


ναι. Καὶ οὐδεὶς μίαν τινὰ καταλῦσαι ἄδειαν εἴληφε. 
καὶ ὁ περὶ τούτου δὲ τῶν Πατέρων σχοπὸς ἀγαθὸς 
λίαν χα! φιλανθρωπότατος, xal μοναχοῖς χαὶ λαϊκοῖς 
ὠφέλιμός τε xal ἐλαφρὸς χαὶ οὐ βίχο;, Ἐγχράτεια 
γὰρ xal οὐχ ἀπσιτίχ τὸ mapabsó μένον, καὶ εἰς ὑπό. 
βνηδσιν Θεοῦ ἄγον ἡ ᾿ᾶς, καὶ τῶν ἡμετέρων ἀμλαρτη- 
μάτων φρηντίσα! χαὶ τοῦ θχνάτου xal τῆς ἀντλπο- 
δόσεως. ἔτι δὲ καὶ τῆς εὐσεδείας εἰς τυλαχήν τε xal 
δεῖγμα, καὶ εἰς χρηστὸν ἔθος δι᾽ ὀλίγου πόνον τινός. 
"Ex τούτου δὲ ἡ σωτηρία xaX. μὴ γινωσχόντων ἡμῶν 
PsoU δλέει διὰ τῶν μιχρῶν τούτων fj uiv ἐπιδρχδεύε- 
ται. Οὐ χόπος οὖν καὶ τοῖς κοσμ'χοῖς μιχρὸν ἐγχρα- 
τευομένοις, εἷς πάντα ἄδειαν ξχουσι, πλὴν ὀλιγίστων 
τελῶν, τοῖς δέ γε μουαχοῖς ἀεὶ ἐποφειλομένη $$ 
ἔγχράτειά ἐστι χαὶ νηστεία, ὡ; χαὶ Θεῷ ἐπηγγεί- 
λαντο. 


ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ NZ. 


"Apa λΣαμδάνουσί τι διὰ τῶν εὐχῶν τὰ προηγια- 
σμένα ἅγια; 

Τὰ προηγιατμένα ἀγνώτατα δῶρα οὐδὲν διὰ τῶν 
ἐπιγινομένων εἰχῶν προσλεμδάνουσι, τέλεια γάρ 
εἰσι. Καὶ αἱ λεγόμεναι ἐν τῇ λειτουργίᾳ εὐχαὶ τοῦτο 
δὴ μαρτυροῦσι, δεήσεως οὔτχι xal ἱλασμοῦ ὑπὲρ 
ἡμῶν, διὰ τῶν προηχειμένων φριχτῶν μυστηρίων, 
*oU σώματος καὶ αἵματος τοῦ Μονογενοῦς, τὸν Θεὸν 
"αὶ Πατέρα ἡμῖν ἐλεούμεναι, χαὶ πρὸς τὴν μετοχὴν 
«ἧς κοινωνίας Χριστοῦ ἱκανοὺς ἡμᾶς ἐργαζόμεναι. 
Al εἴσοδοι δὲ ἡ μὲν ἔστι τοῦ ἑσπερινοῦ, ἡ δευτέρα δὲ 


διὰ τὸ ἀπενεχθῦτναι τὰ δῶρα ἐν τῇ τραπέζῃ, καὶ C 


ὥστε ἡμᾶ: κατιδόντας καὶ προσχυνήσαντας καθαγιχ- 
σθῆναι τῇ αὑτοῦ θεωρίᾳ χαὶ χάριτι. Τί δὲ τυποῦσιν 
αὖ :τ: αἱ t[sobot, ἐν ἄν λοις εἰρήχαμεν. ᾿᾽Αλλ᾽ οὐδὲ 
ἕνωσιν ἑτέραν ποιοῦμεν" πῶς γάρ ; ἐπειδὴ τετελειω- 
μένος ὁ ἄρτος ἱερουργηθεὶς xal ἀνυψωθεὶς, xal ἧνω- 
μένο; τῷ θείῳ αἵματι. "AM ἐν τῷ ἱερῷ ποτηρίῳ 
εἰσάγεται δίχα τινὴς ἐπιλεγομένης εὐχῆς οἶνός τε 
xal ὕδως, ἵνα μελισθέντος τοῦ θείου ἄρτον, axi 
χατὰ τὸν τύπον ἐν αὐτῷ εἰσαχθείστης τῆς ἄνω μερί- 
$o;, ἀγιασθῶσι τῇ μετοχῇ τὰ ἐν τῷ ποτηρίῳ, xal 
χατὰ τὶν Év τῇ λειτουργίᾳ τάξιν, Ex τε τοῦ ἄρτου 
κοινωνήσῃ xai τοῦ ποτηρίου ὁ ἱερεὺς, μεταδώσῃ τε 
χαὶ τοῖς χρείαν ἔχουσι μετασχεῖν, εἴτε ἱερωμένοις 


optimus et benevolentissimus, monschis necnont 
laicis utilissimus, facilis nec coactus : temperantia 
enim traditione pr:wseribitur, nen. exinanitio ; in 
memoriam Dei nos revocat, et in eonsideratioitera 
proprierum peocatorum οἱ mortis et rnercedis addu- 
cil, simul et in custodiam et demenstrationem 
pietatis, et in utiliorem usum lshoris minimi. Ex 
his salus etiam non sollicitius agentibus : niásere- 
tur Deus et coronst nos pro parvis istis curis. 
Nullus igitur labor eia qui in munlo sent a paue 
cis abstinendum; libertas ad omnia, es$ceptis pau- 
cissimis quibusdam;  menacbis vero perpetuo 
servanda sunt temperantia e$ jjejusium, siquidem 
publice voverunt. 


QUESTIO LYH. 


Num presauctificatis sanctis donis aliquid per preces 
accedat ? 

Prasanctificata sanetissuna munera nihil per 
preces qux» supra illa fium accipiumt : perfeeta 
enim sunt, Idque abunde testantur preces quse in 
Missa recitantur, tanquam qua supplicationis et 
propitiationis sunt,'pro nobis per proposita tremere 
da mysteria corporis et sangninis Unigeniti Deum 
et Patrem nostrum propitium reddentes, aprosque 
nos ad comwnunioneit Christi constituentes. Introi- 
tuum hic quidem Ve«peri est, aller vcro, ut dona 
ad altare transferantur, et nos. ipsi, ea videntes et 
adorantes, eorum aspectu et gratia sanctificemur. 
Quid porre notent hi introitus, a. nobis jam alibi 
dictum est, Sed nec unionem aliam faeimus. Qua 
enim ratione id fiet, cum panis perfectus, sacrifi- - 
catus, exaltatus, et divino sanguine tinctus sit? 
Verum in sacrum calicem immittitur sine ulla 
prece vinum et aqua, ut, divino pane diviso, et, 
ut ordo postulat, superiorà. psriicula in illum in- 
jecta, participatione illius, «qur in ealice sunt, 
sanctitatem habeant: sicque, ut ia. Liturgia Geri 
80let, et pane et calice sacerdos conmunicet, aliis- 
que sive in sacris ordinibus constitutis pro more 
intus sanctuarium, sive laicis, communione indi- 


ἐντὸς κατὰ τὸ ἔθος, εἴτε λαϊχοῖς διὰ τὴς λαδίδος. D gentibus, cechleari distribuat, Nos etiam, cum quem- 


Ὅπερ δὴ καὶ βουλόμενοί τινα κοινωνῆσαι τῶν μυ- 
στηρίων, χωρὶς ἱερουργίας ἀπὸ τοῦ φυλαττομένου 
ἄστου μερίδα λαμόάνοντε;, xaX οἴνῳ σὺν ὕδατι 
μιγνύντες, ἣ xax ξηρῷ πολλάχις μόνῳ τῷ 358, ζωο- 
soup. ἄρτῳ χρώμενοι ὡς ἡνωμένῳ τῷ αἵματι, τὴν 
κἈλνωνίαν ποιυῦμεν. ᾿ἔνταῦθα δὲ ἐν τῇ λειτουργίᾳ 
«ὧν προηγιασμένων, διὰ τὸ τὸν τύπον τελεσθῆναι τῆς 
κοινωνίας, ὡς εἴρηται, xat διὰ τὸ εἰ χρεία ἐστὶ πλείο- 
νας χοινωνῆσαι, τοῦτο γίνεται. Οὐ τῇ ἐπιχλήσει 
«olvuv τοῦ ἁγίου Πνεύματος xal σφραγῖδι τὰ ἐν τῷ 
ποτηρίῳ tv τῇ προηγιασμίνῃ λειτουργίᾳ χαθαγιάζε- 
ται, ἀλλὰ τῇ μετοχῇ καὶ ἑνώσει τοῦ ζωοποιοῦ ἄρ- 
του, Spato; ἀληθῶς ὄντος; τοῦ Χριστοῦ, xal bwe- 
pévo» τῷ afpati. 


piam mysteriorum participem facere volumus sine 
previo sacrificio, a conservato pane particulam 
desumentei, εἰ vino atque aquae immiscentes, sz pe 
eliam sic eo solo vivifico pane utentes, tanquam 
qui jam sanguine tinctus est, ceminunionem ex- 
pedimus. At in missa Prazsanctificatorum, ut ord» 
communionis observetur, sicut diximus, et quod 
plures communicent, hoc (1t. Nen itaque invocatione 
Spiritus sancti et illius signaeulo, quie in calice 
sunt, in Presssuctificatorum missa sanctificautur, 
&ed participatione ei unione viv.fici panis, qui vere 
corpue Christi est, ct jam sanytino tinctus. 


911 


Num in. Missa prasanctificatorum fragmen divini 
panis an integer afferri debeat? 


Panis porro uon dcbet esse particula, sed inte- 
ger, ut in. partes, uti moris est, dividi possit, fra- 
ctusque distribuatur; hoc enim minus habet a 
missa perfecta. Et aqua calida tunc quoque intro- 
mittitur, non perfectiouis alicujus gratia, eum nec 
i» missa perfecta ob perfectionem aliquam intro- 
mittatur, sed ut tepido tremendo illo calice facto, 
illud animo concipiamus, etiam Christo demortuo, 
vivificum illius corpus a divinitate ncque avul- 
sum neque separatum, quemadmodum divina ejus 
anima, sed operationibus Spiritus fuisse oppletum. 
lilu:! quoque calida innuit, Spiritum esse vivificum, 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. a 
QUAESTIO LviII. A 


EPOTHZIZ NI. 

Ἐν τῇ Asitovpyríg τῶν προηγιασμάνων γρὴ xpoc- 
φέρειν καὶ τμῆμα τοῦ θείου ἄρτου ἣ ὅλον; 
Ὀφεῶξει δὲ χαὶ ὁ ἄρτος μὴ τμῆμα εἶναι, ἀλλὰ 

«ἔλειος, ὡς ἂν μελισθῇ χατὰ τὸ ἔθος, χαὶ χλασθεὶς 

μεταδοθῇ. Τοῦτο γὰρ λείπεται ἀπὸ τῆς ἐντελοῦς 

λειτουργίας. Καὶ τὸ ζέον δὲ τότε εἰσάγεται, οὗ χάριν 

«ινὸς τελειώσεως, ἐπεὶ οὐδὲ χατὰ τὴν τελείαν λει- 

τουργίαν διὰ τελείωσίν τινα εἰσάγεται, ἀλλ᾽ ἵν: 

χλιαροῦ τοῦ φρικτοῦ ποτηρίου γευόμενοι, ἐννοῶμεν, 
ὡς χαὶ νεχρωθέντος Χριστοῦ, τὸ ζωοποιὸν αὐτοῦ 
σῶμα ἀχώριστον ἦν καὶ ἀδιαίρετον τῆς θεότητος, 
ὡς καὶ ἡ θεία Ψυχὴ, xal τῶν ἐνεργειῶν τοῦ [Ἱνεύ- 
pato; πλῆρες. Καὶ τοῦτο tà θερμὸν ἐχτυποῖ, ὅτι 
ζωοποιὸν τὸ Πνεῦμα, καὶ τοῦ ζωοποιοῦ σώματος τοῦ 


et vivifico Spiritu a Christo non sejuncto, neque di- Β Χριστοῦ μὴ ἀποστὰν, οὐδὲ ἡ θεότης αὐτοῦ χεχιρι- 


vinitatem ab eo fuisse divisam. Immo et aqua imago 
cst Spiritus, qui aqua nuncupatur, et calor, tanquam 
qui ab igne est divinitatis, quod Deus noster ignis 
absumens est; ideoque, cum eam infundit, dicit : 


«Calor Spiritus sancti, Amen.» Quare nullam najo- 


rem gr»tiam divina munera accipiunt, cum perfecta 

Sint; sed causa nosti tantummodo proponuntur, 

ut per ea necnon el prcees sanctilicemur. 

QUESTIO ,LIX. 
Quare et in aliis anni diebus non celebretur missa 
Prasanctificatorum. 

Diebus, quibus ex praescripto Prasanctificatorum 
missa non imperatur, ab ea celebranda abstinendum 
est : qui enim prater id quod traditum est agit, 
poenis obnoxius fit. « Servate namque, ait Paulus, 
traditiones, quas tradidimus vobis, sive per vo- 
cem, sive per epistolam. » Hoc itaque et in aliis ser- 
vandum cst omnibus, qnzx ab antiquo nobis tradita 
sunt. 

QU/ESTIO LX. 

Ecquis primus tradiderit divinum sanctumque habi- 
tum monachorum, quare angelicus dicatur, el 
qua sit illius traditi ratio. 

De angelica et divina monastica professione 
primus scripsit Dionysius : sed illam instituit ipse 
Salvator, observaverunt ejus discipuli. Non eniin 
solummodo a sanctis Pachomio, Paulo Thebano et 
Antonio incepit et leges Invenit, ut quidam dixerunt, 
sed ab ipso Salvatoreet in apostolos invexit ; nam 
et illi monastice vivebant ín continentia, in pauper- 
tate, in cibis, in vestibus, in orationibus ; et iuter 
successores aucta est et inter sanctos Patres mirill- 
ce splenduit. Quidam etiam fideles — idiotas conse- 
crandi accedebant huic vitas tempore jam apostolo- 
rum : et hoc  monifestum est. in monacho 
Demophilo quem Dionysius vocat Dei famulum vel 
monachum, Deum colentem : et mysterium expouit 
᾿ monasticz perfectionis, quam aperte ponit postre- 
mo ordine eorum qui se Deo colendo devovent. [|- 
lud et prophete przfigurabant sicut et ezetera vitae 
Salvatoris; crucem et passionem, resurrectionem 
el ascensionem, nativitatem ejus sine semine liuma- 
no, sanctissimum ejus baptisma et sanctam ejus 


etat. "Apa οὖν xai τὸ ὕδωρ τὸ Πνεῦμα εἰχονίζει 
ὕδωρ χαλούμενον, χαὶ τὸ θερμὸν ὡς; τοῦ πυρὺς τὴν 
θεότητα. Ὅτι ὁ Θεὸς ἡμῶν πῦρ χαταναλίσχον, φησί. 
Διὸ xaX ἐπιλέγει, ε Ζέοις Πνεύματος ἁγίου. "A μἦν.» 
Ὅθεν xal οὐ πλείονα χάριν τινὰ τὰ θεΐα δῶρα λαμ- 
δάνουσι τέλεια ὄντα * ἀλλὰ δι᾽ ἡμᾶς προτίθεται μό- 
vov, ἵν᾽ ἁγιασθῶμεν ἡμεὶς δι᾽ αὐτῶν τε χαὶ τῶν 
εὐχῶν. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ne. 


Διατί καὶ ἐν ἄλλαις τοῦ χρόνου ἡμέραις οὗ Jgi- 
τουργεῖται ἡ Aevovprla τῶν προηγιασμένων. 


Οὐ χρὴ παρὰ τὰς τεταγμένας ἡμέρας «pony - 
σμένα λειτουργεῖν " οὐ γὰρ παραδέδοται. Ὁ τοίνυν 
παρὰ τὰ παραδεδομένα ποιῶν χανονέξεται. « Φυλάσ- 
σετὸ γὰρ, φησὶ Παῦλος, τὰς παραδόσεις ἃς παρεδιυ» 
xauev ὑμῖν εἴτε διὰ λόγον, εἴτε δι’ ἐπιστολῆς. » 
Τοῦτο οὖν τηρητέον xa ἐπὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς παρα» 
δεδομένοις ἄνωθεν πᾶσι. 


ἘΡΩΤΗ͂ΣΙΣ E. 


Τὸ θεῖον καὶ ἅγιον σχῆμα τῶν μοναχῶν τίς ὁ 
παραδούς; καὶ πῶς ἀγγελικὸν «λέγεται ; καὶ 
διωτί παραδέδοται; 

Περὶ τοῦ ἀγγελιχοῦ xal θείου μοναχιχοῦ oyfus- 
τος πρῶτον μὲν ὁ θεῖο; ἔγραψε Διονύσιος τὸ περὶ 
τούτου δὲ xal αὑτὸς παρέδωχεν ὁ Σωτήρ. Kal τοῦτο 
οἱ τούτον ἐτέρησαν μαθηταί, Οὐ γὰρ ἀπὸ τῶν ὁσίων 
μόνην, Παχωμῖίου τε χαὶ 856alou Παύλου, xal 'Áv- 


D τωνίου τοῦτο ἤρξατο ἣ νενομοθέτηται, ὥς τινές φα- 


σιν, ἀλλ᾽ ἀπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος; καὶ εἰς τοὺς àzo- 
στόλους ἐλθὸν, ἐπεὶ χἀχεῖνοι μοναδιχῶς ἔζων Ev t: 
ἁγνείᾳ xa* τροφαῖς χαὶ ἐνδύματι xal ἀχτυησίᾳ xol 
προσευχαῖς, xal εἰς τοὺς μετ᾽ ἐχείνους ηὐξήθη, καὶ 
εἰ; τοὺς ὁσίου; Πατέρα: ἐξέλαμψε. Καὶ ἱερωμένοι δὲ 
μετήρχοντο τοῦτο χαὶ ἰδιῶταί τινες ἐν τῷ χαιρῷ τῶν 
ἀποστόλων. Καὶ δῆλον ἀπὸ μοναχοῦ Δημοφίλου, ὃν 
θεραπευτὴν ἧτοι μοναχὸν, Θεὸν θεραπεύοντα, ἣ Θεοῦ 
θεράποντα χαλεῖ Διονύσιος, Καὶ μυστήριον ἐχτίθησι 
povayuxt; τελειώσεως, καὶ τὴν τάξιν τούτον, ὅτι 
εὐθὺς μετὰ τοὺς ἱερωμένους ἐστί. Προετύπωσαν δὲ 
τοῦτο xal οἱ προφῆται, ὡς; χαὶ τὰ λοιπὰ τοῦ Σωτῇ- 
ρος. τὺν σταυρὺν χαὶ τὰ πάθη, καὶ τὴν ἀνάστασιν, 
χαὶ ἀνάληψιν, χαὶ τὴν χωρὶ; σπορᾶς vóxov; χαὶ τὸ 


913 


RE:PON3SA AD GABRIELEM PENTAPOLTITANUM. 


914 


θειότατον βάπτισμα, xai τὴν ἱερὰν: πολιτείαν, À conversationem, ut dictum. est : omnia ferme ejus 


ὡς: εἴρηται, χαὶ σχεδὸν 355 ἅπαντα, χαὶ πλεῖ- 
c:ot τῶν διχαίων χαὶ προφητῶν, μάλιστα δὲ 
ἸΠλιοῦ ἀναχωρῶν, xoi παρθένος μένων ὑπὲρ 
τὸν νόμον, χαὶ Ἑλισσαΐος αὐτῷ χαθυποτασσό- 
pi70;, καὶ οἰχῶν τὸ bpo;. xal ὁ Βαπτιστὴς ὕστε- 
p^» ἁγνὸς χαὶ γυμνὸς xai ἄτροφος διαιτώμενος, 


x2Y ἐν ταῖς ἐρήμοις οἰχῶν χαὶ χηρύττων p:závotav, . 


T:sàAe!vyxe δὲ χαὶ παραδέδωχεν, ὡς ἔφημεν, ὁ Σω- 
τρ, δι ὃν πάντα προετυπώθη, ὁ χαὶ μόνος ὑπάο- 
χων ἀλήθεια, ix Παρθένου &vvr; τεχθεὶς, χαὶ παρ- 
θένος μένων, xai ἁγίως ζῶν, xal πτωχεύων, xal 
πιζοπορῶν, χαὶ μὴ ἔχων ποῦ τὴν χεφαλὴν χλῖναι, 
xz εὐτελῶς διχιτώμενος, xal ὑποτασσόμενος; ἄχοι 
θανάτου τῷ Πατρὶ, xai διωχόμενος xaX θλιδόμενος 
χαὶ πάσχων xai θανατούμενος, xal πάντα ὑποφέρων 
πραέως, χαὶ ἀναχωρῶν πολλάχις, xal χατ᾽ ἰδίαν 
πρησευχέμενης, τὰ τῆς ἡσυχίας τυπῶν" ὅτι xal τὰ 
«τελεώτερα ἐν τῷ ὄρει ἐδίδαξε, χαὶ τὴν δόξαν αὐτοῦ 
τῇ : θεότητος ἔδειξεν, ἦν ἀεὶ τοῖς χαθαιρομένοις δι᾽ 
αὑτὸν καὶ ποθοῦσιν αὐτὸν ὁλοχαρδίως φανεοοῖ, xal 
μᾶ)λον τοῖς ζητοῦσι δι᾽ ἡσυχίας, Καὶ χοινοῦ δὲ βίου 
τόξιν ὑπίδειξε διὰ τῶν αὑτοῦ μαθητῶν. Καὶ τὸ xa- 
ταλιμπάνειν δὲ πατέρας δι᾽ αὐτὸν, ἀδελφούς τε xal 
γυναῖχα, καὶ τέχνα xai συγγενεῖς χαὶ ἀγροὺς xal 
π΄ντα τὰ ἐν τῷ κόσμῳ, νενομοθέτηχε τοῖς θέλουσιν 
αἴοξϊιν τὸν σταυρὺν, χαὶ ὀπίσω αὐτοῦ ἀχηλουθεζω, 
xz' μαθητὰ; αὐτοῦ xal ἀξίους αὐτοῦ μόνους ἕρη. 
τοὺς αὐτὸν ἀγαπῶντας μόνον πλέον τοῦ χόσιλου παν- 


τός. Λοιπὸν τὸ σχῆμτ τὸ ἅγιον xal πρηοφητιχὺν χαὶ C 


ἀποστολιχὺν, καὶ ἐξαιρέτως ἀγγελιχὴν, ὡς τὴν παρ- 
θενίαν τῶν ἀγγέλων μιμούμενον καὶ ὑποταγὴν xal 
ὑμνολογίαν, xal ἀχτημοσύνην, xal ἄγρυπνον προῦ- 
ει 41», καὶ δοξολογίαν χαὶ λειτουργίαν ἀχάματον. 
"l0ía δὲ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἔστι πολίτευμά τε xal 
σχίμα. Οὗτος γὰρ ἐπανορθῶν ἡμῶν τὴν φύσιν, xol 
£i; τὸ ἀρχαῖον ἐπανάγων, xal Θεοῦ χαθ᾽ ὁμοίωσιν 
ποιῶν, ἡμῖν ἠνώθη, xat xa0' ἡμᾶς γέγονε. Καὶ 
ἀναιρῶν τὴν παροῦσαν τυῦ χόσμον φθαρτὴν ζωὴν, 
ἥτις συνέστη διὰ τῇ: παραδάπεως χαὶ ῥοῆς, τὴν ἔπου- 
ράνιον ταύτην ζωὴν χαὶ πολιτείαν ὑπέδειξε, Καὶ 
λοιπὸν οὐχ ἔτι ἐπίγειος χαὶ τοῦ χόσμου τούτου ὁ μη» 
vayh;, ἀλλ᾽ ὑπερχόσμιος χαὶ οὐράνιος, χαὶ τὸ πολί- 
τευμα ἀληθῶς μετὰ τοῦ Παύλου ἔχων ἐν οὐρανοῖς, 
xai 10915 ἐπαγγελλόμενος. Δι) γινωσχέτω πᾶς μο- 
νλχὺς, ὡς οὐχ ἔστιν ἕτι τῆς παρούσης ζωῆς, ἀλλὰ 
τῷ £l τούτῳ νενέχοωται, xal ἄφθαρτός ἐστι xal 
ἐπουράνιος ἄνθρωπος ^ χαὶ χατὰ Παῦλον αὖθις εἰ- 
πεῖν, ε Ὃ χόσμο; αὑτῷ ἐσταύρωται, χαὶ αὐτὸς τῷ 
xó349. » Ka τὸ σχῆμα δὲ τυῦ μοναχοῦ ἅπαν τοῦτΆ 
δηλοῖ, Καὶ μέλαν μὲν ἅπαν διά τε τὸ πένθος καὶ 
κὸν θάνατον τῆς capxh;, xaX τὸ ζοφῶδες τῆς àpap- 
tlag* ix τριχῶν δὲ διὰ τὴν νέχρωσιν, χαὶ τοὺς δερμα- 
κίνους χιτῶνας. Καὶ χιτὼν μὲν διὰ τὴν ἐχ Θεοῦ χά- 
piv, τὸ τῆς 290apslaz Evbusa * παλλίον δὲ διὰ τὴν 
ἐκ Θεοῦ σχέπην * χουχούλιον δὲ διὰ τὴν ἀχαχίαν xal 
φυλαχὴν τῶν αἰσθήτεων, xaX τὴν ταπεινοφροτύνην, 


** 62lat., vi 14. 


vili in plerisque sanctorum et prophetarum. Maxi- 
me quidem in Elia, qui, solus vivens, snpra legem 
virgo permansit ; et in Eliszo qui illi subjectus erat, 
et in monte habitabat, et in Baptista denique, qui 
castus, nudus vivebat, nec manducabat, et in deser- 
tis habitans poenitentiam predicabat. H»c omnia 
odimplevit Salvator et continuanda tradidit ea qus» 
de ipso przfigurata fuerant. Solus enim est veritas 
et iu veritate complevit omnia. Ex castissima Vir- 
gine natus est, virgo permansit, sanctissime vixit, 
cibum mendicavit, pedibus iter fecit, non habuit ubi 


caput reclinaret, parce vixit usque ad mortem Patri 


optime subjectus ; persecutus. attritus et Ínterem- 


p Pius est, omnia zquo sustinens : szepe loca remota 


peteus, solus orabat, pacis desiderium signiflcans ; 


perfectiora in monte docuit, et in monte quoque. 


gloriam divinitatis ostendit, quam in seternum 


possidendam concessurus erat omnibus qui illum- 


toto corde desiderantes pacem maxime quzsierint. 
Apostulis autem suis normam communiter vivendi 
ostendit, aperte docens propter ipsum relinquen- 


dum 6586 patrem et fratres et uxorem, et. filios, et. 
affines οἱ agros et omnia qua in mundo sunt , . 


preacripsitque eis tollere crucem, ut. ipsum sequ- 


entes et diligentes super omnia qu: in mundosunt: 


ejus discipuli, magistro digni sic solum fleri possent. 


Dereliquo vita ejus sanctissima ut prophetam decet. 


et apostolum, sive potius angelum ; natn angelorum 
virginitatem im:tatus est et obedientiam et concentus 


et paupertatem ct vigilantem orationem ct ad Deum. 
laudes etindefessam adorationem : hzc erat propria - 


Salvatoris nostri et vita et professio, et ita naturam 
nostram reparavit, et ad. priorem reduxit gloriam, 
et nos exaliavit. usque ad similitudinem Dei, dum 
similis nobis factus est : mundique corruptam et 
fluxam destruens vitam quz nuncest et qua in pec- 
catis eonstituebatur, illata supercoelestem vitam et 
mortem docuit, Monachus igitur non terreimus est 
hujus mundi, sed coelestis et super liunana negotia, 
et ejus couversatio vére, juxta Paulum, in coelis cst, 
ei hoc Jesus docuit. Idcirco omnis monachus 8.181], 
quia non jam lujusest vit:e ; sed przsenti vite mor- 
tuus, incorruptibilis et coelestis homo esse debet : 
οἱ cum Paulo dicat : « Mihi mundus crucilixux 
est, et ego mundo 35.» Hoc enim ct tota monachi 
persona demonstrat. Color niger ut ostendat luctum 


et tristitiam et interitum carnis, οἱ peccati tene- , 
bras. Tonsura capillorum propter mortificationem. ' 


Tuuica pellicea proter gratiam Dei, vestimentum 
puritatis, Pallium — autem ut tegumentum Dei. 
Cucullio propter innocentiam et custodiam sensugin, 
et humilitatem οἱ 3d custodiendam puram et fortem 
animam in regendo corpore. Scapulare ad signi! 
candum crucem gestandam esse humeris post 
vatorem. Zona dicit fortitudinem, pudentiam et 
stitatem, Sandalia portat υ΄ "jet ' 


“παῖ ὦ ὦ 


915 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


916 


e& deswper gradistur. frangatque. omnem inbntel ἃ xat τοῦ ἠγεμονιχοῦ δὲ tb χαθαρόν τε xal περιφυλα- 


virtutem. Denique penula providentis Dei imaginem 
rwfert qua omnia eontinet, regit et conservat ; si- 
guiüicat deinde sepulerum corporis, et tandem uihil 
wonpachum posse facere de mundanis actibus, cuim 
vospus sub penula latentes liabeat. In onsnibus de- 
nique ietig imago est crucis, nam erucifixa esse debet 
tota vita monachi ; etenim erucam Domini imi- 
t3tur et po:tat, cum, at uno verbo dieam, habitus 
illeerrorem depellat, et maledictum mortis aafera!, 
et homhiis substantiam liberet ab infirmitate, ab 
emni labc et arceat ἃ voluptate : e paradigum ape- 
rit et celum, immortalitatem donat, et jam in terra 
eolestis est principium vitae, Induuenta — vero 
monachi pon solum eportet ut non sint variegata, 
se] nequo serica vel Himea esse debeut, sed ex 
lana tantum et omnino paupertati consentanea, 
&». operimentum — solummodo  gestata.— llabitus 
egim anonachi loage sit a lautitia et a splen- 
dore ei magnificentia : sed tantum habeat qux ne- 
«essaria sint et quasi redoleant indigentiam, minime 
vero superÜuitatem. €urent enim ita vivere, ut 
adorent atque sesviant constanter juxta prophetas et 
apostolcs. 


xttxóv* ἀνάγαδος δὲ διὰ τὸ τὸν σταυρὸν ἐπ᾽ ὥμων 
αἴρειν xa ἀχολουθεῖν τῷ Σωτῆρι " ζώνη δὲ διὰ τὴν 
ἰσχὺν, τὴν σωφροσύνην τὲ xal ἁγνείαν * ὑποδήματα 
δὲ, ἵνα τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν ὁδεύῃ, xal ἐπάνω βαΐνῃ πά- 
σῆς δυνάμειυ; τοῦ ἐχθροῦ * ὁ μανδύας δὲ διὰ τὸ πε- 
ριεχτιχὸν τῇς θείας προνοίας χαὶ συνεχτικὸν xal φυ- 
)axztxbv, καὶ διὰ τὸ εἰχονίζειν τὸν τοῦ σώματος 
τάφον, xal τὸ μὴ δύνασθαΐ τι πράττειν ὅλω: τῶν 
χοσμιχῶν, Evbov τὰς χεῖρας ἔχουτα. Καὶ ἐν πᾶσι 
τούτοι; στανρικὸς τύπος, ὅτι ἐστανρωμένος ὅλος ὁ 
βίος τοῦ μοναχοῦ, xal τῷ ἐστανρωμένῳ ἕπεται. Καὶ 
τὸν σταυρὸν αὐτοῦ μιμεῖται καὶ φέρει, καὶ ἀπ)ῶς 
τοῦτο τὸ σχῆμα τὴν παραχοὴν χαταλύει, καὶ τὴν 
ἀρὰν τοῦ θανάτου, χαὶ τὴν διὰ fofi, μολυσμοῦ τε xal 
ἡδονῆς ἀνθρωπίνην σύστασιν, Kai τὸν παράδεισον 
διανοίγει, Καὶ τὸν οὐρανὸν αὐτὸν, χαὶ τὴν ἀθανασίαν 
χαρίζεται xal τῆς αἰωνίον ζωῆ; ἔστιν ἀπαρχή. Τὰ 
ἐνδύμλτα δὲ τοῦ μοναχοῦ οὐ μόνον ποικίλα εἶναι οὐ 
χρὴ, οὔτε σηριχὰ, οὔτε ἀπὸ λίνον, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐρίου 
πινιχρὰ;, xal μόνον εἷς σχέπην, Πόῤῥω γὰρ τοῦ μο- 
vayixoU σχήματος πᾶσα 356 θρύψις χαὶ περιττό- 
τῆς. Χρεία δὲ μόνον τῶν ἀναγχαίων xai τῶν ἀνη- 
κόντων τῇ ἀσθενείᾳ, καὶ τούτων οὐ περιττῶγ. Καὶ 


*) ἐζωτμένους δὲ εἶναι ἀναγκαῖον, ὡς λειτουργοῦντας Θεῷ καὶ διαχονοῦντας αὐτῷ xark τοὺς προφὴ 


τις xal ἀποστόλους. 
QUESTIO LXI. 


Quam significationem habeant indumenta monachi , 
et num semper hunc illis induwm esse oporteat. 


EPOTHZIS ΞΑ΄, 


Τίνα σημασίαν cà τοῦ μοναχοῦ ἐνδύματα χέχτη- 
ταὶ » xal εἰ χρὴ tavta τοῦτον πάντοτε éyós- 
ὕσθαι. 


Quisque debet suz professionis insignia pro- ὃ Καὶ πάντα τὰ σύμδολα δὲ τοῦ σχήματος ἐνδεδῦ- 


ferre : liec. enim. inducunt. i8. sanctissimam ejus 
notionem : διὶ idenim forma vestium sacrarum 
religionis ipatituta ext, nt illis induti in memoriam 
acducamur eorum qua significant, Pondus autem 
non gunt, nec ferreum onus, nec vinculorum cate- 
na ; in illis denique monachi sepeliuntur ; et sacer- 
dotes cum sacerdotali ornatu. sepulti inveniuntur. 
Noy quod cum illis resurreoturi sint, sed symbo- 
him. quoddam — divinorum mysteriorum prz se 
lerunt, quo. s'gnilicetur eum qui talibus induitur 
vitam ad eorum virtutem instituisse ; aut. si. ante 
non sic vixerit, simul ac illas vestes suscepit ad 
novam et sanctam earum normam 86 statuisse 
gerere, Quisque ergo maneot in suo ordine proprio, 
et consequenter sive. monachus sive sacerdos sua 
professionis. et ordinis vestes [nduat, et sic accedat 
ad Deum, ut sit. in religione vel in sacerdotio bea- 
ius. Cuin vero et prasens tempus sit Jaboris meta, 
futurum conira mercedis requies, certo sciat ideo 


unusquisque, in quo ordine heate et sancte vixerit, 


σθαι χρή. Εἰς Evvotav γὰρ ἄγουσι θειοτέραν. Καὶ 
διὰ τοῦτο τετύπωται, ἵνα αὐτὰ ἐνδυόμενο:, εἰς ὑπό- 
βνησιν ἐρχώμεθα ὧν τυπυῦσι. Καὶ οὐ βάρος ix τού- 
του * 29 γὰρ σιδηρᾶ ταῦτα, f| ἕτεροί εἰσι δεσμοί" 
xai ὅτι συνθάπτεται ταῦτα τοῖς μονα χοῖς. Kal τοῖς 
ἱερεῦσι δὲ τὰ τῆς ἱερωσύνης ἁρμόδιον * οὐχ ὅτι pe: 
αὐτῶν ἀναστήσονται, ἀλλ᾽ ὅτι σύμδολα ταῦτα θείων 
τινῶν, xal πρὸς τὴν δύναμιν τούτων ὁ ἐνδυσάμενος 
ἔζησεν. Εἰ δὲ μὴ ἔζησεν οὕτω;, ὅμως ὧἦλθε xat ὑπ- 
ἐταξεν ἑαυτόν. Ἐπεὶ οὖν ἕκαστος ἔσται ἐν τῷ οἰχείῳ 
τάγματι, καὶ ὁ μοναχὸς, καὶ ὁ ἱερεὺς Ex τῶν ἐντεῦ- 
θεν τὰ τοῦ σχήματος xal τῆς τάξεως περιδάλλεται, 
χαὶ σὺν τούτοις Θεῷ προσφέρεται" χαὶ ὅτι ἐν τῷ 
σχήματι ἣ τῇ ἱερωσύνῃ εὑρέθη. Καὶ ἐπεὶ ὁ παρὼν 
μὲν καιρὸς ἐργασίας, ὁ δὲ μέλλων ἀνταποδόσεω:, 
μαρτυρεῖται ἐντεῦθεν Exaatoc, ὡς ἐν ᾧπερ εὑρέθη 
τάγματι, χἀχεῖ συνταγήσεται. Διὸ xol μετὰ τοῦ ἀρ- 
μοδίου τῇ τάξει σχήματος συνθάπτεσθαι δέον, ἵνα 
μὴ δόξῃ ὡς τοῦτο ἀπεδάλλετο Ovísxuv. 

in eodem gloriose constituendum forc, Idcirco 


quimque eportet in suo proprio hab:tu sepeliri, ne moriens gloria sua quasi exuatur. 


QUAESTIO εχ]. 


Quidam ex infirmitate aut ob aliqm causam sedentes 
psallunt, sivc in. ilinere, sive in nave, sive domi : 
nlii totum precum officium absolvunti vesperi, alii 
clio tempore : quid igitur f1iciendum? num offi- 
cium precum ideo. quia. sedeat. aliquis, intermit- 
tendum, aut aliter agendum? 


Mac dizit Apestolus:: eS. pe. intermissione ora- 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ 58’. 


Τινὲς ἀσθενείᾳ 9) xal ἄλλῳ rp '*o τινὶ καθήμε- 
γοι ψάλλουσιν ἣ ἐν ὁδῷ ἣ ἐν πιιοίῳ ἣ οἴχῳ" 
ειγὲς δὲ xal ἐν ἑσπέρᾳ τὴν d«o.lov0/ar πᾶσαν 
πιαηροῦσιν, ἄ.1.1γι δὲ ἐν ἄλλοις καιροῖς. Τί οὖν 
ποιητέον ; παρπιτητέον τὴν ἃ ιοιἱουθίαν διὰ τὸ 
χαθῆσϑαι, ἣ ἅ.1,.10 ct xoisiv; 


« ᾿Αξιαλείπτω; προτεύγεσῆε, ἐν raul εὐχαρι- 


917 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


918 


acute », φησὶν ὁ ᾿Απόστολος. Kal, « Εἴτε ἐσθίετε, A te. In omnibus gratias agite *!**, » Et iterum : « Sive 


εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν Θεοῦ 
ποιεῖτε. » Καὶ ὁ Κύριος, l'enropeite οὖν ἐν παντὶ 
χαιρῷ δεόμενοι. Καὶ ὁ Δαδὶδ, Εὐ.ογήσω τὸν Κύ- 
ριον ἐν παντὶ καιρῷ. Λοιπὸν πᾶς καιρὸς ἀναγκαῖος 
εἰς προσευχὴν " χαὶ τοῦτο ποιεῖν ὀφείλομεν διαπαν- 
τός. Διὸ οὔτε ἐν ὁδῷ, οὔτε ἐν τραπέζῃ, οὔτε ἐν κλίνῃ, 
οὔτε ἐν ἔργῳ, οὔτε ἐν διαλέξεσιν, οὔτε ἐν ἄλλῳ 
χαιρῷ τινι, ἀφίατασθλι δεῖ τῆς προσευχῆς. Τὸ δὲ 
Ἰστάμενον ψάλλειν, f| χαθήμενον, ἣ ἀφ᾽ ἑσπέρα;, ἣ 
πρωῖ, κατὰ τὴν προαίρεσιν ἑχάστῳ ἕσται δεόντως, 
καὶ τὴν τοῦ σώματος δύναμιν, καὶ χατὰ τὴν ἀσθέ- 
νειαν, χαὶ τὴν τοῦ οἰχονομοῦντος πνευματιχὴν διά» 
κρισιν. Ἐπεὶ xal πάντα διαχρίσει θείων ἀνδρῶν καὶ 
συμδουλῇ χρὴ ποιεῖν. Τέω; ἀπαράδατα πᾶσιν ἔστω 


τὰ παραδεδομένα τῇ Ἐχχλησίᾳ, Καὶ πάντας μὲν B 


χρὴ προστρέχειν τοῖς θείοις ναοῖς, ὡς χαθιερωμέ- 
νοις θεῷ xal προσευχῆς οὖσιν οἴχοις, ἐν οἷς χαὶ τὰ 
θεῖα θυσιαττήρια δύναμιν ἔχοντα ἀνάγειν ἡ μῶν τὰς 
προπευχὰς τῷ θεῷ, ἰδίᾳ δὲ τοῖς μοναχοῖς. Καὶ ἔτι 
τοὺς ἀναχωροῦντας χαὶ ἡσυχάζοντας ἕν τε Κυρια- 
xai; προστρέχειν χαὶ ἑορταῖ;, ἵνα xal τῆς ἀπὸ τῆς 


ϑείας ἱερουργία: μετέχωσιν ὠφελείας, xaX χοινωνέας. 


ἀξιῶνται τῶν μυστηρίων διὰ τοῦ ἱερέω:, χαθὰ νενό- 
μιστα:, καὶ τὴν ὑποταγὴν διδῶσι τῇ Ἐχχλησίᾳ, xai 
μὴ οἰήσει νομίζωσιν ὑπὲρ τοὺς ναοὺς εἶναι τὰ ἴδιχ 
χαταγώγια, μηδὲ τὰς ἰδιαζούσας προσενχὰς χρεῖίτ- 
τονας ἡγεῖσθαι τῶν παρὰ τῆς Ἐχχλησίας ἐνεργου- 
μένων. Καὶ γὰρ Πέτρον ὠφέλησεν ἡ τῆς Ἐχχλησίας 
προσευχή. Καὶ Παῦλος αὐτὴν αἰτεῖται, « Προσεύχε- 
σθε, λέγων, ὑπὲρ ἡμῶν.» Καὶ, « Συνυπουργούντων xal 
ὑμῶν ὑπὲρ ἡμῶν τῇ δεήσει.» Καὶ, ε Εὔχεσϑε ὑπὲρ ἀλ- 
λήλων, » διδάσχει ὁ ᾿Αδελφόθεος" ε Καὶ ἵνα ὁμοθυ- 
μαδὸν ἐν ἑνὶ πνεύματι δοξάζητε τὸν θεὸν χαὶ Πατέρα 
ποῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, » φησὶ Παῦλος. 
cem * ». Et addit Paulus : « Ut. unanimus in uno 
Domini nostri Jesu Christi *. » 
357 EPOTHIIX £r. 


El 66i ἐργοχειρεῖν καὶ yy dAAeiw. 


Ka τὸ ἐνεργεῖν δὲ ἐργόχειρον xaV πρησεύχεσθαι 
ἔργον μοναχοῦ. Ἐπεὶ, « ᾿Αδιχλείπτως, φησὶ Παῦλος, 
προσεύχεσθε. » Καὶ, «"Oca ἂν ποιῆτε, πάντα εἰς δόξαν 
Θ:οῦ ποιεῖτε * » fj γὰρ προσευχὴ παντὸς ἔργου θείου 
χεφάλαιον " καὶ αὕτη μόνη ἡ Θεῷ ἐνοῦσλ τὸν ἄν- 
θρωπον. Τοῖς οὖν ἀχριδεστέροις τῶν μοναχῶν αὕτη 
μόνη ἐργασία διηνεχῆς, xal οὐδὲν ἄλλο ἔργον. 
Πλεῖστος δὲ ὁ περὶ τῆ: προσευχῆς λόγος, xal 


ἐξετάζων πυρὰ τοῖς ἀγίοις τουτὸν χαὶ «ol; πεῖραν 


«αὐτῆς ἔχουσιν εὑρήσεις τε xal μαθήσῃ. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ EA' 


Περὶ τῶν ἑπτὰ αἰώγων, καὶ πότε τὸ téJoc. 
Τὸ, « Δὸς μερίδα τοῖ; ἑπτὰ, xal γε τοῖς ὀχτὼ, » 


περὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος νοοῦσιν οἱ ἅγιοι, ὡς χαὶ 
ὁ Θεολόγος Γρηγόριος. Ἑπτὰ μὲν τὸν ἐδδοματιαῖΐον 


971] Thess. v, 16, 17. 
v, 25. "Il Cor. 1, 11. 


3 [Cor. x, $1. 
* Jac. v, 106. 


^ 
T 


manducatis, sive bibitis, sive aliud quid facitis, 
omnia in gleriam Dei facite *.» Et Dominus: 
« Vigilate ergo, omni terepore orantes ?, » Et David: 
« Benedieam Dominum in omni temporo *. » C»te- 
rum oige tempus utile. ad orandum : et nullum 
debemus ab oratione expers terere. Quare neque 
in via, neque in menss, neque in lectulo, neque 
in labore, ueque inter colloquia, neque in alio quo- 
vis tempore, ab oratione deflcero oportet. Psallere 
autem stando, vel sedendo, vel sub vesperam, vel 
mane : lioc. juxta morem cujusque constituendum 
vel pro viribus corporis, et liabiia ratione infirmi- 
tatis, et prout judicaverit qui spiritualiter praeest : 
quia absque judicio et consilio sanctorum virorum 
nihil faciendum est. Sed ante omnia nulli przter- 
mite»da sunt qne tradita et. constituta sunt ab 
Ecclesia. Omnes ergo ad sancta templa properare 
debent, quia Deo consecrata et domus orationis 
facta suut:in ilis insuper sacra sunt altaria a 
quibus et orationes nostrz& vim mutuantur. ut ad 
Deum ferantur; maxime "monachis hoc speciale 
munus erit. Etiam anachoretice viventes et silentes 
ad templa convenire debent diebus Dominicis et 
festis ut partem. habeant fructuum sanctissiml sa- 
Crifleii, et dignentur. communicare mysteriis de 
wann sacerdotis, ut prascriptum ost, et sic obe- 
di.nt Ecclesie; nec porro super templa esse eo- 
rum prívata ho»pitia zestiment, neque suas. si-gu- 
lares et privatas preces efliraciores esse judicent 
precibus quie publice et solemniter ab Ecclesia 
tiunt. Petrum liberavit Ecclesie oratio *, ei Paulus 
illam huuiliter implorat dicens : «Orate pro nobis.*» 
Et : « Adjuvantibus et vobis in oratione pro no- 
bis *. » Et docet Frater Domini : « Orate pro invi- 


Spiritu (αἰ. uno ore) honoriflcetis Deun et Patrem 


δ Luc. xxi. 36. 
* Rom. xv, 6 


QUAESTIO LXIIIL. 
Num simul manibus operari et psallerc sive precari 
deceat. 

Manibus operari et orare simul, hoc opus i opa- 
chi, cum Paulus dicat : «Sine intermissione orate,» 
et : « Quazcunque facitis omnia in gloriam Dei 
facite. » Etenim oratio capu! est omnis saucii 
operis, quae sola Deo liominen conjungit. Diligeu- 
tioribus ergo officii sui monachis hzc sola [δὶς 
occupatio, et nullus alius labor. Multa de orationo . 
dicenda, que si a sanctis quarantur et ab εἰς 
qui ejus experientiam habent, invenlentur et discen- 
tur. 

QUAESTIO LXIV. 
De septem actatibus sive temporibus, et quando horum 
finis ? 

Quod dicitur : « Da partem illis septein, aut saltem 
illis octo,» s«ncti opinantur dictum de futuro szcu- 
lo; ita Gregorius Theologus. Septenario dicunt 
*11 


* Psal xxii. 1. "Act. xii, 5. 


919 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIíEP. 


jndicari quemiam ad instar hebdomadis dierum Δ τοῦτον λέγοντες χρόνον" ὄγδοον δὲ εὖν μέλλοντα, 


circulum. Et octonario δἰκηϊβελεὶ volunt szeulum 
futurum, utpote finem non habiturum. Quamobrem, 
dicunt, Moyses primam diem vocavit unam, quia 
prima est quasi in capite hebdomadis, scilieet Sab- 
batum. Octava vero est post completam bebdoma- 
dem, in qua resurrezit Dominus, et quz erit ul- 
tima dies resurrectionis omnium, qua elapsa non 
jam erit nox, sed una erit ipsa dies. 
QUAESTIO LXV. 
Num finem habiturus sit mundus. 

Quod finem habiturus sit mundus universus, boc 
denionstrat quia partes ejus finem habere videmus, 
et maxime quia homo moritur, propter quem ta- 
men mundus iste universus factus est. Et quidem 
muni fabricatio tota absoluta est circulo septen 
dierum. Et nunc homo in liebdomada annorum ad 
florentem. attingit. etatem. vicibus variis. Ipsaque 
corporis mala vitiaque liebdomadibus singulis vel 
semi-hebdomadibus crises suas vario discrimine 
patiuntur. Caterum non desunt qui septem planetas 
septemque zouas earumque diversas in otiones 
curiose observent ut ex his mundum preesagiant in 
septima atate convellendum. Alia est scientia 
doctrinaque Ecclesie, nec (alibus innixa  de- 
liramentis; pulchre enim sentit universa secun- 
dum Dei beneplacitum fuisse constituta. οἱ con- 
sistere, et sicut. ad veram utilitatein ex . niliilo 
eunctaà processerunt, ita quoque ad veram utilita- 


ὡς ἀπέραντον. Δι᾿ ἣν αἰτίαν, qaot, καὶ μίαν εἶπε 
Μωῦσῃς ἡμέραν τὴν πρώτην, ὡς πρώτην μὲν 
οὖσαν πρὸ; τὴν ἐδδόμην, τὸ Σάδδατον δηλονότι, 
ὀγδόην δὲ μετὰ τὴν ἐἑδδόμην, καθ᾽ ἣν xal ἀνέστη ὁ 
Κύριος, καὶ ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς xot); ἄναστά- 
σεως γενήσεται, μεθ᾽ ἣν οὐχ ἔσται ἔτι ποτὲ vot, 
ἀλλ᾽ αὐτὴ μόνη μία ἔσται ἡμέρα. 


EPOTHZIZ SE. 
Εἰ téAoc ἔχει ὁ νόσμος. 

Τὸν χόσμον τελευτᾷν, τὰ μέρῃ αὐτοῦ τελευτῶντα 
δειχνύουσι, xal μᾶλλον 6 ἄνθρωπος ἀποθνήσχων, 
δι᾽ ὃν ὁ χύσμος οὗτος γεγένηται. Καὶ ὁ χόσμος ἐν 
ἑπτὰ χυχλοφορούμενος ἴσταται ἡμέραις. Kal ὁ 
ἄνθρωπος δὲ χαῦ᾽ ἑδδομάδα ἐνιαυτῶν ἡλικίαν ἀμεί- 
ει. Καὶ τὰ νοσήματα δὲ τοῦ σώματος, ὥς φααί 
τινες, ἣ ἐν ἑδδομάσιν, f| ἐν ἡμίσεσιν ἑδδομάδων 
χρίνονται. Λοιπὸν σχοποῦσί τινες xal διὰ τοὺς 
ἑπτὰ πλανήτα;, xal τὰς ἑπτὰ ζώνας, χαὶ τὰς ἐν 
αὐταὶς χινήσεις αὐτῶν, ὡς καὶ τῷ ἑδδόμῳ αἰῶνι ὁ 
κόσμος οὗτος ἀλλοιωθήσεται. ᾿Αλλ᾽ ἡ τῆς Ἐχχλη- 
σίας γνῶσις οὐχ ἐν τούτοις, ἀλλ᾽ ἐν τῇ τοῦ Θεοὺ 
βουλῇ τὸ πᾶν ἴστασθαι φρονεῖ, Καὶ ὡς δι᾽ ὠφέλειαν 
συνέστη ἐχ μὴ ὄντων τὸ πᾶν, χαὶ δι᾽ ὠφέλειαν εἰς 
τὸ χρεῖττον ἀλλοιωθήσεται " χαὶ τότε, ὅτε οὐχ 
ἀπολειφθήσεται ἐν τῷ χόσμῳ ἡ ἀρετὴ, fic χεφάλαιον 
ἡ ἀγάπη. Av ἣν ἀγάπην καὶ Θεὸς τὰ πάντα 
πεποίηχε, χαὶ τὸν μονογενῆ αὐτοῦ Υἱὸν ὑπὲρ ἡμῶν 


θην in imeliua. mutanda fore : et tunc solum, cum C δέδωχε. Διὸ xal αὐτὸς σημεῖα περὶ τοῦ τέλους φησὶν, 


in muudo non invenietur virtus, cujus caput est 
charitas, propter quam ct Deus omnia fecit, ct 
Filium suum unigenitum pro nobis donavit, Quarc 
ipse Filius finis nobis indicavit signum, cum jam 
uon erit. charitas inter homines, Sed tuno deficiet 
wi inultis charitas, cum. completa fucrit iniquitas 


ct a^ominatio, « Qui autem perseveraverit usque in (iuem «liic salvus. erit !*. » 


ἐν τὸ, μὴ εἶναι τὴν ἀγάπην λέγων. Καὶ διὰ «b πλη- 
ϑυνθῆναι τὴν ἀνομίαν, ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν κολ- 
λῶν. « Ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται. » 
Οἱ ἀθετοῦντες οὖν τὴν συντέλειαν δυσσεδεῖς, xal 
τὰ τῶν Ἑλλήνων φρονοῦντες, χαὶ πάντα ἀθετοῦντες 
τὰ τοῦ Εὐαγγελίου χαὶ τῶν ἁγίων Γραφῶν. 

Qui ergo finis doctn- 


nam adulterant, impii sunt, Graecorum deliria sectantes el omnes Evangelii et sacrarum Scriptura- 


tum sententias perimentes, 
QUAESTIO LXVI. 


Quomodo peccata ne in jndicio extremo mani- 


estabuntur ἢ 
Uuicuiq'e sua peccata animo repr:esentat remor- 


dens conscientia et, cui nihil jatet, judicis intima D δὴ τὸ συνειδὸς, 


 refurmilaiio, Sed cum omnes in incorruptionem 
immutabimur crassa omnia pondera quisque alte- 
rius peccata. intelliget per quadam indicia : sicut 
nunc per formas humanas et erassiores quidam 
dignoscitur. Si ergo hic jam cognoscitur impuritas 
vasorum, quanto magis tune cum illuxerit lucis verce 
radius ! Sicut enim 580] justi. resplendebunt, οἱ sic 
apparehunt qui nou erunt justi, et quisque eorum 
seipsum coudemnabit. 
QU/ESTIO. LXVII. 


Quid apud Theologum: Gregorium. Nazianzenum de- 
notel vox συνούλωσις (cicatrices veluti remanen- 
tes in pornitentibus de peccatis post. baptismuin 
a-linissis). 


Peecati reparatio in co esse Theologo videtur 
" Matth, x, 22. 


EPOTIEIS EG*. 
Πῶς ἐνώπιον τὰ ἁμαρτήματα Ócíxrvtat. 


"Exácwupo£ià ἁμαρτήματα ἐνώπιον παριστᾷ αὐτὸ 
χαὶ τὸ ἀλάθητον τοῦ χριτοῦ. ᾿Αλλὰ 
x3! πάντες εἰς ἀφθαρσίαν ἀλλοιωθέντες ὦ; πάχους 
ἀπηλλαγμένει, ἔχαστο; τὰ ἑχάστου ἔσται χατανοῶν 
ἀπό τινων γνωρισμάτων, ὡς xal vov ἀπὸ σχημάτων 
ἀνθρωπίνων χαὶ παχυτέρων τινὲς γνώριμοι γίνον- 
ται. Εὶ οὖν ἐνταῦθα, πολλῷ δὴ μᾶλλον τάτε, τοῦ 
ἀνηθινοῦ λάμψαντος φωτὸς, ὅτ: τὰ μὴ καθαρὰ 
σχεύη γνωπσθέοονται" ὡς γὰρ οἱ δίχαιο! λάμψουσιν 
ὡς ὁ ἥλιο;, xal οἱ μὴ τοιοῦτοι φανερωθήέσονται" 

χαὶ Exactoc ἑαυτὸν τῶν ἀδίχων χαταχρινεΐ. 

4288. ΕΡΩΤΗΣΙΣ EZ. 
Tic ἡ παρὰ τῷ Θεοιλόγῳ 1 ρηγορίῳ συνούιωσις. 


Συνούλωσις δὲ τῷ Θεολόγῳ δοχεῖ ἡ διὰ τῇς μετᾳ- 


9:1 


RESPONSA AD GABRIELEM PEN'TAPOLITANUM. 


) 


Ὁ 


92 


vola; τῶν τραυμάτων τῆς ἁμαρτίας ἴασις " ἥτι; el A quod per poenitentiam vulnera peccatorum curan- 


xaX ἀληθῶς ἕπεται, xal ἰατρείχ τελεία γίνετχι, 
ἀλλὰ τοῖς μετὰ τὸ βάπτισμα πταίσχειν ἔτι xol 
σημεῖα uévoust τῶν πληγῶν. Μία γὰρ χαὶ μόνη 
ἀνάπλατι: d xal τὰς οὐλὰς ἐξαλείφουτα, τὸ βά- 
πιισμα μόγον, xal μετ᾽ αὑτὸ τὸ μαρτύριον. 


ἘΡΩΤΗΣΙΣ ΞΗ΄. 
Τίς ἡ παρὰ τῷ ἁγίῳ Μωχαρίῳ (ógocic τε xal 
δυσωδία. ὶ 


Ζίφωσις δὲ χαὶ δυτωδία, ὡς παρὰ τῷ ἁγίῳ 
γέγραπται Μαχχαρίῳ, xat νῦν ἐστι νοητῶς ταῖς τῶν 
ἀμετανοήτως ἁμαρτανόντων ψυχαῖς, xal ταῖς ἐξες- 
χομέναις δίχα μετανοίας τοῦ σώματο;. Ἐπειδὴ 


tur; qum etsi vere dicatur. peccati medicina, et 
fleri possit perfecta sanatio, tamen in iis qui post 
baptismum peccaverunt manent cicatrices plagarum 
et symiptomata morborum : una est perfecta repa- 
ratio quz etiam anima vulnera et, peccati reliquias 
ex integro tollat, baptisma scilicet et post baptisma 
martyrium. SS 


΄ QUAESTIO LX VIII. 
Quid apud S. Macarium caligo et (ctor. 


Caligo et foetor, secundum quod scribit sanctus 
Macarius, etiam nunc íntellectualiter inest. anima- 
bus peccatorum impoenitentium, et quz e corporé 
exeunt absque peenitentia, Cum enim non selave- 


γὰρ δι᾽ ἐξαγορεύσεως xal μετανοίας ἔργων xal τῶν B rint et confessione el peenitentize operibus et laery- 


δαχρύων οὐχ ἀπεπλύνθησαν, περιφέρουσι τὴν δυσω- 
δίαν αὐτῶν χαὶ ἀσχημοσύνην, ὡς χαὶ οἱ δαίμονες, 
οἵ χαὶ πολλοῖς τῶν ἁγίων ὡς κύνες ἣ χοῖροι ἣ δυσω- 
δία τάφον ὀφθέντε; ἔδοξαν, μὴ τὸν θεῖον φωτισμὸν 
ἔχοντες, μηδὲ τὴν εὐωδίαν τοῦ Πνεύματος. 
ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ze. 

Li ἄξεσιν ᾿αμδάνει πὰς ἐξομο.λογούμδγος, καὶ 

ἐν τρισὶν ὥραις, ὡς ὁ Χρυσοῤῥήμωγ φησί. 

Διὰ τῆς γνησίας μετανοίας πᾶς ἄνθρωπος ἐχχα- 
βαίρεται, ἐν τῷ ἐξαγορεῦσαι χατὰ μέρος τὰς 
ἁμαρτίας, xal ἐχχλῖνλι τοῦ χαχοῦ, xal ἄρξααθαι 
τοῦ ἀγαθοῦ, χαὶ δοῦναι τῷ Θεῷ λόγον, μηχέτι 
ποιῆσαι τὴν ἀυαρτίαν, Εὐθὺς γὰρ ἅμα λαμθάνει 
πἣν ἄφεσιν, χαὶ οὐχ ἐν τρισὶν, ὡς φὴς, ὥραις. Καὶ 
üniov ἀπὸ vii; προσελθούσης τῷ Χριστῷ πόρνης, 
xal τοῦ ἀσώτου, καὶ τοῦ τελώνου, xal τοῦ παρα- 
λυτιχοῦ ἐγερθέντος. Δεῖ δὲ τηρῆσαι τὸ ξῶρον, xal τὰ 
τῆς μετανοία; φυλάξαι, μὴ ποτέ τι χεῖρον αὐτῷ τῷ 
pssavvóvti παραδάντι γένηται, ὡς; xat τῷ παραλυ- 
τιχῷ αὐτή φησιν dj ἀλήθεια" ε "Ios, ὑγιὴς γέγονας, 
εηχέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν τί σοι γένητα!:. » 
"AgtGty μὲν οὖν λαμδάνει εὐθὺ; μετανοήσας χαθα- 
ρῶς ὁ ἄνθρωπος, οὐ μὴν δὲ xal τιμὰς χαὶ ἀνάθασιν. 
"AAA ἀφείθη μὲν μὴ ἀποθανεῖν, κατάχριτος ὧν 
ἀποθανεῖν, τουτέστι μὴ χολασθῆναι" οὐ μὴν ὃὲ χαὶ 
ἄξιος τοῦ γέρα λαδεῖν xaX στεφάνους. Διὸ ἀγωνιστέον 
τούς τε ζῶντας ὑπὲρ ἑαυτῶν χαὶ ὑπὲρ τῶν οἰχείων 
--θνηχότων. Συμδαίνει 6b χαὶ τὸ πρόθυμον -τῆς 
μετανοίας ὡς ἐπὶ τοῦ λῃστοῦ xal ἀσώτου xal τῇς 
πόρυης ἐχείνη: φιλανθρωπίξ τοῦ Δεσπότου, οὗ 
μόνον τὴ» ἄφεσιν, ἀλλὰ xal δῶρα χαρίσασθαι. 
€ ᾿Α"ἣν γὰρ, φησὶ, λέγω σοι, ὅτι ἀφέωνται al 
ἁμαρτίαι αὑτῇ; αἱ πολλαὶ, ὅτε ἠγάπησε πολύ. "Q 
δὲ ὀλίγον ἀφίεται, ὀλίγου ἀγαπᾷ. » Κατὰ τὴν πίστιν 
àpa xal τὸ πρόθυμον τῆς ψυχῆς xai ἡ ἄφεσις 
χορηγεῖται, ὡς καὶ, εἶ Κατὰ τὴν πίστιν 300, φησὶ, 
γενηθήτω got. » 

ΕΡΩΤΗΣΙΣ O'. 
llóósv τὰς ἀφορμὰς τῆς ἀφέσεως καὶ μεταγοίας 
οἱ àzóctoAot &JAa6ov. 

Ποῦ δὲ τὸ -ἴς ἀφέσεως εἶπεν ὁ Κύριος, xal 

ἅλαθον οἱ ἀπόστολοι ἀφορμὴν; Ἐν παντὶ τῷ Εὐαγ- 


! Juan. v, l4... ! Luc. vii, 41. 


C 


mis, secuin circumferunt feetorem et deformitate», 

sicut olim daemonibus accidit, qui multis sanctis, 

ut antea notavi, apparuerunt sub forma canum, 

porcorum cum sepnlcri foetore, divini splendoris 

et suaveolentiz sancti Spiritus penitus expertes. 
QUAESTIO  LXIX. 


Num remissionem consequatur quisquis confitetur, 
idque et tribus horis, ut ait Chrysostomus. 


Per veram poenitentiam omnis homo mundatur , 
sua sigillatim confitendo peccata, declioando ἃ 
malo, et se ad bonum convertendo, Deoque vere 
promittendo se non amplius peccaturum : statique 
et simul veniam habet, non tribus horis, ut dicis. Et 
lioc manifesta est ex ea merétrice quse ad Christiun 
accessit, et ex prodigo, el. ex publicano, et ex pa- 
ralytico sanato. Servandum est ergo donum et jura 
penitentis observanda, ne quid deterius fiat pec- 
catori converso, ut ipsa Veritas sanatum paraly- 
ticum monitum voluit : « Ecce sanus fsctus. es : 
jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid acci- 
dat !!.» Veniam quidem suscipit homo legitime 
poenitens, non vero honorem et ad majora progres- 
sum : $ed condemnatus ad mortem ab illa eximitur, 
lioc est a pena ipsi luenda : nondum tamen dignus 
habetur mercede et corona. Quare contendant dum 
vivunt homines et pro seipsis et pro parentibus 
mortuis, Alacri et imp'gro poenitentize zelo idein 
contingit ac latroni et ineretrici ipsi, ut. nempe 
benevolentia Domini donetur non solum venia sed 
et aliis muneribus. Dicit enim Dominus : « Amen 
dico tibi : remittuntur ei peccata multa, quoniam 
dilexit multum. Cui autem ininus dimittitur, minus 
diligit !*. » Igitur secundum fidem et animz con- 
tentionem et venia mensuratur, ut. dixit : « Sccun- 
duin. fidem tuam fiat. tibi !*. » 


QUAESTIO LXX. 
Unde apostoli acceperint ansam tradende remissio- 
nis peccatorum ac paonitentia. 
Ubi de concedenda remissione locutus est Do- 
minus, et eandem facultatem ecceperunt apostoli? In 


12 Matth, ix. 29. 


923 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


924 


toto Evangelio hoc prxdicavit, hoc docuit, hoc A γελίῳ xal τοῦτο ἔχηρυξε, xal τοῦτο ἐδίδαξε" xal 


remissionis peccatorum donum discipulis tradidit. 
lllud praescripsit postulari enixis precibus, quia 
majus est donum nobis concessum, el omne nostra 
spei fundamentum. lllud apostolis dedit munus el 
l'etro ante resurrectionem, οἱ post resurrectionem 
iteravit. 

QU/ESTIO L3 XI. 


Quare in hac vila multos modos  demittentis se ad 
nos benignitatis, bonitatis ac penitentie Deus de- 
monstrat, iu aliera autem rigide aque in eternum 
puniet ? ubi igitur ejus bonitas? 

Bonus supra wodum est Deus, et bonitatis ejus 
nou est ownino (ipis, οἱ nunquam a bonita!c deces- 
surus est, cum unus sit natura bonus et solus om- 
niuo immutabilis. idcirco sive quosdam beatificet , 
eive quosdam puniat, utrumque optime facit, cum 
8: natura bonus et justus. Justitie nunquam obli- 
viacens, bonitate sola nosex nibilo produxit, et cum 
j'stitia guberuat. Onine bonum in nostrum creavit 
commo:lum ; unde etiam eduxit mundum liunc quem 
videmus universum, paradisum quoque creans pro- 
pter nos, in illo futura nobis bona disponens, quibus 
pro justitia etLopportune fruamur omnibus bonis, hic 
praz'sentibus, illie futuris. Ad imaginem nam propriis 
manibus nos plas.navit. In nobis posuit animam, in- 
telligentia, rationo et. voluntate preditam, quam 
replevit totius sapientie ct scientie donis, in ipsa 
superseminaus divina omnium virtutum. semina: 


Mta ut etiam sine. magistro nosse possimus et que ἢ 


Deo sunt grata et que odit Deus; sed et horum a 
prineipio magistros prebuit. Primo quidem creatio- 
nem oninem ostendit voluntati suse optime obedien- 
tem et ipsa motam, ut nos quoque Deo obediamus, 
et ejus beneplacito moveamur. Deinde pra buit san- 
ctorum  patriareharum et. prophetarum | ingentem 
muliitedimem : legeimque desuper. constitait ; mi- 
ralilia operatus est signa; malos et peccatores mi- 
ais primum insecutus punivit; bonis benedixit ; 
denique, iagravescente malitia, venit ipse sua 
spoute Dei Verbum descendens usque ad nos propter 
nos; earnem sanctam ex Vírgine sumpsit, divinam 
agens vitam, miracula producens innumera, cxele- 
stem tradens doctrinam et divina praecepta, tandem 
pro nobis passus est, et mortuus resurreit οἱ in 
caelos ascendens gratia οἱ fortitudine nos replevit 
in nos demittens e coelo dona Spiritus sancti, per 
quem $aicios $uos Cornsecravit pracones, potentes 
opere εἰ verbo , qui et nomen ejus et doctrinam in 
4oto orbe terrarum spargerent, Unde ubique ap- 
joruerunt sacerdotum populi, martyrum cliori, mo- 
nacliorum et virginum agmina, et credentium om- 
nium immensi multitudines, ex omuibus gentibus 
congregata, absque imperio et violentia, sed in solo 
Dei verbo et virtute; et a piscatoribus orbis salu- 
laribus retibus captus est; et multi ex conversis 
elevati. sunt, qui juxta spostolos sizuis et virtuti- 
bus pariter splenduerunt. Batum est denique illud 
"^rfeclissimuti poenitentie munys, omnem scrmo- 


τοῦτο τοῖς μαθηταῖ; δέδωχε δῶρον τὸ ἀφιέναι" xol 
τοῦτο προσεύχεσθαι προσέταξε" καὶ τοῦτο τὸ μέ- 
γίστον δῶρον ἐν ἡμῖν * καὶ ἢ ἐλπὶς ἡμῶν ἐν τούτω. 
Καὶ πρὸ τῆς ἀναστάσεως δὲ τοῦτο τοῖς ἀποστόλοις 
δέδωχε χαὶ τῷ Πέτρῳ, xa μετὰ τὴν ἀνάστασιν. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ OA. 


Διατί ἐνταῦθα μὲν πο.1:λοὺς τρόπους συγκχατα»- 
6ác&vc καὶ ἀγαθότητος καὶ μδταγοίας ἔδειξεν 
ὁ Θεὸς, ἐχεῖσε δὲ ἀποτόμως κοιϊάζει χαὶ 
αἰωνίως ; Ποὺ ἄρα τὸ ἀγαθόν ; 
᾿Αγαθὸς xal ὑπεράγαθης ὁ Θεὸς, xal τῆς αὐτοῦ 
ἀγαθότητος ὅλω; οὐχ ἔστιν ὅρος 359 Οὐχ ἐξί- 
σταται οὖν τῆς ἀγαθότητος πώποτε, φύσει μόνος 
ὧν ἀγαθὸ;, χαὶ ἀναλλοίωτος μόνος (v. Διὸ χαὶ εὑὐερ- 
Ὑετῶν xal τιμωρούμενός τινας, ἀγαθῶς ἕἔχαστον 
ποιεῖ, ἐπεὶ xal ἀγαθὺς φύσει, xal δίχαιος ςφύσε: 
ἐστὶ, καὶ τὰ τῆς διχαιοτύνης οὐχ ἀποδάλλετχι, Διὸ 
τῇ ἀγαθότητι μόνῃ παραγαγὼν ἡμᾶς; ἐκ μὴ ὄντων, 
ἐν δικαιοσύνῃ καὶ χρίτει οἰχονομεῖ, xat οὐδὲν τῶν 
ἀγαθῶν ἐνέλιπε μὴ ποιέσας δι᾿ ἡμᾶς. Ὅθεν παρ- 
ἦγαγε μὲν τὸν ὁρώμενον τοῦτον κόσμον" τὸν rapi. 
δεισόν τε χτίσα; DU ἡμᾶς, καὶ τὰ μέλλοντα ful 
ἀγαθὰ ἑτοιμάσας, ἵνα τούτων ἀπάντων δ: καίω- χαὶ 
κατὰ καιρὸν ἀπολαύωμεν, ἐνταῦθα μὲν τῶν παρό .- 
των, ἐχεῖσε δὲ τῶν μελλόντων ὕστερον. Κατ’ εἰχόνα 
ἰδίαν οἰκείαις χερσὶν ἔπλασεν ἡ "ἄς. Ἐέθηχεν ἡμῖν 
votpáv καὶ λογιχὴν xai θελητιχὴν Ψυχέν " ἐνέπλη- 
δεν αὐτὴν πάσης σοφίας xal γνώσεως. ἐνεφύτευτιν 
αὐτῇ πᾶν «Uu; θείας ἀρετῆς, xal διδασχάλου χωϑὶς 
γνωστὰ ἡμῖν ἐστι τὰ θεοφιλῇ πάντα xal τὰ θεομισῖ" 
ἀλλὰ χαὶ διδασχάλους ἐξ ἀρχῆ: δέδωχε. ΠΙρῶτον μὲν 
τὴν ὁρωμένην χτίσιν χατὰ τὴν θέλησιν αὐτοῦ χαλῶ; 
χινουμένην, ἵν᾽ ὑπυτασσώμεθα xal ἡμεῖς αὐτῷ τὸ 
Θεῷ, xat κατὰ βούλησιν τούτου χινώμεθα " ἔπειτα 
διχαίων ἔδειξε πληθὺν καὶ πατριαρχῶν xal πρλφη- 
τῶν * νόμον τε ἐπέστησε " σημεῖα εἰργάσατο " ἣ τεί- 
λησεν ἁμαρτάνουσιν * ἐχόλασεν" εὐηργέτησεν ἀγ1- 
θούς " τέλος, αὐξηθείσης τῆς χαχίας, ἦλθεν αὐτὸς 
δι᾽ ἑαυτοῦ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος δι' ἡμᾶς μέχρις ἐμῶν. 
Σισάρχωται Aylo; Ex τῆς Παρθένου" πεπολίτευται 
θ:ἰω; " εἰργάσατο θαυμαστὰ, νενομοθέτηχεν ἐπου- 
ράνια, πέπονθεν ὑπὲρ ἡμῶν, χαὶ ἀναστὰς xal àvz- 


D ληφθεὶς ἑ αρίτωσε, καὶ ἐνεδυνάμωσεν ἡμᾶς, ££zro- 


στείλα; ἡμῖν ἐξ οὐρανοῦ τὴν χάριν νοῦ Πνεύματο΄, 
δι' ἧ; ἀνέδειξε κήρυχας θείους ἑαυτοῦ, δυνατοὺς ἐν 
ἔργῳ καὶ λόγῳ τῇ οἰχουμένῃ πάσῃ τὴν ἑαυτοῦ γνῶ- 
σιν ἐξήπλωσεν. Ὅθεν ἱερέων ὥφθησαν δῆμοι, μαρ- 
τύρων χοροὶ, ἀσχητῶν χαὶ παρθένων πλήθη, χαὶ τῶν 
πεπιστευχότων ἀπάντων τὸ ἀναρίθμητον σύστημχ, 
ix πάντων συναθροισθέντων ἐθνῶν, τυραννίδο; χω- 
pe ἐν λόγῳ μόνῳ Θεοῦ χαὶ θείαις δυνάμεσι" χαὶ oc 
ἀλιέων ἡ οἰχουμένη ἐσαγηνεύθη, χαὶ πολλοὶ τῶν 
κατωρθωχότων γεγόνασι, χαὶ χατὰ τοὺς ἀποστόλους 
αὐτοὺς, ἐν σημείοις τε χαὶ δυνάμεσιν ἔλαμψαν. Τὸ 
μέγα δὲ τελευταῖον τῆς μετανοίας δέδοται δῶρυν, 
ὑπὲρ λόγον ὃν καὶ ἔννοιαν εὐεργέτημα. "Aypt yào 
xat αὐτῆς τῆς τελευταία; ἀναπνοῆς χορηγεῖται, μό- 


925 


RESPONSA AD GABRIEULEM PENTAPOLITANTUM. 


026 


νον τῆς μετανοία: γνησίως γινομένις xal χαθαρῶς, ἃ nem et cogitationem excedens beneficium, quo us- 


Ταῦτα τοίνυν ἅπαντα xaX ἔτι πλείω & οὐ δυνατὸν 
λέγειν ὅλως ἣ ἐννυεῖν οὐ μεγίστης ἀγαθότητος Éc- 
τα; Πάντως: ὑπερδαλλούσης καὶ ὑπὲρ λέγον. Λοιπὸν 
xa ἡ ἐν τῷ μέλλοντι βασιλεία δωρεᾶς τε χαὶ àya06- 
“τος " xal ἡ αἰώνιος τιμωρία δικαιοσύνης καὶ ἀγα- 
θότητος * δικαιοσύνης μὲν, ὅτι ὅπερ τις ἠρετίσατο 
εἴληφε, χαὶ ἐν ᾧπερ ἔμεινεν ἄχρι τὴν ἐξουσίαν ἐν- 
ταῦθα εἶχε τὴν ἑαυτοῦ, ἐν τούτῳ εὑρίσχεται ἀγα- 
θότητος δὲ, διὰ τὸ μὴ τὰ ἴσα δοῦναι λαδεῖν «ol, δι- 
xaíot; τοὺς ἀμαρτήσαντας. Ὅθεν ὁ ἀγαπήσας ἀγα- 
πηθήσεται διχαίως. Καὶ οὗ τοσοῦτον ὅσον ἡγάπησεν, 
ἀλλ᾽ ὅσον ἀγαπᾷ ὁ Θεός τε xol δίδωσι. Kal ὁ á uaprt- 
σας χαὶ μεταγνοὺς ἀγαθότητι ἐλεεΐται᾽" καὶ οὐ μόνον 
λυτροῦται τῆς διχαιοτάτης τιμωρίας, ἀλλὰ xal με- 
ταλαμθάνε: χατὰ χάριν τῶν ἀγαθῶν. 'O δὲ μὴ θε- 
λήσας ἀγαθὸς εἶναι, μηδὲ χατχγνοὺς τῶν χαχῶν, 
“μηδὲ ἀποστῆναι θελήσας ὅλως, μτδὲ τῇ μετανοίᾳ 
χρησάμενος, τίνι λόγῳ ἐλεηθήσεται μὴ θελήσας ; 
Ὅθεν ἐπεὶ ἔχαστ᾽ς ix τῶν ὧδε τὸ αἰώνιον συνιστᾷ 
διὰ τῆς προαιρέσεως ἑχυτοῦ, εἶτε ἀρετὴν, εἴτε χα- 
κίαν ἑλόμενος, χαὶ τῷ χαιρῷ τῆς ἀνταποδόσεως 
ἀγαθότητι καὶ διχαιοσύνῃ Θεοῦ τοῖς τε διχαίοις f) 
«y ἀγαθῶν εὐφροσύνη αἰώνιος ἕσται, χαὶ τοῖς πο- 
vno^t; fj τιμωρία αἰώνιος. Καὶ τοῦτο μᾶλλον ἔργον 
τοῦ φύσει ἀγαθοῦ xal ὑπεραγάθου Θεοῦ, ὃς ἐστιν ἀγα- 
θός. Μεγίστη οὖν πλάνη καὶ τὸ τέλος ἐννοῆσαι xo- 
λάσεως, χαὶ τὸ μὴ ἀγαθὸν εἶναι νομίζειν τὸν ὑπερ- 
&va^0y θεὺν, τοὺς πονηροὺς δικαίως xal ἀγαθῶς τι- 
Ἑωρούμενον" χαὶ τῆ; θείας οἰχονομίας 8.60 τοῦ 
Λόγου τοῦτό ἐστιν ἀνατροπκῆς ἐπιχείρησις, xai τῶν 
παλαιῶν νομίμων £x Θεοῦ πάντων χαὶ νέων ἀθέτη- 
σις, xal πρὸ; ἀπώ ειαν τοὺ; φρονοῦντας ἁλότως 
ἄγουσα παντελῆ xal ἀσέδειαν. Διὸ φευχτέον ἐκ ταύ- 
τῆς τῆς λύμης πάσῃ σπουδῇ, χαὶ ἔργοις χαὶ λόγοις 
xat ἐννοίαις φρονῶμεν τὰ τῆς Ἐχχλησίας ὡς ἀληθὴ" 
καὶ τῶν τῆς μετανοία: ἀντεχώμεθα, δι᾽ ὧν τωθῆ- 
ναι ἐξομολογήσει μόνῃ xal ἀπ᾽χῇ τοῦ xax29, φιλ- 
ανθρωπίᾳ τοῦ ἀγαθοῦ" xal τὰ τῆς μετανοίας πάντα 
ἐννοῶμεν * ἐπεὶ xa), « Μετανοεῖτε, » φησὶν, « ἢγ- 
ΥὙΧ8 γὰρ dj βασιλεία τὼν οὐρανῶν. » 


que ad ultimum vite spiritum docemur vere legiti- 
wo et sancto dolore peccata purgare. Ilic igitur 
omnia et plura quae nec dicere nec cogitare om- 
nino possumus, nonne sunt maxime dilectionis 
et bonitatis opera? Certe quidem (anta ut. ver- 
bis exprimi nequeant, Ceterum regnum quod in 
futuro promittitur, gratias munus erit et bonitatis ; 
et poena quax pariter zsternum luenda erit, justiti:e 
et bonitatis est ; justitia quidem, quia quod quis 
elegit illud accepit ; et in quo statu mansit quamdiu 
libertatis suz usum hic habebat, in eodem iuveni- 
tur in :lernum ; bonitatis vero, quia peccatoribus 
nou similia et eadem conferantur dona quz justis. 
Unde, qui dilexit, merito diligetur. Et non dat 


B Deus tantum quantum quis dilexit, sed quantum 


ipse diligit Deus renumerat. Etenim qui peccator 
exstitit si resipuerit misericordiam conseque- 
tur, οἱ non modo eximitur a pena quam justis- 
sime meruerat, sed accipiet de infinita bonitate 
secuudum gratiam. Qui vero noluerit esse bouus, 
qui mala non fugerit et contempserit, et ab cis no. 


luerit averti nec poenitentize fructus facere, qua 


ratione misericordia prosequetur nolentem ? Unde 
cum unusquisque asternum permaneat in eu 
quod vivens elegerit sive in virtute, sive in malitia, 
ita et in'tempore remunerationis, et a bonitate et 
justitia Dei justi erit perennis fruitio bonorum , 
malis vero jugis et perpetua passio poenarum. Et 
illud est maxime opus Dei qui natura bonus, imo 
summe bonus est, ut vere est bonus. Maxiwusigitur 
error, penarum finem sestimare futurum, et boni- 
tate carere summe bonum Deum cum puniat malos 
juste benigneque : hoc est providentiz et sapientize 
Verbi Dei subversionem attentare; antiquarum et 
recentium constitutionum testimonium amandare; 
qui error absurdus in ruinam et impietatem im- 
pingit. Jdeirco omni conamine fugienda est ta- 
lis pernicies; opere, verbo, et sensu qua docet 
Ecclesia ul verissima credamus : penitentie ope- 
ribus in quibus est salus, firmiter adhsreamus, ni- 


mirum coufessioni , aversioui a malo et amori summi boni : poenitentiamque semper cogitemus, 
meditemur et secteur. Dominus eni dixit ; «Peenitentiam agite; appropinquavit enim regnum cco- 


lorum !*. 9 
EPQTHZIZ OD'., 
Τιγὲς 06v αἰσχροχέρδειαν ἴσως τοὺς προσιόν- 
τας πγευματιχοὶ χανονίζουσιν Vii dot 
στοιεῖν,, καὶ τὸ δόμα ζητοῦσι. Κωλύουσι δὲ c 
εὐχέλαια καὶ «“1:ειτουργίας ποιεῖν διὰ d diia 


τῶν ἱερέων, εἰ xal xaJóv slvat τούτοις δοκεῖ 
τὸ τοιοῦτον. Ποῖον δὲ éx τούτων τὸ κρεῖσσον ; 


T5 τοὺς πνευματιχοὺς Πατέρας ἐχδιδάσχειν τοὺς 
δι᾽ ἐξαγόρευσιν πλημμελημάτων αὐτοῖς προσιόντας, 
ἐλεημοσύνας ποιεῖν xal αἰχμαλώτων ἑλευθερέας, 
εὐχέλαιά τε xal λειτουργίας xai λοιπὰ ὅμοια, ἀγα» 

ἡ xai ὑπὸ τῶν Πατέρων τεταγμένον, xal λίαν im. 
οχφελές " xal ὕσῳπερ διεγείρει τίς τινὰ xphc τὰ 
ὑπὲρ αὐτοῦ θεῖα ἔργα, εἶτε πρόθυμον εὑρὼν, εἶτε 


"Ὁ Matth, igi, δ, 1v, 17, x, 7. 


QUAESTIO LXXII. 


Quidam confessionarii, ex turpis lucri cupiditate 
[ortaesis, injunguni accedentibus pornitentibus elce- 
mosynas (acere, ei donum quarunt : in detrimen- 
(um sacerdotum aulem prohibent ad euchelga ccn- 
ferre, et ad liturgias, licet et illud bonum esse 
existiment. Quaritur utrum horum sit melius. 


Quod Patres spirituales eos qui accedunt ad 
confessionem peccatorum admoneant facere eleemo« 
synas in redemptionem captivorum , confectionem 
olei sacri vel misse celebrationem, aut alia similia, 
bonum est et a Patribus ita constitutum, et multa 
exinde habebit utilitatem; et quotiescumque 
quis excitat alium ad persgenda pro 80 oP 


927 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


978 


viua, sive jam paratum inveniat, sive non paratum A μὴ πρόθυμον διεγείρα: πολλὴν αὑτῷ προξενεῖ τὴν 


impellat, inultam iili eonferet utilitatem, οἱ ipse 
communicabit mercedi operarii, Nec oportet eos 
tantum qui peccaverunt ad cleemosynam ct cz- 
tera. opera misericordiz et pietatis. excitare, sed 
ctiam fratrem. qui non. peccavit ; fieri enim uon 
potest ut quis non peccet. Attamen juste. vivere 
potest liomo, opera justitie exercens. Et justitia 
est ut. Deo et fratri secundum quod. docemur de- 
lita priestemus officia et charitatem. Amor erga 


Deum vult ut vivamus immaculati et irreprehensi« 


biles, et. ut. ipsum precemur, et ejus canamus 
gloriam, et. conveniamus ad templa ipsius sancta. 
&d liec. etiam afferre ei debemus quod accepimus 
ah eo, ad ejus gloriam et honorem et nostram in- 
nocentiaimn, et ut sanctitatis et consecrationis divinae 
possimus participes esse. Amori autem erga fratres 
jucluduntur non solum oblivio injuriarum ex ani- 
ino, bona conversatio et. vinculum pacis, et unitas 
conformitasque sermonum laudumnque, qua debe- 
inus prastare; sed lizec operibus oportet ostendere : 
escam tribuendo esurienti et sitienti potum, pere- 
griuo hospitium, nudo vestimentum, et infirmo con- 
solaiionem, et iu carcere deteniis curam et sollici- 
tudinem, ut docuit Salvator; qui illa opera exer- 
centes beuedictos vovat, eis in (ine gratificaturus 
regnum caelorum. Masiuie ergo necessarium est, ut 
dictum est, fratres docere et exhortari ut opera 
bonitatis exerceaut , eleemosynas et sacrillcia offe- 


ὠφέλειαν, xal χοινωνὸς ἔσται τῷ ἐνεργοῦντι τοῦ 
μισθοῦ. Καὶ χρὴ οὐ μόνον ἡμαρτηχότας πρὸς 
ἔλεον χαὶ τὰ λοιπὰ διεγείρειν, ἀλλὰ χαὶ τὸν μὴ 
πλημμελήσαντα ἀδελφὸν, ὅπερ ἐττ᾽ν ἀδύνατον μὴ 
ἀμαρτῇῆσαί τινα. Ὅμως εἰ χαὶ διχαίως βιῶν ἐστί 
«ἰις, καὶ τούτου δίχαιης ἔτται, ἐχ τοῦ τὰ ἔργα 
«ἧς δικαιοσύνης ποιεῖν, Διχαιοσύνη δὲ ἀπονέμειν 
τῷ Θεῷ καὶ τῷ ἀδελφῷ καθὰ διδασχόμεθα τὰ τῆς 
ὀφειλῆς xal ἀγάπης, ᾿Αγάπη δὲ εἰς Θεὸν χαὶ τὸ 
καθαρεύειν μὲν καὶ προσεύχεσθαι xal ἀνυμνεῖν a5- 
τὸν χαὶ δοξολογεῖν, χαὶ προστρέχειν αὐτοῦ τοῖς 
θείοις ναοῖς. Πρὺς τούτοις δὲ xai τὸ προσάγειν αὐτῷ 
ἐξ ὧν λχαμόάνομεν παρ᾽ αὐτοῦ, εἰς δόξαν αὑτοῦ καὶ 
τιμὴν xal ἡμετέραν χάθαρσιν, καὶ τοῦ θείου ἁγια- 
σμοῦ μετοχήν. Καὶ ἐν τοῖς ἀδελφοῖς δὲ οὐ μόνον διὰ 
τῇ; ἀμνησιχάχου γνώμης xal καλῆς διχθεσεως xal 
«τρόπου εἰρηνιχοῦ, xal συνεργίας τῆς διὰ λόγων xal 
ἐπαίνων xal ἐγχωμίων, ἀπουέμειν τὸ ὀφειλόμενον, 
ἀλλὰ xal δι᾽ ἔργων τοῦτο δειχνύναι, ἐν τῷ τρέφειν 
πεινῶντα, καὶ ποτίζειν διψῶντα, χαὶ ξένον συνάγειν, 
xai γυμνὸν περιδάλλειν, xal ἀσθενῆ ἐπισχέπτεσθαι, 
καὶ τῶν ἐν φυλαχῇ προνοεῖσθαι, ὡς ἐδίδχξεν ὁ Σω- 
τὴρ, δι᾽ ὧν xal εὐλογημένους καλεῖ τοὺς τὰ τοιχῦτα 
δρῶντας, xal τὴν βασιλείαν αὐτοῖς χαρίζεται. ᾿Αναγ- 
χαιότατον οὖν, ὡς εἴρηται, τὸ ἀγαθοεργεῖν ἐκχδ:- 
δάσχειν, xal ἐλεημοτύνας xat θυσίας ἱερὰς ἐκτελεῖν 
«οὺς ἀδελφού:. Καὶ τοῖς ἐγχλήμασι μὲν ὑποχειμέ- 
vot; ὡς; xavóva τοῦτο διδόναι χρὴ, τοὺς λοιποὺς δὲ 


rant. flis deinde qui contentionibus implicati eunt (2 τοῦτο παραινεῖν ποιεῖν xal μὴ ἐνεχομένου; ἐγχλή- 


hzc sit agendi norma ; ut reliqui ita exhortari sa- 
tagant, ne contentiones iterum flant, propter officia 
qui? Deo debentur et. ue quis in peccatum labatur. 
Se et pro p.rentibus et cousanguineis οἱ cseteris 
piis oportet. ownes offerre sacrificia Deo, sicut et 
in honorem et memoriam sanctorum, quos invenire 
possimus :ediatores salutis nostra, et deinde cum 
ipsis communicare gloriam Christi. Paenitentes in- 
Super qui accedunt monere oportet ut. ista. faciant 
vero amore Dei. Quod przterea ad Patres spiritua- 
les attiuet, hec omnia non propter quaestum faciant, 
quie Dei sunt intercipientes, in suam pessimam 
ruinam, et de. quibus ratio erit. reddenda. Offe- 
rentes autem idem faciunt ac illi qui projiciebant 


μασι, διά τε τὴν πρὸς Θεὸν ὀφειλὴν, χα! τὸ μὴ àv- 
αμάρτητόν τινα εἶναι. Καὶ ὑπὲρ γονέων δὲ χαὶ συγ- 
γενῶν χαὶ λοιπῶν ἄλλων εὐσεδῶν ὀφεΐλειν προσφέ- 
ρειν Θεῷ πάντας, καὶ ὑπὲρ τιμῆς xol μνήμης ἀγίων, 
ὡς ἂν μεσίτας ἐχεῖσε εὕροιμεν xal συγχοινωνοὺς 
τἧς δόξης Χριστοῦ. Καὶ ταῦτα μὲν διδάσχειν τοὺς 
προσιόυτας θεοφιλῶς ἐνεργεῖν " οὐ μὴν δὲ τοὺς πνεν- 
ματιχοὺς Πατέρας ἐπὶ χέρδει τουτὸ ποιεῖν, τὰ τοῦ 
Θεοῦ νοσφιζομένους * ζημία γὰρ αὐτοῖς ἡ μεγίστη, 
χαὶ λόγον ἀπαιτηθήσονται. Καὶ οἱ μὲν διδόντες 
ἐχεῖνο ποιοῦσι τὸ τῶν ῥιπτόντων τὰ ὑπάρχοντα 
παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων" οἱ δέ γε παρα- 
χρατοῦντες, ὅπερ σὺν τῇ Σαπφείρᾳ ὁ ᾿Ανανίας, xel 
χεῖρον" ἐπεὶ ἐχεῖνος ἐκ τῶν ἰδίων ἐνοσφίσατο. Οὖ- 


hona qua habebant ante pedes apostolorum ; cum D τος γὰρ ὁ ᾿Ανανίας ἐπαγγειλάμενος ἅπαν δοῦναι τὸ 


partem ex eis retinent imitaatur Ananiam eum Sa- 
plira et pejus agunt, llle quidem ex propriis sub- 
trahens, tolum agri pretium attulisse se przedicabot 
el ante pedes sancti Petri exspiravit simul cum 
uxore , sacrilegii manifeste reus factus. Tale 
judicium sibi parant, ut et antea dixi, opinor, 
qni subtrabunt ea qua Dei sunt ut exinde thesau- 
rizent. Sed non dedignandum, neque denegandum, 
operarium quemlibet ad suam solam utilitatem 
iIructum percipere. Sic enim docet Paulus, nobis 
gregem proponens laborantis coloui ct pastoris fru- 
ctum facientis; quamvis ipse Evangelium gratis 
p'edicans et mercedem e ccelo sperans non uterc- 
tur liac facultate, Nam idcirco laborabatet opere suo 


τοῦ κτήματος τίμημα, xal νοσφισάμενος ἐξ αὐτοῦ, 
παρὰ τοὺς πόδας τοῦ θείου τέθνηχε Πέτρου σύναμα 
τῇ γυναιχὶ, ἵερόσυλος. ἐχφανθεὶς, οὗ τὸ κατά. 
χριμα οἶμαι, ὡς καὶ προέξφην, λαμθάνειν εἰς 
ἑαυτοὺς, τοὺς παραχρατοῦντα; τὰ τοῦ Θεοῦ xal 
861 ἐξ αὑτῶν θησαυρίζοντας. Tijv χρείαν δὲ γε 
μόνην λαμθάνειν ὡς χοπιῶντά τινα, οὐκ ἀπόδλητον. 
Καὶ Παῦλος τοῦτό φησιν, ἀπὸ τοῦ χοπιῶντος γεωρ- 
γοῦ καὶ τοῦ πο'μαίνοντος ποίμνην παριστῶν ἡμῖν, 
εἰ χαὶ αὑτὸς ἀδάπανον ἐτίθη τὸ Εὐαγγέλιον, xal 
τοὺς μισθοὺς ἐλπίζων ἐξ οὐρανοῦ οὐχ ἐχρήσατο 
καύτῃ τῇ ἐξουσίᾳ. Διὸ xal χοπιῶν fjv χαὶ ἔργαζό- 
μενος ταῖς χερσί. « Καὶ ταῖς χρείαις μου, φησὶ, καὶ 
τοῖς; o03t μετ᾽ ἐμοῦ, ὑπηρόξησαν, αἱ χεῖρες αὗται. » 


929 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


930 


Αιὸ ὁ τῶν ψυχῶν olxovópoz ὁὀςείλει σχεδὸν μηδενὸς A victam quirebat, ut testatur : « Ad ea qve vili 


ἅπτεσθαι τῶν προσφερομένων, εἰ δυνατὸν, ἵνα μὴ 
ἀνάγχην ἔχῃ ἀνασπᾷν ἀλλοτρίας áxávüac- εἰ δέ γε 
χρεία τροφῆς ἣ ἐνδύματος, μὴ τὸ περιττὸν, ἀλλὰ τὸ 
πρὺς χρείαν μόνον ποιείτω, καὶ τὰς εὐχὰς ἀποδι- 
δότω, καὶ τὰς θυσίας ἐχτελείτω ὑπὲρ τοῦ προσε- 
νέγχαντος τῷ θεῷ, μεμνημένος καὶ τῶν πενήτων, xal 
ὅτι οὐχ αὐτὸς μόνον, ἀλλὰ xal ἕτεροι τῆς χρείας 
ἀνάγχην ἔχουσιν. Εἰ δὲ χαὶ ἰδιώτης ὁ τὰ τῶν μετα- 
νοούντων δεχόμενος, ἀσφαλιζέσθω πλέον " ὅτι διὰ 
«ἧς ἱερωσύνης τὰ τῆς σωτηρίας τοῖς ἀνθρώποις 
ἐνεργεῖται, καὶ διὰ τῆς ἱερᾶς δὲ θυσίας χαὶ εὐχε- 
λαίου καὶ τῶν λοιπῶν τελετῶν ἡ ἄφεσίς «s xal xá- 
θαρσις δίδοται, xat dj μετάδοσις τυῦ ἀἁγιχσμοῦ, xal 
μᾶλλον τῆς χρείας ἔχουσι χοινωνίας ἡ μετὰ Χριστοῦ 
ἕνωσις, Διὸ εἰ πάθει τις οἰχείῳ, f| ὡς διαφθονούμε- 
yo; ἱερεῖ, 4 ὡς παραχερδαίνειν αὐτὸς βουλόμενος, 
χωλύει μὲν ἱερεῦσι διδόναι, ἣ τὴν φριχτὴν θυσίαν 
ἣ τὰ τοῦ εὐχελαίου γενέσθαι ὑπέρ τινος, προφασίζε- 
. tat δὲ τὴν ἐλεημοσύνην, xal τοῦτο χρεῖσσον εἶναι 
πάντων φησὶ, χαὶ ἀποστερεῖ «uva τῶν πιστῶν τῆς ἀπὸ 
τοῦ ἁγίου ἐλαίου καὶ τῶν εὐχῶν καθάρσεως, καὶ τοῦ 
θείου ἀπὸ τῆς χοινωνίας ἣ ἱερουργίας ἁγιασμοῦ, αὐτὸς 
τὸν περὶ τούτου λόγην μᾶλλον ἀπαιτηθήσεται. Πλὴν καὶ 
ixastov τῶν ἁμαρτημάτων τὸ οἰχεῖον ξξε: χαὶ ἀνάλο- 
γὸν ἐπιτίμιον, xal οὐ πάντα δι' ἑνὸς ἔσονται συγ- 
χωρούμενα * ἀλλ᾽ εἰ μὲν φόνος εἴη τὸ ἔγχλημα, μετὰ 
τὸν χανόνα τῆ; ἘἜχχλησίας χαὶ αἰχμαλώτου λύτρον 
ὑπὲρ τοῦ ἡμαρτηχότος χαὶ τοῦ τεθνηχότος εἰ πε- 
ρ'ουσίαν ὁ φονεύσας ἔχει, γινέσθω ψυχὴ ἀντὶ τῆς 
ψυχῆς" εἰ δέ γε ἐμδρύου ἀποδολὴ, 6v ἀναδοχῆ: καὶ 
ἀνατροφῆς πτωχοῦ νηπίου ἡ ἰατρεία ἔστω. Εἰ δὲ 
πορνεία ἣ μοιχεία f, τις ἀκαθαρσία, δι᾽ ἀποχῆς πρῶ- 
τον μὲν τοῦ πταίσματος καὶ τῆς ἁμαρτίας, ἔπειτα 
δὲ διὰ 15; χατὰ δύναμιν χαχοπαθείας τῆς σαρχός * ὅτι 
χαὶ τρυφῆς καὶ σαρχὸς ἡδονῆς τὴ ἀμάοτημα. Καὶ ὡς 
«ἢ Εὔᾳ λύπαι ἀντὶ τῆς ἡδονῆς, xal τῷ ᾿λδὰμ ἱδρῶτες 
xal ἄχαυνθα', ὁμοίως στένωτις σαρχὸς εἰς ταπείνω- 
σιν αὑτῆς τε xal ἰατρείαν ἔσται τῷ διὰ φιληδονίας 
πεπόντι, Εἰ δ᾽ οὐ προαίρ:σις οὐδὲ ἰσχὺς, δι᾽ ἐλεημο- 
σύνης ἰατρευθήτω ἣ ἐγκρατείας fj λυτρώσεως aly- 
μαλώτον, εἰ εὐπορία τῷ ἡμαρτηχότι ἐστίν * εἰ δὲ 
ἀδιχίας ἔργα συνέδη, διὰ τῆς ἀποδόσεως τοῦ λη- 
φθέντος ἔσται τῆς ἁμαρτίας ἀπαλλαγή. Ἐλεημοσύνη 
δὲ κατὰ τὸν Zaxyalov χάθαρσις ἔστω τοῦ τῆς ἀδι- 
χίας χαὶ ἁρπαγῆς ἐγχλήματος. Εἰ δὲ βλασφημία ἣ 
ἄρνησίς τινι γέγονε, διὰ προσευχῆς συνεχοῦς, ἵνα 
τὴν βλασφημίαν ἐξέλῃ, καὶ δαχρύων, 1v ἐχπλυνθῇ, 
xai ἐλεημοσύνης ἵν᾽ ἑλέους ἐπιτύχῃ ἀθετήσας τὸν 
ποιητὴν, χαὶ ἐγχρατείας διὰ τὰς χρεωφαγίας χαὶ τὰς 
ἀχαθάρτους ἄλλας τροφάς, Ἐπιορχία δὲ εἰ συμδαίῃη, 
ἣ διαδολή τινο; πρὸς ἕτερον, ἣ προδοσία πρὸς ἄρ- 
χοντα πταίσαντος ἣ μὴ πταίσαντος, διὰ τῶν ὁμοίων 
τῖς βλασφημίας διορθωθήσεται ὁ πεσὼν, καὶ τοῦ 
ἀπαλλάξαι τὸν ἄνθρωπον τοῦ χαχοῦ. ᾿Ενέχεται γὰρ 
τοῦτο πρῶτον ποιῆσαι, εἰ δύναται, ὡς χαὶ τὴν ἀδι- 
χίαν πρῶτον ἀποδοῦναι ὁ ἀδιχήσας f) χλέψας, εἴτε 


5 Act. xx, δέ. 


opus erant, et his qui mecum sunt miunistracerunt 
manus iste 15. » Quare moderator animarum nihil 
prope ab oblatis desumere debet, si fieri potest , 
nisi forte necesse habeat alienis difficultatibus ob- 
venire, aut opus habeat in victum et in vestimen- 
tum, non splendide quidem impendere, sed tautum 
prout necesse habet, et fundat preces, et sacrificia 
Deo adimpleat pro offerente, pauperum recordatus; 
non enim ipse solus, s*d adhuc cizteri jus habeut 
in tales fructus, Et si privatus aliquis a, poeniten- 
tibus recipiat, caveat magis, quia per sacerdotium 
salus hominibus provenit, et quia per divinum sa- 
crificium, per sacrum oleum et per caeteras sanctas 
ceremonias venia conceditur et innocentia restau- 
"ratur, et participatio sanctificationis Dei, et maxime 
, unio cum Christo per fructus communionis. Quare 
$i acciderit alicui ut vel invidia erga sacerdotem , 
vel spe proprii commodi et lucri, prohibeat ob!a- 
tiones fleri sacerdotibus, vel offerri sacrificium 
tremendum, vel confici oleum sacrum pro aliquo, 
eleemosyuam vero preteudat , quasi sit hiec. oui- 
nium boaorum, maximunt, et ita aliquem. fldeliu:n 
arceat a comparanda inuocentia quas ex sacro oleo 
obtioetur, vel a divina benedictione qua ex commu- 
nione aut sacrificio percipitur, ille maximos liujus 
criminis rauonem reddere debebit. Interva. vevo 
caveatur insuper singulis peccatis suam proprian 
deberi multam, nec omnia eodem modo expiaidla 


Ο esse et remittenda, Si ergo agatur de howici.ii 


reatu, secundum Ecclesi: canones, δὶ occidenti 
fuerit fortune copia, pro se et pro oecisoexpiarurus 
solvet pretium unius captivi, et sic erit auiina pro 
auia, Si fuerit abortivus, remissionem mereatur 
alendo et educando pauperem aliquem infantem, 
Si de fornicatione agatur, vel adulterio, v. alia 
quavis impuritate, remissio flet primo per ce-saso- 
nem culpe et peccati : deinde carnem pro posso 
castigando, quia peccatum fuit in mollitie et volu- 


. ptate caruis, Et sicut Eve dolores pro voluptate, 


et Adamo sudores et tribulos et spinas minatus est 
Deus, ita repressio carnis sit in ejus humiliaüoncm 
et sanationem illi qui concupiscentia Carnis pecca 

vit. Si vero nec υἱ genus, nec infirmitas obstet, 
penitentiam faciet per eleemosynam, abstinentiam 
aut redemptionem captivi. Si vero opesinjustitia par. 
(28 sint alicui, restitutione ablati peccati venia im- 
petrabitur, ut Zachzi monemur exemplo, qui elee- 
mosyna redemit injustitize et avaritie reatum. Si 
autem peccatum blaspheiniz vel Dei negationis ali- 
cui acciderit, assiduis vacet orationibus, ut. miseri- 
cordiam pro blasplicimia obtinest, et jugibus lacry- 
mis eam abluat, et eleemosyna, ut. inisereat Deum 
miseri hujus, qui antea Creatorem spreverat, et 
denique abstineutia ab esu carnium vel ab alils quo- 
quomodo impuris. Si crimen perjuril incurrerit, vcl 
calumniz alicujus contra proximum, vel proditionis 


931 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


932 


viri. principis, similibus eastigabitur remediis 3€ Α τί τινος εὑρηχὼς, xat μᾶλλεν εἰ καὶ ἐντολὴ γέγονε" 


reus blasphemiz, modo avertat se homo ἃ peeeato, 
Quod primum pro posse studebit agere, sicot et 
primum oportet ut ablatuni reddat. injuste retinens 
vel latro vel ille qui aliquid invenit alterius, ta. 
xime sí jussus fuerit; et nulla. flet remissio nisi 
reddatur possessori injuste spoliato, vel ilti qui per- 
adit, vel eorum filiis , vel erogetur pauperibus 
Itatribus arhitrio Patris spiritualis ; denique in cm- 
teris omnibus agendum est ut canones Ecclesi» 
prrscribunt. Ideo oportet ut animarum prsepositus 
€os probe noscat, et eos ad apicen! exscquatur, nee 
ab-olvat inopportune, laxiori scilicet misericordia, 
quz perdit, dum non cavet. ut. impensissima cura 
innocentiam inquirat, ne in desperationem incidat. 
Oinnia in perfecta mensura sunt facienda : per. 
fecta autem mensura sanctorum, per quos in nos 
ut donum descendit; et in nobls erit, dammodo 


eorum exempla sequi nitamur. Erit ergo judicio, 


sanctorum indulgentia ratio erga eos qui industriam 
diligenter afferent , et fervide poenitentes longe a 
malo discedent, judicem sie propitiatum babentes, 
intro accipient mercedem ad mensuram fervoris et 
poenitentie de bono promisso. Uno verbo iu omn'- 
bus viventium peccatis praecipuum opns et cfflcacius 
est captivorum redemptio, ad typum erectionis 
anims ab impietate et a servitute peccati , qnod 
est ἃ inorte redemptio, primum inter mavima 
opera, et operit multitudinem peccatorum, αἱ scri- 


ptum est '. Deinde si. iminus copiosse peecauti fue- (c, 


rint opes, eleemosyna , in eujus operibus przci- 
puum locum obtinet orphani derelieti et indigeotis 
soll citudo : et deinde infirmorum etin carcere de- 
tentorum cura et consolatio. Postquam autem pec- 
cator a peccatis fuerit eveclus, et digne poeniten- 
tiam egerit, saerum offeratur sacrificium ; in eon: 
demnationem enim esset ei qui peccavit participatio 
sacrae oblationis : et sicut qui communicat indigne 
judicium sibi manducat et bibit, juxta verba Pauli, 
ita condemnabitur qui offert indigne, festa Dei vel 
sanctorum ejus celebrans quin deseruerit peecatem 
et resipnerit. Sacruin autem oleum inter septem sa- 
cramenta utilissimum ut ad sanctificationem, pro 
infirmis, ut traditum est nobis, et. pro emni fideli 
qui accedit ad celebranda tremenda mysteria, ma- 
xime cuim peccatis cuimulatus, canones parnitentiae 
adimplevit, remissionem a l'aire accepit et ad coni- 
inunionen properat : purgat enim peccata cense- 
cratio et unctio sancti olei, ut scribit frater Dumini 
apostolus, et ad lioc concurrunt orationes sascerdo- 
tun, Mortuis vero. maxime profieuum est. &ute 
o: nia sacrificium altaris, caetera autem secundaria, 
quia post mortem fomno ces-at ἃ peceatis, et Chri- 
sto communicat per sacrificium, atque οἱ gau- 
dio οἱ gratia caelesti repletur et ab omni dolore 
redimitur divina misericordia. ÀAnte omnia ergo p:o 
eo offeratur saciliviumr; si. deinde ei sit. cepia fur- 


! Prov. X, 12. 


xaX οὐδὲν ἔσται τὸ λύον, εἰ μὴ ἢ τῷ ἀδιχηθέντι, ἢ 
τῷ ἀπολέσαντι ἀποδῷ, ἢ τοῖς τέχνοις αὑτοῦ, f| τοῖς 
πένησιν ἀδελφοῖς διαχρίσει πυευματιχοῦ Πατρός" 
χαὶ ἐν τοῖς λοιποῖς κἄτι ποιεῖν, ὡς οἱ χανόνε- δια- 
κελεύονται. Ab χρὴ tv οἰκονομοῦντα ψυχῆς τούτους 
εἰδέναι, xai xatà τὸν ὥρην ποιεῖν, χαὶ μήτε ἀφιέναι 
ἀκαίριης, συμπαθῶ; δῆθεν, ὅτε ἀπόλλυσι, μύθ᾽ 
ὑπερδαίνειν 8689 ὡς ὄτθεν ἐξαχριδούμενον xol 
χαθαρὺὴν ὄντα, ἵνα μὴ παραπέμψῃ τῇ ἀπογνώσει" 
ἐν ἀρίστι» δὲ μέτρῳ πάντα ποιεῖν " ἄριστον δὲ τὸ 
τῶν ἁγίων " ὅτι xal δι᾽ αὐτῶν εἰς ἡμᾶς fj δωρεά" 
χαὶ ἔσται à» fjuiv, εἰ τὰ ἐχείνων τηρεῖν σπονδάζο- 
psv. Ἕσται δὲ xav αὑτοὺς χαὶ συγχαταδάσεως 
«τρόπος τοῖς προδυμίαν ἐνδιιχνυμένοις xat μετα- 
νοοῦσι θερμῶς καὶ τοῦ χαχοῦ ἀφισταμένοις, οἵ xal 
Ξὸν κριτὴν ἰλεοῦνται, xal μεταδοῦναι τούτοις xol 
ἔνδον τοῦ ὡοιπμένου τοῦ ἀγαθοῦ διὰ τὸ θερμὸν καὶ 
τὴν μετάνοιαν, ἀγαθόν. ᾿Απλῶς δὲ ἐν τοὺς τῶν ζών- 
«wv ἃιλαρτήμασι πᾶσιν fj τῶν αἰχμαλώτων ἀνάδῥυ- 
σις προτιμοτέρα τῶν ἄλλων ἔργων ὅτι πρῶτον 
παντὸς ἔργου τὸ ψνχὴν ἐξαγαγεῖν ἀπὸ ἀσεδείας τε 
καὶ δουλεία" ὃ ἐστιν ix θανάτου ἐξαγαγεῖν" xal 
τοῦτο χαλύπτεε πλῆθος ἁμαρτιῶν, ὡς γέγραπται. 
Ἔπειτα ἐλεημοσύνη εἰ μὴ ἱχανὸς βίος εἴη τῷ 
ἀμαρτήσαντι * ἐν ταύτῃ δὲ ὀρφανοῦ πρόνοια ἀπο- 
ρνυμένου τὰ καὶ πτωχοῦ, προτιμηθήσεται μᾶλλον' 
εἶτα ἀσθενούντων xal τῶν ἐν φυλαχαῖς xol τῶν 
λοιπῶν ἐπιμέλεια. Τὰ τῶν λειτονργιῶν δὲ γινέσθω 
μετὰ τὸ στῆναι τὸν πταίσαντα τῆς ἁμαρτίας, xal 
μετανοεῖν vvt2lo; * εἰς χατάχριμα γὰρ ἔσται προσ“ 
φερομένη μερὶς ὑπὲρ ἐνεργοῦντος τὴν ἀμσρτίαν" 
xai ὥσπερ ὃ ποινωγνῶν ἀναξίως εἰς κρῖμα ἑαντῷ 
ἐσθίει χαὶ πίνει, φη δὴν ὁ Παῦλος, οὕτω γατάχριμα 
ἔξει xo ὁ προσφέρων ἀναξίω:, ἐν τῷ μὴ ἀφίστα- 
οῦαι τῆς ἁμαρτίας, ἣ χαὶ ἑορτὴν ποιεῖν τῷ Θεῷ 1 
τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ. Τὸ δέ γε εὐχέλαιον ἀναγχαιότα- 
“ον ὡς ἱερὰ τελετὴ xal τῶν ὁπτὰ μυσττρίων ὑπέρ 
τε ἀῤῥωπτούντων, ὡς παρελάδομεν, καὶ ὑπὲρ κιστοῦ 
παντὸς βουλομένον προσελθεῖν τοῖς φριχτοῖς pu- 
στηρίοις, μᾶλλον δὲ xal ὑπὲρ παντὸς περιπεπτωχό- 
τος ἁμαρτήμασι, xal τὸν χανόνα τῆς μετανοίας 
τετελεχότος, καὶ πρὸς τὸ ποινωνῆσαι σπεύδοντος, 


D ἕνδσιν παρὰ τοῦ Πατρὸς εἰληφότος * ἀφίησι γὰρ ἡ 


τοῦ ἁγίου ἐλαίου ἱερὰ τελετὴ τε καὶ χρίσις τὰ 
ἁμαρτήματα, ὡς ὁ ᾿Αδελφόθέος γράφει" καὶ αἱ εὖ- 
χαν πρὸς τοῦτο συντελοῦσι τῶν ἱερέων. Τοῖς δὲ χε- 
κοιμηένοις λυσιτελεσπκάτη πρὸ παντὸς ἡ ἱερουργία᾽" 
τὰ δὲ λοιπὰ δεύτερα" ὅτι πέπαυται μὲν ὁ ἄνθρωπος 
ἀπὸ ἀμσρτίας ἀποθανὼν, χοινωνεῖ δὲ διὰ sr, θυσίας 
Χριστῷ καὶ εὐφροσύνης θείας xat χάριτος ἐχπλη- 
ροῦται, xal πάσης ἐχλυτροῦται ὀδύνης θείῳ ἐλέει. 
Hiph πάντων οὖν ὑπὲρ αὑτοῦ τὰ τῆς ἱερουργίας τε- 
λείσθω * ἔπειτα εἰ βίος ἐστὶν αὐτῷ, γινέσθω καὶ 
λύτρωσις αἰχμαλώτων, xal Duy μοσύναι τοῖς πένησι, 
xai οἰχωδομαὶ θείων οἴχων, χαὶ λοιπὰ ἕτερα r.p; 
δωττρίαν αὑτοῦ συντείνοντα. 


931 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM 


934 


Uinze, procuretar redemptio captivorum, et eleemosynx pauperibus erogentur, οἱ domus Dei sift- 
centur οἱ omnia cztera fiant quz ad salutem ejus conferre possuut. 


EPOTHSIS Orr. 


'Ogel.Jovciv οἱ πγευματιχοὶ Πατέρες ἀπαιτεῖν 
tà τῆς &Jenuocórnc, ὥστε αὐτοὶ διδόναι; 
καὶ &l ἰαμδάνονγτες παρακατέχουσι, τί ἐκ 
τούτου; 

Ὃ πνευματικὸς Tacho. οὐχ αὐτὸς ὀφεῖλει ζητεῖν 
τὰ διδόμενα ἐὶς ἐλεημοσύνην λαμὔάνειν, ἵνα μὴ xol 
μῶμον ἑαντῷ καὶ σχάνδαλον τοῖς ἀδελφοῖς προξε- 
νήσῃ, ἀλλ᾽ εἶ ve θέλει xol σωτηριωδῶς ἐνεργεῖν xal 
ἐπωφελῶς τοῖς προσερχομένοις, προτρεπέτω μόνον 
καὶ χανονιζέτω ποιεῖν " αὐτὸς δὲ μηδὲν λαμδανέ- 
τω" ὡς παρὰ πλείστων ἁγίων τοῦτο σπουδαζόντων 


τὸ μὴ λαμόάνειν ἐμάθομεν. Τοῦτο δὲ χαὶ Παῦλος. 


ἐποίει, μηδένα βαρύνων, μηδὲ Aap6ávov, εἰ καὶ 
ὑπὲρ τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις πενήτων ἀδελφῶν παρ- 
EXivet τε xal ἀπέστελλεν. ᾿Αναγχαζόμενος δέ τις 
Aa6slv ἀπὸ πίστεως τοῦ διδόντος, πάλιν εἰς πλτ,ρο- 
φορίαν τούτου, μετὰ xal γνώσεως αὐτοῦ xal εἰδή- 
σεως τὰ ὑπὲρ αὐτοῦ ποιείτω, ἵνα μὴ διχόνοιαν ἔχῃ. 
El οὖν ἱερεὺς, λαμθάνετω χαὶ αὐτὸς ὡς ἱερεύς " 
xai ἑτέρους δὲ προπχαλείσθω, xal μὴ τοὺς φίλους, 
ἀλλὰ τοὺς ἐνδεῶς ἔχοντας μᾶλλον, χαὶ τοὺς εὐλαόε- 
στέρους. El δὲ τυχὸν ἰδιώτης, μηδὲν ἀπὸ τῶν χάριν 
λειτουργιῶν διδομένων λαμθανέτω ὅτι ἱερέων 
ταῦτα, xal ἱερεῦσι διανεμέτω. ᾿Απὴὸ ὃὲ τῶν διδο- 
μένων μοῖραν χάριν ἐλέους ἐχέτῳ xal αὑτὸς χο- 
κιῶν τὰ τῆς χρείας μεταδιδοὺς xal τοῖς πένη- 
σιν. ᾿ 
3693 ΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ O4. 

Ὃ ἱερεὺς «λειτουργίας δεχόμενος xal μὴ (1ει- 

τουργῶν, τί προξενεῖ τῷ διδόντι; καὶ εἰ ἐν 

τούτῳ ἐγέχδϑται. 


Ὃ λαδὼν χάριν λειτουργίας, . χαὶ μὴ ποιήσας, 
ἐνέχεται χαὶ διὰ τὸ μὴ ποιῆσαι, χαὶ διὰ τὸ ἀποστε- 
ρῆσαι τοῦ ἁγιασμοῦ τὸν προσενεγχόντα. Οὐ γὰρ 
λειτουργίας λαμδάνει ἁγιασμὸν, ἀλλ᾽ ἴσως ἐλεημο- 
σύνης μισθόν" χαὶ οὗ τοσοῦτον, οἷον εἰ δέδωχε πένητι. 
Διὸ πᾶς ὁ λαδὼν λειτηουργείτω, ἵνα μὴ xal ὡς ἀδι- 
χῶν, καὶ ὡς χλέπτων, xal τὸν ἀδελφὸν ἀποστερῶν 
τοῦ ἁγιασμοῦ, χαταχρ'θείη παρὰ Θεοῦ. 

ἘΡΏΤΗΣΙΣ OE. 
Hola κρείττων ἐεημοσύνη ἐστίν; 
Ὃ βουλόμενος ποιεῖν ἐλεημοσύνην, εἰ δύναται πρὸ 


QU/ESTIO LXXIII. 


Num debeant Patres confessionarii eleemosynas po- 
siulare, ut ipsi eas distribuant ? atque εἰ accipiant 
habeantque, quid illis agendum? 


Spiritnalis Pater non debet ipse postulare 
dona qus in eleemosynam prestanda sunt, ne 
confusionem et vituperium incurrat, dum fratribus 
scandalum affert ; sed si ipsi cura sit pro salute sua 
et pro accedentium utilitate agere, liortetur solum 
ut faciant, et regulam faciendi tradat ; ipse autem 
minime aliquid accipiat : ita. docemur ἃ multis 
sanctis quibus summa fuit cura ut non acciperent. 
Ita faciebat Paulus, neminem premens, et nihil pro 
se accipiens, quamvis enixe satageret eleemosynas 


D pauperibus fratribus qui erant in Jerusalem colli- 


gere, quas fideliter mittebat. Si quis vero compul- 
sus fuerit ab offerente fldeli accipere, nihil hzssitet et 
vicissim pro tali munus suum adimpleat cum omni 
scientia et sedulitate, ne dissensio oriatur. Si fue- 
rit sacerdos, accipiat et ipse ut sacerdos, deindo 
alios convocet, non amicos, sed egentes et sapicu- 
tiores. Si vero forte fuerit privatus, nihil ohlatorum 
propter sacrificii meritum accipiat sibi, quia liec 
sacerdotum sunt : distribust ergo sacerdotibus ; 
sed ipse labore funetus partem habeat propter ui 
sericordiam, et pauperibus quoque meminerit cro 
gare. 


QUAESTIO LXXIV. 


C Sacerdos. liturgiam celebrandam in se awsciplena si 


eam. non celebret, quid. prosit ei qul pro illa fa- 
. cienda donum obiulit, εἰ num ad illam obeundam 
sit obligatus. 

Qui accepit in gratiam sacrificil , si hoc non aJ 
impleat, vere reus est quod non satisfecerit, et 
quod offerentem fructu et sonctificailone. sacrificii 
privaverit. Non enim sacrificil meritum susclpiot, 
sed lantum pretium eleemosynam, mlpus tanien quam 
si pauperi tribucrit. Quare ownis qui sic accipit celus 
bret sacrificium, no condemnetur ἃ Doo ut Injuatus, 
ut fur, qui fratrem fructu sacro apollavit, 

QU.ESTIO LXX V. 
Quodnam alt genus optimum eleemosynr. 
Qui eleemosynam facere in animo habuerit, ante 


πάντων ὑπὲρ ἐλευθερίας, ὡς ἔφημεν, ποιείτω τῶν D omnia, ut diximus, faciat In libertatem captivorum, 


αἰχμαλώτων, xal μάλιστα νηπίων χαὶ παίδων xtv- 
δυνενόντων χατὰ ψυχὴν εἶτα ὑπέρ τε ἱερέων αἰχμά- 
λώτων xal γηρα:ῶν xal λοιπῶν, Δεύτερον δὲ διδότω 
ἀσθενέσι λελωδημένοις τε xal λοιποῖς τοῖς καὶ πολ. 
λῆς βοηθείας δεομένοις. Σὺν αὑτοῖς δὲ χαὶ τοῖς διὰ 
Θεὸν ἐναποχλείστοις τῶν μοναχῶν, ὡς o! Πατέρες 
φασὶν, ἐπεὶ θεοῦ δοῦλοι οὗτοι, καὶ ἔργον ἐνεργοῦσιν 
ἀγγέλων, χαὶ διὰ Θεόν εἶσιν ἑἐναπόχλειστοι, χαὶ εἴ 
γε ζῶσι χατὰ Θεὸν, ἐν absol; πᾶσαι πληροῦνται αἱ 
ἐντολαί ἔπειτα τοῖς ἐν φυλακῇ xal χήρα'ς, καὶ λοι» 
ποῖ; ἄλλοι:, μὴ ἔθος ἔχουσι τῆς οἰκία: ἐξελθεῖν ’ καὶ 
«τελενταῖον τοῖς λοιποῖς ἅπασι πτωχοῖ;, Καὶ ἡ τῶν 


maxime infantium et puerorum qui [n periculo aunt 
pro aula ; deindo pro sacerdotibus eapil vis, pro an 
nibus et ceteris omnibus. Postea injuriowo tractata 
egentibus eroget et ezteris quibus auxilio prmsiane 
tiori opus est. Inter quos annumerandi sunt et me» 
nachi propler Deum reclusi, ut loquantur Patien, 
sunt enim Dei servi, angelorum operibus occupati, 
reclusionem propter Deum eligentes ; cumque an 
cundum Deum vivant, in Ipsis otania ndimplentur 
mendata ; deinde carcere detentis vet viduia tribuens 
dum εἰ caeteris, qui a domo discedero non solent ; 
postremo míseris quibuscumque; Curam quoque 


935 SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP.  - 936 


agat hospitum, maxime egentium, et copiosa frue- A ξίνων δὲ θεραπεία xal μάλιττα ἐνδεῶν πολὺν Xap- 
tur. mercede, ut Deus Salvator noster et judex ἐχεται τὸν μισθόν. Ὥς καὶ ὁ Σωτὴρ ἡμῶν ὁ καὶ xge- 


docuit. τὴ; xal Θεὸς ἐδίδαξεν. 

QUESTIO LXXVI. EPOQTIZIZ O3. 

Si quis habeat decem numismata. prestoque sint ca-— El ἔχων τις γομίσματα δέκα. alit Auroc δ᾽ ἐστὶ 
pticus 2 e! pauyceies decem, cuinam ex his lar- xal πένητες δέκα, τίνι δώσει ἔκ τούτων, 
gietur 
Si decem numismatum pretio redimi possit ca- E! δύνατα! τις διὰ τῶν δέχα νομισμάτων αἰχμά- 


ptivus, potius in id. sunt eroganda quam a: suble- λωτὸν ῥύπασθαι, χρεῖσσον δοῦναι ὑπὲρ αὐτοῦ ἤπερ 
vandos decem vel plures pauperes qui non indi- εἰς ó£xa f| at πλείονας πτωχοὺς τοὺς διὰ τροτὴν 
gent, nisi alimentig ad victum, sed quibus spes in-— αἱτοῦντας pó-ov, εἶ ys ἐλπὶς ταύτην παρ᾽ ἄλλων εὖ- 
veni.ndi apud heneficos remanet. Si vero pauperes — priv. Εἰ δὲ λιμοῦ κίνδυνος καὶ θανάτου, καὶ τῷ 
isti 3int in extrema fame constituti cum periculo αἰχμαλώτῳ καὶ τοῖς πτωχοῖς μεριστέον. Τὰ γὰρ 
mortis, inter captivum εἰ illos partienda eleemo- τῇς θίας ἀναγχαιότερα. 

8.9. Prius enim prz:standa sunt necessaria auxilia. 


QU/ESTIO LXXVII. d EPOTHZIZ OZ. 3 
Daturus eleemosynam num dabit ipse per se an per ὯὋὉ θέλων ἐλεημοσύνην ποιῆσαι δι' αὑτοῦ ποι- 
Patrem spiritualem? ἡσει, ἣ διὰ ανευματιχοῦ Πατρός; 


Quod quis dare debet in eleemosynam nihil hze- 5}. *Q ὀφείλε: τις δοῦναι el πληροφορεῖται xa πίστιν 
sitans εἰ fide certa, n elius est ut det. per Patrem. ἔχει, μᾶλλον διδότω διὰ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ, ἵνα μὴ 
suum spiritualem, ne si dederit ipse vanze glori? χενοδοξήσῃ διδοὺς, f| μήποτε οὐχ εἰς ἀναγκαῖα xal 
sit obnoxius, neve donet forte cum minori utilitate ἐπωφελέστερα δώσῃ. xai ἵνα ποιῇ μεθ᾽ ὑποταγῆς. 
et fructu, el aliunde ut addat meritum agendo per Εἰ δ' οὐ πληροτορεῖται, οὐδ᾽ ἔχει πίστιν ἀσφαλῆ 
obedientiam. Si autem hizsitaverit vel non habeat πρὸς τὸν ἐξοιχονομοῦντα, ἀφ᾽ ἐχυτοῦ ποιείτω πλὴν 
lidem in bonam Patris administrationem, ipse clee - μετὰ ἐρυτήσεως. 
mosynas distribuat. 


QUJESTIO LXXVIil. EPOTHZIX ΟΗ͂’. 

Quomodo blasphemanii in Spiritum sanctum ueque Πῶς τῷ βλασφτημήσαγτι ele τὸ Ilvevqu τὸ ümqior 
in lioc, neque in futuro avo peccatum remittitur ? οὐκ ἀςίεται obice vt» οὔτε ἂν τῷ μέλλοντι ; 
Numquid | igitur etiam in futuro eto est peccalo- "Apa xal ἐν tà μέλλοντι ἄφεσις ; ἣ μεῖζον τὸ 
rum remissio? an major est Spiritus sunctus Patre Ilvev (ia τοῦ Πατρὸς xal cob Υἱοῦ; 
l'ilioque? 

Ei qui blasphemat contra Spiritum sanctum non Tp βλασφημήσαντι εἰς τὸ Πνεῦμα vb ἅγιον οὐχ 


dimitti peccatum neque. in przsenti szculo neqne ἀφίεσθαι οὔτε ἐν τῷ νῦν αἰῶνι οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι 
in futuro, semper docuerunt : non quod in futuro τὸ διηνεχὲ: ὑπεμφαίνει" οὐχ ὅτι ἔστιν ἐν τῷ μέλ’ 
sa'culo unquam possit esse remissio, sed quod hic λοντι αἰῶνί τις ἄφεσις, ἀλλ᾽ ὅτι ὅπερ ἀσνγχώρητον 
non remittitur neque illic remittetur : illudque ma- — &x τῶν ὧδε, χἀχεῖσε ἔσται " καὶ μᾶλλον τοῦτο σὺν 

xime certum est quod illic non remittatur ante- ιστᾷ τὸ μὴ εἶναι ἐχεῖσε ἄφεσιν πρὸ τοῦ γενέσθαι 
quam hic flat reniissio. taque usque ad ullimum — £x τῶν ἐντεῦθεν. Διὸ καὶ ἄχρι τελευταίας ἀναπνοῖῆ;; 
vite spiritum spatium est paeniteutiz. Non vero ἢ μετάνοια. Οὐχ ὑπερέχον δὲ διὰ τοῦτο τοῦ Πατρὶς 
propter boc excellentior est Spiritus sanctus Patre καὶ τοῦ Υἱοῦ τὸ ἅγιον Πνεῦμα" ἀλλ᾽ ἴσον χαὶ ópoov- 
vel Filio; sed similis utrique et consubstantialis σιον μᾶλλον δείχννται. Οὐ γὰρ δι᾽ ἄλλο τι λέλεχται 
potius ostenditur. Non enim hoe Salvator dixit τοῦτο τῷ Σωτῆρι ἣ διὰ τὴν θείαν 364 δύναμιν καὶ 
nisi propter divinam qua signa faciebat potesta- ἐνέργειαν, δι᾽ ἧς ἐποίει τὰ σημεῖα, καὶ τὰ δαιμόνια 
lem, qua pariter demones ab hominibus ejiclebat, ἢ) τῶν ἀνθρώπων ἐδίωχεν " ficis δύναμις καὶ ἐνέργεια 
quit quidem potestas et auctoritas Patri et Filio et — χοινή ἐστι τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Yloü xal τοῦ ἁγίου 
Spiritui sancto est communis, ita ut negatio Spiri- Πνεύματος ὥστε ἡ ἀπόφασις αὕτη κατὰ τῶν βλαο- 
tus sancti in totam Trinitatem recidat, contra sic φημούντων εἰς τὴν Τριάδα ἐστί. Καὶ πᾶς alpra- 
blasp':emantes. Oinnis ergo hzreticus in hoc cum — xb Ex. τούτου μετὰ τῶν ἄλλων βλασφήμων ἐν τῇ 
aliis blasphemans donee maret in hzresi non habet αἱρέσει μένων, οὐκ ἔχει ἄφεσιν. Καὶ yàp τῷ μὲν 
remissionem. Enimvero dictum est : Blasphemanti βλασφημήσαντι, φησὶν, εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, 
in Filium hominis, remittetur illi "7, hocest qui blas- ἀφεθήσεται αὐτῷ, τουτέστιν εἰς τὸ ἀνθρώπινον, διὰ 
phemaverit in naturam. humanam, per quam vere. τὸ ὁρᾷν ἀληθῶς αὐτὸν μετὰ σαρχὸς ἄνθεωπον τότε 
huuc esse hominem videre poterant Judaei, licet τοὺς Ἰουδαίους, xal μὴ δύνασθαι νοεῖν ὑψηλότερον, 
non possent cognoscere quod in eo majus erat ; et καὶ τὴν περὶ τούτου fjoiev ἁμαρτίαν, ὡς xat ὑπὲρ 
de lioc eorum absolvebat peccatum, sicut orabat τῶν σταυρωτῶν αὑτοῦ ηὔχετο. Τὸ δὲ «à θεῖα σημεῖα 
pro crucifigentibus. Sed cu:n quidam blasphema- λέγειν αὐτόν τινας βλασφημοῦντας ἂν Βεελζεδοὺλ 
rent dicentes illum divina signa in Deelzcbut fa- ποιεῖν, xal τὴν θείαν δύναμιν ἀθετεῖν, τοῦτο ἔλεγεὺ 


4 Tuc, xii, 10. 


""— 


9,7 


RESPONSA AD GABBLTIELEM PENTAPOLITANUM. 


2433 


ἀτυγχώρητον. Πλὴν τοῖς μὴ προσελθοῦσι τῇ πίστει À cere, et sie negarent ipsi potestatem Dei pr priam : 


ἀσυγχώρητον ἔστ:ι μόνοι: " πᾶς ὃὲ πιστεύσας xal 
βαπτισθεὶς σωθήσεται. Καὶ περὶ τούτου πολλοί φατι 
κὧν ἁγίων, χαὶ Παῦλος ó por» βλάσφημο; xal 
χριστοχήρυξ ὕστερον μαρτυρεῖ. 


ΕΡΩΤΗΣΙΣ 09’. 


Tí τὸ, ε 'Ezráxic τῆς ἡμέρας fjvecá c6* ν xal 
τίνες αἱ ἑπτὰ αἱνέσεις εἰσί; 

Τὸ, « Ἕπτάχις τῆς ἡμέρας fivssá σε, » τὸ πολ- 
λόχις δηλοῖ διαπαντὸς, ὡς xai ἐν ἄλλοις ὁ αὐτὸς 
Ψαλυῳδὸς προφήτης φησὶν, « Εὐλογήσω τὸν Κύριον 
ἐν παντὶ χαιρῷ. » Καὶ πάλιν, ε Διαπαντὸς 4 atve- 
σι: αὑτοῦ ἐν τῷ στόματί μον. » Καὶ ὁ θεῖος δὲ 


Παῦλος, « ᾿Αδιαλείπτιυς προσεύχεσθε, ἐν παντὶ εὑ- B 


χαρ'στεῖτε. ». Ἐξαιρέτως δὲ ὁ μόνο: Σωτὴρ οὕτω 
δ. δάσχει " « Γρτγορεῖτε οὖν ἐν παντὶ χαιρῷ δεό:1ε- 
vot. » Διατί; Ἵνα ὦμεν ἕν μετὰ τοῦ θεοῦ, ὅπεο ἔρ- 
Ὑὸν ἐστὶν ἀδιάλειπτον" [dj προσευχὴ γὰρ Evol τῷ 
Θεῷ * ὃ πάντων ἔργων ἐστὶ μέγιστον. Kal τί χρεῖτ- 
τον τοῦ ὁμιλεῖν τῷ Θεῷ, xal εἶναι μετὰ Θεοῦ ; ὅπερ 
ἔργον ἀγγέλων ἐστὶν ἀδιάλειπτον. "Ev τούτῳ οὖν 
χαὶ ὡς ἄγγελοί ἐσμεν, xal λειτουργοὶ Θεοῦ, χαὶ 
ποιεῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ, χαὶ καθαροὶ τὴν xap- 
δίαν, χαὶ θεὸν ὁρῶντες, καὶ ὑμνῳδοὶ θεῖοι, χαὶ τὴν 
ὀφειλὴν ἀποδιδόντες αὐτῷ. "Ex τούτου δὲ xol χαθαι- 
ρόμενοι, xal λύσιν λαμδάνοντες τῶν ἁμαρτιῶν, xal 
λυτρούμενοι Ex τοῦ πονηροῦ χαὶ ἐχ παντὸς πεῖρα- 


hoc dixit irremissibile; ilU's tamen tantummodo αὶ 
fidei meritum abuueunt ; nàm omnis qui crediderit 
et baptizatus fuerit salvabitur. De hoc loquuntur 
plurimi sanctorum, et ipse Paulus primum blaspbhe- 
mator, deinde Cbristi praedicator, testatur. 


QUAESTIO LXXIX. 


Quis sensus verborum, « δε) ἰός per diem t» landaci ;s 
et que&nam sunt. septem. ille laudationes ὃ 

Illud :*« Septies in die laudem dixi tibi ', » signi- 
ficat pluries aut semper, ut alibi loquitur ipse pro- 
pheticus Psaltes : « Benedicam Deoininum in omni 
tempore *; » ct iterum ; « Semper laus cjus iu. ore 
meo ὃ.» Et sanctus Paulus : « Sine intermissione 
orate, in omnibus gratias agite *. » Exeellentius 
ipse Salvator hoe docet : « Vigilate itaque omni 
tenipore orantes *. » Quarenam ? Ut. simus unum 
cum Deo , opere scilicet perpetuo fungentes. Ora- 
t'one conjungimur Deo; hioc est operum omnium 
maximum. Quid enim dignius quam Dei colloquio 
uti, et Uco adesse? lloc opus angelorum assiduum. 
Dum igitur tali operi vacamus sicut angeli sumus, 
et Dei ministri, et voluntatem ejus pei flcientes, im- 
maculati corde, Dei spectatores, divini modulato- 
res, ipsi Deo familiariter inservientes. Per oratio. 
nem enim mundamur, eti peccatorum remissionesa 
accipimus ; à malo et ejus tentationibus omnilte«s 
liberamur, digni lumine et regno Dei habemur. 


σμοῦ, xal Ex πάντων τῶν ἐπερχομένων δεινῶν, xal c, Imo vero quis enumerare vel saltem dicere poterit 


ἄξιοι γινόμενοι «fic αὑτοῦ παραστάσεως,- xal τοῦ 
φωτισμοῦ αὐτοῦ χαὶ τῆς βασιλείας χαταξιούμενοι. 
Καὶ ἕτι τίς ἀριθμήσει, ἣ τίς δυνέσεται ἐξειπεῖν 


ὁὀὁξίως τὰ διὰ τῆς προσέυχτς ἡμῖν γορηγούμενα ; . 


δι᾽ f: πᾶν ὃ αἰτοῦμεν λαμδάνομεν παρὰ τοῦ Θεοῦ, 
ὡς; αὑτὸς ἐπηγγείλατο, Καὶ σημεῖα 6b xal τέρατα 
γέγονε δι᾽ αὑτῆς χαὶ γίνεται, χαὶ σωτηρία πολλοῖς, 
χαὶ ἰαάτων δωρήματα, xoi πᾶν 0 τι τῶν ἀγαθῶν" 
xal οὐδὲν ἀγαθὸν χωρὶς ταύτης " xal πρὸ πάντων 
τοῦτο ἔργον tnq Ἐχχλησίας, ὡς χοὶ τῷ Σωτῆρι xal 
τοῖς ἀποστόλοις καὶ τοῖς Πατράτιν ἀνελλειπές. Πάν- 
tots μὲν οὖν τοῦτο τὸ ἔργον ἡμῖν ὡς δούλοις xol 
χτίσματσιν. ἀναγκαῖον χαὶ χεχρευ)στὴ μένου προσφέ- 
pst» τῷ Θεῷ, καὶ οὕτω λυσιτελέστατον ᾿ ὅμως δὲ 


quanta nobis per orationem proveniant bona ? 
Quaecumque enim a Deo postulamus accipimus pee 
cum, uLipse pronisit. Per orationem miracula pro- 
digiaque effecta sunt et quotidie (iunt, ct multi sal- 
vantur; flunt curationum dona ; ct si quid bonum 
omne ab ipsa, et sine illa nullum bonum. Deniquo 
hiec est ante omnia opus. Ecclesi? à quo nec Sal- 
vat^r, uec ap:stoli, nec Patres unquam recesseruut. 
Nobis igitur continua necessitate. incumbit. liec 
opus, ct cum simus servi Dei et creature ut 
munus debitum nobls mandatur. summe item pro- 
licuum ; propter autem in(irmitatem simul, quan- 
ium ego judico, eis qui negligenter agunt statuta 
orationibus | deducuntur tempora, qua Οἱ ser- 


διὰ τὴν ἀσθένειαν xal τοῖς ὀλιγώρως ἔχουσι xav' D vabat David. et nunc quoque servat Ecilesia. 


ἐμὲ xai xatpol εἶσι τεταγμένοι, οὖς χαὶ ὁ Δαδὶδ 
ἐτήρει xa ἡ Ἐχχλησία τηρεῖ, Δι} χαὶ, « Μεσονύ- 
χτίον ἐξηγειρόμην, » φησί, Καὶ ἡμεῖς τὰ τοῦ μεσο- 
νυχτιχοῦ σὺν ἐχείνῳ ψάλλομεν, xal τὸ, « Ὃ 8:54, ὁ 
Θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω, » xai ἡμεῖς τὰ τοῦ 
δρῦρου, xaY τὸ, « ΠΠρωϊ εἰσάχουτον τῆς φωνῇς 'μου, 
xa: τὸ προιῖΐῖ παραστίσομαί σοι, xaX ἐπόψει ps, » 
xai ἡμεῖς σὺν τούτῳ τὰ τῆς πρώτης ὥρας λέγομεν. 
« Καὶ ἑσπέρας καὶ πρωΐ xat μεσημύρίας διηγήσο- 
ναι Aal ἀπαγγελῶ, xal εἰσαχούτεται τῆς φωνῆς 
pov, » καὶ ἡμεῖς τὰ τῶν ὠρῶν χαὶ τοῦ ἑσπερινοῦ 


1**3 Ps3l. cxviri, 1064. ? Psal. xxxi, Φ. ? Ibid. 
62. " sal. reu, 1. 5 Psal. v, 4., * lbid. ὃ. 


ParnoL. Gg. CLV; 


* [ Thess. v, 17, 18. 
1* Ps3l. Liv, 18. 


Ideo dicebat David : « Media nocte, stirgeham *,» 
et nos media nocle cum ipso psallimus; et alibi : 
« Deus, Deus meus, ad te de luce vigilo *. » Et 
nos diluculi habemus laudes. Ait iterum : « Mane 
exaudies vocem mean 5, » et: « Mane astabo tibl, 
et videbis me *. » Et nos cum co liorze prime di- 
cimus orationes. Et ait , « Vespere et isne et mee 
ridie narrabo et annnuliabo ; el exoudict vocem 
meam '*, » Et nos cantomus Deo lioras et eanti- 
eum vespertinum. Ait porro : « Lavabo per sin- 
gulas noctes lectum meum, ct lacrymis meis sira- 


58 [uc. xxt, 36. 9 Psal. exti, 


90 


939 


SYMEONIS THESSALONICENSIS ARCHIEP. 


9:0 


tum meum rigabo !'***, » Nos quoque Domino post A ὕμνου τῷ θεῷ μελῳδοῦμεν᾽ xal, Λούσω xa6* ixá- 


cenam vicissim cantamus. llle autem semper can- 
tabat et orabat juxta illud : « Exaltabo te, Deus 
meus, rex, et benedicam nomen tuum in s.eeulum.» 
FA : «Per singulos dies benedicam tibi ; et laudabo 
uomen tuum in &eculum et in seculum seculi 9.» 
Et : « Adlisesit anima inea. post. te !*. » Etiam nos 
aldunat ct invitat dicens : « Laudate Domiuu:n, omnes 
fent: s, laudate cui, omnes populi !*.» Nos quoque 
i ;iturin horis statutis Deum laudemus, et alacriter 
surgamus, el tota spiriusintellizentia eum cantemus, 
quia ipse est Dominus Deus noster, et ipse salvabit 
nos. Prinoquidem septuplicem laudem in Ecclesia 
habemus ; mediz noctis canticum et diluculi, cuni 
prima hora, hora tertia, s^xt3, nona, et vespertinus 
post canam cantus. Hymnus autem medi: noctis 
propter Sa.vatoris resurrectionem οἱ secundum 
adventum, cum veniet ut sponsus gloria circumda- 
tus. Dicit enim ipse : « Media nocte clamor factus 
est: Ecce sponsus venit, exite obviain ei !'*.» IIym- 
nus diluculi in gratiarum actionem quod fujans 
tenes ras nobis fecit lucem illucescere. 1.0. statim 
post illum agitur laus hore primz, ut ia. principio 
diei ad Deu:n, canentes gloriam ejus accedamus. 
In tertia hora de Spiritus sancti effusione gratias 
cantantes agimus. Sext!a hora crucifixionein | Sal- 
valoris recordamur qui in hac cruci affixus est, ut 
Adi culpam evacuaret, quie pariter lora sexta lo- 
cum habuerat. Hora nona Domini nostri mortem 
canit vivi(icantem in cruce, per quam Ad: solvit 


στὴν νύχτα τὴν χλίνην μον, kv δάκρυσί poo τὴν 
στρωμνὲν μου βρέξω. ν» καὶ ἡμεῖς τὰ τῶν ἀποδεί- 
πνὼν τῷ Κυρίῳ προσάδομεν. Καὶ πάντοτε μὲν ἔχεῖνος 
ὑμνεῖ χαὶ εὔχεται χατὰ τὸ, ε ὙΨώσω os, ὁ Θεός μου, 5 
βασιλεύς μου, χαὶ εὐλογήσω τὸ ὄνομά σον εἷς τὸν 
αἱἰῶνα"» χαὶ, «Ka0' ἑχάστην ἡμέραν εὐλογήσω σε, χαὶ 
αἰνέσω τὸ ὄνομά σου εἰς τὸν αἰῶνα xal εἰς τὸν αἰῶνλ 
τοῦ αἰῶνο;" » xal, « "Exo)3f0n fj Ψυχὴ uoo ὀπίσω 
σου. ν Καὶ ἡμᾶς προσχαλεῖται λέγων, ε Αἰνεῖτε τὸν 
65 Κύριον, πάντα τὰ ἔθνη, ἐπαινέσατε αὐτὸν, πάν- 
τες οἱ λχοί. » "Hyet; δὲ χἂν ἐν ταῖς ἀπητεταγμέ- 
vit ὥραις τοῦτον αἰνέσωμεν, xol προθύμως στῶ- 
μὲν, Xa ὄχῃ διανοίᾳ αὐτὸν ἀνυμνήσωμεν᾽" ὅτι αὑτὸς 
Κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν, καὶ αὐτὸς σώδει ἡμᾶ;:. Τέω; δὲ 


D ἐπτὰ αἰνέσεις παρὰ τῇ ᾿Εχχλησίᾳ slot, μεονυχτιχὸν, 


ὄρθρος σὺν τῇ πρώτῃ ὥρᾳ, τρίτη ὥρα, ἔχτη, ἐννάττ, 
ἑσπερινὸς, χαὶ ἀπόδειπνα. Καὶ μεσονυχτιχὸς μὲν 
ὕμνος διὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἀνάστασιν χαὶ τὴν δευ- 
τέραν αὑτοῦ παρουσίαν, ὅτε ὡς νυμφίος μετὰ δόξης 
ἐλεύσεται. Καὶ γάρ φησιν αὑτὸς, ε Μέσης δὲ voxtb; 
κραυγὴ γέγονεν" ᾿Ιδοὺ ὁ νυμφίος ἔρχεται, ἐξέρχεσθε 
εἰ; ἀπάντησιν αὐτοῦ" » ὁ τοῦ ὄρθρου δὲ δι᾽ εὐχα- 
ρ'στίαν τοῦ λύειν τὸ σχότος, xai ἐγγίζειν ἡμῖν τὸ 
φῶς. Διὸ συναπτῶς τούτῳ καὶ ἡ tfj; πρώτης ὥρας 
λέγεται αἴνεσις, εἷς ἀπαρχὴν τῆ: ἡμέρας, μετὰ δ᾽" 
ξολογίας προπαγολένη Θεῷ. "Ev δέ γε τῇ τρίτῃ ops 
διὰ τὴν ἐπιδημίαν τοῦ θείου Πνεύματος εὐχαριδστοὺ- 
μεν xal μέλπομεν᾽ ἐν τῇ ἔχτῃ δὲ διὰ τὴν τοῦ Σω- 
τῆρος σταύρωσιν, ἐν ταύτῃ τῇ ὥρᾳ σταυρωθέντος, 


condemnationem. Cantus vespertinus ad hoc pro- Ω ἐν f χαὶ τὴν παράδασιν ἐξιάτατο τοῦ ᾿Αδὰμ, ἐν 


mitur ut gratias Deo agamus, quod in diei (inem 
pervenimus ^et ad honorandam Salvatoris sepultg- 
ram, qua vespertinis horis adimpleta est. Et deni- 
que post cenam iterum laudamus Deum, quia post 
laborem nobis advenit requies ; et ipsi consecramus 
initium noctis, postulantes ut tota labatur in pace, 
ct ut in pace dormientes iterum surgamus ct lucem 
videre possimus, atque omnia subtilius οἱ divi- 
nius a nobis probe intelligentibus cognoscantur. 
Meminisse enim debemus sopinum esse mortis 
imaginem, dum evigilatio nobis indicat illa:u post 


mortein. futuram resurrectionem, [tein noctis et. 


diei successio nobis sperandum innuit post hanc 
umbris offusam impacatamque et curis exercitam 
vilam lore ut illucescat tandem illa sine occasu 
dies et tranquilla sine fine vita. Cantera autein sinmi- 
liter oportet intelligat qui Deum diligit, ut alibi 
nos pro viribus exposuimus justa placita Patrum. 
Septuplex igitur Deo laus est dicenda ; sed prz 
illis omnibus suaui unicam, propriam et altissimam 
ordinis rationem habet divina actio sanctze mysta- 
gogis; licec enim proprium est opus et Domini et 
sacerdotuni ejus, nec unquam adimpferi potest abs- 
quesacerdote vel altari. Ilec ergo qus super 
menteimi sunt donat, et eum qui. digue participavit 
divina mysteria concorporalem efficit Christo, et ul 


1.15. psa], vi, 7. 


αὑτῇ τῇ Extp yeyovuiav. Ἢ ἐννάτη δὲ διὰ τὸν ἐπὶ 
τοῦ σταυροῦ ζωοποιὸν αὐτοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν 8.1. 
vatov, δι᾽ οὗ ἔλυσε τὴν χατάκχρισι" τοῦ ᾿Αδάμ, Ὁ 
ἑσπερινὸς δὲ, εὐχαριστία ὅτι πρὸ; τὸ τέλος χατὴν- 
τἦσαμεν τῆς ἡμέρας" ἔτι δὲ καὶ διὰ τὴν τοῦ Σωτῇ- 
po; ἡμῶν ταφήν" ἐν ἑσπέρᾳ γὰρ τέθαπται. Kal τὶ 
ἀπόδειπνα, ὅτι εἰς ἀνάπαυσιν χατηντήσαμεν Ex τοῦ 
xjnou, xal τὴν ἀπαρχὴν αὐτῷ τῆς νυχτὸς προϑά- 
γόμεν, αἰτούμενοι πᾶσαν ἔχειν εἰρηνιχὴν, καὶ ἵνα 
ἐν εἰρήνῃ, ὑπνώσαντες ἀναστῶμεν, ἰδόντες πάλι" τὸ 
φῶς. " À πάντα xal λεπτοτέρως xal θειοτέρως vooov- 
ται τοῖς συνιοῦσι. Kal ἐκ μὲν τοῦ ὑπνώττειν χαὶ 
ἐξεγείρεσθαι τὸν θάνατον ἔστιν ἐννοεῖν χαὶ τὴν ix 
τοῦ θανάτου μέλλουδαν ἐχείνην ἀνάστασιν" ἐχ τῖς 
νυχτὸς δὲ ἡμέραν τὴν ἐχ τοῦ σχοτεινοῦ τούτου χαὶ 
ταραχώδους βίου «ph; τὴν ἀνέσπερον ἔχείνην ἡ "ἐ- 
pav χαὶ ζωὴν μεταδίωσιν *. xal τὰ λοιπὰ δὲ ὁμοίως 
χρὴ νοεῖν τὸν θεοφιλῆ, ὡς καὶ ἐν ἄλλοις ἡμεῖς περὶ 
τούτου xxtà δύναμιν ἡμετέραν εἰρήχαμεν, ἀπ᾽ τῶν 
Πατέρων λαθδόντε:. Καὶ ἡ μὲν ἑπτάχι: αἵνεσις ἐν 
τούτοις" ἡ θεία δὲ τάξις τῆς ἱερᾶς μυσταγωγίας 
ἰδία παρὰ πάτα; ταύτας ἐστὶν, ὡς ἔργον οὗτα ἴδιον 
τοῦ Κυρίου χαὶ τῆς ἱερωσύνης αὐτοῦ, xal μὴ δυνα- 
«hv τελεῖσθαι ταύτην χωρὶς ἱερέως ὅλως, f; 9uctz- 
στηρίου, Αὕτη τοίνυν τὰ ὑπὲρ νοῦν δωρεῖται" xal 
κὸν μὲν χοινωνοῦντα τῶν μυστηρίων ἀξίω; gó330- 


13 Psal, cstiv, 4, 9. !* Psal. Lxu, 9. 1} Psal. cxvi, 1. !* Matth, χχν, 6. 


941 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPeLITANUM. 


912 


μον ποιεῖται Χριστῷ, xal ἕν μέλος καθίστησι μετ᾽ Α membrum unum illi coaptat, et templum Domino 


αὑτοῦ, xal ναὸν Κυρίου χατασχευάζει. Τοὺς μὴ χοι- 
γωνοῦντας δὲ δι᾽ εὐλάδειαν, πίστει δὲ xal προθυμίᾳ 
καρισταμένους, τῶν ἀμαρτημάτων χαθαίρει, ἀλ- 
λοιοῖ πρὸς τὰ χρείττονα, μετὰ τῶν ἀγγέλων xal τῶν 
ἁγίων Evol, ἁγιασμοῦ θείου πληροῖ, xal ψυχὴν φω- 
τίζει, xal λόγον, xai νοῦν, xal τὰ τοῦ σώματος αἷ- 
σθητήρια. Διὰ γὰρ τῆς ἱερουργίας τοῦ Κυριαχοῦ 
σώματός τε καὶ αἵματος, Πνεύματος ἁγίου ἐπιδη- 
μοῦντος, xal τηλιχαύτης ἀλλοιώσεως καὶ μεταδολῆς 
γινομένης, τοῦ χοινοῦ ἄρτου χαὶ ποτηρίου εἷς σῶμα 
ἀληθῶς xal αἷμα μεταθυλλομένου Δεσποτικὸν, αὐτὸ 
ἀληθῶς χαὶ οὐκ ἄλλο, εὐδοχίᾳ Πατρὸς, αὑτονργίᾳ 
Υἱοῦ, χαὶ συνεργίᾳ τοῦ Πνεύματος. Τί οὐχ ἂν ἀγα- 


θὸν χορηγηθείη τοῖς μετὰ πίστεως καὶ εὐλαδείας 


“προαοχῆς τε xal προσευχῆς ἐχεῖσε παρισταμένοις ; 
Οὐ γὰρ ἔτι εἰς γῆν εἶσιν οὗτοι, ἀλλ᾽ εἰς οὐρανὸν 
ἀληθῶ:. Οὕτω γὰρ ἠθέλησεν ὁ ἀγαθὸς ἁπάντων 
δεσπότης χαὶ τοῦ οὐρανοῦ βασιλεὺς, ἐπὶ τῆς γῖς 
χαταδῆναι δι᾽ ἡμᾶς, καὶ ἄνω ἡμᾶς ὑψῶσαι, καὶ πάν- 
ποτε εἶναι μεθ᾽ ἡμῶν. Καὶ τὰ ξένα ταῦτα διὰ τῖς 
ἱερωτύνης ἐνεργεῖ πανταχοῦ παρὼν, χαὶ διὰ πάν- 
των αὑτοῦ τῶν ἱερέων φιλάγαθος ὧν, ὡς χαὶ τοὺς 
ἀγγέλους αὐτοῦ χαὶ τὰς τῶν ἁγίων Ψυχὰς λαμπρύ- 
νει τε χαὶ ὑψοῖ, xai πάντας τοὺς αὐτοῦ ταπεινοὺς 
δούλου: ἡμᾶς εἰς τὸ χρεῖττον ἀλλοιοῖ καὶ συμπαθὲς 
'χκατοιχτείρει χαὶ φωτίζων χαθαγιάξει. Προσερχώ- 
p&9a οὖν μετὰ πόθου xal εὐλαδείας διηνεχῶς 206 
εἰ δυνατὸν ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην προσευχὴν xa0' ἐχά- 


consecrat ; eos etiam qui non communicant et. qui 
erga illam in pietate zeloque radicati manent mune 
dat a peccatis, mutat. in melius, angelis et san- 
ctis conjungit, sancta Dei gratig replet ; animaui, 
meniem et rationem illuminat etiam in corporis 
&ensibus quasi repercussa vibratione. lteniu prr 
oblationem corporis et sanzu'nis Do:nini, Spi- 
rit sancto desuper obuubrante, .taata perficitur 
mutatio et transsubstantiatio, ul. panis antea. com- 
munis et. potus vulgaris in corpus et sanguinem 
transeat; οἱ vere superest corpus ipsum cum vero 
sanguine Christi, non aliud , voluntate Patris, opeie 
Filii et cooperatione Spiritus sancti. Quod bouum 
nou proveniet his qui fide firma, et pietate fervida 
atueuti et orantes huiusmodi sacrificio assistent ? 
Nec jam in.terra tales erunt, sed vere in. coelum 
transibunt ; ita eniin. voluit optimus emnium Do- 
minus et colorum rex, qui propter nos in terram 
descendit ut nos elevaret in eclos et semper no- 
biscum maneret. Et. tirabilia bzc et terris aliena 
per sacerdotium operatur ubique vivens, et pec 
omnes suos sacerdotes sus bonitatis et dilectionis 
operarios. Et sicut. omnes angelos et animas san- 
ctorum claritate et fulgore vestit et elevat in sedes 
cal.stes, ita nos omues servos suos humillimo iu 
optimum mutat, οἱ perainanter suscipit fovetque, 
ut lumine suo circumfusos soc:ct sanctitati. Acce- 
damus igitur assidue anbelartes desiderio et pie- 


στὴν τῇ ἱερᾷ μυσταγωγίᾳ᾽ ὅτι οὐδὲν ἐξ ἄλλου παντὶ (ἡ tate ferventes, quantum possumus, ad sanctum sa- 


π᾿ατῷ ὡς ix τούτου τὸ ὄφελος. Καὶ μηδὲ ἱερεύς τις 
τούτου χατλμελείτω, ἵνα μὴ xai αὐτῷ καὶ παντὶ 
“πιστῷ μεγίστην προξενῇ τὴν ζημίαν, Καὶ γὰρ ἵνα 
βλάδην xaX ζημίαν 'χαθ᾽ ὑπερθολὴν ἔχωμεν, xat 
“πάντοτε μὲν εἰς τὰς προσευχὰς ὁ πονηρὸς ἐᾳθύμους 
τε χαὶ ἀχηδιῶντας τοὺς εὐσεδεῖς ἡμᾶς xai ὀρθοδό- 
Seu; ἐργάζεται τοὐναντίον δὲ τοὺς ἀθέους χαὶ αἱ- 
ρετίζοντας εἰς τὰς μιαρὰς αὑτῶν προσευχὰς αὐτοὺς 
διεγείρει, ὡς ἂν ἐχεῖνοι μὲν διὰ τῶν ἐναγῶν προσευ- 
χῶν αὐτῶν, ὡς ἐπὶ πλέον βλασφημοῦντες χαταχρι- 
θῶσι᾽ θεομαχοῦσι γὰρ χαὶ οὐχ εὔχονται * ἡμεῖς δὲ 
«μὴ εὐχόμενοι τῷ ἀληθινῷ Θεῷ ἡμῶν, τῆς αὐτοῦ 
“χάριτος στερηθῶμεν. Διὸ xoi πάντοτε μὲν ἡμᾶς 
σπεύδει χωλύειν τῆς προσευχῆ-, μάλιστα. δὲ χατὰ 
τὴν θείαν ἱερουργίαν. Καὶ ἐπίτίθεται βαρύτερον, 
καὶ τὴν θείαν θέλει χωλύειν λειτουργίαν. Καὶ ἣ 
ῥτθυμίᾳ ἣ εὐλόγοις δῆθεν αἰτίαις ἀπάγειν ταύτης 
ἐπιχειρεῖ’ χαὶ φαντασίαις δὲ νυχτεριναῖς τοὺς ἱερω- 
μένους τε χαὶ τοὺς βουλομένους μετέχειν τῶν μυ- 
e1npíoy, ἐμποδίζειν οὐ παρχιτεῖται, ὡς διὰ πολλῶν 
ἔγνωμεν, βασχαίνων τοῦ ἁγιασμοῦ xaX τῆς Goptd;, 
τοῖς τε ἱερωμένοις ὀρθοδ Cot; ἡμῖν ἐν Χριστῷ x: 
τοῖς Aaixol;, ix τούτου μᾶλλον ὁ δείλαιος ἐλεγχόμε- 
νος καὶ καταισχυνόμενος, ὡς βάσχανο; ὧν χαὶ πο- 
νηρός. Καὶ ιἄχων δὲ μαρτυρεῖ τὸ Ozlov τοῦ "ἔργου, 
Adi τὸ τῆς χάρετος μέγεθος. Οὐ γὰρ ἂν ἐχώλυς, 
ph μεγίστην νομίζων τὴν δωρεὰν, χαὶ ὦ ,ἐλείαν. 
᾿Α)λὰ προσεχτέον’ χαὶ τοῦτον μὲν συντρίψει Χρι- 
07:4, τῇ ἐξομολογήσει Ck xai ταπεινώτ:, ἐν μετα- 


erificium pre omnibus et singulis orationibus ; 
quia ex nulla alía tanta potest fkleli.cuicunque ob- 
venire utilitas. Et sacerdos nunquam illud negli- 
gens praitecmittat, ac ipse sibi et oinnibus fidelibus 
suminum inferat damnum.  Mirifice enim hic ct 
prejudicium et damnum incurrere possuuius; nam 
semper malus pios el orthodoxos in orando segnes 
et acediosos 80let facere, atleos contra ct hzereti- 
cos ad impuras et nefarias quas dicunt preces im- 
. pellere satagit, ut suis oratiunibus wagis ac magis 
blasphemantes condemnenmtur : Deum enim impu- 
£u»AaL nedum orent; nos vero ne Dco nostro pre- 
ces non fundentes gratia ejus destitaamur, ldeirco 
semper nititur nos arcere ab oratione, sed maxime 
ἃ sancto et divino sacrificio, et instantius prenit ut 
impediat. celebrationem Miss», οἱ sive. negligentia 
justis de causis ab illa aeterrere tentat ; nec dedi- 
guatur nocturnis illusionibus, et eos qui consecra- 
turi sunt et eos qui mysteria participare intendunt, 
ut in pluribus fectu:m. novimus, priepedire a pro- 
posito, irridens consecrationem Deo et Dei donum 
nobis consecrantibus in Cliristo et laicis, inde ma- 
xime improbitatis οἱ nequitie convictus et. fasci- 
nalionis et pessima artis. nola inustus. Invitus ta- 
n;en operis illius divinitatem testatur. et grati ex- 
celleuti2in ; dum enim ab ills dissuadet, sedulo ca- 
vet ne celsitudini et. bono doni liujus attendatur. 
Sed diligenter animadverteuduin est ; hunc quidem 
Christus comininuet τ confessione auteni éthuni- 


945 


RESPONSA AD GABR!ELEM PENTAPOLITANUM. 


016 


απόδομα" » ὡς xoi τῷ ᾿Αδὰμ, « Ἐπιχατάρατος À in operibus tuis **, » ct reliqua doloris argumenta, 


ἡ γῆ àv τοῖς ἔργοις σου,» xai τὰ λοιπὰ τῆς ὀδύνης. 
Διὸ καὶ οὗ μὲν ἡμαρτηχότες, δι᾿ ὀδύνης χαὶ πόνων 
τὰ τῆς ἡδονῆς λύουσι, χαὶ τῆς ὀδύνης ἐχείντς οὐχ 
αἰσθανθήσονται, χαθὰ δὴ xal πολὺ πλῆθος εἰσγά- 
σατο τῶν ὁσίων, χαὶ οἱ ἐν τῇ χλίμαχι μαχάριοι 
ἐχεῖνοι χατάδιχοι" οἱ μὴ πλημμελήσαντες δὲ, ὅπερ 
σχεδὸν οὐδενὶ, χαὶ διὰ τὴν τοῦ Δεσπότον τ' μὴν τῇ- 
λικαῦτα δι᾿ ἡμᾶς πεπονθότος, xal δι' ἅπερ ὀφεῖ- 
λουσι, καὶ διὰ τὸ μὴ πεσεῖν, ἀνάγχγν ἔχουσιν ἐνερ- 
γεῖν. Εἰ γὰρ ὁ Παῦλος ἐδουλαγώγει τὸ σῶμα, ἵνα 
μὴ ἀδόχιμος γένηται, τίς ὅλως θαῤῥήσει τῷ σώματι ; 
« ᾿Αλλὰ καὶ βιαστή ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρα- 
νῶν, » ἡ ᾿Αλήθεια ἔφη, « χαὶ βιασταὶ ἀρπάζουσιν 
αὑτήν. » Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς ἐν Χριστῷ χαχο- 
παθείας. 'H ταπείνωσις δὲ τὴν τοῦ ὑπερηφάνου 
οἴησιν ἄθεον, xal τὸ τῆς ἰσοθεῖας ἀντίθεον φρό- 
vni τοῦ πρωτοπλάστον χαθαίρει, xal τὸν ἄνθρωπον 
ἀνυψοΐ, Διὸ xal πᾶς μὲν ταπεινούμενος ἁληθής " ὅτι 
xal χτίσμα καὶ οὐδὲν ἀφ᾽ ἑαντοῦ χέχτηται, xiv 
ἔχειν δοχῇ. Τί γὰρ ἔχεις ὃ οὐχ ἔλαδες ; φησί, Ild; 
δὲ ἀλαζὼν, ὡς ὁ διάδολος, ψεύστης, μήτε θέλων εἰ- 
δέναι, μήτε εἰδὺς τὸν αἴτιον xal δημιουργὸν, xiv 
xa: εἰδέναι δοχῇ “ χαὶ πᾶ; μὲν καχοπαθῶν διὰ Χρι- 
στὸν, ἀθλητὴς, xal τὴν τρυφὴν δι᾽ ἣν πεπτώχαμεν 
καπαλύων xal ἀναιρῶν, xal μὴ θερίζων ἀπὸ cfc 
σαρλὸς φθοράν. Ὁ δὲ σπαταλῶν χομίζεται ὄλεβρον, 
καὶ ζῶν ἀποθνήσχει, καὶ συνιστᾷ τὴν παράδασιν, 
καὶ σαρχός ἐστι δοῦλος, xal τρυγᾷ θάνατον ὁμοῦ xal 


φθοράν. Εἰ οὖν χαὶ ὁ Κύριο; χαχοπαθῶν ἣν ph C 


ὀφείλων, χαὶ Παῦλος ὑποπιάζων τὸ σῶμα xat δου- 
λλγωγῶν xal τῶν ἀποστόλων δὲ xal ἱερέων xal 
πάντων ἐχλεχτῶν οἱ χοροὶ, ὁ Σωτὴρ δὲ καὶ σωματι- 
χῶς ὑπήνεγχε θάνατον χαὶ μυρίας ἄλλας καχοπα- 
θείας καὶ θλίψεις, xal οἱ ἀπαρχῆς τοῦ νόμου xai 
τῆς χάριτος ὑπηρέται, xal μαρτύρων πλήθη ἄχρι 
βασάνων χαὶ θανάτου ἀνδρισαμένων, μοναστῶν τε 
χαὶ ἀσχητῶν χαὶ παρθένων ὑπὲρ ἀριθμὸν σύλλογοι, 
«ἰς περὶ τούτον διαπορήσειε πλέον"; Καὶ σὺ τοίνυν, 
ὁδελφὲ ποθεινότατε, χαθαρῶς εἰδὼς τὰ τοιαῦτα xal 
xat' ἐχείνους ὁδεύων τοὺς τοῦ Χριστοῦ, xal αὐτὸν 
δὲ τὸν Δεσπότην ἡμῶν ζηλῶν, xal ὡς ἑνὸν ἐχμιμού- 
βενος, εὔχου xal ἡμᾶς καταφρονητὰς ὀφθῆναι ἐν 
αὐτῷ τῷ Κυρίῳ τῆς φθειρομένης σαρχὸς, καὶ ἐρα» 
στὰς γενέσθαι τῶν οὐρανίων, ὡς ἂν χκαταξιωθῶμεν 
ἐλέει τούτου ἀναλύσαντες ἐχ τοῦ σώματος, σὺν αὖ- 
τῷ εἶναι διαπαντὸς, τῷ μόνῳ ἐραστῷ Χριστῷ τῷ 
Θεῷ ἡμῶν. 


Idcirco tum qui peccaverunt. per dolóris poenas οἱ 
laberes voluptatis opera luunt : ejus tamen aculeos 
doloris non sentient aliquando, ut in pluribus san- 
ctis faetum es! ; et beaiis illis qui in climace con- 
demnati manebant; tum qui non deliquerunt , 
at lioc fere nulli contgit, et propter honorem Da- 
mini qui tanta pro nobis pertulit, et propter debi- 
tum ollicium, et propter perseverantiam in non pec- 
cando, nccesse habent exercere. dolorem. Nonnc 
enim P«ulus corpus suum in servitutem rcedigebat, 
ne reprobus efficeretur *! ? Quis ergo corpori 
indulgebit? sed et Veritas dixit: « Vim jatitur 
regnum celorum, οἱ violenti rapiunt. illud **. » 
Et ὼς de perferendo delore. in. Christo. Πὰ - 
militas vero sanat οἱ purgat superbie prasum- 
ptionem Dei immemorem, imo contra D:um 88 
extollentem, ut in. protoparente, qui se zequaletu 
Deo zstimabat, et ita hnominem vere cxtull t. Ide» 
omnis qui se humiliat, in veritate est ; nam cum 
sit creatura, nihil sibi ipse contulit de lis quz ere- 
diderit babere. « Quid euim habes quod non accepi- 
$ti * » ait Paulus ?*. Omnis crgo qui se jactat et ex- 
tollit, ut diabo:us meniax 651 velerator ; neque vo- 
lens aguoscere, neque. sciens causam. et op iflceu 
elsi credat aguoscere, Omnis qui. patitur yroptee 
Christum, athleta, superbiam per quam deliquimus 
sulveus el destruens, non de carne metit corruptio- 
nem, dum ille qui deliciose vivit, ruinam accelerat, 
el vivens mortuus est, et culpam auget, et ser- 
vus carnis constitutus, de carne wuetil simul corru- 
ptionem et mortem, Cum igitur et Dominus passus 
sit, qui tamen nec merebatur ncc opus habebat; si 
Paulus conterens corpus illud iun servitutem rcede- 
git; si apostolorum , el sacerdotum, et omnium 
electorum chori, Domino qui mor:em corporaliter 
subierat et mille alias toleraverat wrumuas, vices 
easdem reddiderint ; si legis servi a principio εἰ 
gratie filii, et martyrum agmina viriliter sustinue- 
runt ad tormenta et usque ad mortein ; δὶ mona- 
chorum et eremitarum ct virginum multitidiucs in 
Idem abierunt propositum, quis super his dubitaro 
jam queat? Tu ergo, frater desideratissime, probo 
doctus liec omnia , incedas et ipse post. vestigia 


D Christi, et illum omni desiderio prusequaris, vt ip- 


sum solum niemoria cordeque liabeas ; precamur 
autem et nos ut possimus semper videri conteu- 
nentes in Christo Domino carnem hanc coiruptibi. 


lem, et celestium ardentes amatores ficri, ut digni habeawmur ex hbaccarnis sarcina ejus misericordia 
eximi, ut cum ipso in zelernum simus, unice amabili et amando Jesu Christo Deo nostro. 


EPO8HZIZ ΠΑ’. 


QUESTIO LXXXI. 


El συμδῇ χυθῆναι ἐν τῇ εἰσόδῳ τὰ "Aqua, ἣ Si accidat ut. inter offerendum. e(fundantur. sacra, 


βρωυηγναι ὑπό tiroc ζώου, tí ποιητέον ; 


Συμόδαίνει τὰ τοιαῦτα xal ἐχχεῖται τὰ ΓΑγια, xal 
μάλιστα ἐπηρείᾳ τοῦ πονηροῦ" πολλάχις δὲ xal 


ἀσθενείᾳ ἣ ἀμελείᾳ xal ἀπροσεξίχ τῶν ἱερέων. Ὁ’ 


39 Gen. 15, 17. *' I Cor. ix, 97. 


" Mattb. x1, 13. 


vel αὖ animali quodam consumuantur : ecquid. [a - 

ciendum ? 

Accidit aliquando ut sancta mysteria effundantur, 
maxime d:emonis malitia : vj e tameu. et aceulit ec 
infirmitate vel. incuria, vel negligentia sacerdotum. 


9! | Cor. iv, 7. 


917 


SYMEONIS THESSALONICENSIS. ARCHIEP. 


93 


Sacerdos cul acciderit sancta. effudisse, confiteatur Α τοίνυν ἱερεὺς ἐν ᾧ τοῦτο συνέδη τὸ ἐχχυῆζναι τὰ 


hioc praesertim pontifici, a quo przeseripta observanda 
secipiet : maxime si id ex negligentia vel incuria 
acciderit, et a saucto ministerio arceatur ad tem- 
pus. Quod si in hoe loco necesse sit vel utile munua 
ejus in abstinentíatg , oratione et. genuflexionibus 
illi injungatur ratio penitendi, ne umquam oninino 
salutare intermititatur opus sacrificii. Si, dum in 
templum ingredi:ur ad sacrilicium adimplendum, 
effundatur quod in calice continetur, et quidein 
totum, statim ut hoe in sanctis mysteriis accidit, 
iterum de novo flat oblatio, et preces prepa. 
rationis dicantur : et sic ordine post solemnem 
jugressum munera sacrificii perficiantur. Similiter 
si acciderit ut panem oblatum et consecratum mnu- 
res vel alia ex animalibus eroserint, quin viderit 
sacerdos, nec resciverit ante ingressum, alterum 
panem providebit, quem rite dividens, et benedi- 
cens propheticis verbis, ea dicenset faciens qus se- 
cundum morem, addens preces oblationis, et deinde 
post solemnem ingressum ritus sacrificii adimplebit. 
Sancta autem inysteria debent ἃ sacerdote colli- 
gi in sancto aliquo vase et in. Ico conxenienti et 
securo collocari, ne pedibus conculcentur, vel ali- 
quod incongruum experiantur. Opportunissimus erit 
Joeus ille in quo post collectam sacerdos ma- 
nus lavat, quem oportet habere facile claudendum 
et convenientem : et simul curandum est ne. quid 
horum cadat exterius e loco hoe, neque. ex. aqua 


"Aria, ἐξομολογείσθον προηγουμένω; τῷ ἀρχιερεῖ. 
Καὶ ἰχανῶς χανονιζέσθω“ καὶ μᾶλλον εἰ ῥᾳθυμία 
τούτου f| ἀπροσεξίᾳ συνέδη * χαὶ τῆς θείας ὑπηρε- 
σίας εἰργέσθω ἐπὶ xzipóv. Ei δ᾽ ἀνάγχη χαὶ χρεία 
ἱερέω: ἐν τῷ τόπῳ, δι᾽ ἐγχρατείας xal προσευχῆς 
$ γονυχλισιῶν ἔστω τὰ τοῦ χανόνος αὐτῷ, ἵνα μὴ 
τὸ σωτήριον 368 ὅλω; ἐμποδισθείη ἔργον. Ἐν 
τῷ χαιρῷ δὲ ἐχείνῳ, χαθ᾽ ὃν συνέθη τὸ γεγονὺς εἰς τὰ 
ἍΥ'ας εἰ μὲν ἐν τῷ ναῷ τῆς εἰσόδου τελουμένη: ἐξε- 
χύθη τὸ ἐν τῷ ποτηρίῳ χαὶ ἅπαν, ἕνωτιν πάλιν 
ποιείτον, χαὶ τὴν εὐχὴν ἐπιλεγέτω τῆς προθέσεως" καὶ 
οὕτω καθεξῆς ἀπὸ τῆς μεγάλης εἰσόδου τὰ τῶν εὐχῶν 
ἐχτελείτω. Ὁμοίως δὲ χαὶ εἰ συνέδη τὸν προσενεχ- 
θέντα θεῖον ἄρτον ὑπὸ μυῶν, ἢ ἑτέρου ζώον βρω- 
θῆναι, xai μὴ ἴδοι ὁ ἱερεὺς, μετὰ 6b τὴν εἴσοδον 
Ὑνῷ, προσχομίσει ἕτερον ἄρτον ἀνατεμὼν συνήθως, 
xai ἐπιλέγων τὰ προφητιχὰ ῥήματα καὶ ὅσα λέγειν 
χαὶ ποιεῖν ἔθος * xai τὴν εὐχὴν τῆς προσχομιδῆς 
ἐπιλέγειν, εἶτα ἐπάγειν ἀπὸ τῆς μεγάλης εἰσόδου 
τὰ τῶν εὐχῶν, αἵ χαὶ τελεστιχαί εἶσι μᾶλ)ον. Αἱ 
πρότερον yàg ἐῤῥέθησαν ἱλασμοῦ χαὶ δεήσεως οὖσαι, 
χαὶ πρὸς τὴν ἱερουργίαν αἰχονομοῦσαι τὸν ἱερέα, 
Τὰ ἐχχνθέντα δὲ "Avia χρεὼν συναχθῆναι ὑ πὸ τοῦ 
ἱερέως ἐν σχεύει ἁγίῳ τινὶ, χαὶ ἐν ἱερῷ τόπῳ xal 
ἀσφαλεῖ ἀποτεθῆναι, ὥστε μὴ κχκαταπατηθῆναι, ἣ 
ἄλλο τι τῶν μὴ δεόντων παθεῖν. Ἐξαίρετος δὲ τό- 
Toc ἔσται ἔνθα μετὰ τὸ χοινωνῇσας ὁ ἱερεὺς ἀπὸ- 
νίπτεται * ὄν χαὶ ὀφείλει ἡσφαλισμένον ἔχειν πάν- 


purificationis, cum sit sanctum, utpote quod laverit C τοθεν καὶ ἁρμόδιον, xa πῤησοχὴν ἔχειν, μὴ ἐκπί- 


Jabia communione sanctifieata et manus sacer- 
dotis. Quasi saneta piseina est hicce locus, et 
aqua purificationis sacerdotalis sanclificata, ex 
qua novimus et sanationes fleri, si inde unguntur 
aut bibunt infirmi. Neque autem temere hic sunt 
tractanda : pracipiendumque est ut ille qui his uti 
optat, innocens sit et jejunus. Similiter ille qui 
his ungi cupierit oportet ut ilerwm lavetur iu loco 
scparato et convenienti. Hie igitur post commniu- 
nionem lavabitur sacerdos, vel in loco aptiori se- 
curiorique, si adsit, sancta mysteria qu: effusa 
sunt colligens pie devoteque cum aquali hie depo- 
net. Pavimentum sit e marmore, ut hzc apte sane- 
teque in loco deponantur. Sintque maxima et fia 
marmora quie profunde fodiantur in aptum recep- 
taculum pro sauctis. oblationibus hic deponendis 
separatim, ut. diximus. lta. confodianiur ut lavari 
possit et receptaculum. Si vere consecrat? oblatio- 
nes non sint ex toto effusa, sed pars earum reman- 
serit, tunc addatur pars altera secundum quod opu$ 
est, ei perficiatur saeriticium. 9i vcro acciderit ut 
jc oblata desuper effundaniur in vestes sacerdo- 
tales, et quidem ante sacrificium, si pretiosiora 
tantum et pulehriora indumenta altigerint, tuuc 
hae vestimenta laventur aqua in vase sancto, ila 
ut nihil in illis remaneat, et aqua immiltatur in 
locui sacrum, ut dictum est. Quod si acciderit 
post sacrificium effundi in commune indumentum, 
cx eo rcsecandum est quantum est necesse ul ex 


πτεῖν ἔξωθέν τι τοῦ τόπου ἐχείνου, μήτε Ex τοῦ 
νίμματος * ἐπειδὴ ἅγιόν ἐστι, τὰ χείλη τε τὰ ix τῆς 
χοινωνίας ἡγιασμένα χαὶ τὰς χεῖρας ἐχπλύνον " xa: 
ὡς τὸ ἱερὸν ποτήριον ἐχεῖνος ὃ τόπος ἐστὶ xol τὸ 
νίμμα ἡγιασμένον, δι᾽ οὗ xaX ἰάματα, ὡς ἔγνωμεν, 
τίνεται, χριομένων ἔχ τούτου τινῶν ἀῤῥωστούντων, 
ἣ ἐχπινόντων *. καὶ οὐδ' ἁπλῶς τοῦτο παρέχειν χρὴ, 
ἀλλ᾽ ὥστε παραγγέλλειν προσέχειν, καὶ τὸν μὲν βου- 
λόμενον ἐχπιεῖν εἶναι χαθαρόν τε xal νῇστιν. Ὁ- 
μοίως δὲ xaX τὸν βουλόμενον ἀλείψασθαι, ὃ: xal 
ὀφείλει νίπτεσθαι ὕστερον ἐν ἰδιάζοντι τόπῳ. "Exsi- 
σε τοίνυν ἦνθα ὃ ἱερεὺς μετὰ τὴν χοενωνίαν ἀπο- 
γίπτεται, ἣ ἐν ἀσφαλεστέρῳ τόπῳ εἰ ἔστι, τὰ ἐχχυ- 


D θέντα “Αγια συλλέξας εὐλαδῶς μετὰ τῆς ἐκεῖσε ὕλης 


xai τοῦ χοὸς ἀποθήσει. Εὶ δὲ μάρ'αρα χατεστρὼω- 
μένα εἰσὶν, ἵνα ταῦτα ἐκεῖθεν ἐξελὼν, ἐν τόπῳ 
ἱερῷ xaX ἰδιάζοντι ἀποθήσῃ. Εἰ δὲ μέγιστα xol ἀχί- 
νητα, ἵνα λατομήσας εἰς βάθος ἱχανῶς τὸν τότον 
ἔνθα δὴ ἐξηπλώθη τὰ Ἅγια, τὰ ἐξενεχθέντα ἐκεῖσε 
θήσῃ, ἐν τόπῳ, ὡς ἔφημεν. ᾿Αλλὰ χαὶ ἔνθα λελατό- 
μῆχεν, ἵνα ἐχπλύνῃ τὸν τόπον ὡς δυνατόν. Εἰ δὲ 
τὰ ἼΛγια οὐ πάντα ἐχχέχνται, ἀλλὰ μέρος ἐναπελεί- 
φθη, ἵνα xat ἕτερον ἐπιδαλὼν 632v εἰς χρείαν, ἐχ- 
τελέσῃ τὰ τῆς ἱερουργίας. Καὶ ἐὰν τὰ Ἅγια ἐπάνω 
τῶν ἀμφίων τοῦ ἱερέως ἐξεχύθη, εἰ μὲν πρὸ τῆς 
τελειώσεως, εἰ τίμια μόνον εἰσὶ χαὶ πολυτελῆ, ἵνα 
ἰδίως ἐν σχεύει ἐχπλύνας ἱερῷ ἱχανῶς, ὥστε μὴ 
ὑπολειφθῆναι ἐν τοῖς ἐνδύμασί τι, τὸ νίμμα ἐμ- 
6329 ἐν τόπῳ ἱερῷ χαὶ ἀσφαλεῖ, χαθὼς εἴρηται. 


- 


919 


RESPONSA AD GABRIELEM PENTAPOLITANUM. 


950- 


El δὲ μετὰ τὴν τελείωσιν ἐχχέχυται, ἵνα χατὰ md- A hoc panno fiat velum sacrum, quod pariter est 


σαν ἀνάγχην ἐχχόπτηται τὸ μέρος Exclvo τοῦ ἱεροῦ 
ἐνδύματος, καὶ θεῖον κάλυμμα γίνηται, ἐκπλυθὲν 
καὶ αὐτὸ ἐν τόπῳ ἰδιαιτάτῳ, ἔνθα χαὶ ἱερὴν ποτή- 
ριον ἐχπλυθῆναι δυνατὸν, καὶ σπόγγον ῥύπου. πλη- 
σθέντα χαὶ σήψεως, ἢ ἱερὸν κάλυμμα, καὶ ταῦτα 
γὰρ ἀποπλύνειν χατὰ χαιρὸν, μόνον εὐλαδῶς καὶ 
iv ἀσφαλεῖ τόπῳ xal μᾶλλον χαλῶς ἔχοντι xal 
ἀσφαλῶς τῷ λεγομένῳ νιπτηρίῳ, οὐ βλαδερὸν, ἀλλὰ 
μᾶλλον θεοφιλὲς, εἰς τιμὴν xal ὡραϊσμὸν τῶν τοῦ 
Θεοῦ ὃν ἱερῶν σχενῶν. Εὑρίσχομεν γὰρ χαὶ ἐν τῇ 
παλαιᾷ διατάξει, ὡς χάλπην εἶχέ τινα ἡ Μεγάλη ἐχ- 
χλησία, οἷον μιχρὰν λεκάνην, ἐν ἧἦ τὰ ἱερὰ ἀπέπλυ- 
γον ποτήρια διὰ χλιαροῦ ὕδατος. 


ἘΕΡΩΤΗ͂ΣΙΣ IIT". 


Β 
Ὅπως χρὴ κοινωγδὶῖν τοὺς μὴ δυναμένους elc τὸν 


vaóv παραγενέσθαι ἀῤῥώστους. 


Ὅθεν προσεχτέον τῷ ἱερεῖ εἰς πάντα τὰ "Avia 
καὶ τὴν ἱερὰν παρακαταθήχην, τὸν προηγιασμένον, 
καὶ ἡνωμένον τῷ θείῳ αἵματι ζωοποιὸν xal πανά- 
Y:ov ἄρτον, ὥστε ἐν πυξίῳ χαθαρῷ xal ἀσφαλεῖ 
ἔχειν, χαὶ μετὰ χαθαροῦ ἠἡσφαλισμένον ὑφάσμα- 
τος χαὶ τιμίου. Αὐτὸ γάρ ἐστι τὸ θειότατον 
σῶμα xal αἷμα τὸ Δεσποτιχόν, Καὶ πρησχυ- 
νεῖν 369 χαὶ θυμιᾶν xal τιμᾷν χρὴ ὅλῃ προθέ- 
σει, χαὶ ὑπεράνω πρὸς ἀνατολὰς τῆς ἢείας τραπέ-- 
ζης ἠωρημένον ἔχειν, χαὶ ἐπιδλέπειν ἵνα μή τι 
συμδαίη ἀμελείᾳ τῶν μὴ δεόντων. Καὶ ἐν τῷ μέλ- 
λειν δέ τινα χοινωνεῖν, μὴ εἰς τὸν χόλπον Aap6ávet 


καὶ πορεύεσθαι, ὥς τινες νῦν χαταφρονητιχῶς ἣ C 


ἀμελῶς ἣ ἀσυλλογίστως ποιοῦσιν, ἀλλ᾽ ἑτοιμάζειν 
ἐν τῷ ἱερῷ ποτηρίῳ τὴν θείαν μερίδα ἐν τῇ Aa6l5t 
κατὰ τὴν πρόθεσιν, ὡς ἔθος ἣν ἐξαρχῆς, καὶ ἡμεῖς 
φθάσαντες εἴδομεν, xal προηγουμένης λαμπάδος, 
τὸν ἱερέα ἐνδεδυμένον ἐπιτραχήλιον, χρατοῦντα 
πορεύεσθαι, xal οὕτω μετὰ τὸ χοινωνῆσαι τὸν ἀῤ- 
ῥωστοῦντα ἐπανέρχεσθαι πάλιν. Καὶ τοῦτο ποιεῖν οὐ 
«οὺς χοσμιχοὺ: ἱερεῖς μόνον, ἀλλὰ xol τοὺς pova- 
χοὺς ἐν τοῖς μοναστηρίοις, ἵνα χαὶ τίμιον ἧ, χαὶ εἰς 
πὴν τοῦ Χριστοῦ δόξαν, xal ἡμῶν εἰς τὰ θεῖα εὐλά- 
6«tav, χαὶ μή τι τῶν ἀπευχταίων συμόαχίη, ὡς εἴδο- 
μᾶν. ᾿ΑἈνεπιτηδείου γὰρ ὄντος τοῦ τόπου, ἐν τῷ ἐξ- 
ἄγειν βούλεσθαι τοῦ πυξίου τὴν θείαν μερίδα, συμ- 
6465x& πολλάχις τὸ φρίχης xal χαταδίχης ἄξιον, ὡς 
ἐμάθομεν, ῥιφῆναι τὰ "Avia, ᾿Αλλὰ xal τὸ χατέχειν 
ταῦτα ἂν χόλκοις xai ὁδεύειν f] χαθῆσθαι οὐκ εὖὐλᾷο 
θές. Καὶ τίς χρεία τοῦτο ποιεῖν, δυναμένοις εὑρί- 
σχειν ἐν πᾶσι ναοῖς τῶν θείων φυλαττομένων μυ- 
στηρίων ; Διόπερ εἰ δι᾽ αἰσχροχέρδειαν ποιεῖ τις πνευ- 
ματιχὸς ἣ ἱερεὺς τὸ τοιοῦτον, ἁμαρτάνει, εἰ μὴ mov 
χατὰ πολλὴν ὅτι χαὶ μεγίστην ἀνάγχην, ἐρημίας 
οὔσης, χαὶ μὴ δυνατοῦ ὄντος τοῦ τὴν τάξιν γενέσθαι, 
ἢ ἐὰν μέσον ἐθνιχῶν ἐστέ τις, xal παῤῥησιάσα- 
σθαι οὗ δύναται, μήποτέ τις χαὶ ἀτιμία γένηται τοῖς 
᾿Αγίοις * χωρὶς δὲ τοῦτο, ávayxalov τὸ μετὰ τιμῆς 
προπέμπειν τὰ Ἅγια. Καὶ ὅρα τὴν Ἐχκχλησίαν 
τοῦτο ἀεὶ ποιοῦσαν ἐν ταῖς τῆς λειτουργίας εἰσόδοις, 
καὶ μὴ τελείων ὄντων τῶν θείων δώρων. 


lavandum in loco mundissimo : mundabitur et 
sacra piscina, spongia vel aliquo linteo siccabitur 


. ut. purificetur a. sordibus. H:c autem facienda 


sunt pro opportunitate, devote tamen et cum mag- 
na. sedulitate. Optimum quidem esset si ad hoc 
haberetur pelvis vel nitidissimum labrum iu quo 
honori(ice et laudabiliter mundarentur vasa sacra 
Deo. In veteribus decretis invenimus quod Magna 
ecclesia habuerit ampliora vel tantum labellum 
minimum ad.lavanda in aqua tepida vasa sacra. 


— 


QUAESTIO LXXXII. 


Quomodo oporteat communicare infirmos, qui in. 
templo presentes adesse nequeunt. 

AuUendat sedulo sacerdos ipsi esse reservandum 
ex omnibus sacrificiis sacrum depositum ; przsanc- 
tificatum scilicet panem vivificantem et sacrosanc- 
tim, unitum vere sancto Domini sanguini, quein 
habeat in pyxide munda et tu!o reclusa, involuta* 
que velo mundissimo et pretioso : hic panis enia 
est sanctissimuin corpus et sanguis Domini. Genu- 
flectat, thurificet et adoret omni intentione, teneat 
elevatum ante sanctam | mensam, et circumspiciat 
diligenter ne quid incuria sua fiat incongrnenter. 
Cum igitur aliquis fnerit. sacra communione rceli- 
ciendus, sacerdos non sumat sancta sacramenta in 
sinu ut adeat infirmum, ut quidam irreverenter, 
sine cura dignitatis et absurde feceruut, sed parti- 
culam sacram pie reponat in sancto calice cum 
forcipe, sicut moris est a principio, et nos prius 
vidimus. Sacerdos indutus stola prx»cedente lam- 
pade potest incedere, sicque ad infirmum sacra 
communione roborandum accedere. Et ita agere 
debent non solum szculares sacerdotes, sed etiam 


. monachi in monasteriis, quibus, in honorem Chri- 


sti et propter eam qua sancta traclare dehenius 
pietatem, habenda est ad lioc pretiosa supellex ;. 
et quibus pari cnra vitanda suit abominanda ista 
qu» accidere vidimus : particulam sacram asser- 
vari iun loco indeceuti, et cum eam ez pyxide desu- 
mere volunt, &epe fieti ut sancta ruant, ut audi- 
vimus, quod sane horrore plenum et diro judicio 
dignum. Sed et hxc Sancta habere in sinu inceden- 
do vel stando omnino impiti : et quz alioquin 
utilitas ex hoc esse potest, cum possint sacra- 
mentum invenire in quovis templo asservatum ? 
Quamobrem peccat spiritualis Pater vel sacerdos 
qui hoc facit; nisi forte maxima impellatur 
necessitate, in eremo scilicel, el non possit nor- 
mam sequi praescriptam, aut si habitet in me- 
dio ethnicorum, nec possit confidenter et libere 
agere, metusque est ne quiddam irreverentia sacra- 
mentis inferatur, prudenter omittat prascripta : 
sed extra hunc casum, frequenti comitatu et cum 
honore multo deducenda sunt sancta ad infirmos. 


953 


DE SACERDOTIO. 


954 


TOY AYTOY 


ΠΕΡῚ IEPOZYNHZ 


, ΠΡῸΣ ΤΙΝᾺ TON EYAABON MONAXQON 


JEPAE ΔΙΑΚΟΝΊΑΣ HEIOMENON, 
ET! ΚΑΙ TOY APXIEPEQEZ ΕΙΣ TON TOY IIPEXBYTEPUY TEAOYNTOZ ΤΟΤΕ DAGMON, 


EFT EJUSDEM 


DE SACERDOTIO 


AD PIORUM MONACHORUM QUEMDAM 


SACRO DIACONI MUNERE ORNATUM 
NEC NON AB EPISCOPO DEINDE EVECTUM AD GRADUM PRESBYTERI. 


ἘΝ Χριστῷ μοι ἀγαπητὲ xal γνησιώτατε à6e):7h, A 


«τὴν ὀφειλὴν τῆς ἀγάπης πᾶσι χατὰ τὴν ἐντολῖν 
ὀφείλοντες, πολλῷ μᾶλλον ταύτην ὀφείλομεν τοῖς 
γνησίοις xai τοῖς φιλοῦσιν. E! γὰρ χαὶ ἀμερὴς ἡ 


κατὰ Θεὸν ἀγάπη xal ἁπλῆ, xai ἀποίχιλος, καὶ πᾶ-. 


σιν ἴσως ὀφειλομένη χατὰ τὸν τέλειον λόγον, ἀλλ᾽ f 
αὐτοαγάπη xal αὑτοτελειότης ᾿Ιησοῦς, ἑαυτὸν διδοὺς 
πᾶσιν, ὅμως: χατὰ τὴν γνώμην ἑχάστον φανεροῦται 
τοῖς βουλομένοις, ὡς χαὶ τὸ φῶς αὐγάζων ἴσως πᾶ- 
σιν ὁ ἥλιος, κατὰ τὸ θέλειν ὁρᾶν xal τὸ δυνατὸν τῇς 
ὁράσεως, καθορᾶται ἑχάστῳ. Ὅθεν xal φησιν αὐτὸς 
ὁ Σωτὴήρ᾽ « Ἐγὼ τοὺς ἐμὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ" » 
οὐχ ὅτι τινὰς μὲν φιλεῖ, τινὰς δὲ οὐ φιλεῖ, ἀλλ᾽ 
ἁπλῶς πάντας ὡς αὐτοαγάπη ὧν, ἀγαπῶν τοὺς μὴ 
βουλομένους αὐτὸν ἀγαπᾷν χαὶ μαχρυνομένους αὐτοῦ, 
οὗ τυραννιχῶς ἀναγχάζει. Καὶ γὰρ οὐχ ἀναιρεῖ τὴν 
προαίρεσιν, ὥσπερ καὶ τοῖς φιλοῦσιν αὐτὸν xal ἐγ- 
γΥίξειν ἐπιποθοῦσιν ἑαυτὸν ὅλον παρέχει, xal τὰ τῆς 
ἀγάπης αὐτοαγαθότης ὧν ἐπιδείχνυσι. Καὶ ὁ ᾿Δπό- 
στολος δὲ τοῖς οἰχείοις πρὸ πάντων τὴν πρόνοιαν yopr;- 
γεῖν ἐπιτρέτε:, τοὺς οἰκείους λέγων τῇ πίστει. Καὶ αὐ» 
“ὃς τοίνυν εἰ χαὶ τῶν ἐλαχίστων ἐλαχιστότατος τυγχά- 
vtov εἰμὶ, πιστὸς δ᾽ ὅλως Χριστοῦ ἐν αὐτῷ τῇ τούτου 
«s ἀντιλήψει ἱερεὺς χαὶ δοῦλος αὐτοῦ, χατὰ τὸ ἑνὸν 
ἐμοὶ, ἀνάγχην ἔχω τῶν ἐντολῶν αὑτοῦ μεμνῆσθαι, 
καὶ τῆς τοῦ χεφαλαίου πασῶν μᾶλλον ἀγάπη; ὡς 
ἐφιχτὸν, ἵνα χατὰ τὸν ἡγαπημένον αὑτῷ μαθητὴν, 
χαὶ Χριστὸς αὐτὸς διὰ ταύτης μιχράν τινα χώραν 
&v ἐμοὶ χαὶ μονὴν ἔχων εὑρεθῇ. « Ὁ μένων γὰρ, 
φησὶν, ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἐν τῷ Θεῷ μένει, xo ὁ 0605 
ἐν αὐτῷ. » Λοιπὸν xal αὐτὸς ταύτην τηρεῖν Ózti- 


! Prov, vini, 17. 


B git, el eos qui eum 


In Christo dilecte mihi οἱ fldissime frater, ofll- 
cium charitatis nostre juxia mandatum  omnilius 
debentes, multo niggis iliam | ingenuls et diligenti 
bus debemus. Etsi enim qua secundum Deum est 
charitas indivisa, simplex et uniformis sit, et illam 
omnibus debeamus secundum legis perfectionem, 
ad instar Domini Jesu, qui est ipsa charitas et ipsa 
perfectio et sese pro omnibus: dedit, sed tamen illia 
qui eum desiderant declaratur secundum | Intentio - 
nem cujusque. lta et lumen in sole lucens similiter 
omnibus, ab uno uoquo cernitur Juxta voluntatem 
videndi et visionis potentiam, Unde et dicit ijso 
Salvator : « Ego diligentes ime dillgo * : » non 
quod aliquos quidem diligat et quosdam odio 
habeat; sed cum sit charitas ipsa, omnes dili- 
nolunt amare ei qui we 
avertunt abeo non lyrannice cogit; etenim nou 
aufert arbitrium, sed prout diligunt Illum et ad eum 
accedere student, se totum. tradit et donat, et eum 
sit bonitas ipsa, amoris testimonia prabef. Et Apo- 
stolus domesticis ante omnes mandat esse providens 
dum, domestícos vocans ejusdem fldei fnimulos, 
Ego Igitur, quamvis forte uiniuus sim Inter wilnl: 
mos, fidelis tamen sum Chelstl, in. ipsa. ejus aua- 
ceplione el auxilio sacerdos ejus οἱ servus, quam- 
tum in me est, necesse babeo. meminisse manda 
torum ejus, maxime claritatis, quay omnium capul 
est, pro viribus meis, ut secundum discipulum ipai 
dilectum, Christus in me ipsesolus parvam inveniatur 
liabens quamdam mansionem ; dicitenim Jouuneg.t 
c Qui manet In «μαι (Ὁ in. Deo manot, et Deus ln 


^ 


957 


DE SACERDOTIO. : 


958 


bU ἡμᾶς" ὃ ἀναφῆς χατεχόμενος " ὁ ἀόρατος ἐν A iterum atque iterum : et hujus operis, o bonitas 


αἰσθήσει * ὁ vet ἀχατάληπτος τοῖς θνητοῖς μετεχό- 
μενο; 5v ἡμῶν τε τῶν τῆς ταπεινῆς xal παρα- 
πεπτωχυίχς φύσεως, διὰ τῆς δεδομένης ἡμἷν ἱερω- 
σύνης, ὦ τοῦ θαύματος 1 τοῖς μυστηρίοις γινόμενος 
xaX qatv^pevoz, xal διδόμενος, καὶ φερόμενος, xaX 


χορηγούμενος, καὶ οἰχιζόμενος, xai ἐνδυόμενος, xai. 


ὀργιζόμενος, χαὶ χαταλλαττόμενος, xal ἱλεούμενο-, 
xal μεταλαμθανόμενος. Τί χαινότερον τῶν τοιού - 
των ; τί μεῖζον ἀγαθὸν πρὸς ἀνθρώπους ; τίς δύνα- 
μι; ὑπέρτέρα ; τίς ἐξουσία μείζους πλουτοῦσα yi- 
ριτας; Ἰδοὺ ὁ χοῦ; ἡμεῖς καὶ πηλός τε χαὶ σχώ- 
ληξ; ἐξουσίαι καὶ δυνάμεις ὁρώμεθα " μᾶλλον δὲ xal 
κλείω τούτων δυνάμενοι τῇ τῆς ἱερωσύνης δυνάμει. 
KaY πράσπται γὰρ τῆς χρεΐττονος πλάσεως τῷ B3- 


πτίσματι xai τοῖς λοιποῖς μυστηρίοις " καὶ Θεοῦ b 


vlov πατέρες, χαὶ θέσει θεῶν ἐνεργοὶ, xal ἀμαρ- 
τίας ἀνα: ρέτα', xal ἐλευθερωταὶ ψυχῶν, xaX λύται 
δεσμῶν αἰωνίων, xal παραδείσου χλειδοῦχοι, καὶ τὰ 
Θεοῦ δυνάμενοι" καὶ αὐτοῦ δειχνύμεθα συνεργοὶ 
πρὸς σωτηρίαν ἀνθρώποις. 


creatores sublimioris creationis baptismate et aliis sacramentis, et Dei Filiorum Patres, et 


ineffabilis! nos sumus ministri, myste et sacer- 
dotes. Quid hoc majus? hac suprema sacra myste- 
ria celebrandi potestate, angelos ipsos dignitate vin- 
cimus. Sed ο Magistri cleventia! Qui omnia 
contiuet nec contineri potest, in parvo contra- 
hitur loco pro nobis : qui palpari non potest, digi- 
tis tractatur et retinetur ; invisibilis, sensibus ob- 
jicitur ; qui mente comprehendi non potest, morta- 
libus communicat in natura nostra intima et falli- 
bili, et per sacerdotium quo dignati sumus, o pro- 
digium ! mysteriis generatur, manifestatur, datur, 
producitur, introducitur, in loeo collocatur, indui- 
tur, 3d iracundiam provocatus et reconciliatus, et 
misericordia motus, et communione susceptus Qvid 
horum magis stupendum ? Quod majus in lis homi- 
nes collatum beneficium ? Que potestas sublimior ? 
Quie auctoritas majores conferens gratias * Ecce nos: 
pulvis, luttun, vermes auctoritate et virtute pleni 
apparemus, maxime et super omnia cum sacerdotii 
excellentem exercemus potestatem. Eteniin sumus 
divinorum 


instituti operatores, ct peccati destructores, et liberatores animarum, solventes vincula :eterna et 
paradisum reserantes, sic Dei potestatis sequestres et custodes, ejus scilicet. cooperatores ad salu- 


tem hominum. 


Μᾶλλον δὲ τί πρὸς ταῦτα ἡμεῖς ; Πόσων ὀφειλέται 
Θεῷ ἕνεχα τηλιχούτων δώρων; Ὁποῖοι δὲ εἶναι 


χεχρεωστήχαμεν, οὐδὲ εἰ χάτὰ τὴν θεωρίαν ἧμεν᾿ 


τῶν πολυομμάτων ἐχείνων ἱχανοὶ πρὸς τοιαῦτα ; 
Τίς γὰρ φύσις χτιστὴ τῶν τοῦ Θεοῦ ἀξία χαρίτων ; 
Αἱ πρῶται τῶν ἄνω τάξεις τρέμουσι, συστέλλονται, 
φρίττουσιν, αὐτὰ τὰ δι᾽ ἡμῶν ἐνεργούμενα χαθορῶ- 
σαι. Kol γὰρ μᾶλλον θαυμάζουσι, τὸ πολυποίχιλου 
τῇ τοῦ Θεοῦ σοφίας διὰ τῆς Ἐχχλησίας χαταμαν-» 
θάνουσαι, ὡς ὁ Παῦλός φησι. Καὶ αὗται μὲν ἐπιγι- 
φώσχουσαι τὸ χτιστὸν ἑαυτῶν, xal τὼ ὑπέρμετρον 
«τῆς τοῦ Θεοῦ ἀγαθότητος, δειλιῶσί τε καὶ ἐχπλή- 
χτως βοῶσι, xai τοῖς γινομένοις θαυμάζουσιν. 
"yai; δὲ τούτων τῶν θειοτάτων τε xal μεγίστων 
ὑπουργοὶ τυγχάνειν καὶ ὑπηρέται ἠξιωμένοι, ὁποίως 
διακείμεθα ; τὴν φούερὰν ἐξουσίαν ταύτην xa 
φρικτοτάτην ἐγχείρησιν, ἔστιν ὅτε εἰς ἀρχὴν 
(οἴμοι παθῶν, 379 χαὶ ὕλην ἁμαρτίας, τὴν 
ἁμαρτία: xai παθῶν ἀναιρέτιν ἀπεργαϊζόμεϑα, εἰς 
ἐξουσέαν ἀρχιχὴν τε xal χοσμ'χὴν ταύτην ξλχηντές 
τινες καὶ πονηρῶς βιαχζόμενοι, χαὶ μανιωδῶς ἐπι- 
πιδῶντες αὐτῇ, χαὶ τὰ xaÜ' ὧν χατέστη διενερ- 
χοῦντες, ἵνα ταύτης φῦ! ἐπιδράξωνται, εἴγε χαὶ 
ταύτης οὕτω μετέχουσι, xal οὐ μαχρύνονται μᾶλ- 
λον. Τοῦ τοιούτου ὕψους εἰς ἔννοιαν οἱ xat! ἀγγέ- 
λους ἐχεῖνο: τῶν ἁγίων γινόμενοι, χατὰ τὰ θειότατα 
φρίττοντες, ὡς εἴρηται, Σεραφὶμ, τὸ μέγα τῇς 
ἱερωσύνης ἔφευγόν τε xat ὑπεστέλλοντο * ἀξιούμε- 
vot δὲ ταύτης, ὅπως τὸν ἑαυτῶν ᾧχονόμουν͵ βίον, 
ὅτιλον ἐξ ὧν εἰργάσαντο. 


* Ephes. μὲ, 10. 


Quid amplius ad hxc nos dicemus? Quot et 
quanta Deo debemus ! quantum abest ut satis digue 
de eo judicemus, etiamsi oculatiores essemus ! Qu:e 
enim creata natura beneliciis Dei invenietur di- 
gna ? Primi celestium spirituum ordines tremunt, 


C se prosternunt, timore corripiuutur ea qux agimus 


cernentes : elenim maxime mirantur quoniam per 
eeclesiam — pr:edicatur multiformis — Dei sapien- 
tia, ut loquitur Paulus*; ipsique agnoscen- 
tes 2 quo creati sunt et immensam Dei in se bovi- 
tatem timent οἱ stupentes proclamant de his qua 
fiunt miraculis. Nos vero sanctissimarum maxi- 
marumque rerum ministerio et dispensatione di- 
gnali quonam animo sumus? Tremendam hanc auc- 
toritatem. οἱ formidandam fabricationem &:vpe, 
beu! in nobis imperio passionum el carnis peccati 
subjicimus, dum peccati et passionum fugam et de- 
relictionem super illo complemus, et in banc potes- 
latem omnium primam, quasi. mundana foret. tra- 
bantur quidam etiam male viventes, etl in eam 


D stulte furioseque insilientes ita quie sunt pr:ecepta 


faciunt ut illam arripiant, qui, beu! ab illa arceri 
meruissent, nedum his omnibus emendemus. liti 
vero qui sanctorum more viventes ad instar ange- 
lorum intelligentiam εἰ existimationem hujus 
adepti sunt celsitudinis, trementes, ul diximus de 
sanctissimis Seraphim, magnam sacerdotii effugiunt 
dignitatem et ab ea se subducunt : dignos autem 
ejus se ostendunt manifestis operibus quibu» vi- 
tam ordinant et regunt, 


76] 


DE SACERDOTIO. 


062 


ἂν xaY τὰ ὑπὲρ αὐτῶν ἐνεργεῖν, ἔμελλε δὲ μᾶλλον A erat huic sancto, porro et impalpabili corpori in- 


καὶ πάλιν ἀθετεῖσθαι. Καὶ εἰ δυνατὸν πάτχειν, xal 
θνήσχειν ἀπειράχις, ὡς χαὶ ἠθετήθη καὶ ἀθετεῖται, 
καὶ ἔπαθε χαὶ πάσχει πάλιν διὰ τῶν αὑτοῦ πάν- 
τοτε πασχόντων ὑπὲρ αὐτοῦ" διὰ ταῦτα τοίνυν 
αὐτὸ; μὲν ἀνελήφθη. Καὶ τοῦτο ποιῶν ὑπὲρ ἡυῶν ὁ 
ἀχωρίστως μένων ἐν χόλποις τοῖς Πατρικοῖς, καὶ 
πανταχοῦ παρὼν πάντοτε, τὸ σῶμα συνανυψῶν, καὶ 
τῷ Πατρὶ πρυσάγων ὡς δῶρον, καὶ σύνεδρον ποιῶν 
ἄνω, ὑπεράνω πάτης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας χαὶ δυ- 
νάμεως, ὡς ἔφη Παῦλος, χαταστησάμενος, 873 xoi 
ὁμόθεον ἀποδείξας, δοξχζόμενον χαὶ προσχυνούμε- 
νον πῦρὰ πάσης τῆς χτίσεως, ὃ xal ὑπὲρ ἡμῶν 
ἀεὶ χεῖται, θῦμα xal προσφέρεται τῷ Πατρὶ, xoi 
παράχλητός ἐστι, xal ἱλασμὸς, χαὶ λυτήοιον, καὶ 


μετοχὴ, xal δῶρον, καὶ βραδ:ΐον, χαὶ πᾶσα ἀπό- B 


AauGtg. Ἐπεὶ οὖν ταῦτα οὕτω; ἐξετελέσθη, xal 
α μὲν X t χ δεξιῶν τοῦ Πατρὸς, οἱ σωζόμενοι 
δὲ τοῦ σώζοντος ἐν χρείᾳ εἰσὶν, ὁ Σωτὴρ τὴν χάριν 
«ou σωτηρίου, ὦ τῆς πολλῆς εὐσπλαγχνίας ! τοῖς 
ἴσοις τὴν φύσιν ἧτοι ὁμοιοπαθέσιν ἀνθρώποις, τοῖς 
σωζομένοις παρέσχετο" ἐπεὶ χαὶ αὐτὸς σῶσαι 
θέλων ἀνθρώπους, κατ᾽ ἀνθρώπους ἐγένετο " οὐχ 
ἀγγέλοις τοῦτο παρασχὼν, ὡς εἴρηται, ὅτι οὐδ᾽ ἀγ- 
γέλοις ἡνώϑη, εἰ μὴ νοητῶ; μόνον" οὐδὲ γὰρ χρεία 
τούτοις ἀναχαινίσεως. Σωτήρας οὖν ἀντ᾽ αὐτοῦ, xaY 
ψυχῶν πλάστας, xai πρὸς οὐρανὸν ὁδηγοὺς, καὶ 
φῶς, χα. ζωΐν, καὶ Πατέρας, xai ποιμένας καὶ 
qUÀaxa; , τοὺς ἱερεῖς χατεστήσατο, τὴν αὐτοῦ 5ύ- 
ναμι» χεχτημένου:" οὐχ ὑπὲρ ἑαυτῶν γεγονότας 


οὐδὲ δι᾽ αὑτοὺς μόνον, ἀλλ᾽ ὑπὲρ ἄλλων τοῦτό γε E 


καταστάντας. 

Φροντιστέον τοίνυν ὁπόση δύναμις, ὡς πρὸς τὸ 
τοῦ μυστηρίου ὕψος ἑχυτοὺς ἱκανοὺς παρέχειν ὡς 
ἐγχωρεῖ" ὡς ὀφείλει Θεοῦ δύναμιν χαὶ ἐξουσίαν 
καὶ γ,γἀ .κν ἐπὶ γῆς τινας χεχτημένους * καὶ οὕτως 
οὐχ ἑχυτοὺς μόνον ὠφελεῖν δυναμένους, ἀλλὰ τῶν 
πολλῶν χάριν μᾶλλον αὑτοὺς παρέχειν" χαὶ τοῦτο 
μέχρι θανάτου" οὕτω καὶ γὰρ τὸ ἀρχέπυπον. « Τὴν 
Ψυχὴν μου γὰρ, φησὶ, τίθημι ὑπὲρ τῶν προδάτων.» 
Καὶ Πέτρος δὲ, « Χριστὸς, φησὶν, ἔπαθεν ὑπὲρ 
ἐμῶν. » Καὶ Παῦλος περὶ τοῦ [Iazp»; λέγει" « Ὅς 
τοῦ ἰδίου Υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, àX)' ὑπὲρ ἡμῶν 
πάντων παρέξωχεν ἑαυτόν. » Καὶ ταῦτα μὲν χοινὰ 


conveniens ; quia denique coram omnibus homini- 
bus libero arbitrio utentibus non potuit agere qu.e 
pro illis subiit, elegit potius iterum exiran'ri, et 
quantum) posset pati et mori milli-s, et ultra , sicut 
exinanitus est el exinanitur, pa-aus est et patitur 
per suos continuo quotidie pro illo patientes : εἰ 
propterea ipse ascendit in ccelum. Et hoc pro nobis 
fecit qui ab terno manet insiau atris; 5tque ubique 
semper przsens est: corpus suum extollens coram 
Paire collocavit quasi donum humanz naturz, et 
sedere fecit in coelo : « Super omnem principatum, 
et polestatem et virtutem,» ut ait Paulus *. [ludque 
corpus deificum pr:ebuit glorificatum et adoratuim su- 
per omnem creationem, ei denique constituta pro 
nobis in :eternum victima offertur Deo Patri : sicque 
ipse est consolator noster, propitiatio nostra, re- 
demptio nostra, p»rs nostra, donum nostrum, bra- 
vium nostrum, omnisque fructus noster et gaudium. 
l'ostquam ergo liec ita adimplevit, et i; se sedet in 
celo ad dexteram Potris, salvati autem Salvatore 
indigent et Salvator, o pietatis infinita dignatio 1 sa- 
lutis gratiam, hominibus sibi natura el passione si- 
milibus tribuit : salvare volens homines, homin:- 
bus similis factus est. Non angelis, ut dictum est, 
tale contulit heneflcium ut angelorum naturam sibi 
uniret ne quidem intellectualiter ; ipsi non egebaunt 
renovatione. Pro se ergo sacerdotes constituit aal- 
vatores, aniparum formatores, ductores in ccelum, 
lumen, vitam, patres, pastores οἱ custo'es; ejus 
virtutem adep'i sunt et ad hoc constituti non pro 
seipsis solum et propter seipsos, sed pro aliis etiam. 

Considerandum est igitur quanta sit hxc pote- 
$ias, ut nosipsos idoneos pr:beread altissimum 
illu. mysterium pro viribus satag:mus. Sic oportet 
quosdam super terram adipisci Dei virtutem , au- 
ctoritatem οἱ gratiam, ut non solum in pro. 
priam utilitatem exerceant, sed et in. profectum 
multorum illi habeant. et tribuant. ctiam usqne 
ad mortem parati. Sic enim fecit et dixil. ar- 
chetypuin nostrum : « Animam meam pono pro 
ovibus meis *. » Petrus autem : « Cliristus, inquit, 
pro nobis passus est. » Et Paulus de Patre dicit : 
« l'roprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis oin- 


«ctv ἱερεῦσι" τί δὲ xal τοῖς τὸ θεῖον σχῆμα xai D nibus tradidit illum " ; » ct hec omnia communiter 


σταυροφόρον ἐνδεδυμένοις οὐ τῆς πτωχείας τοῦτο 
σημεῖον τοῦ Ἰησοῦ ; Toà σταυροῦ σύμδολόν ἔστι, 
τοῦ θανάτου εἰχὼν, ὅλων τῶν ἄνω μελέτημα, τῶν 
χάτω πάντων ἀπόθεσις. Διὸ καὶ οἱ ἐν γνώσει τούτου 
μύσται ποτὲ, τὸ ὕψος τῆς ἱερᾶς δόξης Egeuyov οὐχ 
ὅτι φευχτὸν ἡ ἱερωσύνη, ἀλλ᾽ ὅτι ἱχανῆς δεῖται xal 
μεγάλης τῆς μελλούσης οἰχονομεῖν τὰ ἱερὰ ἔργα 
Ψυχῆς" χαὶ χαθαρᾶς μὲν ὡς δυνατόν" προθύμου δὲ 
ὑπὲρ ὠφελείας τῶν ἀδελφῶν" ὅτι χαὶ Θεοῦ ἔργον 
xal ἀγαπητὸν αὐτῷ, xal δι᾽ ἀγάπην δεδομένον, ὡς 
καὶ τὸν Πέτρον Χριστὸς ἐδίδαξε. Παρῃτοῦντο τοίνυν 
ὡς ὑπὲρ αὐτοὺς λογιζόμενοι τὴν μεγάλην ἱερωσύ- 

5 Ephes. 1, 21. 


* Joan, x, 15..." Rom. viti, 32, 


dicta sunt de Jesu et de omnibus sacerdotibus. Quid 
sili vult quud induantur sancto habitu et stola cru- 
cibus ornata ? nonne lioc est signum paupertatis 
Jesu? Crucis Dominicze symbolum est, mortis ejus. 
imago, celestium omnium exercitatio, terrenorum 
evacuatio. Idcirco quidam spirituales homines 
ja" ministerio sacro initiati aliquando ultimum 
divinz gloriz culmen effugerunt, non quod sacerdo- 
tium sit quodam modo effugiendum, sed timetur 
quia ad illud officium et regimen sanctarum rerum 
rcquiritür mens omnino apta et altissima maxima- 
que sapieus; et quam purissimo ; ze'oque in bonum 


965 


DÉ SACERDOTIO, 


9(6 


Λοιπὸν ὀρείλομεν ἐξετάξειν τίνος ἐσμὲν Oürnpé- A — De catero diligentissime inquirere debemus cujus 


και, xal τίνος ἔργον διάχονοι " χαὶ τὴν εἰχόνα φέ- 
ρῦμεν τίνος. Θεοῦ τοίνυν ἐσμὲν ὑπηρέται τοῦ χτί- 
σαντος τὰ πάντα, xal εἶναι εὖ εἶναι ποιήσαντός τε 
xai ἀεὶ βουλομένου * xal μεταδ:δλημένων ἐχηυσίως 
εὶς τὸ χαχῶς εἶναί τινων, xaX μᾶλλον ἀνθρώπων, 
αὖθις εἰς τὸ εὖ εἶναι ἀποχαταστΐ,σχι θελήσαντός τε 
xal εὐδοχήσαντος, xal ἐνεργοῦντος τοῦτο διὰ τῶν 
ἱερέων, "Epyou δὲ διάχονο! ὑπάρχομεν τοῦ μεγί- 
στου. Ὧ γὰρ ἡνώθη τὰ ἐπὶ γῆς τοῖς ἄνω καὶ ἡ 
ἔχθρα ἐλύθη, xai Θεὸς βροτοῖς χατηλλάγη, xai 
πλάνη πέπαυται πᾶσα, χαὶ δαιμόνων χράτος ὥλετο, 
xai ἄνθρωποι μετ᾽ ἀγγέλων, χαὶ υἱοὶ Θεοῦ xal θεοὶ 
Ὑεγόναμεν χατὰ χάριν, τούτον ἐνεργοὶ, λειτουργοὶ, 
οἰχουόμοι, μύσται τυγχάνομεν ἀποῤῥήτως. Εἰχόνα 
᾿ δὲ φέραμεν, ὡς θείαν τε xai μεγίστην, χατὰ τὴν 


ἀξία) ἕχαστος ἀναλόγω:. Ἑπίσχοπος γὰρ εἰκὼν' 


Ἰησοῦ xai μετ᾽ αὐτὸν πρεσθύτερος κατὰ τὸ θύξιν 
πὰ puct:xá* τοῖς δ᾽ ἄλλοις χαρίσματιν ἐπίσχοπος 
μὲν εἰχὼν τοῦ τῶν φώτων Πατρὸς, παρ᾽ ᾧ πᾶσα 
δόσις ἀγαθὴ, καὶ πᾶν δώρημα τέλειον, καὶ φωτιστιχὴς 
διὰ ταῦτα. Πρεσδύτερος δὲ, τῶν ὑπερτέρων τάξεων 
τύπον ἔχων, χαὶ δεύτερον φῶς, καὶ μεταδοτιχὸς χαὶ 
ἐνεργὸς μυστηρίων, xat διὰ τοῦτο τελεστιχός. Διά- 
χονος δὲ τρίτη τάξις, ἀγγέλων τύπον ἔχων Λειτουρ- 
γιχῶν, ἀποστελλομένων ἀεὶ διὰ τοὺς μέλλοντας 
χληρονομεῖν σωτηρίαν xal διὰ τοῦτο xal χήρυξ, 
καὶ ἑτοιλάζων, xal λειτουργιχὸς οὗτος. Πάντες δὲ 
ἑνὸς Θεοῦ παραστάται, ἑνὺς θύματος θεχταί' τοῦ 
αὐ τοῦ δὲ χαὶ χοινωνοὶ, καὶ σύσσωμοι, xat σύνδοξοι, 
χαὶ ἄλλοις μεταδοτιχηὶ χάριτι θείᾳ, εἰ xal πρώτω; 
τοῦτο γίνεται xal δευτέρως, χατὰ τὴν τάξιν τὴν 
ἐχάστῳ ἄνωθεν διδομένην. 


Ἴδωμεν τοίνυν τὸν Ἰησοῦν. Θεὸς ἀληθὴς, kx τοῦ 
ὄντος ὧν, ἀνάρχου Nou Λόγος" Πατρὸς ὑψίστου Υἱὸς 
μονογενὴς, τοῦ ἐξ οὗ τὰ πάντα, Σοφία, Δύναμις, 
χαὶ Λόγος, δι᾽ οὗ τὰ πάντα. Παντοχράτωρ Κύριος, 
ἄῦλος, ἀόρατος, ἄφραστος, ἀπερίληπτος, ἀχατά- 
ληπτος, ἀπερίγραπτος, ἀναφὴς, ἀθάνατος. Τέλος; τί 
δι ἡμᾶς ; Ἄνθρωπος, ὁρατὸς, περιγραπτὸ;, παθη- 
τὸς, θνητὸς, πτωχὸς, ἄπολις, ἄτιμος, πραθεὶς, χατὰ- 
*pttos, ὑδρισθεὶς, ἐμπαιχθεὶς, βασανισθεὶς, σταυρω- 
θείς. Ταῦτα δι᾽ ἡμᾶς. Τί θειότερον : τί δεῖγμα ἀγα» 


simus ministri, δὲ cnjus operis administri, et cujus 
imaginem Jypumque geranus. Dei nauique sumus 
ministri qui creavit omnia, qui omnia fecit bona et 
ita illa esse in azternum voluntateimi habet : qui cerea- 
turas quasdam, priesertiin liomines, cum in malum 
voluntarie inciderint, iterum ad bonum exse vult 
restitui : el lioc procurat per sacerdotes. Maximi 
vere operis administri Sumus, quo terrestria ccele- 
stibus miscentur, et odium solvitur, et Deus hoini- 
uibus reconciliatur, et omnis error confiingitur, 
et potestas damonum  eradicatur, disperditur, et 
homines cnm angelis consociantur, et (ilii facti sunt 
Dei et dei ipsi per gratia:» ; operis cjus opifices, 
ministri, cCeconomi, sacri antistites invenimur inef- 


B fabiliter. Sacrum et maximum divinumque typum 


gerimus. unusquisque secundum dignitatem. Epi- 
$vo(us enim imago est Dei, οἱ post ipsum presby- 
ter, quia sacrificia offert. Aliis vero charismatibus, 
episcopus imago est Patris luminum « a quo omne 
datum optimum et omne donum perfectum δ,» et 
propter hoc fidelium est illuminator, Presbyter au- 
teu ordinum subliniorum typum habet, et lumeu 
alerum, et. distributor donorum et inysteriorum 
operator, eL propter hoc perfcete initiatus dicitur. . 
Diaconus autem est in tertio ordiue, Angelorum 
qui Deo ministrant typum gerens, quos perpetuo 
mittit ad eos qui volunt h:ereditare salutem ; οἱ 
propter hoc prsco, custos et. minister est. Omnes 


οὗ Deo assistentes , unius victima spectatores, 


cujus suut communicantes, concorporales, et con- 
glorificati, et aliis distributores gratia Dei, quam 
vis hoc primo ct secundo gradu flat, juxta regulam 
unicuique datam coelitus. 

Cousideremns ergo Jesum. Deus est. verus, ipse 
est ex eo qui est, Inielligentiz increatie Verbum , 
Patris altissimi Filius, ejus a quo sunt omnia, Sa- 
pientia, Virtus et Verbum ; per quem omnia, on- 
nipotens Dominus, immsterialis, invisibilis, ineffa- 
bilis, incomprehensibilis, immensus, incircumscri- 
ptus, impalpabilis, immorialis; quid denique pro 
nobis factus est? Homo, visibilis, circumscriptus, 
passibilis, mortalis, pauper, peregrinus, contem- 
ptibilis, venditus, condemnatus, injuriatus, illusus, 


θύτητος ἄλλο μέγιστον ; ᾿Αδύσσου εὐσπλαγχνίας p) flagellatus, crucifixus. Hxc pro nobis pertulit, Quid 


τί γνωριμώτερον ; ταπεινώσεως θεοῦ τὲ φανερώτε- 
pov; 'O κτίστης χτίσμα͵, ὁ ποιητὴς ποίημα, xal 
πάσχων ὑπὲρ χτισμάτων ὑπὸ τῶν χτισμάτων αὖ- 
τοῦ, ὑπὸ τῶν δούλων ὑπὲρ αὐτῶν ὁ Δεσπόιης, ὑπὲρ 
ἀπί:των ἐχθίστων γεγενημέμων αὑτῷ, ἑκοντὶ μα- 
χρυνθέντων, τῷ ἐχθρῷαὐτοῦ δονλευσάντων, αὐτὸν 
375 ἡγνοηχότων τὸν χτίστην, μὴ μεταγνόντων, μὴ 
ζητησάντων, μὴ προσδραμόντων, ἀποπηδώντων δὲ 
μᾶλλην, διωχόντων, βλασφημμούντων xaX θανατούν- 
των, ἑαυτὸν ὁ ἀγαθὸς δέδωχεν, ἔπαθε, τέθνηχεν, 
ἀνέστη, xal ἡμᾶς συνήγειρεν, ἀνελήφθη, καὶ ἡμᾶ; 
συνανύψωσε * xal τέλος τίθητιν ἑαυτὸν ἀεὶ δι᾽ ἡμᾶς, 


* Jac. 1, 17, 


divinius? quid aptius majoris bonita:is testimonium? 
Quid magis conferre potest ad revelandum abys- 
sum misericordie? ad manifestandam humilitatem 
Dei? Creator factus creatura, opifex factus opus, 
el pro creaturis ἃ suis passus plurima creaturis : 
pro servis ab ipsis servis Doiwinus abjectus ; pro 
infidelibus ipsi factis infensissimis, a longe sponte 
recedentibus, iniwico ejus adversarioque servien- 
tibus; ipsum nolentibus agnoscere Creatorem suum, 
impornitentibus, illum quxrere nolentibus, nec illi 
accurrentibus, 56 potius fugientibus ; ejicientibus 
eum, blasphemantibus et trucidantibus seipsum ipse 


96) 


DE SACERDOTIO. 


9.0 


προθύμως, xal el δυνατὸν καθ᾽ ἑχάσττην τὴν φρι- A miliare Dei lucrabimur consortium. Dictum est 


χτὴν αὐτῷ θυσίαν προσφέρωμεν. Ἐπιθυμητὸν γὰρ 
αὑτῷ τοῦτο. « Ἐπιθυμίᾳ, φησὶν, ἐπεθύμησα τοῦτο 
τὸ Πάσχα φαγεῖν μεθ᾽ ὑμῶν. » Καὶ διηνεχῶ; τοῦτο 
ζητεῖ, « Οὐ Ποιήσατε γάρ, ἔφη, ἀλλὰ « Τοῦτο ποιεῖτε 
eic τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν, » τουτέστι διηνεχῶς. Καὶ 
τί ἄλλο μεῖζον ἔργον ἂν εἴη τοῦ ἔργου τούτου ; ὅπερ 
ἐστὶ Χριστοῦ ἡ ἀνάμνησις, τὸ σφαγῆναι τοῦτον ὑπὲρ 
ἡμῶν xai διηνεχῶς θύεσθαι. « Τοῦτο γάρ ἔστιν, 
ἔφη, τὸ σῶμά μον τὸ ὑπὲρ ὑμῶν χλώμενον, » του- 
τέστιν &sl * « Kal τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου, τὸ ὑπὲρ 
ὑμῶν" ἐχχυνόμένον, » οὐχ ἅπαξ ἔχχυθΣν, ἀλλὰ πάν- 
τοτε δηλονότι. Οὐδὲν ἄρα 376 ταύτης τῆς θυσίας 
ἐπωφελέστερον ἡμῖν xaX Θεῷ πρησφιλέστερον. "Oct 
xaX ἔργον αὐτοῦ, χαὶ τῆς ἀνθρωπότητος ἀναχλίνι - 


, enim : «Qui se liumiliat exaltabitur !*.» Pro omnibus 


seipsum tradidit Dominus, et omnibus proficua 
fuerunt qu:e fecit * ipsi nos donemus ut vicissim 
Lonorum ejus habeamus participationem. Hoc 
opere ejus zelanter fungegiur ministrantes , et si 
fieri potest, quotidie sacrificium tremendum offere- 
mus ei; illud ipse vehementer exop'at, dicens : 
« Desiderio desideravi hoc pasclia. manduc..re ve- 
biscum :*. » Et illud perpetuo postulat : non dicit 
euim ; Facietis, scd : « Iloc facite in meam com- 
meinorationem !*, » hoc est, perpetuo. Quodnam est 
aliud opus isto opere majus? quod est Christi com- 
memoratio, illum nempe pro nobis sacriflcari et 
perpetuo offerri : « Hoc est enim corpus mcum 


σις, xal τούτου χοινωνία μεῦ’ ἡμῶν, χαθὼς xal pg quod pro vobis traditur !*; » lioc est, semper. Ει: 


σαρχωθεὶς ἔδειξε, χαὶ μέλλων πάσχειν, ηὔξατο τοῦτο. 
c Ἵνα ὦσιν ἕν, καθὼς ἡμεῖς, » φησίν, 'O.« δὲ διὰ 
τούτου ὃν γινόμεθα μετ᾽ αὐτοῦ, αὐτὸς μαρτυρεῖ. 
€ Ὃ τρώγων μου, φησὶ, τὴν σάρχα, xal πίνων μὸν 
τὸ αἷμα, ἐν ἐμοὶ μένει, χἀγὼ ἐν αὐτῷ. » 


« Hic est sanguis meus qui pro vobis funditur 4.» 
Non semel effusus est, sed hodieque et semper fun- 
ditur, evidenter. Nihil est autem et nobis magis 
proficuum et Deo magis glorificum, quia hoc est 
opus ejus dilectum et humanitatis renovatio, ct 


ejus nobiscum comibunicatio, ut ostendit incaruatus, et mox passurus apertius innuit dicens : « UL sint 
unum sicut nos *'. » Nos autem lioc: opere unum fleri cum ipso, ipse testatur cum ait; « Qui mau- 
ducat meam caruem et bibit meum saugninem in me mauet et ego in eo δ.» 


Ὑπὲρ πᾶσαν τοίνυν προσευχὴν τε xal αἴνεσιν, 
τούτου ἐπιμελητέον τοῦ ἔργον" ὅτι xai διὰ τοῦτο 
πᾶσα προτευχή. Καὶ τὸ πλέον τῶν ἡμερῶν τῆς 
ἡμετέρας ζωῆς τοῦτο ποιῶμεν. Ὅτι xal τοῦτο περὶ 
τούτου λογίζεσθαι χρεὼν, εἰ ἐνεργὰ τὰ θεῖὰ πάντα 
ἔργα τε χαὶ λόγο: οἱ ἐν τῷ χόσμῳ, xal οὐδὲν ἀργὸν 
μετὰ τὸ γενέσθαι ποτέ. Καὶ δῆλον ἐξ ὧν ὁρῶμεν 
πάντων χτισμάτων ἐνεργῶν ὄντων ἀεὶ, οὐρανοῦ τε 


Super omnem ergo precem et laudem hujus ope- 
ris ratio curanda est, quia propter ipsum et per 
ipsum omnis oratio. Et precipuum dierum omnium 
vitae nostrae negotium lioc faciamus; quia et hoc de 
illo dicendum : Si opera serinonesque qu:e in orbe 
aguntur suam 8 Deo vim habent actionis, et nul- 
lum otiosum est postquam creatum est. lllud auteu 
est evidens ex boc quod videmus omnia creata ope- 


λέγω χινουμένου ἀεὶ, xat γῆς βλαστανούσης καὶ τῶν C ratione constanti exerceri, colum inquam semper 


ἐν τῷ μέσῳ διενεργούντων ἑχάστου τὸ ἴδιον" πολλῷ 
μᾶλλον ἐνεργὸς ὀφείλει τυγχάνειν ὁ πρὸς τὸ ἔργον 
τοῦτο τὸ θειότατον χαὶ μέγιστον χαταστάς. Καὶ 
εἰ τὰ αἰσθητὰ πάντα ἀχαμάτως ἐνεργεῖ, χαὶ ὁ μι- 
χρὸς χόσμος οὗτος xal μέγας ὁ ἄνθρωπος, τοῦτο 
δείχνυσιν, ἑνεργὸς ἀεὶ τελῶν, τῷ αἰσθητῷ μὲν τοῖς 
αἰσθητοῖς, τρεφόμενο;, αὐξανόμενος, ἀλλοιούμενος, 
τῷ νοητῷ δὲ, τοῖς νοητοῖς, ἀεὶ τῷ νῷ χαὶ τῷ λογιχῷ 
«ἧς ψυχῆς ἐνεργῶν καὶ κινούμενος, ὡς ἐντεῦθεν ἐκ 
τῆς τοῦ ἀνθρωπίνου νοὺς κινήσεως xal τὰς νοερὰς 
καὶ θείας δυνάμεις ἀειχινήτους εἶναι λογίζεσθαι. 
Πῶς ἄρα τὸ μέγιστον ἔργον τῆς μεγάλης ταύτης 
διαχονίας τοῦ Θεοῦ, τὸ ὑπὲρ πάσης κτίσεω:, δι᾽ οὗ εἰς 
«ὁ εὖ εἶναι τὰ ὄντα χειραγωγεῖται, Θεῷ ἑνούμενα, καὶ 
θεῖα γινόμενα, καὶ μᾶλλον τὰ λογιχὰ, καὶ ἄνθρωποι 
πρὸ πάντων τεθνηχότες χαὶ ζῶντες, ἀργὸν ἔσται 
ποτὲ διὰ τῆς ῥᾳθυμίας, ἣ xaX δοχούσης εὐλαδείας 
τῶν ἱερέων ; Οὐχ ἔστι τῆς τῶν μυστηρίων ἱερουργίας 
ἡ ἀργία εὐλάδεια, οὐχ ἔστι, χώλυμα δὲ μᾶλλον τῆς 


σωτηρίου θυσίας καὶ τῆς ἐντεῦθεν ὠφελείας. Εἰ οὖν ᾿ 


μὴ τὸ χωλύον πρὸς τὸ ἱερουργεῖν ἐστιν, f) σωτήριος 
θυσία διηνεχῶς ἐνεργείσθω. "Upyavov ἱερὸν ὁ ἱερεὺς 
ἀπεδείχθη" μὴ ἀργὸν μενέτω. Δώσει γὰρ λόγον, ὡς 
λογίζομα', τῆς ἀργίας" ὡς xal ὁ θεῖός φησι Βασί- 

' Maitb, xxii, 12. 15 Luc. xxii, (δ. 
15 Joan. vi, 517. 


PATROL. Ga. CLV. 


Δ Luc. xxu, 19. 


moveri, et terram frondibus virere et qux» in illa 
sunt unumquodque quod ipsi proprium est agere: 
multo magis operantem deprehendere oportet quem 
Deus constituit super opus sanctíissitmnum et mazxi- 
4num. Et si sensibilia omnia sine intermissione 
aguut, hic parvus et simul magnus mundus qui est 
homo, illud in se demonstrat, agens perfecte abs- 
que requie, sensibiliter utpote seusibilibus similis, 
nutritus alimentis, et crescens , et successive uu- 
tatus : intellectualiter autem secundum quod habet 
cum intelligentils similitudinem, continuo intellectu 
el ratione anima suae ageus et movens : ex mo- 
tione spiritus humani intelligendum perpetuo mo- 
veri agique et agere intellectuales et divinas otunes 
virtutes. Quomodo igitur maximum opus hujus 
magui ministerii Dei, quod est pro omni creatione, 
per quod ad bonum quasi manuducuntur qua 
sunt, Deo conjuncta, et diviua facta, masüne 


qua jam ratione donantur, et prc omnibus homiues 


mortui et vivi, quomodo, iuquaw, opus hoc otiosntn 
maneret aliqua negligentia, quz: pietas iu sacerdoti- 
bus judicaretur? Non est enim pietas negligentia in 
celebrando mysteria ; iuo est impedimentum potius 
sacrificii salutaris, et ejus qu:e est ex eo utilitatis, 


18 jbid. 19. '* ibiJ. 20. "Joan. xvi, 11. 


3l 


973 


ὨᾺ SACEILDOTIO τι 


τῷ Ῥώμης πεοὶ τούτου προηυμουμένῳ τὸ θεῖον ἔρ- À summa cura celebrationi divini operis | invigilabat, 


γον, xal ἐν ταῖς νηστείαις ἐν τῇ τῆς Ῥώμης "Ex- 
χλησίχ, ὡς λέγεται, τελείαν ἱερουργίαν νομοθετή- 
σαντι, xal περί τινος ἐπιτχόπου τοῦτο ποιοῦντος τὸ 
χαθ᾽ ἡμέραν ἱερουργεῖν ἐχδιδάξαντι " ὃν δὴ ἐπίσχο- 
$^» οἱ χορυφαῖοι χατὰ τὴν αὑτῶν μνήμην προσελά- 
ὄοντο, φησὶ, μετὰ τὴν θείαν ἱερουργίαν, ὡς καὶ 
xaÜ' ὕπνονς αὐτῷ προηγόρευσαν" xal ᾿Απολλωνίῳ 
τῷ ὁσίῳ, οὗ xal οἱ μαθηταὶ καθ' ἑκάστην, xol 
ἱερούργουν καὶ μετεῖχον τῶν μυστηρίων. Καὶ ὁ 
ἱερὸς δὲ Χρυσόστομος ἐν τούτῳ τὰ τῆς θείας μυστα- 
γωγίας συνεγράψατο σὺν τῷ Πατρὶ Βασιλείῳ, ἐπαινεῖ 
τε χαθ᾽ fju£pav τοὺς τῆς κοινωνίας μετέχοντας, μό- 
νην εὐλαδῶς xal ἀξίως, καὶ ἐν ταῖς χαθολιχαῖς δὲ 
Ἐχχλησίαις καὶ πανταχοῦ τοῖς προθυμουμένοις 
χαθ᾽ ἐχάστην ἐνεργεῖσθαι τὰ τῆς μυσταγωγίας 
παραδέδοται. “ἵνα δὲ μή τισι τὸ ῥηθὲν ἕξι» λόγου 
δόξῃ, τῷ καὶ χοσμικοὺς μὲν ὑποχεῖσθαι xai τῇ 
τοιαύτῃ διαχονίᾳ γυναιξὶ συζῶντας, xai τοῖς μονα- 
χοῖς δὲ πολλάχις τὴν νυχτερινὴν ἐπισυμθαίνειν 
ἐπήρειαν, ἀλλὰ καὶ θυμοῦ xal μνησιχαχίας, xat 
πολχῶν ἑτέρων παθῶν ἐπήρειαν ἐπιγίνεσθαι πλεί- 
στοις ἐπιθέσει τοῦ πονηροῦ. Τούτων δὲ πάντων ἀπ- 
ἡλ)αγμένος ὀφείλει εἶναι ὁ ἀληθῶς ἠερεὺς, τὸ τοῦ 
μεγάλου δΒασιλείον, εἰ δυνατὴν, ἐνεργείσθω, τὸ τῆς 
ἐδδομάδος: τετράχις ἱερουργεῖν, ὡς εἴρηται. Εἰ δ' 
οὖν, χἂν δὶς τῆς ἐδδομάδος ἀπαραιτήτως. Τοῦτο γὰρ 
χαὶ τοῖς ἐν χόσμῳ xal μοναχοῖς δυναπόν ἔστι xo οὐ 
χώρα τούτοις ἀπολογίας, τῇ τῶν πέντε ἡμερῶν με- 


. etlegibus providebat quomodo in festis Eeclesize 


Roman: efferre-tur sacrificium, et occasione alicu- 
jus Episcopi qui quotidie celebrabat decreverat ita 
facienduin; deinde sancti Apollonii, cujus diseipuli 
sacrum celebrabant quotidie sacrificium et commu- 
nicabant sanelis mysteriis. Et sanctus Chrysostomus 
in hoc qvod ad sacram mystagogiam spectat con- 
sentit Patri Dasilio : laudatque eos qui quotidie 
communioni participant, modo pie digneque acci- 
piant, et in. ecclesiis catholicis et ubique illis qui 
satagunt quotidie celebrare munera traduntur initia- 
lionis. Ne autein quibusdam prapostere dictum vi- 
deatur ; nam et in mundo vivunt tali ministerio ini- 
tiati habitantes cum uxoribus ; et monachis etiam 
pers:epe accidunt nocturmz tentationes, vel ira, et 
animi rancoris aut plurium aliarum passionum ten- 
tationes maxime przoccupatione d.emonis ; ab illis 
omnibus longe abesse debet qui vere sacerdos est 
ct quantum potest magni Basilii normam sequi ut 
quater in hebdomada celebret. Sin alit?r, saltem 
bis in hebdomada sed certo ; lioc enim et iis qui iu 
mundo sunt et monachis omnino possibile est, nec 
illis esse potest excusationis locus; possuntque 
per alios qninque dies meditatione et attenta cura 
et confessione innocentiam recuperare. Quare et 
przdicationi illis est instandum: ante. omnia, quae 
pre aliis innocenti: origo esse potest, et magis est 
sacerdotibus necessaria qui perpetim accedunt ad 


λέτῃ xa προσοχῇ xaX ἐξομολογήσει πρηοχαθαίρεαθαι C Deum qui omnia videt et penitentie dat veniam. 


δυναμένοις. Διὸ καὶ τῆς ἐξαγορεύσεως πρὸ παντὸς 
αὐτοῖς ἀνθεχτέον * ὅτι xal αὕτη πρὸ τῶν ἄλλων 
καθαίρειν δύναται, xal τοῖς ἱερεῦσιν ἀναγχαιοτέρα 
δὲ μᾶλλον αὕτη τοῖς διηνεχῶς ἐγγίζουσι τῷ πάντα 
εἰδότι Θεῷ, xai τῇ μετανοία τὴν ἄφεσιν δεδωχότι. 
El δέ γε πάθους τινὸς ἐπιχράτεια μᾶλλον χατά τι- 
νος γένοιτο᾽ τοῦτο δὲ τοῖς μνησιχαχοῦσι auu6alvst 
“πλέον καὶ τοῖς βασχανίᾳ χαὶ φθόνῳ χεχρατημένοις " 
οὐ δέον μὲν τὸν τῷ πάθει ἁλόντα τῷ ἀγαθῷ xal τῆς 
εἰρήνης χορηγῷ προσεγγίσαι, ὄργανον χαταστάντα 
τῷ πονηρῷ, ὡς ἐν αὑτῷ διὰ τοῦ πάθους οἰχήσαντι " 
Υἱνωσχέτω δὲ οὗτος, ὡς τὸν τοῦ πάθους λόγον xal 
τῆς ἀργίας ἀπαιτηθήσεται, αὐτεξουσίῳ γνώμῃ éav- 
τὺν ἰχδηὺς ταῖς τοῦ πονηροῦ συμδουλαΐς. Οὐδὲ γὰρ 
l3y5; τῷ ἐχθρῷ ὅπη βουλητὸν αὐτῷ ἡμᾶς χαταφέ- 
pStwv*.— ὅτι δέδοται ἡμῖν ἐξουσία πατεῖν ἐπάνω ὄφεων 
xal σχορπίων, τῶν ἐπιδούλων xol νεχροπο!ῶν δαι- 
μόνων, χαὶ ἐπὶ πᾶσαν αὐτοῦ τοῦ πονηροῦ τὴν δύνα- 
μιν. Μόνον (5p προσθάλλειν χώραν εὑρίσχει ὁ τῆς 
*xax:a; εὑρέτης. Εἰς δοχιμὴν δὲ xal τοῦτο, ὡς ἔγνω- 
p.v, τῶν πιστῶν τε xal ἐχλεχτῶν * οὐ μὴν βίαν ἐπ- 
άγειν ἥλως χαὶ τυραννεῖν. "Oct οὐδὲ κατὰ τῶν ἀλό- 
γῶν ἰσχύει, χτίσμα τυγχάνων Θεοῦ. Τῇ προαιρέσει 
τοῖνυν ἡ μῶν καὶ θελἧσει χειμένου τοῦ νιχᾷν αὐτὸν, 
xi τὴν ἀρετὴν κατορθοῦν, χαταχριθησόμεθα νιχώ- 
μένοι παρ᾽ αὐτοῦ, xai διὰ πάθος τι βδελυχτὸν, τηλι- 
χιύτης στερούμενοι ὑπερουρανίου δωρεᾶς, τῆς τε 
ἱερουργίας φημὶ, χαὶ τοῦ ix ταύτη; ἀγιασμοῦ. Διὰ 
100:0 χαὶ γαθαρτέον ὁπόσῃ δύναμις, xal σπουδαστέον 


Si igitur alicujus vis passionis contra quemdam 
$xviat; hoc autein magis accidit amaris vel 888- 
vientibus odio vel invidia consumptis ; non quidem 
oportet accedere ad eum qui honus est et dux pacifi- 
cus; eum qui passione excecatur cum ipse sit 
factus mali organum qui in eo sedem per passionem 
habet. Cognoscat autem ille quia passionis et negli- 
gentiz: rationem reddet , se voluntarie scienterue 
subdens mali suggestionibus. Non est enim inimico 
potestas nos quocumque voluerit impellere ; nobis 
equidem data est libertas calcandi serpentes, aspi- 
des et scorpiones, damones scilicet tentantes οἱ 
mortem inferentes, et incedendi super omnem vir- 
ttem demonis, Solummodo licentiam habet nos 
impugnandi malitiz iste tristis inventor, in experi- 
mentum, ut novimus (idelium et electorum, non 
autem vitam agendi eL vyrannice omnino regendi. 
Contra'irrationabilia nihi] potest, αι Dei sunt erea- 
tura. Cum igitur per nos stet ut inclinatione mentis 
et voluntate vincamus illum et secundum virtutem 
recte vivamus, coudemnabimur si ab ipso attera- 
mur et illud horrendum subeamus ut a tanta deri- 
damus gratia supercoelesti , sacerdotio inquam, et 
consecratione qux: est ex illo. Quare ergo saucte 
et pure nobis vivendum est omni conamine et for- 
titudine ; et omnino niteudum ne iucidamus in retia 
mali. Custodiamus nosmetipsos qui sacerdotio di- 
gni sumus habiti, ut immaculati quantum in nobis 
est assistamus et ministremus Deo immaculato et 


97T 


INDEX ANALYTiCUS 


ΤΣ 


σ᾽ 


--ς- ----------------------------- -  " 


IIINAZ ΚΑΤᾺ ΣΤΟΙΧΕΙ͂ΟΝ 
ΤῊΣ ΠΑΡΟΥΣΗ͂Σ BIBAOY IIANY QOEAIMOZ 


ZYNTEGEIZ 


HAPA TOY ΛΟΓΙΩΤΑΤΟΥ͂ KYPIOY IOQOANNOY MOAIBAOY, TOY EE HPAKAEIAZ. 


(Numeri indicant paginas editionis Tergobystensis, quarum seriem typis crassioribus. 
in textu Graco expressimus.) 


A 
"Αδαπτίστων ψυχαῖς ἐμφιλοχωροῦσι δαιμόνια, 78. 


'A668 τἰ σημαίνει, 58. 
"Αδραὰμ ὅτι ἑχήρυξε τὸ τοῦ Θεοῦ Τοισυπόστα- 
9 


᾿Αγάπης ἔἐχλικούσης ἕσται τὸ τέλος, 5841. Αγά- 
“τῆς πέρι͵ 570. | 

᾿Αγγελιχαὶ τάξεις ποῖαι καὶ πόσαι, 408. ᾿Αγγε- 
Atxhy διατί τὸ τῶν μοναχῶν σχῆμα, μετανοίας Ov, 


"Ἄγγυελοι ἐν ξαυτοῖς τὴν Τριάδα χηρύττουσι, 12. 
ΚἌγγελοι πλείονα διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου σαρχὦώ- 
σεως τὸν ἁγιασμὸν ἔλαθον, 64. “Αγγελοι διατί οὕτω 
καλοῦνται, 209. “Αγγελοι πῶς ἐν διαφόροις σχημα- 
εαἰζονται μορφαῖς, 594. "Αγγελοι τίνι τρόπῳ παρί- 
στανται τῷ Θεῷ, χαὶ πῶς μανθάνουσι τὸ αὐτοῦ θέ- 
ληυα, 390. “Λγγελοι τὸν Θεὸν χατ᾽ οὐσίαν οὐχ ὁρῶσι, 
$97. ᾿Αγγέλοις διατί οὐχ ἡνώθη ὁ Κύριος, 315. 
"Ἄγγελος τί σημαίνει, 189. “Αγγελος τένι τρόπῳ 
πολλάχις ὡς ἄνθρωπος φαίνεται, 924. “Αγγελος 
διατί οὕτως εἰχονίζεται, 338. ᾿Αγγέλους ἀναγχαῖον 
ἐπιχαλεῖσθαι, xal προδάλλειν μεσίτας, 24. ᾿Αγγέ- 
λων εἰχόνας χωνευτάς διατί πεποίηχεν ὁ Μωῦσῇῃς, 
46. ᾿Αγγέλων φύσις τῆς ἀνθρωπίνης χρείττων, 65. 
᾿Αγγέλων εἰχόσι τί τὸ ἀνιστορούμενον μανδύλιου, 
χαὶ τί τὸ φεγγίον, καὶ τὸ νεφελοειδὲς χυχλιχὸν 
σχῆμα ἐν ταῖς αὐτῶν χερσὶ, 558. 

Ἅγια διατί τιμῶνται ἐν τῇ μεγάλῃ εἰσόδῳ, 285. 
"Avia. διατί δείκνυται τῷ λαῷ, 289. “Αγια πότε s6- 
λειοῦντα:, 288. “για εἰ τυμδῇ χυθῆναι ἐν τῇ εἶτ- 
όδῳν, ἣ βρωθῆναι ὑπό τινος ζώου, τί ποιητέον, 561. 

ἽἍΛγιοι μάρτυρες διατί ἐν τῇ τοῦ διακόνού, vat 
κρεσθυτέρον, xai ἐπισχόπου ἄδεται χειροτονία, xal 
ἐν τῇ τοῦ γάμου τελετῇ, 142 xoi 14]. ᾿Αγίον; 
ἀναγχαῖον ἐπιχαλεῖσθαι χαὶ προδάλλειν μεσίτας, 
241. ᾿Αγίους διατί μετὰ τὴν δ το κὸν ἐν τῇ λει- 
Ἔργα ἐκιχαλούμεθα, 979. ἃ ἐξ ᾿ ι 

ἽΛγιος, Ἅγιος, ἼΛγιος, καὶ τὰ ἑξῆς, τί σημαίνει, 
"m Mk 329. γίος, ATUOQ ἧς, iA 

᾿λδὰμ παραδάσεως πέρι, 351. ᾿Αδὰμ ἑξορίας 
ὑπόμνησις διατί πρὸ τῆς Τεσσαρχχοηστῆς, 952. 

᾿Αέρα διατί χατέχουοιν ὑπεράνωθεν τῶν τιμίων 
δώρων ἀναγινω:χομένου τοῦ ἱεροῦ Συμδόλου, 984. 

"Actolo ὅμοιοι διατί ἐφάνησαν ἄγγελοι, 525. 

᾿Αετὸς ὁ ἐπ᾿ ἐδάφους ἀνιστορούμευος, τί σημαίνει 
ἕν τῇ τοῦ ἐπισκόπου χειροτονίᾳ, 1506. 

"AQupa οὐ δεῖ προσφέρειν, ὅθ. "Αζυμα προῦσφε- 
ρόντων ἔλεγχος, 99. Λζυμα εἰλιχρινείας τένα νοεῖ 
ὁ ᾿Απόστολος, 99. Αζυμα διατί ἐν τῷ νόμῳ, ἐν δὲ 
τῇ χάριτι ἔνζυμα, 100. ᾿Αζύμων, ὅτι οὐ δι᾽ ἀζύμων 
s μυστήρια παρέδωχε τοῖς ἀποστόλοις ὁ Κύριος, 


"Ahp τί δηλοῖ, 107. 

᾿Αθεῖα ἴσον πολυθεῖᾳ, 14. 

"A0sot τίνες, 14. "A0sov πῶς πείσωμεν, ὅτι ἔστι 
ϑεὸς, ὅ. ᾿Αθέων χάτα, 9. 


Αἰνεῖν τὸν Θεὸν διατί προτρέπεται τοὺς ἀγγέλους. 
ὁ προφητάναξ, 2 τὰ πρὸ icd 

Αἰνέσεις τῆς ᾿Εχχλησίας ἕπτ ν τῆς lépou 
γίας, 919 χαὶ 6. Πρ ον ἡ 

ue διατί οὕτω χαλοῦνται͵ 335, Αἴνων (mlpi); 


Αἱρέσεων ποία χείρων, 14. Αἱρέσεις xal χείρονές: 
εἶσι, xal μέσαι, xai ἐλάσσονες͵ 14. 
e ies διατί πρόθυμοι ἐν ταῖς προσευχαῖς, 


Αἴτιον ἐν τῇ Τριάδι ἕν μόνον ὁ Πατήρ, 165. 
Αἰχμαλώτων ἀνάῤῥυσις προτιμοτέρα πάσης ἄλλης- 
εὐποῖίας, 562. | 
Αἰῶνι πότερον τῷ ἑδδόμῳ γενήσεται τὸ τέλος, 8 
ἐν τῷ ὀγδόῳ, 541. Αἰώνων ἑπτὰ πέρι, 557. 
ἐδ ὩΣ ἡ μνήμη διατί ἄδεται ἐπὶ τοῖς νεχροῖς, 


"Αχολουθίαι τῆς Ἔχχλησίας διατί τοσαῦται, 92127 
᾿Αχολουθίαι πᾶσαι ὅτι ἐν τρισὶ χαιροοῖς τελεῖσθαι" 
ἐτάχθησαν, καὶ διατί, 9250. ᾿Αχολουθίαν τιυὲς χαθή-- 
μενοι ψάλλουδσιν' ἕτεροι δὲ ἐν ἑσπέρᾳ πᾶσαν τελοῦ- 
σιν, εἶ τοῦτο χαλόν, 556. 

"AU Wii 30. ; 

᾿Αλεξανδρείας διατί χεχαλν t) χεφαλῇ Att- 
τουργεῖ, 978 χαὶ 529. pelvy τῇ rent 

'AJAA4nAovta τί σημαΐνει, 82 xaX 118, 957, 944. 
266. 384. ᾿Αλληλούϊα διατί ἀντὶ ποοχειμένου ἐν - 
ταῖς νηστίμοις ψάλλεται ἡμέραις, 451. ᾿Αλληλούϊα 
διστί ἐν τῷ ἀμώμῳ, 905. ᾿Αλληλούϊα διατί πρὸ τοῦ 
Εὐαγγελίου, 981. ᾿Αλληλούϊα διατί ψάλ)ομεν ἔσθ᾽" 
ὅτε ἀντὶ τοῦ, Θεὸς Κύριος, 584 

" AXovov οὐ χινεῖ τὸ λογιχὸν, 5. 

᾿Αμαρτάνομεν qs re im 

"A ἡματα θανάσιμα τίνα, 545. 'Aua 1213 
πῶς quie δείχνυται ἐν τῇ χρίδσει, 557. en 

"Apaptla χέντρον ἐστὶ τοῦ θανάτου, 80. ᾿Αμαρ-- 
τίαι αἱ διὰ τοῦ τριμεροῦς τῆς ψυχῆς πόσαι xal 
ποῖαι, 186, ᾿Αμαρτίαν διὰ πᾶσαν xat τὴν ἐλαχίστην 
εἰ χολάζεται rr el 946. 'Apaptia; χωρὶς cel 
ἀποθνήσχει τις, " 

᾿Αμδρόσιος τοῦ va2U χαὶ τοῦ θυσιαστηρίον tE»- 
θησε τὸν μέγον Θεοδόσιον, 279. 

ἽἌμθων τί δηλοῖ, 151 xai 974. 

᾿Αμετανοῆτοις μεγίστη ἡ χκαταδίχη, 185. 

᾿Αμὴν τί σημαίνει, 219. ᾿Αμὴν διατί ἐν τῷ τέλει. 
τοῦ Συμθόλον, 518. 

ἼἌμφια τῶν ἱερέων ἐν τῇ εἰσόδῳ εἰ χρὴ ἀσπάτε-- 
σθαι, 542. Ἀμφίων ἱερῶν τίς χρεία, εἰ ὁ χειροτο- 
νούμενο: ἄνθρωπός ἔστι, 557. 

᾿Αμώμου ψαλμῶν (πέρι, 216 καὶ 382. 

᾿Ανάθδ'λος διατί ἐν τῷ βαπτιζομένῳ, 85. 

᾿Αναγινωσχομένοις ὑπὸ τῶν ἀναγνωστῶν ἐν tf: 
αὐτῶν τελετῇ διατί τινες προσέχουσιν, 159. 

᾿Ανάγνωσις kv τῇ τραπέζῃ διατὶ, 258. 

᾿Αναγνώστας πλείονας ὅμου χαὶ ὑποδιαχόνο" 
χειροτονεῖ ὁ ἐπίσχοπος, οὐ μὴν διαχόνους y 
δυτέρους, 245. 


981 


pata xo κηρομαστίχῃ διατί ἐν τῇ τοῦ ναοῦ χαθιε- 


Ασεδεῖς διατί ἐν προσευχαῖς πρόθυμοι, 566." Ασε- 
δὴ πεῖσαι χαλεπὸν, 15. ᾿Ασεόδῶν ὕπο θεὸς ἀτιμάζε- 
σθαι ἔλαττον ἡγεῖται, $25. 

"Ασχεπεῖς διατί λειτουργοῦσι, 978. ᾿Ασχεπεῖς διατί 
οἱ λοιποὶ λειτουργοῦσιν ἀρχιερεῖς, οὐ μὴν ὁ Ῥώμης 
καὶ ᾿Αλεξανδρείας, 559. 

᾿Ασχήσεις, χαχοπαθείας, χαὶ τὰ λοιπὰ τίς ὁ πα- 
ραδοὺς, xai τίς ἡ x τούτων ὠφέλεια, 566. 

᾿Ασματιχὴ ἀχολουθία ὅτι τὴν ἑπτάχι: αἵνεσιν ἐν 
ἑαυτῇ ἀποσύζει, 251. ᾿Ασματιχὴν ἀ “ολουθίαν δέον 
τηρεῖσθαι, 215. ᾿Ασματιχῆς ἀχολουθίας ὑποτύπωσις, 
942. ᾿Ασματιχοῦ ἑσπερινοῦ πέρι, 212. ᾿Ασματιχοὺ 
ὄρθρου πέρι, 241. : 

᾿Ασπασμὸν ὅτι τρὶς ποιεῖται 6 χειροτονηθεὶς ἀρ- 
χιερευςς, 167. ᾿Ασπασμὸ; ὅπως γίνεται ἐν τῇ τοῦ 
πατριάρχου χειροτονίᾳ, 174. ᾿Ασπασμὸς ὁ ἐπ' τοῖς 
νεχροῖς τί σημαίνει, 3266. ᾿Ασπασμὸς ὁ ἐν τῷ Συμ- 
δόλῳ τῶν ἀρχιερέων τί δηλοῖ, 284. i 

᾿Αστέρες ὅτι οὐ λογιχοὶ, ἀλλ᾽ οὐδὲ ὅλω: ἔμψυχοι, 
6. ᾿Αστέρες τίνος χάριν ἐχτέσθησαν, 6. ᾿Αστέρες ὅτι 
οὐκ ἐνεργοῦσιν εἰς τὴν ἡμετέραν προαίρεσιν, 6. 

᾿Αστέρων ἐνέργειαι ποῖχι, 6. - 

᾿Αστερίσχος τί δηλοῖ, 98 καὶ 107. 

᾿Αστρολογία ὅτι ἀνωφελὴς, ὅ0. ᾿Αστρολογίᾳ ὁ σχο- 
λάζων οὐ Χριστιανὸς, 1. ᾿Αστρολογίας xa* γὙενεθλια- 
λογίας πέρι, ὅ, ᾿Αστρολογίας μυχτηρισμὸς, 49. 

᾿Αστρολόγων αἱ ἀπὸ τῆς Γραφῆς ἀντιθέσεις εὐέ- 
λεγχτοι, 90. 

᾿Ασώτου παραδολὴ διατί πρὸ τῆς Τεσσαραχοστῆς 
ἀναγινώσχεται, 951. 

᾿Ατάττως xal συγχεχυμένως ποιούντων πέρι, 
261. 

'Αταξία τῇ ὑπερηφανίᾳ συνέζευχται, 2635. 

Αὐγούστου νηστεία πόθεν, καὶ τίς ὁ ταύτην ἀπ᾽ 
ἀρχῆς παραδοὺς, 549. τ 

Αὐτεξούσιον ὑπ᾽ ἀψύχου οὐχ ἄγεται, 5. 

λφες τοὺς νεχροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεχροὺς, 
τί σημαίνει, 71, ᾿Αφέσεως καὶ μετανοία ; ἀφορμὰς 
οἱ ἀπόστολοι πόθεν ἔλαθον, 358. “Αφεσιν εἰ λαμδά- 
γει πᾶς ἐξομολογούμενος xal ἐν τρισὶν ὥραις, 958. 
Λφεσις οὐχ ἔστιν ἐν τῷ μέλλοντι, 565. 

᾿Αφορίσας ἑαυτὸν τί δεῖ ποιεῖν, 945. ᾿Αφορισθεὶς 
ἀδίχως τί χρὴ ποιεῖν, 342. ᾿Αφορισθέντο; πέρι, πῶς 
ἄρα διατεθήσεται, 342. 

᾿Αφορισμὸς ὁ μετὰ θυμοῦ πότερον ἅπτεται, ἣ οὗ, 

4, 


Βλαθμίδες τί σημαίνουσιν, 110, 451, 973. 

Βαπτίζειν εἰ χρὴ τῇ μεγάλῃ Τεσσαραχοστῇ, 510. 
Βαπτίζεται ἕχαστον τῶν βρεφῶν ἐν ἰδίῳ ὀνόματε, 
xai οὐ πάντα Ἰωάννης, χαὶ Μαρία, 75. Βαπτίζεται 
ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ, τοῦ, Βαπτίζω ἐγὼ τὴν δοῦλον 
«οὔ Θεοῦ, διαφέρει, 85. Βαπτιζόμενος διατὶ γυμνὸς 
προσέρχεται χατὰ ἀνατολὰς βλέπων, 71]. Βαπτιζό- 
μᾶνος τίνα τυποΐῖ, 77. Βχπτισθεὶς οὐχ ἔσται τελείως 
τις, ἐὰν μὴ xal μύρω χρισθῇ, 66. Βαπτισθεὶς πᾶς 
δννάμει ἔχει ἐν ἑαυτῷ πάντα τὰ χαρίσματα, πλὴν 
τῇ: ἱερωσύνης, 84. 

Βάπτισμα. Τί λαμδάνομεν ἐν τῷ βαπτίσματι, 60. 
Βάπτισμα τί παρέχει, 62, 272, 510. Βάπτισμα 
ὅτι ἕν, δι1. Βάπτισμα, δήλωσις κατὰ μέρος τῶν 
πρὸ τοῦ βαπτίσματος, xal ἐν τῷ βαπτίσματι, xol 
μετὰ τὸ βάπτισμα τελουμένων, 74. Βάπτισμα διατί 
οὐ δέδοται xal δεύτερον, 540. Βάπτισμα τί ἐστιν, 
50. Βαπτίσματα ὅτι μετὰ λαμπρότητος χρὴ γίνε- 
σθαι, ὃυ. Βαπτίσματι, θεωρία τῶν ἐν τῷ βαπτίσματι 
τελουμένων, 76. βαπτίσματος χωρὶς οὐχ ἔστι σω- 
θῆναι, 17. Βαπτίσματος οὐχ ἔστι διωρισμένος χαι- 
ρὺς, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ χαιρῷ δίδοται, 70. Βαπτίσματος 
τέρος 1| χοινωνία, δὺ. Βαπτίσματος ὕδωρ ὅτι δεῖ 
περιστέλλειν τὸν ἱερέα, 80. 

βαρλαὰμ (κάτα) xat ᾿Αχινδύνονυν, 47. Βαρλαὰμ χάτα 
xal Αχινδύνον xai τῶν τυύτοις ὁμοφρόνων τίνες 
αυνέγραψαν, &3. Βαρλαὰμ αἵρεσις ὁποία, 48. Βχρ- 


INDEX ANALYTICUS 


2c. 


9:2 
ÀaXa ὅτι xat χατὰ τῶν ἀσχητῶν ἐχινεῖτο, 51. Bap- 
λαὰμ τίνες σύμφωνοι, 59. 

Βασιλεία Θεοῦ vola, 985 χαὶ 5241. Βασιλεία τῶν 
εὐσεδὼν διατί τεταπείνωται, 359. 

Βασιλέα ὅπως ὁ ἀρτίως χειροτο θεὶς εὐλογεῖ, 
165. Βασιλεῖς ὅτι ἔχδιχοι τῆς Ἔχχλησίας, 154. Βὰ- 
σιλεῖς ποῦ θάπτονται, 265. Βχσιλεῦ οὐράνιε, διατί 
tv xal, τῶν ἀχολουθιῶν ἀρχαῖς, 216. Βασιλεύει Χρι 
στὸς τῶν πιστῶν, οὐ τῶν ἀπίστων, 505. Βασιλεὺς 
πότε ἔνδον τοῦ βήματος χοινωνεῖ, 1335 xal 155. Ba- 
σιλεὺς ὅτι μετὰ τοὺς διαχόνου: χοινωνεῖ, 1353. Ba- 
σιλεὺς ὅπως ἀναγορεύεται, 135. Βασιλεὺ; ὅπως ὑπὰ 
τῆς Ἐχχλησίας στέφεται, 154. Βασιλεὺς διατί χρίε- 
ται μύρῳ, 1564, Βασιλεὺς ὑπὸ τίνων χρίεται mpos- 
ἀγόμενος, 154. Βασιλεὺς διατί εἰς τὰ Ἅγια cloo- 
δεύει, 1ὅ5. Βασιλεὺς διατί ἅγιος; λέγεται, 160. Βα- 
σιλεὺς ὅτι δι᾽ ἑαυτοῦ ἀξιοῖ τὸν ψηφισθέντα τὴν παᾶ- 
τριαρχίαν δέξασθα:, 108. Βασιλεὺς ὅτι τὰ τῆς συν» 
6509 ὑπηρετεῖ, 169, Βασιλεὺς ὅτι οὐ μόνος ποιεῖ τὸν 
πατοιάρχην, 169. Βασιλεὺς διατί μανδύαν μὲν xai 
τὸ ἐγχόλπιον τῷ ὑποψηφίῳψ πατριάρχῃ ἀποστέλλει, 
διχανίχιον δὲ τῇ χειρὶ δίδωσιν, 110. Βασιλέων εὐὖ- 
φημία διατί μετὰ τὴν εἴσοδον, 110. Βασιλέως yeipz 
Οὐ δεῖ τοὺς ἀρχιερεῖς ἀσπάζεσθαι, 166. Βασιλέως 
υἱὺς προπεμπομένου τοῦ ὑποψηφίγυ πατριάρχου 
ἔφιππος ἕπεται, 170. — 

Βηλόσυρα ναρθήχων τί δηλοῦσι, 2976. 

Βῆμα ἅγιον τί δηλοῖ, 109. Βῆμα διατί ἐν σχήματι 
ἡμιχυκλίου, 1529. Βήματι εἰσιέναι οὐ παντὸς, 204. 
Βήματι εἰσιόντων ἀτάχτως (περὶ), 2606. Βήματος Ev- 
δον ποῖοι χοινωνοῦσιν, 115. Βήματος " οἱ τοῦ bfjpa- 
τος τίνας τυποῦσι, 274. 

E ὅτι τὰ xatà βίαν οὔτε ἐπαινετὰ, οὔτε ds- 
χτὰ, 1. 

Βλασφημήσαντι εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον πῶς οὐχ. 
ἀφεθήσεται, οὔτε νῦν οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι" "Aga 
xai ἐν τῷ μέλλοντι ἄφεσις ; ἢ μεῖζον τὸ [1]. εὖμα 
τοῦ Πατρός τε xai τοὺ Υἱοῦ, 563. : 

Βογόμυλοι οἱ xal Κουδούγεροι πόθεν ἔλαδον τὰς 
ἀρχὰς τῆς αὐτὧν αἱρέσεως, 15. Βογομύλων αἵρεσις 
ποία, 15. Βογομύλων (χάτα), 25. | 

Βρέφη διατί ἀσεδέσι παραδίδονται, 530. χαὶ 354... 
Βρέφη, ὃ:ι δεῖ χοινωνεῖν, 86. 

Βρέφος, διατί ἐν τῇ τοῦ βρέφους γεννήσει εὐχὴ 
γίνεται παρὰ τοῦ ἱερέως, 74. Βρέφος διατί σφραγί-.-. 
ζεται τὸ μέτωπον, τὴν xapblav, xai τὸ στόμα, βα- 
πτιζόμενον, 75. Βρέφος διατί τῇ τεσσαραχοστῇ 
ἡμέρᾳ μετὰ τὴν γέννησιν εἰσάγεται ἐν τῷ vag, χα: 
ὅτι εἰ βεδαπτισμένον ἐστὶ, xàv τῷ θυσιαστηρίῳ εἰσ- 
ἔρχεται, 79. Βρέφος xal αὐτὸ οὐχ ἀναμάρτητον, 
151. Βρέφος πὼς ἀναπνεῖ ἐν τῇ μήτρᾳ, 520. 

Βρωθῆναι εἰ συμόαίη ὑπό τινυς ζώου τὰ Ἅγια, 
τί ποιητέον, 367. | 

Βυζάντιον ὑπὸ Σεθήρον τοῦ facio; ὑπὸ τὴν. 
Ἱράκλειαν, 174. 


Γ 


Γάμον, ὅτι δεῖ τοὺς συζευγνυμένους si; γάμον 
χαθαροὺς εἶναι, xat ἐν ἁγίῳ εὐλογεῖσθαι ναῷ, καὶ 
τῶν μυστηρίων μετέχειν, 198. Πάμον εἰ χρη ποιεῖν 
τῇ ἁγίᾳ Ἰεσσαραχοστῇ, 540. Γάμος διατι συνεχω. 
ρηθη, 02 xai ὅδύ. Γάμος Χριστοῦ ἡ &ap0svia, 63. 
Γάμος οὐ προηγούμενον Το Χριστιανοῖς, 196. 
ἔσμου (πέρι), 19ὅ xat 197. l'àpou τελετὴ ἀαρχιερέω; 
ἴδιον ἔργον, 197, l'ápe, διατί ἐν τῷ γάμῳ οὐ μέ- 
βνῆται ὁ ἀρχιερεὺς ἐν ταῖς εὐχαῖς τινος των Ex tn, 
χάριτος, 190. ᾿ 

1 ἐνεθλιαλογίας (πέρι), 5. 
αν 5 χατὰ Gápxa Χριστηῦ διατί ἐν vux;t, 

9. 

Γεννητὸν ὅτι οὐ φύσιν δηλοῖ, 55. 

l'wóusva, τὰ μὲν βουλήσει Θεοῦ γίνεται, τὰ ὀὲ. 
Εὐδοχίᾳ, τὰ δὲ παραχωρήσει, 6 

Γνώσεται ἔχαστο: τὰ ἑχάστου πταίσματα ἐν τῇ 
μελλούσῃ χρίσει, δ57. 

[ονυχλισίαι διατί διχαπέντε ἐν ταῖς μηστέμοις, 


29J9U. 


953 
Γονυχλιτεῖν δεῖ fjud; ἔστιν ὅτε προσεὐχομένους, 
0 


Γρηγορᾶ; ὅτι συγκοινωνὸς τῷ δόξῃ τοῦ Βαρλαάμ 
κε χαὶ ᾿Αχινδύνου, 48. i 

Γρηγορίου (πέρι) Θεσσαγονίχης τοῦ θα"ματουρ- 

ῦ, 48 


Γυναικὸς ἀπέχεσθαι δεῖ τὴν ἱερέα xal πρὸ τῆς 
ἱερουργίας καὶ μετὰ τὴν ἱερουργίαν, 956. 


Δ 


Δαίμονες πῶς τὰς μορφὰς ἐναλλάττουσι, $29. 
Δαίμοτ: διατί οὐκ ἐδόθη μετάνοια, 348 καὶ 372. Δαί- 
μων διατί φθονεῖ τοῖς Χριστιανοῖς, 91. Δαίμων πῶς 
εἰς ἄγγελον φωτὸς μεταυσχηματίζεται, 335. Δαίμων 
διατί ἐπῳδαῖς ὑπαχούει, 925. Δαίμων οὐχ ἔχει 
x:0' ἡμῶν ἰσχὺν, 577. : : 

Δακχτύλιοι σιδηροῦς xaX χρυσοῦς διατί ἐν τῷ γάμῳ, 
496. Δαχ:υλίων ἐναλλαγὴ ἐν τῷ γάμῳ τί δηλοῖ, 196. 

Δαμασχηνὸς Ἰωάννης τὸ τυπιχὸν ἀνενεώϑατο, 
415. 

Δανιὴλ ὅτι τρὶς καθ’ ἡμέραν τῷ Θεῷ προσηύχετο, 

0 


Δεξιὰν τοῦ ἀρχιερέως τί δηλοῖ τὸ ἀσπάζεσθαι τοὺς 
ἱερεῖς ἐν τῷ χοι ωὠνεῖν, 259. 

Δεποτάτου χειροτονία τανῦν οὗ τελεῖται. 158. 

Δεῦτε προσχυνήσωμεν, ἐν τῇ εἰσόδῳ ἀδύμενον sl 
στιμαίνει, 279. Δεῦτε προσχυνήσωμεν, διατί λέγο- 
μεν, δ82. : 

Anpto ργὸν ὅτι πᾶσα ἡ 
ὅπως, 12. 

Διαδολὴς ὅτι Θεὸν ὁμολογεῖ, ὅ. Διάδολος διατί 
συγκεχώρηται ἐν τῷ κόσμῳ, 9U9. Διάδολος πῶς μέ- 
σὸν των ἀγγέλων, καὶ τίνι παρίσταται τρόπῳ ἐνώ- 
πῖον τοῦ θεοῦ, 236. 

Διάχονο: τίνα: τυποῦσι, 55 χαὶ 96. Διάχονοι ὅτι 
κριται xal διαχονημάτων μεγίστων οἰχονόμοι χαθ- 
ἔστανται, 141. Διάχονον οὐ χρὴ προσχομίζειν, 108. 
Atáxovoy εἰ χρὴ τίνα χοινωνεῖν, μὴ ὄντος ἱερέως, 
$45. Διάχονος διατί οὐχ ἐνεργεὶ τὰ τοῦ πρεσθυτέ- 
ρου, 6U. Διάχονος ὁ μέλλων χειροτονηθῆναι διατί 
vnb πρεσδυτέρων χαὶ οὐχ ὑπὸ οιαχόνων μαρτυρεῖ- 
«αι, 141. Atá^ovo; διατὶ ὑπὸ διαχόνων mapaxpassi- 
ται, 142. Διάκονος διατί ἀσπάζεται τὴν τράπεζαν, 
41v χειρα, xai τὴν παρειὰν τοῦ ἀρχιερέως, xat τοὺς 
διαχονον,, χειροτονηύει,, 146. Διαχονος ἄρτι χειρο- 
“ονηθεὶς, πρὸ τῶν ἄλλων διατί χοινωνεῖ ὀιαχόνων, 
4406. Ataxovog χειροτονηθεις, διατί ἑπτὰ ἡμέρας 
ἀοιωαλειπτως λειτουργεῖ, 147. Διάκονος xat πρεσθύ- 
τερμος ἄρτι χειροτονηυέν ες, διατί ὁ μὲν τὰς τελευ- 
ταια; αἰτησεῖς, ὁ δὲ τὴν ὀπισθάμδωνων λέγει εὖ ἣν 
45.. Διαχόνου χειρυτονία, 142. Διαχόνους ὁμοῦ 
πλείονας εἰδέον χειρο:ονεῖν τὸν ἐπίσχοπον, O45. 
διακόνων πέρι, 141. 

Διαλεγεσθαι ὅθεν ἀσφαλέστερον, 2. Διαλέγεσθαι 
«“ἶνι χρὴ, 15. Καὶ εἰ ἀδυνάτως ἔχει, τί ποιητέον, 14, 
Διαλεγεοῦαι καὶ φιλονειχεῖν τῆς Ἔχχλησιας αλλό- 
&, tov, 46. Διαλεγόμενον ὁποῖον εἶναι δεῖ, 2. 

ἡ .ἀστνλὰ διατι ἐν τῷ vag, 151. αὶ τι δηλοῦσι, 
219. 

Δί, αμος τέχνα ἔχων, τὸ τεσσαραχοστὼν ὑπερθὰς 
bzu,, εἰς τρίτον οὐχ ἔρχεται γάμον, 490. 

Διόασχαλιας o0 χρὴ ἀμελεῖν, 185. 

Δι᾿ ευχὼν τῶν ἁγίων Lat: ρων ἡμῶν, διατί ἐν ταὶς 
ἀρχαὶς των ἀχολονθιὼν λέγεται, ἀπόντο; leptus, 
Ζιὺ xai 981. 

Δικανίχιον διατέ ὁ βασιλεὺς δίόφωσι τῇ χειρὶ τοῦ 
ὑποψηνίου πατριάρχου, i10. 

Δικηριον τί σημαινει, 110. Διγήριον τί δηλοῖ, xal 
ὁ.ατι μετ᾽ αὐτοῦ σφραγίζε: τὸ Εὐαγγέλιον, 280. 

Διόσχορος xai οἱ συν αὑτῳ avat&ua:ct καῦπεθλή- 
θησαν ἐν τῇ τετάρτῃ συνοῦῳ, ἀὼ. Διοσχόρον οαἶρε- 
οιξνῶ!, 

Δισχος ἱερὺς τί δηλοῖ, 98. 

Δόξα σοι, Χριστὲ ὁ θευς, διχτί ἐν τῇ τοῦ διαχό- 
ψου, πρεσδυτέρον, χα! ἐπιυχοτο χεῖρυτονί, καὶ τῇ 


χτίσις χηρύττει, καὶ 


INDEX ANALYTICUS. 


ost 


τοῦ γάμου τελετῇ ἄδεται, 142 xaX 117. Δόξα Πατρὶ 
διατὶ συνεχῶς ἐν ταῖς ἀρχαῖς xal τῷ τέλε: τῶν 
ὕμνων λέγομεν, 218. Καὶ ὑπὸ τίνων συνετέθη. 221. 

Δοξολογίας μεγάλης πέρι, καὶ ὅθεν ἐλήφθη, 221 
χαὶ 585. ᾿ T 

Δραματουργίαι παρὰ θερμοὺς θείους ἐν τῇ "Ex- 
ἀλητις Λατίνων, 54. dnb " 

Δυνάμεις διατί οὕτω χαλοῦνται, 208. 

une xai ζόφωσις τίς ἡ παρὰ τῷ ἁγίῳ Maxa- 

» 998. 

: putior e διατί ἐν τῷ ναῷ, 152. 

Δῶρα θεῖα διατί ἐν τῇ τραπέζῃ μετὰ τὴν εἴσοδον 
χαλύπτεται, 983. 


'Eyxaiv.a ὅτι ἀναγκαῖον ἐν παντὶ θείῳ τελεῖσθαι 
ναῷ, 439. ᾿Εγχαινίων τάξις, 125. 

᾿Εγχκόλπιον ἀρχιερατικὸν τί δηλοῖ, 95. Καὶ διατί 
ἀποστέλλει τοῦτο τῷ ὑποψηφίῳ πατριάρχῃ ὁ βασι- 
λεὺ:, 170. 

Ἔθνη εἰ κολάζονται, 331. ᾿Εθνῶν ἀπιστίας τίς ὁ 
αἵτιος, 5351. : 

'E0vtxol πσρὰ τίνος ἔλαδον τὰς ἀρχὰς τῆς αὐτῶν 
ἀθεῖας, 49 xa: 320. Καὶ τίς ὁ τυύτους πλανήσα:, 20. 
"E6vtxol καλούμενοι ὅτι διάχονοι τοῦ ἀντιχρίστου, 
90. ᾿Εθνικῶν χαλουμένων μιαρὰ δόγματα, xai viv 
πρύτερὸν ἐλάτρευον, 19. ᾿Εθν᾿ χῶν ὁ προστάτης πὼς 
τῆς μυσαρὰς ἐδέξατο τοῦ Νεστορίου διδασκαλίας, 
*? 


Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, διατί ἐν τῷ 
ἀντιδώρῳ ἄδεται, 251. 

Εἰχκόνος ὁτι δεῖ προσχυνεῖν, 25. "Oct καὶ Μωῦσῆς 
εἰχόνας ἔστησεν, 26. Εἰχόνας ἱερὰ: διατ! ἐν ταῖς 
λιτανείαις ἐξάγομεν, 254. Eixóvac ὅτι δεῖ χατὰ τὴν 
δεδομένην ἀνιστορεῖν συνήθειαν, 34. Εἰχονομαχού"- 
των (χάτα), 25. Εἰκόνων τιμὴ, 12 χα! 16. Eixóstv 
ἀγγέλων τί τὸ ἀνιστορούμενον μανδύλιον, καὶ τί τὸ 
φεγγίον χαὶ τὸ νεφελοειδὲς χυχλικὸν σχῆμα ν ταῖς 
τῶν ἀγγέλων χερσὶ, 958. Εἰχὼν ἁγία διατὶ ἐπάνω 
τίθεται τοῦ λειψάνον τοῦ χοιμι θέντος, 202. Εἰχὼν 
τί σημαίνει τὸ κατ᾽ εἰκόνα, ὅ. 

Εἰλητὸν τί ἐστιν, 19. Καὶ τί elxoviQe:, 278. xal 


Εἱμαρμένην δοξσζόντων ἔλεγχος. 5. 

Ειρηνεῦσαι ἐν τῳ ᾿Αποστόλῳ τί δηλοῖ, 163. 

Eiptyvv, ἡ παρὰ toU ἀρχιερέως διδωμένη τε, χαὶ 
ἀντιδιδυμένη ὅσον δύναται, 170 καὶ 280. 

ΕἸρηνικῶν ἑρμηνεία, 252. 

Εἱρμοὶ διατί οὔτω χαλοῦνται, 989. 

εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος, τί σημαίνει, 388. . 

Εἰσοδος μεγάλη 16 σημαίνει, 100. ιἴσοδος τοῦ 
ἐσ περινοῦ τὶ σημαίνει, καὶ διατί οὕτω γίνεται, 253 
χαὶ Φ4ιὃ. Εἴσοδος τοὺ ἑσπερινοῦ διατί ἐν Σαδῦάτι», 
xai ταῖς λοιπαῖς δεσποτιχαὶ, ἑορταῖ, μᾶλλον λαμπρο- 
τέρα, 235. Elooóoq ἣ ἐν τῳ δρύρῳ τί σημαίνει, 250. 
εἰσοῦος ἐν τῷ ὄρυρῳ xazà sa; χνριαχα, τί δηλοῖ, 
256. Β΄ σηδη, cv τῇ Τριτοέχτῃ διατι, 255. E:ooóog 1 
μετὰ τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ ἀρχιερέως τί σημαίνει, 
479. Εἴσοδος ἡ τῶν θείων δώρων πὼς μετὰ καμπρο- 
τητος, 282. Καὶ τί σημαίνει, 282. Eiaóbou τῆς ἐν 
ὄρθρῳ πέρι, 249. Εἰσόδῳ τών προηγιασμένων δεῖ 
πλέον ἡμᾶ; ὑποπίπτειν, 200. Eicoótp ἐν τῇ μεγάλῃ 
6a sl προσπέπτουσιν ol πιστοι τοῖς ἱερεῦτι, 285. ΕΒισ- 
ὁὀὸῳφ μεγάλῃ διατί xal ἱερὰ σχεύη χενὰ οἱ ἱερεῖς 
κατέχουσι, 285. Εἰσόδῳ τὰ τῶν ἱερέων ἅ λφια εἰ xa- 
^uv ἀσπάφεσθαι, 912. Εἰσόδῳ εἰ συμδαίη χυθῆναι 
τα Αγια, τί ποιήτεον, 501. 

Eic a0AAà ἔτη, Δέσπο:α, διατὶ λέγομεν, 109. 

᾿Βακχλησία ὅτι ἐν τῇ 1p:aot ἐεγηγέρται, 8. 

kExx^nota ὁπὼς μιμειναι τὰ ουὐνᾶνια 998. "Ex- 
χιλίαις προστρέχειν χρὴ παντὰ πιστῶν, xat Οιλτὶν 
990. Ἰρχχλησίας νυμοῦεοιαι, 15. 

᾿Εχπορεύσεως ὁ τρόπος ἀγνωριστος, 905. 

χπορευντὸν ὅτι ou φυσιν δηλοῖ, δῦ. 
"nXi&vOUe ἱχεσία; περι, xat τω) αυτῆ; αἰτήγεων, 


S Sd * 


985 

"Extw: ὥρας (πέρι), 212, 999, 565, 386... 

"Exqtvfjoto, πεοὶ τῶν τοῦ ἱερέω; ἐχφωνήσεων, 

Ἔλαιον ἅγιον οὗ μόνον ἀῤῥώπτοις, ἀλλὰ πολλῷ 
μᾶλλον μετανοοῦσι διδόναι χρὴ. T9. “ἔλαιον ἅγιον 
οὐ μόνον τοῖς ἀποθνήσχουσιν, ἀλλὰ χαὶ τοῖς ἐλπίδα 

ουσι ζωῆς ξίδοται, 75. Ἔλαιον διατί ἐν τῷ ἁγίῳ 
μύρῳ, xal ἐν τῷ εὐχελαίῳ. 76. “Ἔλαιον τί σημαίνει 
φᾳνευματικῶς, 75, 81. Ἔλαιον τὸ ἀπὸ τοῦ βαπτίσμα- 
coc χατἀλειφθὲν τί χρὴ ποιεῖν, 86. “Ἔλαιον τὸ ἐν τῷ 
μύρῳ τι δηλοῖ, 88. Ἔλαιον ἐχ τῆ: τοῦ ντοῦ λυχνίας 
«οἷς χεχοιμημένοις μοναχοῖς ἐπιχέεται, 201. “Ἔλαιον 
ἕτερον μὲν τὸ τοῦ εὐχελαίου, ἕτερον δὲ τὸ τοῖς νε- 
κρηΐς χριόμενον, 201. Ἕλπιον ἅγιον ὅσα δύναται, 
904. Ἔλαιον διατί προσάγομεν τῷ ναῷ, 275. “ἔλαιον 
ἅγιον τὸ μετὰ τὴν χρίσι"ν χαταλειφθὲν συντηρεῖσθαι 
χρεὼν, 205, "EXaiou ἁγίου μεγέστη ἢ δύναμις, 200. 
Ἐλαίῳ διατί χρίεται ὁ βαπτιζόμενος, 82. Ἑλαίῳ 
διατί ἀχείφονται οἱ νεχροὶ, 201. 

Ἐλεημοσύναι αἱ ὑπὲρ τῶν ἀπελθόντων γινέμεναι 
τὰ μέγιστα ὠφελοῦσι, 269. Ἑλεημοσύνα: πο’εῖν 
ὠφέλιμον, ὅ80. Ἐλεημοσύνη ποία χρεΐττων, 565. 
᾿Ελεημοσύνην πῶς χρὴ ποιεῖν τινὰ, 6v ἐχντοῦ, ἦ 
διὰ πνενματιχοῦ [Ιατρὸς͵ 565. ᾿ 

Ἔλεον διατί ἐν πάσαις προσευχαΐς, χαὶ πρὸ πάσης 
εὐχῆς ἐξαιτούμεθα, 226. 

“Ἕλληνας ὅτι δαΐ ὀπεπλάνησε θεοὺς ὀνομάζειν 
«à χτίσματα, ὅ. Ἕλλήνων acid vols xáta, 5. 

"Ep6puov κῶς ἀναπνεῖ ἐν τῇ μήτρα. 526. 

Ἔμφύσημα τί δηλοῖ ἐπὶ τοῦ βαπτιζομένον, 71 

Ἐμφώτιον τί ἐστι, xai διατί οὔτω χαλεῖταοι, 85. 

Ἔν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος, xai τῶν ἑξῆς, ἐρμη- 
νεία, 8. 

Ἐνδύματα ἴ:ρὰ ὅτι Enti, χαὶ διατί τόσα, καὶ τί 
ἔχαστον τούτων διγλοῖ, 94. "Evóópa:a ἱερχ διατί 6 
ἱερεὺ: εὐλογεῖ xa: ἀσπάζεται, 97. Ενδύματα ἱερέως 
διατί πέντε,.97. ᾿Ευδύματα διατί ἔχει ἡ ἁγία τρά- 
πεζα, ταύτην χαλύπιοντα, 414. Ἑ νούματα μυναχοῦ 
ὁποῖα δεῖ sivi, δὅ5. Ἐνδύματα μονα οὐ τίνα σημα- 
Glav χέχτηται, xay εἰ χρὴ ταῦτα πάντοτε ἐνδεξῦσύαι, 
356. Ἐνδυμάτων πέρι, χοσμιχοῖς χειροτονηθεῖσι 
διαχόνοις καὶ πρεσθυτέροις ἀνηχόντων, 151. 

᾿Ενέργειαι τῆς Τριάδος o0 χτίσματα, 54. 

“Ἔνζυμφ. ἄρτον ὁ Kopvx ἱερούργησεν ἐν τῷ [I&- 
Sra. 102. "Εὐζυμος διατί πρυϊφέρεται ἄρτος, UU, 
919. ᾿Βνζύμων πέρι μαρτυρίαι, 272. 

ἘΠιθρυνίζεται πῶς ὁ χειροτονηθεῖς, 164. 

ἝἙ νϑρονισμὸ; πατριάρχου πῶ, γίνετα', 170, 171. 
ὃ Ενιαύσιλ διατί τελουμεν ὑπὲρ τῶν κεχουιμτ μένων, 

68. 
r9 διατὲ τελοῦμεν ὑπὲρ τῶν χεχοιμνη μένων, 

Ἑννάτης ὥρας (πέρι), 215, 505, 2871, Ἕ ννάτης 
ὥρας ψαλμοι, 229, 557. 

"Ev3«nvouv κῶς λέγεται 6 Παράχλητος, πανταχοῦ 
παρὼν, 111. 

“ἔνταλμα διατί δίδοται τοῖς τὸ πνενμχτιχὴν λα- 
6503: λειτούργημα, 150. 

Ἕνωτιν εἰ ovo 6ain μὴ γενέσθαι: ὑπ᾽ τοῦ ἱερέως, 
x. χαλυφθὴ χενὺν τὸ πυτήριον, τί χρὴ ποιεῖ», 
909. 


Ἐξαγόρευτιν ὅπως χρὴ τἵνεσθαι, 185. 

Ἐξςαποστελλαρίων πέρι. 221, 585. 

ἜξΞομολογεῖσυαι πάλιν εἰ δεῖ ἅπερ τις ἐξωμολογή- 
σατο, 240. 

ἙἘξυμολόγησις ὅτι ἀνλγχαία παντὶ, 188, 

ἙἘξΞυμολογούμενον ὅπως χρὴ χαθῆσθαι, καὶ δ'α- 
χεῖσυαι, χαιότως τν τὴν ἐξομολόγησιν δεχόμενον, 
456. ᾿Εξομολογούμενος, xai αὖθις ἀμαρτανων, εἰ 
δ. χτέος, 936. ᾿Εξξομολογούμενος εἰ ἄφεσιν καμύάνει 


ew 


xa. ἐν τρισὶν ὡραᾶ:ς, 998. 

'"Eiopia; τοῦ ᾿Αδὰμ ὑπόμνητις διατί πρὸ τῆς 
Τετ;. gaxoattc, 552. 

ξἘφυδιαν (πέρι), 208. 


INDEX ANALYTICUS 


9*$ 


Ἔπιγονάτιον τί σηαΐνει, 95, 271. Ἕπιγονζτιον 
εἶνες φοροῦσιν. 97. Ἐπιγονάτιον διατί ὁ ὕὑποψήφιος 
περιτίθεται, 158. E 

Ἐπιδημεῖν πῶς λέγετα: ὁ Παράχλητος, παντ:χοῦ 
παρὼν͵ 177. 

Ἐπιθυμητιχοῦ (πέρι). καὶ ὅσα δι᾽ αὐτου kpaprkvo- 
μὲν͵ ἣ χατορθοῦμεν. 486. 

Ἐππιμανίκι: τί o0nuatvovoty, 96. 971. 

Ἐπιορχία 0719; διορϑουται, 361. 

Ἐπίσχοποι τίνας τυποῦτι, 55. "Ec'cxecz- ξΖεατί 
πρότερον Ὑίνοντα! μοναγοὶ, 489. Ἐπίσχοποι διατί 
οὗ φοροῦσι σόχχον fj πολυσταύριον, $38.  "Ecísxo- 
πο: ὅτι ἑπτὰ ἔχει ἕν ἑαυτῷ τελετᾶς, 92. Καὶ ὅτι 
μόνος αὑτὸς τό τε μύρον καὶ τὰς χειροτονίας ἕνερ- 
vtt. 94. Ἐπίσχοπο: μόνος πάντα τὰ τῆς "Exxir sias 
ivepyet, 158. Καὶ ὅτι οὐδεὶς χιορὶς ψέφων τελεῖτα:, 
452. Ἐπίσχοπος, μητροπολίτης, χαὶ πατριάρχης, 
εἰ ὁμοίως ἀρχιερεῖς, πῶς διαφορὰ ἐν αὑτοῖς, xai πῶς 
ὑπερέγει εἷς τοῦ ἑτέρου, 545. Ἐπισχόξου x$ i:- 
ρέως τίς ἡ διλφορὰ, 546. Ἐπισχόπον πέρι πέλλον- 
t0; Ψψηφ'σθῆναι, παρόντος τῇ συνόξῳ. 154. Ἔπ:τχό- 
που χειρητονία: πέρι, 156. Ἑπισκόπου yttipotcviz, 
158. Ἔπισκίπου προσηγορίαι, 161. Ex: σχόπους 
ὁμοῦ πολλοῦ: οὗ χοὴ χειροτονεῖν. 5.5. Ἕ πιτκόπων 
ἐττὶ τὸ δεσμεῖν τε καὶ λύειν, προτροπῖ δ᾽ αὐτῶν χαὶ 
ἱερεῦτι δίδοται, 338. Ἐπιστρέψας τις àzb ἀρνήσεως, 
ind οὐ πάλιν βαπτίζεται, ἀλλὰ μύρῳ χρίεται, 

Ἔπιτρεχήλων τί δη)εῖ, 95, 149, 976. Ἔιτραχῆ- 
λιον εἰ μὴ εὑρεθείη, τί χρὴ πιεῖν, 557. Ἑπιτρα" 
χηλίου χωρὶς εἰ δυνατὸν τελετὴν ἐνεργεῖν, 591. 

"Ertà alvíog:; tivsz, 561. 

P dic τῆς ἡμέρας fjvesá σε, τί σημαίνει, S6l. 


᾿Επτάφωτα διατί ἐν τῷ ναῷ, 133. 

"Erb; διατί ζητεῖ ὁ δαίμων, 525. 

Ἕργοχειρεῖν εἰ δεῖ χαὶ Φάλλειν, 557. 

᾿Επθίειν οὗ δεῖ τὰ μἢ παραδεδομέν:, 53. 

Ἕσπέρας, διατί ἀπὸ ἑσπέρυς ὀρχόμεθῦα τῶν εἰς 
τοὺς ἁγίους ὕμνων, καὶ τὰ; ἱερὰς ἑορτὰς, 214. 

Ἕ :περινοῦ (πέρι), Φ15, 251, 565, 588. “Εσπερινοῦ 
éspatixoo πέρι, 912. Ἕ περινῷ διατί φῶτα, 235. 

᾿Εστιάσεως τῶν ἀδελφῶν πέρι, xai τῆς ἐν αὑτῇ 
εὐταξίας, xal τῶν Ξροσευχῶ", 258, 

Ἕτοίμους δεῖ ἡμᾶς εἶναι, 260. 

Εῤαγγέλιον διατί τίθεται ἐ πὶ τ τοὺ fuper 
μένου ἀρχιερέως κεφαλῆ. 159. Εὐαγγέλιον διστέ 
ἀννφψοῦται ἐν τῇ εἰσόδῳ, 252. 279. Εὐχγγέλιον διατέ 
κεῖται ἐν τῇ ἁγία τραπέζη, 3214. Βὐαγγέλιον διατί 
τριχηρίῳ σφραγίζει ὁ ἀρχιέρευς, 450. Εὐαγγελίου 
ἀνάγνωσις τί σημαίνει, 110, 281. Εαγγελίον. Διατέ 
ἐν τῇ τοῦ Εὐαγγελίου ἀναγνώϊ:ι ὁ πρῶτος τῶν ἀρ- 

δ Ὧι εἰρηνεύει, ἐν δὲ τὴ τοῦ ᾿Αποστόλου καὶ el 
λοιπηὶ, 110. 

Επαγγελιστῶν ὀνόματα διατί ἐν τοῖς πανίοις “ἧς 
ἱερᾶ: τοχπέζης, 375. 

Εὐλογήστω τὸν Κύριον, διατί ἄδεται ἐν τῇ άρτο- 
Ὁ} id 

Εὐλογίαν Λαμδάνειν παρὰ τοῦ πρώτου ἀρ ἱερέως 
«οὺς μετ’ ταν δηλοῖ, 96, ὑπο 

E»voulou αἵρεσις, 18. 

Εὐσεθεὶς διατί ἀμελοῦσιν ἐν tal; t 7o31vgalz, 566. 

Εὐτυχοὺς (πέρι), καὶ τῆς αὐτοῦ αἱρέσεως, 21. 

E242. ἐπὶ μοναχῶν τελειώσει, tot. Εὐχαὶ διατί 
διτταὶ ἐν πᾶσι τοῖς μυστηρί᾽ις, 202. 

Εὐχέλαια ποιεῖν λυσιτελέστατον, 204. Εὐχέλχιον 
διστί παραδέδοται, 65. Εὐχέλαιον 0:1 παρὰ Χρι τοῦ 
δέδοται, 12. Εὐχέλανυνν o2 ψάλλυντι Λατῖνοι τοῖ; ἐλ- 
πίρα ἔχονσιν ὑγείας ἀῤῥώστοις, ἀλλὰ Tul; αποϑνής- 
σχονσι, 200. Βύχελαιον εἰ ὄδννατὸν ἕνα ἱερέα ποιεῖν, 
947. Εὐχέλαιην ὃ:ε ἀναγχαῖον, χαὶ ὑπὲρ τίνων χρὴ 
γίνετθαι, ὅ02. Εὐχελαίου πέρι, 199. Εὐ͵ ελαίου με» 
γίττη fj δύναμις, Soo. Εὐχελαίον «ελετὴ, 202. 

E45; τῆς τοῦ μύρον θεωρία, 89. Εὐχῆς τελεὺυ- 
ταία: τῆς t^ τῇ λιτῇ πέρι, 358. Βὐχῶν τῶν ἐν τῷ 
βαπτίσματι τίς ἡ δύναμις, 78. 


931 
Z 


Zíov ὕδωρ διατί προσάγεται τοῖς μνστηρίοις, 988. 
Ζέον ὕδωρ διατί x&v τοῖς προτηγιασμένοις εἰσάγεται, 
489. $54. 

Ζῇν ὅπως δεῖ τὸν εὐλαδῇ,͵ 188. 

Ζύφωσις xal δυσωδία τίς ἣ παρὰ τῷ ἁγίῳ Μαχα- 
είῳ. 558. 

Ζύμη τίς ἡ παρὰ τῷ ᾿Αποστόγῳ, 99. Ζύμη. Τί τὸ, 
᾿Ω"οιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ, 100. 

" Em τί δηλοῖ, 95, 217. Ζώνη μοναχοῦ, 199, 

Ζωοποιὸν διατί τὸ Πνεῦμα, $05. 


Η 
Ἡγεμόνες ὅτι εὐχὴν παρὰ τῆς ᾿Εχχλησίας λαμ- 


Θά" ουσιν͵ 134. 

Ἡγούμενοι ἡμῶν τίνες, οἷς δεῖ πείθεσθαι xata 
Παῦλον, 471. 

Ἢ θεία γόρις kv πόσαις τισὶ χαὶ ποίαις yetooto- 
vlt - λέγεται, 179. 

Ἠλίας καὶ Βαπτιστὴς ἀργηγοὶ τοῦ ἀναγιγρητιχοῦ 
βίου. 195, 355. "Hla; ὅτι παρθένος fiv, 555. 

Ἡράκλεια πότε ἦρχε Βυζαντίου, 174. 

Ἡρακλείας διατί χειροτονεῖ τὸν πατριάργην, xal 
ὅτι τούτου μὴ παρόντο:, ὁ πρῶτος τῶν ἄλλων χ ι- 
ροτονεῖ, 114. Ἡραχλείας ὅτι ἐν τῇ χειροτονίᾳ τοῦ 
πατριάρχου αὑτὸς εἰρηνεύει, τοῦ ᾿Αποστόλου ἀναγι- 
νιυσχομένου, παρ᾽ αὑτοῦ πρότερον εὐλογίαν λαξὼν, 
415. 

Ἥ σοφία φχοδόμησεν ἑδαυτῃ olxor, xoY τῶν 
ἑξῆς, ἑρμηνεία, 355. 


Θανάσιμα ἀμαρτέματα ποῖά εἶσι, $15. 

Θαῤῥεῖν οὐ δεῖ ἑαυτῷ τινα, 188. 5 

Θαύματα διατί ἐγίνοντο, χαὶ ὅτι χαὶ νῦν γίνον- 
ται. 1. 

Θέλεμα ἀνθρώπινον ἐπὶ Χριστοῦ ὑπετάχθη τῷ 
θείῳ, 85. Θέληυα, τί ἐστι τὸ, πι2ὴ»ν μὴ τὸ θέλημά 
[ico γενέσθω, d.11à τὸ σὸν, 35. : 

Θεοδόσιον τὸν Μέγαν ὅτι τοῦ ναοῦ, xaX τοῦ θυσια- 
στηρίου ἐξώθησεν ὁ ᾿Αμόρόσιος, 372. Θεοδόσιος ὁ 
Μέγας τὴν δευτέραν συνεχρότησε σύνοδον, 40. 

Θεολογεῖν τίνος, 323. 

Θεοὶ ὅτι οὐ πολλοὶ ἀπόδειξις, 5. Θεὸν μὴ ὁμολογεῖν 
πόῤῥω πάσης ἀσεδείας, 5. θεὸν ὅτι χαὶ ὁ διάδολος ὃμο- 
λογεῖ, 9. Θεὸν κινεῖσθαι τῇ ἑαυτοῦ θεωρίᾳ τί σημαίνει; 
41. Θεὸν γνῶναι Θεοῦ ἔργον͵ 15. Θεὸν οὔτε ἄγγε- 
λοι xat' οὐσίαν ὁρῶσι, 547. θεὸς ὅτι ἔστιν ἀπόδειξις 
πρώτη ἀπὸ τῶν ἁγίων Γραφῶν, ὅ. Δευτέρα ἀπ' ab- 
τοῦ τοῦ ὀνθρωπίνγυ νοὺς, ὅ. Τρίτη ἀπὸ τῶν χτι- 
μάτων, 4. θεὸς ὅτι αἴτιος τοῦ εἶναι χαὶ δ᾽ αμένειν 
τὰ ὄντα, 4. Θεὸς ὅτι εἷς τρισυπόστατος, 8. Θεὸς ὅτι 
χατ᾽ οὐσίαν ὑφ᾽ ἡμῶν οὐ μετέχεται, xal ἔλεγχος 
τῶν ἄλλως λεγόντων, 59. Θεὸς Κύριος, διατί ἐν τῷ 
ἄρθρῳ ἄδεται, 419, 084, Θεοῦ φύσεως οὗ μετέχομεν, 
ἀλλὰ χαρισμάτων, 45. Θεοῦ ὄνομα ποῖον, 981, 

Θεοτόχον τίς ὁ μιμούμενος, ὅδ. Θεοτόχου νη- 
στεία πόθεν, καὶ τίς ὁ ἀπαρχῆς ταύτην “παραδοὺς, 


9. 

Θῆλυ xal ἄῤῥεν ὅτι τῶν σωμάτων, 5. 

Θυμίαμα τί ηλοῖ, 80, 107, 124, 150, 219, 971, 
284. θυμίαμα διατί μετὰ τὴν προσχημιδὴν, 107. 
θυμίαμα διατί σφραγίζεται ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως, χαὶ 
πρῶτος αὐτὸς θυμιᾶται, 108. θυμίαμα διατί ἐν ὅλῳ 
τῷ votp διὰ τοῦ ἀρχιερέως, 4{9. Θυμίαμα διατί ἐν 
τῷ 6püpo. 217. θυμίαμα διατί ἐν τῷ ἐἑσπερινῷ, 
252. Θυμίαμα διατί ἐν τῇ εἰσόδῳ τοῦ ἑσπερινοῦ, 
455. Θυμίαμα τὸ πρὸ τοῦ ἑσπερινοῦ xal τοῦ ὄρθρηυ 
τί de 242. Θυμίαμα διατί ἐν τῇ εἰσόδῳ, 944. 
Θυμίαμα διατί ἐν τοῖς τεθνηχόσι, 260. θυμίαμα 
διατί προσάγομεν, 21ὅ. Θυμίαμα διατέ πρὸ τοῦ 
Εὐαγγελίου. 481, 

Θυμιᾷν ὕστερον τὰ "Avia, xal τὸ, Ὑψώθῃει ὁ 
Θεύς ἐπιλέγειν, tl δηλοῖ, 290, 


INDEX ANALYTICUS. 


933 
m d sis κύχλῳ thv ἁγίαν τράπεζαν, τί ϑηλοὶ, 


Θυμιατήριον διατὶ, 150. 

θυμικοῦ (πέρι). χαὶ ὅσα δι᾿ αὐτοῦ ἁμαρτάνομεν ἣ 
χατορθοῦμεν, 186. 

Θυμοῦσθαι ἀρχιερέα οὗ χρὴ, 549. 
Todo διατί χλείονται μετὰ τὴν μεγάλην εἴσοδον, 

Θύρια ἅγια διατί χλείονται xol ἀνοίγονται εἷσερ- 
χομένου τοῦ ἀρχιερέως, 380. Θύρια &via διατί χλεί- 
Dc μετὰ τὸ σφραγίσαι τῷ τριχηρίῳ τὸν ἀρχιερέα, 


θυσία ἱερὰ ὁπὲρ πάντα ὠφέλιμος τοῖς χεχοιμημέ- 
νοις, 967. 

Θυσιαστήριον τί δηλοῖ, 410, Θυσιαστήριον, ὅτι 
θησαυρὸς τῶν χαρισμάτων, 448. Θυσιαστηρίου, ὅτι 
τρεῖς τελεταὶ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου ἄρχονται, καὶ 
εἰς αὐτὸ τελευτῶσι, xal ποῖαι, 951. 

θυσιῶν πέρι, 96. 


Ἰαχωδιτῶν αἵρεσις, 91. 

Ἰγνατίου πατριάρχου πέρι, 910. 

"T: [δ οὐ δεῖ οἰκειοῦσθαι τοὺς χατα χόσμον ἄρχον- 
«τας, 4 

ἽἹεράρχην ὁποῖον εἶναι χρὴ, 575. "Ispápyou ἡ Ex 
τοῦ θρόνου χατάδασις τί δηλοῖ, 94. dicic 


Ἱερέα οὐ δεῖ τῆς Ἱερουργίας ἀργεῖν, 534, 366, 
510, Ἱερέα μετὰ τὸ περιπεσεῖν ἁμαρτήματι͵ ἀνα- 
γειροτονεῖσθσι εἰ δυνατὸν, 948. Ἱερέα ὁποῖον χρὴ 
εἶναι, ὅ70. Ἱερέα yp:óv χαθημέραν ἱερουργεῖν. 511. 
Ἱερεῖς τίνα: τυποῦσι, $6, 109, 375. Ἱερεῖς τῇ γει- 
ροτονίᾳ τελοῦνται, 91. "Ἱερεῖς χωρὶς ἀρχιερατιχῆῇς 
πρ’τρηπῆς γάμου τελετὴν οὐ ποιοῦσιν, 197]. Ἱερεῖς 
ποῦ θα πτέον, 265. Καὶ ἐν τίνι μέρει τοῦ ναοῦ, 963. 
Ἵερεϊς μετὰ τῶν γυναιχῶν αὐτῶν εὑρισχόμενοι, cl 
ὀφείλουσιν ἱερουργεῖν. Καὶ χατὰ τὴν ἡμέραν τῆς 
λειτουργίας εἰ δεῖ ὁμιλεῖν γυναιχὶ, 536.7 "Ιερεὺς δια- 
τί μὴ τὰ τοῦ ἀρχιερέως ἐνεργεῖ, 60. Ἱ:ρεὺς οὐκ àv- 
«pret τὰ μυστήρια, ἀλλ᾽ ὁ Θεὸς δι' αὐτοῦ, 64. Ἱερεὺς 
ὅτι χρὴ τὸν χαιρὸν ἑορτάζειν τῆς χειροτονία- αὐτοῦ, 
ἣ xàv ἱερουργεῖν ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ, 195. ἹἹερεὺς 
ἄρτι χειροτονηθεὶς διατί ἑπτὰ ἡμέρας ἀδιαλείπτως 
λειτουργεῖ, 150. Ἱερεὺς ὅπως χαλεῖται, καὶ τίνα 
τυποῖ, 275. Ἱερεὺς διατί οὐ yetpotovet, ἐπεὶ λει: 
τὀυργεῖ καὶ βαπτίζει, S44. Ἱερεὺς θυμῷ ὀρνησάμει- 
νος λόγῳ, εἰ χρὴ λειτουργῆσαι, ὅ46. “Ἱερεὺς λει- 
soup ae Seóuevos, xai μὴ λειτουργῶν, τί προξενεῖ 
τῷ διδόντι, καὶ ἐν τούτῳ ἐνέχεται, ὅδ. "Iegeo; τί 
ἐστι. ὅ10. Ἱερεὺς χἂν τετράχις τῆς ἑδδομάδος λει- 
πουργείτω, ἣ γοῦν τοὐλάχιστον δὶς, 3177. Ἰερέων 
Λατίνων πορνεῖαι ἀχόλαστοι, 54, ᾿ερέων σφάλμα- 
τα ὑπὸ ἀρχιερέω: δεῖ χανονίζεσθαι, 200. “ἱερέων 
πέρι τῶν τὰ ἱερὰ ἁρπαζόντων, 555. ᾿Ἰερέως χουοὰ 
τί δηλοῖ, δὅ9. Ἱερέως xai ἐπισχόπου διαφορὰ, 5L. 
ἽἹερέως ἐάν τις χαταγνοὺς ἕν τινι, χαὶ ἀπιστίαν ἔχῃ 
ἁγιάζεσθαι παρ᾽ αὐτοῦ, τί ποίησει, 547. Ἱερέως ὀνο- 
μασίαι, 570. 

Ἵερουργίαν ὅτι ὁ Χριστὸς πρῶτος ἐτέλεσεν, 67. 
Ἱερουργίας (πέρι), 17. Ἱερουργίας ἀμελεῖν ἐπιχίν- 
δυνον, 149. 

Ἱερουργοῦντος ἀναξίως εἰ δεκτὴ ἡ θυσία, χαὶ «b 
βάπτισμα, χαὶ τὰ λοιπὰ, 524, 

Ἱεροσολυμητιχοῦ τυπιχοῦ πέρι, 915. 

Ἱερωμένοις ἀναγχαΐον τοὺς λόγους εἰδέναι τῶν 
ἐν ἡμῖν θείων τελετῶν, 137. 

Ἱερωσύνη εἰ μείζων τοῦ μοναχιχοῦ σχήματος, 
545, "IspocUvn ὅτι τῆς θείας μόνης φύσεως ἔργον, 
212. ᾿Ἱερωσύνην διατί τινες ἔφευγον, 575. Ἱερω- 
σύνης πηγὴ ὁ Χριστὸς, 95, Ἱερωσύνης πάντα ὁ Σω- 
τὴρ ἑχάστου βαθμοῦ δι᾽ ἑαυτοῦ κατειργάσατο, 175. 
Ἱερωσύνης πέρι, καὶ ὁποῖον εἶναι χρὴ τὸν ἱερέα, 
910. Ἱερωσύνης δύναμις, 571 

Ἱνατί ἐφρύαξαν, ἑρμηνεία, 452, 

Ἰοὐδαίων (χάτα), 8. 

Ἰσαὰχ ὅτι τὸ τῆς Τριάδος καὶ τῆς σαρχώσεως τοῦ 


τ“ "AAMP e» 


{69 


Λόγου ἐπέγνω τε καὶ διέγραψε μυστήριον, . Ἰσαὶχ 
xaY 'Ρεδέκχας διατί μέμνηται. ἐν τῷ γαμῳ, καὶ 
οὐχ ἑτέρων, 196. 

ἽἹσραδλ νέος διατί οἱ Χριστιανοὶ, 54. 

ἜΧΟΝ ἀπέχεσθαι δέην τῇ ἁγίᾳ Τεσσαρακοστῇ, 


Ἰωάννης ἀπόστολος ὑπὸ Πέτρου ἐδαπτίσθη, 11. ᾿ 


K 


- Καθάσσιλας Νιχόλας- xai Θεοφάνης Νιχαίας συν- 
ἐγραψαν κατὰ τῆς αἱρέσεως Βαρλαὰμ, 48. 

Καθέδρα ἐν τῷ βήματι διατί, 151. 

Καθηγουμένους οὐ δεῖ τὸν βασιλέα ἢ ἡγεμόνα 
*apá γνώμην τῆς Ἐχχλησίας καθιστᾷν, 166. 

Καθιερώσεως ναοῦ πέρι, 114. Καθιερώσεως ἐχα- 
ατου ναοῦ τὰ ἐγχαίνια χρὴ xav' αὐτὴν τὴν ἡμέραν 
τελεῖσθαι. 123. 

Καθισμάτων (πέρι), 221, 584. 

Καθολιχὴ Ἐχχλησία τίς, 44, 510. 

Καχία ὅτι οὐχ ἔστιν ὄν, ἐφεύρεμα δὲ μᾶλλον τοῦ 
TovwnpoU, 6. Καχίαι περιεχτιχαὶ πόσαι, xal πόσα τὰ 
ἐχάστης εἴδη. 532. 

: Καλλίστου καὶ Ἰγνατίου τῶν πατριαρχῶν πέρι, 
10. 

ΚΚαλλονὴ τοῦ ναοῦ τί. δηλοῖ. 975. 

Καλύμματα τί δηλοῦσιν. 98, 107. 

Καλύπτεται διατί τὰ θεῖα δῶρα ἐν τῇ τραπέζῃ, 


Καμένου τῶν τριῶν παίδων ἐξειχονισμός τις, 35. 

Καμίσιον ἀναγνώστου ἔνδυμα ὁποῖον, 15 

Κανδήλα διατί τίθεται kv τοῖς τοῦ ναοῦ θεμελίοις, 
4 | 


Κανονίζεσθαι ὑπὸ πνευματιχοῦ Πατρὸς ὠφέλιμον, 
8. 


Kavóvoz (πέρι), 590. Kavóvag τῶν τε ἀποστόλων 
xal τῶν Πατέρων φυλάττεσθαι χρὴ, 183. 
Καταδασίας (πέρι), 390. 
Κατάδασις Θεοῦ πρὸς ἡμᾶς τίς, 998. 
Καταδύσεις τρεῖς τί δηλοῦσιν, 83. 
Καταπέτασμα τί σημαίνει, 199, 154, 275. 
Κατασάρκχα ποῖον χαλεῖται, xal τί σημαίνει, 119, 
Κατηχουμενεῖα διατί Ev τῷ ναῷ, 156. 
Κατηχούμενοι διατί ἑἐχόάλλονται, 1526 χαὶ 389. 
Κατηχούμενοιδτι καὶ νῦν εἶσιν ἐν τῇ Ἔχχλησ΄ᾳ, 289. 
Κατηχουμένους πῶς λέγομεν ἐξέρχεσθαι, τούτων 
νῦν μὴ ὄντων, 282. Κατηχουμένων ἐξέλευσις τί δη- 
λοῖ, 140. Κατηχουμένων στάσις, 155. 
Κέντρον θανάτου fj ἁμαρτία, 80. 
K»6cla; ἡμῶν πέρι, 260. 
Κηροδοσία διατί ἐν τῷ τοῦ πατριάρχου  iv0povt- 
ur 172, 115. 
Ἰρομαστίχη χαὶ ἀρώματα διατί ἐν τῇ τοῦ ναοῦ 
καθιερώσει, 117. 
m διατί προσάγομεν ἐν τῇ Ἐχχλησίᾳ, 130, 


Κιδώριον τί ἐστιν, 129. 

Κίδαρ'ν διατί ἐπὶ τῆς χεφαλῇ: ἐφόρει ὁ παλαιὸς 
ἀρ ipee. 418, 559, 
a e τῇ ἑαυτοῦ Ózepla τὸν Θεὺὴν τί ἐστιν 


Κινούμενα πάντα διατί ἐν τῇ τοῦ ναοῦ χαθιερώ- 
σει ἐξάγονται, 117. ᾿ 

S ngoxol τίνας τυπωῦσι, 215. Κλτηριχῶν περὶ, 

i 


Κλίμαξ fj τοῦ Ἰαχὺ 6 τί ἐτύπου, 10. 

Κλινεῖιν χαὶ ἀνίστασύυαι ἐν τῷ προσχυνεῖν εἴ ση- 
palvet, 448. 

Κεχοιμημένων ὕπερ :Aaíou τελετὴν ποιεῖν ἐπω- 
φελὲς͵, 901. 

Κοιμηττρίων (πέρι), 265. 

Ko:val; &vvoiaw; ἔσθ᾽ ὅτε χρηττέον ἂν ταῖς περὶ 
Θεοῦ διαχλέξεσι, 8. 

Κοινωνεῖ. δέον τὰ βρέφη, 86. Βοινω"εἶν ὅτι χρὴ 
συνεχῶς τῶν φριχτῶν μυττρίων, 20]. Κοινυνυτι 
αἰνε; των πρότερον, 111], 115, Κυουινωνοῦστι πῶ; 


INDEX ANALYTICUS, 


920 


ἀρχιερεῖς τε xal ἱερεῖς, 289. Κοινωνεῖν πῶς χρὰ 
τοὺς ἀῤδώστους, 5268. 

Κοινωνία τί παρέχει, 69. Κοινωνία τέλος τοῦ βα-» 
πτίσματος, 85. Κοινωνία τ' ἔστιν, 94. Κοινωνία ὅτι 
πάσης τελετῆς τέλος, 194. Κοινωνία τί ἐνεργεῖ, 9171. 

Κολάζεται ἄνθρωπος διὰ πᾶσαν ἁμαρτίαν, 540. 
Ἰκολάζονται διατί οὕτως ἀποτόμως xai αἰωνίως οἱ 
πταίσαντες, 558. 

Κολάσεως τέλος οὖχ ἔστιν, 23. ἸΚζόλασις ὅτι ἀτελεύ- 
4n10c, 911. - 

Κόλλυδα διατί kv ταῖς τῶν ἁγίων μνήμαις προσά- 
γομεν, 268. Κολλύδων πέρι τῶν ὑπὲρ τῶν κεχοι- 
μη"ένων προσαγομένων, 267. 

Κολυμύήθρα τί τυποῖ, 80, 85. 

Κονταχίων (πέρι), 221, 590. 

Ἰζοσμήτης τίς, καὶ τί δηλοῖ, 15]. 

Κοσμιχοῖς τεθνεῶσι χοῦς ἀπὸ τοῦ θυμιατηρίου 
ἑἐπιδάλλεται, 901, 

Κόσμος ὅτι χτιστὺς, 4. Κόσμος ὅτι διὰ τὸν ἄν- 
θρωπον, 12. Κίσμος ὅτι φθαρέσεται, 49. Κόσμος 
διατί ἐδημιουργήθη, 64. Κόσμος εἰ ἔχει τέλος, 557, 
Κόσμου τέλος πότε ἔσται, 341, " 

Κουδούγεροι οἱ xai Βογόμυλοι πόθεν ἔλαδον τὰς 
ἀργὰς τῆς: αὐτῶν αἱρέσεως, 3ἅ5. 

Κουχούλιον διατί ἐν τῷ βαπτιζολένῳ, 84, Κου- 
χούλιον ὁποῖον, χαὶ διατί τοῦτο οἱ μοναχοὶ &vbuove 
ται. 192, 555. 

Κουρὰ διατί ἐν τοῖς βαπτιζομένοις, 84. Κουρὰ f 
ἐπὶ τῆς χεφαλῆής τῶν ἱερέων τί δηλοῖ, 478. 

Κρίμα ἶ σημαίνει, ἐν τῷ λέγειν, Ἐξ αὐτοῦ τὸ 
xplua αὐτοῦ ἔσται, 10. 

Κρινεῖ τὸν χόσμον διχτί ὁ Υἱὸς, 302. 

Κριταὶ οἱ χειροτονούμενοι χαὶ Εὐαγγέλιον δέχον»- 
ται ταῖς χερσὶν, 179. 

Κτίσις ἄπασα τὸν δημιουργὸν μαρτυρεῖ, χαὶ ὅπως, 
12. Κτίσις ὅτι διὰ τὸν ἄνθριυπον, xaX δι' αὐτὸν τῇ 
isa ὑπετάγη, 49. Κτίσις πᾶτα εἰ ἀλλοιωθή» 
σεται, 941. 


Κτίσματα διατί γέγονεν, 11. Κτισμάτων θεωρία 
χαὶ γνῶσις οὐ πάνυ λυσιτελὴς, 49. 

Κυχλιχκὸν νεφελοειδὲς σχῆμα ἐν ταῖς τῶν ἀγγέ- 
λων χερσῖν ἀνιστορούμενον, οὗ ἐν τῷ μέσῳ καὶ τὸ 
X στοιχεῖον ἐγγέγραπται, τί δηλοῖ, 558. 

p Tfostuxh διατί ρα Κ  γν λόον ἐν τῷ 
γάμῳ, 197. Κυριαχῇ προσευχὴ τί διδάσκει, 987. 

Κύριε, ἐλέησον, διατί λέγεται δωδεχάχι-, ΦΙθ, 
229, 582. Διατί τεσσαραχοντάχις, 217, 428, 585, 
Κύριε, cl ἐπληθύνθησαν, ἑρμηνεία, 95ὲ. Κύριος 
πῶς ἐλεύσεται ἐν τῇ δευτέρᾳ αὐτοῦ παρουσίᾳ, 541, 

Ἱυριοτήτων πέρι, 908. 

Κυσὶ μὴ διδόναι τὰ "Avia, πῶς νον τέον, 185. 

Κωμῳδίαι Λατίνων ἀπόδλῃτοι, 34 

Κωνσταντῖνος τὴν πρώτην συνήύροισε σύν᾽δον͵ 59, 

Κωνσταντινουπόλεως πατριάρχης ἴσα τῷ ᾿Ρώμης 
δύναται, 57, ΚΚωνσταντινουπόλεως ἔπαινος, 40, Κων. 
σταντινουπόλεως Ἐχχλησίας ἔπαινος, 103, Κων» 
σταντινούπολις διατί τόπος τῇ δευτέρᾳ σννόδῳ, 40. 


A 


Αάδετε Πνεύμα ἅγιον, πῶς νοεῖται 49. 

Λαδίδος. Διατί διὰ λαδίδος τῶν μυστηρίων κοινω- 
νοῦσιν οἱ λαῖχοϊ, 142. Λαϊκοὶ διατί ἐξάγυνται ἐν τῇ 
τοῦ ναοῦ καθιερώσει, 140. Λαῖχοϊ διατί ἔξυνθεν καὶ 
διὰ λαδίδος λαμθάνονυτι τὰ μυστέρια, 8539. Λαϊκοὺς 
ποῦ θαπτέον, 263, ὩΣ οὶ 

Λαμπάδα ἡμμένην προηγεῖσηαι τοῦ ἀρχιερέως τ 
δηγοῖ, 95. Λαμπάδες διχτί ἐν τῷ γάμῳ, 491]. Λαμο 
πκάδες δια: ( προπορεύννται τῶν Mte 259. 

Λαμπρότης ἢ ἐν τῷ θεῷ καὶ «ot; ἁγίοις διάφορος 
56. Λαμπρόττς Θεοῦ οὐ μόνον yo» αὐγάζει, ἀλλὰ 
δὴ Τὰ αὐτὸ τὸ σῶμα, καὶ τίνες ταύτην ἑωράχα- 
σι, 56. 

Ααὸς vote τίνα τυποῖ, 275. Λαοῦ οτάσις lv τῷ 
ναῷ, 125. 

λατῖνοι πᾶσι βατοὺς τοὺς ἡαοὺς τίθενται; καὶ 


991 


τοῖς àct6£at, 54. Πνιχτὰ παρὰ τὴν παράδοσιν ἐσθί- 
ουσι, ὅ5, Συγχώρησίν πσρὰ τοῦ, πάππα λαβόντες, 
πολλὰ πράττουσι παράνομα, 55. Οὐ γαλῶς τὸν πιὺ- 
quva ξυροῦντες, 54. Τέλος οἱονεὶ δοξάζοντες χολά.- 
σεως, δ6. Οὐ τέλειον ἔχουσι τὸ βάπτισμα, χαὶ ἀσ- 
φράγιστοί εἶσιν, ὡς μὴ μύρῳ χριόμενοι, 66. Μύρῳ 
τοὺς χειροτονουμένους παρὰ χανόνας χρίουσιν, 92. 
Οὐ χαλὼς ποιοῦσι. χυχ)οτερῇ προσφέροντῃης 98 
Τὰς δύο πρώτας ἡμέρας τἧς τεσσαραχοστῇς λύοντες 
“παρὰ τὸν χανόνα, ἐλέγγονται, καὶ ἔτι ὑπὲρ τῶν Σο- 
ττρίων παθῶν μὴ νηστεύοντες, 349. Οὐ δεῖ συγχοι- 
wovstv. 57. Λατίνων χάτα, 98, Λατίνων xotyozo- 
plat. 39. Λατίνων ἱερέων πορνεῖαι ἀχόλαστοι, 51. 
Λατίνων χοινηοτομίαι ἐν τῷ τῆς μετανοίας μυστη- 
ρίῳ, 53. Λατίνων χαινοτομία ἐν ταῖς ἱεραῖς εἰχόσι, 
54. Λατίνων δραματουργίαι παρὰ τοὺς θείους θε- 
σμοὺς, 94. Λατίνων χάτα τίνες συνέγραψαν, 37. 
Λατίνων διαλέξει-, 45. Λατίνων κάτα λεγόντων ὡς 
οὐ τοῖς ἐλπίδα ζωῆς ἔχουσι χρὴ διδόναι τὸ ἅγιον 
ἔλαιον, ἀλλὰ τοῖς ἀποθνήσχουσιν, 72. Λατίνων χάτα, 
Βαπτίζω ἐγὼ τὸν δοῦλον τοῦ Θεοῦ, χαὶ οὐ, Β.πτί- 
ζεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ, λεγόντων, 85. Λατίνων 
κότα τὰ τῆς χοινωνίας ἀφιστάντων, 86. Λατίνων 
κάτα ἄζυμα καὶ χυχλοειδῇ προσφερόντων, 99. Λα- 
κίνων xáta, τοὺς πρεσδυτέρου:; αὑτῶν νομιχῶς 
χριόντων, 150. Λατίνων χάτα, ὅτι ἕν μόνον αἴτιον 
ἐν τῇ Τριάδι ὁ Πατὴρ, 165. Λατίνων χαινοτομία ἕν 
τῷ εὐχε)δαίω, 900. Λατίνων χάτα, λεγόντων τὰ 
Ἅγια τελειοῦσθαι ἐν μόνοις τοῖς Κυριακχοῖς λόγοις, 
485. Λατίνων xót2, ἐν τῷ Συμδόλῳ τὸ, καὶ ix 
ποῦ Υἱοῦ, τολμηρῶς ἄγαν προσθέντων, 505. Λατίνων 
àv τοῖς ποοδαλλομένοις περὶ τοῦ Πνεύματος λύσις, 
$07. Λατίνων χκαινοτομίαι πλεῖσται, 506. 

Λέγειν οὐ δεῖ τὰ ὑπὲρ δύναμιν, 9. 

Λετουργ᾽α μόνη ἔργου τῶν ἱερέων, χαὶ οὐ μετὰ 
«ὧν ἄλλων ἀριθμ’' υμένη προσευχῶν, 914, 265. Λει- 
«ουργία ἐπωφελὺς ὑπὲρ πάντα τοῖς χεχοιμημένοις, 
407. Λειτουργία, ὡς παρ᾽ ἡμῶν ἐνεργεῖται, παρα- 
δέδοται, 314. Λειτουργίαι ὑπὲρ τῶν ἀπελθόντων 
γινόμεναι, τὰ μέγιστα ὠφελοῦσι, 969. Δειτουργίαι 
γινέσθωσαν ὑπὲρ τοῦ πταίσαντος, μετὰ τὸ στῆναι 
«ἧς ἁμαρτίας, 969. Λειτουργίας ἀχολουθία μόνη 
ὑπολέλειπται χατὰ τὴν ἀρχαίαν γίνεσθαι τάξιν, 
945. Λειτουργίας δεχόμενος ἱερεὺς χαὶ μὴ λειτουρ- 
γῶν, τί προξενεῖ τῷ διδόντι, κα εἰ ἐν τούτῳ ἐνέχε- 
ται, 3693. Λειτουργίας o0 χρὴ ἀμελεῖν τὸν ἱερέα, 
506, 576. Λειτουργιχὴ χειροτονία ποία, 158. Λει- 
τουργιχὸς τίς, 275, 544. 


Λείψανα μαρτύρων διατί ὑπὸ τὸ θυσιαστήριον 
κατατίθεται, 120, 4714. Λείψανα διατί Ex. παλαιοῦ 
ναοῦ εἰς τὸν v£cv μεταφέρονται, 191. Λειψάνοις δια- 
τί ἐπιχέεται μύρον, καὶ ὑπὸ τὸ θυσιαστήριον τίθε- 
ται, 125, 201. βολὴ ipe ἁγίων θαυματουργίαι, 12. 

Λέοντος πάππα ἐπιστολὴ στέργεται ὑπὸ τῆς συνό- 
δηυ, 517. Λέοντος ὁμοίωμα ἐπὶ τῶν ἀγγέλων τί δη- 
Aet, 3524. 
᾿ Ἀευΐται τίνες εἰσὶγ, 14. 

λῆμμα τί σημαίνει, 10θ. Καὶ τί τὸ λῆμμα λό- 
γου, 10. 

Λιτανεία τί ἐστι, 958. Λιτανεῖαι διατί ἔξωθεν γί- 
νονται, xal σταυροὺς ἐν αὐταῖς περιφέρομεν, xal 
ἁγίας sixóvac, 254. Λιτανειῶν πέρι ἔξωθεν τοῦ βή- 
ματος γινομένων, 258. 

Λιτῆς τῆς ἐν τῷ νάρθηχι (πέρι), 258. 

Λογιχὴ διατί χαλεῖται ἡ ἀνθρωπίνη ψυχὴ, 350. 
Λογιχὸν ὑπ᾽ ἀλόγον οὐ χἄγεται, ὃ. Λογιχὸν πᾶν αὖ- 
τεξούσιον, 6. 

Λογιστιχοῦ (πέρι), χαὶ ὅσα δι᾿ αὐτοῦ ἁμαοτάνο- 
μεν ἣ κατορθούμεν, 186. 

Λόγον ὅτι πάντες: οἱ προφῆται τὸν τοῦ Θεοῦ ἐχή- 
ρυττον λόγον, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἄγιον, 10. Λόγος 
ὅτι ἐστὶν ἐν τῷ Θεῷ ἀπόδειξις, 9,11. Καὶ ὅτι εἷς. 
11. Λόγος ὅτι ὑπόστασις γέγονε τῷ ἀνθρωπίνῳ, 43. 
Λόγος θεοῦ διατί οὐ τῇ τῶν ἀγγέλων ἠἡνώθη φύσει, 

ἀλλὰ τῇ τῶν ἀνθρώπων, 64, Λόγος Θεοῦ ὅτι οὐ μό- 
νον τῇ ἀνθρωπίνῃ, ἀλλὰ χαὶ τῇ ἀγγελιχῇ Ἄνωται 
φυσει, xal πῶς, 64. Λόγος πὼς ὁ ἐνδ'ἀδετος ογου ἁ.- 


INDEX ANALYTICUS. 


997 


ζεται, ὁ προφοριχὸς γὰρ εἰχότως λόγος, ὡς λαλού- 
μενος, χαὶ τίνι τρόπῳ ἢχεῖται ἄῦλος ὧν, 550. Λόγος 
ὁ ἐνδιάθετος «bv σάρχωσιν Χριστοῦ εἰχονίζει, 530. 
Λόγου. Ὅσα διὰ τοῦ λόγου χατορθοῦμεν, ἣ πλημ-. 
μελοῦμεν μετὰ τοῦ τριμεροῦς τῆς ψυχῆς, 187. 

Λόγχη τί δηλοῖ, 97. 

Λουχιανὸς ὁ μάρτυς ἀντὶ θυσιαστηρίου τῷ στήθει 
ἐχρήσατο, 331. 

Λύειν τὸ ὑπόδημα bust. ἐν τῇ παλαιᾷ πολλοῖς 
προσέταξεν ὁ Θεὸς, 359. 

2n xs διατί ἐν τῷ ναῷ, 119. Λυχνία τί τυποῖ,. 

4? e 


M 
Μακάριος dvp ἑρμηνεία, 952. 


SE AUEISHUN «οὔ Σωτῆρος συνοπτιχὴ ἑρμηνεία, 


Μαχεδονίου αἵρεσις, 18, 40. 

Μανδύα ποταμοὶ χαὶ πώματα τί δηλοῦσι, 470. 
Μανδύαν διατί ἀποστέλλει ὁ βασιλεὺς τῷ ὑποψηφίῳ 
πατριάρχῃ, 170. Μανδύαν διατί περιδάλλεται ὁ μο- 
ναγὸς, 195, 555. Μανδύας τί σημαίνει, 94, 195, 
955. Μανδύας διανί ἐπάνω τῶν βασιλικῶν ἐνδυμά- 
των, 155. 

Μαρτύρων λείψανα διατί ὑπὸ τὴν ἁγίαν τράπε- 


ζαν, 914. 

Μασσαλιανῶν xal Βογομύλων atpsotc, 59. 

Μερίδα τῆς Θεοτόχου εἰ δεῖ τιθέναι, ἔνθα xot at 
τῶν ἁγίων, 104, 105. Μερίδας ὑπὲρ ἑτερυδόξων. f 
ἀμετανοήτων οὐ δεῖ προσφέρειν, 106. Μερίδας ὑπὲρ 


' αἰνων προσφέρειν δεῖ, 282, 991. Μερίδας εἰ χρὴ 


προσφέρειν ὑπὲρ γυναιχῶν συνοιχουσῶν αἱρετικοῖς f 
ἀσεδέσασι, $41. Μερίδες ὅτι οὐ μεταδάλλονται εἰς oor 
pa δεσποτιχὸν, ἣ εἰς τὰ σώματα τῶν ἁγίων, 107. 
Μερίδες τίνα λόγον ἔγουσι προσαγόμεναι, καὶ τί 
λυσιτελοῦσι͵ 990. Μερίδες τί εἶσι, xaX τί δύνανται, 
947. Μερίδων τῶν ἐν τῇ προθέσει προσφερομένων. 
πέρι, 104. Μερίδων" "Oct οὐ δεῖ τὸν ἱερέα χοινωνεῖν 
τοὺς προσερχομένους, Ex τῶν μερίδων, 106. Μερί- 
δων ὁ χοινωνήσας εἰ xal τοῦ σώματος καὶ αἵματος 
κεχηινώνηχε τοῦ Σωτῆρος, 106. Μερίζειν τὸν ἄρτον 
«εἰ δηλοῖ, 289. Μερὶς ὑπὲρ τοῦ ἐνεργοῦντος τὴν ἅμαρ- 
τίαν προσφερομένη εἰς κατάχριμα ἔσται αὐτῷ, 362 

- Μεσονυχετιχὸν διατὶ, 415, 505, ὅ80. Μεσονυχτι- 
xpb μεσωρίου τίς ὁ σχοπὸς, 217. Μεσονυχτιχοῦ πέρι, 
915, 580. 

Μεσονύχτιος ὕμνος διατί ἐναλλάττεται, 383. 

Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος πέρι, 55. 

Μετανοεῖν δεῖ πάντας ἱερωμένους xai λαΐϊχοὺς, 
489. Μετανοεῖν τοῖς λέγουσι χρὴ προσέχειν, xoi 
«οὺς μὲν δέχεσθαι, τοὺς δὲ δοχιμάζειν, 185. 

Μετάνοια τί ἐνεργεῖ, 62. Μετάνοια τί ἐστιν, 18]. 
Μετάνοια παρὰ Κυρίου διδασχομένη, 182. Μετάνοια 
διατί οὐχ ἐδόθη τοῖς δαίμοσιν, ἀλλὰ μόνοις τοῖς àv- 
θρώποις, 648, 372, Μετάνοιαν ὅτι δι᾽ ἑαυτοῦ ἔδειξεν 
ὁ Χριστὸς, 68. Μετάνοιαν χηρύσσειν τίνων ἔργον, 
489. Καὶ ὅτι τὸ ταύτην χηρύσσειν εὐαγγελιχὸν xal 
ἀληθὲς χήρυγμα, 185. Μετανοίας ἔργα ὁ Χριστὸς 
δι᾽ ἡμᾶς χατειργάσατο, 69. Μετανοίας πέρι, [8|. 
Μετανοίας χαὶ ἀφέσεως ἀφορμὰς οἱ ἀπόστολοι πόθεν 
ἔλαδον, 358. Μετανοίας τρόπους διατί ἐνταῦθα πολ- 
λοὺς ἔδειξεν ὁ Σωτὴρ, ἐχεῖσε δὲ ἀποτόμως xa alo- 
νίως χολάζει, 358. Μετανοιῶν πέρι, 590. 

Μήνυμα ὅπως γίνεται, 155. Μήνυμα πατριάργο. 
πῶς γίνεται. 109. Μήννμα οὐ δέχεται ὁ μὴ ὧν te- 
ρεὺς, ἐὰν μὴ πρότερον γένηται ἱερεὺς, 169. "Ὅτι ἐν 
τῷ ᾿μηνύματι προσευχὴ xai θυμίαμα xal φῶτα, 
155. 


Μητροπολίτης, πατριάρχου καὶ ἐπισχόπον χατὰ 
τί διαφέρςε:, 545, 

Μίτραν ὅτι ὁ νομιχὸς ἐφόρει ἀρχιερεὺς, 978. MI- 
τραν τί δηλοῖ τὸ φορεῖν, xal πόθεν ὁ Ρώμης xai 
᾿Αλεξανδρείας ταῦ τὴν ἔλαθον gopstv, 939. 

Mvf, μὴν τῶν ἀπελθόντων διατί χατ᾽ ἐνιαυτὸν ἄγο- 

εν, 269. 
n δλυΐστοων (πέρι), 490. 


491 


Μοναδιχὸν σχῆμα ὅτι τῇ μετανοίᾳ περιλαμβάνε- 
ται. χαὶ διατί ayuda ἀγγελιχὴν, καὶ ἔνδυμα μετα- 
νο'ας χαλεῖται, χαὶ τίς ἡ δύναμις αὐτοῦ, 70: 

uo ad σχῆμα ὅτι δι᾿ ἑαυτοῦ ὁ Σωτὴρ ἔδει- 

249. . 

Μοναγιχῆς τελειώσεως τελετῇ ὅτι ἀρχαία, 79. 
Μοναχιχῇς τελειώσεως πέρι, 189. Μοναχικὸν διατί 
μιχρὺν xaX μέγα σχῆμα. 51. Μοναγιχὸν σχῆμα διατί 
υέλαν͵ 70, 555. Μοναχιχὸν σγῆμα διατί λέγεται ὑπ᾿ 
& γέλον φανερωθῆναι τῷ ἱερῷ Παχωμίῳ εἰ ἀρχῆθεν 
*». 72. Μοναχιχὸν σχῆμα εἰ μεῖζον τῆς ἱερωσύνης, 
545. Μοναχιχὸν σχῆμα τίς ὁ παραδοὺς. xal πῶς 
éYvr)tx5y χαλεῖται, χαὶ διατί παραδέδοται, 354. 
Μοναχιχὸν σχῆμα διατί τοιοῦτον, 555. Μοναχιχοῦ 
σχήματος πέρι, 5715. Μοναχοὶ xas' ἀνάγχην δέγον- 
«και λογισμούς. Καὶ ὅπως τοῦτο γρὴ γίνεσθαι, 355. 

 Mosayotc el δεῖ διδόναι ἄδειαν λογισμοὺς δέχεσθαι, 
541. Movayby γενέσθαι περὶ τὸ τέλος χαλὸν, 9061. 
Movayhe διατί γυμνὸς, ἀνυπόδητος, xal ἀσχεπὴς 
προσέρχεται, 189. Μοναχὸς ὅτι τὴν τοῦ Χριστοῦ 
νέχρωσιν μιμεῖται διὰ τοῦ σγήματος. 195, 555. Μο- 
ναχοῦ ἐνδύματα τίνα, χαὶ διατί ἑπτὰ, 732. Μοναχοῦ 
ὑποσχέσεις διατί ἐν ἐρωτήσει xal ἀποχρίσει, 190. 
Μοναγοῦ ἐνδύματα διατί ἐχ τριχῶν, 355. Μοναγοῦ 
ἐνδύματα τίνα σημασίαν χέχτηται. Καὶ εἰ χρὴ ταῦτα 
τοῦτον πάντοτε ἐνδεδῦσθαι, ὅ50. Μοναχοὺς ἰδιώτας 
o0 χρὴ πνευματιχοὺς χαθιστᾷν, 180. Μοναχοὺς τε- 
λευτήσαντας ποῦ θαπτέον, 265. Μοναχοὺς εἰ δεῖ 
χοινωνεῖν μόνους ἐν ἐρήμοις, καὶ πῶς, ὅ45. Μονα- 
x&v σχήματα πλεῖστα παρὰ Λατίνοις, 51. Μοναχῶν 
σγῆμα διατί ἀγγελιχὸν, 139. Μοναχῶν ἄμφια xlva. 
Καὶ τί ἔχαστον δηλοῖ, 192, 555. 

. Μονοθελητῶν (xácva), 31. 

Μότχου ὁμοίωμα ἐπὶ τοῖ; ἀγγέλοι: τί δηλοῖ, 
594. 

Μύρον ὅτι σφραγίς ἐστι Χριστοῦ, χαὶ ὁ μὴ τοῦτο 
δεξάμενος ἀσφράγιστος, 66. Μύρον οὐχ ἐγχέομεν ἐν 
τῇ χολυμδήθρᾳ, xai ὁποῖον μύρον φησὶν ὁ ἱερὸς 
Διονύσιος ἐγχέειν ἐν αὐτῇ, 88. Μύρον τίνα παρί- 
στησιν, 89. Νύρον ὅτι ἀρχῆθεν ἦν, χαὶ παρὰ τῶν 
ἀποστήλων ἡμῖν παραδέδοται, 87. Μύρον ἅγιον πότε 
δεῖ ἑψεῖσθαι, 88. Μύρον ἀναγχαιότερόν πως τῆς 
κοινωνίας, 89. Μύρον ὅτι ἀντὶ τῆς ἐπιθέσεώς ἐστι 
τῶν χειρῶν τοῖς βαπτιζομένοις, 66. Μύρον ἅγιον ὅσα 
δύναται, 89. Μύρον ὅτι παρὰ μόνου ἐπισχόπου τε- 
λεῖται, 98. Καὶ διατί͵ 95. Μύρον ἅγιον τοῖς ὑπὸ τὸ 
θυσιαστήριον τιθεμένοις μαρτυριχοῖς ἐπιδάλλεται 
λειψάνοις, 204. Μύρον ἅγιον τί ἐνεργεῖ, 271. Μύρον 
ὑπηρεσία, καὶ ἕψησις, 87. Μύρου τελετὴ, 88. Μύ- 
«ρου ἁγίου δύναμις, 905. Μύρῳ τῷ ἀπὸ τῶν ἁγίων 
λειψάνων διατί οὗ χρίομεν τοὺς βαπτιζομένους, 66. 
Μύρῳ ol μὴ χρισθέντες ὁποῖοι, 90, Μύρῳ διατί 1) 
ἁγία χρίεται τράπεζα, 274. 

Mv ta ὅπως δέον διδάσχεσθαι, 95. Μυστήρια 
«ἧς "Exi σίας πόσα καὶ ποῖα, 61. Μυστήρια διατί 
διπλᾶ, 65, 205. Μυστήρια ὅτι χαὶ εἰς ἑαυτὸν ὁ Χρι- 
στὸς ἐδέξατο, 65. Μυστήρια ὅτι ὀλλήλων ἔχονται, 
91. Ἰδυστήρια ὅτι δι᾽ λων δίδονται, χαὶ δι᾽ ἀλ- 
λήλων τελειοῦνται, 91. Μυστηρίοις πᾶσι διατί διτ- 
«αὶ εὐχαὶ, 202, 205. 

Muéiv ὕπο f] ἄλλον τοῦ ζώου εἰ συμδαΐίη βρωθῆῇ- 
vat τὰ Ἅγια, τί ποιητέον, 267. 

Μωῦσῆς ὅτι τὸ τοῦ Θεοῦ ἐχήρυξε τρισυπόστατον, 
46. Μωῦσῆς διατί πεποίηχεν εἰχόνας, 


Ν 


Ναοὶ οὐχ εἰσιτητοὶ πᾶσι, 52. Ναοὶ εὐλαδητέοι, 
4298. Ναοῖς δεῖ προστρέχειν, 579. Ναὸς τί δηλοῖ, 
109, 198. Na; διατί ὅλος χρίεται US 119. Τί ὁ 
ναὺς, xai τὰ ἐν αὐτῷ ἐχτνποῖ, 126, 128. Ναὸς ὅτι 
τὸν παράδεισον ἐχτυποῖ, 247. Ναὸς θεῖος τί ἔστι, 
972. Ναὸς διατί διπλοῦς, $75, Ναὸς ὁ ἔξω τοῦ βή- 
ματος τί δηλοῖ, 474. Ναοῦ πέρι, χαὶ τῆς τούτου 
χαθιερώσεως, 114. Ναοῦ οἰχοδομῆής πέρι. καὶ εὐχῆς 
ἐπὶ θεμελίῳ, 415. Ναοῦ εὐπρέπεια τί δηλοῖ, 152. 
Ναοὺ ἔξωθεν διατί ἐν τοῖς τῶν προσευχῶν ἱστάμεθα 


INDEX ANALYTICUS, 


91 
προλιμίοις, 156. Naov οἱ χαταφρονηταὶ xai ἄλλων 
ἁγίων ἀπόλλυνται, 198. 

Νάρθτχες 1! δηλοῦσιν, 109. Nápürxsc τίντς, xt 
διατί, 1586. Ναρθήχων βηλόθυρα τί δηλοῦσι, 974. 

Νεῖλο: Κωνσταντινουπόλεως ἔγραψε χατὰ Βαρ- 
)aiu, 48. 

Νεῖλος Θετσαλονίχης συνέγραψε κατά τε Λατί- 
νων, xal τῆς τοῦ Βαρλαὰμ xai ᾿Αχινδύνου αἷρέ- 
σεως, 48. 

Νεχροὶ διατί ἐλαίῳ ἀλείφονται, 901. - 

Νεστόριος ἀναθεματίζεται ὑπὸ τῆς τρίτυς συνό- 
δηυ, 44. Νεστοροίου τοῦ Χριστομάχου αἴἵρεσι:, 18, 
90. Νεστορίον αἵρεσις ὑπὸ τοῦ Παύλου ἀνατρεπο- 
μένη, 22. 


Νεφέλη ἡ ἐν τῷ Θαδὼρ ὅτ: τὸ Πνεῦμα ἐδήλου τὸ. 


ἅγιον, 67. 

Νηστεία ὅτ: ἀπηστολιχὸν͵ 51. Νηστείχ ἡ τοῦ Κυ- 
ρίου τίς, 548. Νηστεῖαι διατί τοσαῦται, xal m40:v 
1| τοῦ Τεσσαραχονθημέρου νηστεία, χαὶ fj τῶν ἀγίων 


ἀποστόλων, xai τῆς Θεοτόχου, xal τίς ὁ ἀπ’ ἀρχῆς. 


ταύτας παραδοὺς, δ49. 

Νηστεύειν ὅτι λίαν ἐπωφελὲς, 550. 

Νίχαια τόπος τῇ πρώτῃ συνόδῳ, 40. 

Νίμμα τὸ kx τῶν χειρῶν τοῦ ἱερέως λαμδάνεται 
πρὸς ἰατρείαν, 568. 

Νιπτηρίου πέρι, δ08.. 

Nob; ἀνθρωπίνου μετὰ τοῦ Θεγῦ ' ὁμοιότης, 3. 
Νοὸς, -ὅσα διὰ τοῦ νοὸς πταίομεν ἣ χατορθηῦμεν 
μετὰ τοῦ τριμεροῦς τῆς Ψυχῆς, 186. Νοῦς ὅτι τι- 

ιώτερος τῶν χτισμάτων ἀπάντων, 49. Νοῦς ἀν- 


ρώπινος ὅτι διαφόρως ποιχίλλεται, 595. Nov &zo-- 


n διατί ἐν τῷ τέλει λέγεται τοῦ ἐσπερινοῦ, 


Φώλα ἅπερ ὁ Ἰσαὰκ ἐδάστα"ε τοῖς ὥμοις-, ἀπα- 
γόμενος πρὸς τὸ σφαγῆναι, τ' ἐτύπου, 9. ξύλον 
xpoucat ἐν τῷ μεσονυχτιχῷ τί σημαίνει, 415. 


0 


᾿Ογδόη σύνοδος ὅτι τοὺς καὶ ἐκ τοῦ Υἱοῦ τὸ Πνεῦ- 
μα y dier ἐκπορεύεσθαι" ἀναθέματι κχαθυπέδα- 
εν, 38. 
*Obouc, διατί περὶ τὰς ὁδοὺς τὰς λιτανείας ποιοῦ- 
μεν, : 
Ὁ ἐν παντὶ καιρῷ. Τί; ἡ δύναμις τῆς εὐχῆς ταύ- 


της, 229. 
Οἰήσεως (πέρι), 94. 
Οἰχοδομήσοντες ναὸν, διατί παρ᾽ ἀρχιερέως πρῶ- 
τὸν εὐλογοῦνται χαὶ εὔχονται. 115. 
Οἰχονόμον Nc 178. 
Ofxov ὑπερ: . 921, 390. 
Οἶνον μετὰ ὕδατος εἰσάγειν δεῖ τῷ ποτηρίῳ, 105. 
Ὃ μονογενὴς Υἱὸς παρὰ τίνος συνετέθη, 246. 
᾿ϑροοθεις ἡ Τριὰς ἐν τῇ πρώτῃ ἀπεδείχθη συνό- 
4 


“Ὄνομα τῷ βαπτιζομένῳ τίθεται, ὅπερ ἂν οἱ γο- 
νεῖς θελήσαιεν, 15. “Ὅνο ια διχτί ἐν τῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ 
τὰ βρέφη λαμδάνουσιν, 5. Ὀνόματα τῶν προσφε- 
ρόντων. Εἰ χρὴ τὸν ἱερέα σημειοῦσθαι, xal Aap6i- 
vtty. ὑπὲρ αὑτὼν μερίδας, 347. 

ἴντα τὸ εἶναι χαὶ διαμένειν παρὰ Θεοῦ ἔχου- 


et, 4. 
'Ovopio; πάππα;: Μονοθελήτης, 91. Ὀνώριος 
πάππας ἀναθέματι χαθνπεδλήθη ἐν τῇ ἔχτῃ συν- 


ὈὈπισθάμέωνον εὐχὴν ὅτι χαὶ τὸν ἀρχιερέα χρὴ 
ἕνδον τοῦ βήματος μυστικῶς πρὸς τὸν Θεὸν ἀνα-- 
φέρειν, 4156. Ὁπισθάμδωνος εὐχὴ διατί ὑπὸ τοῦ 
νεωστὶ χειρυτονηθέντος ἀναγινώσχεται πρεσόυτέ- 
ρου, 150. Ὁπισθάμδωνος εὐχὴ ἡ ἐν τῇ προηγια- 
σμένῃ διατί ἐν τῷ τέλει, 956. 

Ὀρθόξδοξοι διατί ἀμελεῖς ἐν cat; προσευχαῖς, 560. 
Ὀρθόδοξον οὐ χρὴ συνάπτεσθαι ἑτερόφρονι, 196. 

Ὅρθρος διατὶ, 215, 565. “Ὅρθρον πέρι, 911, 
984. "Op0poo ἀτματιχοῦ πέρι, 247. 


^ 


993 . 
Οὐδεὶς. Τί τὸ, 008. βαλὼν τῆν χεῖρα αὑτοῦ Ex' 
δοοτρην, Ἴ1. 
Οὐρανοῖς διατί λέγομεν τὸν Θεὸν κατοικεῖν, 224. 
(05pavbc Xaok τῇ θείᾳ Γραφῇ καὶ ὁ 3o, 3550. 
"ick Θεοῦ ἀνθρωπίνῃ φύσει 6:y0n vac ἀδύνατον, 


Ὀφηαλμοὺς αἴρειν ἄνω χρὴ τοὺς προσευχομέ- 
νους, A80. 

Ὀφίχια πῶς δίδονται, 179. Καὶ ὅτι τὰ τῶν ὁφ- 
φικίων τῆς Ἐχχλησίας ἱεοωμένοι ὀφείλουδιν ivto- 
γεῖν, 480. 


I 


Παλαιὰ πάντα τὰ τῆς yáptzo: vla mpos-ó nov, 127, 
Πα)α!ὰς παραδόσεις πνευματικῶς χρῇ διενερ- 
γεῖν, 33. 

Ἰ]αλλαχὰς χατέγειν Χριστινν ζς ἀνοίχειον, 91. 

Παλ)λίον μοναχοῦ ἄμφιον, 192. 55. 

Παναγία Τριὰς τί διδάσχει, 918, 224. Παναγίας 
ἄρτος, 9571. 581. 

Παννυγίδος-(πέρι) τῆς κατὰ τὴν πρώτην ἑἐδξζομάδα 
τῆς ἁγίας Τεσσαριχοστῆς, 25 

Πάππᾳ οὐδεὶς συλλειτουογεῖ πλὴν Buxx^voo, 54, 
Πάππαν πρῶτον εἶναι τῶν ὅλλων οὗ παραθδλάπτον, 
εἰ ὀρθόδοξος 57. Καὶ ὅτι τὸν πάππαν οὐχ ἀποστρε- 
φόμεθα. cl μὴ εἴη σχισματιχὸς. 58. 

Πυραδάπεω: τοῦ ᾿Αδὰμ τίς ὁ αἴτιος, 339. 

Παράδεισος ἄρα καὶ αὑτὸς ἀλλοιωθήσεται, 341. 

Παράχλητος πῶς ἐπιδημεῖν λέγεται, πανταχοῦ 
παρὼν, 177. 

Παρασχευῇ xaX Τετοάδι τῆς Τυροφάγοηυ τελεῖται 
τὰ πρ'τγιασμένα, 951. Παρασκευΐ μεγάλ) ῃ διατί οὐ 
γίνεται λειτουργία, γαὶ ὅτι γὰν ταύτῃ ποτὲ τὰ προη- 
γισσμένα ἐτελεῖτο χαὶ διατί οὐ τελεῖται γαὶ νῦν, 
3592. Παρασχευὴν καὶ Τετράδα δ'ατί νηστεύομεν, 319. 

Παρειὰ τοῦ ἀρχιερέως διατί ὑπὸ τοῦ yetpotovou- 
μένου ἀσπάζεται, 162. Παρειὰν τοῦ ἀργιερέως τί 
δηλοῖ τὸ ἀσπάζεσθαι τοὺς ἱερεῖς ἐν τῷ χοινωνεῖΐν, 
489. 


Παρθενία ὅτι γάμος Χριστοῦ, 08. Παρθενία ὅτι 
σχοπὸς τέλειος τοῦ Εὐαγγελίου. 196. ἸΙαρθενίαν τοῦ 
γάμου προέχρινεν ὁ Χριστὸς, 08. 

Πάροιχοι ἐνταῦθά ἐσμεν, 19. 

REIR τί διδάσχει, 255. Παροιμίᾳ διατί φῶτα, 


Παοουσίᾳ tv τῇ δευτέρᾳ πῶς ὁ Χριστὸς ἐλεύσεται, 
$09, 541. Παρουσίας δευτέρας ὑπόμνησις πρὸ τῆς 
Τετσαρχκοστῆς δ'ατὶ͵ 552. 

ἸΙάσχα ποῖον δέδωχεν ὁ Χριστὸς τοῖς μαθηταῖς, 
100 


Πάτερ ἡμῶν. συνοπτιχὴ ἑρμηνεία, 921. 

Πατέρες ὅσα διετάξαντο χρὴ τηρεΐσθαι, 944. 

Πατὴρ ὅτι Υἱὸν ἔχει χαὶ Πνεῦμα, ἀπόδειξις, 114. 
Πατὴρ ὅτι μόνη πηγαία θείτης, 41. Πατὴρ μόνος at- 
τιος ἐν τῇ Τριάδι, 105. Πατὴρ ἡμῶν κατὰ χάριν ὃ 
Θεὸς, 494. 

Πατριάρχης ὅτι ὑπὸ τοὺ: χανόνας ἐστὶ, καὶ μέλ- 
λων χειροτονεῖσθαι, τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ τῇ Ἐχχλη- 


σίᾳ δίδωσιν, 115. Πατριάρχης ὅτι ἐτέλει τὰ προη-, 


Υισαμένα χαὶ πότε, 352. Πατριάρχον χειροτονία 
ὅπως ὁ ἁσπασμὸς γίνεται, 165. Πατριάρχου χειροτο» 
vía, 168. Πατριάρχου ὑποψηφίου posu Eh πως 
γένεται, 170. Πατριάρχου χειροτονία ὅπως γίνεται, 
μὴ ὄντος πρότερον ἐπισχόπου, 119. 
Παχώμιος -ῶς παρ᾽ ἀγγέλου ἔλαδε τὸ μοναχιχὸν 
σχῆμα, εἵπερ ἦν ἐξ ὀρχῆς, 72. 
Πείθειν οὐχ ἀνάγχη πάντας, 9. 
Πεντηχοστοῦ ψαλμοῦ πέρι, 216,951. Πεντηχο- 
στοῦ ψαλμοῦ δύναμις, 582. 
Πέπ)α ἐν τῷ ναῷ διατί, 155. 
Περιστερὰ ἐπὶ τοῦ Νῶς, καὶ τὸ τῆς ἐλαίας xáp- 
φος, ὃ ἐν τῷ στόματι ἔφερε, τί ἐδήλουν, 73, 82. 
Περιτομὴν διατί οὐ λαμδάνομεν, 15. 
Πέτραν τὴν ὁμελογίαν τοῦ Πέτρου ὠνόμασεν ὁ 
Χριστὸς, 310. 


INDEX ANALYTICUS. 


906 


Πέτρου ᾿Αλεξανδρεία: πέρι, 111]. 

Πέτρον τοῦ Κναφέως κάτα. 925. 

Πέτρος ὅτι παρὰ Χριστοῦ ἐδαπτίσθη, 17. Πέτρες 
οὐκ ἀπόστολος Χριστοῦ, ἀρνησάμενος, 38, 

Πίστει τίνες τετελείωνται, 58. Πίστεω:θεμέλιος 
καὶ λίθοι civez, 44. Πίστεως περιεχτιχὰ χεφάλαια. 
δώδεχα, 519. Πίστιν ὅτι γρὴ καταγγέλλειν ἑνιόπιον 
πάντων, 9. Πίστιν. Πῶς δεῖ πρὸς πίστιν ἐφέλχειν 
τοὺς ἀπιστους, 9. Πίστιν ἑτέραν οὐ τολμητέον ἐχθέ- 
σθαι παρὰ τὴν τῶν Πατέρων, 38. Πίστις ἡμῶν ὅτι 
ἀληθὴς, ἀπόδειξις, 539. 

Πιστοὶ ὅτι τῷ μύρῳ τελειοῦνται, 91. 

Πλήρωμα. Ὅπως νοεῖται, τὸ, Καὶ ἐν τοῦ πληρώ- 
ματος αὑτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάδο"εν, 45. 

Πνεῦμα. Ὅτι πάντες οἱ προφῆται τὸν τοῦ Θεοῦ 
ἔχηρυττον λόγον, χαὶ τὸ ἤνευμα τὸ ἅγιον, 10. Πνεῦ- 
μα ὅγιον ὅτι Ex τοῦ Πατρὴς ἐχπορεύεαι. ἃ Πνεῦμα 
ἅγιον ὅτι ἕν, 11. Καὶ ὅτι Θεὸς, 40. Πνεῦμα ἅγιον 
ὅτι Κύριον, ζωοτοιὸν, καὶ ἐχ τοῦ Πατρὸς ἐχπορευΐ- 
μενον, καὶ Πατοὶ καὶ Υἱῷ συμπροσχυνούμενον, 40. 
Πνεῦμα ἅγιον ὅτι ἐχ τοῦ Πατρὸς μόνου. 55, 505. 
Πνεῦμα ἅγιον ὅπως κατελθὸν, ἔμεινεν ἐν τῷ Χοι- 
στῷ. μὴ σαρχωθὲν, 507. Πνεῦμα ἅγιον ὑποστατιχῶς 
οὐ δίδοται, 508. Πυεῦμα ἅγιον ὅτι ἀμυδρῶς πεφανέ- 
ρωται τοῖς προφήταις, 309. Πνεῦμα ὅτι οὖχ ὕποστα- 
τιχῶς τοῖς ἀποστόληις ἐδόθη ἐν τῇ Πεντηχοστῇ, 309. 
Πνεῦμα. Διατί ἡ εἰς τὸ ἅγιον Πνεῦμα βλασφημία οὐκ 
ἀφίεται οὔτε νῦν, οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι, 565. Πνεύ- 
ματος τοῦ ἁγίου πέρι μαρτυρίαι ὁπὸ τῆς Γραφῆς, 
10. Πνεύματος ἁγίου ἀπόδειξις, 11. Πνεύματος χαρ» 
ποὶ τίνες, xal ὅτι χοινοὶ τοῖς τρισὶ προσώποις, 54, 
Πνευμάτων τίνι τρόπῳ τὰ μὲν ἐνυπόστατα, τὰ δὲ 
ἀσχνυμάτιστα, 599, 

Πνευματιχοῖ τινες δι᾽ αἰσχροχέοδειαν χανονίζουσι 
τοὺς προσιόντας ἐλεημοσύνας ποιεῖν, χαὶ τὸ δόυα 
ζητοῦσι " χωλύουσι δὲ τὸ εὐχέλαια, χαὶ λειτουργίας 
ποιεῖν, διὰ ζημίαν τῶν ἱερέων, ἣ ἕτερον τρόπον. El 
τοῦτο xaJbv, 560. Πνευματιχοὶ εἰ ὀφείλουσι τὰ τῆς 
ἐλεημοσύνης ἀπαιτεῖν, ὥστε αὑτοὶ διδόναι, xa cl 
λαμθάνοντες παραχατέχουσι, τί ix τούτου, 969. 
Πνευματιχὸν Πατέρα ὅπως χρὴ καθῆσθαι, καὶ δια- 
κεῖσθαι ἐν τῷ ἐξομολογεῖν xal ὅπως τὸν ἐξομολογού- 
μενον, 186. Πνευματιχὸν λειτούργημα χωρὶς ἐντά)- 
ματος καὶ προτροπῆς ἀρχιερέως ὁ ἐνεργῶν ποίας 
ἔνοχος τιμωρίας, 555. Πνευματιχὸν ὁποῖον δεῖ εἶς 
ναι, χαὶ ὅπως χανονίζειν τὸν ἐξομολογούμενον περὶ 
ἔχάστου πταίσματο:, 360. Πνευματιχοὺς οὐ χρὴ 
παρὰ χανόνας *t ἐνεργεῖν, 185. Πνευματιχοὺς οὗ 
χρὴ χαθιστᾷν τοὺς ἰδιώτας μοναχοὺς, 180. 

. Πνιχτὰ ἐσθίειν παρὰ κανόνας. 94. 

{[νοῆς χρατηθείσης πῶς ἐξέρχεται f vox. 520. 

Ποιμέσ! διατί πρῶτον ἐφάνη ὁ Κύριος, 171. 

Πολυελέου σχοπὸς, ἐν d xai μυστιχὴ τις θεὼω- 
pia, 210. 

Πολυθεῖα ἴσον ἀθεῖᾳ, 14. 

Πολυθέων χάτα, 5. 

Πολυόμματα διατί εἴρηται τὰ Χερουδὶμ, 908. 

Πόλις ἢ ἐπ᾽ ἐδάφου: ἀνιστορου μένη kv τῇ τοῦ ἐπι- 
σχόπον χειροτονίᾳ τί δηλοῖ, 150. 

Πολυσταύριον τί δηλοῖ, 96. Πολυσταύριον διατί 
οὐ φοροῦσιν ἐπίσχοποι, 558. 

Πολύφωτα διατί ἐν τῷ vod, 153. 

Ποταμοὶ οἱ ἐν τῷ ἀρχιερατιχῷ στιχαρίῳ τί διλοῦ- 
σιν, 94, 276. Ποταμοὶ οἱ ἐπ᾽ ἐδάφους ἀνιστορούμε- 
vo: τί δηλοῦσιν ἐν τῇ τοῦ ἐπισχόπου χειροτονίᾳ, 156. 
Tum xal τὰ πώματα τοῦ μανδύα τί δηλοῦσι, 

Ποτήριον τί δηλοῖ, 98. Ποτήριον χοινὸν ἐν τῷ 
γάμῳ ποῖον, 196. Ποτήριον εἰ χαλύψε: ὁ ἱερεὺς χε- 
νὸν, μὴ ποιῆσα: ἕνωσιν, ὕατερον δὲ γνῷ. τί ποιήσει͵ 
969. Ποτήριον Σωτηρίον λήψομαι. Διατί ἐν ταῖς τῆς 
Θεοτόχου ἑορταῖς ᾷδεται. Καὶ τί σημαίνει, 590. 

Πουργατώριον Ὡριγένους δόξα, ὅ6. Πουργατω- 
ρίου πέρι, 528. 

ἘΠῚ ον ας «ἧς λεγομένης τοῦ ἐπισχόπου {(πέρι), 
Πρεσδύτεροι τίνας τυποῦσι,͵ $5. Πρεσδύτεροι διατί 


$97 . 


b-xÀ ὃν τῷ εὐγελαΐῳ. Καὶ διὰ σπάνιν τρεῖς, 199. 
Yloeafóxepoc διατί τριάχηοντα ἐτῶν χειροτονεῖται, 
441. Πρεσδύτερος χαὶ διάχονος ἄρτι χειροτονηθέν- 
τες, διατί Ó μὲν τὰς τελευταίας αἰτήσεις, ὁ δὲ τὴν 
ὀπιτθάαδωνον λέγει εὐγὰν, 150. Πρεσδύτερος εἷς οὐ 
δύνυται voir aac εὐγέλαιον. 200. 

Πρεσδυτέρου (πέρι), 147. Πρεσδυτέρου χειροτο- 
υἷα, 127. Πρεσδυτέρους οὐ δεῖ νομικῶς χρίειν, 150. 
Ποεσδυτέρου: ὁμοῦ πλείονας εἰ δέον χειροτονεῖν 
τὸν ἐπίσχοπον, 545. 

Ποοαιρετιχὸν πᾶν τῇ ÉxutoU χινεῖται θελήσει, 6. 

Πρόδλῃησις τί ἔστιν, 169. 

Πρηηγιασμένα διατί οὐ τελεῖται χαὶ ἐν ταῖς ἄλλαις 
νηστεία'ς. 554. Τροηγιασμένα πότε ὁ πατριάργης 
δτόλει, 359. Προνγιασμένα διατί vov ἐν ταῖς δύ τῇς, 
Τμροφάγου ἡμέραις, Τετράδι, φημὶ, χαὶ Παρασχευῇ, 
οὗ τελεῖται, 5359. Πρυηγιασμένα εἰ λαμδάνουσί τι 
διὰ τῶν εὐχῶν, 553. Προηγιασμένα διατί οὐ τελεῖ- 
και xai ἑν ἄλλαις τοῦ χρόνον ἡμέραις, 954. Προη- 
γιασμένης λειτουργίας πέρι, 353. Προηγιασμένης 
λειτουργίας παράδοσις πόθεν. καὶ διατί ἐν τῇ Τεσ- 
σαρακοστῇ μόνον τελεῖται, 551. Προηγιασμένων ἐν 
τῇ εἰσόδῳ δεῖ ἡμᾶς πλέον ὑποπίπτειν, 956. Προη- 
ὙιΣσμένων ἐν τῇ λειτηυογίᾳ. εἰ χρὴ προσφέρειν 
καὶ τμῆμα τοῦ θείου ἄρτου, 554. 

Πρόθεσις τῖνος τύπος, 98, 107. Πρόθεσι:; διατί 
lv χόγχῃ. χαὶ τί δηλοῖ, 151. : 

Προχειμένων (πέρι). 256, 590. 

Προσεκτέον xal ἀπὸ τῶν δοχούντων μιχρῶν, 52. 

Προσεύγεασθαι πάντες ὀφείλουτιν ἱερωμένοι χαὶ 
àaixo!, 911. Καὶ ἀδιαλείπτως, 579. 

Προσευχαὶ al ὕπὲρ τῶν ἀπελθόντων, ὅτι πλείστην 
παρέγουσιν ἄνεσιν, 56. Προσευχαὶ πόσαι χαὶ ποῖαι, 
919. 565. Πορσευχὴ ὅτι θεοπαρδοτον, χαὶ είνες δι᾽ 
αὐτῇ: ἐσώθησαν. 15. Προσευχὴ νοερὰ παρὰ τοῦ Ka- 
Σαθδρηῦ Βαρλαὰμ ἀποδάλλεται, 51. Προσευχὴ ἀχατά- 
παυστον ἔργου ἀγγέλων, 909. Προσευχὴ ἡ ἐξαίρετο: 
πασῶν ποία, 209. Προσευχὴ ὅση ἐστὶ, 210, 364. 
Προσευχὴ ὅτι χρείττων πάσης ἄ᾽λης ἐργασίας, 564. 
Ko ὅτι δι᾽ αὐτῆς ἐνούμεθα τῷ Θεῷ, 212. Προσευχῆς 
ἱερᾶς πέρι. 207. lipostuyfig χαιρὸς, τόπο:, xa 
cupa um; διαθέσεως τχῆμα, 579. 

dar ἡ ἐν τῷ Συμδόλῳ Λατίνων ὅσα εἰργά- 
0270. 30! . 

Προτχομιξῇ. Περὶ τῶν ἐν τῇ προσχομιδῇ τελου- 
μένων, 97, 102. ᾿ 

Προσκυνήματα ὑπὲρ τοῦ χεχοιμημένον διατί διὺ- 
δεχα, 967.1 " 

Προσχυνηῦμεν διατί οὕτω, προσχλινόμενοι δηλον- 
ὅτι, xal ἀνιστάλενο!, 280. 

Ποέσληυμα τί ἐστιν, 22. Πρόσλημμα θεῖον ὅτι 
τοῦτο μόνον τῇ τοῦ Θεοῦ Λόγου ἥνωτο ὑποστάσει, 
57, Πρόσλημμα ὅτι ἄχρως ἡνώθη τῇ θεότητι, 502. 

Προσοχῆὴς ἔργα διὰ τοῦ τριμεροῦς τῆς ψυχῆς, 187. 

ροσφερόμενα ἐν τῷ ναῷ τί δηλοῦσι, 274. 

Προσφορῶν ἐχ πασὼν τῶν προσερχομένων τῷ ἴε- 
ρεῖ, εἰ ἀνάγχη προσφέρειν, 547. 

Πρόσχωμεν τὰ ἽΑγια τοῖς ἁγίοις, τί σημαίνει, 112, 
Πρόσχωμεν, τί σημαίνει, 927. 

Προφῆται πάντες ὅτι τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον καὶ τὸ 
Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκήρυττον, 10. Προφῆται ὅτι τὸ 
θεῖον εἰχονιχῶς 7 an 25. Προφῆται ὅτι ll veo- 
μα ἅγιον εἶχον, 509. 

τἰριυτεκδικοῦ (πέρι), 118, - : 

ρώτης ὥρας πέρι, xal τίς ὁ ταύτης σχοκπὸς, 
915, 228, 565, 586. : n 

Πταίσματα τίνα ἱερεῖς οὐ λύουσι, 535. 

Πτολεμαῖος ὁ τὴν Oclav ἑρμηνεύσας Γραφὴν, ὅτι 
xoY τὴν Τετράδιθλον αὐτὸς συνέγραψε, 50. 

Πύλαι ναοῦ δ'ατί χλείονται, xal τὸ Ἅρατε πύ.ῖἰας 
ᾷδεται, τῶν μαρτυριχῶν εἰταγομένων λειψάνων, 121. 

Πὺρ ἐν τῳ ναῷ διατὶ, 150. Πυρὸς καθαρτηρίου 
ἀνχτροπὴ, ὅθ. 

Πύῤῥου αἵρεσις, 91. 

Πώματα τὰ ἐν τῷ ἀρχιερατιχῷ στιχαρίῳ τί δηλοῦ- 
€t», 94. ΠΠώὐμᾶτα τὰ ἐν τῷ ἀρχιερατιχῷ ὑμανδύᾳ xa 
el ποταμοὶ τί δηλοῦσι, 276. 


INDEX ANALYTICUS. 


923 
P 


Ῥάδδος ἀρχιερατιχὴ τί δηλοῖ, καὶ διατί totaózr, 
95. 'Ῥάδδος διατί χούφη εἷς χεῖρας δίδοται τοῦ 9a- 
σιλέως ἐν τῇ αὐτοῦ ἀναγορεύσει͵ 1535. Ῥάδδος ἔπως 
gp τοῦ βασιλέιος δίδηυται τῷ ὑποψηφίῳ πατριάρχτ, 
169. 

Ῥεδέχχας χαὶ 'Ioaiv διατί μέμνηται ἡ ἕν τῷ 
γάμῳ εὐχὴ, καὶ οὐχ ἑτέρων, 196. 

Ῥιπίδια τίνα χαλεῖται, καὶ τί δηλοῖ, 88. Ῥιπίδια 
διατί χατέχουσιν ol διάχονοι, 148. 

Ρώμης θρόνος ὅτι ἀποστολιχὸς, 51. 


Σ 


Σάδθας ὅτι τὸ τυπιχὸν συνεγράψατο, 215. 

Σάδδατον διατί οὗ νηστεύομεν, δ0. Καὶ διατί ἐν 
αὐτῷ τὴν τῶν χεχοιμημένων ποιούμεθα μνείαν, 50. 
Zaf6átp ἑσπέρας διατί λαμπροτέρα ἣ εἴσοδος, 955. 

Σαδελλίου τοῦ Λίδνος χάτα, 8, 9. Σαδελλίου αἶρε- 
σις. 18. 

Σαχελλαρίον (πέρι), 178. 

Σαχελλίου (πέρι), 178. 

Σάχχον διατί οὐ φοροῦσιν ἐπκίσχοποι, 558. Σάχχος 
el δηλοῖ, 96, 377, 

Σανδάλια μοναχοῦ, 199, 555. 

Σάρκα ἀνθρωπίνην διατί ἔλαθεν 6 Κύριος, 999. 

Σαρχισεως Χριστοῦ ἀπόδειξις, 297. Σάρχωσις 
Χριστοῦ ὅπως προεδηλοῦτο, 9. Σάρχωσις Χριστοῦ 
ὅτι πᾶσαν τὴν γῆν ἡγίασεν 64. Σάρχωσις Λόγου 
ὑπὲρ ἀνθρώπων διατί μόνον. 998. 

εραφὶμ ὅτι ἑξαπτέρυγα, 88. Σεραφὶμ τί σημαί- 

vet, 908. 

Zipylou atpeow, 21. 


Σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ὁ σταυρὸς, 15. 

Σίμωνος τοῦ Μάγον, χαὶ Μάνεντος (χάτα), ἔτι δὲ 
Κηρίνθου, καὶ Καρποχράτους, 14. 

Σινδόνα διατί περιδάλλεται ὁ ἀρχιερεὺς Ev τῷ τὸν 
va^y χαθιεροῦν, 116. 

Zlxou χαρπὸς διατί ὑπὲρ τῶν χεχοιμημένων προσ- 
ἀγεται, 407. 

Σχευοφύλαχος (mnÉp:), 178. 

Σχηνὴ ὅτι £x δερμάτων ἦν, 127. Καὶ ὅτι εἰς τρία 
διήοητο μέρη, 198 

Σχιάδια τίνες φοροῦσιν, 151. 

Σοφία ὀρθοῖ τί σημαίνει, 109, 227,.39. Σοφία τί 
δηλοῖ, 227. 

Σπαταλώντων (χάτα), 367. 

Σπόγγῳ διατί τὰ λείψανα τῶν χεχοιμημένων &vo- 
σιλήχονται, 267. 

Στάσεως πέρι πιστῶν, 155. 

Στασιδίου χατέρχεσθαι τὸν ἱεράρχην τί δηλοῖ, 278. 

Σταυρὸν ἐν τῇ γῆ ποιεῖν οὐχ ἁρμόδιον, 542. Σταν- 
ρὸς τιμητέος, 15. Σταυρὸς διατί χεῖται ἐν τῇ ἁἀγί 
τρέπει; 214. Σταυροῦ θεωρία, 129. Σταυροὺς δια- 
εἰ περιφέροιλδν ἐν ταῖς λιτανείας, 954. 

Σταύρωτις Τρίστου ποῖά τινὰ εἰργάσατο, 500, 

Στέφανοι διατί ἐν τῷ γάμῳ, 195. Στέφανος ὁ πρω- 
πτομάρτυς ὁποῖον φῶς ἐθεάσατο, ὅδ. , ᾿ 


Στιχάριον τί σημαίνει, καὶ τί οἱ ἐν αὐτῷ ποτα- 
μοί, Καὶ ὅτι τούτους: μόνον τὸ ἀρχιερατιχὸν χέχτη- 
ται, 94. Στιχάριον τί δηλοῖ, 95, 976. Στιχάριον 
λευχὸν διατί περιδάλλεται ὁ ὑποδιάχονος, 140. 

Στιχηρὰ διατί οὕτω χαλοῦνται, 259. 

Στίχοι διατί ὁτὲ μὲν ὀχτὼ, ὁτὲ δὲ δέχα, xal πολ- 
Aáxtie ἕξ ἐν τῇ δῇ, 358. 

Στίχων (πέρι), 590. 

Στόμᾳ θεοὺ τίς, 183. 

Συλλογισμοὶ ἀπόδλῃτοι àv τοῖς περὶ πίστεω;, 46. 

Zóp6olov παρὰ τίνων συνετέθη, xal διατί οὔτο» 
καλεῖται, 40, 292. Σύμόολον τῆς πίστεως διατί πρωξ 
xai ἑσπέρας λέγεται, 810. Συμὄολον διατί ἀναγι- 
νώσχεται ἐν τῇ λειτουργίᾳ, 384. Σύμδολον ὅτι xat 
ἡθιχόν ἐστι, xal πρὸς τίνα προτρέπεται ἡμᾶς, xat 
τίνων ἀποτρέπει, 322. id eed διατέ ἐν τῷ με- 
σονυχτιχῷ χαὶ τοῖς ἀποδείπνοις ἀναγινώσχεται, 
$83. Συμδόλου τῆς πίστεως συνοπτιχὴ ἑρμηνείτ, 


(9) 


999. Suy 6/Xo) τῆς πίστεως ἔχθεσι:, xal ὅθεν συνε- 
λέγη, xal χατὰ τίνων ἐγράφη, 515. Συυδόλῳ οἱ τολ- 
μῶντες προσθεῖναι ἀναθέματι χαθυποθάλλονται, 45. 

Συναπτὴ ποία λέγεται, 252. Καὶ διατί οὕτω χα- 
λεῖται, 955. 

Σύνῆρονον «ἰ δηλοῖ, ὅ. 2715. Καὶ τί τὸ ἀνελθεῖν 
εἰ: αὐτὸ τὸν ἀρχεῖρέα, 110. 

Συνγρόνου. 11 στμαίνει ἧ ἀπὸ του συνθρόνου χα- 
τάθασις τοῦ ἀρχιερέω:. 110, 381. Συνθρόνῳ ἀνεκ- 
0:lv τὸν ἀρχιερέα. καὶ ἐξ αὐτοῦ διὰ τοῦ τριχτρίου 
εφραγίσαι τὸν λαὸν τί δηλοῖ, 980. Συνθρύνῳ διατί 
χάθηται ὁ ἀρχιερεὺς. 280. 

Σύνοδο; πρώτη, 59. Σύνοδος δευτέρα, 40. Σύνοδος 
δευτέρα τοὺς ἑτέραν πίστιν ἐχθέσθαι τολμῶντας ἀνα- 
θέματι κχκαθυπ'δάλλε:, 44. Σύνοδος τρίτη, 44. Z2.0- 
δος τετάρτη ἐν Χαλχηδόνι, 45. Σύνοδος πέμπτη, 40. 
Σύνητος Extr xa: ἑδδόμη, 45. Συνόδους ποιεῖν ἀπ 
στονιχὸν, 104. 
᾿ Συ οὔλωσι»)ν ποίαν νοεῖ ὁ Θεολόγος Γρηγόριος, 

98. 
Σωζομένων τάξεις τρεῖς, 100. 

Σωλέαν ποῖον λέγομεν, 151. 

Σῶμα Χριστοῦ ὅτι ἕν, χαίτοι μυρίων ἐν τσυτῷ 
προϊφερόντων Ἱερουργῶν, 64. Σῶμα ἀνθρώπινον 
ὅτι σνυμπάσχει xal συναλλοιοῦται τοῖς στοιχείοις, ὡς 
ἐξ αὐτῶν συντεθὲν, 526. 

Σωφρόνιος Ἱεροσολύμων τὸ τυπικὸν μετὰ τὸν 
ἅγιον $a366av ἀφανισθὲν, φιλοπονήσας ἐξέθετο, 215. 


Τ 


Ταμιεῖον ποῖον νοητέον, ἐν ᾧ φησιν ὁ Χριστὸς εἰσ- 
ελθόντα; προσεύχεσθαι͵ 379. 

Τάπης διατί ὑποστρώννυται τῷ ἀρχιερεῖ ἐν τῷ 
χαύῃοθαι, 117. 

Ταξεω; (πέρι) πατριαρχῶν, ἀρχιεπισχόπων, καὶ 
ἐπισχόπων, 105. Τάξιν δεῖ τηρεῖσθαι χαλῶς ἐν τῇ 
Lord 264. y άξις συνέχει τὸ πᾶν, 204. 

Τάφοις νεχρῶν ἀναπτειν φῶτα, xal θυμιᾷ» χα- 
λὴν, 202. j x d 

Τεθνεῶσι povayol; ÉAatov, χοῦς δὲ τοῦ θυμιατη- 
ρίου τοῖς χυσμιχοῖς ἐπιδάλλεται, 201]. Τεθνεώτων 
Meise &àvayxalov, xat μᾶλλον ἐν τῷ μεσονυχτι- 
XQ, e 

Τελεστιχὴ χειροτονία mola, 158. 

Ἰελεστιχὴς διατί ὁ πρεσδύτερυς, 147. Τελεστιχὸς 
«ἰ; καλεῖται, 275, δ44. 

Τελεταὶ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου ἀρχόμεναι, xal εἰς 
αὐτὸ τελευτῶσαι πόσαι, xat ποῖαι, 251. Τελετῶν l- 
ρῶν πέρι,6]Ι. 

Τέλος τοῦ κόσμον πότε [5tat, δέϊ, 357. Τέλους 
fjuov πέρι, 260. 

Τελώνου χαὶ Φαρισαίον iae διατί πρὸ τῆς 
ἸΤεσσαραχοστῆς ἀναγινώσχεται, 551. 

Τεσταραχονθήμερος νηστεία πόθεν xat τίς ὁ ταύ- 
τὴν ἀπ' ἀρχῆς παρλδοὺς, 549. 

Tesoapoxootà μνημόσυνα διατὶ, 968. Τεσσα- 
ραχοστὴ διατί οὕτω χα εῖται, πλείους ἔχουσα τῶν 
τεσσαράχοντα ἡμερῶν, xal πῶ; ἀποδεχάτωσι:, 
948. Τεσσαραχοστὴ διατί μεγάλη χαλεῖται, 353. 
Γεσσαραχοστῇ εἰ δεῖ ἐγχρατεύεσθαι ἀπ᾽ ἀλλήλων 
ἄνδρας τε χαὶ γυνχῖχας, xal μάλιστα τοὺς βου- 
λομένους χοινωνῆται τῶν μυστηρίων, 551. Τεσυα- 
ραχοστῇ τῇ μεγάλῃ, εἰ χρὴ βαπτίζειν, ἣ γάμον 
ποιεῖν, f) χειροτονεῖν, 540. 

Τετράδα χαὶ ΠΙαρασχενὴν νηστεύειν παράδοσις 
&nostoAuxh , ὅ2. ἸἹετράδα, xat ΠΙαρχσχευὴν διατί 
νηστεύομεν, ὅ49. Τετράδι xat Παρασχενῇ τῆς Τυρο- 
φάγου τελεῖται τὰ προηγιασμένα, 951. 

ἐτυπωμένα τὰ παρὰ τῶν Πατέρων τηρεῖσθαι 
χρεὼν, 941. 

Τόπακχα τὸν διάθολου χαλοῦσι Βογόμνυλοι, καὶ τί 
δηλοῖ τοὔνομα τοῦτο, 18. 

UL sien Τί τὸ ἀσπάζεσθαι τὴν ἱερὰν τράπεζαν 
τὸν ἱερέα, 91. Τράπεζα ἁγία τί δηλοῖ, 109, 273. 
Tgáns.a διατί οἴνῳ καὶ ῥ᾽, δοστάγματι ἐχπλύνεται, 


INDEX ANALYTICUS. 


1000 


118. Τράπεζα διατί γοίεται μύρῳ. xal τὸ ᾿Αλλη- 
λούϊα Ψψάλλεται, 118. Τράπεζα διατὶ ὕδατι ἐχπλύνε- — 
ται ἐν τῷ μέλλειν χαθιεροῦσθαι, 118. Τράπεζα xal. 
τὰ ἐν αὐτῇ τίνα τυποῦτιν, 128. Τράπεζα διατί ἀ πὸ 
λίθον, Φ75. Τράπεζα διατί μύρῳ χρίεται, 274. Toá- 
πιξα διατί ἔχει ἐνδύματα, ταύτην χαλύπτοντα, 214. 
Τράπεζα διατί ὑπανίσταται, 214. 

ἸΤραπεζορόριον τί ἐστιν, 119. Καὶ τί δηλοῖ, 975. 

Τριάδο: ἁγίας ἀπόδειξις, 5, 19, Τριάδος ὁμολο- 
γία, 59. Τριὰς ὅτι μόνος Θεὺς͵ 7. Τριὰς ὅτι ὁμοού- 
σιος ἀπόδειξις γραφιχὴ, 40. Τριὰς ὅτι συνδοξάζεται, 
41. Τριὰς πῶς ἀσύγχντος χαὶ ἀδια᾽ ρετο΄, 41. í 

Τριήέμερος διατί ἣ ἀνάστασις, 302. 

T o:xftptov τί δηλοῖ, 110. Τριχήριον διατί 6 Stáxo- 
νος χατέχει τῇ χειρὶ, χαὶ τῶν ογίων προπορεύεται, 
981. Τριχήριῳ διατί ὁ ἀρχιερεὺς ἀπὸ τοῦ συνθρόνου 
σφοαγίζει, 990. Τριχηρίῳ διατέ σφοαγίξεται τὸ Eo- 
αγγέλιον ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως, 280. Τριχηρίῳ διατί 
σφοχγίζει τὸν λαὸν ὁ ἀρχ'ιερεὺς, χατελθὼν τοῦ συν- 
θρένον, 384. 

Te:ueph; τῆς Ψψυγῆς ποῖον, xal πόσα δι᾿ αὐτοῦ 
xat ρθοῦμεν, ἣ πλημμελοῦμεν, 186. Τριμερὲς τῆς 
ψυχῆς διὰ τίνων τῆς πίστεως ἀγιάζεται ἄρθρων, 391. 

Τρισάγιον ὕμνον τίς ὁ συνϑεὶς, 581]. Τρισάγιος 
ὕμνος διατί συνεχέστερον ἄδεται, 424. Τρισάγιος 
ὕμνος διατί ἄδεται, ἐν τῷ τοὺς τελευτῶντας εἰς τὸν 
γαὴν ἀπάγεσθαι, 265. Τρισάγιος ὕμνο; εἰ διδάσχει, 
280. Τρισάγιος ὕμνος διατί ἔσωθὲέν τε χαὶ ἔξωθεν 
τοῦ θυσιαστηρίου ᾷδεται, 984. Τρισαγίου ὕμνον 
πέρι, 218, 222, 925. Τρισαγίου τίς ἡ Evvota, 223. 
Τρισαγίον θαῦμα, 935, 581. Τρισαγίῳ. Περὶ τῆς ἐν 
τῷ Τρισαγίῳ προσθήχης Πέτρου τοῦ dI ootu:. 193. 

Τρίτα διατί τελοῦμεν ὑπὲρ τοῦ χεχοιμημένου, 

Τρίτης ὥρας (πέρι). xal τίς 6 ταύτης σχοπὸς, 
215, 565, 586. Τρίτης ὥρας ψαλμοὶ, 229. 

Τοιτοέχτης (πέρι), xat ὅπως τελεῖται, 252. 

Τρίφωτα διχτί ἐν τῷ ναῷ, 132. 

Τρίχας χείρειν ἄτιμον, δέ. Τρίχες, ὅτι ὡς ἀνα- 
θυμίασίς εἰσι τοῦ ὅλου σώματος, 84. Τριῶν ἀφαί- 
psal; τισι τῶν τελουμένων διχτὶ, 159. Ἰριχῶὼν χου- 
p& ἐν τοῖς μοναχοῖς τί δηλοῖ, 190. 

Τροπ αρίων (πέρι), 989. 

Τυπιχὺν παρὰ τίνων ἐξετέθη, 915, 350. Τυπιχοῦ 
Ἱεροτολυμητιχοῦ πέρι, 315. Τυπιχῶν τάξις ταῖς 
ἑπτὰ αἰνέσεσιν οὐ συνάπτεται, 450.  υπιεὸν τῆ; 
Μεγάλης ᾿Εχχλησίας αἱ τῶν ἐθνῶν ἐπιδρομαὶ χατέ- 
λυσαν, 914, 552. Τνπιχῶν ἀχολουθία, 230. 

Τυροφάγος ἑδδομὰς διατί νενομοδέτηται, 55], 

Τύχην δοξαζόντων (χάτα), ὅ. 


Y 


"Y6ata ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν ποῖα νοητέον, 530. 
Ὑδάτων εἴ εἰσιν ἕτερα συστήματα ἐν τῷ οὐρανῷ 
ἄνω παρὰ τὰ xáto, καὶ πῶς ἵστανται, 530. 

"Yó6up τὸ τοῦ βαπτίσματος τί ποιητέον, 86. "Y6op 
καὶ οἶνον τῷ ποτηρίῳ ἐμδάλλειν ἀρ 106. 

᾽Υδροπαραστατῶν αἵρεσις, 1 

Υἱὸς Θεοῦ ὅτι ἀληθῶ; ἐσαρχώθη, 19. Υἱὸς διατί 
ἐσαρχωύη, xa οὐχ ὁ Πατὴρ, ras Πνεῦμα, 299, 
Υἱὸς ὅτι οὐχ ὑστερογενὴς τοὺ [Ιατρὸς, . Υἱοῦ 
Λόγον πέρι μαρτυρίαι γραφιχαὶ, 10. Ylou περι 
ἀπόδειξις, 11. 

Ὕλην πᾶσαν χαθαγιασϑεῖσαν εὐλαδητέον, 197. 

Ὑπερητανία αἱρέσεων ἀρχηγὸς, 24, Ὑπερηφι- 
vla; καὶ οἰήσεως πέρι, 24. 

Ὑπερηφάνων (χάτα), 507. 

"Ynéonua διατί ἐν τῇ παλαιᾷ λύειν ἐπετάττοντο, 
95,9. Ὑποδήματα μοναχοῦ, 353. 

Ὑποδιάχονοι τίνας τυποῦσι, 35. Ὑποδιάχονοι tl; 
γάμον οὐχ ἔρχονται, 140. Ὑποδιάχονοι ὅσα ἑνερ- 
γοῦσιν, 140. ᾿Υποδιάχονον εἰκασαετῇ εἶναι δεξ, 140. 

Υποδιάχονος διατί λευχὸν περιδάλλεται στιχάριον, 
xal περιζώνννται, 4140. Ὑποδιαχόνου χειροτονία, 
140. ᾿χγποδιαχόνους πλείονας ὁμοῦ διατί yetpotov:l 
ὁ ἐπίσχοπος, 949. Ἵ ποδιαχόνων (πέρι) 149. 


1001 
Ὑτορνηματογραψος διατί ἐν ταῖς ψήφοις μετά 
«τῶν ἀρχιερέων, 15 


4. 

Ὕ acw θεοῦ οὐδεὶς τῶν ἀνθρώπων ἑδέξατο, 
25. Ὑποστάσει εἷς ὁ Χριστὸς ἐκ δύο φύσεων, 45, 

Ὑποψήφιος ὅτι μνῆηστωρ τῆς Ἐκχχλησίας, 157. 
"ὙΓποψήφιος διατί ἐπιγονάτιον περιτίθεται, χαὶ ἐν 
«fj πρώτῃ εἰ οὐκ ἐξέρχεται, 158. Ὑποψήφιος 
διατί ὑπὸ πρεσδυτέρων ἄχρι τῶν ἁγίων θυρῶν φέ- 

t, 158. . 

P rwéeacé διαεί τίθενται kv ταῖς τέσσαρσι τῆς 
ἁγίας Ἐρέπετης γωνίαις, 119. Ὑφασμάτων τῶν ἐν 
«fj θείᾳ τρα ζῃ πέρι, 118. 

Ὑᾳφώθητι ὁ θεὸς, πῶς νοεῖται, 290. 

Ὑφώσεως τοῦ ἄρτον τῆς Παναγίας πέρι, 258. 


Φ 


Φαιυνόλιον τί δηλοῖ, 96, 271, Φαινόλιον διατί τοι- 
otov, xat τί σημαίνει. 148. Διατί ἐν τῷ χαιρῷ τῶν 
ἱερῶν ἔργων ὑπὸ τῶν χειρῶν Ex πλαγίου αἴρεται, 
148. : 
$avcacla ὅτι οὗ σεσάρχωται ὁ Κύριος ἀλλ᾽, ἀλη- 
θείᾳ, 298. É 

Φαρισαίον xaX Τελώνου παραδολὴ διατί πρὸ τῆς 
Τισσαραχοστῆς ἀναγινώσχεται, 55]. ᾿ 

Φασμάτων (ὕπο) διατί τινες ἐχδειματοῦνται, 16. 

Φεγγίον τὸ ἐν ταῖς τῶν ἀγγέλων χαὶ τῶν ἁγίων 
εἰχόσι τί δηλοῖ, 238. 

Φήμη βασιλέως xa πατριάρχου διατί λέγεται, 
418 


Φιλέθεος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ὅτι 
χατὰ Βαρλαὰμ συνεγράψατο, 48. 

Φιλονειχεῖν τῆς Ἐχχλησίας ἀλλότριον, 2. Φιλο- 
γείχοις οὐ χρὴ διαλέγεσθαι, 15. : 

Φιλοπρωτεύειν οἷον χαχὸν, 45. 

φλόγα ἐν fj ὁ πλούσιος ὀδυνᾶται, ποίαν νοητέον, 
528. 

Φύσιν Θεοῦ ἀδύνατόν τινα λαδεῖ", ἀλλὰ χάριν, 
δέ. Φύσις ὅτι οὐ μία ἐπὶ Χριστοῦ, 21, 10ὅ. 

Φῶς Θεοῦ καθώς ἐστιν, οὐχ ὁρᾶται, 55. Φῶς Χρι- 
στοῦ φαίνει κᾶσι, τί σημαίνει, 255. Φῶς ἀνέσπερον 
lov νοητέον, 541. Φῶς ἱλαρὸν, παρὰ τίνος συνε- 
τέθη, 388. Φωτὸς τοῦ ἐν τῷ Θαδὼρ πέρι, ὅ5,., Φώ- 
τα τοῦ Πατρὸς; ὁ Υἱὸς xai τὸ Πνεῦμα, 641. Φῶτα 
διατί ἐν ταῖς ἱεραῖς τελεταῖς, 138. Φῶτα διατί ἐν 
πάσῃ ἀνάπτεται χειροτονίλ, 160. Φῶτα χαλὸν ἀνά- 
πτεῖν ἐν τοῖς τάφοι: τῶν νεχρῶν, 202. Φῶτα διατί 


ἐν τῷ ἑσπερινῷ, καὶ τῇ παροιμίᾳ, 255. Φῶτα τί 


δηλοῦσι, 814. 

Φωταγωγιχὰ διατί οὕτω καλοῦνται, 385. 
js s xai γνῶσις 8:00 xa1à Βαρλαὰμ mola, 
Φωτιστιχὸς διατί ὁ ἐπίσχοπος, 138, 244. Φωτι- 
στιχὸς ποῖος χαλεῖται, 275. 


Χ 


Χάρις Θεοῦ δίδοται τοῖς ἀνθρώποις, οὐ ςύσ':, xat 
οὐσία, 54. Χάριτος μετέχομεν ϑείας, οὐ μὴν " xal 
οὐσίας, 59. 

Χαρτοφύλαχος (πέρι), 178. XaptogÓ lag ὅπως 

cov χάθηται τῶν ψηφιζομένων, οὐ μὴν συμϑτφί- 

εται, 155. Χαρτοφύλαξ ὡς τοποτηρητὴς τοῦ πρώ- 
του ἀρχιερέως ἐν ταῖς ψήφοις προχάθηται͵ 155. 

Χυθῆναι εἰ συμδαίη ἐν τῇ εἰσόδῳ τὰ "Apa, τί 
ποιητέον, 567. 

Χεῖρα τοῦ ἀρχιερέως τί δηλοῖ τὸ ἀσπά;εσθαι τοὺς 
ἱερεῖς ἐν τῷ χοινωνεῖν, 289. Χεῖρας αἴρειν ἄνω χρὴ 
τοὺς προπευχομένους, 380. 

Χει ἵν εἰ τῇ μεγάλη Teosagaxootf, 
940. Χειροτονεῖν A χωρὶς iu te xai Ly 
ποίῳ τῆς ἱερουργίας xa:pip ἔχαστο" yiip rsovr tov, 
945. Χειροτονῖεν ποίου; ed μα 948. 

Χειροτονηθεὶ; ὅπως ἐν τῇ χοινω» 1 τὰ Ἀρωτεῖα 
ἔχει, 164. Χειροτονηϑεὶς ἑπέσκυπο; διατί προπέμ» 

Ράτκοι. Ga. (ΕΥ͂, 


INDEX ANALYTICUS. 


- 1062 


πεται ἐν τῇ πόλει xa εὐλογεῖ, 165. Χειροτονηθέντα 
τί τὸ ἀναστῆσαι, xal τὰ ἱερὰ ἐνδῦσαι dius 145. 
Χειροτονούμενοι, Ὅτι Ex τῶν χειροτονουμένων δῇ" 
λον, μὴ φύσιν ἀλλὰ χάριν θείαν λαμδάνειν ἡμᾶς, 
60. Χειροτονούμενοι διατί μὴ καὶ μύρῳ. χρίονται, 
95. Χειροτονούμενον ἐν τῷ χειροτονεῖσθαι à πάν- 
τῶν ὑπερεύχεσθαι, 164. Χειροτονούμενον τελείων 
εἶναι δεῖ χρόνων, 141. Χειροτονούμενος ὅτι τρὶς καὶ 
τριττῇ τελειοῦται σφραγῖδι, 445. Χειροτονούμενος 
ἀναξίως εἰ λαμδάνει χάριν, xal εἰ δεχτέα τὰ παρ΄ 
αὐτοῦ, 934. Χειρυτονουμένῳ ἱερεῖ ὁ θεῖος ἄρτος ὡς 
παραχαταθήχη δίδοται, 449. Χειροτονουμένων ἐν τῷ 
βήματι τίνες αἱ τάξεις, 275. 


Χειροτονία ἐν ἡμῖν ὅτι οὐ κτίσμα, 55. Χειροτονία 
τί παρέχει, 62. κοι ovtoyla ἐπισχόπου ὅτι γάμος 
ἐστι πνευματικὸς, 157, 167. Χειροτονίαι παρὰ μό- 
γον τοῦ ἐπισχόπου τελοῦνται, 92. Χειροτονίαι 77 
σα: ἔνδον τοῦ βήματος, xai πόσαι ἕξωθεν, 158, 
118. Χειροτονίας ὅπως οἱ Πατέρες παρέδωχαν γί- 
νεσθαι, 39. 


Χερουδὶμ ὅτι τετραπτέρυγα κατά τινας, 88. Χε- 
ra τί σημαίνει, 208. Χερουδὶμ ὅτι τετράμορφα, 


xw Mom, 192,555. ΄᾿ 
ους διατί τῷ βασιλεῖ ἀναγορευογένῳ ἐν μανδυ- 
λίῳ δίδοται, 455, Χοῦς τοῦ θυμιατηρίου τοῖς τε- 
θνεῶσι λαϊχοῖς ἐπιόάλλεται, 201, 


Χρίεται τίνα τῶν μελῶν τοῦ ἀνθρωκίνου σώμα- 
τος ἐν τῷ εὐχελαίῳ, xat διατί, 904. E 

Χρίσμα ἅγιον τί παρέχει, 68. Χρίσμα, sí παο- 
ἔχει τῷ βαπτιζομένῳ τὸ χρίσμα, 82. 

Χριστὸν διατί ἐν τῇ λειτουργίᾳ μετὰ τὴ. Θεοτέχον 
καὶ τοὺς ἀγίους Midi εν τ πρᾶν διατί 
ἐδαπτίσθη, 11, 65. Χριστὸς ὅτι ἄνθρωπος ἐκ $v- 
Ut xai σώματος, 18. Χριστὸς ὅτι λόγος Θεοῦ, καὶ 
ὅτι δι᾽ αὐτοῦ τὰ πάντα ἐγένετο, 90, Χριστὸς ὅτι 
διφυὴς ἐν ὑποστάσει μιᾷ, 91. Χριστὸς ὅτι τέλειος 
εὐθὺς ἐν τῇ μήτρχ, 229. Χριστὸς ὅκως οἰχεῖ ἐν 
ἡμῖν μετὰ τοῦ ΠἸατρὸς χαὶ τοῦ Πνεύματος, 57. Χρι- 
στὸς διατί ἐνηνθρώπησεν, 65. Καὶ ὅτι οὐ δυνατὸν 
ἣν 6 ἑτέρου τινὸς χτίσματος τὴν ἡμετέραν ἀνα- 
χαίνισιν χαὶ σωτηρίαν γενέσθαι, χαὶ ιατὶ, 65. Χρι- 
στὸς ὅτι τὰ μυστήρια xai εἰς ἑαυτὸν ἐδέξατο, 65. 
Χριστὸς πότε ἐχρίσθη͵ 05. Χριστὸς ὅτι τὴν ἱερουρ- 
pav ἐτέλεσεν, 61. Χριστὸς πῶς la ὑς, xal ἄρχιε- 
ρεὺς Χεχειροτόνηται, καὶ πότε, 67, 175. Χριστὸς 

τι τὸν γάμον εὐλόγησε, xaX ἐν ἑαυτῷ διὰ «76 Ἐχ- 
χλητίας ἐν ἁγίῳ εἰργάσατο Πνεύματι, 67. Χριστὸς 
ὅτι t ἕαντον, xat τὰ τῆς μετανοίας ἔδειξεν, ὑδ. 
Καὶ ὅτι δι᾽ ἡμᾶς, 69. Xpioshg ὅτι 0v ἑαυτοῦ τὸ 
σχῆμα τὺ ἅγιον ἔδειξεν, 70. Χριστὸς ὅτι καὶ τὴν 
τοῦ ἐλαίου παρέδωχε τελετὴν, 72, Χριστὸς ὅτι πηγῆ 
τή; ἱερωσύνης, 93. Χριστὶς ὅτι πάντα τὰ τῇς ἰε- 
ρώδυνης ἐχάσιου βαθμοῦ δι’ ἐχυτοῦ X2at6t(( 42410, 
175. Χριστὸς ὅπως ἀναγνώττης, ὑπυδιάχωνος, διά- 
χόνος, πρεσδύτερος, διδάσχαλο,, xat ἀρ ιερεὺ:, 175, 
Χριστὸς ὑπήκοος τῷ Πατρὶ, 188. Χριστὴς ὅτι δι- 
φνῆς, ὡς δύο χεχτημένος θελήτεις ἐν ἑαυτῷ, 188. 
Χριστὺς πῶς ἐσαρκὶ πέπονθε, 225. λριστὸς διατί 
ἑνήστευσε, 949. Χριστὴς διατί οὐκ & σιυματικὼς᾿ 
psu ἡμῶν, ὅ72, Χριστοῦ γάμος ἢ παρυενία, UB. 

Χριστιανοὶ διατί νέο; Ἰσραὴλ, 55. Χρισντιανιὶ διατί 
οὕτω γαλούμιθα, ὕυ. Χριστιανοι ὀρυόνωξοι διατί 
io, «0732v, 2092, 

Χρυσόστομον ᾿Ιωάννην διατί χαὶ μετὰ θάνατον 
ἐχάυι2.. ἐπὶ τοῦ θρόνον, 17 


w 


Vaxlbwr) τίνι δ'ιδυται τρόπῳ τῷ ἱερεῖ bv τῷ τὸν 
wav κείρειν, 102, ! 
ψάλλει» χαθημένονυ; εἰ χρῇ, δι), άλλειν εἰ δεῖ, 
καὶ ἐργηχειρεῖν, 207, ] 
Ya5j5t τὴν γαλτῆρος οἱ τρεῖς R( τοι M atl sug 
J1 


1003 


εἰς τὸν Κύριον ἀναφέρονται, 252. Ἑαλμοὶ διατί 
ᾷδονται ἐν τῇ λειτουργίᾳ, 279. 
Ψαλταὶ Pig e Me - 
Ψηφισθέντας χαθὼς φίσθησαν χρὴ τίθεσθαι 
καὶ οὗ χατὰ τὸν βαθμὸν fitot τὸ ἀξίωμα, 154. ᾿ 


Ῥῆφοι ὅτι γίνονται ἕτεροι, υληθέντων τῶν 
Si Myr. 155. Ψήφοις Ls δέον παρεῖναι 
τοὺς ἐπισχόπους, ἐξαιρέτως δὲ τρεῖς, 152. Vigor. 
; Ὅτι προσευχὴ γίνεται ἐν ταῖς n ote, 155. Y fiouv 

χωρὶς οὐδεὶς τελεῖται ἐπίσχοπος, 152. Ῥέφων τάξις, 


Ψυχαὶ ἁμαρτωλῶν ὅτι ὑπὸ δαιμόνων ἁρπάζον- 
ται, 92D. Ἑυχαὶ ποῦ πορεύονται, 328. Ῥυχὰς τὰς 
ἐξερχομένας εἷς ἄγγελος λαμδάνει, ἣ πολλοὶ, xat εἰ 
χωρὶς ἀγγέλον ἔξερχονται, 537. Ht πῶς ἐξέρχε- 
ται χρατηθείσης τῆς πνοῆς, 520. Ψυχὴ εἰ ἐν τῷ 
σπέρματι, ὅ26, Ἑυχὴ πῶς λαμδάνεται ὑπ' ἀγγέλου 
ἄῦλος οὖσα, 591. ψυχὴ εἰ δύναται χατέχεσθαι ὑπὸ 
τοῦ πυρὸς ὡς ἡ tou πλουσίου, 5327. Ψυχὴ ἄῦλος 
οὖσα, πῶς ὑπὸ δεσμὰ xat ὀδύνην, 329. Vuyte μετὰ 
e λογικὴν ὅτι ἔδαόεν ὁ Χριστὸς ἀπόδειξις, 
4δ, 


INDEX .ANALYTICUS, 


1004 
Ω 


Ὥασις τόπος, ὅπου Νεστόριος ἐξωστράχκισταε, 90. 

"Qa διατί ἐννέα, χαὶ τί πριέχουσι, χαὶ παρὰ τί- 
νων γεγόνασι, 920, 585. s 

Ὠμοφόριον διατί τοιοῦτον τὸ σχῆμα, xol ὅτι ἀπὸ 
ἐρίου δεῖ εἶναι χαὶ τί σημαίνει, 96, 278, 981. Ὧμ"- 
genie dpi wr bee «οὔ Εὐαγγελίου doces 
exon vou, » 162. Ὠμοφόριον διατί ἐν τῇ μεγάλῃ 
MM προπορεύεται τῶν ἀγίων, 110, ἐ 482. 
Ὠμοφόριον τί δηλοῖ, 138, 161. Ὧμο 
διδύσχεται ὁ ἀρχιερεὺς ἕν τῷ μέ 
ἅγιον ἄρτον, 388. 


Ὡράριον τί ἐστι, καὶ διατί ἐξ ἀριστερῶν τοῦτο 
περιτίθεται ὁ διάχονος, 1645. Ὡράριον διατί οὕτω 
χαλεῖται, 146. Ὧ ράριον διατί περιδάλλονται οἱ διά- 
xovot, 146. Ὡράριον διατί λαμδάνει ὁ πρε:εσδύτε- 

9ῳ 148. Ὧράρων τί δηλοῖ, 216. ὭὯραρίῳ διατέ ὁ 

ἰάχονος ἐν τῷ μέλλειν χοινωνῆσαι περιζώνννται, 
276. Ὠριγένης πόθεν ἦν, 26. Ὠριγένους atpt- 
σις, 95. 


Ὡρῶν (πέρι), 929. 


ριον διατί ἐν- 
ιν ὑψοῦν τὸν 


Χριστὲ, δίδου πογέσαγτι τεὴν πολύολθον ἀρωγήν. 


GEDO KENN 
ΠΕ TW HIM TIED COWTINPENTIU. 


3 

Co XXMI — Qued epertesxt ses divimis imagan- 

bes reprasemtare gae. et justa — 
ῖ 

Car. XXIV. — De prima «τααᾶο. 13$ 

Car. XXV. — De seconda synodo. 13$ 

Car. XX VL — De terüs syaedo. t$ 

Ca». XAVIL. — De quart synodo. τὸς 

a AXVII. DOC τ σογοι qu n 

. XXII. — De synode sexta et septimo, 

Car XXI. — Coetra Barisamem εἰ Δ he- 
rumqQse smiles divinam sacresancuam Triiutaus iere 
impee 

Ca». . — De S. Gregorio Thessaloaiceasi re 
Imalurgo. 

Ci». XXIII. — Costa Latieos, quod ex solo latte 
Spiritas procedit. 157 


151 
1185 


Ca». XXXIII. — Quod septem siot Ecclesia. Sacta- 
menta. "1 


4 XXyA — τ 
4dn ATA. —— He aeni.- δϑιινδιυαροῖνοι- * 
44 ΣΣΤΊΙΝ. — m» ape, . apii» * 

4a; 1^ VUA. - πὰ "eR. ἑὰς 
- ΣΣΣΙ. - Ya. vaspAmad, TUA 
2 dti 2 ἑῷ: ^ αἶαν. δον 
245 Al. -ἶἷἱἌἢἢ. MO ΝΑ ΝΟ. 


w 

a4 LIYX — qRueea Peupc πε. ψηνμαδίνδο τῶν. 
Ζδξεοῷει guardate, qu 
am Ai — ναοὶ vatlifte. e 


BwMla SUO. P Aquae: eub te hii. τὰν 
* Bubibe. γενυδμνεδας ὃς quitii wi, qu SQ WX 
τὸν 


A «iit NS MRNA UNUS ἐπε δεν μὴν. 
quss. Qum 
«m». AA. S cw wk wap di: Web c 


“ ta». AV. — (wt EN 


mtcr ee. s aNbNU dites fh 
Uer (VIL — quem ev benedi B Diesen db ἃς o we 
M ERN C REA τὰ Δ 
ἐς μρφαθασμῆμνα 


ME τ 
Qeeqe SINN ἂν 


à (Nite 
Avv c. Jr WIS CHQOQN he) 
tae LAE - ceenedécehe vehe qe FS AVR 


m 
Ἰλὴ. Sure fH ^P Watt ev 

Mete Δ pret Vc ben, "^ 

VU SPHUMR NIA UNIS V 


λα LXU. 

Cu. AN S ana N S 
Q ψάχλναι lv, à pubes M NA 
pm "CON uM Ἰμρ αν vis 

& At, .—- weh WS 
ir cdd “τῷ 

QC Q TWIN 

e enim re ueni 

pere manieelemtaw ex WAS S 

tAN Ael uU. —- Quat 


Wed. bie. 
ccu et Wehen Y L| 


CAN CAVI, Qut Mis νὰ INS QW TN 
Weis δὶ Cem ihi yet, ind eu 
Cae ULXU. -- Ctt Late, NUS WA RIUVA vM 

Wine goo WR WW 
(At. LA, -— Qu Menit VA μὴ bip Ν 
Cuore vecta (Ove eret 


Da sacQo NO ARV ASIE ἊΝ 
Car ἰΧΧῚ, “ De appe Uli aet eet pi ap , 


ΧΟ] 


* 
Car. TXXIT. — De «ποι! unguenti sacro ritu. 459 
CAr. LXAMILI. — Considerato precationis supet .un- 
guento. 245 
Cap. LXXIV. Quod otmnnes quidem fideles unguentum, 
soli autein episcopi et sacerdotes impositionem manuum 
suscipiant. 217 
Car. LXYXV. —.Quod. iüvicem dantur sacramenta et 
mutuo jnvicem. perficiuntur. 249 
Cap. I. XXVI. — Quod septem potestates cnremoniarum 
Ccurandarum in se habet episcopus. 219 
Cap. I.XXVII. — Quod. solum ab episcopo sscrum un- 
guentum manuumque  unposiLiones : δἰ per eum ἐμ om- 
u bus sacris ritibus graiia episcopalis praestatur. 251 
Cap. LXXVIII, — Quod fons sacerdotii. est Christus, et 
ab illo per successures ejus graua derivatur. 251 


Dg sacma LirUnGIA, 259 
Car. LXXIX. — Quid significet antistitis de sedeepis 
copaii desceusio, et quid per sacra vestimenta, illorum- 
que induitionem »potetur? 258 

Car. LXXX. — De episcopali pallio, et pectorali theca, 
et de pastorali. bacu.o. 258 
Car. LAXX[. — Septem. esse indumenta. episcopi, et. 
quznam hac et quid per singula significetur. 25 
Car. LAXXII —Q οὐ humerale ex lana, peque ulla alia 
analeria pararioportet Etquosna m denorent q.i episeopum 
Judnunt. kt quid ejus versus occidentem processus. 259 
Car. L.XXXI(LI. — Quid significet quod benedictioneut 
.8b archiepiscopo accip:unt qui sub eo sunt. episcopi, sa- 
-cerdoies et clerici, quando volunt sacras stolas sus iti- 
.dueie, atque caput et.corpus «oram illo inclioant,— 261 
CAP. LXXXiV. — De illis quie iu olfertorio sive. inissa 
peraguntur. 2603 
Cap. LXXXV. — Qiiid deaetet in. prothiesi sive sacel.o 
ud dexteram bemnmatis sito rotunda tensa, et reliqua. 205 
CAv. LXXX VI. — Gur panis ferineutatus otfferaiur,. 265 
Car. LXXXVIII. — Quare pauis ad sacrain Missam obla- 
tus sit quadrangularis et. quadripartitus? 263 
Cap. LXXX Vll, — Non recte i1 hoc facere Latinos, 
qued infermenlatas Οἱ rotundas hostias oflerunt, eum 
4: 588: 9 carnem assumpserit ex quatuor coustanteis ele- 


gentis. 2 
Car. LXXXIX. — Adversus Latinos iufermentata olTe- 
reutes. 267 
Car. XC. — Quis sensus verborum Matth. xi,55. : 
€ Simile est regüuum culorum fermeu:o. » 209 
Ca». XCl. — Quare sub leye penes iutermentati, sed 
sub Evangelii gratia fermentatu? $0) 
CAP, XCII. — De iis quie in. Misss peraguntur. 213 
Cap. X:.1.1. — Contra Armenios (a2quaun cum v.no ofierie 
Tecusantes). M 21$ 
CAP. XCIV. — De ob!atis in prothesi particulis pro sanctis 
,pilsque universis. "E 
Cap. XCV. — Quare sufüitus post Sissam? 285 
, Cap. XCVI. — Quid notatur per stei ulam et saceraoper- 
ula ac velameotum? 25$ 
, Cav. XCVII. — Quaenam episcopus et qui cum eo sunt 
signiticani? 252 
Car. XCVIIT. — Quidnam innuitur sacro beate sive 
sacrario, neusaque sacra? 291 
(Cae. XCIX. — Quod sicut et in ccelis et in terra, ita 
sant ordine, el. mysteriis commuuiesut 11) sacrario el 
extra sacrarium sacerdotes et laici, 295 
Cap. C. — De autidoro et quod hic est panis beuedic- 
tus (quiloco Eucharistiie distribuuntur nou. Cuuinunican- 
tibus.) $01 


θὲ sacno TewPLO ET EJUS CONSECBATIÓNE, $05. 

Ca». C1. — De xditicatione sancti templi, et precibus 
quando tjus lundamentum ponitur. j 
CAP. ΟἹ]. — De sancto aitari. et templi UNUEU MO 


ne. 
Cap. CIL — Quare autistes sindonem induit seque 
cingit. 
tAP. CIV. — Quare in templi inauguratioue laici ex- 
cedere jubentur. $09 


(ἀρ. LV. — Quare mota. exportantur. $11 
CAP. CVI. — Quare ceromastice οἱ aromata d 
tur. l 


Cap. CVIl. — Quare sacra mensa abluitur aqua. — 515 
Car, CVIII. — De sacris antimiusiis sive mappis, sa- 
crarum metnsarum vicariis. 15 
Car. CIX.--De quatuor velamentis sacre  meoss. 513 
(Ar, CX. -— Quare sino eL aqua rosscea. abluitur, $15 
Car. CAI. — Quare nubuitur vnguenlo, acciuiturque 
alleluja. $19 
Cav. CXII. - Quid innuant. velamenta οἱ contiguum 
Sacra: nicusae instratumsy ceteraque qua iu. illa. 2unspi- 
,diuntur. QU 


ORDO RERUM 


: Fator et 


1008 


Ca». (ΧΗ. — Quid candelabrum, atque in tota. sacra 
ede sufBues significat. $17. 
Cav. CXIV. — Quare totam sedem unguento perlinit 
(episcopus vel sacerdos). $17 
Car. CXV. — Quod post inaugurationem episcopus 
exuit sindonem et reliquias sanctorum reponit. $19 
Car. CXVI, — Quare reliquie martyrum sub aitari de- 
pouantur. $19 
Cap. CXVII. — Cur ex antiquo templo in novum por- 
tentur reliquis. $21 
Cap. CXVIII. — Quare claudantur sacre adis fores, 
acciuatüurque illud (Psai, xxi, 7), Attoltite portas. 
: $21 
Car. CXIX. — Quare genu inclinet episcopus. — 5325 
Cap. CIYX. — Quaesit ratio et. sententia precationis 
enceniorum ante templi fores. | 325 
Cv». CXXI. — Quod sit necessarium in quovis divino 
templo. encienía qootaunis celebrari. 525 
Car. CXXII. — Quod decet quemlibet sacerdotem quo- 
lannis tempus ordínauonis sus festum agere, stque | illc 
die sacra facere, — ' 
Car. CXXIII. — Quod escznia in. Ecclesia Thessstoni- 
censi etiamnum quotannis celebrantur. $31 
Car. CXXIV, — Deordine encsniorum , 521 
, CAP. UXXV. — Quod CPoli mos a primis temporibus 
inva uit encsienia quotaunis celebrandi. — 529 
Car. CXXVI.—Quare unguento reliquie perfundantur, 
pouauturque sub altari. $31 
Cap. CAXVII. — De sacro rito divinorum antiminsio- ἢ 
rum, sive mapparum sacra menses, et quare perum 
ex lino conticiantur. δὶ 
Car. CXXVIH. — Qua sit templi οἱ rerum, qua in 
eo sunl, significalio. S35 
"Car, CXXIX. — (dud rebus Veteris Testamenti res 
gratie evangelicae adumbraue fuere. $31 
Car. CAX X. — Quod sacraroia sedium. contemptonbus 
etiam aliorum sacrorum fructus perit. , 981 
Cap. CXXXI. — Quod pec templum unus in Trinitate 
Deus adumbratur. 951 
Car. CXXXII. — Quid per mensam et 468 ip ea sunt: 
el quod Christus omnia. $39 
* (AP. CXXXIII.— Quid per velamentum et quatuor qu 
columnas. u 
Car. CXXXIV. — Quid per ceram qus» ned 


Car. CXXIV. — Quid per superiorem cathedram gn 


dusque. 
Cap. CXXXVI. — Quid per interstylia epistyliiquecom- 
pagem superius, ornatus causa additam, et per pep. 


C.e. CXX1VII. — Quare in concha bematis δὲ sacel- 
lum quod prothesis dicitur et quid hoc να E 


, Car. CXXXVIII.— Quod prothesis et qua» in illa sul, 
Imayiaem ferupt Dethlebemi, et eorum quae cirea nativi- 
tateiu. Christí, et adorationis magoruin μοῦ 


Car. CXXXIX. — De semicyclo bematis et de veia- 
mento sacraa mensae. δι] 
Cap. CXL. — Quid innusnt multa lumina, duodena lu- 
míua, terua lumina, czeteraque quam in ecclesia accen- 
duntur, ἢ 841 
CaP. CXLI. — Quam ob caussm saera sint in. templo 
pepla, et pretiosus ornatus, el multiplex fragrans E 
us, ἢ 
Cap. (ΧΙ. — De populi in templo statione. $5 
Ca». CXLIII. — Quando imperator intra sacrum bema 
comumunicat, et quomodo, . ὅδὶ 
Car. CXLIV. — Quomodo proclamatur imperator. S51 
CAP, CXLV. — Quomodo iu Ecclesia. coronatur m 
ralor. 
Car. CXLVI. — Quare sacro unguento inungitur e 
recibus inauguratur. 
Ca». CXLVII. — Quare novus imperator perungendus 
adducitur ab imperatoribus parentibus vel a summis Ten 


- cibus. 


Car. CXLVIII. — Quod olim preces in £ecle:ia etiam 
pro proceribus et viris in diguitate coustitutis αὐτο 
Γ 


tur. 

Cap. CXI.IX. — Quid sígniücet quod pro sacro pallio 
super imperalorias vestes impetatur induit, et quid in- 
Dual ex levi ligno sceptrum. $59 

CAP. CL. — Quid, quoJ in Saneta imperator novus ia- 
greditur. ^ $55 

Car. CLI. — Quod io bema sivein sancta ingressus im- 
peralor commuuicat . $959 

Car. CLII. — De statione fldelium et catechumenoru 
eX oeccatis gravatorum. J 


1009 


Ca». ΟἹ]. — Quo non omaes uunc cum catecbome- 
nis exire ecclesia jubentor. 


Ca». CLIV. — Quare ecclesise vestibu!a nartbeces sive 
ferula appellantor et catechumenorum loca. $51 
Cae. CLV. — Quare in procemiis precum extra templum 


consistimus, et quid notet quod nosapertís portis ingre- 
dimer: catechumenis et poniteatibes extra Ὁ 


"πε βλοδιὶς ΟΒΌΙΜΔΥΟπιΒῦ, $61 


Ca». CLVI. — Duss ordiastiones extra bema sive sa- 
crarium fleri, lectoris et subdisconi : ib bemate autem 
wes, diaconi, presbyteri atque episcopi. 561 

Ca». CLViI. — Omnia ecclesisstica a solo perfici p^ 


scopo. 
Car. CLVIII.— Quomodo lector ab episcopo ordei. 


Cap. CLTX. — Quare signaculo utantar in lectore, et 
quod tonsura ubique fieri debeat. $65 
Ca». CLX. — Quaenam debeapt a lectore peragi. 565 
Car. CI.AT.— De subdiacono. $67 
Ca». CLXIf. — Subdiaconi ordinatio. .. 961 
. Car. CLXIII. — Quare candida tunies sive stiehario 
jnduatur cingaturque subdiaconus. 567 
Car. CLXIV. — Quaenam subdisconis peragenda eint. 


Cap. CI XV. — De disconis. $09 
Ca». CLXVI. — Quoddisconi, illorum septem more, et 
judices et administrationam maximarum curatores con- 
stituuntur. $69 
CA». CLXVII.—Quare subdiaconus vel diaconos ordinan- 
dus testimonio ornatur a septem presbyteris, non a 
diaconis $11 
Ca». CLXVIII.-—Quod maturum annis ordinandum pum 
rtet. 
Ca». CI.XIX. — Ordinatio diaconi. $i 
Ca». CLXX. —Quod ordinsndus quando ordinstur pre- 
ees pro omnibus fündere debet, easque tunc maxime pz 


e ces. i 
Car. CLXXI. — Quod episeopus ín ordinatione ordi- 
Dandum triplici signaculo consecrat. $19 
, CAP. CLXXIT. — Quid innoatur per hoc, quod ordina- 
tos erigitur. et sacris induitur vestimentis. $81 
Cap. CLXXIII. — Quid per horarium sive stolam, et 
quare hanc sinistro humero diaconus imponit. $81 
Car. CLXXIV. — Quare vocetur horarium ; e! quod 
disconi illo ornati sex alas Seraphicas imitantur. — $5l 
Ca». CLXXV. — Quid siguificet quod diaconus oscnla- 


lursacram mensam, mamumque et genam episcopi Ne 


diaconos. 


Ca». CLXXVI. —Quare diaconus, necnon presbytersep- 
tem dies continuos sascroofticio perfungilur. $83 
Cap. CIXXVIT. — De presbytero. $85 
Cav. CLXXVIII.— Quare triginta anoorum setate pre- 
sbyter orniinatur. | $98 
Cae CLXXI X.— Ordinatio presbyteri. 985 
Ca». CLXXX. — Quare presbyter horarium sive stolam 
gestat velut de col.o ante peclus dependeutem. 581 
Car. CIL. XXXI. — Quid penula denotet. 587 
Car. CI.XXXIL. — Qua ratione divinus panis tremendi 
depositi instar datur ordiuato presbvtero. 989 
CAP. CLXXXIII. —Quod periculi plenum est saersee misss 
officium ne;ligere. 591 
CAP. CLXXXIV. —Quare diaconus et presbyter jamjam 
ordinati, il:e postremas preces, hie eas qua retro ambo. 
nem ijo eecle«la (lunt, recitat. 5095 
, Cap. CLXXXV.—De vestimentisqus competnut ssscula- 
ribus, Ht diaconi vel presbyteri ordinantur. X. 393 
Ca». CLXXXVI. — De sacris vesümeniis, tunica am- 
pliore, subucula et esteris. 595 
CA». CLXXXVII. —De episcopo. *95 
Ca». CLXXXYV!II. Quod nisi peesuffragia electus nemo 
episcopus consecratur. 397 
Car. CLXXXIX. — De sacris suffrsgationibus, et quod 
omnes episcopi provincia illis interesse debeant, ad mi- 
nimum tres, 391 
Ca». CXC. — Qua ratione ínter suffragantes episco 
medius sedet chartophylax. ν 
Car. ΟΧΟΙ. — Quod preces fiunt cum suffragia ferenda 
suDt. 599 


Ca». CXCII. — Quod e!igentes ferre debent suffragium 
ordine temporis quo electi sunt, non gradus vel digui- 
40 


tatus. $ 
Ca». CXCIIT. — De episcopo eligendo in archiepisco- 
pum qui synodo alicui. intersit. 403 

Car. CXCIV. — Archiepiscopi sententiam pro divina 
sorte haberi, 403 


QU.E IN HOC TOMO CONTINENTUR. 


10 0 


Cap. CXCV. — Etectis nolentibus, 3lia electio iioii 

tur. . 
Ca». CXCVI.— Quomodo fiat renuntiatio. 4us 
Ca». CXCVII.— Quod in renuntiatione ills usus precum 

et suffitus et luminum. 405 
Ca». CXCVIIT. — De ordinatione episcopi. 401 
Ca». CICIX.— De ejus coufessione primoque sigseeeo, 

4 


Ca». CC. — Quid denotept ín solo descripta, tres fl.- 
víi, civitas et aquila. 01 
Car. CCI. — De primo.signsculo. . 409 
Ca» CCIl. — Quod solemnis renuntiatio sit instar con- 
sensus documentorum et insi!rumentorum despousatio- 
Dis : dotis autem traditio, sauctaque mnnera dotalitia et 
arrhabones gratia sunt coufessio, signaculum crueis, 
osculumque. 
Ca». Celi. — Qusre mappu!am episcopalem induit, et 
quare recens electus prinio ingressu nou egreditur. 411 
Ca». CCIV.—Quare a presbyteris us|ue ad sacras fores 
adducitur recens electus. 4$ 
Cap. CCV. — Ordinatio episcopi. |, 4$ 
Ca». CCVI. — Quare Evangelium ordinandi fiios 
capiti imponitur. 415 
Car. CCVII.— Quare episcopum alloquente« « Sanetuimn 
dominum.» nuncupaut et magnam illi tribuuut sancti- 
mouiam. 417 
Car. CCVIIT. — Quid per bumer.le deno'e:ur. 421 
Car. CCIX. — Quid -ignificet. quod cum EKva"gelium 
legitur et in divinae miss:e celebratione episcopus liume- 
rale exuit. 43 
Ca». (ΟΥ̓. — Quid vox Dignus, quam super ordinando 
pronuniiant : el quid oscuium sacre mens.', Οἵ quo pri- 
mi episcopi dextram genamque, et caeterorum ora. oscu- 
Jatur. . 435 
Car. CCXI. — Quis sit ritus osculi in ordinatione pa- 
triarcha. 425 
Carvur CCXII. — De ordine 
coporum, episcoporum. 1 
Capo CCAI!l. — Contra Latinos unam tantum cau- 
sam in SS. Trinitate esse Patret,, ne plura priaeipia: 
induc.niur. 425 
Carur CCXIV. — Quomodo pacem precetur plebi apta 
apostolicam lectionem, et quare pacem Preca rarus, bene- 
dictionem prius ab archiepiscopo eccipit. A2 
' Cares CCXV. —Quod ín cominunione sacra primus ac- 
cipit nuper ordinatus episcopus, et quouiodo illa ce:e- 
bretur. . ΓΕ; 
(ἀν. CCXV]. — Quod ritus. eplscopum post ord:natio- 
nem in catbedra velut throno suo. ibaugurandi, enthro- 
Distnum Ecclesix ejus indicet, qui nunc propter gentium 
3 


patriarcharum, archiepis- 
A35 


in,urias cessavit. 42] 
Car. CCXVI]. — Quare civitatem perequitat recens 0r- 
dinatus et beuedictioneni impertit omuibus. 4:9 


Ca». CCXVIII. — Quare recensordin.tus ep scopus alat 
3d imperatorein et pro. eo precatur, et quouiodo. hee 
pridem factum fuerit. 439 

Car. CCXIX.— Quod episcopalis dignitas neu ita ut prius 
honoratur a regibus, unde ira Dei provocalur. 431 

Cap. CCX Y. — Quod. canonícis constitutionibus adver- 
sum est, episcopos ἃ rege trausponi in a.ia ioca, dexte- 
ram reyis oseulari. et ep:scopos ac praepositos 451 

Cap. CCXM. — Quod priucipes ssculares non debeot 
83C! à Curare, atque ex rebus Deo coisecratis lucrum Am 


terc. 

Car. CCXXII. — Quod episcopus electus ter osculutu 
figit, eL quomodo osculum quodque fiat. 

CAP. CCXXIIT. — Quare ad tertium et. ultimum oscu- 
lum suftitus cum aquaro«aceaoflertur, et de actione sive 
scripto quo singuli ordinationis ritus exponuntur. 457 

var. CCXXIV. — De coustitutione οἱ ordinstione pea- 
tríatchs. 491 

Car. CCXXV. — Quod ab imperatore ipso prasento 
Ἂν Κα ἐ PANINI CHÓ electus suscipit. 439 

Ca». XVI. — Quomodo fiat decretum de. ejus 
electione. 439 

Car. CCXXVII. — Contra eos qui dicuat quod impera- 
tor patriarcham facit. 439 

Car. CCXXVIIL. — Quod is qui an!ea sacerdos noa 
erat, priu« ordinalur sacerdos antequain decretum de ejus 
electione accipiat. Et de patriarchs promotione sive de- 
claratione p imperatorem. 4M 

Car. CCAXIX. — Quare imperator pallium et encoi- 
piam sive thecam saciarum . reliquiarum ad e.ectóm 
patriarcham mittit, baculum vero ipse mauu sua illi p 

4 


riyit. 
Cae. CCXXX. — De enthronismo patriarche et le p.ca 
quie 3b antsiite datur, et quantum'fas, ili recditur. $03 
Dar. CUXXM. — be divinis et magnis anusti bus le- 


1011 


tro Alexandrino et Joanne Chrysostomo C. lol. quod 
mortui etiain ii throno sive cathedra sua collocati sunt 
propter pacem prauno more ab iliis accipiendam. — 415 
Ca». CCXXXII. — De eothronismo Patriarcha. — 445 
Car. CCXXXIII, — Quomodo ordinatio patriarche fiat 
ul episcopus antea nou fuerat. 449 
Ca». CCXXXIV. —  Pairiarceham. quoque subesse ca- 
nonibus, atque si episcopus ordinaundus est, confessio- 
nem suam edere Ecclesia. 419 
Ca». CCXXXV. — Quod episcopi quando petriarcha 
ordiuandus est, templum non per mediam portam,*sed 
a latere *dextro ingrediuntur. 491 
Cap. CCXXXVI. — Ab arcblepiscopo Heracleen«i, si 
presens ille fuerit, patriarcham ordipari; sin, ἃ primo 
quoque aliornm arch'episcoporum, 435} 
Cap. CCXXXVII. — Quomodo in ordinstione patriar- 
eh: osculum fiat. 493 
Cap. CCXXXVIII. — Quod omnibus sacerdotii, uuius- 
cujusque gradus, partibus Saivator per seipsum est per- 
functus. 493 
Cap CCXXXIX. — Quod οἱ sacerios et doctor et 
prioveps sacerdotum Christus secundum humanam natu- 
ram est ordinatus a l'atre. 455 
Ca». CCXL. — Quod post transügurationem Christus 
Duodecim et Septuaginta discipulos veluti ordinatos ante 
fac em suam misit ad pridicandum. 491 
Cap, CCXLI. — De ordinationibus variis extra sacra- 
priam sive beima, przefectorum atque ecclesiasticoruin 
ofliciorum, sc primum de magno «economo. 461 
CAP. CUXLII. —De magno sacellario et magno sceuo- 
ylace, sive eustode vasorum sacrorum. 46 
Ca». CCALIII. — De maguo chartephylace οἱ sacelli 
preefecto. 465 
Car. CCXLIV. — De protecdico sive primo defensore 
Keclesism. 465 
Ca». CCXLV. — Decsteris inuniversamclericis, — 463 
Car. CCXLVI. — Quamobrem intra bema in ordinatio- 
ne epi«copi, presbyteri, diaconi dicitur divina gratia, 
extra bema autem in exteris oflicjis gratia sancti Spiri- 


ius. 
Car. CCXLVHf. — Quod primores et judices ordinati 
Evangelium e manibus episcopi accipiunt. 466 

Ca». CCXLVITI. — Quod sacer» person: officiis eccle- 
Slasticis fungi debent, el non, sicut quibusdam íu locis 
et Trapezunte, [216]. 465 

Cap. CCXLIX. — Quod | monachi Ron ordinati non de- 
beaut constitui. confessarii. * — 461 

Car. CCL. — Quare mandatum datur (ad episcopalem 
auctoritatem demornsirandarn). 461 


Dz PoexirENTIA, 469 
Cap. CCLI. — Esse. poenitentiam, sl. quis continenter 
humilie: seipsum seque habeat peccatorem ac pro(ütea- 
tur, et ad confessionem properet. Neque quemquam iu- 
ter liomine« esse purum a peccatis. )9 
Ca» CULII. — Opusesseomnibus poenitentia, et sacer- 
delibus et laicis. n 
CAP. CULIIT. — Salvatoris et apostolorum proprium hoe 
fuisse opus pr:zedica: e poeuitentiam, et bocante omnia ab 
episcopis et sacerdotibus fieri debere. — — i15 
Cav. CCLIV. — Veram hauc esse presdicstionem, qux 
ad puniteniiam Christianos excitat. 413 
Car. CCLV. — Quod attendendum sit ad eos quí poe- 
mitere se profiteniur, atque  genuinos prenitentes cum 
accedunt suscipieudos; eos qui simulatione hoc faciun:, 
examinandos, : 47) 
Cav. CCLV!. --- De confessione, quomodo hec fleri 
9 


'at. 

Ca». CCLVII.— Quomodo sedere et comparatus esse 
debeat qui confessionem audit : et quomodo ille du 
conrtelur. Ι 

Cap. CCLVIII. — Tria esse in nobis quibus vel recte 
agimus vel peccamus, qua et triparitae dicuntur animse fa- 
culiates, rationabilem, irascibilem et eoncupiscibiiem. 483 

Car. CCLIX. — Tria esse in. ncbis alia quibus bona 
vel mals operamur, meuter, sermonem, εἰ actiones quas 
eorpore edimus. 481 

e. CCLX. — Quse per. mentem recte aguntur pec 
rationabilemlfacultatem et irascibilem atque concupiscibi- 
Jem : et quie. in contrarium accidunt nop attendentibus.48l 

Ca». CCLXI. — Qus recte faciat bomoratione cum tri- 
partita facultate anims si attendat, el qua peccet si 
attendere neglexerit, 483 

Car. CCLXII. — Quenam actiones bons per tripariitim 
suim:e faculiuem aitendente. bomine, et quieuaip pravie 
non attendente. 485 

CA». CCLXII. — Quod necessaria cuilibet homini est 
confessio, siquidem omnes delinquimus. 485 

CAP. CCLX(V. — Etizin pie viventem oportere sub obe- 


ORDO RERUM 


1019 
dientis vivere et a Patre dirigi, nec sibimetipsi ce. 


dere. 
Cap. CCLXV. — Quare ponitentialis οἱ monacbalis 
habitus lE. nomine appellatur? 4u9 
Ca». CCLXVI. — Quare ut plurimom qui nonc ad y^ 
scopatum perveniunt, prius fiunt monacbi? 
Ca». CCEX VIT. — De monacbalí perfeetione. 489 
Car. CCLXVIII. — Quid notet quod sipe calceis est et 
nudus, capiteque inteeto. 491 
CAP. CLI.XIX. — Quid quod ita nudus addocitor, n 


' eipitur ulnis, procidit, et extera. 


Car. CCLXX. — Quare proiníissiones in interrogatione 
consistant et responsione, idque fleri uL sponte ac vo- 
jun'ate promitti demonstretur. 4t 

Car. CCLXXI. — Quid indicet tonsura capiliorum. 495 

CAP, CCIL.XXIL. — Quaenam signiücano precum qua 
Lonsura prs mittuntur. 493 

Car. CLLXXIIf, — Quid denotet sacer monachorum 
habitus quo induitur. 491 

, Car. CCLXXIV. — Quod monachus habitu suo condi- 
tionem mortis Christi imitstur. 499 

(AP. CCLXXV. — Quod post osculum et eseremonias 

universas, supremum bonorum, sacre COPDSS θαυ Ὁ, 


Dz nowesro FT Lzorrnao (ον υυϊο. 503 
Ca». CCLXXVI. —Quare coronis in noptiis utantur 505 
Care. CCLXXV1I. — Non esse matrimonio jungendum 
orthodoxum cuim secus sentiente., 901 
Ca». CCLXXVIII. — De arrhabonibus futararum nup 


rum. 
. Car. CCLXXIX. — De sacro ritu benedictionis poi 


8. 
Car. CCLXXX. — De sponsore io nuptiis. 909 
Cap. CCLAXXI. — Quod conjuguin benedictio proprium 

episcopi e^t opus. . 509 
Cap. CCLXXXII. — Quod connubio jungendi pori esse 

debent et in sacro benedici tempio οἱ sacre Cena fieri 

participes. διι 


Dz sacno arru. saxcri Orgi sive Εσοπει, αὶ, $15 
Cae. CCL.XXXIII. — Quare in. euchelsi rítu septem 
sunt presbyteri, et quare etiam sepe tres propter 88. 
cerdotum raritateim. AE 
ois CCLXXXIV. — Quod maxima sit sacri olei aper 
cia. 
Cap. CCLXXXVY. — Contra novitatem Latinorum eirca 
euchel:um. 517 
Cape. CCLXXXVI. — Quod aliad sit. euchelsum, aliud 
oleum quo moriui perunguutur. : 519 
Cap. CCLXXXVIE — Quod monachis defunctis oleum, 
laicis pulvis ex thuribulo inspergitur. $13 
Car. CCLXXXVIIL. — De sacro eucbelai ritu.! — 525 
Ca». CCLXXXIX. — Quare in omnibus sacramenus 
duplices sdliiDbeautur preces. d 
CAP. CCXC.. — Sacramenta ex duplici re constare, ma- 
teriali et spiritali, quoniam et nos ex duplici substantia 
Sumus, $25 
Car. GUXCI. — Quam eL quanta sacrum oleum opere- 
tur. 529 
Cav. CCXCIL. — Oportere asservari quod ex unctione 
sacri oiei reliquum manet. . 98 
Car. CCXUIII. — Sacerdotum delicta ab episcopis eor- 
rigi et castigari debere. 555 


D& sAcRA. PnacatiON&. 035 
Car. CCXCIV. — De salvifica appellatione et invoca- 
tione Domini nostri Jesu Christi, qus» vere sancta ac 
divina est precatio. ι 
Cav. CCUXCV. — De sanctis Patribes nostris Callisto pa- 
triarebia Cl'ol. et Ignatio. 945 
Car. CCXCVI. — Quibus verbis sacra precatio continea- 
ι5 


tur. $ 
Ca». CCXCVII.—Quod omnes Christiani, sacerdotes, mo- 
paclii et laici, debent statis, quantum possuu!, teupori- 
bus in nomine Christi orare, 
Ca». CUXCVIII. — Quod intra diei et noctis spatium se- 
ptein celebreutur laudationes, prieter sacram Missam. 549 
Car..CCXCIX. — Quam ob causam septem laudatio- 
nes sint 919 
Cap. CCC. — Q'are vesperi bymnosin sanctos et sancta 
festa inchoamus. ) 
CAP. GUCCI. — Quod sacr cone liturgiasola et a Salva- 
tore tradita sacerdotibus proprium opus sit, nec cum aliis 
ceusealur vel coinputetur precationibiis, 552 
Care. CCCII, ὦ CIIl. — Quod retinendus sit ordo can- 
tionum ín t cclesia, et de 'ypico Hierosolymitano. 555 
Car. CCUIV. — De ofüeio quod inedia aucle. peragiiur, 
e! quid denotet ligni pulsatio, 851 
Car. CCCV. — Quid siguilicet, quod absente sacerdote 


1013 
initium precum faciunt a formulis SS. Patrum scstroram. 
Car. CCCVI. -— De psalmo quinquayesimo. 551 


Cap. CCCVII. — De psalmo CXVIII qui incipit : ds 


θιοι ol ἄμωμοι. ! 
Car. CCCVII — Quamobrem mane ac vespere recita- 
tur Symbclum fidei. ] δὲ9 
Car. CCCIX. — De ordine matutini officii, et primum 
uid significel vela portarum templi aperiri, atque pr 
il.as iutroire, et suffitus. eres 2 
Car. CCCX.. — De novem hymnis Biblicis qui ex Cano- 
num preescripto canuntur. 569 
Car. CCCXI. — De Psalmis eanticisque quae a sedenti- 
bus coucinuntur. 509 
Cap. (ΧΙ. — De brevi et diffusiore (in sanctum 
vel festum aliquod) hymno. 1l 
Cae. CCCXIII. — De liymno in quo vox. ἐξαπόστειλον 
frequentatur, et de laudibus et de magna doxo.ogia. ὅτὶ 
Cae. CCCXIV. — De hymno trisagio. $15 
Cap. CCCXV. — Quanan senteptía Trisagii, « Sanctus, 
sancius, sanctus, » elc. 515 
Ca». CCCXVI. — Quse sententia Trisagii hymni, «Sancte 


Deus, ssncte fortis, saucte immortalis, miserere pontis I 


Ca». CCCXVIT. — Contra Petrum Fullonem. — 975 
C€4r. CCCXVII]. — De Trisagio hymno et oralione 
« Pater noster, » iterata expositie, 971 
Cae. CCCXIX. — De doxologia « Gloris Patri et Filio 
et Spiritui sas0cto, » et 8 quibus composi!a fuerit. — 577. 
Ca». CCCXX. — Succineta interpretatio sanctissimamora- 
tionis, « Pater noster. » 519 
Cap. CCCXXI. — Quare misericordiam in omnibus 
precatlonibus et ante quaslibet precaliones SApostumces 


Cae. CCCXXIT. — Quid " designent acclamationes in 
precationibus, « Sapientis,» et, « Attendamus.» et, « Sa- 
pientia erecti.» 2 ,.895 
. C4». CCCXXIIT. — De precatione in fine sive dimissio- 
ne officii ecclesiasticl. à $81 

Cap. CCCXXIV. — De prima hora. . 589 

Car. CCCXXV. — Quare hora qualibet, et in ceteris 
ordinibus officit ecclesiastici, oramus, « Domine miserere.» 
quadraginta (dies). 589 

Cap. CCCXXVI. — De cseteris horis, tertia, sexta et 
nona : ac simul de prima. 591 

Ca». CCCXXVII. — De Psalmis hors terti», a Wi 

9 


nons. 
CA». CCCXXVIII.—Quod universi sacrorum agendorum 
ordines tribus temporibus obeunui bene constituti sunt 
propter honorem SS. Trinitatis, ac. ne otiosi negligentes 
simus. 993 
Car». CCCXXIX.— De ordine typicorum. $93 
C4». CCCXXX.— De beatitudinibus Salvatoris, esrum- 
que suecincia expositio. 595 
Car. CCCXXXI. — De vespertmho officio et quod tria 
precipua oflicia ab altari initium capiunt, et in eo desi- 
nunt, matutinum, sacra corporis et sanguinis Christ li- 

tu et vespertinum. 

AP. CCC* XXII. — Tres primores P'salmas peculiari- 
ter ad Christum Dominum referri. 597 
Car. CCCAXXIII. — Quid significent vespertini in- 
gressus, et. cur iuclinat se sacerdos, et. iterum surgit, 
ascenditque ad alisre et ingreditur. 605 
Car. CCCXXXIV. — Quare in vespera diei sabbai 
splendidior ingressus eL in ceteris Dominicis sancto- 
rumque festis. 1 
Ca». CCCIXXV. — Quid significet ingressus in officio 
matulino. 601 
Ca». CCCXXXVI. — Quod in monasteriis quoque die 
Dowinica in matutino ingressus fit ad resurrectionis si- 
p bificationem. d 1 
Car. CCCXXXVII.— De previis quss quotidie propo- 
Duntur, et quid hiec significant. 609 
Ca». CCCXXXVILI. — De continent supplicatione, et 
de precibus, quod omaino sint necessarim. 611 
Car. CCCXXXIX. — De processione in Narthece, et 
Cs:eleris extra templum precibns ac litaniis. 6!3 
CaP. CCLXL. — De postremis in processione precibus. 
j 


Ca». CCCXLI. — Quare semper lampades pra'ferantur. 
615 


Cav. CCCXLII. — De fractione panis. 617. 
Ca». CCCXLIIT. — De ordiue completorii officii quud 
post ccenam decantatur. 619 
Car. CCCXLIV. — Quod oporteat servare quai? commu- 
niter designata sunt. C21 
Car. CCCXI.V. —Principlum institutionum, prseceptio- 
numque et ordinis cantionum. 625 


QUA IN HOC TOMO CONTINENTUR. 


0*4 


Car. CCCXLVT. — De vespertína cantione. 635 
(αν. CCCXLVII. — Quid suffitus qui taci;e fieri so:et 
anle vespertinuro et matutinum ofticium. 625 
Car. CCCXLVII!. — De tribus parvis antiphonis in 
cantione vespertina. : 0631 
Car». CCCXLIX. — De cantione matutipa. 655 
Car. CCCL. — De precibus quie in narthece ecclesise 
recitantur, eL de sufiitu qui ibi fit, et de ingressu in tem- 
plum, et quid per hc siguificetur. 641 
Ca». CCCLI. — De psalmo quinquagesimo. 645 
Car. CCCLII. — De eantico inter tertiam et. sextam 
horam in jejuniis, et de missa l'rzesanctificatorum. | 619 
Ca». CCCLIITI. — Quare [ἰδ extra ecclesiam (liant, 
et quare cruces in iliis circumferamus sacrasque md 


nes. 
CAP. CCCLIV. — Quarein vespertino officio et dum 
caput ex l'roverbiis legitur, lumina accendantur, et de 
illo : « 1 ux Christi omnibus apparet. » 651 
Ομ». CCCLV. -- Quod dum presanctiflcata inferuntur, 
amplius etiam procidere nos oportet. 651 
C4Ar. CCCLVI. — De vigilia iu prima hebdomada sacris 
quadragesinise, 659 
Ca». CCCLVII. — De pane sacro sanctissims Virginis 
qvi in altum attollitur. 661 
Cae. CCCLVIII, — De bono ordine in convivio fratrum 
el precibus. 665 
C4». CCCLIX. — De ritu panem Sanctissimae in allum 
susto:lendi. 66$ 


Dx rie KT EXtTU NOSTRO E. VITA ET DE SACROORDINE SEPUL- 
TUR &. eL quz pro iemoria defuuctorum solent tieri. 6.9 
Car. CCCLX. — De eo quod tremendis mysteriis com - 
mupicare assidue oporlet, qua res est salutaris impri- 
6il 


mis. 
Car. CCCLXI. — De sepultura episcoporum, sscerdo- 
tum, nec nou monachorum, laicorumque, 675 
Car. CCCLXII. — Quare sacra Chrísii imago super ca- 
daver defuncti ponatur. 615 
Car. CCCLXIII. — Quare cante:ür bymuus Trissg i 
quando deiuncti ia templum inieruuütur. bi5 
Cap. CCCLXIV.— De caemeteriis, quoinotio iu illis cor- 
pors delunctorum sepeliuutur. | 611 
Ca». CCCLXV. — De iilis qui inordinate ac confuse 
faciunt oiunia ; idque vehementer grave ac moiestum 
esse. 619 
Car. CCCLXVI. — De illis qui veglecto ordine in bema 
jaogrediuntur, cum nec sacerdotes nec monachi sint, ar- 
roganterque pra sacerdotibus et monacbis stant vel se- 
dent. 619 
Ca». CCCLXVII. — Quid denotet hymnus salutationis, 
qui super delunctis cantatur. 685 
Car. CCCLXVIII. — Quid significet quod postea cani- 
tur, c/ÉEterna memoria. » 685 
Car. CUCLXIX. — Quare pro defuncto tantum duode- 
cim tiant supplicationes. 7 
Car. CCCLXX. — Quod defunctis utile sit. imprimis 
sanctissimum c«nae sacriüicium. 687 
Cap. (CCLXAI. — De oblatione colyborum ex frugibes 
fructibusque, quz solet pro defuncto lieri. 6e1 
Car. CC CLXAIL. — Quare tertia, nona et quadragesita 
die deluncti memoria celebretur. 691 
Car, CCCLX XIII. — Quare aunuam celebremus memo. 
riam eorum qui vila excessere. 691 


ἘΧΡΟΒΙΤΙΟ pz pivixo Teurto et de sacerdotibus ejus ac 
disconis episcopisque ac de sacri« stolis quibus horum 
qui.ibet induitur, necnon de divina Missa, ubi singulo - 
rum qus in iila divino ritu peraguntur, ratio redditur. 


1. Quiuam est effectus sacri baptismi. 699 
2. Qui unguenti sacri. 699. 
$. Qus sacri templi ratio. 101 
4, Quare duplex est Lemplum. "Ὁ5 
5. Quid sacra mensa innuit. 703 
6. Quid velum, 703. 
1. Quid cancelli. 103 


8. Quid quod nomina quatuor evaungelisarum pannis 
altaris intexta sunt. 705 
9. Quid primum soers& mense instratum, illique quse 
superinjicitur mapps sive palla. 103 
10. Quare sacra mensas e lapide. 1305 
11. Quid denotent gradus quibus ad bema ascenditur. 


10:5 
12. Qusnam designet episcopus sd zllare ingrediens. 
105 
15. Quid Evangelium et erux posita in altari. τος 


ik Quare sub διίδγὶ sacre martyrum reliqui», 
n 


1015 


45. Quare mensa sacra sacro. ubpguento premis. 
16. Quare habet siraguia quibus ρων "" 


17. Quare edito in Joco exstet. 108 
18. Quososm designent qui in. bemale sive sadi 


sapi? u$ 
19. Quid suoffitus. 705 
40. Quid lumina. 105 
21. Quid templi pars extra bema. 707 
23. Quid vela ad portas narthecum. 107 
45. Qnid ambo sacer significet, 701 
24. Quid ornatus ac pulchritudo templi. 101 


$5. Quid denotent ques offeruntur (oleum, cera et suf- 
fimentum). 101 


86. Quinam significepntur per sacerdotes. 101 
31.'Quinam per reliquos clericos. j107 
38. Quipam per popalum fidelium. 701 
29. Quis prafiguretur ab episcopo. 709 


$0. Quinam sint ordines qui in'bemate sive sacrario 
ordinantur. ; 109 

δι. Quid sit munus presbyteri telestici, qui baptizare 
et Eucharistiam consecrare potest, sed ordinare non n 


test. 
$3. Quid liturgicum munus in diacono. 109 
$5. Quid siyniücetur per sticharium sive M 
f 
$4. Quod diaconus et eticbario utitur et i 


85. Quid orarium sive stola diaconi, quam in sinistro 
humero gestat. T 
56. Quare diaconus, cum communbicat, orario rp 


$1. Quid significent undulss ip stichario sive tunica 
episcopali. 711 
$8. Quid undulss et poculs ip episcopali mandya p 


$9. Quid denotet stola sacerdotalis. A 711 
40. Quid cingulum. 713 
4t. Quid quod vocant sapergenuale. TÀ3 
42. Quid siguiflcentsupermauicali». Ti$ 
45. Quid casula. 113 


44. Quid innuatur per humerale et quare illud sit "s 


lana? . 
45. Quare detecto capite sacra faciant, excepto Ale- 


xandriuo patrisrcha, episcopi et sacerdotes. Et quod 
prestet pop operto capite sacra celebrare. . T9 

46. Quid significet quod ex cathedra descepdit cir 
PM Quid, quod sacris vestimentis induitur. 711 


48. Quid quod ad occidentem portas ingreditur ἘΠΡῚ 


49. Qaere simul concinantur psalmi et hymni de n 


jn Dos per Christum gratla. : 
50. Quod primum appellamus Deiparam. 111 
51. Secupdo loco sanctos. 719 


5$. Tertio et postremo loco ipsumSalvastorem Bora. 


55. Quid denotet episcopusinferius stans extra bema 
sive sacrarium, ei quid stantes cum eo diaconi. 119 
5i. Quid significet prima sacerdotum egressio ex be- 
mate, et eorumdem curn episcopo dum Evangeliam fer- 
tur ingressus, 719 
55. Quid illud : Venite, adoremus : « et quid denotent 
faustse, cumantistes ingreditur, acclamationes. 119 
66. Quid quod revertitur episcopus et sacrarium n 


trat. 
57. Quid quod sanctus port» clauduntur, et aperiuntur 
greindiente episcopo. : 731 

58. Quid quod circulo suffütum facit circa sacram m 


sam. 
59. Quid significet duplex cereus, et quare Evange- 
lium cruce episcopus signet. 741 
60. em Trisagii hymnus doceat. 121 
61. Quare episcopus iterum cruce signet Evangelium 
cum cereo triplici, ] 721 
63. Quid significet quod redit ad sacerdotum subseliia, 
οἱ quod ex iliis cruce signal cum cereo pd 
2 
65. Quid quod in subseliiis sacerdotum sedel et quid 
denotet formuia, « Pax vobis omnibus. » 141 
64. Quare prímo lectio ex apostolo recitetur, deinde 
Evangelium. . .  T25 
65. Quamobrem durantibus apostolicis lectionibus se- 
deant episcopi et sacerdotes, non autem diaconi. — 723 
660. Quare ante Evangelii lectionem concioatur « Álle- 
luta. » DE 725 
67. Quid per lectionem Evangelüsigniücetur. 723 


ORDO RERUM 


1016 


68. Quare ante Evangelii leotllogem flet suffitos. T1935 
69. Quare cumlegitur Evangelium, episcopus e 


depous!. 
jo Quare díaconus humerale cotnplicstum ferst mano, 
et triplicem cereum teneat atque anie sancta. priecedat, 


T1. Quid significet quod episcopus de snbselliis «aeer- 
dolalibus descendit, et cum triplici cereo ter signaeu- 
lum crucis facit. 123 

12. Quid quod idem accedit ad altare et iii 

4 


15. Quid quod catechumeni exíi«se jubentur. 725 
14. Quomodo oporteat dona et pro quibus partículas de 
hostia sacra offerre. 715 
15. Quamobrem episcopus lavet se antequam saera in- 
grediatur. 7T2l 
76. Quomodo divinorum donorum ingressus fiat cum 
pompa ac splendore. 121 
11. Quare sacerdotes qui una ingrediuntur, orent pe 
episcopo, et regni Dei faciabt mentionem.  : 21 
18. Duae fideles in magno introitu coram sacerdoii- 
bus procidant. 131 
79. Quare sacerdotes in ingressu eliam vacua sacra 
Υ282 teneant. 129 
80. Quamobrem divína dona in sscra mensa Ὀδίδειες 


r. 
81. Quare preces ab omuibus exposcat episcopus. 729 
82. Quid denote!, quod post ingressum cruce signet 
populum cum cereo triplici. : 151] 
83. Quare sacre fores post crocis signaculum oeclu- 
dantur. 191 
81. Quare sanctum recitetur Symbolum, et osculum 
impertiatur. 191 
.« Quare divina dona obtecta maneant donec Symba- 
lum absolutum fuerit. 781 
86. Quomodo Trissgius hymnus intra et extra bema 
decantetur. 151 
87. Quamohrem sanclorum et sanctissime» Deipora 
jn sacra missm celebratione episcopus faciat igenüu- 
nem. 133 
88. Responsio adversus eos qui blaspheme afüirmast 
nos credere quod precibus divina dona perficiuntur. 73$ 
89. Quid oratio Dominica doceat ostendatque. — 739 
90. Quare episcopus humerali iterum sese e: 


i 
91. Quid siguifüccel Unus sanctus, unus Dominus, et 
quid per lioc doceatur. 7M 
e Quid denotet quod ín sublime divinus panis gn? 
ur. 
95. Quere in queue partes dividat episcopus sacrum 
pauem, et ita illas ponat ut formam crucis referant. Τὶ 
91. Quare aquam .erventem affundat mysteriis sive viao 
consecrate. «4 
93. Quare fervida aqua etiam in preessnctificalis adbi- 
beatur. 1 
96. Quod Salvatoris sacram actionem imitatur episco- 
pus. quando panem 1D partes dividit. 18 
97. Quomodo commonicant episcopi et sacerdotes. 74$ 
98. Quid deuotet, quod conmmunicaturi sacerdotes 
exosculantur episcopi dexteram genamque. TAS 
99. Quare sacerdoies in bemate sive sacrario mapibes 
et labris, laici cochleario et extra bema sumunt sacra 
mysteria. 1745 
100. Quid significet quod post mysteria fit suffit 
additlurque : « ÉExalture Deus. » 1 
101. Quid sit panis benedictus, et quod ille vice Eu- 
Charistiz» datur lis, qui δὰ sacram communionem sost 
imparati. 149 
09. Quam rstionem babeant particule de sacra hostia 
in honorem sacre Virginisei pro sanctis viventibus δὲ 
mortuis oblaue Deo, el quid 1112 conferant. 741 
. 105, Sacerdotem oportere atiendere pro quonam pst 
ticulam sacram offerat. Ta 


SUcCINCTA EXPOSITIO DIVIN) ET SACR! STMBOL,BECTAR AG 
SINCERE FIDEI NOSTRA, » πὶ 


EjUspEM gxPOSITIO UTILISSIMA DE SACRA! ΒΎΜΒΟΣΣ VOCIBCS 
ET DiCTIS, Ex quibus S. Scripture locis eoilecta et adver- 
gus quos composita fuerint. 805 


CaPrTA SIVE, UT AB ALIIS APPRLLANTCR, ÁRTICULI DOODE- 
οἷν Üdem unicam nostram Christianorum quantum fas 
est fieri, complectentes, perspicue exposita ἃ beato ar- 
chiepiscopo "Thessiloniceusi Symeone. Et quod esdem 
capita io divino Symbolo comprehendantur. Et de viriu- 
tum commendatioue quam eadem fiJes coniinet. 819 

liEsPUNSIONES AD NONNULLA QUARSITA. EPISCOPI! qui hac ἐξ 
illo percontatus est, in 


1011 


Procmíium. 829 
Qv.xsri0 |. — Qua ratione angelus sspe sub hominis 
forina. spparest, et quomodo ds mon transfiguretur in 
angelum lucis. Quomodo versetur agatque ille expers 
materi» et incorporeus. Et num angeli sub aliis appsre- 
re formis valeant? 851 
csrio [l. — Quomodo flat in nobis respiratio, qua 
ratione infans respiret in utero matrís, et quomodo re- 
spira'ione intercepta homo exanimetur? 8351 
Qu esrio 1I[.— Qua ratione angeli Deo adsistant, et quo- 
modo, ut in Jobi libro, medius inter ipsos steterit diabo- 
lus. Item unde angeli coguoscant quid Deus velit, et qua 
rai'one domon ad tenebras damnalus possil versari co- 
ram facie Dei? 859 
QuasTio IV, — Eyressas a corporibus animas num 
singuli an plures »ugehi excipisnt, et num sine angelo 
egrediantur. Quomodo possit excipi anima expers mate- 
ri, οἱ quorsum abeat. Num possit ab igne contineri si- 
cut anima Diviti? 841 
Qcsrio V. — Qua ratione spiritus quidam sint per«o- 
nales, ut augeli et anim:e, ac sub forma apparentes, licet 
expertes materiz ; ahi autem destituti forma, utaer et 
venti ? 841 
QuasTIo. VI. — Quomodo sermo internus sermonis 
nomine veniat, externus enim merito appellatur sermo 
quem :oquimur. Et quomodo seriuo sonum edat cuin. sit 
expers materie 841 
ÜUESTIO VII. — Num prster inferiores aquas sunt aiia 


sysiemata aquarum  supracuelestium, et quomodo illae 


stibsistant ? 819 


QussriOo VIII. — Quare athei (Muhammedani) tot my- 
riaues idelium et. infantium et tam longo jam tempore, 
puerosqi e maxime baptizatos et omnium rerum iguaros 
rapiunt? Num Deus nullius ex his rationem babet, et 
quare univers sic traduntur? 819 

Qcasrio. ΙΧ. — Num Deus causa. sit transgressionis 
AGami et incredulitatis gentium, siquidem inviti tradun- 
tur. Ac si non sit causa Deus, quomodo puutautur qui 
traduntur inviti? 85l 

Qu.esrio X. — Num iadigni sacerdotis sacrificium, et 
baptismus et quzecunque agit, valida sint necne? 859 

QuzsTio Xl. — Numis qui iudigie ordinatur, gratiam 
accipiat necne, eL num admittenda qui ab eo Peragun ur 

ἃ 


θύυξβτιο ΧΙ]. — Indignus aliquis ordinatus ad saccruo- 
tium factusque P"ater spiritalis, au peccata valide :emit- 
tat, et cum ei ssepius non est mandatum, nuin remittere 
pe2cata potest; οἱ cum mouachus est sunpiex spiritua- 
liter fungi munere valet? N59 
Quasr:0 XIII. —  Indignus si quis flat sacerdos aut 
episcopus, ordinetlque dignos δὲ iudigtios, atque cunsti- 
tuat confessarios, et omnes obeant. sacrum muuus, num 
hzc omnia Deo accepta sunt? 859 
Quog«ri0 XIV. et XV. — Sacerdotes, qui proxima pocte 
cum uxoribus suis concubuerunt utrum debeant sacram 
C»nam celebrare necne? Num die Sacre Cous cele- 
braue fss sit cousueiedine uti mulieris? 85 
Qu.&irio XVI. — Quid Patri spirituali sive confessario 
faciendum, viris et uxoribus sacre. Quadragesime teui- 
pore non cootinenlibus se invicem, et sacris uiysteriis uti 
dssiderantibus? ] 861 
, Quasrio XVII. — Si ordinatus quis fuerit, quare opus 
SIL sacris vestimentis; atque num possit ne stola sa- 
crum ofücium peragere? 561 
Quasrio XVIII. — Quid significet quod in sacrorun 
angelorum imaginibusconspicitur aanti.e, et qui nimbus 
circa angelorum sauctorumque capita, οἱ circularis nubi- 
formis tiyura in angelorum manibus? 969 
Quasrio XIX. — Quare episcopi non. induaptur toga 
multis notata crucibusaul sacco. Atque, si hoc facient 
nuin sit reprehendendum? 869 
Quasi XX. — Quid denctet. mitrs  geststio, et 
uude Roinanus et Alexandrinus morem illa uleudi acce- 
perint ; item quare cateri episcopi Sacrum olficium pe- 
ragant capite de.ecto? 811 
Qv.e«rio. XXl. — Quare pontifex max . tempore Veie- 
ris lest. cidarim babebat in capite, pedibus vero nudus 
erat : noster autem episcopus sacra obit capite aperto, 
et cal eatus ὃ 813 
Quasrio XXII. — Quid. significel lintenm eui corpus 
Christi et sanguis superpooitur, et quid tonsura lectoris 
ae sacerdotis? 875 
Qua«rio XXIII. — Quare reversus ab apostasia tautum 
Sacro unguento ungatur, uon iterum bapuUzetur. 19 
Quaeri(o XXIV. -— Num qua quis jam est confessus, 
eadein iterum confiteri aliis debeat 815 
Qu&£srio0. XXV. — An fas sit. sancte Quadr-gesimam 
leupore baptizare vel eclebrare nuptias ? 


ΟΕ IN BOC TOMO CONTINENTUR. 


1018 


Quaestio XXVI. — Quomodo Dominus venturus sit in 
secundo adventu «uo, el quale Dei regnum, et lumen 
expers dero 811 

Quasrio XXVII. — Numquid et Paradiens et omnis 
creatura die extremo. immutanda sit, eL quomodo? 517 

Quasrio XXVII, An (inis futurussit sub exitum sep- 
tem sasonum, 3n octavo svo, vel quando is sit πιεῖ 

4 

Qozsrio XXIX. — Quidam vestimenta sacerdotum quan- 
do templum ilgrediuntur exosculantur ; alii crucein in 
terra signant : ecquis hujus rei usus . 712 

Quasrio XXX. — Si episcopus iratus castiget aut sa- 
cris iaterdicat, vel sacerdos vel confessarius hoc susti- 
neat facere, num id bonum sit, ei quid faciendum ei qui 
castigatur nolit admittere ? 819 

θύκιτιο XXXI. --- [0 8 excommunicato, quomodo ge: 
rere se debeat. , δϑὶ 

Quasrio XXXII. — Quid ei faciendum, qui se ipsum 
sacris prohibuit aut anatbemati subjecit 581 

Quasrio XXXIII. — Ecquid majus sit, munus sacer- 
dotis aut monachi conditio? 88í 

Quasri0 XXXIV. — Quaenam peccata. ad mortem sive 
mortalia. 855 

QuasTIo XXXV. — Cum principes sacerdotum sint per- 
inde patriarcha, metropolita et episcopus, quseuam inier 
illos differentia, et quomodo alius alio sit superior? 853 

Quasrio XXXVI. — Num bonum ac probandum sit 
quod episcopi f.cullatem dant. monachis confessiones 
peccatorum audiendi, atque hi licet sacerdotes non sint, 
promiscue benedicunt el remittunt peccata? 883 

Quaestio XXXVII. — Quxnam ditferentia inter epi- 
Sroputs οἱ sacerdotem ; οἱ quare non ordinet sacerdos, 
elsi sacram Carnam celebrat ac baptizat ? 855 

Qvzsrio XXXVIII. — Num solum episcopum nullo 
presbytero vel diacono presente sacram cuuam nt 


: celebrare ? 


Qu&srio XXXIX. — Quare ut lectores plures simul 
ordinat episcopus, nou etiam plures simul diíacouos et 
preeter sso eut ordinare. Et uum deceat extra. cele- 

rationem saera Cana ordinare sacerdotes? — 8851 

Qv.gsrio XI.. — Num fassitex necessitate, ubi nullus 
prxsto est sacerdos, diaconum alicui sacram Cunara ni- 
Bistrare ὃ 

, Quzsmio XLI. — Accepimus etiam monachos in deser- 
tis solos communiopem impertire; et pum uecest iia 
agere, et quomodo cemmunicandum sit. : 859 

Qusrio XLII. — Si sacerdos aut alius fidelis per ira 
sstum verbis Deum abuegaverit, quid farienduin ; εἰ an 
la:1 sacerdoti. sacra. facere liceat? 889 

Qu.£srio ΧΕ,{Π|. -— Peccatorum  patratorem, si. couii- 
teatur, recipiendum esse, et quaenam ex. hoc SEU. 

δ 

Qvasrio XLIV. — Num propter omnia peccata eum 
mitima homo penis fiat obnoxius? : 

Quzsri0 XLY. — Num quisquam a peccato. immunis 
moriatur? 801 

Qv.gs110 XLVI. —Varias interjecto tempore oblationes 
qui accepit sacerdos, num ex omnibus olferre dene ? 


l 

Qc.esrio XLVII. — Quid sint particule et quid valeaut 
eflicere cum offeruntur. ltem num olferre fas sit pro mu- 
lieribus quie h:ereticis impiisye colabitavere. 8.5 
Qc.esrio ΧΙ}. — Num ab uno. presbytero possit 
oleum sanctum contici? 593 
Qu srio ALIX. — Si quis sacerdotem aliqua in re di- 
goum condemnatione existime!, pec credat se posse ab 
eo sauctilicari, quid 10i faciendum? gus 
Quasrio L. — Num sacerdos, qui in pecestum. pro- 
lapsus est, possit ab episcopo vel synodo iterum ordi- 
Bari aut quavis ralione ad sacrum munus feror 


Qcsrio LÍ. — Quarenon data sit. daemonibus puni- 
lentia sive conversio, sed tantum homítilius 895 
Quassrio I1. -— Quodnam jejunium. Lomini, et quo- 
modo dicatut Quadragesima, quie Jornes quam quadra- 
ginta diebus conslat, et quomodo decimatio, qua dies de- 
cimamus, 897 
Qc zsrio LII. — Quare jejunemus quartam feriam heb 
domadis et l'arasceveu cacteraque jejunia. Et num laicns 
quoque tantumdem jejunare fas an ἢ 899 
QUAE 101.] V .— Uude iejunium Quadragesimse et sanc- 
torum apetolorem Deiparz Virginis, et quis illa primum 
iusutuerit? cum sint qui novum iliud esse tonteedun: 


Qcvzsrio LY. — Unde traditio de missa preesanctifica- 
torunt, et quare perfecta non sit, et quare ín aliis je- 
jubiis non cetebretur, unde quidam negant. extera jeju- 
bia lradita esse ab apo-tolis. 9s 


1019 


* Quasro LVI. —Quare priesanciificata non in aliis etiam 
jejuniis celebrentur, . .903 
Quuxerio LVII. — Num preesanctiflestis sanctis donis 
aliquid per preces accedat? 909 
ἡ τ .VIM. — Num in Missa presanctificatorum 
fr men disini panis an integer olTerri debeat? It 
Qu.gzsmio L1IX —Quare et in aliis anti diebus non cele- 
bretur missa Presanctificatorum. 911 
QvsTi0 LX. — Ecquis primus tradiderit divinum sauc- 
timque babitum monacliorum, quare angelicus dicatur, 
et quie sit illus traditi ratio, ui 
Qvsrio LXI, — Quam significationem habeant indu- 
menta monachi, et num semper huuc illis íudutum esse 
oporteat. 9135 
Qv &10 LXVII. -- Quidam ex infirmitate aut ob aliain 
causam sedentes psallunt, sive i itinere, sive in nave, 
sive dutni : alii totum preeum officium absolvunt vesperi, 
alit 2140 tempore : quid igitur faciendum ?. num oflicium 
precum ideo quia sedeat aliquis, intermittendum, aut 
aliter agendum ? 913 
θι πότ LXI. — Num simul manibus operati οἱ 
p^allere sive precari deceat ? 917 
Qv. xsi10. LVIV. — De septem wlatibus sive lempori- 


bus, et quaudo liorum tnis 917 
Qu.zs110 LXV. — Num finem habiturus sit dixi 
91 


Quesrio LXVI. — Quomodo peccata cujusque in judi- 
cio extremo manifestabuntur ? 919 
Qcasrio LXVI. — Quia apud. Theologum Gregorium 
Nazianzenuin denotlet vox συνούλωσις (cicatrices veluti 
remaneutes In. paenitentibus de peccatis post baptismum 
adinissis) ἢ 919 
Qvx«rio. LXVIII. — Quid apud S. Macarium caligo et 
fuetor ? 921 
Qvzsrt0 LXIX. — Num remissionem — consequatur 
quisquis confitetur, idque et tribus horis, ut ait Clhiry- 
sostomus ? 921 
Qus-ri0 LXX. — Unde aposioli. acceperint ansam ira- 
deuds&e remissionis peccatorum ac poniteutia ? 931 
Ουξιτιο LXXI. — Quare in hac vita multos modos de- 
nittenlis «e ad nos benignitatis, bonitatis ac. paenitentiae 
Deus demonstrat, in altera autem rigide atque in eter- 
num puníet , ubi igitur ejus bonitas? 925 
Qu.esrio LXXII. — Quidam coufessionarii, ex turpis 
lucri copiditate fortassis, injungunt accedentibus poui- 


OR DO RERUM QU/E IN HOC TOMO CONTINENTUR. 


1021 


tentibus eleemosynas facere, et donum qusrnt : in 
detrimentum sacerdotum autem prohibent ad euchels3 
conferre, et ad liturgias, licet et illud bonumesse exig- 
timent. Qusritur utrum horum sít melius? 935 
Quvazsrio LXXIII. — Num debeant Pawresconfessious- 
ril eleeniosynas postulare, ut ipsi eas distribuapt ? atque 
bi accipiant habeanique, quid illis agendum? dus 
Qusr!:0 LXXIV. -- Sacerdos liturgiam celebrandam 
jn se suscipiens si eam non. celebret, quid prosit ei qui 
pro illa facienda iid v obtulit, et num ad illain. obeun- 
dam sit obligatus ? 95$ 
QuxsTIo LXXV. — Quodnam sil genus optimum elee- 
musy ne ? 933 
Qv .xsrio LXXVI. — Si quis babeat. decem numismau, 
prasstoque sint caplivus unus et pauperes decem, cuinam 
ex his largielur ? 935 
Qcxsrio. LXXVIT. — Daturus. eleemosynam num dabit 
lpse per se'an per Patrem spirituzlem? 933 
Qc.zsrio IL.XXVIIl. — Quomodo. biasphemanti ín Spi- 
ritum sanctum neque in hoc, neque in. futuro &vo pec- 
catum remittitur? | Numquid igitar etiam in. futuro xo 
est peccatorum remissio? an major est. Spiritus sanctus 
l'atre Filioque? 935 
Quxsrio LXXIX. — Quis sensus verborum, ε Septies 
per diem te laudavi; » et quinam sunt. septem illae lau- 
dationes? 927 
Qu.esrIo LXXX. — Quis est qui tantas et tam multa 
rimus tradidit suscipieudas molestias, exercitatioues, 
abores doloresque, atllictiones carnis et vexationes, vir- 
ginitatis et sanetimonis studium, ac -uper omnia summam 
patientiam ac subnussionein ? quam ob causain lisec omuia, 
et qua ex his utilitas? 913 
Qu.erio LXXXI. — Si accidat ut. inter offerendum 
elrundantur sacra, vel ab animaii quodam consumsntur : 
ecquid faciendum? 943 
. Quxsrio LXXXII. — Quomodo oporteat communieare 
Inlirinos, qui in templo presentes adesse dira 


Qvzesrio LXXXIII. — Si per oblivionem sacerdctís 
contingat unionem  sacramentalem uon fleri, et vacuum 
iile poculnm obtexerit, quin faciendum? 9st 


Dg Sacknporio, ad piorum monachorum quemdam sacro 
diaconi munere ornalum nec non ab episcopo deipde 
evectum ad gradum presbyteri. 955 


FINIS TOMI CENTESIMI QUINQUAGESIMI QUINTI. 


Parisiis. — Ex Typis L. MIGNE. 


DATE DUE 


STANFORD UNIVERSITY LIBRARIES 
STANFORD, CALIFORNIA 
94505 


c () Ó ὡς 
Cx 
οι
Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Patrologiæ cursus completus [Series Græca] : ... omnium ss. patrum, doctorum, scriptorumque ecclasiasticorum sive Latinorum sive Græcorum ..."

See other formats
